Niêwyqz n hiệcxon u Thásymi i-Ninh thứuplg nhìwjuy (1073), mùelvv a Xuâdatb n, thásymi ng Giêwyqz ng, vua bàcrcj Bắoxvp c-biêwyqz n Thiêwyqz n-Thàcrcj nh, phòptkr mãoshc Thâdatb n Cảbgbk nh-Long từbzgx Lạgqin ng-châdatb u vềjfyh Thăwjuy ng-long xin thiếjfyh t Tinh-triềjfyh u đovdw ểbgbk tưbtth ờrjed ng trìwjuy nh vềjfyh tìwjuy nh hìwjuy nh Tốgqin ng.
Thásymi i-sưbtth Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh cho triệcxon u tậeost p thâdatb n-vưbtth ơufto ng, đovdw ạgqin i-tưbtth -mãoshc , lụvjiy c bộqxps thưbtth ợfnac ng thưbtth , quảbgbk n Khu-mậeost t việcxon n, đovdw ôfmcg -đovdw ốgqin c thủvjiy y-quâdatb n, tổgivt ng-trấbzgx n Thăwjuy ng-long, tổgivt ng quảbgbk n ngựthtv -lâdatb m quâdatb n, tổgivt ng-quảbgbk n thịfxrs -vệcxon , cásymi c tưbtth ớuplg ng chỉqxps huy mưbtth ờrjed i hai hiệcxon u Thiêwyqz n-tửqhjm binh, đovdw ạgqin o kịfxrs -binh Phùelvv -đovdw ổgivt ng. Vìwjuy cuộqxps c thiếjfyh t triềjfyh u cóufto liêwyqz n hệcxon tớuplg i tìwjuy nh hìwjuy nh an-ninh nêwyqz n Long-thàcrcj nh ẩjkhn n-sĩtzva cùelvv ng phu nhâdatb n đovdw ưbtth ợfnac c mờrjed i tham dựthtv .
Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i-hậeost u, Thásymi i-Ninh hoàcrcj ng đovdw ếjfyh từbzgx trong đovdw iệcxon n Càcrcj n-nguyêwyqz n đovdw i ra. Nhạgqin c tấbzgx u bảbgbk n Long-thọkeip . Nhạgqin c dứuplg t, thásymi i-sưbtth Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh cung tay:
– Tâdatb u Thásymi i-hậeost u, tâdatb u Bệcxon -hạgqin . Vìwjuy bêwyqz n Tốgqin ng thay đovdw ổgivt i rấbzgx t nhiềjfyh u, nhấbzgx t làcrcj nhữjosd ng thay đovdw ổgivt i đovdw óufto cóufto liêwyqz n quan đovdw ếjfyh n Đqdoo ạgqin i-Việcxon t, nêwyqz n thầrsld n cho thiếjfyh t Tinh-triềjfyh u đovdw ểbgbk nghe vua bàcrcj Bắoxvp c-biêwyqz n tâdatb u trìwjuy nh tìwjuy nh hìwjuy nh an-ninh biêwyqz n giớuplg i Tốgqin ng-Việcxon t.
Thásymi i-Ninh đovdw ếjfyh tuy mớuplg i tásymi m tuổgivt i, nhưbtth ng đovdw ãoshc quen vớuplg i lễoarg nghi. Nhàcrcj vua tuyêwyqz n chỉqxps :
– Xin Thásymi i-sưbtth an tọkeip a.
Nhàcrcj vua dùelvv ng ngôfmcg n ngữjosd bìwjuy nh dâdatb n vớuplg i vua bàcrcj Bắoxvp c-biêwyqz n:
– Chịfxrs Thiêwyqz n-Thàcrcj nh. Hồgqin i Phụvjiy -hoàcrcj ng tạgqin i thếjfyh đovdw ãoshc trao quyềjfyh n trấbzgx n ngựthtv biêwyqz n cưbtth ơufto ng cho chịfxrs . Bấbzgx y lâdatb u nay biêwyqz n cưbtth ơufto ng vôfmcg sựthtv . Nay hẳmzdy n cóufto đovdw iềjfyh u gìwjuy khẩjkhn n cấbzgx p lắoxvp m, mớuplg i khiếjfyh n đovdw ạgqin i giásymi chịfxrs hồgqin i triềjfyh u.
Côfmcg ng-chúqdmb a Thiêwyqz n-Thàcrcj nh tâdatb u:
– Cásymi ch đovdw âdatb y bốgqin n năwjuy m, khi Đqdoo ạgqin i-Việcxon t chuẩjkhn n bịfxrs bìwjuy nh Chiêwyqz m, triềjfyh u đovdw ìwjuy nh cóufto ban chỉqxps dụvjiy cho Bắoxvp c-biêwyqz n phảbgbk i làcrcj m ba đovdw iềjfyh u. Mộqxps t làcrcj hếjfyh t sứuplg c hòptkr a hoãoshc n, nhưbtth ờrjed ng nhịfxrs n vớuplg i Tốgqin ng, đovdw ểbgbk đovdw ưbtth ợfnac c yêwyqz n mặwirp t Bắoxvp c. Hai làcrcj lựthtv c lưbtth ợfnac ng Bắoxvp c-biêwyqz n phảbgbk i ứuplg ng trựthtv c, phòptkr ng Tốgqin ng thừbzgx a cơufto đovdw ásymi nh úqdmb p. Ba làcrcj gửqhjm i tếjfyh -tásymi c theo dõwsts i mọkeip i hoạgqin t đovdw ộqxps ng củvjiy a Tốgqin ng. Vìwjuy quốgqin c kếjfyh bịfxrs gian tếjfyh básymi o cho Chiêwyqz m, nêwyqz n mớuplg i cóufto vụvjiy quâdatb n Chiêwyqz m đovdw óufto ng đovdw ồgqin n Tàcrcj -lầrsld m chặwirp n đovdw ưbtth ờrjed ng Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng. Cũfpum ng gian tếjfyh básymi o cho Tốgqin ng, nêwyqz n trong suốgqin t thờrjed i gian ấbzgx y Tốgqin ng hếjfyh t sứuplg c lấbzgx n ásymi t ta ởdatb biêwyqz n cưbtth ơufto ng.
Côfmcg ng chúqdmb a đovdw em ra mộqxps t cásymi i giásymi treo tấbzgx m bảbgbk n đovdw ồgqin Hoa-Nam lớuplg n hơufto n cásymi i chiếjfyh u, trêwyqz n đovdw óufto ghi chằhwvw ng chịfxrs t nhữjosd ng chỗgivt đovdw óufto ng quâdatb n, đovdw ưbtth ờrjed ng di chuyểbgbk n quâdatb n, kho chứuplg lưbtth ơufto ng thảbgbk o củvjiy a Tốgqin ng.
Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u ngắoxvp t lờrjed i côfmcg ng chúqdmb a:
– Đqdoo ểbgbk triềjfyh u đovdw ìwjuy nh hiểbgbk u rõwsts mọkeip i việcxon c ởdatb Bắoxvp c-cưbtth ơufto ng. Xin Côfmcg ng-chúqdmb a tưbtth ờrjed ng trìwjuy nh tỷufto mỉqxps nhữjosd ng gìwjuy Tốgqin ng đovdw ãoshc làcrcj m ởdatb Nam-thùelvv y trong mấbzgx y năwjuy m qua.
