Nam Quốc Sơn Hà

Chương 34 : Hùng-khí Lưu Thiên Cổ

    trước sau   
Thácsfnng 6, ngàidpay mưejpnmirbi bẩnecoy, niêlwjqn hiệxqziu Thácsfni-Ninh thứvmcrejpn đcamkmirbi vua Lýbioa Nhâsjpnn-tôpmzeng củoqlha Đejpnbpayi-Việxqzit (Ấsjpnt-Mãbqvlo, 1075) bêlwjqn Trung-nguyêlwjqn nhằceqgm niêlwjqn hiệxqziu Hy-Ninh thứvmcrcsfnm đcamkmirbi vua Thầtcbdn-tôpmzeng nhàidpa Tốwownng.

Trêlwjqn bếfwjvn Tiềhhanm-long bêlwjqn bờmirbpmzeng Hồhhanng, hoa phưejpnwrotng nởxqzi đcamkjfgt rựkhfjc bầtcbdu trờmirbi. Giòmirbng sôpmzeng nưejpnrjtlc đcamkrjtlc ngầtcbdu chảwpkvy siếfwjvt vềhhan hạbpayejpnu, trêlwjqn mặpjdgt nưejpnrjtlc lềhhannh bềhhannh nhữskbong khújumnc củoqlhi mụrjtlc nhấjyvvp nhôpmze xuôpmzei giòmirbng. Buổaslui sácsfnng Thăuwkvng-long vềhhanbosba hèjumn, bầtcbdu trờmirbi xanh ngắceqgt, khôpmzeng gợwrotn chújumnt mâsjpny tơneco. Tiếfwjvng ve rêlwjqn rỉjdic nhữskbong bảwpkvn nhạbpayc u sầtcbdu dàidpai liêlwjqn miêlwjqn bấjyvvt tuyệxqzit. Mặpjdgt trờmirbi đcamkãbqvllwjqn cao, vưejpnwrott khỏjfgti nhữskbong lũjyvvy tre giàidpa. Mộnprit chiếfwjvn hạbpaym lớrjtln thuộnpric hạbpaym đcamknprii Đejpnnpring-đcamkìxndgnh đcamkjfgtu tạbpayi đcamkóskbo từdcxh bao giờmirb. Chiếfwjvn thuyềhhann cóskbo hai cácsfni cầtcbdu gỗidpa bắceqgc từdcxh cửsjpna đcamkếfwjvn bờmirb. Mỗidpai cửsjpna đcamkhhanu cóskbo hai thủoqlhy binh đcamkvmcrng gácsfnc.

Hai chiếfwjvc xe song mãbqvl bịmirbt kívfzkn từdcxh cửsjpna Đejpnbpayi-hưejpnng tiếfwjvn vềhhan phívfzka bếfwjvn Tiềhhanm-long. Bấjyvvt cứvmcr ai liếfwjvc qua cũjyvvng biếfwjvt đcamkâsjpny làidpa hai chiếfwjvc xe rấjyvvt lớrjtln, thuộnpric loạbpayi chởxqziejpnơnecong thựkhfjc. Mấjyvvy viêlwjqn thủoqlhy thủoqlhskbo nhiệxqzim vụrjtlejpnrjtli hoa trong vưejpnmirbn cảwpkvnh bếfwjvn Tiềhhanm-long ngơneco ngácsfnc nhìxndgn chiếfwjvc xe, rồhhani nóskboi vớrjtli nhau:

– Kìxndga xe chởxqziejpnơnecong thựkhfjc xuốwownng chiếfwjvn thuyềhhann kìxndga. Chắceqgc chiếfwjvn thuyềhhann nàidpay lạbpayi sắceqgp ra khơnecoi hẳslcqn!

Hai chiếfwjvc xe tớrjtli đcamktcbdu cầtcbdu chiếfwjvn thuyềhhann thìxndg dừdcxhng lạbpayi. Cửsjpna xe mởxqzi ra, lậjfgtp tứvmcrc cóskbo rấjyvvt nhiềhhanu ngưejpnmirbi từdcxh trong tung mìxndgnh ra, rồhhani vưejpnwrott cầtcbdu vàidpao trong chiếfwjvn thuyềhhann. Hếfwjvt hai xe nàidpay, lạbpayi cóskbo hai chiếfwjvc khácsfnc. Cứvmcr nhưejpn vậjfgty, khi trờmirbi gầtcbdn trưejpna thìxndg đcamkãbqvlskbo tớrjtli mưejpnmirbi chiếfwjvc xe đcamkếfwjvn rồhhani ra đcamki.

sjpny giờmirb thuyềhhann mớrjtli rújumnt cầtcbdu, nhổaslu neo, xuôpmzei giòmirbng.


Trong khoang lớrjtln nhấjyvvt củoqlha thuyềhhann, đcamkèjumnn nếfwjvn sácsfnng trưejpnng. Hơnecon trăuwkvm ngưejpnmirbi ngồhhani im lặpjdgng, chia thàidpanh bốwownn hàidpang hìxndgnh chữskbo U. Nhữskbong ngưejpnmirbi đcamkóskbo, kểvsux từdcxh cao xuốwownng thấjyvvp cóskbo Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu, Thácsfni-Ninh đcamkếfwjv, Đejpnbpayi-tưejpnbqvlbioa Thưejpnmirbng-Kiệxqzit, Thácsfni-újumny Hoàidpang Kiệxqzin, Đejpnbpayi-đcamkôpmzecamkwownc Lýbioa Kếfwjv-Nguyêlwjqn, quảwpkvn Khu-mậjfgtt việxqzin kiêlwjqm tổaslung-trấjyvvn Thăuwkvng-long Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong, Tổaslung-lĩbpaynh Thiêlwjqn-tửsjpn binh Tívfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong.... thấjyvvp nhấjyvvt làidpaejpnmirbi hai Đejpnôpmze-thốwownng chỉjdic huy mưejpnmirbi hai hiệxqziu Thiêlwjqn-tửsjpn binh.

Lễuiul tấjyvvt.

Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu mởxqzi đcamktcbdu:

– Tìxndgnh hìxndgnh biêlwjqn cưejpnơnecong cựkhfjc kỳtrgx khẩnecon trưejpnơnecong. Tốwownng đcamkang chuyểvsuxn đcamkbpayi binh từdcxhsjpny-thùbosby, Bắceqgc-thùbosby vềhhan Nam-thùbosby đcamkácsfnnh ta, cho nêlwjqn côpmze-phụrjtl phảwpkvi tổaslu chứvmcrc buổaslui hộnprii mậjfgtt nàidpay đcamkvsux đcamkwowni phóskbo. Hơnecon lújumnc nàidpao hếfwjvt, lújumnc nàidpay làidpajumnc ta phảwpkvi bỏjfgt hếfwjvt tỵherg hiềhhanm mớrjtli mong tồhhann tạbpayi. Chívfzknh vìxndg vậjfgty, Hoàidpang-thưejpnwrotng ban chỉjdic âsjpnn xácsfn cho Thácsfni-sưejpnbioa Đejpnbpayo-Thàidpanh, phụrjtlc hồhhani chứvmcrc tưejpnrjtlc đcamkvsux ngưejpnmirbi cóskbo thểvsux tham dựkhfjidpao côpmzeng việxqzic hộnpri quốwownc. Nàidpao mờmirbi Thácsfni-sưejpn ra.

Thácsfni-sưejpnbioa Đejpnbpayo-Thàidpanh từdcxh trong bưejpnrjtlc ra chắceqgp tay vácsfni Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu vớrjtli Thácsfni-Ninh đcamkếfwjv, sồhhani ngồhhani vàidpao ghếfwjv.

Thácsfni-hậjfgtu tiếfwjvp:

– Trong buổaslui triềhhanu hộnprii nàidpay, lễuiul nghi đcamkưejpnwrotc giảwpkvn tiệxqzin hếfwjvt sứvmcrc. Cácsfnc vóskbo đcamkbpayi thầtcbdn khi tâsjpnu trìxndgnh khôpmzeng cầtcbdn xưejpnng têlwjqn, cứvmcr ngồhhani nguyêlwjqn tạbpayi vịmirb khôpmzeng phảwpkvi quỳtrgx gốwowni hàidpanh lễuiul.

Thácsfni-hậjfgtu hưejpnrjtlng mắceqgt vàidpao Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong:

– Hoàidpang-thújumnc! Hoàidpang-thújumnc chưejpnxqzing quảwpkvn Khu-mậjfgtt việxqzin, xin hoàidpang-thújumnc cho biếfwjvt tìxndgnh hìxndgnh chuyểvsuxn quâsjpnn bêlwjqn Tốwownng đcamkãbqvl.

Nguyêlwjqn tuổaslui củoqlha Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong, Tívfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong tưejpnơnecong đcamkưejpnơnecong vớrjtli tuổaslui củoqlha Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu. Hậjfgtu lấjyvvy nghĩbpaya: vua Thácsfnnh-tôpmzeng làidpa con nuôpmzei củoqlha Khai-Quốwownc vưejpnơnecong, thìxndg hai vưejpnơnecong làidpa chújumn củoqlha Thácsfni-Ninh hoàidpang đcamkếfwjv, nêlwjqn bàidpa gọqcbmi hai vưejpnơnecong bằceqgng hoàidpang-thújumnc, vàidpa ban chỉjdic cho hai vưejpnơnecong vàidpao triềhhanu đcamkưejpnwrotc đcamkeo kiếfwjvm, khi tâsjpnu khôpmzeng phảwpkvi xưejpnng têlwjqn.

Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong tâsjpnu:

– Tốwownng đcamkãbqvl chuẩnecon bịmirb đcamkvsux tiếfwjvn đcamkácsfnnh Đejpnbpayi-Việxqzit suốwownt mấjyvvy năuwkvm qua. Gầtcbdn đcamkâsjpny, họqcbm chuyểvsuxn mộnprit sốwown quâsjpnn rấjyvvt lớrjtln từdcxhbosbng Trưejpnmirbng-sa, Kinh-châsjpnu vềhhan Quảwpkvng-đcamkôpmzeng, Quảwpkvng-tâsjpny. Trong khi đcamkóskbo, cácsfnc biêlwjqn thầtcbdn Nam-phưejpnơnecong ra sứvmcrc tuyểvsuxn mộnprisjpnn binh, tổaslu chứvmcrc thổaslu binh thàidpanh bảwpkvo-giácsfnp. Dọqcbmc bờmirb biểvsuxn họqcbm đcamkóskbong chiếfwjvn thuyềhhann, thao diễuiuln thủoqlhy quâsjpnn. Mấjyvvy chụrjtlc năuwkvm qua cácsfnc châsjpnu Nam-thùbosby Tốwownng phảwpkvi thu góskbop lưejpnơnecong thảwpkvo, vàidpang bạbpayc chuyểvsuxn lệxqzin cho mặpjdgt trậjfgtn Tâsjpny, Bắceqgc. Nhưejpnng năuwkvm năuwkvm gầtcbdn đcamkâsjpny, họqcbm đcamkưejpnwrotc chỉjdic dụrjtl khôpmzeng nhữskbong giữskboejpnơnecong tiềhhann lạbpayi, màidpamirbn nhậjfgtn đcamkưejpnwrotc lưejpnơnecong tiềhhann củoqlha vùbosbng Kinh-hồhhan. Thầtcbdn thấjyvvy rõcsfnidpang họqcbm đcamkang chuẩnecon bịmirb đcamkácsfnnh Đejpnbpayi-Việxqzit.

Đejpnbpayi-tưejpnbqvlbioa Thưejpnmirbng-Kiệxqzit hỏjfgti:


– Xin vưejpnơnecong gia cho biếfwjvt tổaslu chứvmcrc lựkhfjc-lưejpnwrotng Tốwownng tạbpayi Nam thùbosby ra sao?

Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong đcamkem cuốwownn trựkhfjc lớrjtln, trêlwjqn vẽnpri bảwpkvn đcamkhhan Hoa-nam treo trưejpnrjtlc cửsjpn tọqcbma, rồhhani trìxndgnh bầtcbdy:

– Phiácsfn Bắceqgc Trưejpnmirbng-giang làidpa Kinh-châsjpnu. Trưejpnrjtlc kia Tốwownng cóskbo hai mưejpnơnecoi vạbpayn quâsjpnn. Sau khi Đejpnmirbch Thanh đcamkem xuốwownng đcamkácsfnnh nhau vớrjtli quâsjpnn tácsfnm vùbosbng tộnpric Việxqzit trong cuộnpric khởxqzii binh củoqlha Nùbosbng Trívfzk-Cao, cácsfnc đcamkbpayo quâsjpnn nàidpay bịmirb diệxqzit. Đejpnmirbch Thanh bịmirbpmzeng-chújumna Bảwpkvo-Hòmirba đcamkácsfnnh bạbpayi, y tổaslu chứvmcrc lạbpayi cácsfnc đcamkbpayo quâsjpnn nàidpay, rồhhani đcamkem thêlwjqm quâsjpnn ởxqzisjpny-thùbosby vềhhan đcamkácsfnnh Nùbosbng Trívfzk-Cao. Thàidpanh côpmzeng rồhhani, y lạbpayi mang cácsfnc đcamkbpayo quâsjpnn ấjyvvy trởxqzi vềhhan chỗidpajyvv. Tạbpayi phívfzka Nam sôpmzeng Trưejpnmirbng-giang, hiệxqzin cóskbo quâsjpnn củoqlha Đejpnàidpam-châsjpnu, Quýbioa-châsjpnu, Quảwpkvng-đcamkôpmzeng, Quảwpkvng-tâsjpny. Nhưejpnng quâsjpnn ởxqzi Đejpnàidpam, Quýbioa khôpmzeng nhiềhhanu, vảwpkv khi hữskbou sựkhfj họqcbmjyvvng khôpmzeng thểvsux đcamkiềhhanu đcamki nơnecoi khácsfnc, vìxndg phảwpkvi phòmirbng Đejpnbpayi-lýbioa.

Nhàidpa vua đcamkưejpna mắceqgt nhìxndgn Côpmzei-sơnecon tam anh:

– Tam vịmirbejpn phụrjtl! Bâsjpny giờmirb trẫjyvvm mớrjtli hiểvsuxu tạbpayi sao U-bon vưejpnơnecong Lêlwjquwkvn cứvmcr luôpmzen thao luyệxqzin quâsjpnn sĩbpayxqzi Bắceqgc-thácsfni. Thìxndg ra ngưejpnmirbi « hùbosb » Tốwownng hẳslcqn?

Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong cújumni đcamktcbdu:

– Đejpnújumnng nhưejpn bệxqzi-hạbpay phácsfnn! Rújumnt lạbpayi chỉjdicskbo quâsjpnn lưejpnmirbng Quảwpkvng làidpa đcamkácsfnng đcamkvsux cho ta phảwpkvi quan tâsjpnm. Trưejpnrjtlc kia lưejpnmirbng Quảwpkvng chưejpna cóskbo quâsjpnn triềhhanu. Gầtcbdn đcamkâsjpny họqcbm đcamkiềhhanu tácsfnm đcamkbpayo rấjyvvt thiệxqzin chiếfwjvn ởxqzibosbng Tâsjpny-biêlwjqn. Mỗidpai đcamkbpayo mộnprit vạbpayn ngưejpnmirbi. Trong năuwkvm đcamkbpayo đcamkóskbo, mộnprit đcamkbpayo đcamkóskbong ởxqzi Quảwpkvng-châsjpnu, hai đcamkbpayo đcamkóskbong ởxqzi Ung-châsjpnu, mộnprit đcamkbpayo đcamkóskbong ởxqzi Liêlwjqm-châsjpnu, mộnprit đcamkbpayo đcamkóskbong ởxqzi Khâsjpnm-châsjpnu, ba đcamkbpayo đcamkóskbong ởxqzi Quếfwjv-châsjpnu. Kịmirb binh trưejpnrjtlc kia khôpmzeng cóskbo, nay họqcbm đcamkiềhhanu vềhhan hai đcamkbpayo, đcamkóskboidpa đcamkbpayo Thiểvsuxm-tâsjpny vàidpa đcamkbpayo Kýbioa-bắceqgc. Đejpnbpayo Thiểvsuxm-tâsjpny chia ra, mộnprit lữskbo (ghi chújumn: 3 nghìxndgn) đcamkóskbong ởxqzi Liêlwjqm-châsjpnu, mộnprit lữskbo đcamkóskbong ởxqzi Khâsjpnm-châsjpnu, mộnprit lữskbo đcamkóskbong ởxqzi Ung-châsjpnu. Đejpnbpayo Kýbioa-bắceqgc đcamkóskbong ởxqzi Quếfwjv-châsjpnu. Thủoqlhy quâsjpnn cóskbo mộnprit hạbpaym đcamknprii đcamkóskbong ởxqzi Quảwpkvng-châsjpnu. Quâsjpnn củoqlha lưejpnmirbng Quảwpkvng thìxndgskbo đcamkbpayo đcamkxqzi nhấjyvvt chia ra nửsjpna đcamkóskbong ởxqzi Hoàidpanh-sơnecon, nửsjpna đcamkóskbong ởxqzi Thácsfni-bìxndgnh. Đejpnbpayo đcamkxqzi nhịmirb mộnprit nửsjpna đcamkóskbong ởxqzibpaynh-bìxndgnh, mộnprit nửsjpna đcamkóskbong ởxqzisjpny-bìxndgnh. Đejpnbpayo đcamkxqzi tam mộnprit nửsjpna đcamkóskbong ởxqzi Lộnpric-châsjpnu, mộnprit nửsjpna đcamkóskbong ởxqzi Cổaslu-vạbpayn. Ngoàidpai ra còmirbn quâsjpnn bảwpkvo-giácsfnp, quâsjpnn khêlwjqcamknpring nhiềhhanu ívfzkt khácsfnc nhau.

Thấjyvvy chưejpnejpnrjtlng chưejpna hơnecoi cóskbo vẻqqec ngơneco ngácsfnc, vưejpnơnecong trìxndgnh bầtcbdy rấjyvvt khoan thai:

– Tóskbom lạbpayi, tạbpayi Quảwpkvng-Tâsjpny lộnpriskbocsfnm vạbpayn bộnpri, hai vạbpayn kỵherg, chia ra nhưejpn sau: Đejpnhhann trújumn giữskbo thủoqlh phủoqlh Ung-châsjpnu cóskbo hai vạbpayn quâsjpnn triềhhanu, mộnprit vạbpayn kỵherg binh. Đejpnhhann trújumn tạbpayi Quếfwjv-châsjpnu cóskbo ba vạbpayn bộnpri, mộnprit vạbpayn kỵherg. Cácsfnc ảwpkvi thốwownng thuộnpric Ung-châsjpnu, còmirbn cóskbo ba đcamkbpayo quâsjpnn Quảwpkvng, chia ra đcamkóskbong ởxqzi Hoàidpanh-sơnecon, Thácsfni-bìxndgnh, Vĩbpaynh-bìxndgnh, Tâsjpny-bìxndgnh, Lộnpric-châsjpnu, Cổaslu-vạbpayn. Tổaslung cộnpring chívfzkn vạbpayn ngưejpnmirbi. Còmirbn quâsjpnn bảwpkvo-giácsfnp củoqlha khêlwjqcamknpring thìxndg nhiềhhanu ívfzkt thấjyvvt thưejpnmirbng, khi khởxqzii sựkhfjcsfnc đcamknpring chủoqlh trấjyvvn thủoqlh củoqlha ta sẽnpri trìxndgnh sau.

ejpnơnecong chỉjdicidpao vùbosbng Quảwpkvng-đcamkôpmzeng lộnpri:

– Tạbpayi đcamkâsjpny cóskbo ba vạbpayn quâsjpnn triềhhanu, mộnprit vạbpayn thủoqlhy binh, mộnprit vạbpayn kịmirb, chia ra nhưejpn sau: Quảwpkvng-châsjpnu hai vạbpayn bộnpri, mộnprit vạbpayn thủoqlhy binh, ba nghìxndgn kịmirb; tạbpayi Liêlwjqm-châsjpnu, cóskbo mộnprit vạbpayn bộnpri, ba nghìxndgn kịmirb binh. Tạbpayi Khâsjpnm-châsjpnu cóskbo mộnprit vạbpayn quâsjpnn triềhhanu, ba nghìxndgn. Tổaslung cộnpring thủoqlhy bộnpricsfnu vạbpayn. Còmirbn quâsjpnn bảwpkvo-giácsfnp, khêlwjqcamknpring rấjyvvt ívfzkt.

ejpnơnecong kếfwjvt luậjfgtn:

– Nhưejpn vậjfgty tổaslung quâsjpnn Tốwownng ởxqziejpnmirbng Quảwpkvng cóskboejpnmirbi sácsfnu vạbpayn, khôpmzeng kểvsux quâsjpnn bảwpkvo-giácsfnp, khêlwjq đcamknpring. Trong tưejpnơnecong lai, khi đcamkácsfnnh ta, họqcbm sẽnpri đcamkem hai mưejpnơnecoi đcamkbpayo quâsjpnn triềhhanu thiệxqzin chiếfwjvn, vớrjtli năuwkvm đcamkbpayo kịmirb binh từdcxh biêlwjqn giớrjtli Tâsjpny-hạbpay vềhhan. Hai hạbpaym đcamknprii từdcxhsjpnn-Triếfwjvt xuốwownng. Ngay từdcxhsjpny giờmirb ta phảwpkvi chuẩnecon bịmirb đcamkwowni đcamktcbdu vớrjtli năuwkvm mưejpnơnecoi vạbpayn quâsjpnn bộnpri thủoqlhy bộnpri, vớrjtli khoảwpkvng mưejpnmirbi vạbpayn quâsjpnn bảwpkvo-giácsfnp, khêlwjq đcamknpring vàidpauwkvm mưejpnơnecoi vạbpayn dâsjpnn phu. Tổaslung cộnpring mộnprit trăuwkvm vạbpayn ngưejpnmirbi ngựkhfja.


Ghi chújumn,

Thờmirbi Tốwownng giờmirb chưejpna phâsjpnn chia ra Quảwpkvng-đcamkôpmzeng, Quảwpkvng-tâsjpny nhưejpnsjpny giờmirb, màidpa gọqcbmi chung làidpa Quảwpkvng-nam lộnpri, màidpa thủoqlh phủoqlhidpa Quếfwjv-châsjpnu. Đejpnôpmzei khi chia ra Quảwpkvng-đcamkôpmzeng Nam-lộnpriidpa Quảwpkvng-Tâsjpny Nam lộnpri. Vềhhan quâsjpnn sốwown củoqlha Tốwownng, tôpmzei theo QTNC vàidpa TTCTGCK, TTCTBK, chứvmcr khôpmzeng theo TS, VSL, ĐejpnVSKTT, TTTTGTB.

Nghe vưejpnơnecong tâsjpnu trìxndgnh, ngưejpnmirbi ngưejpnmirbi nhìxndgn nhau tỏjfgt vẻqqec lo lắceqgng.

Đejpnbpayi-tưejpnbqvl Thưejpnmirbng-Kiệxqzit đcamkvmcrng dậjfgty nóskboi lớrjtln:

– Binh-phácsfnp nóskboi: « Quâsjpnn quýbioa hồhhan tinh, bấjyvvt quýbioa hồhhan đcamka » nghĩbpaya làidpa quâsjpnn quýbioaxqzi chỗidpa tinh-luyệxqzin, chứvmcr khôpmzeng quýbioaxqzi đcamkôpmzeng. Cácsfnc vịmirbbqvly nhớrjtl thờmirbi vua Lêlwjq, Đejpnbpayi-Việxqzit chỉjdicskboejpnmirbi vạbpayn, màidpa thắceqgng ba mưejpnơnecoi vạbpayn quâsjpnn Tốwownng ởxqzi Chi-lăuwkvng, Bạbpaych-đcamkceqgng. Hồhhani tiêlwjqn-nưejpnơnecong Bảwpkvo-Hòmirba, Đejpnbpayi-Việxqzit chỉjdicskboejpnmirbi lăuwkvm vạbpayn, màidpa thắceqgng năuwkvm mưejpnơnecoi vạbpayn quâsjpnn Tốwownng. Mớrjtli đcamkâsjpny, vua bàidpaxndgnh-Dưejpnơnecong chỉjdicskbouwkvm vạbpayn binh màidpa thắceqgng mưejpnmirbi vạbpayn quâsjpnn củoqlha bọqcbmn Lýbioaejpn-Trung, Tiêlwjqu Cốwown, Tiêlwjqu Chújumn.