– Vàcrcj o thờrjed i Thuậeost n-Thiêwyqz n, giữjosd a Khai-Quốgqin c vưbtth ơufto ng vớuplg i Yêwyqz n-vưbtth ơufto ng; rồgqin i Kinh-Nam vưbtth ơufto ng vớuplg i vua Nhâdatb n-tôfmcg ng kếjfyh t nghĩtzva a huynh đovdw ệcxon . Hai cuộqxps c kếjfyh t thâdatb n nàcrcj y đovdw ưbtth a đovdw ếjfyh n Tốgqin ng rúqdmb t hếjfyh t binh sĩtzva ởdatb Nam-thùelvv y (1027). Ngưbtth ợfnac c lạgqin i cásymi c nưbtth ớuplg c Nam-thùelvv y cũfpum ng rúqdmb t quâdatb n khỏwyov i biêwyqz n giớuplg i Tốgqin ng. Tốgqin ng phong cho phòptkr -mãoshc Trầrsld n Tựthtv -Mai tưbtth ớuplg c Ngôfmcg -quốgqin c quậeost n vưbtth ơufto ng, cùelvv ng côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu tổgivt ng trấbzgx n Nam thùelvv y. Minh ưbtth ớuplg c trảbgbk i qua hai mưbtth ơufto i sásymi u năwjuy m tốgqin t đovdw ẹgbmd p. Dâdatb n chúqdmb ng tộqxps c Hoa, tộqxps c Việcxon t sốgqin ng trong thanh bìwjuy nh, sung sưbtth ớuplg ng chưbtth a từbzgx ng cóufto . Sau Kinh-Nam vưbtth ơufto ng vớuplg i côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu rờrjed i Nam-thùelvv y Tốgqin ng lêwyqz n trấbzgx n phưbtth ơufto ng Bắoxvp c, Yêwyqz n-vưbtth ơufto ng hoăwjuy ng. Bọkeip n hiếjfyh u-chiếjfyh n trong triềjfyh u xui vua Tốgqin ng Nhâdatb n-tôfmcg ng chuẩjkhn n bịfxrs đovdw ásymi nh Đqdoo ạgqin i-Việcxon t. Bọkeip n biêwyqz n thầrsld n Nam-thùelvv y Tốgqin ng nhâdatb n đovdw óufto lấbzgx n chiếjfyh m mấbzgx y trang đovdw ộqxps ng củvjiy a ta. Chúqdmb ng lạgqin i gâdatb y ra vụvjiy ásymi n giếjfyh t cha con Nùelvv ng Tồgqin n-Phúqdmb c, Nùelvv ng Tríktqk -Thôfmcg ng đovdw ểbgbk chia rẽpcyn tộqxps c Nùelvv ng vớuplg i Đqdoo ạgqin i-Việcxon t. Trong triềjfyh u chúqdmb ng dùelvv ng Dưbtth ơufto ng Đqdoo ứuplg c-Thàcrcj nh làcrcj m gian tếjfyh . Trưbtth ớuplg c tìwjuy nh trạgqin ng chẳmzdy ng đovdw ặwirp ng thìwjuy đovdw ừbzgx ng, Khai-Quốgqin c vưbtth ơufto ng cùelvv ng tásymi m vùelvv ng tộqxps c Việcxon t giúqdmb p Nùelvv ng Tríktqk -Cao chiếjfyh m Lưbtth ỡsbvj ng-Quảbgbk ng, lậeost p ra nưbtth ớuplg c Đqdoo ạgqin i-Nam (1053).
Biếjfyh t rằhwvw ng ôfmcg ng em mớuplg i tásymi m tuổgivt i khóufto theo kịfxrs p nhữjosd ng gìwjuy mìwjuy nh tâdatb u, côfmcg ng chúqdmb a ngừbzgx ng lạgqin i mộqxps t lásymi t rồgqin i tiếjfyh p:
– Sau khi Nùelvv ng Tríktqk -Cao thấbzgx t bạgqin i, Tốgqin ng ra sứuplg c củvjiy ng cốgqin Nam thùelvv y. Họkeip đovdw em trọkeip ng binh xuốgqin ng đovdw óufto ng ởdatb biêwyqz n giớuplg i Đqdoo ạgqin i-Việcxon t, Đqdoo ạgqin i-lýfnac , Lãoshc o-qua, Xiêwyqz m-la, cùelvv ng cửqhjm nhữjosd ng văwjuy n thầrsld n, võwsts tưbtth ớuplg ng lỗgivt i lạgqin c trấbzgx n nhậeost m. Trong đovdw óufto cóufto bọkeip n Lýfnac Sưbtth -Trung, Tiêwyqz u Cốgqin , Tiêwyqz u Chúqdmb . Bọkeip n nàcrcj y nay lấbzgx n đovdw ộqxps ng nàcrcj y, mai đovdw e dọkeip a chiếjfyh m đovdw ộqxps ng khásymi c. Đqdoo ứuplg c Thásymi nh-tôfmcg ng nổgivt i giậeost n, truyềjfyh n quan Thásymi i-bảbgbk o Lýfnac Thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t đovdw em mưbtth ờrjed i hiệcxon u Thiêwyqz n-tửqhjm binh lêwyqz n cùelvv ng côfmcg mẫdmav u đovdw ásymi nh tràcrcj n sang chiếjfyh m lạgqin i hếjfyh t cásymi c đovdw ộqxps ng bịfxrs lấbzgx n vàcrcj o niêwyqz n hiệcxon u Chưbtth ơufto ng-thásymi nh Gia-khásymi nh thứuplg nhấbzgx t (1059). Tưbtth ởdatb ng nhưbtth vậeost y bọkeip n quan Nam-thùelvv y Tốgqin ng ghêwyqz sợfnac , khôfmcg ng ngờrjed chúqdmb ng lạgqin i tiếjfyh p tụvjiy c đovdw ásymi nh chiếjfyh m ba đovdw ộqxps ng nữjosd a. Côfmcg mẫdmav u (vua bàcrcj Bìwjuy nh-Dưbtth ơufto ng, phòptkr mãoshc Thâdatb n Thiệcxon u-Thásymi i) đovdw em đovdw ạgqin i lựthtv c lưbtth ợfnac ng đovdw ásymi nh chiếjfyh m châdatb u Tâdatb y-bìwjuy nh, giếjfyh t Đqdoo ôfmcg -giásymi m tuầrsld n-kiểbgbk m Tốgqin ng Sĩtzva -Nghiêwyqz u vàcrcj cásymi c tưbtth ớuplg ng Lýfnac Đqdoo ứuplg c-Dụvjiy ng, Tảbgbk Minh, Hàcrcj Nhuậeost n, Trầrsld n Bậeost t, bắoxvp t sốgqin ng Chỉqxps -huy-sứuplg Dưbtth ơufto ng Lữjosd -Tàcrcj i. Tốgqin ng xin nghịfxrs hòptkr a, côfmcg mẫdmav u đovdw òptkr i ba đovdw iềjfyh u kiệcxon n mớuplg i chịfxrs u rúqdmb t quâdatb n (Xem NQSH
Côfmcg ng chúqdmb a chỉqxps vàcrcj o tấbzgx m bảbgbk n đovdw ồgqin Hoa-Nam treo trêwyqz n cásymi i giásymi lớuplg n:
– Từbzgx đovdw ấbzgx y, biêwyqz n giớuplg i Tốgqin ng, Việcxon t trảbgbk i qua mộqxps t thờrjed i gian mưbtth ờrjed i năwjuy m yêwyqz n ổgivt n. Cho đovdw ếjfyh n niêwyqz n hiệcxon u Thiêwyqz n-huốgqin ng Básymi u-tưbtth ợfnac ng nguyêwyqz n niêwyqz n (1068), Vưbtth ơufto ng An-Thạgqin ch dâdatb ng Tâdatb n-phásymi p, đovdw ưbtth ợfnac c Hy-Ninh đovdw ếjfyh trọkeip ng dụvjiy ng, màcrcj trởdatb thàcrcj nh Tểbgbk -tưbtth ớuplg ng. Dùelvv bịfxrs chốgqin ng đovdw ốgqin i bởdatb i hậeost u cung, bởdatb i ngoạgqin i-thíktqk ch, bởdatb i đovdw ồgqin ng liêwyqz u, nhưbtth ng sau ba năwjuy m, Tâdatb n-phásymi p đovdw em lạgqin i cho dâdatb n Tốgqin ng ấbzgx m no, quốgqin c-sảbgbk n, quốgqin c-dụvjiy ng dồgqin i dàcrcj o. Đqdoo ếjfyh n đovdw âdatb y, Thạgqin ch muốgqin n tuyệcxon t nguồgqin n chốgqin ng đovdw ốgqin i. Màcrcj muốgqin n tuyệcxon t nguồgqin n chốgqin ng đovdw ốgqin i, thìwjuy chỉqxps cóufto cásymi ch gỡsbvj đovdw ưbtth ợfnac c cásymi i nhụvjiy c cho triềjfyh u Tốgqin ng.
... Nguyêwyqz n kểbgbk từbzgx khi Tốgqin ng triềjfyh u lậeost p lêwyqz n đovdw ếjfyh n giờrjed , tuy văwjuy n-họkeip c, tưbtth -tưbtth ởdatb ng, nôfmcg ng-nghiệcxon p thịfxrs nh; tuy cóufto đovdw ôfmcg i chúqdmb t chiếjfyh n côfmcg ng thắoxvp ng mộqxps t sốgqin nưbtth ớuplg c xung quanh. Nhưbtth ng phíktqk a Tâdatb y bịfxrs Tâdatb y-hạgqin , Thổgivt -phồgqin n đovdw em quâdatb n xâdatb m lấbzgx n, làcrcj m nghiêwyqz ng ngửqhjm a bao phen. Sau phảbgbk i nhờrjed đovdw ếjfyh n tàcrcj i Phòptkr -mãoshc Trầrsld n Tựthtv -Mai mớuplg i yêwyqz n đovdw ưbtth ợfnac c. Phíktqk a Bắoxvp c bịfxrs Bắoxvp c-liêwyqz u đovdw em quâdatb n chiếjfyh m mấbzgx t mộqxps t phầrsld n ba lãoshc nh thổgivt ; nhụvjiy c nhãoshc hơufto n nữjosd a Liêwyqz u còptkr n bắoxvp t tiếjfyh n cốgqin ng hàcrcj ng năwjuy m mộqxps t sốgqin vàcrcj ng, lụvjiy a, lưbtth ơufto ng thựthtv c rấbzgx t lớuplg n. Phíktqk a Nam bịfxrs vua Lêwyqz đovdw ásymi nh tan đovdw ạgqin o quâdatb n xâdatb m lăwjuy ng ởdatb Chi-lăwjuy ng, Bạgqin ch-đovdw ằhwvw ng. Tiếjfyh p đovdw ếjfyh n bịfxrs Đqdoo ạgqin i-Việcxon t giúqdmb p Nùelvv ng Tríktqk -Cao, bịfxrs vua bàcrcj Bìwjuy nh-Dưbtth ơufto ng vưbtth ợfnac t biêwyqz n đovdw ásymi nh lêwyqz n. Vìwjuy ba cásymi i nhụvjiy c đovdw óufto , màcrcj võwsts -lâdatb m diễoarg u Tốgqin ng triềjfyh u bằhwvw ng câdatb u tụvjiy c ngữjosd :
« Bắoxvp c vi tưbtth ớuplg c, Tâdatb y vi lộqxps c, Nam vi quy ».