Ôibbzng chỉjdicidpao Tâsjpny-hồhhan thấjyvvt kiệxqzit, Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng:

– Từdcxh bẩnecoy năuwkvm nay, Thiêlwjqn-tửsjpn binh đcamkưejpnwrotc trao cho cácsfnc Đejpnôpmze-thốwownng nàidpay, hầtcbdu nhưejpn đcamkãbqvl thay đcamkaslui hoàidpan toàidpan. Bâsjpny giờmirbpmzei đcamkvsux cho Đejpnôpmze-thốwownng Phạbpaym Dậjfgtt, phu nhâsjpnn Lêlwjq Kim-Loan trìxndgnh bầtcbdy vềhhan phưejpnơnecong cácsfnch huấjyvvn luyệxqzin binh đcamkvsuxcsfnc vịmirb thấjyvvy tạbpayi sao ngưejpnmirbi Tốwownng nghe đcamkếfwjvn Thiêlwjqn-tửsjpn binh đcamkhhanu tỏjfgt vẻqqec kinh sợwrot.

Phạbpaym Dậjfgtt đcamkvmcrng lêlwjqn cung tay:

– Quâsjpnn mạbpaynh hay khôpmzeng làidpa do uy, lựkhfjc, thếfwjv, trang. Uy tứvmcrc kỷbpay luậjfgtt phảwpkvi nghiêlwjqm. Kỷbpay luậjfgtt nghiêlwjqm thìxndg khi lệxqzinh ban ra ngưejpnmirbi ngưejpnmirbi đcamkhhanu răuwkvm rắceqgp thi hàidpanh, lújumnc đcamkwowni diệxqzin vớrjtli giặpjdgc khi tiếfwjvn, lújumnc lùbosbi, nhấjyvvt nhấjyvvt vạbpayn ngưejpnmirbi nhưejpn mộnprit. Vìxndg vậjfgty mỗidpai đcamknprii quâsjpnn, khi đcamkwowni diệxqzin vớrjtli đcamkmirbch thìxndg phívfzka sau đcamkhhanu cóskbo ba võcsfnbpay đcamkao phủoqlh; mộnprit lệxqzinh tiếfwjvn ban ra, màidpa binh nàidpao chầtcbdn chờmirb, lui lạbpayi, hay quay đcamktcbdu lạbpayi thìxndg chécamkm tạbpayi chỗidpa. Cho nêlwjqn chújumnng tôpmzei tựkhfjidpao làidpa Thiêlwjqn-tửsjpn binh chỉjdic biếfwjvt chếfwjvt, chứvmcr khôpmzeng biếfwjvt lùbosbi. Thứvmcr hai làidpa lựkhfjc. Lựkhfjc làidpa sứvmcrc manh, cho nêlwjqn tấjyvvt cảwpkvejpnrjtlng sĩbpay, mỗidpai ngàidpay đcamkhhanu phảwpkvi luyệxqzin tậjfgtp bốwownn giờmirb (8 giờmirb ngàidpay nay),chia ra: Mộnprit giờmirb luyệxqzin tậjfgtp võcsfn nghệxqzi, mộnprit giờmirb bắceqgn cung, mộnprit giờmirb xung phong hãbqvlm trậjfgtn, mộnprit giờmirb họqcbmc tậjfgtp binh phácsfnp. Vìxndg vậjfgty, mộnprit Thiêlwjqn-tửsjpn binh, sau mộnprit năuwkvm tạbpayi ngũjyvv, vềhhancsfn nghệxqzi đcamkãbqvlskbo thểvsux tay khôpmzeng đcamkácsfnnh thắceqgng bốwownn năuwkvm ngưejpnmirbi, hoặpjdgc khi đcamkwowni đcamkmirbch vớrjtli kẻqqecbosbng cùbosbng mộnprit thứvmcrjyvv khívfzk, cóskbo thểvsux thắceqgng ba đcamkếfwjvn mưejpnmirbi ngưejpnmirbi. Hóskboa cho nêlwjqn sau bẩnecoy năuwkvm, nhữskbong Thiêlwjqn-tửsjpn binh củoqlha ta đcamkãbqvlskbo trìxndgnh đcamknpricsfnpmzeng nhưejpn mộnprit võcsfnbpay. Vềhhanidpanh binh, thìxndg cứvmcr mộnprit ngàidpay tậjfgtp trậjfgtn giảwpkv đcamkácsfnnh trong đcamkhhanng cỏjfgt, mộnprit ngàidpay tậjfgtp đcamkácsfnnh trong rừdcxhng, mộnprit ngàidpay tậjfgtp đcamkácsfnnh ởxqzi đcamkhhanng lầtcbdy, mộnprit ngàidpay tậjfgtp côpmzeng thàidpanh.

csfnc quan cùbosbng gậjfgtt đcamktcbdu tỏjfgt ýbioa tin tưejpnxqzing.

– Thứvmcr ba làidpa thếfwjv. Thếfwjv tứvmcrc làidpa sựkhfj phốwowni hợwrotp giữskboa cácsfnc đcamknprii quâsjpnn bộnpri, nhưejpn khi nàidpao thìxndgbosbng Thầtcbdn-nỏjfgt, khi nàidpao thìxndgbosbng Thạbpaych-xa, khi nàidpao thìxndg phóskbong lao, khi nàidpao thìxndg bắceqgn têlwjqn, khi nàidpao thìxndg xung sácsfnt chécamkm giếfwjvt. Lạbpayi huấjyvvn luyệxqzin khốwowni hợwrotp giữskboa bộnpri binh, kịmirb binh, thủoqlhy binh, Thầtcbdn-nỏjfgt, Thạbpaych-xa, thújumn binh. Tỷbpay nhưejpn hiệxqziu Ngựkhfj-long đcamkwowni trậjfgtn vớrjtli mộnprit đcamkbpayo kịmirb binh Tốwownng, tôpmzei chỉjdic việxqzic ra lệxqzinh cho lữskboidpao đcamkácsfnnh mặpjdgt phảwpkvi, lữskboidpao đcamkácsfnnh mặpjdgt trácsfni, lữskboidpao đcamkácsfnnh trựkhfjc diệxqzin, lữskboidpao trừdcxh bịmirb. Cácsfnc lữskbo trưejpnxqzing thấjyvvy binh đcamkmirbch còmirbn ởxqzi xa, thìxndg ra lệxqzinh cho Thạbpaych-xa bắceqgn ngay vàidpao hàidpang đcamktcbdu củoqlha đcamkmirbch. Khi đcamkmirbch lạbpayi gầtcbdn, thìxndg cho Thầtcbdn-nỏjfgt bắceqgn. Khi hai bêlwjqn giácsfnp nhau rồhhani, thìxndg đcamknprii đcamkao thủoqlh xung lêlwjqn chécamkm châsjpnn ngựkhfja, đcamknprii cung thủoqlh thìxndg bắceqgn kịmirbbqvl.

Phạbpaym Dậjfgtt ngừdcxhng lạbpayi, đcamkưejpna mắceqgt cho Lêlwjq Kim-Loan. Kim-Loan biếfwjvt ýbioa chồhhanng, nàidpang trìxndgnh bầtcbdy:

– Thứvmcrejpnidpa trang. Nhưejpncsfnc vịmirb thấjyvvy, Thiêlwjqn-tửsjpn binh đcamkưejpnwrotc trang bịmirb giầtcbdy bằceqgng vảwpkvi thựkhfjc dai, thựkhfjc dầtcbdy, đcamkếfwjv bằceqgng da, đcamkvsux khi dẵuiulm phảwpkvi đcamkácsfn, phảwpkvi sỏjfgti thìxndg khôpmzeng đcamkau. Ngựkhfjc, lưejpnng đcamkưejpnwrotc che bởxqzii miếfwjvng hộnprisjpnm kívfzknh bằceqgng thécamkp, đcamktcbdu đcamknprii chiếfwjvc mũjyvv bằceqgng thécamkp mỏjfgtng. Vềhhanjyvv khívfzk, thìxndg mỗidpai Thiêlwjqn-tửsjpn binh đcamkhhanu đcamkưejpnwrotc phácsfnt cho hai thứvmcr; mộnprit làidpajyvv khívfzk chívfzknh nhưejpn đcamkao, giácsfno; hai làidpajyvv khívfzk phụrjtl nhưejpn cung têlwjqn, mũjyvvi lao, dao ngắceqgn.


jyvv Quang chỉjdicidpao Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong, Tívfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong:

– Từdcxh sau cuộnpric bìxndgnh Chiêlwjqm trởxqzi vềhhan, Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong, Tívfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong nghiệxqzim thấjyvvy rằceqgng trong cuộnpric Nam chinh, nhữskbong trậjfgtn thắceqgng dễuiulidpang làidpa nhờmirb chưejpnejpnrjtlng kếfwjvt thâsjpnn vớrjtli nhau, mộnprit lầtcbdn suýbioat thấjyvvt bạbpayi vìxndglwjqn Trầtcbdn Thanh-Nhiêlwjqn ghen tỵherg vớrjtli Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng. Cho nêlwjqn nhịmirbejpnơnecong đcamkãbqvl ban lệxqzinh đcamki cácsfnc trấjyvvn, cácsfnc hạbpaym đcamknprii, bắceqgt bưejpnwrotc mộnprit thácsfnng, chưejpnejpnrjtlng từdcxh cấjyvvp lữskbo phảwpkvi hộnprii họqcbmp ba ngàidpay vớrjtli nhau đcamkvsuxskbo dịmirbp họqcbmc tậjfgtp binh phácsfnp, ăuwkvn ởxqzibosbng nhau, vui đcamkùbosba cóskbo nhau, thắceqgt thêlwjqm tìxndgnh bạbpayn.

Hoàidpang-Nghi tiếfwjvp lờmirbi Vũjyvv Quang:

– Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong đcamkãbqvl nghiêlwjqn cứvmcru phưejpnơnecong thứvmcrc huấjyvvn luyệxqzin binh lívfzknh củoqlha Tốwownng, rồhhani soạbpayn mộnprit tậjfgtp binh phácsfnp mớrjtli đcamkvsux phácsfn binh phácsfnp Tốwownng. Nếfwjvu nay mai khi giao chiếfwjvn vớrjtli Tốwownng, chỉjdic thoácsfnng thấjyvvy đcamknprii hìxndgnh củoqlha họqcbm, làidpa chújumnng tôpmzei đcamkãbqvl biếfwjvt họqcbm đcamkmirbnh làidpam gìxndg, ta muốwownn phácsfn họqcbm thìxndg phảwpkvi làidpam gìxndg.

Thưejpnmirbng-Kiệxqzit vàidpao côpmzeng chújumna Thiêlwjqn-Ninh:

– Thêlwjqm vàidpao đcamkóskbo, Bàidpa-chújumna-kho cho tổaslu chứvmcrc nhiềhhanu ao nuôpmzei cácsfn, nhiềhhanu cácsfnnh đcamkhhanng nuôpmzei gàidpa vịmirbt, nhiềhhanu nhàidpa nuôpmzei lợwrotn, cóskboejpnơnecong thựkhfjc cho binh tưejpnrjtlng ăuwkvn thêlwjqm trong nhữskbong ngàidpay luyệxqzin tậjfgtp đcamkvsux lấjyvvy sứvmcrc. Cho nêlwjqn binh tưejpnrjtlng đcamkhhanu vui lòmirbng vìxndg đcamkưejpnwrotc hậjfgtu đcamkãbqvli. Hiệxqzin lưejpnơnecong bổaslung củoqlha quâsjpnn ta cao gấjyvvp ba quâsjpnn Chiêlwjqm, gấjyvvp đcamkôpmzei quâsjpnn Tốwownng, lạbpayi đcamkưejpnwrotc đcamkwowni đcamkãbqvli nhưejpn châsjpnn tay, nêlwjqn giữskbo binh vớrjtli tưejpnrjtlng cóskbo mốwowni thâsjpnm tìxndgnh nhưejpn cha con, anh em.

Thácsfni-újumny Hoàidpang Kiệxqzin hỏjfgti Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong:

– Theo ưejpnrjtlc tívfzknh củoqlha vưejpnơnecong gia, thìxndg bao giờmirb họqcbm đcamkácsfnnh mìxndgnh?

– Trong năuwkvm tớrjtli.

Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong khẳslcqng đcamkmirbnh: Ba sứvmcr đcamkidpan mậjfgtt củoqlha ta cửsjpn sang Tốwownng, Liêlwjqu, Hạbpay thàidpanh côpmzeng mỹsxpm-mãbqvln. Nhưejpnng dùbosb Hạbpay, Liêlwjqu đcamkòmirbi đcamkiềhhanu kiệxqzin gìxndg Hy-Ninh đcamkếfwjv vớrjtli Vưejpnơnecong An-Thạbpaych cũjyvvng chịmirbu. Tốwownng mớrjtli cắceqgt dâsjpnng cho Liêlwjqu 700 dặpjdgm ởxqzibosbng Liêlwjqu-đcamkôpmzeng, dùbosb phe thâsjpnn mìxndgnh ra sứvmcrc côpmzeng kívfzkch. Nguyêlwjqn trong triềhhanu Tốwownng, phe chủoqlh đcamkácsfnnh Bắceqgc hòmirba Nam đcamka sốwownidpacsfnc tưejpnrjtlng do Kinh-Nam vưejpnơnecong đcamkàidpao tạbpayo. Nhưejpnng mấjyvvy năuwkvm trưejpnrjtlc, Kinh-Nam vưejpnơnecong, côpmzeng chújumna Huệxqzi-Nhu khôpmzeng đcamkhhanng chívfzknh kiếfwjvn vớrjtli Hy-Ninh đcamkếfwjvidpaejpnơnecong An-Thạbpaych, hai vịmirbcsfno quan vềhhan triềhhanu, rồhhani ngao du sơnecon thủoqlhy. Vìxndg vậjfgty phe chủoqlh đcamkácsfnnh Nam phưejpnơnecong mạbpaynh lêlwjqn.

Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu tuyêlwjqn chỉjdic:

– Trưejpnrjtlc khi nghịmirb sựkhfj, xin vua bàidpa Bắceqgc-biêlwjqn lưejpnwrotc tấjyvvu vềhhan tấjyvvt cảwpkv chívfzknh sácsfnch Nam-thùbosby củoqlha Tốwownng từdcxh thờmirbi vua thácsfni-tổasluidpa Triệxqziu Khuôpmzeng-Duẫjyvvn đcamkếfwjvn giờmirb.

pmzeng chújumna Thiêlwjqn-Thàidpanh đcamkvmcrng dậjfgty ra tâsjpnu:


– Chívfzknh sácsfnch củoqlha Tốwownng đcamkwowni vớrjtli Đejpnbpayi-Việxqzit ta từdcxh trưejpnrjtlc đcamkếfwjvn nay khôpmzeng bao giờmirb nhấjyvvt đcamkmirbnh. Nóskbo thay đcamkaslui tùbosby vàidpao sứvmcrc mạbpaynh củoqlha ta, vàidpabosby vàidpao triềhhanu đcamkìxndgnh củoqlha Tốwownng. Triềhhanu đcamkìxndgnh màidpa thầtcbdn muốwownn tâsjpnu ởxqzi đcamkâsjpny bao gồhhanm nhàidpa vua vàidpacsfnc quan. Tuy vậjfgty chívfzknh sácsfnch củoqlha họqcbmskbo thểvsux chia làidpam bốwownn. Mộnprit làidpa ưejpnrjtlc thújumnc, hai làidpa hoàidpa hoãbqvln, ba làidpa co rújumnt, bốwownn làidpa hung hăuwkvng.

pmzeng-chújumna ngừdcxhng lạbpayi, đcamkưejpna mắceqgt quan sácsfnt triềhhanu đcamkìxndgnh mộnprit lưejpnwrott rồhhani tiếfwjvp:

– Thờmirbi kỳtrgx ưejpnrjtlc thújumnc làidpa thờmirbi kỳtrgx vua Tốwownng Thácsfni-tôpmzeng, Châsjpnn-tôpmzeng. Sau khi bịmirb bạbpayi ởxqzi Chi-lăuwkvng vàidpao thờmirbi Lêlwjqlwjqn Đejpnbpayi-Việxqzit, Tốwownng còmirbn bịmirb Liêlwjqu đcamkácsfnnh phảwpkvi bỏjfgt Thácsfni-nguyêlwjqn, U-tôpmze. Vìxndg phảwpkvi lo đcamkwowni phóskbo vớrjtli Liêlwjqu, vua Thácsfni-tôpmzeng, vua Châsjpnn-Tôpmzeng ưejpnrjtlc thújumnc bọqcbmn đcamkbpayi thầtcbdn Nam thùbosby phảwpkvi mềhhanm mỏjfgtng, trácsfnnh gâsjpny chiếfwjvn vớrjtli cácsfnc nưejpnrjtlc phưejpnơnecong Nam, đcamkvsux dồhhann nỗidpa lựkhfjc đcamkácsfnnh vớrjtli Liêlwjqu. Thờmirbi vua Châsjpnn-tôpmzeng họqcbm bịmirb Liêlwjqu chiếfwjvm mấjyvvt mấjyvvy châsjpnu phívfzka Bắceqgc, còmirbn bắceqgt triềhhanu cốwownng mỗidpai năuwkvm mấjyvvy vạbpayn lạbpayng vàidpang, hàidpang triệxqziu hộnpric lújumna, cựkhfjc kỳtrgx nhụrjtlc nhãbqvl. Lújumnc vua Châsjpnn-tôpmzeng băuwkvng hàidpa, Lưejpnu thácsfni hậjfgtu nhiếfwjvp chívfzknh. Bàidpabosbng Tểvsux-tưejpnrjtlng Lãbqvl Di-Giảwpkvn, Tàidpao Lợwroti-Dụrjtlng chủoqlh trưejpnơnecong nhújumnn mìxndgnh vớrjtli phưejpnơnecong Bắceqgc, đcamkvsux đcamkácsfnnh phưejpnơnecong Nam. Sau khi đcamkácsfnnh đcamkưejpnwrotc cácsfnc nưejpnrjtlc phưejpnơnecong Nam, Tốwownng sẽnpriskbo thêlwjqm lưejpnơnecong thảwpkvo, nhâsjpnn lựkhfjc. Bấjyvvy giờmirb họqcbm mớrjtli quay lêlwjqn Bắceqgc đcamkwowni phóskbo vớrjtli Liêlwjqu. Biếfwjvt đcamkưejpnwrotc chủoqlh trưejpnơnecong nàidpay, Khai-Quốwownc vưejpnơnecong đcamkem mộnprit sứvmcr đcamkidpan sang Tốwownng, giújumnp Yêlwjqn-vưejpnơnecong Triệxqziu Nguyêlwjqn-Nghiễuiulm lậjfgtt Lưejpnu thácsfni hậjfgtu, cùbosbng phe chủoqlh chiếfwjvn trong triềhhanu. Vưejpnơnecong kếfwjvt thâsjpnn vớrjtli Yêlwjqn-vưejpnơnecong. Rồhhani thiếfwjvu hiệxqzip Trầtcbdn Tựkhfj-Mai kếfwjvt thâsjpnn vớrjtli vua Nhâsjpnn-Tôpmzeng, thàidpanh phòmirbbqvl Tốwownng, đcamkưejpnwrotc phong làidpam Ngôpmze-quốwownc quậjfgtn vưejpnơnecong. Vua Nhâsjpnn-Tôpmzeng quyếfwjvt đcamkmirbnh giữskbolwjqn mặpjdgt Nam, quay lêlwjqn Bắceqgc đcamkwowni phóskbo vớrjtli Liêlwjqu. Ngôpmze-quốwownc quậjfgtn vưejpnơnecong Trầtcbdn Tựkhfj-Mai vớrjtli côpmzeng-chújumna Huệxqzi-Nhu đcamkưejpnwrotc trao nhiệxqzim vụrjtl tổaslung trấjyvvn Nam thùbosby. Nhờmirb uy củoqlha hai vịmirbidpa trong hơnecon hai chụrjtlc năuwkvm Tốwownng-Việxqzit vôpmze sựkhfj (1027-1046) (Xin xem Anh-linh thầtcbdn võcsfn tộnpric Việxqzit, cùbosbng tácsfnc giảwpkv do Xuâsjpnn-thu Hoa-kỳtrgx xuấjyvvt bảwpkvn).

pmzeng-chújumna đcamkem ra mộnprit cácsfni trụrjtlc lớrjtln treo lêlwjqn. Trêlwjqn trụrjtlc vẽnpri bảwpkvn đcamkhhan Trung-quốwownc vàidpasjpny-hạbpay, rồhhani tiếfwjvp:

– Trong thờmirbi gian hai mưejpnơnecoi năuwkvm ấjyvvy, Tâsjpny-hạbpay đcamkưejpnwrotc cai trịmirb bởxqzii mộnprit vịmirb vua trẻqqec, cóskbobosbng tâsjpnm, đcamkbpayi lưejpnwrotc. Chỉjdic sau mưejpnmirbi năuwkvm, Hạbpay trởxqzi thàidpanh mộnprit nưejpnrjtlc binh hùbosbng, tưejpnrjtlng mạbpaynh. Hạbpay-vưejpnơnecong khôpmzeng chịmirbu thầtcbdn phụrjtlc Tốwownng, mang quâsjpnn chiếfwjvm mộnprit vùbosbng đcamkjyvvt lớrjtln. Tốwownng sai bọqcbmn Đejpnmirbch Thanh, Tôpmzen Tiếfwjvt, Trưejpnơnecong Ngọqcbmc đcamkem quâsjpnn chốwownng cựkhfj, nhưejpnng bịmirb bạbpayi liêlwjqn tiếfwjvp. Vua Nhâsjpnn-tôpmzeng triệxqziu Ngôpmze-quốwownc quậjfgtn vưejpnơnecong vềhhan kinh cảwpkvi phong làidpa Tầtcbdn-vưejpnơnecong, chuyểvsuxn lêlwjqn Tâsjpny-thùbosby đcamkácsfnnh nhau vớrjtli Hạbpay. Thếfwjvidpa vấjyvvn đcamkhhan ưejpnrjtlc-thújumnc Nam-biêlwjqn mấjyvvt ngưejpnmirbi chủoqlh trưejpnơnecong. Bọqcbmn biêlwjqn thầtcbdn Nam phưejpnơnecong nhưejpnejpnbpaynh, Tiêlwjqu Chújumnuwkvm he muốwownn gâsjpny chiếfwjvn. Chújumnng luyệxqzin binh sĩbpay, đcamkhhann chứvmcra lưejpnơnecong thảwpkvo, écamkp cácsfnc trang đcamknpring Bắceqgc-biêlwjqn, xui Chiêlwjqm đcamkácsfnnh phívfzka sau ta. Đejpnvmcrng trưejpnrjtlc tìxndgnh trạbpayng đcamkóskbo, Khai-Quốwownc vưejpnơnecong quyếfwjvt đcamkmirbnh ra tay trưejpnrjtlc. Mộnprit mặpjdgt ngưejpnmirbi ra quâsjpnn thìxndgnh lìxndgnh đcamkácsfnnh Chiêlwjqm. Sau khi bìxndgnh Chiêlwjqm, ngưejpnmirbi huy đcamknpring quâsjpnn tácsfnm vùbosbng tộnpric Việxqzit đcamkácsfnnh chiếfwjvm Lưejpnmirbng-quảwpkvng, thiếfwjvt lậjfgtp nưejpnrjtlc Đejpnbpayi-Nam, trao cho Nùbosbng Trívfzk-Cao làidpam vua. Khôpmzeng may cho ta, Nùbosbng Trívfzk-Cao lêlwjqn làidpam vua rồhhani, ôpmzeng ỷbpayejpnrjtlc mìxndgnh lớrjtln, khôpmzeng thầtcbdn phụrjtlc Đejpnbpayi-Việxqzit, muốwownn lấjyvvn ácsfnp Đejpnbpayi-lýbioa. Gặpjdgp lújumnc Khai-Quốwowncvưejpnơnecong vâsjpnn du Châsjpnn-lạbpayp, Tốwownng dồhhann hếfwjvt quâsjpnn Tâsjpny-thùbosby, Bắceqgc-thùbosby trao cho Đejpnmirbch Thanh đcamkácsfnnh Nùbosbng Trívfzk-Cao. Trívfzk-Cao khôpmzeng đcamkưejpnwrotc Đejpnbpayi-Việxqzit, Đejpnbpayi-lýbioa chi việxqzin, nêlwjqn Đejpnbpayi-Nam bịmirb Tốwownng chiếfwjvm mấjyvvt. Từdcxh đcamkjyvvy Tốwownng bỏjfgt chívfzknh sácsfnch ưejpnrjtlc thújumnc ởxqzi Nam-thùbosby; đcamkaslui sang chívfzknh sácsfnch hoàidpa-hoãbqvln. (xin đcamkqcbmc Anh-linh thầtcbdn-võcsfn tộnpric Việxqzit củoqlha Yêlwjqn-tửsjpnejpn-sĩbpay do Xuâsjpnn-thu Hoa-kỳtrgx xuấjyvvt bảwpkvn).

... Hòmirba hoãbqvln cóskbo nghĩbpaya làidpa khôpmzeng đcamkem quâsjpnn xâsjpnm lấjyvvn, nhưejpnng cácsfni gưejpnơnecong Nùbosbng Trívfzk-Cao, khiếfwjvn Tốwownng đcamkem trọqcbmng binh xuốwownng Nan-thùbosby, mộnpri thêlwjqm quâsjpnn, huấjyvvn luyệxqzin thổaslu-binh, lậjfgtp nhiềhhanu đcamkhhann, tívfzkch trữskboejpnơnecong thảwpkvo. Sau mấjyvvy năuwkvm, binh lựkhfjc Tốwownng ởxqzi Nam-thùbosby trởxqzi thàidpanh hùbosbng mạbpaynh. Bọqcbmn biêlwjqn-thầtcbdn đcamkưejpnwrotc mậjfgtt chỉjdic củoqlha vua Nhâsjpnn-Tôpmzeng, chiêlwjqu mộnpri, đcamke dọqcbma, écamkp cácsfnc trang-đcamknpring Bắceqgc-biêlwjqn. Thấjyvvy rằceqgng nếfwjvu cứvmcr đcamkvsux Tốwownng ácsfnp dụrjtlng chívfzknh sácsfnch tằceqgm ăuwkvn dâsjpnu mãbqvli, thìxndg Bắceqgc-biêlwjqn sẽnpri khôpmzeng còmirbn khêlwjq đcamknpring nàidpao nữskboa. Đejpnvmcrc Thácsfnnh-tôpmzeng hộnprii vớrjtli côpmze-mẫjyvvu (côpmzeng-chújumna Bìxndgnh-Dưejpnơnecong), rồhhani đcamkem quâsjpnn vưejpnwrott biêlwjqn đcamkácsfnnh chiếfwjvm lạbpayi hếfwjvt cácsfnc trang đcamknpring đcamkãbqvl mấjyvvt. Tốwownng mang quâsjpnn phảwpkvn côpmzeng, bịmirb thua, đcamkàidpanh xin hoàidpa, cácsfnch chứvmcrc hếfwjvt bọqcbmn biêlwjqn thầtcbdn Nam-thùbosby nhưejpnbioaejpn-Trung, Tiêlwjqu Cốwown, Tiêlwjqu Chújumn, Dưejpnbpaynh. (Xem

... Sau thờmirbi gian nàidpay, vua Nhâsjpnn-Tôpmzeng băuwkvng, Anh-Tôpmzeng lêlwjqn kếfwjv vịmirb. Vìxndg hồhhani còmirbn làidpa Thácsfni-tửsjpn, Anh-Tôpmzeng chủoqlh đcamkácsfnnh Nam-thùbosby; ôpmzeng sang Đejpnbpayi-Việxqzit nghiêlwjqn cứvmcru, bịmirbcsfn-lâsjpnm triềhhanu đcamkìxndgnh Đejpnbpayi-Việxqzit làidpam cho kinh hồhhann tácsfnng đcamkxqzim. Nêlwjqn khi lêlwjqn ngôpmzei vua, ôpmzeng ácsfnp dụrjtlng chívfzknh sácsfnch co rújumnt. Nghĩbpaya làidpa binh lựkhfjc Nam-thùbosby vẫjyvvn giữskbo nguyêlwjqn, nhưejpnng tuyệxqzit đcamkwowni khôpmzeng lấjyvvn cácsfnc nưejpnrjtlc lâsjpnn bang (1064-1067).

... Nhưejpnng vua Anh-Tôpmzeng trịmirbxndg khôpmzeng đcamkưejpnwrotc lâsjpnu dàidpai. Sau khi ngưejpnmirbi băuwkvng hàidpa, Thácsfni-tửsjpnlwjqn nốwowni ngôpmzei hiệxqziu làidpa Hy-Ninh. Thờmirbi gian làidpam thácsfni-tửsjpn Hy-Ninh từdcxhng nghe ôpmzeng cha, thácsfni-phóskboskboi nhiềhhanu vềhhancsfni nhụrjtlc phưejpnơnecong Bắceqgc, Tâsjpny, Nam, nêlwjqn ôpmzeng nảwpkvy ra hùbosbng tâsjpnm muốwownn thoácsfnt ra khỏjfgti tìxndgnh trạbpayng đcamkóskbo. Ôibbzng dùbosbng Vưejpnơnecong An-Thạbpaych, ácsfnp dụrjtlng Tâsjpnn-phácsfnp. Sau sácsfnu năuwkvm, dâsjpnn trởxqzi thàidpanh giầtcbdu, binh lựkhfjc hùbosbng mạbpaynh, quốwownc sảwpkvn dồhhani dàidpao. Nêlwjqn ba năuwkvm trưejpnrjtlc, Hy-Ninh vớrjtli An-Thạbpaych muốwownn dụrjtlng binh rửsjpna nhụrjtlc. Ôibbzng hộnprii cácsfnc đcamkbpayi thầtcbdn nghịmirb kếfwjv, nêlwjqn đcamkácsfnnh Liêlwjqu trưejpnrjtlc hay đcamkácsfnnh Đejpnbpayi-Việxqzit trưejpnrjtlc. Cácsfnc văuwkvn quan muốwownn đcamkácsfnnh Đejpnbpayi-Việxqzit trưejpnrjtlc. Đejpnbpayi-Việxqzit bạbpayi, thìxndg Chiêlwjqm, Châsjpnn, Làidpao phảwpkvi đcamktcbdu hàidpang. Bấjyvvy giờmirb chỉjdic ngọqcbmn cờmirb vềhhansjpny làidpa chiếfwjvm đcamkưejpnwrotc Đejpnbpayi-lýbioa, Xiêlwjqm. Còmirbn cácsfnc võcsfnejpnrjtlng thìxndg lạbpayi chủoqlh trưejpnơnecong đcamkácsfnnh Liêlwjqu trưejpnrjtlc, chiếfwjvm lạbpayi phầtcbdn đcamkjyvvt đcamkãbqvl mấjyvvt, rửsjpna nhụrjtlc bịmirb tiếfwjvn cốwownng. Sau khi Liêlwjqu bạbpayi, thìxndgcsfnc nưejpnrjtlc phưejpnơnecong Nam khôpmzeng cầtcbdn đcamkácsfnnh cũjyvvng phảwpkvi quy phụrjtlc.

... Khi đcamkưejpnwrotc tin nàidpay, ta cửsjpn ba sứvmcr đcamkidpan mậjfgtt sang Tốwownng, Liêlwjqu, Hạbpay. Cảwpkv ba sứvmcr đcamkidpan đcamkhhanu thàidpanh côpmzeng. Nhưejpnng từdcxh khi Kinh-Nam vưejpnơnecong cácsfno lãbqvlo vềhhan ngao du sơnecon thủoqlhy, thìxndg phe chủoqlh đcamkácsfnnh Nam phưejpnơnecong thắceqgng thếfwjv, Tốwownng triềhhanu thay đcamkaslui chívfzknh sácsfnch nhưejpn Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong tâsjpnu. Từdcxh chívfzknh sácsfnch co rújumnt, họqcbm đcamkaslui sang chívfzknh sácsfnch hung hăuwkvng, khiêlwjqu khívfzkch. (1067-1075)

Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni-hậjfgtu đcamkvmcrng dậjfgty hưejpnrjtlng Côpmzei-sơnecon tam anh:

– Tam vịmirbejpncsfn. Xin cácsfnc sưejpncsfn cho biếfwjvt chi tiếfwjvt vềhhan cuộnpric tranh luậjfgtn củoqlha cácsfnc đcamkbpayi thầtcbdn Tốwownng vềhhan việxqzic đcamkácsfnnh Nam hay đcamkácsfnnh Bắceqgc. Cóskbo nhưejpn vậjfgty ta mớrjtli cóskbo thểvsux quyếfwjvt đcamkmirbnh đcamkưejpnwrotc đcamkưejpnmirbng lốwowni.

Trầtcbdn Trung-Đejpnbpayo đcamkvmcrng lêlwjqn trìxndgnh bầtcbdy:

– Tâsjpnu thácsfni-hậjfgtu, tâsjpnu hoàidpang-thưejpnwrotng, thầtcbdn xin bắceqgt đcamktcbdu khi Vưejpnơnecong An-Thạbpaych lêlwjqn chấjyvvp chívfzknh. Từdcxh tiềhhann cổaslu đcamkếfwjvn thờmirbi vua Thácsfni-tôpmzeng nhàidpa Tốwownng, nhữskbong tểvsux-thầtcbdn phầtcbdn đcamkôpmzeng làidpacsfn-quan cóskbo huâsjpnn côpmzeng, rồhhani lêlwjqn làidpam tểvsux-tưejpnrjtlng, hoặpjdgc cũjyvvng cóskbo thểvsuxidpa thácsfni-giácsfnm, làidpauwkvn quan. Kểvsux từdcxh thờmirbi vua Châsjpnn-tôpmzeng đcamkếfwjvn giờmirb (997-1075) hầtcbdu hếfwjvt nhữskbong ngưejpnmirbi nắceqgm chứvmcrc tảwpkv bộnpric-xạbpay, hữskbou bộnpric-xạbpay (Tảwpkv tểvsux-tưejpnrjtlng hữskbou tểvsux-tưejpnrjtlng) hay tham-tri chívfzknh-sựkhfj (phóskbo tểvsux-tưejpnrjtlng) đcamkhhanu làidpa nhữskbong văuwkvn-gia, thi-sĩbpay, tưejpn-tưejpnxqzing gia nứvmcrc tiếfwjvng thiêlwjqn-hạbpay, cóskbo nhiềhhanu tácsfnc phẩnecom danh tiếfwjvng. Dĩbpay nhiêlwjqn họqcbm đcamkhhanu làidpa nho-gia. Màidpa khi làidpa nho gia, thìxndg thủoqlh cựkhfju. Việxqzic cai trịmirbsjpnn luôpmzen luôpmzen phảwpkvi theo Tam-hoàidpang, Ngũjyvvcamkếfwjv. Mỗidpai luậjfgtt lệxqzi đcamkhhanu phảwpkvi phỏjfgtng theo Nghiêlwjqu, Thuấjyvvn, Vũjyvv, Thang. Mỗidpai chếfwjv, chiếfwjvu, biểvsuxu đcamkhhanu phảwpkvi dẫjyvvn Tứvmcr-thưejpn, Ngũjyvv-kinh. Trong khi ta, Liêlwjqu, Hạbpay lạbpayi vưejpnwrott qua nhữskbong đcamkiềhhanu hủoqlh lậjfgtu, miễuiuln sao làidpam cho dâsjpnn hạbpaynh phújumnc làidpa đcamkưejpnwrotc rồhhani. Việxqzic cảwpkvi cácsfnch củoqlha Vưejpnơnecong An-Thạbpaych, bìxndgnh tâsjpnm màidpaidpan, quảwpkvidpa thựkhfjc tếfwjv. Nộnprii dung cảwpkvi cácsfnch đcamkóskbo đcamkwowni vớrjtli ta thìxndg thua xa, trong khi đcamkwowni vớrjtli cácsfnc nho thầtcbdn Tốwownng thìxndg quácsfncsfno bạbpayo. Ngay nhữskbong năuwkvm đcamktcbdu cảwpkvi cácsfnch, hầtcbdu hếfwjvt cácsfnc tểvsux thầtcbdn đcamkhhanu chốwownng đcamkwowni. Hy-Ninh đcamkếfwjv thẳslcqng tay cácsfnch chứvmcrc nhữskbong tểvsux-thầtcbdn đcamkóskbo, đcamkaslui ra cácsfnc châsjpnu. Đejpnóskboidpa đcamkiểvsuxm vừdcxha yếfwjvu, vừdcxha dạbpayi.

Đejpnôpmze-thốwownng Vũjyvv Quang hỏjfgti:

– Thưejpna sưejpn-bácsfn (ghi chújumn: Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng làidpa đcamkxqzi tửsjpn củoqlha Khai-Quốwownc vưejpnơnecong vàidpaejpnơnecong phi Thanh-Mai. Màidpaejpnơnecong phi Thanh-Mai làidpaejpn muộnprii củoqlha Trung-Đejpnbpayo, nêlwjqn ôpmzeng gọqcbmi Trung-Đejpnbpayo làidpaejpncsfn), xin sưejpncsfn giảwpkvi rõcsfn đcamkôpmzei chújumnt, rằceqgng tạbpayi sao Hy-Ninh đcamkưejpna cácsfnc tểvsux thầtcbdn ra cácsfnc châsjpnu làidpa đcamkiềhhanu vừdcxha yếfwjvu, vừdcxha dạbpayi?

– Giảwpkvn-dịmirb thôpmzei. Nhưejpn trêlwjqn đcamkãbqvlsjpnu, cácsfnc tểvsux thầtcbdn đcamkhhanu làidpauwkvn gia, tưejpnejpnxqzing gia cóskbo nhữskbong danh tácsfnc, rấjyvvt đcamkưejpnwrotc quầtcbdn chújumnng hâsjpnm mộnpri. Nay cácsfnch chứvmcrc họqcbm, thìxndgsjpnn chújumnng bấjyvvt phụrjtlc, đcamkóskboskbo phảwpkvi làidpa đcamkiềhhanu làidpam suy yếfwjvu lòmirbng tin củoqlha dâsjpnn chújumnng vềhhansjpnn-phácsfnp khôpmzeng? Khi đcamkưejpna họqcbm ra cácsfnc châsjpnu làidpam quan, họqcbm gầtcbdn dâsjpnn chújumnng hơnecon, gầtcbdn sĩbpaysjpnn hơnecon, họqcbmskbo dịmirbp nóskboi vớrjtli mọqcbmi ngưejpnmirbi rằceqgng họqcbmskbobioa. Họqcbm đcamkem nhữskbong cácsfni dởxqzi, cácsfni bấjyvvt lợwroti củoqlha Tâsjpnn-phácsfnp phơnecoi ra vớrjtli quầtcbdn chújumnng. Đejpnóskboskbo phảwpkvi làidpa đcamkiềhhanu dạbpayi khôpmzeng?

Ôibbzng tiếfwjvp:

– Nay sau chívfzkn năuwkvm ácsfnp dụrjtlng Tâsjpnn-phácsfnp, thàidpanh côpmzeng nhiềhhanu vềhhan quốwownc-sảwpkvn, vềhhan binh-bịmirb, nhưejpnng thấjyvvt bạbpayi vềhhan nhâsjpnn tâsjpnm. Ngàidpay 13 thácsfnng 7 niêlwjqn hiệxqziu Thầtcbdn-vũjyvv thứvmcr nhìxndg (Tốwownng Hy-Ninh thứvmcr nhìxndg, Canh-Tuấjyvvt 1070),An-Thạbpaych tâsjpnu vớrjtli nhàidpa vua rằceqgng: « Trưejpnrjtlc đcamkâsjpny triềhhanu đcamkìxndgnh chỉjdic chújumn trọqcbmng vàidpao mộnpri-binh (binh triềhhanu), thàidpanh ra binh khôpmzeng nhiềhhanu lạbpayi rấjyvvt tốwownn kécamkm, màidpa khi hữskbou sựkhfj phảwpkvi đcamkiềhhanu đcamknpring. Ta phảwpkvi bắceqgt chưejpnrjtlc Giao-chỉjdic huấjyvvn luyệxqzin dâsjpnn binh, gọqcbmi làidpa bảwpkvo-giácsfnp (tứvmcrc Đejpnbpayi-Việxqzit làidpa hoàidpang-nam). Khi cóskbo biếfwjvn, bảwpkvo-giácsfnp tựkhfj chốwownng cựkhfj cầtcbdm châsjpnn giặpjdgc, rồhhani ta cứvmcru việxqzin bằceqgng chívfzknh binh sau ». Vua thuậjfgtn. Thếfwjvidpa Tốwownng cửsjpnpmze Giàidpam, mộnprit biêlwjqn thầtcbdn cóskbopmzeng chốwownng Nùbosbng Trívfzk-Cao vềhhan coi Ung-châsjpnu, lo việxqzic luyệxqzin dâsjpnn binh, lậjfgtp thêlwjqm mộnprit đcamkbpayo binh (ghi chújumn: đcamkbpayo củoqlha Tốwownng khoảwpkvng 10 nghìxndgn ngưejpnmirbi, tưejpnơnecong đcamkưejpnơnecong vớrjtli ngàidpay nay làidpa mộnprit sưejpn đcamkidpan).Cuốwowni năuwkvm nàidpay, viêlwjqn chuyểvsuxn vậjfgtn sứvmcr Quảwpkvng-Tâsjpny làidpa Đejpnidpa Kỷbpayejpnu tầtcbdm đcamktcbdy đcamkoqlh vềhhanxndgnh hìxndgnh nưejpnrjtlc ta: dâsjpnn sốwown, tổaslu chứvmcrc quâsjpnn đcamknprii, đcamkmirba thếfwjv. Bấjyvvy giờmirb ta mớrjtli thắceqgng Chiêlwjqm, thanh thếfwjv lừdcxhng lẫjyvvy nêlwjqn Tốwownng chưejpna dácsfnm đcamkácsfnnh. Nhàidpa vua chuyểvsuxn nhữskbong chi tiếfwjvt đcamkóskbo cho Khu-mậjfgtt việxqzin làidpam tàidpai liệxqziu. (TB, Hy-Ninh 3, 11– Canh-Tuấjyvvt 1070).

pmzeng-chújumna Thiêlwjqn-Ninh góskbop ýbioa:

– Nhưejpn vậjfgty ta cũjyvvng biếfwjvt rõcsfnsjpnm-tưejpn Hy-Ninh vàidpaejpnơnecong An-Thạbpaych: Họqcbm gờmirbm ta. Khi họqcbm đcamkãbqvl gờmirbm, thìxndgjumnc đcamkácsfnnh ta họqcbm phảwpkvi dùbosbng hếfwjvt lựkhfjc.

Trung-Đejpnbpayo tiếfwjvp:

– Đejpniệxqzin hạbpay luậjfgtn đcamkújumnng. Thácsfnng giêlwjqng niêlwjqn hiệxqziu Thầtcbdn-vũjyvv thứvmcr ba (Tốwownng Hy-Ninh thứvmcrejpn, Tâsjpnn-Hợwroti 1071), Hy-Ninh phụrjtlc chứvmcrc cho Tiêlwjqu Chújumn. Nguyêlwjqn niêlwjqn hiệxqziu Chưejpnơnecong-thácsfnnh Gia-khácsfnnh thứvmcr nhìxndg đcamkmirbi vua Thácsfnnh-tôpmzeng (Tốwownng Gia-Hựkhfju thứvmcruwkvm đcamkmirbi vua Nhâsjpnn-Tôpmzeng, Canh-Týbioa 1060), Tiêlwjqu Chújumn tuâsjpnn mậjfgtt chỉjdic củoqlha nhàidpa vua lấjyvvn chiếfwjvm cácsfnc trang, đcamknpring củoqlha Đejpnbpayi-Việxqzit, bịmirb vua bàidpaxndgnh-Dưejpnơnecong, phòmirbbqvl Thâsjpnn Thiệxqziu-Thácsfni mang quâsjpnn đcamkácsfnnh tràidpan qua. Quâsjpnn Tốwownng đcamkbpayi bạbpayi xin hòmirba. Vua bàidpa đcamkòmirbi cácsfnch chứvmcrc hếfwjvt bọqcbmn biêlwjqn thầtcbdn. Vua Nhâsjpnn-tôpmzeng phảwpkvi giảwpkvcsfnch chứvmcrc bọqcbmn biêlwjqn thầtcbdn Nam-phưejpnơnecong, rồhhani phong cho chứvmcrc tưejpnrjtlc lớrjtln hơnecon, đcamkaslui đcamki nhữskbong vùbosbng bécamko bởxqzinecon. Thácsfnng giêlwjqng niêlwjqn hiệxqziu Thầtcbdn-vũjyvv thứvmcr ba (Tốwownng Hy-Ninh thứvmcrejpn, Tâsjpnn-Hợwroti 1072), đcamkvsux chuẩnecon bịmirb đcamkácsfnnh Đejpnbpayi-Việxqzit, Hy-Ninh vộnprii triệxqziu Tiêlwjqu Chújumn vềhhan hỏjfgti ýbioa kiếfwjvn. Tiêlwjqu Chújumnsjpnu « Trưejpnrjtlc đcamkâsjpny tôpmzei đcamkãbqvlxqzi Ung-châsjpnu lâsjpnu, tôpmzei biếfwjvt rằceqgng Giao-chỉjdicskbo thểvsux lấjyvvy đcamkưejpnwrotc ». Hy-Ninh cửsjpn Chújumn coi Quếfwjv-châsjpnu, kiêlwjqm luôpmzen Kinh-lưejpnwrotc an-phủoqlh-sứvmcr Quảwpkvng-Tâsjpny. Chújumn trởxqzi vềhhan đcamkjyvvt cũjyvv, vớrjtli thácsfni đcamknpri hung hăuwkvng. Y cho ngưejpnmirbi liêlwjqn lạbpayc vớrjtli cácsfnc chújumna khêlwjq đcamknpring Bắceqgc-biêlwjqn xưejpna, thanh thếfwjv Tốwownng trởxqzi thàidpanh mạbpaynh. Mỗidpai hoạbpayt đcamknpring củoqlha ta, Tốwownng đcamkhhanu biếfwjvt hếfwjvt. Thácsfnng 11, tin đcamkóskbo vềhhan triềhhanu, đcamkvmcrc Thácsfnnh-tôpmzeng sai đcamknpring trưejpnxqzing Quảwpkvng-nguyêlwjqn làidpaejpnu Kỷbpay đcamkem quâsjpnn chiếfwjvm lạbpayi châsjpnu Quy-hóskboa làidpa châsjpnu Nùbosbng Tôpmzeng-Đejpnácsfnn theo Tốwownng, nộnprip cho Tốwownng. Tiêlwjqu Chújumn xin chỉjdic dụrjtl củoqlha triềhhanu đcamkìxndgnh bắceqgt buộnpric cácsfnc tri-châsjpnu khi thấjyvvy cóskbo giặpjdgc qua đcamkmirba hạbpayt mìxndgnh, thìxndg phảwpkvi đcamkem quâsjpnn tiếfwjvp cứvmcru cácsfnc khêlwjq đcamknpring. Ai khôpmzeng tuâsjpnn thìxndg giếfwjvt. Nhưejpnng vua Tốwownng lạbpayi ban chỉjdic: « Khi bácsfno cóskbo giặpjdgc, chưejpna biếfwjvt thựkhfjc hưejpn, nhiềhhanu ívfzkt màidpa bắceqgt đcamkem quâsjpnn chốwownng thìxndg sao thắceqgng đcamkưejpnwrotc, màidpa đcamkòmirbi trịmirb tộnprii? ». Vìxndg vậjfgty Chújumnxqzi hai năuwkvm, màidpa chẳslcqng làidpam nêlwjqn cơnecom chácsfno gìxndg.(TS 334).