Nghĩtzva a làcrcj Bắoxvp c thìwjuy hèktqk n nhưbtth chim sẻloic gặwirp p đovdw ạgqin i bàcrcj ng. Tâdatb y thìwjuy yếjfyh u nhưbtth nai gặwirp p cọkeip p. Nam thìwjuy sợfnac quásymi nhưbtth con rùelvv a rúqdmb t vàcrcj o mai. Trong lịfxrs ch sửqhjm , Trung-nguyêwyqz n chưbtth a bao giờrjed cóufto mộqxps t triềjfyh u đovdw ạgqin i hèktqk n nhưbtth vậeost y.
Đqdoo ếjfyh n đovdw âdatb y côfmcg ng chúqdmb a đovdw ưbtth a mắoxvp t nhìwjuy n cásymi c thâdatb n-vưbtth ơufto ng, đovdw ạgqin i-thầrsld n mộqxps t lưbtth ợfnac t. Hy-Ninh đovdw ếjfyh vẫdmav y tay ra hiệcxon u cho cung nữjosd chầrsld u hầrsld u:
– Ngưbtth ờrjed i mang chébtth n sâdatb m thang nàcrcj y dâdatb ng Côfmcg ng-chúqdmb a cho trẫdmav m.
Vua bàcrcj Thiêwyqz n-Thàcrcj nh cảbgbk m đovdw ộqxps ng vềjfyh thịfxrs nh ýfnac củvjiy a ôfmcg ng em, tuy còptkr n nhỏwyov tuổgivt i, màcrcj đovdw ãoshc tỏwyov ra biếjfyh t trọkeip ng côfmcg ng lao củvjiy a biêwyqz n thầrsld n.
– Đqdoo a tạgqin bệcxon hạgqin .
Côfmcg ng-chúqdmb a bưbtth ng básymi t sâdatb m thang lêwyqz n uốgqin ng. Nhàcrcj vua nóufto i vớuplg i quầrsld n thầrsld n:
– Nếjfyh u trẫdmav m làcrcj Hy-Ninh đovdw ếjfyh , khi lêwyqz n ngôfmcg i, bằhwvw ng mọkeip i giásymi trẫdmav m quyếjfyh t gỡsbvj cásymi i nhụvjiy c cho tổgivt tiêwyqz n, cho đovdw ấbzgx t nưbtth ớuplg c. Chắoxvp c vìwjuy vậeost y, Hy-Ninh mớuplg i trọkeip ng dụvjiy ng Vưbtth ơufto ng An-Thạgqin ch, ra lệcxon nh cásymi ch chứuplg c, đovdw ầrsld y hếjfyh t chưbtth đovdw ạgqin i thầrsld n chốgqin ng đovdw ốgqin i Tâdatb n-phásymi p.
Nghe nhàcrcj vua nóufto i câdatb u đovdw óufto , triềjfyh u-thầrsld n cùelvv ng giậeost t mìwjuy nh nghĩtzva nhưbtth nhau:
– Ôthtv ng vua con nàcrcj y tiếjfyh p thụvjiy cásymi i tựthtv hàcrcj o vềjfyh tộqxps c Việcxon t anh-hùelvv ng củvjiy a Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u, lạgqin i thụvjiy hưbtth ởdatb ng cásymi i huy-hoàcrcj ng đovdw ờrjed i vua Thásymi i-tổgivt , Thásymi i-tôfmcg ng, Thásymi nh-tôfmcg ng... thìwjuy e trong tưbtth ơufto ng lai nhấbzgx t đovdw ịfxrs nh ngưbtth ờrjed i sẽpcyn khôfmcg ng lùelvv i trưbtth ớuplg c Tốgqin ng, trưbtth ớuplg c Chiêwyqz m; dùelvv chỉqxps nửqhjm a bưbtth ớuplg c.
Vua bàcrcj tiếjfyh p:
– Từbzgx khi bảbgbk n triềjfyh u lậeost p lêwyqz n, Đqdoo ạgqin i-Việcxon t chưbtth a từbzgx ng bịfxrs nhụvjiy c, màcrcj bệcxon hạgqin còptkr n nghĩtzva nhưbtth vậeost y; huốgqin ng hồgqin Hy-Ninh đovdw ãoshc từbzgx ng thấbzgx y ôfmcg ng, cha bịfxrs khinh khi, bịfxrs quốgqin c dâdatb n đovdw àcrcj m tiếjfyh u!
Nhàcrcj vua quay lạgqin i nóufto i vớuplg i côfmcg ng-chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh bằhwvw ng ngôfmcg n từbzgx bìwjuy nh dâdatb n:
– Chịfxrs Thiêwyqz n-Ninh ơufto i! Hôfmcg m trưbtth ớuplg c chịfxrs cóufto đovdw ọkeip c cho em nghe bàcrcj i thơufto củvjiy a Vưbtth ơufto ng An-Thạgqin ch tảbgbk cásymi i nhụvjiy c bịfxrs Hạgqin , Liêwyqz u bắoxvp t tiếjfyh n-cốgqin ng. Em khôfmcg ng chúqdmb ýfnac nêwyqz n chẳmzdy ng thuộqxps c. Vậeost y chịfxrs hãoshc y đovdw ọkeip c cho triềjfyh u đovdw ìwjuy nh cùelvv ng nghe đovdw i.
Trong ba bàcrcj chịfxrs Thiêwyqz n-Thàcrcj nh, Đqdoo ộqxps ng-Thiêwyqz n, Thiêwyqz n-Ninh, nhàcrcj vua sủvjiy ng ásymi i nhấbzgx t Thiêwyqz n-Ninh. Vìwjuy khi nhàcrcj vua sinh ra, thìwjuy hai bàcrcj chịfxrs Thiêwyqz n-Thàcrcj nh, Đqdoo ộqxps ng-Thiêwyqz n đovdw ãoshc hạgqin -giásymi (ghi chúqdmb : khi côfmcg ng-chúqdmb a lấbzgx y chồgqin ng thìwjuy gọkeip i làcrcj hạgqin -giásymi . Hạgqin làcrcj xuốgqin ng thấbzgx p. Giásymi làcrcj lấbzgx y chồgqin ng. Nghĩtzva a làcrcj tựthtv hạgqin thấbzgx p thâdatb n thếjfyh cao quýfnac đovdw ểbgbk kếjfyh t hôfmcg n). Còptkr n côfmcg ng chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh thìwjuy vẫdmav n ởdatb trong cung. Côfmcg ng chúqdmb a luôfmcg n bếjfyh bồgqin ng, dạgqin y dỗgivt nhàcrcj vua. Vìwjuy vậeost y thâdatb m tìwjuy nh chịfxrs em khôfmcg ng bờrjed bếjfyh n.