Nhàidpa vua cưejpnmirbi:

– Giácsfn nhưejpn bấjyvvy giờmirb Hy-Ninh thuậjfgtn cho Chújumnbosbng nghiêlwjqm luậjfgtt, thìxndg chắceqgc y đcamkãbqvl tiếfwjvn quâsjpnn vàidpao Đejpnbpayi-Việxqzit giữskboa lújumnc Dưejpnơnecong hậjfgtu làidpam binh biếfwjvn rồhhani.

Mọqcbmi ngưejpnmirbi đcamkhhanu kinh ngạbpayc vềhhan nhậjfgtn xécamkt củoqlha ôpmzeng vua con.

– Thácsfnng hai niêlwjqn hiệxqziu Thácsfni-Ninh thứvmcr nhìxndg (Tốwownng Hy-Ninh thứvmcrcsfnu, Quýbioa-Sửsjpnu, 1073), nhàidpa vua triệxqziu Tiêlwjqu Chújumn vềhhanidpan sácsfnch lưejpnwrotc đcamkácsfnnh Đejpnbpayi-Việxqzit. Chújumnsjpnu rằceqgng sau cuộnpric binh biếfwjvn củoqlha Dưejpnơnecong hậjfgtu, tổaslu chứvmcrc cai trịmirb củoqlha ta vữskbong, binh lựkhfjc hùbosbng hậjfgtu, khóskboskbo thểvsux đcamkácsfnnh. Hy-Ninh, An-Thạbpaych khôpmzeng vui lòmirbng, cấjyvvt chứvmcrc y, cửsjpn Thẩnecom Khởxqzii thay thếfwjv. Thẩnecom Khởxqzii đcamkang lĩbpaynh chứvmcrc Hìxndgnh-bộnpri lang-trung, châsjpnn tay củoqlha Vưejpnơnecong An-Thạbpaych. Thẩnecom tâsjpnu: « Giao-chỉjdicidpa đcamkhhanjumnn hạbpay, đcamkácsfnnh làidpa thắceqgng ». Thẩnecom Khởxqzii coi Quếfwjv-châsjpnu, lĩbpaynh Kinh-lưejpnwrotc an-phủoqlh-sứvmcr Quảwpkvng-Tâsjpny, kiêlwjqm luôpmzen chứvmcrc chuyểvsuxn-vậjfgtn sứvmcr (coi vềhhanejpnơnecong thảwpkvo), tứvmcrc làidpa toàidpan quyềhhann vềhhanidpanh-chívfzknh, quâsjpnn-sựkhfjidpao thácsfnng hai. Khởxqzii nhậjfgtn mậjfgtt chỉjdic rằceqgng: « Phảwpkvi chuẩnecon bịmirb binh, lưejpnơnecong sẵuiuln sàidpang đcamkvsux đcamkácsfnnh Giao-chỉjdic. Cầtcbdn nhấjyvvt làidpam cho khécamko, cho kívfzkn, bằceqgng khôpmzeng Giao-chỉjdic biếfwjvt trưejpnrjtlc, đcamkhhan phòmirbng thìxndg hỏjfgtng việxqzic ». Thẩnecom Khởxqzii cậjfgty đcamkưejpnwrotc tívfzkn nhiệxqzim nêlwjqn vừdcxha tớrjtli Quảwpkvng-Tâsjpny, ra mặpjdgt khiêlwjqu khívfzkch ta. Lậjfgtp tứvmcrc y tổaslu chứvmcrc đcamkưejpnmirbng vậjfgtn chuyểvsuxn lưejpnơnecong thảwpkvo, huấjyvvn luyệxqzin binh sĩbpay, đcamkpjdgt thêlwjqm doanh trạbpayi ởxqzi châsjpnu Dung, Nghi, rồhhani đcamkem quâsjpnn đcamkácsfnnh Vưejpnơnecong-khẩnecou củoqlha ta đcamkvsuxmirb dẫjyvvm vàidpao thácsfnng ba. Khôpmzeng ngờmirb Khởxqzii ra binh bấjyvvt thầtcbdn, vớrjtli ba vạbpayn quâsjpnn triềhhanu, màidpa đcamkácsfnnh mộnprit đcamkhhann ba trăuwkvm quâsjpnn khêlwjq đcamknpring củoqlha ta lạbpayi khôpmzeng thắceqgng, binh sĩbpay chếfwjvt hơnecon vạbpayn. (TB, Hy-Ninh 6, Quýbioa-Sửsjpnu 1073).

vfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong hỏjfgti côpmzeng chújumna Thiêlwjqn-Thàidpanh:

– Vua bàidpa! Làidpam thếfwjvidpao màidpa ba trăuwkvm quâsjpnn củoqlha vua Bàidpa lạbpayi chốwownng nổaslui ba vạbpayn quâsjpnn Tốwownng?

– Khảwpkvi hoàidpang-thújumnc, khôpmzeng cóskboxndg lạbpay. Nhấjyvvt cửsjpn nhấjyvvt đcamknpring củoqlha Khởxqzii, Bắceqgc-biêlwjqn biếfwjvt hếfwjvt. Cho nêlwjqn trêlwjqn bầtcbdu trờmirbi cácsfnc đcamkhhann biêlwjqn phòmirbng lújumnc nàidpao cũjyvvng cóskbo chim ưejpnng tuầtcbdn tiễuiulu. Do đcamkóskbo khi quâsjpnn Khởxqzii bắceqgt đcamktcbdu chuyểvsuxn đcamknpring, đcamkhhann Vưejpnơnecong-khẩnecou đcamkãbqvl biếfwjvt màidpa đcamkhhan phòmirbng. Tưejpnrjtlng Tốwownng kécamko quâsjpnn tớrjtli, thấjyvvy đcamkhhann binh ta phòmirbng vệxqzi nghiêlwjqm mậjfgtt, y xua quâsjpnn tấjyvvn côpmzeng àidpao ạbpayt. Quâsjpnn trong đcamkhhann dùbosbng têlwjqn liêlwjqn châsjpnu bắceqgn ra. Binh Tốwownng chếfwjvt hàidpang hàidpang lớrjtlp lớrjtlp, họqcbm đcamkàidpanh rújumnt ra đcamkvsux nhặpjdgt xácsfnc chếfwjvt. Giữskboa lújumnc đcamkóskbo, ta cho đcamknprii voi, hổaslu từdcxh trong rừdcxhng đcamkácsfnnh tậjfgtp hậjfgtu. Binh Tốwownng bỏjfgt chạbpayy tácsfnn loạbpayn. Ta dùbosbng thújumn binh đcamkuổaslui theo tớrjtli biêlwjqn giớrjtli rồhhani mớrjtli rújumnt vềhhan.

pmzeng chújumna đcamkưejpna mắceqgt cho Trung-Đejpnbpayo:

– Xin sưejpncsfn tiếfwjvp tụrjtlc.

– Binh tưejpnrjtlng chếfwjvt nhiềhhanu, màidpa Thẩnecom Khởxqzii bắceqgt phu đcamkceqgp đcamkhhann lũjyvvy ởxqzi châsjpnu Dung, Nghi. Dâsjpnn chújumnng tứvmcrc giậjfgtn nổaslui loạbpayn, chécamkm giếfwjvt quan lạbpayi. Thácsfnng tưejpn (vẫjyvvn 1073) Khởxqzii dấjyvvy đcamknpring binh năuwkvm mưejpnơnecoi mốwownt đcamknpring thuộnpric Ung-châsjpnu đcamkvsux kếfwjvt thàidpanh quâsjpnn bảwpkvo-giácsfnp. Hy-Ninh cựkhfjc hoan hỉjdic, cấjyvvp thêlwjqm lưejpnơnecong tiềhhann. Y lạbpayi sai tưejpnrjtlng vàidpao cácsfnc khêlwjqcamknpring kiểvsuxm đcamkiểvsuxm dâsjpnn đcamkinh dạbpayy trậjfgtn đcamkhhan, kếfwjvt thàidpanh bảwpkvo-ngũjyvv. Vềhhan mặpjdgt biểvsuxn, y bắceqgt hếfwjvt trácsfnng đcamkinh củoqlha nhữskbong thưejpnơnecong thuyềhhann luyệxqzin tậjfgtp luyệxqzin. Vìxndg sợwrot tếfwjvcsfnc ta biếfwjvt, y cấjyvvm cácsfnc thuyềhhann buôpmzen khôpmzeng đcamkưejpnwrotc sang ta (TS.334). Đejpnếfwjvn đcamkâsjpny Khởxqzii tiếfwjvn thêlwjqm mộnprit bưejpnrjtlc làidpa dụrjtl dỗidpa, ácsfnp lựkhfjc cácsfnc châsjpnu đcamknpring củoqlha ta theo họqcbm. Y làidpam việxqzic quácsfnhhann àidpao, trong khi Hy-Ninh ban chỉjdic cho y phảwpkvi làidpam thựkhfjc kívfzkn. Việxqzic nàidpay xin đcamkvsux vua bàidpa Bắceqgc-biêlwjqn tâsjpnu trìxndgnh.

pmzeng-chújumna Thiêlwjqn-Thàidpanh tâsjpnu:

– Thácsfnng tưejpnuwkvm đcamkóskbo (1073), Tốwownng ban chứvmcrc tưejpnrjtlc cho bọqcbmn trang đcamknpring Việxqzit dâsjpnng đcamkjyvvt theo họqcbm. Nùbosbng Tôpmzeng Đejpnácsfnn đcamkưejpnwrotc giữskbo chứvmcrc Đejpnôpmze-giácsfnm Quếfwjv-châsjpnu, Nùbosbng Trívfzk-Hộnprii đcamkưejpnwrotc coi châsjpnu Quy-hóskboa. Cảwpkv hai đcamkưejpnwrotc phong tưejpnrjtlc Cung-bịmirb khốwown phóskbo sứvmcr. Khởxqzii lạbpayi sai ngưejpnmirbi dụrjtlejpnu-Kỷbpayxqzi Quảwpkvng-nguyêlwjqn. Nhưejpnng Kỷbpay khôpmzeng theo. Cuốwowni năuwkvm, bọqcbmn Nùbosbng Thiệxqzin-Mỹsxpm đcamkem châsjpnu Âidpan-tìxndgnh, vàidpa 600 gia thuộnpric theo Tốwownng. Tốwownng nhậjfgtn. Thầtcbdn vộnprii mậjfgtt tấjyvvu vềhhan triềhhanu. Thácsfni-hậjfgtu ban chỉjdic: Tốwownng khôpmzeng e dèjumnxndgnh, thìxndgxndgnh phảwpkvi tỏjfgt ra mạbpaynh, chújumnng mớrjtli sợwrot. Mộnprit mặpjdgt Bắceqgc-cưejpnơnecong truyềhhann lệxqzinh đcamki khắceqgp cácsfnc châsjpnu đcamknpring chuẩnecon bịmirbejpnơnecong thảwpkvo, binh lívfzknh đcamkvsuxidpam lạbpayi chuyệxqzin côpmze mẫjyvvu Bìxndgnh-Dưejpnơnecong đcamkãbqvlidpam năuwkvm Chưejpnơnecong-thácsfnnh Gia-khácsfnnh (Canh-Týbioa, 1060). Quảwpkv nhiêlwjqn tin đcamkhhann ra, tếfwjvcsfnc Tốwownng vộnprii tấjyvvu vềhhan Biệxqzin-kinh, làidpam cho Hy-Ninh đcamkếfwjv lo sợwrot hồhhani hộnprip. Mộnprit mặpjdgt Thácsfni-hậjfgtu sai sứvmcr sang triềhhanu Tốwownng cácsfno nhữskbong việxqzic làidpam củoqlha Khởxqzii vàidpa đcamkpjdgt vấjyvvn đcamkhhan: Nếfwjvu quảwpkv Khởxqzii tuâsjpnn chỉjdic củoqlha triềhhanu đcamkìxndgnh, thìxndg Đejpnbpayi-Việxqzit xin đcamkem quâsjpnn qua đcamkòmirbi lạbpayi. Còmirbn nhưejpn tựkhfj ýbioa Khởxqzii, thìxndg xin trịmirb tộnprii y cho an lòmirbng cácsfnc nưejpnrjtlc Nam biêlwjqn. Hy-Ninh thấjyvvy Khởxqzii làidpam việxqzic lộnpri liễuiulu quácsfn rồhhani, sợwrot Đejpnbpayi-Việxqzit tiếfwjvn binh, trong khi họqcbm chưejpna chuẩnecon bịmirb xong. Hy-Ninh vộnprii họqcbmp đcamkbpayi thầtcbdn nghịmirb sựkhfj.

Thácsfni-újumny Hoàidpang Kiệxqzin hỏjfgti Trung-Đejpnbpayo:

– Xin sưejpn thújumnc tâsjpnu tiếfwjvp vềhhanxndgnh hìxndgnh Tốwownng triềhhanu.

– Lújumnc ấjyvvy anh em thầtcbdn đcamkang ởxqzi Biệxqzin-kinh. Nghe tin nàidpay, thầtcbdn đcamkem vàidpang bạbpayc đcamkújumnt lóskbot cho bọqcbmn văuwkvn quan chốwownng Vưejpnơnecong An-Thạbpaych nhưejpnidpan Kỳtrgx, Tôpmzen Giácsfnc, Lãbqvlpmzeng-Trứvmcr, Trìxndgnh Hiệxqziu, Lýbioa Thưejpnmirbng, Tôpmze Thứvmcrc, Tôpmze Triệxqzit... cung cấjyvvp tin tứvmcrc cho họqcbm. Họqcbmjumnm vácsfno hạbpaych tộnprii Vưejpnơnecong An-Thạbpaych dung dưejpnmirbng Thẩnecom Khởxqzii. Anh em thầtcbdn lạbpayi dùbosbng chim ưejpnng bácsfno tin cho sứvmcr đcamkidpan ta ởxqzi Liêlwjqu, Tâsjpny-hạbpay. Trầtcbdn Thanh-Hợwrotp cùbosbng Tuyếfwjvt-sơnecon thậjfgtp anh khívfzkch Liêlwjqu đcamkòmirbi Tốwownng cắceqgt đcamkjyvvt vùbosbng Phầtcbdn-thủoqlhy-lĩbpaynh cho. Đejpnnpring-đcamkìxndgnh thấjyvvt kiệxqzit xui Hạbpay đcamkem quâsjpnn vàidpao Tâsjpny thùbosby lấjyvvn chiếfwjvm hai châsjpnu. Bỗidpang chốwownc Tốwownng thấjyvvy Bắceqgc, Tâsjpny, Nam cùbosbng chuẩnecon bịmirb đcamkácsfnnh mìxndgnh. Vưejpnơnecong An-Thạbpaych gỡmirb sứvmcrc écamkp củoqlha Liêlwjqu bằceqgng cácsfnch tâsjpnu Hy-Ninh cắceqgt đcamkjyvvt, nhưejpn họqcbm đcamkòmirbi. Phívfzka Tâsjpny chịmirbu giảwpkvng hòmirba. Còmirbn phívfzka Nam thìxndg chịmirbu nhújumnn bằceqgng cácsfnch bãbqvli Thẩnecom Khởxqzii. Lệxqzinh bãbqvli ban ra ngàidpay 1 thácsfnng ba, niêlwjqn hiệxqziu Thácsfni-Ninh thứvmcr ba (Tốwownng Hy-Ninh thứvmcr 7, Giácsfnp-Dầtcbdn 1074), vàidpa cửsjpnejpnu Di thay Khởxqzii. Anh em thầtcbdn lạbpayi cung cấjyvvp tin tứvmcrc Nam thùbosby cho cácsfnc văuwkvn thầtcbdn Tốwownng. Họqcbmjumnm vàidpao đcamkàidpan hạbpaych Vưejpnơnecong An-Thạbpaych rằceqgng chỉjdicxndg ham gâsjpny sựkhfjxqzi Nam thùbosby, màidpa triềhhanu đcamkìxndgnh bịmirb nhụrjtlc ởxqzi Nam, mấjyvvt đcamkjyvvt ởxqzi Bắceqgc, mấjyvvt hai châsjpnu ởxqzisjpny. Hy-Ninh đcamkếfwjv truyềhhann cho Vưejpnơnecong An-Thạbpaych rújumnt lui, lấjyvvy đcamkàidpan em Thạbpaych làidpabqvl Huệxqzi-Khanh thay thếfwjvidpao ngàidpay 6 thácsfnng tưejpnbosbng năuwkvm (1074). Còmirbn Lưejpnu Di làidpam nhữskbong gìxndgxqzi Nam biêlwjqn từdcxh hồhhani đcamkóskbo đcamkếfwjvn giờmirb, xin đcamkvsux vua bàidpa Bắceqgc-biêlwjqn tâsjpnu trìxndgnh.

– Tâsjpnu Thácsfni-hậjfgtu, tâsjpnu Hoàidpang-thưejpnwrotng.

pmzeng-chújumna Thiêlwjqn-Thàidpanh đcamkvmcrng dậjfgty trìxndgnh bầtcbdy: Lưejpnu Di vẫjyvvn theo đcamkưejpnmirbng lốwowni củoqlha Thẩnecom Khởxqzii. Y tiếfwjvp tụrjtlc sai quan lạbpayi vàidpao cácsfnc khêlwjq đcamknpring kiểvsuxm đcamkiểvsuxm thổaslu-dâsjpnn, bắceqgt tậjfgtp trậjfgtn. Mặpjdgt thủoqlhy y đcamkóskbong chiếfwjvn thuyềhhann, dùbosbng thuyềhhann muốwowni luyệxqzin thủoqlhy quâsjpnn. Thácsfnng giêlwjqng năuwkvm nay thầtcbdn tâsjpnu chưejpn sựkhfj vềhhan triềhhanu (Đejpnbpayi-Việxqzit Thácsfni-Ninh năuwkvm thứvmcrejpn, Tốwownng Hy-Ninh năuwkvm thứvmcr 8, Ấsjpnt-Mãbqvlo 1075). Thácsfni hậjfgtu ban chỉjdic: Nhưejpn vậjfgty đcamkoqlh thấjyvvy rõcsfn chívfzknh Hy-Ninh chuẩnecon bịmirb đcamkácsfnnh ta chứvmcr khôpmzeng phảwpkvi bọqcbmn biêlwjqn thầtcbdn. Ngưejpnmirbi sai sứvmcr sang Tốwownng đcamkòmirbi phảwpkvi trảwpkv bọqcbmn Nùbosbng Thiệxqzin-Mỹsxpm, mụrjtlc đcamkívfzkch dòmirb thácsfni đcamknpri củoqlha Hy-Ninh. Tốwownng khôpmzeng trảwpkv lờmirbi. Thácsfni-hậjfgtu lạbpayi đcamkòmirbi đcamkjyvvt vàidpasjpnn đcamknpring Âidpan-tìxndgnh, Tốwownng khôpmzeng bằceqgng lòmirbng trảwpkv. Nhưejpn vậjfgty rõcsfnidpang Tốwownng chuẩnecon bịmirb đcamkácsfnnh ta đcamkãbqvl xong, nêlwjqn mớrjtli cóskbo thácsfni đcamknpri cứvmcrng rắceqgn. Đejpnvsux tỏjfgt ýbioa sẵuiuln sàidpang gâsjpny chiếfwjvn vớrjtli ta, thácsfnng hai vừdcxha qua, Hy-Ninh lạbpayi triệxqziu Vưejpnơnecong An-Thạbpaych vềhhan triềhhanu. Vừdcxha vềhhan tớrjtli triềhhanu, An-Thạbpaych sai sứvmcr sang giảwpkvng hòmirba vớrjtli Liêlwjqu, cắceqgt thêlwjqm 700 dặpjdgm vùbosbng Hàidpacamkôpmzeng dâsjpnng cho Liêlwjqu đcamkvsux an mặpjdgt Bắceqgc. (TS 334).

Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu đcamkvmcrng dậjfgty, nécamkt mặpjdgt bàidpa cựkhfjc kỳtrgx nghiêlwjqm trọqcbmng, đcamkôpmzei mắceqgt sắceqgc nhưejpn dao cau lưejpnrjtlt nhìxndgn triềhhanu đcamkìxndgnh mộnprit lưejpnwrott, rồhhani ban chỉjdic:

– Tốwownng chuẩnecon bịmirb đcamkácsfnnh ta từdcxhsjpnu, nay mọqcbmi sựkhfj cụrjtl bịmirb rồhhani. Cácsfni ngàidpay quâsjpnn Tốwownng nhậjfgtp Việxqzit thựkhfjc khôpmzeng xa. Vậjfgty ýbioa kiếfwjvn chưejpn khanh thếfwjvidpao, xin cứvmcr thàidpanh thựkhfjc trìxndgnh bầtcbdy?

Thácsfni-sưejpnbioa Đejpnbpayo-Thàidpanh cung tay:

– Thầtcbdn xin tâsjpnu: Sácsfnch Mạbpaynh-Tửsjpnskbosjpnu: « Ta hồhhan binh đcamkao chi sựkhfj, thácsfnnh nhâsjpnn bấjyvvt đcamkceqgc dĩbpay dụrjtlng chi ».

Nghĩbpaya làidpa: Than ôpmzei! Binh đcamkao làidpa nhữskbong thứvmcr hung ácsfnc, bậjfgtc thácsfnnh nhâsjpnn bấjyvvt đcamkceqgc dĩbpay mớrjtli phảwpkvi dùbosbng đcamkếfwjvn. Cácsfnc chújumna thácsfnnh nhưejpn Nghiêlwjqu, Thuấjyvvn, Vũjyvv, Thang đcamkâsjpnu cóskbobosbng chiếfwjvn tranh, màidpa vẫjyvvn an đcamkưejpnwrotc thiêlwjqn hạbpay? Đejpnwowni vớrjtli Chiêlwjqm, ta đcamkem quâsjpnn đcamkácsfnnh họqcbm, nêlwjqn nay họqcbm cấjyvvt quâsjpnn bácsfno thùbosb, mai họqcbm cấjyvvt quâsjpnn đcamkòmirbi đcamkjyvvt, cácsfni khốwownn khổasluidpay thựkhfjc khôpmzeng biếfwjvt bao giờmirb mớrjtli hếfwjvt. Còmirbn Trung-quốwownc làidpa gốwownc văuwkvn minh thiêlwjqn hạbpay, trêlwjqn cao cóskbo thiêlwjqn-tửsjpn trịmirbxndg, nhữskbong sắceqgc dâsjpnn Di, Đejpnmirbch phảwpkvi hưejpnrjtlng vềhhanidpa quy phụrjtlc. Xưejpna kia vua Trưejpnng cùbosbng 162 tưejpnrjtlng, lậjfgtp lêlwjqn Lĩbpaynh-Nam mạbpaynh biếfwjvt làidpa chừdcxhng nàidpao! Nhưejpnng chỉjdicxndg cứvmcrng quácsfnidpa bịmirb gẫjyvvy. Giácsfn nhưejpn hồhhani đcamkóskbo, ta hậjfgtu lễuiul, hạbpay thểvsux tiếfwjvn cốwownng xưejpnng thầtcbdn vớrjtli Hácsfnn, cóskbo phảwpkvi Lĩbpaynh-Nam yêlwjqn khôpmzeng? Chỉjdicxndg chưejpnejpnrjtlng hồhhani đcamkóskbo quácsfn tựkhfj ácsfni, nhấjyvvt đcamkmirbnh chốwownng Hácsfnn màidpa đcamki đcamkếfwjvn nưejpnrjtlc mấjyvvt, tộnpric Việxqzit bịmirb diệxqzit. Vậjfgty, thầtcbdn nghĩbpay, ta nêlwjqn cửsjpn mộnprit văuwkvn thầtcbdn giỏjfgti biệxqzin thuyếfwjvt, mang châsjpnu ngọqcbmc sang Biệxqzin-kinh nhújumnn nhưejpnmirbng xin Tốwownng bãbqvli binh. Nhưejpn vậjfgty trácsfnnh đcamkưejpnwrotc chiếfwjvn tranh.

Lậjfgtp tứvmcrc trong khoang thuyềhhann cùbosbng bậjfgtt lêlwjqn mộnprit loạbpayt tiếfwjvng « khôpmzeng ». Lýbioa thácsfni sưejpnbosbng mìxndgnh kinh hãbqvli, ngơneco ngácsfnc nhìxndgn cửsjpn tọqcbma.

Mộnprit thiếfwjvu-phụrjtl ngồhhani trong hàidpang võcsfnejpnrjtlng nữskbo đcamkvmcrng dậjfgty cung tay:

– Tâsjpnu thácsfni-hậjfgtu, tâsjpnu hoàidpang-thưejpnwrotng, thầtcbdn Trầtcbdn Ngọqcbmc-Liêlwjqn tưejpnrjtlc phong nhấjyvvt phẩnecom phu nhâsjpnn, vợwrot củoqlha Đejpnôpmze-thốwownng Trầtcbdn Ninh thốwownng lĩbpaynh hiệxqziu Thiêlwjqn-tửsjpn binh Đejpnceqgng-hảwpkvi, xin đcamkưejpnwrotc phécamkp đcamkwowni thoạbpayi vớrjtli Thácsfni-sưejpn ívfzkt đcamkiềhhanu.

– Tấjyvvt cảwpkv nhữskbong vịmirb đcamkưejpnwrotc mờmirbi hộnprii hôpmzem nay đcamkhhanu cóskbo quyềhhann thảwpkvo luậjfgtn, tâsjpnu trìxndgnh, khôpmzeng phâsjpnn biệxqzit chứvmcrc tưejpnrjtlc, nam nữskbo, văuwkvn võcsfn. Phu-nhâsjpnn cứvmcr hỏjfgti.

Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu phâsjpnn giảwpkvi: Huốwownng chi phu nhâsjpnn làidpa nữskboejpnrjtlng phóskbo thốwownng lĩbpaynh hiệxqziu Đejpnceqgng-hảwpkvi.

– Thưejpna thácsfni-sưejpn. Thácsfni-sưejpn dạbpayy rằceqgng vìxndg ta đcamkem quâsjpnn đcamkácsfnnh Chiêlwjqm, mớrjtli khiếfwjvn Chiêlwjqm đcamkem quâsjpnn bácsfno thùbosb, thựkhfjc khôpmzeng đcamkújumnng. Kểvsux từdcxh đcamkmirbi đcamkvmcrc Thácsfni-tổaslu nhàidpa ta lêlwjqn ngốwowni, lújumnc nàidpao ngưejpnmirbi cũjyvvng muốwownn cácsfnc vùbosbng tộnpric Việxqzit sốwownng hòmirba hoãbqvln vớrjtli nhau trong thếfwjvejpnơnecong thâsjpnn, tưejpnơnecong ácsfni nhưejpnpmzei vớrjtli răuwkvng. Nhưejpnng chívfzknh cácsfnc vua Chiêlwjqm thuộnpric gốwownc Mãbqvl-lịmirbcsfn cuồhhanng bạbpayo đcamkem quâsjpnn xâsjpnm lấjyvvn biêlwjqn cãbqvlnh, cho nêlwjqn ngưejpnmirbi mớrjtli phácsfni đcamkvmcrc Thácsfni-tôpmzeng đcamkem quâsjpno chinh phạbpayt. Nhưejpn vậjfgty ta đcamkácsfnnh Chiêlwjqm đcamkújumnng nhưejpn Mạbpaynh-Tửsjpnskboi « Thácsfnnh nhâsjpnn bấjyvvt đcamkceqgc dĩbpay dụrjtlng chi ».

Cửsjpn tọqcbma vỗidpa tay hoan hôpmze nhiệxqzit liệxqzit, trong đcamkóskboskbo cảwpkv Thácsfni-Ninh hoàidpang đcamkếfwjv. Ngọqcbmc-Liêlwjqn tiếfwjvp:

– Còmirbn nhưejpn thácsfni-sưejpn dạbpayy: Trung-quốwownc làidpa gốwownc văuwkvn minh thiêlwjqn hạbpay, cácsfnc sứvmcrc dâsjpnn Di, Đejpnmirbch phảwpkvi qui phụrjtlc, lạbpayi càidpang khôpmzeng đcamkújumnng. Từdcxh cổaslu, văuwkvn minh tộnpric Hoa, tộnpric Việxqzit cóskbo hai vẻqqec rựkhfjc rỡmirb khácsfnc nhau. Nếfwjvu tộnpric Hoa giỏjfgti vềhhanuwkvn bắceqgn, thìxndg tộnpric Việxqzit giỏjfgti vềhhan canh nôpmzeng. Tộnpric Hoa tìxndgm ra lýbioa âsjpnm dưejpnơnecong, ngũjyvvidpanh, thìxndg tộnpric Việxqzit lạbpayi đcamki tiêlwjqn phong trong thuậjfgtt luyệxqzin kim. Bằceqgng cớrjtl, ta đcamkújumnc đcamkưejpnwrotc trốwownng đcamkhhanng từdcxh khi tộnpric Hoa chưejpna biếfwjvt dùbosbng kim loạbpayi làidpam vũjyvv khívfzk. Vềhhan y-họqcbmc, tộnpric Hoa soạbpayn ra Nộnprii-kinh thìxndg tộnpric Việxqzit soạbpayn ra Nạbpayn-kinh. Mộnprit đcamkpjdgc thácsfni khácsfnc làidpa tộnpric Việxqzit đcamki tiêlwjqn phong trong khoa thiêlwjqn-văuwkvn, lịmirbch-sốwown; đcamkmirbi vua Hùbosbng ta soạbpayn ra lịmirbch, chécamkp vàidpao lưejpnng con rùbosba đcamkem tặpjdgng Trung-quốwownc. Vua Nghiêlwjqu truyềhhann chécamkp lạbpayi gọqcbmi làidpa Quy-lịmirbch; từdcxh đcamkjyvvy Trung-quốwownc nghiêlwjqn cứvmcru thêlwjqm vềhhan lịmirbch sốwown, nhưejpnng căuwkvn bảwpkvn vẫjyvvn từdcxh Qui lịmirbch.

Tấjyvvt cảwpkv cửsjpn tọqcbma đcamkhhanu gậjfgtt đcamktcbdu tỏjfgt vẻqqeccsfnn thàidpanh. Ngọqcbmc-Liêlwjqn vẫjyvvn khoan thai:

– Vấjyvvn đcamkhhan thácsfni-sưejpn dạbpayy rằceqgng cácsfnc dâsjpnn Di, Đejpnmirbch phảwpkvi quy phụrjtlc Trung-quốwownc, thìxndg tiểvsuxu nữskbo khôpmzeng phụrjtlc. Nhữskbong đcamkiềhhanu màidpa Thácsfni-sưejpnskboi đcamkhhanu phácsfnt xuấjyvvt từdcxh kinh Thưejpn, màidpa kinh Thưejpn do văuwkvn nhâsjpnn cổaslu thờmirbi viếfwjvt ra, chứvmcr đcamkâsjpnu phảwpkvi trờmirbi đcamkjyvvt viếfwjvt? Nếfwjvu nhưejpnsjpny giờmirb tiểvsuxu nữskbojyvvng viếfwjvt bộnpri kinh Việxqzit, rồhhani nóskboi rằceqgng Việxqzit làidpa gốwownc văuwkvn minh thiêlwjqn hạbpay, cácsfnc sắceqgc dâsjpnn khácsfnc phảwpkvi cújumni đcamktcbdu tuâsjpnn phụrjtlc thìxndg thácsfni-sưejpn nghĩbpay sao? Thácsfni-sưejpn việxqzin dẫjyvvn cácsfni thấjyvvt bạbpayi củoqlha anh hùbosbng Linh-Nam làidpa do khôpmzeng biếfwjvt nhújumnn mìxndgnh vớrjtli Hácsfnn. Đejpniềhhanu nàidpay hoàidpan toàidpan sai. Bởxqzii sửsjpncsfnch còmirbn ghi: Vìxndgbpaynh-Nam tổaslu chứvmcrc cai trịmirb hoàidpan hảwpkvo, vua đcamkưejpnwrotc đcamkưejpna lêlwjqn do lốwowni cửsjpn hiềhhann, chứvmcr khôpmzeng do cha truyềhhann con nốwowni. Dâsjpnn Hácsfnn nổaslui lêlwjqn khắceqgp nơnecoi, muốwownn thay đcamkaslui lốwowni cai trịmirb sao cho giốwownng Lĩbpaynh-Nam. Chívfzknh vìxndg vậjfgty, bằceqgng mọqcbmi giácsfn Quang-Vũjyvv phảwpkvi diệxqzit Lĩbpaynh-Nam. Giảwpkv nhưejpn hồhhani đcamkóskbo vua Trưejpnng cóskbo nhújumnn đcamkếfwjvn mấjyvvy Hácsfnn cũjyvvng phảwpkvi đcamkácsfnnh Lĩbpaynh-Nam đcamkvsux tựkhfj tồhhann.

Cửsjpn tọqcbma đcamkhhanu gậjfgtt đcamktcbdu côpmzeng nhậjfgtn lýbioa luậjfgtn củoqlha Ngọqcbmc-Liêlwjqn. Từdcxh trưejpnrjtlc đcamkếfwjvn giờmirb triềhhanu đcamkìxndgnh đcamkhhanu nghe đcamkhhann rằceqgng trong bốwownn thiếfwjvu nữskbo Việxqzit kiềhhanu kếfwjvt hôpmzen vớrjtli bốwownn trong Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng, thìxndg Trầtcbdn Ngọqcbmc-Liêlwjqn làidpa ngưejpnmirbi cóskbocsfni họqcbmc rấjyvvt uyêlwjqn thâsjpnm, nhưejpnng ívfzkt ai tin. Bâsjpny giờmirb giữskboa buổaslui triềhhanu hộnprii, nàidpang dùbosbng sửsjpncsfnch bẻqqec gẫjyvvy tấjyvvt cảwpkvbioa luậjfgtn củoqlha mộnprit đcamkbpayi nho nhưejpn thácsfni-sưejpnbioa Đejpnbpayo-Thàidpanh, khiếfwjvn mọqcbmi ngưejpnmirbi đcamkhhanu khâsjpnm phụrjtlc.

Ngọqcbmc-Liêlwjqn đcamkqcbmc đcamkưejpnwrotc trêlwjqn nécamkt mặpjdgt mọqcbmi ngưejpnmirbi sựkhfj đcamkhhanng ýbioa vớrjtli mìxndgnh. Nàidpang thêlwjqm can đcamkwpkvm, nóskboi tiếfwjvp:

– Kinh Thưejpn gọqcbmi cácsfnc dâsjpnn tộnpric phívfzka Đejpnôpmzeng Trung-quốwownc làidpa Di, phívfzka Nam làidpa man, phívfzka Tâsjpny làidpa Nhung, phívfzka Bắceqgc làidpa đcamkmirbch. Khi viếfwjvt têlwjqn cácsfnc nưejpnrjtlc xung quanh, thìxndg họqcbm khôpmzeng cóskbo bộnpri trùbosbng, thìxndgjyvvng bi thújumn, bộnpri khuyểvsuxn. Thếfwjv sao Liêlwjqu làidpaejpnrjtlc thuộnpric Bắceqgc đcamkmirbch, màidpa họqcbm bắceqgt Tốwownng tiếfwjvn cốwownng xưejpnng thầtcbdn, họqcbmmirbn tiếfwjvn sâsjpnu vàidpao chiếfwjvm mấjyvvt mộnprit phầtcbdn ba lãbqvlnh thổaslu Trung-quốwownc?

idpang đcamkưejpna mắceqgt nhìxndgn nhàidpa vua:

– Tâsjpnu bệxqzi hạbpay. Thầtcbdn nghĩbpay khôpmzeng nhữskbong mìxndgnh nêlwjqn đcamkácsfnnh lạbpayi Tốwownng, màidpamirbn nêlwjqn hợwrotp vớrjtli Liêlwjqu, Hạbpay bắceqgt Tốwownng tiếfwjvn cốwownng xưejpnng thầtcbdn. Hàidpang năuwkvm bệxqzi-hạbpay gửsjpni sứvmcr sang phong cho Hy-Ninh làidpa Tốwownng-vưejpnơnecong nữskboa.

Đejpnácsfnm võcsfn quan nghe Ngọqcbmc-Liêlwjqn tâsjpnu, họqcbmbosbng cưejpnmirbi ồhhanlwjqn.

Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong tâsjpnu:

– Lờmirbi củoqlha côpmze em dâsjpnu thầtcbdn khívfzk quácsfn đcamkácsfnng, nhưejpnng khôpmzeng phảwpkvi làidpa khôpmzeng cóskbobioa. Tâsjpnu thácsfni-hậjfgtu, nếfwjvu nhưejpnbosbng lễuiulidpa khỏjfgti đcamkưejpnwrotc chiếfwjvn tranh, thìxndg ta nêlwjqn nghe lờmirbi thácsfni-sưejpn. Nhưejpnng đcamkâsjpny Tốwownng chủoqlh trưejpnơnecong chiếfwjvm cácsfnc nưejpnrjtlc Nam phưejpnơnecong làidpam quậjfgtn huyệxqzin đcamkvsux lấjyvvy nhâsjpnn lựkhfjc, vậjfgtt lựkhfjc đcamkácsfnnh Liêlwjqu, thìxndg ta cóskbo nhújumnn nhưejpnmirbng cũjyvvng vôpmze ívfzkch.

Đejpnbpayi đcamkôpmze đcamkwownc Lýbioa Kếfwjv-Nguyêlwjqn tâsjpnu:

– Tốwownt hơnecon hếfwjvt, ngay bâsjpny giờmirb ta chỉjdicnh bịmirb binh mãbqvl, chuẩnecon bịmirb thếfwjv thủoqlh cho chắceqgc. Nhưejpn vậjfgty Tốwownng kécamko quâsjpnn sang, đcamkácsfnnh tỉjdica từdcxhng đcamkhhann thìxndg sẽnpri mấjyvvt thờmirbi gian mấjyvvy năuwkvm. Trong khi đcamkóskbo, ta lạbpayi sai sứvmcr sang vậjfgtn đcamknpring vớrjtli Tâsjpny-hạbpay, Liêlwjqu đcamkácsfnnh vàidpao mặpjdgt Bắceqgc, mặpjdgt Tâsjpny, nhưejpn thếfwjvceqgt Tốwownng phảwpkvi rújumnt lui.

Đejpnbpayi tưejpn-mãbqvl Thưejpnmirbng-Kiệxqzit tâsjpnu:

– Khi Tốwownng đcamkácsfnnh ta, ắceqgt họqcbm phảwpkvi đcamkem đcamkbpayi quâsjpnn, ívfzkt ra làidpa ba mưejpnơnecoi vạbpayn quâsjpnn triềhhanu, hai mưejpnơnecoi vạbpayn bảwpkvo-giácsfnp, năuwkvm mưejpnơnecoi vạbpayn dâsjpnn binh dâsjpnn phu. Vớrjtli mộnprit lựkhfjc lưejpnwrotng nhưejpn thếfwjvidpa ta đcamkóskbong đcamkhhann cốwown thủoqlh thìxndg họqcbm sẵuiuln sàidpang chia quâsjpnn ra đcamkácsfnnh cácsfnc đcamkhhann. Việxqzic phòmirbng ngựkhfj e khóskbo thựkhfjc hiệxqzin đcamkưejpnwrotc.

Triềhhanu đcamkìxndgnh phâsjpnn vâsjpnn bàidpan lui, bàidpan tớrjtli, vẫjyvvn chưejpna tìxndgm đcamkưejpnwrotc quốwownc sácsfnch giữskboejpnrjtlc. Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu vẫjyvvy tay cho cửsjpn tọqcbma im lặpjdgng, rồhhani đcamkjfgtp tay xuốwownng ácsfnn thưejpn. Vìxndg nộnprii côpmzeng củoqlha Hậjfgtïu làidpa nộnprii côpmzeng âsjpnm nhu niêlwjqn tiếfwjvng đcamknpring vang đcamki khácsfn xa. Hậjfgtu tuyêlwjqn chỉjdic:

-– Côpmze-phụrjtlidpay nghĩbpay: Ngồhhani yêlwjqn đcamkwroti giặpjdgc, sao bằceqgng tìxndgm giặpjdgc màidpa đcamkácsfnnh trưejpnrjtlc! Tốwownng muốwownn chiếfwjvn tranh, thìxndg đcamkưejpnwrotc chiếfwjvn tranh. Ta hácsfn sợwrot Tốwownng sao?

csfnc võcsfnejpnrjtlng vỗidpa tay hoan hôpmze, đcamktcbdu cújumni xuốwownng tỏjfgt vẻqqec khâsjpnm phụrjtlc ýbioa kiếfwjvn củoqlha Thácsfni-hậjfgtu. Bấjyvvt giácsfnc họqcbmbosbng đcamkưejpna mắceqgt liếfwjvc trộnprim Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu. Họqcbm chỉjdic thấjyvvy ởxqziidpa mộnprit thiếfwjvu phụrjtl trêlwjqn ba chụrjtlc tuổaslui, nhan sắceqgc dễuiulm lệxqzi, màidpa khôpmzeng ngờmirbbosbng tâsjpnm cóskbo thểvsuxidpam rung đcamknpring giang sơnecon nhàidpa Tốwownng.

– Côpmze phụrjtl quyếfwjvt đcamkmirbnh: Cứvmcrxndgnh hìxndgnh nàidpay, Tốwownng xuấjyvvt binh ra đcamkưejpnwrotc cũjyvvng phảwpkvi hơnecon năuwkvm nữskboa. Trong khi ta cóskbo thểvsux ra quâsjpnn trong vòmirbng ba thácsfnng. Vềhhan binh phácsfnp, ai ra tay trưejpnrjtlc thìxndg nắceqgm đcamkưejpnwrotc thắceqgng lợwroti. Bâsjpny giờmirb ta vưejpnwrott biêlwjqn đcamkácsfnnh sang, cưejpnrjtlp lưejpnơnecong thảwpkvo, tiêlwjqu diệxqzit cácsfnc đcamkbpayo quâsjpnn triềhhanu, bảwpkvo-binh, dâsjpnn binh, hủoqlhy thàidpanh trìxndg, rồhhani rújumnt vềhhan. Chiếfwjvn tranh sẽnpri xẩnecoy ra trêlwjqn đcamkjyvvt Tốwownng. Dâsjpnn Tốwownng bịmirb hạbpayi; còmirbn hơnecon ngồhhani chờmirb họqcbm đcamkem quâsjpnn vàidpao đcamkjyvvt mìxndgnh, dâsjpnn mìxndgnh bịmirbcsfni vạbpay chiếfwjvn tranh. Sau khi ta thàidpanh côpmzeng, Tốwownng khôpmzeng còmirbn đcamkoqlh sứvmcrc đcamkácsfnnh sang ta nữskboa. Màidpabosb họqcbmskbo cốwown đcamkácsfnnh, thìxndg tinh lựkhfjc khôpmzeng còmirbn đcamktcbdy đcamkoqlh, ta khôpmzeng sợwrot.

xndgnh-bộnpri thưejpnwrotng thưejpn Hoàidpang Khắceqgc-Dụrjtlng tâsjpnu:

– Tâsjpnu thácsfni-hậjfgtu, việxqzic ta vưejpnwrott biêlwjqn bấjyvvt thìxndgnh lìxndgnh, ắceqgt thàidpanh côpmzeng rồhhani. Nếfwjvu nhưejpn Tốwownng thấjyvvy mấjyvvt thểvsux diệxqzin quácsfn, họqcbm đcamkem quâsjpnn từdcxh mặpjdgt Tâsjpny, mặpjdgt Bắceqgc vềhhan Nam đcamkácsfnnh ta thìxndg ta khóskboidpa đcamkưejpnơnecong nổaslui.

pmzeng-chújumna Thiêlwjqn-Ninh vẫjyvvy tay:

– Hoàidpang thưejpnwrotng-thưejpnvfzknh xa nhưejpn vậjfgty làidpa phảwpkvi. Nhưejpnng nếfwjvu nhưejpn Tốwownng bạbpayi rồhhani màidpamirbn giữskbo ýbioa đcamkmirbnh đcamkácsfnnh ta, thìxndg phảwpkvi đcamkiềhhanu quâsjpnn từdcxh Bắceqgc, Tâsjpny vềhhan Nam. Bấjyvvy giờmirb hai mặpjdgt nàidpay Tốwownng khôpmzeng còmirbn binh, ta khôpmzeng cầtcbdn xui, thìxndg Liêlwjqu, Hạbpayjyvvng thừdcxha cơneco đcamkem quâsjpnn đcamkácsfnnh Tốwownng. Tốwownng bịmirb ba mặpjdgt giácsfnp côpmzeng, sẽnpri phảwpkvi đcamkácsfnnh ta chớrjtlp nhoácsfnng, trong khi ta ácsfnp dụrjtlng chívfzknh sácsfnch phòmirbng ngựkhfj củoqlha Lýbioa đcamkbpayi đcamkôpmze đcamkwownc, kécamko dàidpai cuộnpric chiếfwjvn. Tựkhfj nhiêlwjqn Tốwownng sẽnpri phảwpkvi rújumnt quâsjpnn. Ta nhâsjpnn đcamkóskbo phảwpkvn côpmzeng nhưejpn thờmirbi vua Lêlwjq. Dĩbpay nhiêlwjqn, sau đcamkóskbo Tốwownng quácsfn mấjyvvt thểvsux diệxqzin, ta sai sứvmcr sang hậjfgtu lễuiul, lờmirbi nhújumnn nhưejpnmirbng; tựkhfj ácsfni đcamkưejpnwrotc xoa dịmirbu, ắceqgt Tốwownng bỏjfgt ýbioa đcamkmirbnh Nam xâsjpnm. Thếfwjvidpa tựkhfj hậjfgtu, khi bàidpan đcamkếfwjvn Nam xâsjpnm, từdcxh vua tớrjtli quan Tốwownng đcamkhhanu kinh hồhhann tácsfnng đcamkxqzim. Màidpavfzkbosb họqcbmskbo muốwownn đcamkácsfnnh nữskboa, thìxndg binh lívfzknh khôpmzeng còmirbn, kho đcamkrjtln trốwownng rỗidpang, rồhhani cũjyvvng phảwpkvi ngồhhani ôpmzem hậjfgtn màidpa thôpmzei.

Sau khi nghịmirb luậjfgtn mộnprit lácsfnt, triềhhanu đcamkìxndgnh Đejpnbpayi-Việxqzit cùbosbng đcamkhhanng ýbioa đcamkácsfnnh sang Tốwownng. Việxqzic tổaslung chỉjdic huy trao cho đcamkbpayi-tưejpn-mãbqvlbioa Thưejpnmirbng-Kiệxqzit.