Nghe nhàcrcj vua hỏwyov i, côfmcg ng-chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh đovdw ứuplg ng dậeost y:
– Tâdatb u bệcxon hạgqin , bàcrcj i thơufto đovdw óufto têwyqz n làcrcj Hàcrcj -Bắoxvp c dâdatb n, tảbgbk nỗgivt i thốgqin ng khổgivt củvjiy a dâdatb n phíktqk a Bắoxvp c sôfmcg ng Hoàcrcj ng-hàcrcj phảbgbk i nộqxps p thuếjfyh cho nhàcrcj vua đovdw ểbgbk cốgqin ng Liêwyqz u, Hạgqin . Nguyêwyqz n văwjuy n bàcrcj i thơufto nhưbtth sau:
Ghi chúqdmb ,
Trung-quốgqin c cóufto hai con sôfmcg ng lớuplg n. Mộqxps t làcrcj Trưbtth ờrjed ng-giang, hai làcrcj Hoàcrcj ng-hàcrcj . Hoàcrcj ng-hàcrcj ởdatb phíktqk a Bắoxvp c, Trưbtth ờrjed ng-giang ởdatb phiásymi Nam. Trưbtth ờrjed ng-giang phâdatb n chia lãoshc nh thổgivt cổgivt củvjiy a tộqxps c Hásymi n vàcrcj tộqxps c Việcxon t. Hásymi n ởdatb phíktqk a Bắoxvp c, Việcxon t ởdatb phíktqk a Nam. Ngàcrcj y nay con sôfmcg ng nàcrcj y phâdatb n chia Trung-quốgqin c làcrcj m hai, gọkeip i làcrcj Giang-bắoxvp c, Giang-nam hay còptkr n gọkeip i làcrcj Hoa-bắoxvp c, Hoa-nam. Sôfmcg ng Hoàcrcj ng-hàcrcj ởdatb phíktqk a Bắoxvp c. Cásymi c tỉqxps nh ởdatb phíktqk a Bắoxvp c sôfmcg ng Hoàcrcj ng-hàcrcj gọkeip i làcrcj Hàcrcj -bắoxvp c, Nam thìwjuy gọkeip i làcrcj Hàcrcj -nam. Thờrjed i Tốgqin ng, vùelvv ng Hàcrcj -bắoxvp c bịfxrs Liêwyqz u chiếjfyh m.
Hàcrcj -bắoxvp c dâdatb n
Sinh cậeost n nhịfxrs biêwyqz n trưbtth ờrjed ng khổgivt tâdatb n,
Gia gia dưbtth ỡsbvj ng tửqhjm họkeip c canh chứuplg c,
Thâdatb u dữjosd quan gia sựthtv di đovdw ịfxrs ch.
Kim niêwyqz n đovdw ạgqin i hạgqin n thiêwyqz n lýfnac xíktqk ch,
Châdatb u huyệcxon n nhưbtth ng thôfmcg i cấbzgx p hàcrcj dịfxrs ch.
Lãoshc o tiểbgbk u tưbtth ơufto ng y lai tựthtv Nam,
Nam nhâdatb n phong niêwyqz n tựthtv vôfmcg thựthtv c.
Bi sầrsld u thiêwyqz n đovdw ịfxrs a bạgqin ch nhậeost t hôfmcg n,
Lộqxps bàcrcj ng quásymi giảbgbk vôfmcg nhan sắoxvp c.
Nhữjosd sinh bấbzgx t cậeost p Trinh-quásymi n trung,
Đqdoo ẩjkhn u túqdmb c sổgivt tiềjfyh n vôfmcg binh nhung.
Dịfxrs ch:
Dâdatb n Hàcrcj -Bắoxvp c
Sốgqin ng gầrsld n hai biêwyqz n luôfmcg n đovdw ắoxvp ng cay,
Nhàcrcj nhàcrcj nuôfmcg i con họkeip c dệcxon t càcrcj y.
Đqdoo ểbgbk đovdw óufto ng cho quan thờrjed Di-đovdw ịfxrs ch.
Năwjuy m nay hạgqin n đovdw ỏwyov ngàcrcj n dặwirp m đovdw ồgqin ng,
Châdatb u huyệcxon n còptkr n dụvjiy c đovdw i phòptkr ng sôfmcg ng.
Giàcrcj trẻloic dìwjuy u nhau xuốgqin ng Nam lásymi nh,
Ngưbtth ờrjed i Nam đovdw ưbtth ợfnac c mùelvv a vẫdmav n rỗgivt ng lòptkr ng.
Ngàcrcj y tốgqin i, trờrjed i buồgqin n, đovdw ấbzgx t xóufto t xa,
Bêwyqz n đovdw ưbtth ờrjed ng nhợfnac t nhạgqin t mặwirp t ngưbtth ờrjed i qua.
Ngưbtth ờrjed i sinh chẳmzdy ng gặwirp p thờrjed i Trinh-quásymi n,
Thóufto c gạgqin o rẻloic mạgqin t, khôfmcg ng binh qua.
(Trầrsld n Trọkeip ng-San dịfxrs ch, trong Thơufto Tốgqin ng, Bắoxvp c-Đqdoo ẩjkhn u Canada xuấbzgx t bảbgbk n 1991).
Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng-thásymi i hậeost u lắoxvp c đovdw ầrsld u:
– Cứuplg xébtth t ýfnac bàcrcj i thơufto nàcrcj y, thìwjuy đovdw ủvjiy biếjfyh t tạgqin i sao Hy-Ninh vớuplg i Vưbtth ơufto ng An-Thạgqin ch, chúqdmb a tôfmcg i hợfnac p ýfnac nhau.
– Thásymi i-hậeost u minh kiếjfyh n.
Côfmcg ng-chúqdmb a Thiêwyqz n-Thàcrcj nh tiếjfyh p: Nhưbtth trêwyqz n thầrsld n đovdw ãoshc tâdatb u, chúqdmb a tôfmcg i Hy-Ninh muốgqin n gỡsbvj cásymi i nhụvjiy c hèktqk n nhásymi t thìwjuy chỉqxps cóufto hai đovdw ưbtth ờrjed ng. Mộqxps t làcrcj quay lêwyqz n Bắoxvp c khai chiếjfyh n vớuplg i Liêwyqz u. Thắoxvp ng Liêwyqz u rồgqin i, thìwjuy phưbtth ơufto ng Tâdatb y hai nưbtth ớuplg c Hạgqin , Thổgivt phảbgbk i cúqdmb i đovdw ầrsld u. Phưbtth ơufto ng Nam, tộqxps c Việcxon t cũfpum ng khôfmcg ng dásymi m chốgqin ng. Hai làcrcj , chịfxrs u nhịfxrs n phưbtth ơufto ng Bắoxvp c, hòptkr a phưbtth ơufto ng Nam, quay vềjfyh Tâdatb y chiếjfyh m Hạgqin , Thổgivt ; hoặwirp c hòptkr a phưbtth ơufto ng Tâdatb y, hưbtth ớuplg ng xuốgqin ng Nam chiếjfyh m cásymi c nưbtth ớuplg c tộqxps c Việcxon t. Sau khi hoặwirp c thắoxvp ng phưbtth ơufto ng Tâdatb y, hoặwirp c thắoxvp ng phưbtth ơufto ng Nam thàcrcj nh côfmcg ng; bấbzgx y giờrjed họkeip mớuplg i cóufto tàcrcj i nguyêwyqz n, lưbtth ơufto ng thựthtv c, quâdatb n sốgqin quay lêwyqz n phưbtth ơufto ng Bắoxvp c. Cho nêwyqz n hơufto n thásymi ng trưbtth ớuplg c đovdw âdatb y, Hy-Ninh họkeip p cásymi c đovdw ạgqin i thầrsld n ởdatb tòptkr a Thưbtth ợfnac ng-thưbtth lệcxon nh, Trung-thưbtth lệcxon nh, Khu-mậeost t việcxon n, cásymi c đovdw ạgqin i thầrsld n trấbzgx n Tâdatb y, Nam, Bắoxvp c đovdw ểbgbk lấbzgx y quyếjfyh t đovdw ịfxrs nh. Tấbzgx t cảbgbk chưbtth tưbtth ớuplg ng Tâdatb y, Nam, Bắoxvp c thùelvv y đovdw ềjfyh u muốgqin n hòptkr a phưbtth ơufto ng Nam, phưbtth ơufto ng Tâdatb y, quyếjfyh t chiếjfyh n ởdatb phưbtth ơufto ng Bắoxvp c. Trong khi cásymi c quan tạgqin i triềjfyh u thìwjuy lạgqin i muốgqin n nhịfxrs n phưbtth ơufto ng Bắoxvp c, đovdw ásymi nh Nam hoặwirp c Tâdatb y trưbtth ớuplg c. Hy-Ninh phâdatb n vâdatb n, hẹgbmd n bốgqin n thásymi ng nữjosd a sẽpcyn họkeip p lạgqin i vàcrcj ban chỉqxps dụvjiy nêwyqz n đovdw ásymi nh phưbtth ơufto ng nàcrcj o trưbtth ớuplg c.
Côfmcg ng-chúqdmb a ngừbzgx ng lạgqin i mộqxps t lásymi t rồgqin i tâdatb u tiếjfyh p:
– Chíktqk nh vìwjuy lẽpcyn đovdw óufto , thầrsld n xin thiếjfyh t Tinh-triềjfyh u đovdw ểbgbk đovdw ưbtth a ra kếjfyh sásymi ch ứuplg ng phóufto vớuplg i tìwjuy nh hìwjuy nh.
Cảbgbk triềjfyh u đovdw ìwjuy nh cùelvv ng bàcrcj n tásymi n phâdatb n vâdatb n: Đqdoo ạgqin i-Việcxon t phảbgbk i làcrcj m gìwjuy , đovdw ểbgbk cho Tốgqin ng quay lêwyqz n Bắoxvp c, hay hưbtth ớuplg ng vềjfyh Tâdatb y, màcrcj khôfmcg ng chỉqxps xuốgqin ng Nam!
Sau khi luậeost n bàcrcj n, hơufto n nửqhjm a buổgivt i, Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u ban chỉqxps :
– Đqdoo ạgqin i-Việcxon t ta phảbgbk i làcrcj m cho Tốgqin ng quay lêwyqz n Bắoxvp c làcrcj hơufto n. Khi Tốgqin ng-Liêwyqz u đovdw ạgqin i chiếjfyh n nghiêwyqz ng ngửqhjm a, thìwjuy Đqdoo ạgqin i-Việcxon t, Tâdatb y-hạgqin đovdw em quâdatb n vưbtth ợfnac t biêwyqz n đovdw ásymi nh sang. Trưbtth ờrjed ng hợfnac p đovdw óufto , Tốgqin ng sẽpcyn chia quâdatb n chốgqin ng Tâdatb y-hạgqin , Đqdoo ạgqin i-Việcxon t, khôfmcg ng thểbgbk thắoxvp ng Liêwyqz u. Thếjfyh làcrcj bao nhiêwyqz u tộqxps i trạgqin ng thấbzgx t bạgqin i củvjiy a Hy-Ninh, phe thủvjiy cựthtv u trong triềjfyh u Tốgqin ng đovdw ổgivt lêwyqz n đovdw ầrsld u Vưbtth ơufto ng An-Thạgqin ch. Bấbzgx y giờrjed dùelvv muốgqin n, dùelvv khôfmcg ng; Hy-Ninh đovdw ếjfyh phảbgbk i cásymi ch chứuplg c Vưbtth ơufto ng An-Thạgqin ch đovdw ểbgbk yêwyqz n lòptkr ng ngưbtth ờrjed i. Thạgqin ch bịfxrs mấbzgx t chứuplg c, thìwjuy Tâdatb n-phásymi p cũfpum ng tan theo. Tâdatb n-phásymi p tan, thìwjuy Tốgqin ng lạgqin i trởdatb vềjfyh vớuplg i chíktqk nh sásymi ch thủvjiy cựthtv u, ca tụvjiy ng Nghiêwyqz u, Thuấbzgx n, Vũfpum , Thang, khôfmcg ng gâdatb y chiếjfyh n nữjosd a.
Mộqxps t đovdw ạgqin i thầrsld n mìwjuy nh hạgqin c, xưbtth ơufto ng mai, tóufto c bạgqin c nhưbtth cưbtth ớuplg c, nhưbtth ng mặwirp t đovdw ẹgbmd p vôfmcg cùelvv ng bưbtth ớuplg c ra tâdatb u:
– Thầrsld n Thásymi i-tửqhjm thiếjfyh u-phóufto , lĩtzva nh Hìwjuy nh-bộqxps tham tri, Khu-mậeost t việcxon n phóufto sứuplg , La-sơufto n hầrsld u Trầrsld n Thanh-Hợfnac p kíktqk nh tâdatb u: xébtth t tìwjuy nh thếjfyh Tốgqin ng, Liêwyqz u, Hạgqin hiệcxon n nay, ta nêwyqz n ásymi p dụvjiy ng theo chuyệcxon n « Thầrsld y kiệcxon n ăwjuy n hai mâdatb m ».
Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u hỏwyov i sẽpcyn côfmcg ng chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh:
– Ninh ơufto i! Đqdoo ạgqin i thầrsld n nàcrcj y xuấbzgx t thâdatb n từbzgx đovdw âdatb u vậeost y?
– Tâdatb u, ôfmcg ng ấbzgx y nguyêwyqz n gốgqin c ngưbtth ờrjed i La-sơufto n, đovdw ấbzgx t Nghệcxon -tĩtzva nh. Xuấbzgx t thâdatb n làcrcj mộqxps t văwjuy n gia. Khi ra Thăwjuy ng-long họkeip c, kếjfyh t hôfmcg n vớuplg i ngưbtth ờrjed i vợfnac làcrcj ng Thanh-trìwjuy , làcrcj làcrcj ng nổgivt i tiếjfyh ng vềjfyh básymi nh cuốgqin n. Hơufto n bốgqin n mưbtth ơufto i năwjuy m trưbtth ớuplg c, ôfmcg ng cùelvv ng vớuplg i Mai Cảbgbk o, Nguyễoarg n Sĩtzva -Tíktqk nh, Thanh Tâdatb m-Toàcrcj n, Trầrsld n Lam-Lan, Mai Thưbtth ợfnac ng-Tĩtzva nh v.v. lậeost p thàcrcj nh mộqxps t văwjuy n-đovdw oàcrcj n lấbzgx y têwyqz n làcrcj Minh-đovdw ạgqin o, rấbzgx t đovdw ưbtth ợfnac c dâdatb n chúqdmb ng, nhâdatb n-sĩtzva quýfnac mếjfyh n. Mớuplg i đovdw âdatb y, ôfmcg ng lạgqin i cùelvv ng mưbtth ờrjed i mộqxps t ngưbtth ờrjed i nữjosd a lậeost p ra nhóufto m Thanh-luậeost n.
– Giỏwyov i đovdw ấbzgx y. Côfmcg nhớuplg ra rồgqin i. Hồgqin i ởdatb ngoàcrcj i đovdw ờrjed i, ôfmcg ng ta làcrcj m gìwjuy ?
– Ba mưbtth ơufto i năwjuy m trưbtth ớuplg c, ôfmcg ng ấbzgx y làcrcj mộqxps t thầrsld y kiệcxon n cóufto tiếjfyh ng nóufto i năwjuy ng hùelvv ng hồgqin n. Năwjuy m trưbtth ớuplg c đovdw âdatb y, đovdw ứuplg c Thásymi nh-tôfmcg ng nghe tiếjfyh ng, mờrjed i ôfmcg ng ấbzgx y làcrcj m Hìwjuy nh-bộqxps thịfxrs lang, sau cuộqxps c nổgivt i loạgqin n củvjiy a Dưbtth ơufto ng gia, vìwjuy cóufto côfmcg ng đovdw ưbtth ợfnac c tâdatb n thăwjuy ng lêwyqz n làcrcj m Hìwjuy nh-bộqxps tham-tri.
Linh-Nhâdatb n nghe Thiêwyqz n-Ninh tâdatb u, hậeost u mừbzgx ng lắoxvp m, hỏwyov i:
– Trầrsld n tiêwyqz n sinh, xin tiêwyqz n sinh giảbgbk ng cho triềjfyh u đovdw ìwjuy nh biếjfyh t chuyệcxon n « Thầrsld y kiệcxon n ăwjuy n hai mâdatb m » ra sao?
– Tâdatb u thásymi i-hậeost u, chuyệcxon n nàcrcj y nhưbtth sau.
« Quásymi ch ôfmcg ng ởdatb đovdw ầrsld u sôfmcg ng Mãoshc , đovdw i chơufto i thuyềjfyh n, bịfxrs trưbtth ợfnac t châdatb n rơufto i xuốgqin ng sôfmcg ng chếjfyh t đovdw uốgqin i. Cóufto dâdatb n chàcrcj i họkeip Lưbtth ơufto ng ởdatb cuốgqin i sôfmcg ng vớuplg t đovdw ưbtth ợfnac c. Họkeip Quásymi ch xin chuộqxps c xásymi c cha, họkeip Lưbtth ơufto ng đovdw òptkr i năwjuy m lưbtth ợfnac ng vàcrcj ng. Thấbzgx y giásymi quásymi đovdw ắoxvp t, họkeip Quásymi ch tìwjuy m thầrsld y kiệcxon n thưbtth a lêwyqz n quan. Thầrsld y kiệcxon n cưbtth ờrjed i rằhwvw ng: « Việcxon c gìwjuy màcrcj phảbgbk i kiệcxon n, khôfmcg ng lẽpcyn nóufto đovdw em xásymi c chếjfyh t vềjfyh làcrcj m mắoxvp m àcrcj ? Vàcrcj i ngàcrcj y sau ắoxvp t nóufto sẽpcyn lạgqin y màcrcj xin trảbgbk ». Thấbzgx y họkeip Quásymi ch khôfmcg ng xin chuộqxps c xásymi c cha, họkeip Lưbtth ơufto ng tìwjuy m đovdw ếjfyh n thầrsld y kiệcxon n, nhờrjed thầrsld y đovdw iềjfyh u đovdw ìwjuy nh đovdw ểbgbk cho đovdw ốgqin i phưbtth ơufto ng chuộqxps c xásymi c chếjfyh t dùelvv m. Thầrsld y kiệcxon n cưbtth ờrjed i: « Việcxon c gìwjuy màcrcj cuốgqin ng lêwyqz n! Cứuplg đovdw òptkr i thựthtv c đovdw ắoxvp t, xásymi c cha nóufto , khôfmcg ng lẽpcyn nóufto khôfmcg ng chuộqxps c? ». Họkeip Lưbtth ơufto ng lạgqin i im lặwirp ng, khôfmcg ng chịfxrs u trảbgbk xásymi c Quásymi ch ôfmcg ng. Hai ngàcrcj y sau họkeip Quásymi ch khôfmcg ng thấbzgx y họkeip Lưbtth ơufto ng trảbgbk xásymi c cha, lạgqin i đovdw ếjfyh n thầrsld y kiệcxon n hỏwyov i kếjfyh . Thầrsld y kiệcxon n lạgqin i nóufto i nhưbtth trưbtth ớuplg c... Vàcrcj cứuplg thếjfyh , thầrsld y ăwjuy n mỗgivt i bêwyqz n đovdw ếjfyh n bốgqin n lầrsld n tiềjfyh n, rồgqin i bấbzgx y giờrjed mớuplg i dàcrcj n hòptkr a cho hai bêwyqz n cùelvv ng thỏwyov a thuậeost n.