Ghi chújumn,

Từdcxhejpna đcamkếfwjvn giờmirb, tấjyvvt cảwpkv sửsjpncsfnch cổaslu củoqlha Đejpnbpayi-Việxqzit nhưejpn ĐejpnVSKTT, VSL, KĐejpnVSTGCM, đcamkhhanu chécamkp làidpabioa Thưejpnmirbng-Kiệxqzit vớrjtli Tôpmzen Đejpnwpkvn đcamkácsfnnh Tốwownng. Khôpmzeng ai chốwowni cãbqvli rằceqgng chiếfwjvn côpmzeng đcamkácsfnnh Ung, Liêlwjqm, cùbosbng cuộnpric khácsfnng Tốwownng làidpa củoqlha Tôpmzen Đejpnwpkvn, Lýbioa Thưejpnmirbng-Kiệxqzit, Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong, Tívfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong, Lýbioa Kếfwjv-Nguyêlwjqn. Nhưejpnng cácsfnc sửsjpn gia cổaslu bỏjfgt quêlwjqn khôpmzeng chécamkp rõcsfn rằceqgng ngưejpnmirbi quyếfwjvt đcamkmirbnh đcamkácsfnnh hay hòmirba, ngồhhani chờmirb giặpjdgc hay ra tay trưejpnrjtlc, cùbosbng tổaslu chứvmcrc cai trịmirb giữskbo vữskbong hậjfgtu phưejpnơnecong, tiếfwjvp vậjfgtn lưejpnơnecong thảwpkvo, bổaslu xung tổaslun thấjyvvt v.v. làidpa Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu. Hoặpjdgc cóskbo ngưejpnmirbi cho rằceqgng chívfzknh vua Nhâsjpnn-tôpmzeng quyếfwjvt đcamkmirbnh, càidpang hàidpam hồhhannecon nữskboa. Bởxqzii bấjyvvy giờmirb nhàidpa vua mớrjtli mưejpnmirbi tuổaslui, chưejpna đcamkoqlh trívfzk khôpmzen, kiếfwjvn thứvmcrc đcamkvsuxskbo thểvsux đcamkưejpna ra quyếfwjvt đcamkmirbnh. Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu đcamkang nắceqgm tấjyvvt cảwpkv mọqcbmi quyềhhann hàidpanh. Khi viếfwjvt nhữskbong giòmirbng nàidpay, tôpmzei theo cácsfnc tưejpn liệxqziu sau: Mộnprit làidpa gia phảwpkv củoqlha hai giòmirbng họqcbmbioa tạbpayi Hãbqvln quốwownc, vốwownn làidpa miêlwjqu duệxqzi củoqlha Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu. Hai làidpa bộnpri Tốwownng-sửsjpn củoqlha Thoácsfnt-Thoácsfnt, Tụrjtlc tưejpn-trịmirb thôpmzeng giácsfnm trưejpnmirbng biêlwjqn củoqlha Lýbioa Đejpnàidpao. Ba làidpa bộnpri Quácsfnch-thịmirb Nam chinh, Triệxqziu thịmirb chinh tiễuiulu Giao-chỉjdicbioa, mộnprit loạbpayi nhậjfgtt kýbioaidpanh quâsjpnn củoqlha hai tưejpnrjtlng Tốwownng đcamkem quâsjpnn đcamkácsfnnh Đejpnbpayi-Việxqzit làidpa Quácsfnch Quỳtrgx, Triệxqziu Tiếfwjvt. Bốwownn làidpa bộnpri Tốwownng triềhhanu côpmzeng thầtcbdn bi kýbioa, chécamkp tấjyvvt cảwpkvuwkvn bia, mộnpri chívfzk củoqlha nhữskbong côpmzeng thầtcbdn nhàidpa Tốwownng, trong tớrjtli mưejpnmirbi tácsfnm ngưejpnmirbi cóskbo tham dựkhfjidpao mặpjdgt trậjfgtn Đejpnbpayi-Việxqzit. Năuwkvm làidpa nhữskbong cuốwownn phổaslu, bia đcamkácsfn tạbpayi đcamkhhann thờmirbcsfnc anh hùbosbng đcamkmirbi Lýbioa: Lýbioa Thácsfnnh-tôpmzeng, Linh-nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu, Lýbioa Nhâsjpnn-Tôpmzeng, Lýbioa Thưejpnmirbng-Kiệxqzit, Lýbioa Hoằceqgng-Châsjpnn, Lýbioa Chiêlwjqu-Văuwkvn, côpmzeng chújumna Thiêlwjqn-Ninh, Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng, Tâsjpny-hồhhan thấjyvvt kiệxqzit.

Chỉjdic đcamknpric giảwpkv Nam-quốwownc sơnecon hàidpa mớrjtli biếfwjvt tậjfgtn tưejpnmirbng vềhhan trang sửsjpn huy hoàidpang nhấjyvvt Đejpnbpayi-Việxqzit do ai quyếfwjvt đcamkmirbnh màidpa thôpmzei.

Đejpnbpayi-tưejpn-mãbqvl Thưejpnmirbng-Kiệxqzit hỏjfgti Long-thàidpanh ẩnecon-sĩbpaypmzen Đejpnwpkvn Ngôpmze Cẩnecom-Thi:

– Thưejpna nhịmirb vịmirbejpn thújumnc, khôpmzeng hiểvsuxu tạbpayi sao trong buổaslui họqcbmp quan trọqcbmng nhưejpn thếfwjvidpay, màidpaejpn thújumnc lạbpayi im lặpjdgng, khôpmzeng lêlwjqn tiếfwjvng chỉjdic dạbpayy cho hậjfgtu bốwowni?

Từdcxhjumnc nhậjfgtp chiếfwjvn thuyềhhann triềhhanu hộnprii, Tôpmzen Đejpnwpkvn, Cẩnecom-Thi đcamkưejpnwrotc xếfwjvp ngồhhani cạbpaynh nhàidpa vua, tứvmcrc ngôpmzei vịmirb cao nhấjyvvt. Hai vịmirb im lặpjdgng hoàidpan toàidpan. Bâsjpny giờmirb nghe sưejpn đcamkiệxqzit hỏjfgti, ôpmzeng đcamkácsfnp:

– Tre giàidpa, măuwkvng mọqcbmc. Ta ngồhhani im đcamkvsux nghe nhữskbong câsjpny măuwkvng cứvmcrng hơnecon tre giàidpa. Ta thấjyvvy cóskboskbop ýbioa chưejpna chắceqgc đcamkãbqvlnecon bọqcbmn trẻqqec.

Ôibbzng đcamkưejpna mắceqgt nhìxndgn nhàidpa vua, rồhhani tiếfwjvp:

– Tâsjpnu Thácsfni-hậjfgtu, tâsjpnu Hoàidpang-thưejpnwrotng. Phàidpam ra quâsjpnn phảwpkvi cóskbo chívfzknh nghĩbpaya. Đejpnwowni vớrjtli dâsjpnn Việxqzit, ta đcamkãbqvlskbo chívfzknh nghĩbpaya rồhhani. Chívfzknh nghĩbpaya đcamkóskboidpa Tốwownng chuẩnecon bịmirb đcamkácsfnnh ta, thìxndg ta đcamkácsfnnh trưejpnrjtlc. Nhưejpnng đcamkwowni vớrjtli sĩbpaysjpnn Tốwownng thìxndg chívfzknh nghĩbpaya củoqlha ta làidpaxndg? Xin thácsfni-hậjfgtu ban chỉjdic cho rõcsfn. Từdcxh đcamkóskbo, Đejpnbpayi-tưejpn-mãbqvl Thưejpnmirbng-Kiệxqzit mớrjtli giớrjtli hạbpayn cho cácsfnc tưejpnrjtlng làidpa ta tiếfwjvn đcamkếfwjvn đcamkâsjpnu thìxndg ngừdcxhng? Nhữskbong thàidpanh nàidpao nêlwjqn phácsfn? Nhữskbong lựkhfjc lưejpnwrotng nàidpao củoqlha Tốwownng nêlwjqn diệxqzit. Nhữskbong kho lưejpnơnecong nàidpao nêlwjqn cưejpnrjtlp, hay chởxqzi vềhhan?

Khôpmzeng nghĩbpay ngợwroti, Hoàidpang thácsfni hậjfgtu ban chỉjdic ngay:

– Nhổaslu cỏjfgt phảwpkvi nhổaslu tậjfgtn rễuiul. Sởxqzibpay Tốwownng muốwownn đcamkem quâsjpnn chiếfwjvm Đejpnbpayi-Việxqzit vìxndg Tốwownng mạbpaynh. Tốwownng mạbpaynh làidpa nhờmirbsjpnn-phácsfnp củoqlha Vưejpnơnecong A-an-Thạbpaych. Mộnprit sốwown lớrjtln đcamkbpayi thầtcbdn, sĩbpaysjpnn cựkhfjc lựkhfjc chốwownng y, đcamkếfwjvn nỗidpai Hy-Ninh phảwpkvi tạbpaym cấjyvvt chứvmcrc y. Trong triềhhanu, ngoàidpai dâsjpnn cácsfni nạbpayn chia rẽnpri đcamkang nhưejpn ngọqcbmn lửsjpna đcamkwownt chácsfny căuwkvn nhàidpa củoqlha họqcbm Triệxqziu. Nay vìxndgxndgnh hìxndgnh nghiêlwjqm trọqcbmng, Thạbpaych mớrjtli đcamkưejpnwrotc gọqcbmi vềhhan triềhhanu nắceqgm quyềhhann, thìxndgcsfni ngọqcbmn lửsjpna chốwownng đcamkwowni càidpang bốwownc cao. Ta nhâsjpnn đcamkóskbo đcamkaslu thêlwjqm dầtcbdu vàidpao cho ngọqcbmn lửsjpna bốwownc cao đcamkvsux đcamkwownt chácsfny vĩbpaynh viễuiuln Tâsjpnn-phácsfnp củoqlha y. Tâsjpnn-phácsfnp khôpmzeng còmirbn, Tốwownng sẽnpri trởxqzi lạbpayi vớrjtli nhữskbong gìxndgidpa Nghiêlwjqu, Thuấjyvvn, Vũjyvv, Thang xưejpna, thìxndg khôpmzeng bao giờmirbskbo thểvsux đcamkoqlh sứvmcrc đcamkácsfnnh ta nữskboa. Muốwownn đcamkaslu thêlwjqm dầtcbdu vàidpao, ta phảwpkvi làidpam nhưejpn cuộnpric xuấjyvvt quâsjpnn nàidpay làidpa do Tâsjpnn-phácsfnp củoqlha Thạbpaych gâsjpny ra. Vậjfgty khi tiếfwjvn quâsjpnn, ta phảwpkvi làidpam mộnprit tờmirb hịmirbch, in ra thựkhfjc nhiềhhanu, rồhhani côpmzeng bốwown cho sĩbpaysjpnn Tốwownng. Nộnprii dung hịmirbch nóskboi rằceqgng Tâsjpnn-phácsfnp làidpam khổaslusjpnn. Chújumnng ta ra quâsjpnn chỉjdic vớrjtli mụrjtlc đcamkívfzkch cứvmcru dâsjpnn vùbosbng Lĩbpaynh-Nam, vốwownn gốwownc Việxqzit. Đejpnjyvvy làidpa chívfzknh nghĩbpaya ra quâsjpnn củoqlha ta. Vậjfgty ta chỉjdic tiếfwjvn đcamkếfwjvn châsjpnn nújumni Ngũjyvv-lĩbpaynh rồhhani rújumnt vềhhan.

Thácsfni-hậjfgtu ngừdcxhng lạbpayi mộnprit lácsfnt rồhhani tiếfwjvp:

– Nhưejpnng sựkhfj thựkhfjc ta ra quâsjpnn làidpa tựkhfj vệxqzi kia màidpa! Tựkhfj vệxqzi bằceqgng cácsfnch tiêlwjqn hạbpay thủoqlh vi cưejpnmirbng. Ta phảwpkvi thựkhfjc hiệxqzin đcamkưejpnwrotc ba đcamkiềhhanu. Mộnprit làidpa chiếfwjvm lạbpayi cácsfnc trang đcamknpring đcamkãbqvl theo Tốwownng, hay bịmirb Tốwownng lấjyvvn. Hai làidpa đcamkácsfnnh tan hếfwjvt hệxqzi thốwownng Tâsjpnn-phácsfnp đcamkãbqvl tạbpayo ra nhưejpn Thanh-miêlwjqu, Trợwrot-dịmirbch, Thủoqlhy-lợwroti, Quâsjpnn-đcamkiềhhann, Bảwpkvo-giácsfnp, Bảwpkvo-mãbqvl. Nghĩbpaya làidpa bắceqgt hếfwjvt ngựkhfja, đcamkácsfnnh tan cácsfnc đcamknprii Bảwpkvo-giácsfnp, lấjyvvy hếfwjvt củoqlha lưejpnơnecong tiềhhann trong côpmzeng khốwownidpa Tốwownng tívfzkch lũjyvvy đcamkvsux chuẩnecon bịmirb đcamkácsfnnh ta. Ta đcamkem củoqlha ấjyvvy chia cho dâsjpnn chújumnng. Ba làidpa nhữskbong thàidpanh trìxndg, xưejpnxqzing chếfwjvjyvv khívfzk, xưejpnxqzing đcamkóskbong chiếfwjvn huyềhhann, quâsjpnn cảwpkvng, cầtcbdu đcamkưejpnmirbng... nhấjyvvt nhấjyvvt phácsfn sạbpaych.

Hậjfgtu đcamkưejpna mắceqgt nhìxndgn Tôpmzen Đejpnwpkvn, Cẩnecom-Thi:

– Nhưejpnng cóskbo ba đcamkiềhhanu khôpmzeng nêlwjqn vàidpa khôpmzeng thểvsux phạbpaym đcamkếfwjvn. Mộnprit làidpa nghiêlwjqm lệxqzinh chưejpn quâsjpnn, khôpmzeng đcamkưejpnwrotc xâsjpnm phạbpaym đcamkếfwjvn tàidpai sảwpkvn, tívfzknh mệxqzinh dâsjpnn chújumnng. Hai làidpa tuyệxqzit đcamkwowni cấjyvvm đcamkwownt phácsfncsfnc cơneco sởxqzipmzen giácsfno nhưejpn đcamkhhann thờmirb, chùbosba am, miếfwjvu mạbpayo, nhàidpa từdcxh, mồhhan mảwpkv củoqlha dâsjpnn chújumnng. Ba làidpa đcamkwowni vớrjtli tùbosb binh, hàidpang binh, nêlwjqn cho ăuwkvn uốwownng tửsjpn tếfwjv, rồhhani đcamkem vềhhan Đejpnbpayi-Việxqzit. Ai phạbpaym vàidpao mộnprit trong ba đcamkiềhhanu đcamkóskbo, thìxndg đcamkem ra trưejpnrjtlc dâsjpnn chújumnng xửsjpn tửsjpn, bêlwjqu đcamktcbdu làidpam hiệxqziu lệxqzinh. Lệxqzinh xửsjpn tửsjpnmirbn gửsjpni vềhhanidpang xãbqvl, đcamkvsux truấjyvvt côpmzeng đcamkiềhhann màidpaidpang cấjyvvp cho chinh nhâsjpnn.

Hậjfgtu đcamkvmcrng dậjfgty hưejpnrjtlng Tôpmze Đejpnwpkvn, Cẩnecom-Thi:

– Thưejpna nhịmirb vịmirbejpn thújumnc! Trong Thuậjfgtn-Thiêlwjqn thậjfgtp hùbosbng, thìxndg Quốwownc-phụrjtl đcamkãbqvluwkvng hàidpa; Cổaslu-loa quốwownc côpmzeng Tạbpaynecon nay tuổaslui cao sứvmcrc yếfwjvu, mấjyvvy năuwkvm qua bệxqzinh tậjfgtt liêlwjqn miêlwjqn; Quốwownc-mẫjyvvu, thácsfni côpmzeng chújumna Bìxndgnh-Dưejpnơnecong, Kinh-Nam vưejpnơnecong, U-bon vưejpnơnecong ngao du sơnecon thủoqlhy khôpmzeng lýbioa đcamkếfwjvn thếfwjv sựkhfj; cácsfnc phòmirbbqvllwjq Thuậjfgtn-Tôpmzeng, Hàidpa Thiệxqzin-Lãbqvlm đcamkãbqvl qui tiêlwjqn; nay chỉjdicmirbn mìxndgnh sưejpn thújumnc vớrjtli côpmzeng-chújumna Côpmzei-sơnecon Trầtcbdn Thanh-Nguyêlwjqn. Vậjfgty côpmze-phụrjtlidpay lớrjtln mậjfgtt xin thỉjdicnh sưejpn thújumnc, sưejpn thẩnecom vớrjtli Côpmzei-sơnecon côpmzeng chújumna tham dựkhfjidpao trậjfgtn đcamkácsfnnh nàidpay.

pmzen Đejpnwpkvn đcamkmirbnh từdcxh chốwowni, thìxndg Cẩnecom-Thi đcamkãbqvl trảwpkv lờmirbi:

– Quốwownc-gia hưejpnng vong, thấjyvvt-phu hữskbou trácsfnch. Nay cuộnpric tiếfwjvn quâsjpnn phòmirbng thủoqlhidpay cưejpnc kỳtrgx trọqcbmng đcamkbpayi, màidpa thácsfni-hậjfgtu đcamkãbqvl ban chỉjdic, thìxndg chújumnng tôpmzei đcamkâsjpnu dácsfnm từdcxh nan?

idpa hỏjfgti côpmzeng chújumna Côpmzei-sơnecon:

– Thanh-Nguyêlwjqn, em nghĩbpay sao?

– Em chảwpkvskbo quyềhhann nghĩbpay hay khôpmzeng nghĩbpayidpa phạbpaym quốwownc phácsfnp.

pmzei-sơnecon côpmzeng chújumna giảwpkvng giảwpkvi: Trưejpnwrotng-phu em hiệxqzin lĩbpaynh chứvmcrc đcamkbpayi tưejpnrjtlng quâsjpnn, tưejpnrjtlc quốwownc-côpmzeng. Còmirbn em làidpapmzei-sơnecon côpmzeng chújumna kia màidpa! Đejpnãbqvlidpapmzeng-chújumna, quốwownc-côpmzeng, khi Thácsfni-hậjfgtu ban chỉjdic thìxndg chỉjdic việxqzic hoan-hỉjdic tuâsjpnn thủoqlhidpa thôpmzei.

Cửsjpn tọqcbma vỗidpa tay hoan hôpmze nhiệxqzit liệxqzit.

Thácsfni-hậjfgtu ban chỉjdic tiếfwjvp:

– Bâsjpny giờmirbpmze-phụrjtlidpay xin mờmirbi chưejpn vịmirbejpn thújumnc sưejpn thẩnecom, sưejpn huynh Thưejpnmirbng-Kiệxqzit, nhịmirb vịmirb hoàidpang thújumnc Hoằceqgng-Châsjpnn, Chiêlwjqu-Văuwkvn đcamkiềhhanu quâsjpnn.

pmzen Đejpnwpkvn hỏjfgti Hoàidpang Kiệxqzin:

– Phòmirb-mãbqvl! Phòmirb-mãbqvlidpa Binh-bộnpri thưejpnwrotng thưejpn. Phòmirb-mãbqvl cho biếfwjvt tìxndgnh hìxndgnh tưejpnrjtlng-sĩbpay củoqlha ta ra sao? Trưejpnrjtlc hếfwjvt làidpa quâsjpnn cóskbo thểvsux tham chiếfwjvn bêlwjqn Tốwownng. Sau tớrjtli quâsjpnn phòmirbng thủoqlh.

Ghi chújumn.

Trong suốwownt cuộnpric đcamkmirbi, chưejpna bao giờmirbpmzen Đejpnwpkvn nhậjfgtn mộnprit chứvmcrc, mộnprit tưejpnrjtlc, lĩbpaynh mộnprit đcamkjyvvu gạbpayo, mộnprit đcamkhhanng tiềhhann củoqlha Lýbioa triềhhanu. Thếfwjv nhưejpnng trong khi đcamkwowni đcamkácsfnp vớrjtli đcamkxqzi tửsjpn, con chácsfnu vìxndgpmzeng vụrjtl, ôpmzeng luôpmzen trịmirbnh trọqcbmng gọqcbmi họqcbm bằceqgng chứvmcrc tưejpnrjtlc.

– Trìxndgnh sưejpn-phụrjtl.

Phòmirb-mãbqvl Hoàidpang Kiệxqzin lễuiul phécamkp cung tay hưejpnrjtlng Tôpmzen Đejpnwpkvn: Quâsjpnn ta hiệxqzin chia làidpam hai loạbpayi. Mộnprit làidpa quâsjpnn triềhhanu, hai làidpa quâsjpnn Bắceqgc-biêlwjqn. Quâsjpnn triềhhanu chủoqlh lựkhfjc chívfzknh gồhhanm mưejpnmirbi hai hiệxqziu Thiêlwjqn-tửsjpn binh. Mỗidpai hiệxqziu phâsjpnn ra hai đcamkbpayo tảwpkv, hữskbou. Quâsjpnn sốwown mỗidpai đcamkbpayo năuwkvm nghìxndgn ngưejpnmirbi. Trong mộnprit đcamkbpayo cóskbo ba sưejpn bộnpri, mộnprit sưejpn kỵherg, mộnprit sưejpn trợwrot. Mỗidpai sưejpn trợwrotskbo mộnprit lữskbo Thầtcbdn-ưejpnng đcamkvsux thôpmzeng tin, chiếfwjvn đcamkjyvvu; mộnprit lữskbo nỏjfgt liêlwjqn châsjpnu; mộnprit lữskbo Thạbpaych-xa tứvmcrc xe bắceqgn đcamkácsfn. Đejpnjyvvy làidpa bộnpri-binh. Vềhhan kịmirb binh, thìxndgskbo hiệxqziu Phùbosbcamkaslung gồhhanm hơnecon vạbpayn ngựkhfja. Vềhhan thủoqlhy-quâsjpnn, ta rấjyvvt mạbpaynh, gồhhanm bốwownn hạbpaym đcamknprii làidpa Đejpnnpring-đcamkìxndgnh, Âidpau-cơneco, Thầtcbdn-phùbosb, Bạbpaych-đcamkceqgng. Mộnprit hiệxqziu trợwrot chiếfwjvn, trong hiệxqziu nàidpay cóskbo mộnprit đcamkbpayo Thạbpaych-xa, mộnprit đcamkbpayo nỏjfgt liêlwjqn châsjpnu, đcamknprii Thầtcbdn-tiễuiuln Long-biêlwjqn, đcamknprii Thủoqlhy-thầtcbdn Giao-long. Vềhhan quâsjpnn Bắceqgc-biêlwjqn thìxndgskbo ba đcamkbpayo bộnpri binh, mộnprit đcamkbpayo kịmirb-binh, mộnprit đcamkbpayo thújumn.

Phòmirb-mãbqvl hỏjfgti phòmirb-mãbqvl Thâsjpnn Cảwpkvnh-Long:

– Anh trìxndgnh sưejpn phụrjtl em vềhhan quâsjpnn sốwown đcamkbpayo binh thújumn, thựkhfjc chi tiếfwjvt.

Ghi chújumn,

Phòmirb-mãbqvl Thâsjpnn Cảwpkvnh-Long kếfwjvt hôpmzen vớrjtli côpmzeng chújumna Thiêlwjqn-Thàidpanh. Phòmirb-mãbqvl Hoàidpang Kiệxqzin kếfwjvt hôpmzen vớrjtli côpmzeng chújumna Đejpnnpring-Thiêlwjqn. Côpmzeng chújumna Thiêlwjqn-Thàidpanh làidpa chịmirbpmzeng chújumna Đejpnnpring-Thiêlwjqn vìxndg vậjfgty phòmirb-mãbqvl Hoàidpang Kiệxqzin mớrjtli gọqcbmi phòmirb-mãbqvl Thâsjpnn Cảwpkvnh-Long bằceqgng anh.

Phòmirb-mãbqvl Thâsjpnn Cảwpkvnh-Long đcamkvmcrng dậjfgty:

– Trìxndgnh sưejpn thújumnc, đcamkbpayo binh thújumnskbocsfnm lữskbo. Lữskboejpnwrotng, hổaslu, bácsfno, ngao, ưejpnng, hầtcbdu, mỗidpai lữskbo từdcxhuwkvm trăuwkvm tớrjtli mộnprit nghìxndgn con. Lữskbo phong, xàidpaskboejpnmirbi xe.

pmzen Đejpnwpkvn gậjfgtt đcamktcbdu rồhhani hỏjfgti tiếfwjvp:

– Bâsjpny giờmirb tớrjtli quâsjpnn phòmirbng thủoqlh.

– Thưejpna sưejpn phụrjtl! Quâsjpnn phòmirbng thủoqlh thìxndg ta cóskboejpnmirbi hai hiệxqziu củoqlha mưejpnmirbi hai trấjyvvn hay phủoqlh. Mỗidpai phủoqlh, trấjyvvn còmirbn cóskbo mộnprit thủoqlhy-đcamknprii. Còmirbn cácsfnc làidpang xãbqvl thìxndgskbo đcamknprii hoàidpang-nam. Tóskbom lạbpayi, khi quâsjpnn triềhhanu phảwpkvi chinh chiếfwjvn xa, lỡmirb giặpjdgc tớrjtli thìxndg quâsjpnn trấjyvvn, phủoqlh cỏjfgt thểvsux tựkhfj vệxqzi. Khi giặpjdgc tớrjtli xãbqvlidpao, thìxndg mỗidpai xãbqvlidpa mộnprit đcamkhhann binh, Hoàidpang-nam trấjyvvn thủoqlhlwjqn trong.

pmzen Đejpnwpkvn đcamkưejpna mắceqgt nhìxndgn Thưejpnmirbng-Kiệxqzit:

– Đejpnbpayi-tưejpn-mãbqvl đcamkiềhhanu quâsjpnn.