Triềjfyh u đovdw ìwjuy nh nghe lãoshc o Trầrsld n kểbgbk chuyệcxon n, đovdw ềjfyh u bậeost t cưbtth ờrjed i.
Tíktqk n-Nghĩtzva a vưbtth ơufto ng rờrjed i chỗgivt ngồgqin i cung tay:
– Tâdatb u thásymi i-hậeost u, tâdatb u bệcxon -hạgqin . Kếjfyh củvjiy a Trầrsld n tiêwyqz n sinh rấbzgx t hay. Đqdoo ạgqin i-Việcxon t ta đovdw óufto ng vai thầrsld y kiệcxon n, còptkr n mộqxps t bêwyqz n làcrcj Liêwyqz u, Hạgqin , mộqxps t bêwyqz n làcrcj Tốgqin ng đovdw óufto ng vai họkeip Quásymi ch, họkeip Lưbtth ơufto ng.
Thásymi i-sưbtth Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh hỏwyov i:
– Khảbgbk i vưbtth ơufto ng gia, từbzgx xưbtth a đovdw ếjfyh n giờrjed giữjosd a ta vớuplg i Liêwyqz u, Hạgqin khôfmcg ng cóufto qua lạgqin i vớuplg i nhau, nay thìwjuy nh lìwjuy nh ta gửqhjm i sứuplg tớuplg i, e họkeip nghi ngờrjed chăwjuy ng?
– Thưbtth a thásymi i-sưbtth . Chúqdmb ng ta cóufto Đqdoo ộqxps ng-đovdw ìwjuy nh thấbzgx t kiệcxon t, vốgqin n đovdw ãoshc qua lạgqin i, rấbzgx t thâdatb n vớuplg i võwsts -lâdatb m Tâdatb y-hạgqin . Tuyếjfyh t-sơufto n thậeost p anh làcrcj ngưbtth ờrjed i phưbtth ơufto ng Bắoxvp c, cóufto rấbzgx t nhiềjfyh u đovdw ệcxon tửqhjm , bạgqin n hữjosd u trong triềjfyh u Liêwyqz u. Vậeost y ta nêwyqz n nhờrjed cásymi c vịfxrs nàcrcj y dùelvv ng tìwjuy nh bạgqin n, thuyếjfyh t cho Liêwyqz u, Hạgqin biếjfyh t rằhwvw ng: hiệcxon n nhờrjed Tâdatb n-phásymi p, màcrcj Tốgqin ng trởdatb thàcrcj nh giầrsld u mạgqin nh, nhưbtth hổgivt ngồgqin i Trung-nguyêwyqz n; con hổgivt dữjosd nàcrcj y đovdw ang rìwjuy nh lâdatb n bang; chờrjed dịfxrs p ăwjuy n thịfxrs t. Ta lạgqin i khíktqk ch họkeip biếjfyh t rằhwvw ng, binh-phásymi p nóufto i:
« Tiêwyqz n phásymi t chếjfyh nhâdatb n, hậeost u phásymi t chếjfyh ưbtth nhâdatb n ».
Nghĩtzva a làcrcj : trong binh phásymi p, nếjfyh u mìwjuy nh ra tay trưbtth ớuplg c thìwjuy mìwjuy nh kiềjfyh m chếjfyh đovdw ưbtth ợfnac c đovdw ốgqin i phưbtth ơufto ng, còptkr n mìwjuy nh ra tay sau thìwjuy mìwjuy nh bịfxrs đovdw ốgqin i phưbtth ơufto ng kiềjfyh m chếjfyh . Bâdatb y giờrjed giữjosd a lúqdmb c Tốgqin ng chưbtth a khởdatb i sựthtv , thìwjuy Tâdatb y-Hạgqin , Bắoxvp c-Liêwyqz u phảbgbk i đovdw ásymi nh Tốgqin ng trưbtth ớuplg c.
– Liêwyqz u, Hạgqin làcrcj nhữjosd ng nưbtth ớuplg c trọkeip ng Nho họkeip c. E rằhwvw ng xui họkeip nhưbtth vậeost y thìwjuy cóufto lýfnac đovdw ấbzgx y, nhưbtth ng cásymi c Nho thầrsld n sẽpcyn đovdw ặwirp t vấbzgx n đovdw ềjfyh rằhwvw ng ra quâdatb n khôfmcg ng chíktqk nh nghĩtzva a. Thầrsld n e khóufto màcrcj thàcrcj nh côfmcg ng.
Nghe Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh nóufto i, Tíktqk n-Nghĩtzva a vưbtth ơufto ng biếjfyh t ôfmcg ng giàcrcj nàcrcj y cũfpum ng làcrcj mộqxps t thứuplg hủvjiy Nho nhưbtth bọkeip n văwjuy n thầrsld n nhàcrcj Tốgqin ng. Vưbtth ơufto ng cưbtth ờrjed i:
– Thásymi i-sưbtth nóufto i: Muốgqin n ra binh, thìwjuy phảbgbk i kiếjfyh m cớuplg đovdw ểbgbk cóufto chíktqk nh nghĩtzva a. Đqdoo úqdmb ng khôfmcg ng? Cớuplg nàcrcj y đovdw ốgqin i vớuplg i Liêwyqz u, Hạgqin cũfpum ng dễoarg thôfmcg i: Hai nưbtth ớuplg c Liêwyqz u, Hạgqin nêwyqz n sai sứuplg yêwyqz u sásymi ch đovdw òptkr i cắoxvp t thêwyqz m đovdw ấbzgx t, nộqxps p thêwyqz m vàcrcj ng lụvjiy a thựthtv c nhiềjfyh u. Dĩtzva nhiêwyqz n Tốgqin ng đovdw ang mạgqin nh, Hy-Ninh, An-Thạgqin ch đovdw ang muốgqin n gỡsbvj cásymi i nhụvjiy c củvjiy a ôfmcg ng cha, thìwjuy đovdw ờrjed i nàcrcj o hai ngưbtth ờrjed i nàcrcj y chịfxrs u?
Phòptkr -mãoshc Hoàcrcj ng Kiệcxon n hỏwyov i:
– Lỡsbvj ra Hy-Ninh, An-Thạgqin ch chịfxrs u nhịfxrs n cásymi i nhụvjiy c nhưbtth ờrjed ng đovdw ấbzgx t, chịfxrs u cốgqin ng thêwyqz m vàcrcj ng ngọkeip c cho Liêwyqz u, Hạgqin , đovdw ểbgbk rảbgbk nh tay đovdw ásymi nh xuốgqin ng Nam thìwjuy sao?
Tíktqk n-Nghĩtzva a vưbtth ơufto ng suy nghĩtzva mộqxps t lúqdmb c, rồgqin i tiếjfyh p:
– Thưbtth a phòptkr -mãoshc , ta làcrcj thầrsld y kiệcxon n ăwjuy n hai mâdatb m màcrcj . Xúqdmb i Hạgqin , Liêwyqz u ta mớuplg i ăwjuy n mộqxps t mâdatb m. Bâdatb y giờrjed ta lạgqin i xúqdmb i Tốgqin ng khôfmcg ng chịfxrs u nộqxps p đovdw ấbzgx t, nộqxps p vàcrcj ng, ngọkeip c; đovdw ểbgbk ta ăwjuy n mâdatb m thứuplg nhìwjuy . Hiệcxon n ta cóufto nhiềjfyh u tếjfyh -tásymi c bêwyqz n tốgqin ng. Ta lạgqin i cóufto Côfmcg i-sơufto n tam-anh, từbzgx ng làcrcj m đovdw ạgqin i thầrsld n Tốgqin ng, quen biếjfyh t hầrsld u hếjfyh t vớuplg i nhâdatb n sĩtzva , võwsts lâdatb m. Ta nhờrjed Tam-anh hốgqin i lộqxps cho bọkeip n tham quan Tốgqin ng, luậeost n bàcrcj n nhấbzgx t đovdw ịfxrs nh khôfmcg ng chịfxrs u yêwyqz u sásymi ch củvjiy a Liêwyqz u, Hạgqin . Nhậeost n tứuplg c làcrcj nhụvjiy c thểbgbk diệcxon n Thiêwyqz n triềjfyh u... Nhưbtth vậeost y làcrcj hai bêwyqz n sẽpcyn cóufto chiếjfyh n tranh. Khi hai bêwyqz n cóufto chiếjfyh n tranh, thìwjuy sựthtv việcxon c sẽpcyn diễoarg n ra nhưbtth Thásymi i-hậeost u ban chỉqxps lúqdmb c nãoshc y.
Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u tuyêwyqz n chỉqxps :
– Kếjfyh củvjiy a hoàcrcj ng-thúqdmb c vớuplg i Trầrsld n tiêwyqz n sinh thựthtv c thầrsld n diệcxon u. Đqdoo âdatb y làcrcj cuộqxps c đovdw ấbzgx u tríktqk , biệcxon n thuyếjfyh t, chứuplg khôfmcg ng thểbgbk dùelvv ng võwsts côfmcg ng. Trong ba đovdw oàcrcj n đovdw i, mỗgivt i đovdw oàcrcj n cầrsld n cóufto ngưbtth ờrjed i biệcxon n thuyếjfyh t, mưbtth u cơufto . Vậeost y thìwjuy thếjfyh nàcrcj y: Tuyếjfyh t-sơufto n thậeost p anh tuy võwsts côfmcg ng cao cưbtth ờrjed ng thựthtv c, nhưbtth ng cásymi c vịfxrs ấbzgx y lạgqin i khôfmcg ng nắoxvp m vữjosd ng tìwjuy nh hìwjuy nh Việcxon t, khôfmcg ng giỏwyov i biệcxon n thuyếjfyh t. Trầrsld n tiêwyqz n sinh nêwyqz n đovdw i cùelvv ng đovdw ểbgbk làcrcj m quâdatb n sưbtth cho họkeip . Côfmcg i-sơufto n tam anh, tríktqk dũfpum ng tuyệcxon t vờrjed i, kiếjfyh n thứuplg c bao la thìwjuy khôfmcg ng cầrsld n cốgqin vấbzgx n. Còptkr n Đqdoo ộqxps ng-đovdw ìwjuy nh thấbzgx t kiệcxon t đovdw ãoshc cóufto Từbzgx Básymi -Tưbtth ờrjed ng từbzgx ng làcrcj tiếjfyh n-sĩtzva xuấbzgx t thâdatb n, mưbtth u tríktqk tuyệcxon t vờrjed i, thìwjuy khôfmcg ng cầrsld n cốgqin vấbzgx n.
Hậeost u tuyêwyqz n chỉqxps cho thásymi i-sưbtth Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh:
– Thásymi i-sưbtth xuấbzgx t côfmcg ng-khốgqin ; trao vàcrcj ng, ngọkeip c cho ba phásymi i đovdw oàcrcj n. Ta khôfmcg ng nêwyqz n tiếjfyh c củvjiy a trong trưbtth ờrjed ng hợfnac p nàcrcj y. Thàcrcj rằhwvw ng ta mấbzgx t củvjiy a, màcrcj trásymi nh đovdw ưbtth ợfnac c chiếjfyh n tranh, còptkr n hơufto n sau nàcrcj y cóufto chiếjfyh n tranh. Khi cóufto chiếjfyh n tranh, thìwjuy khôfmcg ng nhữjosd ng củvjiy a mấbzgx t gấbzgx p bộqxps i, màcrcj đovdw ấbzgx t nưbtth ớuplg c đovdw iêwyqz u linh, ngưbtth ờrjed i chếjfyh t nhưbtth rạgqin .
Cuộqxps c chuẩjkhn n bịfxrs cho ba đovdw oàcrcj n mậeost t sứuplg lêwyqz n đovdw ưbtth ờrjed ng phảbgbk i mấbzgx t hai tuầrsld n mớuplg i xong. Khu-mậeost t việcxon n Bắoxvp c-biêwyqz n, Khu-mậeost t việcxon n Đqdoo ạgqin i-Việcxon t thuyếjfyh t trìwjuy nh cho cásymi c sứuplg giảbgbk biếjfyh t rõwsts nhữjosd ng chứuplg c quan trong ba triềjfyh u đovdw ìwjuy nh Tốgqin ng, Liêwyqz u, Hạgqin : Vềjfyh xuấbzgx t-thâdatb n, vềjfyh tíktqk nh-tìwjuy nh, vềjfyh gia-cảbgbk nh rấbzgx t chi tiếjfyh t. Cảbgbk ba phásymi i đovdw oàcrcj n đovdw ềjfyh u đovdw ưbtth ợfnac c cấbzgx p đovdw iệcxon p làcrcj lásymi i buôfmcg n tơufto lụvjiy a. Mỗgivt i phásymi i đovdw oàcrcj n còptkr n đovdw em theo mộqxps t ưbtth ng binh vớuplg i hai cặwirp p Thầrsld n-ưbtth ng đovdw ểbgbk thôfmcg ng tin. Cuốgqin i cùelvv ng Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u đovdw ãoshc i tiệcxon c ba phásymi i đovdw oàcrcj n tạgqin i đovdw iệcxon n Long-hoa. Trong tiệcxon c, ngoàcrcj i nhàcrcj vua ra, còptkr n cóufto Tíktqk n-Nghĩtzva a vưbtth ơufto ng tổgivt ng trấbzgx n Nam thùelvv y, Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng quảbgbk n Khu-mậeost t việcxon n, Đqdoo ạgqin i-tưbtth -mãoshc Thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t, Thásymi i-úqdmb y phòptkr -mãoshc Hoàcrcj ng Kiệcxon n, côfmcg ng-chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh, Long-thàcrcj nh ẩjkhn n-sĩtzva Tôfmcg n-Đqdoo ảbgbk n vàcrcj phu nhâdatb n, cásymi c đovdw ôfmcg -thốgqin ng chỉqxps huy mưbtth ờrjed i hai hiệcxon u Thiêwyqz n-tửqhjm binh.
Tiệcxon c vừbzgx a tàcrcj n, Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u ghébtth miệcxon ng vàcrcj o tai Thásymi i-Ninh hoàcrcj ng đovdw ếjfyh thìwjuy thầrsld m nhỏwyov mấbzgx y câdatb u. Hoàcrcj ng-đovdw ếjfyh đovdw ứuplg ng dậeost y nóufto i:
– Trẫdmav m trẻloic ngưbtth ờrjed i non dạgqin , màcrcj phảbgbk i gásymi nh vásymi c trọkeip ng trásymi ch, lắoxvp m lúqdmb c nghĩtzva lạgqin i thấbzgx y kinh sợfnac . Nhưbtth ng dùelvv sao cũfpum ng cóufto cásymi c khanh phòptkr tásymi . Mong rằhwvw ng liệcxon t tổgivt Đqdoo ạgqin i-Việcxon t phùelvv hộqxps cho cásymi c khanh. Trẫdmav m cũfpum ng...
Bỗgivt ng ầrsld m mộqxps t tiếjfyh ng, cửqhjm a sổgivt phiásymi Nam bậeost t tung ra, khiếjfyh n gióufto lạgqin nh lùelvv a tớuplg i nhưbtth cơufto n lốgqin c, rồgqin i mộqxps t vậeost t trắoxvp ng bay vàcrcj o trong sảbgbk nh đovdw ưbtth ờrjed ng. Vậeost t đovdw óufto rơufto i trưbtth ớuplg c Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng vàcrcj Đqdoo ạgqin i-tưbtth -mãoshc Lýfnac -thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t. Hai ngưbtth ờrjed i cùelvv ng phásymi t mộqxps t chưbtth ởdatb ng gạgqin t vậeost t đovdw óufto . Nhưbtth ng cảbgbk hai đovdw ềjfyh u gạgqin t hụvjiy t, vìwjuy vậeost t đovdw óufto đovdw ổgivt i chiềjfyh u rồgqin i rơufto i nhẹgbmd nhàcrcj ng trêwyqz n bàcrcj n tiệcxon c củvjiy a Thásymi i-sưbtth Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh vớuplg i quan Hìwjuy nh-bộqxps thưbtth ợfnac ng thưbtth Hoàcrcj ng Khắoxvp c-Dụvjiy ng. Mọkeip i ngưbtth ờrjed i nhìwjuy n lạgqin i, thìwjuy ra mộqxps t cásymi i túqdmb i vảbgbk i lớuplg n.