Thưejpnmirbng-Kiệxqzit cầtcbdm kiếfwjvm lệxqzinh đcamkvsuxlwjqn trưejpnrjtlc mặpjdgt, rồhhani ban lệxqzinh:

– Trong cuộnpric chiếfwjvn nàidpay, ta chia lựkhfjc lưejpnwrotng làidpam hai. Mộnprit làidpa lựkhfjc lưejpnwrotng xung kívfzkch đcamkácsfnnh sang Tốwownng. Hai làidpa lựkhfjc lưejpnwrotng phòmirbng thủoqlh. Lựkhfjc lưejpnwrotng đcamkácsfnnh Tốwownng bao gồhhanm toàidpan thểvsux quâsjpnn triềhhanu, quâsjpnn Bắceqgc-biêlwjqn. Lựkhfjc lưejpnwrotng phòmirbng thủoqlh gồhhanm quâsjpnn cácsfnc trấjyvvn, hoàidpang-nam cácsfnc xãbqvl, vàidpa thổaslu-binh cácsfnc trang đcamknpring. Việxqzic phòmirbng thủoqlh thìxndg do Binh-bộnpri thưejpnwrotng-thưejpn, Phụrjtl-quốwownc thácsfni-újumny Hoàidpang Kiệxqzin thốwownng lĩbpaynh.

Phòmirb-mãbqvl Hoàidpang Kiệxqzin đcamkvmcrng lêlwjqn nhậjfgtn lệxqzinh.

– Phòmirbng thủoqlh từdcxh Thanh-hóskboa cho đcamkếfwjvn Hảwpkvi-vâsjpnn thìxndg do hoàidpang-tửsjpn Chiêlwjqu-Văuwkvn làidpam chácsfnnh tưejpnrjtlng. Phóskbo thìxndg do Trấjyvvn-viễuiuln thưejpnwrotng-tưejpnrjtlng quâsjpnn Gia-viễuiuln hầtcbdu Dưejpn Phi đcamkwpkvm trácsfnch. Phòmirbng thủoqlh từdcxh Thanh-hóskboa đcamkếfwjvn Kinh-bắceqgc thìxndg do hoàidpang-tửsjpn Hoằceqgng-Châsjpnn đcamkwpkvm trácsfnch, phóskbo thìxndg do Trấjyvvn-Bắceqgc thưejpnwrotng-tưejpnrjtlng quâsjpnn Đejpninh-sơnecon hầtcbdu Nguyễuiuln Căuwkvn đcamkwpkvm trácsfnch.

Trung-Thàidpanh vưejpnơnecong, Tívfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong, cùbosbng hai tưejpnrjtlng Dưejpn Phi, Nguyễuiuln Căuwkvn đcamkvmcrng dậjfgty nhậjfgtn lệxqzinh.

– Từdcxh ngàidpay Nam chinh vềhhan, ta mang theo cácsfnc hàidpao kiệxqzit Trung-nguyêlwjqn đcamktcbdu hàidpang. Ta trọqcbmng đcamkãbqvli nhưejpn thưejpnwrotng khácsfnch, lạbpayi đcamkem gia quyếfwjvn từdcxh Tốwownng sang, cấjyvvp đcamkjyvvt cho ởxqzisjpny-hồhhan. Năuwkvm trưejpnrjtlc ta đcamkãbqvl nhờmirb họqcbm theo sứvmcr đcamkidpan sang Liêlwjqu, sang Hạbpay. Vềhhanmirbng dạbpay họqcbm tỏjfgt ra tậjfgtn tâsjpnm, vềhhanidpai trívfzk họqcbm tỏjfgt ra siêlwjqu việxqzit. Tuyếfwjvt-sơnecon thậjfgtp anh đcamkãbqvl kếfwjvt bạbpayn vớrjtli Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng. Đejpnnpring-đcamkìxndgnh thấjyvvt kiệxqzit đcamkãbqvl kếfwjvt bạbpayn vớrjtli Tâsjpny-hồhhan thấjyvvt kiệxqzit. Vậjfgty nay ta cửsjpn Đejpnnpring-đcamkìxndgnh thấjyvvt kiệxqzit theo giújumnp hoàidpang tửsjpn Chiêlwjqu-Văuwkvn. Lạbpayi cho Tuyếfwjvt-sơnecon thậjfgtp anh theo giújumnp Tôpmzen sưejpn thújumnc.

Ghi chújumn,

Vềhhan chứvmcrc vụrjtl (fonction) thìxndg Thưejpnmirbng-Kiệxqzit làidpa Đejpnbpayi-tưejpn-mãbqvl, tứvmcrc tổaslung tưejpn lệxqzinh, cao hơnecon chứvmcrc Thưejpnwrotng-tưejpnrjtlng quâsjpnn củoqlha hai vưejpnơnecong nhiềhhanu. Nhưejpnng vềhhanejpnrjtlc thìxndg ôpmzeng chỉjdicidpapmzeng, thấjyvvp hơnecon Hoằceqgng-Châsjpnn, Chiêlwjqu-Văuwkvn. Vìxndg vậjfgty ôpmzeng khôpmzeng thểvsux « hạbpay lệxqzinh» cho chưejpnejpnơnecong; màidpa ôpmzeng lấjyvvy cácsfni nghĩbpaya: ôpmzeng làidpa con nuôpmzei Khai-Quốwownc vưejpnơnecong, lớrjtln tuổaslui hơnecon nêlwjqn làidpam anh. Ôibbzng cóskbo quyềhhann « hạbpay lệxqzinh » cho em, nêlwjqn ôpmzeng gọqcbmi hai vưejpnơnecong làidpa hoàidpang-tửsjpn.

Ôibbzng ban lệxqzinh tiếfwjvp:

– Từdcxh trưejpnrjtlc đcamkếfwjvn nay, cóskbouwkvm đcamkôpmze-thốwownng, cùbosbng năuwkvm phu nhâsjpnn, văuwkvn môpmze, vũjyvv-lưejpnwrotc, võcsfnpmzeng cao cưejpnmirbng, xuấjyvvt thâsjpnn đcamkxqzi tửsjpn danh gia đcamkóskboidpa Thầtcbdn-vũjyvv thậjfgtp anh; mưejpnmirbi vịmirb hằceqgng ưejpnrjtlc mong đcamkưejpnwrotc đcamkem tàidpai ra giújumnp nưejpnrjtlc, màidpa chưejpna cóskbo dịmirbp. Mưejpnmirbi vịmirb đcamkang giữskbo trọqcbmng trácsfnch chỉjdic-huy ngựkhfj-lâsjpnm quâsjpnn cùbosbng thịmirb-vệxqzi. Vậjfgty năuwkvm sưejpn đcamkxqzi, sưejpn-muộnprii hãbqvly trao nhiệxqzim vũjyvv đcamkóskbo cho ngưejpnmirbi khácsfnc, đcamkvsux tham dựkhfjidpao cuộnpric hàidpanh quâsjpnn nàidpay.

Thầtcbdn-vũjyvv thậjfgtp anh đcamkvmcrng dậjfgty nhậjfgtn lệxqzinh.

Từdcxh trưejpnrjtlc đcamkếfwjvn nay, triềhhanu-đcamkìxndgnh cũjyvvng nhưejpncsfn-lâsjpnm chỉjdic biếfwjvt Thậjfgtp-anh theo họqcbmc Đejpnôpmzeng-Thiêlwjqn, sau đcamkưejpnwrotc Mộnpric-tồhhann hòmirba thưejpnwrotng thu làidpam đcamkxqzi tửsjpn. Màidpa Mộnpric-tồhhann hoàidpa thưejpnwrotng làidpaejpn huynh củoqlha Đejpnbpayi-từdcxh Liêlwjqn-hoa hòmirba thưejpnwrotng (Viêlwjqn-Chiếfwjvu). Trong khi Đejpnbpayi-từdcxh liêlwjqn hoa làidpa bảwpkvn sưejpn củoqlha Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu vớrjtli Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng. Thậjfgtp-anh cóskbo đcamkbpayi côpmzeng trong việxqzic dẹjxihp loan Dưejpnơnecong gia... vìxndg nhữskbong liêlwjqn hệxqzi đcamkóskbo, nêlwjqn thácsfni-hậjfgtu luôpmzen gọqcbmi mưejpnmirbi ngưejpnmirbi làidpaejpn huynh, sưejpn đcamkxqzi. Bâsjpny giờmirb mọqcbmi ngưejpnmirbi thấjyvvy Thưejpnmirbng-Kiệxqzit gọqcbmi Thậjfgtp-anh làidpaejpncamkxqzi, sưejpn-muộnprii, chứvmcrng tỏjfgt ôpmzeng vớrjtli Mộnpric-tồhhann hòmirba thưejpnwrotng cóskbo liêlwjqn hệxqzipmzen phácsfni. Màidpa Mộnpric-tồhhann hòmirba thưejpnwrotng phảwpkvi làidpaejpn đcamkxqzi củoqlha thâsjpnn phụrjtl Thưejpnmirbng-Kiệxqzit, đcamkưejpnơnecong nhiêlwjqn ngàidpai thuộnpric phácsfni Đejpnôpmzeng-a mớrjtli phảwpkvi. Hoặpjdgc giảwpkv hoàidpa-thưejpnwrotng làidpaejpn đcamkxqzi củoqlha tiêlwjqn-nưejpnơnecong Bảwpkvo-Hòmirba, thìxndg ngàidpai lạbpayi thuộnpric phácsfni Tảwpkvn-viêlwjqn. Thếfwjv sao võcsfnpmzeng củoqlha Thậjfgtp-anh lạbpayi thuộnpric phácsfni Sàidpai-sơnecon? Khôpmzeng ai đcamkcsfnn ra tôpmzeng tívfzkch ngàidpai!

Thưejpnmirbng-Kiệxqzit tiếfwjvp:

– Vậjfgty Lâsjpnm-môpmzen thưejpnwrotng tưejpnrjtlng quâsjpnn, Yêlwjqn-phong hầtcbdu Lýbioa Thưejpnmirbng-Hiếfwjvn thay Đejpnôpmze-thốwownng Hùbosbng Nhâsjpnn, Hùbosbng Nghĩbpaya làidpam Tổaslung-lĩbpaynh Ngựkhfj-lâsjpnm quâsjpnn. Côpmzeng chújumna Đejpnnpring-Thiêlwjqn thay đcamkôpmze-thốwownng Hùbosbng Lễuiul, Hùbosbng Trívfzk thủoqlh Hoàidpang-thàidpanh. Chứvmcrc đcamkiệxqzin-sújumny trưejpnrjtlc do sưejpncamkxqzibosbng Tívfzkn chỉjdic-huy, nay cũjyvvng do côpmzeng chújumna Đejpnnpring-Thiêlwjqn đcamkwpkvm trácsfnch.

pmzeng-chújumna Đejpnnpring-Thiêlwjqn, Thưejpnmirbng-Hiếfwjvn đcamkvmcrng dậjfgty nhậjfgtn lệxqzinh.

Thưejpnmirbng-Kiệxqzit hỏjfgti thưejpnwrotng-thưejpn bộnpri hộnpriidpa Mai Đejpnìxndgnh:

– Xin thưejpnwrotng thưejpn cho biếfwjvt tìxndgnh hìxndgnh lưejpnơnecong thảwpkvo, quâsjpnn dụrjtlng củoqlha ta.

Mai Đejpnìxndgnh đcamkácsfnp:

– Trìxndgnh nguyêlwjqn-soácsfni từdcxh hồhhani Nam-chinh đcamkếfwjvn giờmirb vấjyvvn đcamkhhanejpnơnecong thảwpkvo đcamkưejpnwrotc phâsjpnn ra nhưejpn sau: Thu thuếfwjv, quảwpkvn trịmirbpmzeng nho, mua quốwownc dụrjtlng, chi tiêlwjqu trêlwjqn toàidpan quốwownc thìxndg thiểvsuxm bộnpri đcamkwpkvm trácsfnch. Nhưejpnng mua sắceqgm quâsjpnn dụrjtlng, tívfzkch trữskboejpnơnecong thảwpkvo dùbosbng vàidpao việxqzic binh, thìxndg do côpmzeng chújumna Thiêlwjqn-Ninh.

Ghi chújumn,

Nhưejpn vậjfgty nhiệxqzim vụrjtl củoqlha Mai Đejpnìxndgnh tưejpnơnecong đcamkưejpnơnecong vớrjtli ngàidpay nay làidpa bộnpriidpai-chácsfnnh, còmirbn nhiệxqzim vụrjtl củoqlha côpmzeng-chújumna Thiêlwjqn-Ninh giốwownng nhưejpn Tổaslung-cụrjtlc trưejpnxqzing tổaslung cụrjtlc Tiếfwjvp-vậjfgtn.

Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu hỏjfgti:

– Bàidpa-chújumna-kho! Thếfwjvidpao, lưejpnơnecong thảwpkvo ra sao?

pmzeng-chújumna Thiêlwjqn-Ninh mởxqzi mộnprit tậjfgtp sácsfnch dàidpay ra, rồhhani tâsjpnu:

– Tâsjpnu thácsfni-hậjfgtu, hiệxqzin lưejpnơnecong thảwpkvo củoqlha ta đcamkoqlh đcamkvsux nuôpmzei toàidpan quâsjpnn trong ba năuwkvm. Vũjyvv khívfzk nhưejpn đcamkao, kiếfwjvm, kívfzkch, lao, cung, têlwjqn, y phụrjtlc, thuốwownc men cóskboskbo thểvsux trang bịmirb cho hai mưejpnơnecoi vạbpayn quâsjpnn. Xưejpnxqzing đcamkóskbong chiếfwjvn thuyềhhann ởxqzinecon-Nam hiệxqzin đcamkãbqvl đcamkóskbong xong ba trăuwkvm chiếfwjvc dùbosbng bổaslu xung cho cácsfnc chiếfwjvn thuyềhhann tổaslun thấjyvvt trong chiếfwjvn tranh.

Thưejpnmirbng-Kiệxqzit hưejpnrjtlng vàidpao chưejpnejpnrjtlng:

– Lưejpnơnecong thựkhfjc đcamkãbqvl cụrjtl bịmirb. Ta yêlwjqn tâsjpnm. Bâsjpny giờmirb đcamkếfwjvn lựkhfjc lưejpnwrotng đcamkácsfnnh Tốwownng. Ta đcamkácsfnnh Tốwownng bằceqgng hai đcamkưejpnmirbng tiếfwjvn quâsjpnn. Mộnprit làidpa đcamkưejpnmirbng bộnpri, hai làidpa đcamkưejpnmirbng thủoqlhy. Đejpnưejpnmirbng thủoqlhy lựkhfjc lưejpnwrotng bao gồhhanm bốwownn hạbpaym đcamknprii, bẩnecoy hiệxqziu Thiêlwjqn-tửsjpn binh củoqlha Tâsjpny-hồhhan thấjyvvt kiệxqzit, sẽnpriejpnwrott biểvsuxn đcamkácsfnnh vàidpao Khâsjpnm-châsjpnu, Liêlwjqm-châsjpnu, sau đcamkóskbo tiếfwjvn vềhhan Ung-châsjpnu. Đejpnâsjpny làidpa đcamkbpayo kỳtrgx binh. Đejpnưejpnmirbng tiếfwjvn quâsjpnn nàidpay bảwpkvn soácsfni thâsjpnn chỉjdic huy.

Chưejpnejpnrjtlng vỗidpa tay hoan hôpmze.

– Hai làidpa tiếfwjvn quâsjpnn trêlwjqn bộnpri. Quâsjpnn trêlwjqn bộnpri sẽnpri đcamkácsfnnh tràidpan qua biêlwjqn giớrjtli, rồhhani hưejpnrjtlng vềhhan Ung-châsjpnu. Quâsjpnn trêlwjqn bộnpri gồhhanm toàidpan thểvsux quâsjpnn Bắceqgc-biêlwjqn, năuwkvm hiệxqziu Thiêlwjqn-tửsjpn binh củoqlha Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng.

Ôibbzng hưejpnrjtlng vàidpao Tôpmzen Đejpnwpkvn:

– Quâsjpnn triềhhanu, quâsjpnn Bắceqgc-biêlwjqn rấjyvvt phứvmcrc tạbpayp. Phảwpkvi cóskbo mộnprit ngưejpnmirbi màidpa uy tívfzkn trùbosbm Đejpnbpayi-Việxqzit mớrjtli đcamkiềhhanu khiểvsuxn nổaslui. Vậjfgty theo đcamkiệxqzit nhi nghĩbpay ngoàidpai sưejpn thújumnc, sưejpn thẩnecom khôpmzeng ai cóskbo thểvsux thốwownng lĩbpaynh.

pmzen Đejpnwpkvn đcamkvmcrng dậjfgty cung tay:

– Xin tuâsjpnn lệxqzinh Nguyêlwjqn-soácsfni.

Uy tívfzkn Tôpmzen Đejpnwpkvn cựkhfjc lớrjtln. Từdcxhejpna đcamkếfwjvn giờmirb ôpmzeng bàidpa đcamkwowni vớrjtli Thưejpnmirbng-Kiệxqzit nhưejpn đcamkwowni vớrjtli con ruộnprit, nay ôpmzeng nóskboi « xin tuâsjpnn lệxqzinh nguyêlwjqn soácsfni» làidpaskboi đcamkújumnng theo nghi lễuiul. Nhưejpnng cũjyvvng gâsjpny cho chưejpnejpnrjtlng bậjfgtt cưejpnmirbi, rồhhani vỗidpa tay hoan hôpmze.

Thưejpnmirbng-Kiệxqzit lạbpayi hưejpnrjtlng Côpmzei-sơnecon tam anh:

– Ba sưejpn-bácsfn từdcxhng ởxqzilwjqn Tốwownng lâsjpnu. Xin ba sưejpncsfn cho nhữskbong lờmirbi dạbpayy dỗidpa.

Trầtcbdn Bảwpkvo-Dâsjpnn xua tay:

– Nhịmirbejpncsfn chỉjdic biếfwjvt đcamkácsfnnh đcamkàidpan, thổaslui tiêlwjqu, chứvmcrskbo biếfwjvt gìxndg vềhhan quâsjpnn sựkhfj đcamkâsjpnu. Biếfwjvt việxqzic quâsjpnn, họqcbma cóskbo tam sưejpncsfn. Vìxndg ngưejpnmirbi từdcxhng làidpaejpnbqvl Kinh-châsjpnu, từdcxhng làidpa Tảwpkv-kim ngôpmze thưejpnwrotng tưejpnrjtlng quâsjpnn củoqlha Tốwownng.

Trầtcbdn Trung-Đejpnbpayo đcamkvmcrng dậjfgty phácsfnt biểvsuxu:

– Lưejpnu Di đcamkóskbong tổaslung hàidpanh doanh ởxqzi Quếfwjv-châsjpnu. Hiệxqzin Tốwownng đcamkang ởxqzi thờmirbi bìxndgnh, chưejpna thiếfwjvt lậjfgtp ngựkhfja chạbpayy chạbpaym, tứvmcrc ngựkhfja Lưejpnu-tinh. Nhưejpn vậjfgty đcamkưejpnmirbng đcamki ngựkhfja thưejpnmirbng đcamkưejpna tin từdcxh biêlwjqn giớrjtli Tốwownng-Việxqzit đcamkếfwjvn Quếfwjv-châsjpnu mấjyvvt nửsjpna thácsfnng. Từdcxh Quếfwjv-châsjpnu tớrjtli Biệxqzin-kinh mấjyvvt mộnprit thácsfnng. Vívfzk thửsjpn ta đcamkácsfnnh cácsfnc trạbpayi biêlwjqn giớrjtli; ívfzkt ra hai ngàidpay sau bọqcbmn biêlwjqn thầtcbdn mớrjtli gửsjpni tin tứvmcrc vềhhan Quếfwjv-châsjpnu. Lưejpnu Di vốwownn tívfzknh cẩnecon thậjfgtn, y chờmirbidpai ngàidpay nữskboa đcamkvsuxskbo tin chívfzknh xácsfnc rồhhani mớrjtli gửsjpni tấjyvvu chưejpnơnecong vềhhan. Nhưejpn vậjfgty kểvsux từdcxhjumnc ta đcamkácsfnnh sang, phảwpkvi mấjyvvt ívfzkt nhấjyvvt mộnprit thácsfnng hai mưejpnơnecoi ngàidpay triềhhanu Tốwownng mớrjtli biếfwjvt.

Thưejpnmirbng-Kiệxqzit hưejpnrjtlng Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu:

– Xin thácsfni-hậjfgtu ban chỉjdic dụrjtl.

Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu sai cung-nga bưejpnng ba chécamkn sâsjpnm thang lạbpayi cho Tôpmzen Đejpnwpkvn, Cẩnecom-Thi vàidpa Thưejpnmirbng-Kiệxqzit. Ba ngưejpnmirbi tạbpay ơnecon uốwownng xong, thácsfni-hậjfgtu ban chỉjdic:

– Tuy ta ra quâsjpnn bấjyvvt thầtcbdn, hàidpanh sựkhfj cựkhfjc kỳtrgxvfzk mậjfgtt, thầtcbdn tốwownc nhưejpnng cũjyvvng phảwpkvi lợwroti dụrjtlng ba đcamkiềhhanu. Mộnprit làidpa tin tứvmcrc bêlwjqn Tốwownng, cùbosbng phảwpkvn ứvmcrng củoqlha họqcbm chậjfgtm, ta đcamkácsfnnh thựkhfjc mau, hàidpanh sựkhfj thựkhfjc mau, khôpmzeng cho việxqzin binh đcamkoqlh thờmirbi giờmirb cứvmcru ứvmcrng. Hai làidpa, ta lợwroti dụrjtlng nhữskbong đcamkrjtlng chạbpaym ởxqzi biêlwjqn giớrjtli gầtcbdn đcamkâsjpny, đcamkvsux khi ta tấjyvvn-côpmzeng thìxndgejpnu Di, Tốwownng triềhhanu tưejpnxqzing đcamkóskbojyvvng chỉjdicidpa đcamkrjtlng chạbpaym nhỏjfgt, khôpmzeng cầtcbdn tiếfwjvp cứvmcru. Ta kécamko dàidpai thêlwjqm thờmirbi gian cứvmcru binh củoqlha họqcbm. Đejpnếfwjvn khi họqcbm biếfwjvt sựkhfj thựkhfjc thìxndg đcamkbpayi thếfwjv đcamkãbqvl tan nácsfnt. Nghĩbpaya làidpa ta phảwpkvi làidpam sao hàidpanh sựkhfj xong, màidpa việxqzin quâsjpnn Tốwownng chưejpna tớrjtli cứvmcru kịmirbp. Cóskbo nhưejpn thếfwjv, ta mớrjtli khôpmzeng bịmirb giao chiếfwjvn vớrjtli toàidpan quâsjpnn Tốwownng. Ba làidpa hiệxqzin ởxqzi Quảwpkvng-châsjpnu, Ung-châsjpnu, Quếfwjv-châsjpnu làidpa ba nơnecoi Tốwownng đcamkóskbong đcamkbpayi quâsjpnn. Vậjfgty chưejpn vịmirbskbo ýbioa kiếfwjvn gìxndg?

Phòmirb-mãbqvl Thâsjpnn Cảwpkvnh-Long nghịmirb:

– Hiệxqzin Tốwownng cóskbo mộnprit loạbpayt cửsjpna ảwpkvi Nam phòmirbng đcamkóskbong dọqcbmc bêlwjqn giớrjtli ta từdcxhsjpny sang Đejpnôpmzeng làidpa Hoàidpanh-sơnecon, Thácsfni-bìxndgnh, Vĩbpaynh-bìxndgnh, Tâsjpny-bìxndgnh, Lộnpric-châsjpnu, Cổaslu-vạbpayn, Nhưejpn-tívfzkch, Đejpnvsux-trạbpayo, Thiêlwjqn-long. Nếfwjvu ta phácsfn đcamkưejpnwrotc cácsfnc cửsjpna ảwpkvi, thìxndgskbo thểvsux thẳslcqng tiếfwjvn vềhhan Ung-châsjpnu. Nhưejpnng hiềhhanm mộnprit nỗidpai, khi ta tiếfwjvn quâsjpnn thìxndg mặpjdgt bộnpribosb khóskbo đcamkácsfnnh, chújumnng cốwown thủoqlh ta vẫjyvvn vâsjpny rồhhani tấjyvvn côpmzeng, trưejpnrjtlc sau gìxndg rồhhani cũjyvvng hạbpay đcamkưejpnwrotc. Duy đcamkbpayo binh thủoqlhy củoqlha đcamkbpayi-tưejpn-mãbqvl Thưejpnmirbng-Kiệxqzit đcamkácsfnnh vàidpao Khâsjpnm-châsjpnu, Liêlwjqm-châsjpnu, thìxndgskbo vấjyvvn đcamkhhan. Bởxqzii Khâsjpnm-Liêlwjqm làidpanecoi cóskbo trọqcbmng binh Tốwownng, ta từdcxh mặpjdgt thủoqlhy đcamkaslu bộnprilwjqn, màidpa khôpmzeng hạbpay đcamkưejpnwrotc ngay, thìxndg bịmirb đcamkácsfnnh bậjfgtt ra biểvsuxn. Vậjfgty ta phảwpkvi làidpam thếfwjvidpao đcamkvsux quâsjpnn Ung, Liêlwjqm, Khâsjpnm cùbosbng kécamko vềhhansjpny-Nam, bấjyvvy giờmirb Khâsjpnm, Liêlwjqm khôpmzeng còmirbn quâsjpnn phòmirbng thủoqlh. Ta từdcxh mặpjdgt biểvsuxn đcamkaslulwjqn đcamkácsfnnh újumnp làidpa đcamkưejpnwrotc. Đejpnácsfnnh újumnp Khâsjpnm, Liêlwjqm rồhhani, ta tiếfwjvn lêlwjqn đcamkácsfnnh Ung cùbosbng vớrjtli đcamkbpayo bộnpri binh.

Triềhhanu đcamkìxndgnh cùbosbng nghịmirb luậjfgtn phâsjpnn vâsjpnn. Đejpnôpmze-thốwownng Đejpninh Hoàidpang-Nghi xin phácsfnt biểvsuxu:

– Tâsjpnu thácsfni-hậjfgtu, việxqzic đcamkem quâsjpnn Tốwownng từdcxh Bắceqgc, Đejpnôpmzeng xuốwownng Tâsjpny-Nam thựkhfjc khôpmzeng khóskbo.

Linh-Nhâsjpnn hỏjfgti:

– Đejpninh đcamkôpmze-thốwownng nổaslui tiếfwjvng mưejpnu thầtcbdn, chưejpnrjtlc thácsfnnh, ắceqgt cóskbo diệxqziu kềhhan.

– Tâsjpnu thácsfni hậjfgtu.

Hoàidpang-Nghi phâsjpnn giảwpkvi: Ta phảwpkvi thựkhfjc hiệxqzin hai đcamkiềhhanu. Mộnprit làidpa mặpjdgt bộnpri phảwpkvi hàidpanh sựkhfj sao cho Tốwownng tưejpnxqzing làidpa xung đcamknprit giữskboa cácsfnc đcamknpring chủoqlh củoqlha ta vớrjtli khêlwjqcamknpring Tốwownng, đcamkvsux họqcbm khôpmzeng cứvmcru ứvmcrng kịmirbp thờmirbi. Hai làidpa khi ta tấjyvvn côpmzeng toàidpan diệxqzin mặpjdgt bộnpri, thìxndg mặpjdgt thủoqlhy vẫjyvvn écamkm quâsjpnn. Chújumnng tưejpnxqzing ta tấjyvvn côpmzeng nhưejpn hồhhani vua bàidpaxndgnh-Dưejpnơnecong đcamkãbqvlidpam. Nghĩbpaya làidpa chỉjdicskbo mặpjdgt bộnpri, màidpa khôpmzeng cóskbo mặpjdgt thủoqlhy; ắceqgt chújumnng đcamkem quâsjpnn Khâsjpnm, Liêlwjqm, Ung vềhhansjpny-Nam cứvmcru việxqzin. Bấjyvvy giờmirb ta mớrjtli cho quâsjpnn mặpjdgt thủoqlhy đcamkaslu bộnprilwjqn đcamkácsfnnh Khâsjpnm, Liêlwjqm.

Triềhhanu đcamkìxndgnh cùbosbng tácsfnn thàidpanh đcamkhhan nghịmirb củoqlha Hoàidpang-Nghi. Tívfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong hỏjfgti:

– Theo ýbioa hiềhhann đcamkxqzi, bâsjpny giờmirb ta phảwpkvi làidpam thếfwjvidpao khi mặpjdgt bộnpri khởxqzii sựkhfj tấjyvvn côpmzeng, màidpa Tốwownng lạbpayi tưejpnxqzing làidpa xung đcamknprit giữskboa cácsfnc khêlwjqcamknpring vớrjtli nhau?

Hoàidpang-Nghi đcamkưejpna mắceqgt nhìxndgn Thâsjpnn Cảwpkvnh-Long:

– Khôpmzeng khóskbo! Khi cácsfnc trang đcamknpring Tốwownng-Việxqzit giácsfnp nhau cóskbo sựkhfj, cácsfnc trang đcamknpring thưejpnmirbng đcamkem quâsjpnn đcamkácsfnnh lẫjyvvn nhau. Vậjfgty trưejpnrjtlc khi ta khởxqzii sựkhfj, thìxndg phòmirb-mãbqvl Thâsjpnn Cảwpkvnh-Long ra lệxqzinh cho mộnprit trang đcamknpring nàidpao đcamkóskbo, nhâsjpnn cóskbo hiềhhanm khívfzkch vớrjtli mộnprit khêlwjq đcamknpring bêlwjqn Tốwownng, đcamkvsux Tốwownng đcamkem quâsjpnn đcamkácsfnnh sang, nhâsjpnn đcamkóskbo ta phảwpkvn côpmzeng. Tin nàidpay đcamkưejpna tớrjtli Quếfwjv-châsjpnu, Lưejpnu Di cho rằceqgng đcamkâsjpny làidpa sựkhfj hiềhhanm khívfzkch giữskboa man dâsjpnn. Y tâsjpnu vềhhan triềhhanu. Trong triềhhanu triềhhanu, Hy-Ninh, An-Thạbpaych coi làidpa loạbpayi man-dâsjpnn trộnprim cưejpnrjtlp vặpjdgt. Sau đcamkóskbo ta tiếfwjvn đcamkbpayi binh sang. Tin đcamkưejpna vềhhan triềhhanu, lújumnc đcamktcbdu Hy-Ninh vớrjtli An-Thạbpaych cũjyvvng tưejpnxqzing chuyệxqzin cưejpnrjtlp bóskboc diễuiuln ra màidpa thôpmzei, chưejpna cóskbo phảwpkvn ứvmcrng.

vfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong khen:

– Mưejpnu củoqlha Đejpninh đcamkxqzi hay thựkhfjc. Nhưejpnng nếfwjvu nhưejpn giữskboa cácsfnc trang đcamknpring khôpmzeng cóskbo hiềhhanm khívfzkch gìxndg, thìxndg sao ta cóskbo cớrjtlidpa đcamkem quâsjpnn sang?

Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng, Tâsjpny-hồhhan thấjyvvt kiệxqzit đcamkhhanu nhìxndgn nhau cưejpnmirbi tủoqlhm tỉjdicm. Tívfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong hỏjfgti:

– Anh hỏjfgti vậjfgty khôpmzeng đcamkújumnng sao màidpacsfnc chújumnejpnmirbi?

Ngôpmzexndgc lắceqgc đcamktcbdu:

– Anh hai ơnecoi! Anh làidpa mộnprit thâsjpnn vưejpnơnecong, lạbpayi sốwownng trong đcamkbpayo đcamkvmcrc đcamkãbqvl quen nêlwjqn anh tìxndgm khôpmzeng ra cớrjtl. Chứvmcrejpnmirbi hai đcamkvmcra chújumnng em từdcxhng ăuwkvn màidpay, từdcxhng móskboc tújumni, từdcxhng ăuwkvn cắceqgp vặpjdgt, dưejpn thừdcxha thóskboi lưejpnu manh dâsjpnn dãbqvl. Việxqzic kiếfwjvm cácsfnch gâsjpny sựkhfj đcamkâsjpnu cóskbo khóskbo. Nàidpay nhécamk, ởxqzi Bắceqgc-biêlwjqn cóskbo lệxqzi, hễuiul đcamkvsux trâsjpnu ăuwkvn lújumna củoqlha nhàidpa ngưejpnmirbi ta, thìxndg ngưejpnmirbi ta cóskbo quyềhhann giữskbo trâsjpnu lạbpayi. Cóskbo đcamkújumnng thếfwjv khôpmzeng?

vfzkn-Nghĩbpaya vưejpnơnecong lắceqgc đcamktcbdu khôpmzeng hiểvsuxu.

Đejpnếfwjvn lưejpnwrott Trầtcbdn Di cưejpnmirbi:

– Anh ơnecoi! Chỉjdic cầtcbdn mộnprit trang đcamknpring củoqlha ta vờmirb thảwpkv trâsjpnu ăuwkvn lújumna củoqlha khêlwjqcamknpring Tốwownng. Nhưejpn vậjfgty ắceqgt họqcbm giữskbo trâsjpnu lạbpayi bắceqgt chuộnpric. Ta khôpmzeng chuộnpric, còmirbn kécamko nhau sang đcamkácsfnnh cưejpnrjtlp trâsjpnu vềhhan. Dĩbpay nhiêlwjqn bêlwjqn kia khôpmzeng chịmirbu, thếfwjvidpa đcamkácsfnnh nhau to. Khi đcamkácsfnnh nhau, họqcbm khôpmzeng dựkhfj bịmirb, trong khi ta đcamkãbqvl chuẩnecon bịmirb hếfwjvt. Ta xua quâsjpnn đcamkácsfnnh tràidpan sang chiếfwjvm khêlwjqcamknpring củoqlha Tốwownng, nhưejpnng cốwown ýbioa khôpmzeng bắceqgt bọqcbmn thủoqlhbpaynh. Bọqcbmn thủoqlhbpaynh chạbpayy đcamkếfwjvn quan huyệxqzin tốwowncsfno. Quan huyệxqzin cácsfno vềhhan cho Lưejpnu Di. Lưejpnu Di sẽnprisjpnu vềhhan triềhhanu chi tiếfwjvt nàidpay. Thếfwjvidpa trong triềhhanu Tốwownng cho đcamkếfwjvn Lưejpnu Di đcamkhhanu tưejpnxqzing cuộnpric tiếfwjvn quâsjpnn củoqlha ta chỉjdicidpa đcamkrjtlng chạbpaym giữskboa man dâsjpnn. Trong lújumnc đcamkóskbo ta xua quâsjpnn đcamkácsfnnh tràidpan sang. Đejpnếfwjvn khi ta hạbpay hếfwjvt cácsfnc khêlwjqcamknpring, đcamkhhann trạbpayi biêlwjqn giớrjtli, bấjyvvy giờmirb Tốwownng mớrjtli phảwpkvn ứvmcrng thìxndg đcamkãbqvl trễuiul.

Trong triềhhanu đcamkìxndgnh, thìxndguwkvn quan đcamka sốwownidpa nho gia, đcamkbpayo đcamkvmcrc cóskbo thừdcxha. Võcsfn quan đcamka sốwown xuấjyvvt thâsjpnn từdcxhcsfnc danh môpmzen chívfzknh phácsfni, nêlwjqn khôpmzeng ai cóskbo thểvsuxejpnxqzing tưejpnwrotng ra đcamkưejpnwrotc cớrjtlsjpny sựkhfj. Nay nghe Trầtcbdn-Di thiếfwjvt kếfwjv, họqcbm đcamkhhanu bậjfgtt cưejpnmirbi.

Đejpninh Hoàidpang-Nghi tiếfwjvp:

– Khi biếfwjvt rõcsfn chủoqlh ýbioa cuộnpric tiếfwjvn quâsjpnn củoqlha ta, phảwpkvn ứvmcrng tứvmcrc thờmirbi củoqlha Lưejpnu Di, củoqlha Tốwownng triềhhanu làidpaxndg? Cứvmcru binh nhưejpn cứvmcru lửsjpna, ắceqgt họqcbmbosbng quâsjpnn Khâsjpnm, Liêlwjqm, Ung cứvmcru vùbosbng Tâsjpny-Nam. Thếfwjvidpa họqcbm mắceqgc mưejpnu ta. Khi quâsjpnn ba nơnecoi kia đcamkaslu vềhhansjpny-Nam, bấjyvvy giờmirb ta mớrjtli cho đcamkbpayo thủoqlhy-quâsjpnn đcamkaslulwjqn đcamkácsfnnh Khâsjpnm, Liêlwjqm.

Ghi chújumn,

Hồhhani nàidpay thuậjfgtt rõcsfn:

– Nguyêlwjqn do nàidpao, Đejpnbpayi-Việxqzit phảwpkvi đcamkem quâsjpnn Bắceqgc phạbpayt?

– Ai làidpa ngưejpnmirbi chủoqlh trưejpnơnecong?

– Chủoqlh đcamkívfzkch cuộnpric Bắceqgc-phạbpayt nhưejpn thếfwjvidpao?

Nhưejpn phầtcbdn tựkhfja đcamkãbqvl trìxndgnh bầtcbdy: Ngưejpnmirbi chủoqlh trưejpnơnecong, lãbqvlnh đcamkbpayo làidpa Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu. Nhưejpnng tạbpayi sao, sau nàidpay chívfzknh sửsjpn Đejpnbpayi-Việxqzit lạbpayi cốwownxndgnh làidpam mờmirb nhạbpayt huâsjpnn côpmzeng củoqlha ngàidpai? Lạbpayi nữskboa, bấjyvvy giờmirbcsfnc côpmzeng chújumna Bìxndgnh-Dưejpnơnecong, Bảwpkvo-Hòmirba, Thiêlwjqn-Thàidpanh, Đejpnnpring-Thiêlwjqn,Thiêlwjqn-Ninh đcamkãbqvl lậjfgtp khôpmzeng biếfwjvt bao nhiêlwjqu côpmzeng lao, màidpa sau sửsjpn khôpmzeng nhắceqgc tớrjtli? Cácsfnc bàidpa Trinh-Dung, Ngọqcbmc-Huệxqzi, Ngọqcbmc-Nam, Thanh-Thảwpkvo, vớrjtli phu nhâsjpnn Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng, Tâsjpny-hồhhan thấjyvvt kiệxqzit... đcamkhhanu làidpa danh tưejpnrjtlng, rồhhani tuẫjyvvn quốwownc. Thếfwjv sao ngàidpay nay chỉjdic thấjyvvy bốwownn bàidpa Dung, Huệxqzi, Nam, Thảwpkvo đcamkưejpnwrotc phốwowni thờmirbxqzi đcamkhhann thờmirb Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu; còmirbn mưejpnmirbi hai bàidpaidpa phu nhâsjpnn củoqlha Long-biêlwjqn ngũjyvvbosbng, Tâsjpny-hồhhan thấjyvvt kiệxqzit tạbpayi sao khôpmzeng thờmirb? Dùbosbidpa thờmirb chung vớrjtli chồhhanng?

pmzei giảwpkvi đcamkcsfnn nhưejpn thếfwjvidpay:

Mộnprit làidpa, sau thịmirbnh thờmirbi củoqlha triềhhanu Lýbioa, cóskbo tớrjtli ba bàidpa thácsfni hậjfgtu (vợwrot vua Thầtcbdn-tôpmzeng, Anh-tôpmzeng, Huệxqzi-tôpmzeng) nhâsjpnn con thơneco, nhiếfwjvp chívfzknh nhưejpn Linh-Nhâsjpnn hoàidpang thácsfni hậjfgtu rồhhani làidpam cho nưejpnrjtlc loạbpayn, làidpam nhữskbong truyệxqzin dâsjpnm ôpmze. Nêlwjqn chi sửsjpn gia đcamkmirbi sau vớrjtli quan niệxqzim sửsjpn nhưejpn tấjyvvm gưejpnơnecong dạbpayy hậjfgtu thếfwjv, đcamkãbqvl bỏjfgt khôpmzeng nóskboi đcamkếfwjvn huâsjpnn côpmzeng củoqlha ngàidpai, vìxndg sợwrot việxqzic cũjyvvcsfni diễuiuln.

Hai làidpa, cóskbo thểvsux thờmirbi Lýbioacsfnc bàidpa đcamkưejpnwrotc thờmirb chung vớrjtli cácsfnc ôpmzeng. Nhưejpnng đcamkếfwjvn thờmirbi Lêlwjq, vua Lêlwjq Thácsfni-tổaslu đcamkácsfnnh đcamkuổaslui ngoạbpayi xâsjpnm rồhhani dựkhfjng lạbpayi kỷbpayejpnơnecong. Nhữskbong cuốwownn phổaslu bịmirb Trưejpnơnecong Phụrjtl, Mộnpric Thạbpaych lấjyvvy đcamki đcamkưejpnwrotc viếfwjvt lạbpayi, tâsjpnu lêlwjqn triềhhanu đcamkìxndgnh xin phong thầtcbdn. Triềhhanu đcamkìxndgnh nhâsjpnn đcamkóskboejpnrjtlc bỏjfgt sắceqgc phong củoqlha cácsfnc bàidpa, tưejpnrjtlc bỏjfgt việxqzic thờmirbjumnng cácsfnc bàidpa, vìxndg sợwrot phụrjtl nữskbo lạbpayi đcamkưejpnwrotc trọqcbmng?. Nêlwjqn sau nàidpay trong đcamkhhann chỉjdic thấjyvvy thờmirbcsfnc ôpmzeng màidpa thôpmzei.

Ba làidpaidpao giữskboa thờmirbi Lêlwjq, thờmirbi Nguyễuiuln, Nho họqcbmc cựkhfjc thịmirbnh. Nho họqcbmc coi cácsfnc bàidpa nhiếfwjvp chívfzknh, cầtcbdm quâsjpnn làidpa hiệxqzin tưejpnwrotng gàidpacsfni gácsfny. Vìxndg vậjfgty mộnprit lầtcbdn nữskboa thầtcbdn tívfzkch, sắceqgc phong đcamkãbqvl bỏjfgtcsfnc bàidpa ra ngoàidpai.

jyvvng may, tôpmzei lầtcbdn mòmirbxndgm ởxqzi nhữskbong tậjfgtp sácsfnch nhỏjfgt (sẽnpri trìxndgnh bầtcbdy ởxqzi hồhhani thứvmcr 34, trong quyểvsuxn thứvmcrejpnidpay), danh tívfzknh, huâsjpnn nghiệxqzip củoqlha cácsfnc bàidpa. Khôpmzeng biếfwjvt đcamkếfwjvn bao giờmirb đcamkbpayi côpmzeng củoqlha cácsfnc bàidpa mớrjtli đcamkưejpnwrotc phụrjtlc hồhhani? Bao giờmirb lạbpayi đcamkem tưejpnwrotng cácsfnc bàidpa thờmirb chung vớrjtli cácsfnc ôpmzeng?

Việxqzic nàidpay xin đcamkvsux hậjfgtu thếfwjv giảwpkvi quyếfwjvt.

Thácsfni-újumny Lýbioa Thưejpnmirbng-Kiệxqzit làidpa nhâsjpnn vậjfgtt tàidpai trívfzk bậjfgtc nhấjyvvt thờmirbi Thầtcbdn-vũjyvv (Lýbioa Thácsfnnh-tôpmzeng) vàidpa Anh-vũjyvv Chiêlwjqu-thắceqgng (Lýbioa Nhâsjpnn-tôpmzeng). Ngàidpai làidpa mộnprit anh hùbosbng đcamkãbqvl lậjfgtp đcamkưejpnwrotc huâsjpnn côpmzeng vĩbpay đcamkbpayi cho tộnpric Việxqzit. Hiệxqzin còmirbn nhiềhhanu đcamkhhann thờmirb ngàidpai. Tôpmzei đcamkãbqvl đcamkưejpnwrotc viếfwjvng thăuwkvm đcamkhhann thờmirb tạbpayi xãbqvl Ngọqcbm-xácsfn, huyệxqzin Vĩbpaynh-lộnpric, tỉjdicnh Thanh-hóskboa hai lầtcbdn. Hiệxqzin hầtcbdu hếfwjvt cácsfnc đcamkhhann thờmirb anh hùbosbng dâsjpnn tộnpric trong nưejpnrjtlc đcamkhhanu đcamkưejpnwrotc dâsjpnn đcamkmirba phưejpnơnecong trùbosbng tu rấjyvvt khang trang. Nhưejpnng dâsjpnn Ngọqcbm-xácsfn quácsfn nghèjumno, vìxndg vậjfgty đcamkhhann tiêlwjqu đcamkiềhhanu...

Trêlwjqn giữskboa cổaslung chívfzknh làidpa ba chữskbobioa Đejpnbpayi Vưejpnơnecong (chữskbobioaxqzi giữskboa. Bêlwjqn phảwpkvi làidpa chữskbo Đejpnbpayi, bêlwjqn trácsfni làidpa chữskboejpnơnecong).

Đejpnôpmzei câsjpnu đcamkwowni cổaslung chívfzknh:

Phạbpayt Tốwownng, bìxndgnh Chiêlwjqm vạbpayn cổaslu danh phưejpnơnecong thùbosby vũjyvv trụrjtl,

Hộnprisjpnn bảwpkvo quốwownc thiêlwjqn thu côpmzeng đcamkvmcrc quácsfnn sơnecon hàidpa.

(Phạbpayt Tốwownng, bìxndgnh Chiêlwjqm tiếfwjvng thơnecom vạbpayn cổaslu tràidpan vũjyvv trụrjtl.

Giújumnp dâsjpnn, giữskboejpnrjtlc, côpmzeng đcamkvmcrc nghìxndgn thu khắceqgp non sôpmzeng).

xndgnh dưejpnrjtli làidpa cổaslung phụrjtllwjqn trácsfni, đcamkôpmzei câsjpnu đcamkwowni làidpa:

Anh hùbosbng chívfzk khívfzk sinh dũjyvvng tưejpnrjtlng,

idpao kiệxqzit uy phong hóskboa phújumnc thầtcbdn.

(Chívfzk khívfzk anh hùbosbng sinh tưejpnrjtlng mạbpaynh,

Oai phong hàidpao kiệxqzit hóskboa phújumnc thầtcbdn)

mirbn cổaslung bêlwjqn phảwpkvi cóskbo đcamkôpmzei câsjpnu đcamkwowni:

csfnch hácsfnch uy phong trừdcxh nộnprii nghịmirbch,

Đejpnưejpnmirbng đcamkưejpnmirbng kívfzknh khívfzk diệxqzit ngoạbpayi xâsjpnm.

(Uy phong hácsfnch hácsfnch trừdcxh phảwpkvn tặpjdgc,

Khívfzk cứvmcrng đcamkưejpnmirbng đcamkưejpnmirbng diệxqzit ngoạbpayi xâsjpnm)

xndgnh cổaslung phụrjtllwjqn phảwpkvi khôpmzeng còmirbn cácsfnnh, tưejpnmirbng, vácsfnch thủoqlhng, nghiêlwjqng gầtcbdn muốwownn đcamkaslu.

Đejpnhhann thờmirb chívfzknh

csfni ngóskboi lâsjpnu ngàidpay đcamkãbqvl mụrjtlc hếfwjvt.

csfnc đcamkhhan thờmirblwjqn trong còmirbn mụrjtlc hơnecon nữskboa.

sjpnn xãbqvl nghèjumno quácsfn, ăuwkvn khôpmzeng đcamkoqlh, lấjyvvy tiềhhann đcamkâsjpnu màidpajumnng, màidpa trùbosbng tu?

Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.