Quan Tổgivt ng-lĩtzva nh, phóufto tổgivt ng-lĩtzva nh thịfxrs -vệcxon Hùelvv ng Tríktqk , Hùelvv ng Tíktqk n cùelvv ng tung mìwjuy nh ra cửqhjm a sổgivt quan sásymi t, thìwjuy thấbzgx y ba thịfxrs vệcxon canh phòptkr ng phíktqk a Nam cung Long-hoa đovdw ứuplg ng nhưbtth trờrjed i trồgqin ng. Rõwsts ràcrcj ng họkeip bịfxrs đovdw iểbgbk m huyệcxon t. Hùelvv ng Tíktqk n giảbgbk i huyệcxon t cho chúqdmb ng, rồgqin i hỏwyov i:
– Cásymi i gìwjuy vậeost y?
Mộqxps t thịfxrs -vệcxon run run đovdw ásymi p:
– Tiểbgbk u nhâdatb n đovdw ang đovdw ứuplg ng, bỗgivt ng bịfxrs ngưbtth ờrjed i ta vuốgqin t vàcrcj o cổgivt mộqxps t cásymi i rồgqin i khôfmcg ng cửqhjm đovdw ộqxps ng đovdw ưbtth ợfnac c. Nhưbtth ng tiểbgbk u hâdatb n cũfpum ng nhậeost n ra đovdw óufto làcrcj mộqxps t nhàcrcj sưbtth , mặwirp t lạgqin nh nhưbtth ngưbtth ờrjed i chếjfyh t. Xin đovdw ạgqin i nhâdatb n thứuplg tộqxps i.
Hùelvv ng Tríktqk , Hùelvv ng Tíktqk n vộqxps i trởdatb vàcrcj o sảbgbk nh đovdw ưbtth ờrjed ng, rồgqin i mởdatb cásymi i túqdmb i ra. Bấbzgx t giásymi c mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u bậeost t lêwyqz n tiếjfyh ng ồgqin kinh ngạgqin c. Nguyêwyqz n trong cásymi i chứuplg a hai ngưbtth ờrjed i bịfxrs tróufto i tròptkr n nhưbtth khúqdmb c giòptkr . Lốgqin i tróufto i rấbzgx t đovdw ặwirp c biệcxon t: Lưbtth ng hai ngưbtth ờrjed i quay vàcrcj o nhau. Tay phảbgbk i, châdatb n phảbgbk i ngưbtth ờrjed i nọkeip , buộqxps c vàcrcj o tay trásymi i, châdatb n trásymi i ngưbtth ờrjed i kia. Trong hai ngưbtth ờrjed i, mộqxps t ngưbtth ờrjed i làcrcj Đqdoo ôfmcg -thốgqin ng Trầrsld n Thanh-Nhiêwyqz n, mộqxps t ngưbtth ờrjed i làcrcj Phạgqin m Anh, Kinh-lưbtth ợfnac c An-vũfpum sứuplg Kinh-Bắoxvp c. Miệcxon ng mỗgivt i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u ngậeost m mộqxps t cásymi i đovdw ùelvv i chóufto thui lóufto c hếjfyh t thịfxrs t chỉqxps còptkr n xưbtth ơufto ng. Triềjfyh u thầrsld n đovdw ềjfyh u bậeost t lêwyqz n tiếjfyh ng kêwyqz u:
– Mộqxps c-tồgqin n Vọkeip ng-thêwyqz hòptkr a thưbtth ợfnac ng.
Thầrsld n-vũfpum ngũfpum -hùelvv ng cùelvv ng đovdw ếjfyh n trưbtth ớuplg c nhàcrcj vua tạgqin tộqxps i vìwjuy đovdw ềjfyh phòptkr ng khôfmcg ng cẩjkhn n mậeost t, đovdw ểbgbk Mộqxps c-tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng híktqk -lộqxps ng quỷufto thầrsld n. Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u bậeost t cưbtth ờrjed i:
– Ngũfpum vịfxrs sưbtth -huynh an tâdatb m. Mộqxps c-tồgqin n bồgqin -tásymi t chẳmzdy ng làcrcj tôfmcg n-sưbtth củvjiy a ngũfpum vịfxrs đovdw ấbzgx y ưbtth ? Ngàcrcj i cũfpum ng làcrcj sưbtth básymi củvjiy a côfmcg -phụvjiy nàcrcj y... Hừbzgx ! Khi ngàcrcj i đovdw ãoshc ra tay thìwjuy cóufto trờrjed i màcrcj đovdw ềjfyh phòptkr ng. Nàcrcj y ngũfpum vịfxrs sưbtth huynh, tỷufto nhưbtth ngàcrcj i côfmcg ng khai mang cásymi i túqdmb i nàcrcj y vàcrcj o đovdw âdatb y, liệcxon u ngũfpum -vịfxrs sưbtth huynh cóufto dásymi m cảbgbk n trởdatb khôfmcg ng? Ngay côfmcg -phụvjiy nàcrcj y tuy làcrcj thásymi i-hậeost u, nhưbtth ng cũfpum ng chẳmzdy ng cảbgbk n nổgivt i đovdw ấbzgx y.
Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng biếjfyh t rằhwvw ng: Phạgqin m Anh làcrcj con rểbgbk củvjiy a Dưbtth ơufto ng Đqdoo ạgqin o-Gia. trong dịfxrs p binh biếjfyh n vừbzgx a rồgqin i, y khôfmcg ng ra mặwirp t tham dựthtv , nêwyqz n sau đovdw óufto triềjfyh u thầrsld n luậeost n tộqxps i, y đovdw ưbtth ợfnac c tha. Bâdatb y giờrjed chắoxvp c y phạgqin m tộqxps i gìwjuy nặwirp ng lắoxvp m, nêwyqz n Mộqxps c-Tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng mớuplg i nébtth m vàcrcj o đovdw âdatb y. Vưbtth ơufto ng nghĩtzva : Ta nhâdatb n dịfxrs p nàcrcj y, xin triềjfyh u đovdw ìwjuy nh xửqhjm thựthtv c nhẹgbmd y, đovdw ểbgbk ngàcrcj i giếjfyh t quásymi ch y đovdw i cho rồgqin i.
Thấbzgx y Đqdoo inh Hoàcrcj ng-Nghi, Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh đovdw ứuplg ng chầrsld u hầrsld u phíktqk a sau Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u, vưbtth ơufto ng đovdw ưbtth a mắoxvp t cho chúqdmb ng:
– Cásymi c em đovdw em hai ngưbtth ờrjed i ra ngoàcrcj i thẩjkhn m vấbzgx n, rồgqin i vàcrcj o tâdatb u vớuplg i hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng.
Nhưbtth ng khi Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh vừbzgx a lậeost t Thanh-Nhiêwyqz n lêwyqz n, thìwjuy thấbzgx y trưbtth ớuplg c ngựthtv c y cóufto mộqxps t cásymi i ốgqin ng tre khásymi lớuplg n. Nàcrcj ng mởdatb ốgqin ng ra, thìwjuy bêwyqz n trong cóufto đovdw ếjfyh n hai ba cásymi i trụvjiy c giấbzgx y. Nàcrcj ng khom mìwjuy nh trao cho Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng. Vưbtth ơufto ng mởdatb trụvjiy c thứuplg nhấbzgx t ra, đovdw óufto làcrcj mộqxps t bảbgbk n văwjuy n kiềjfyh m ấbzgx n củvjiy a Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng hoàcrcj ng-thásymi i hậeost u. Nộqxps i dung bảbgbk n văwjuy n, kểbgbk rấbzgx t chi tiếjfyh t kếjfyh hoạgqin ch đovdw ốgqin i phóufto vớuplg i Tốgqin ng, màcrcj triềjfyh u đovdw ìwjuy nh mớuplg i nghịfxrs hôfmcg m trưbtth ớuplg c. Bảbgbk n văwjuy n thứuplg nhìwjuy làcrcj mộqxps t tờrjed cung khai củvjiy a bàcrcj Minh-Giang, mẹgbmd Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u. Bảbgbk n thứuplg ba làcrcj tờrjed giấbzgx y từbzgx Minh-Can củvjiy a ôfmcg ng Lêwyqz Văwjuy n-Thiếjfyh t. Ngoàcrcj i ra còptkr n mấbzgx y tờrjed giấbzgx y nữjosd a, đovdw a sốgqin làcrcj thưbtth tíktqk n củvjiy a Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u gửqhjm i cho Trầrsld n Thanh-Nhiêwyqz n, vàcrcj biểbgbk u củvjiy a Nhiêwyqz n tâdatb u lêwyqz n bàcrcj .
Nguyêwyqz n trưbtth ớuplg c đovdw âdatb y, sau cuộqxps c Nam chinh Trầrsld n Thanh-Nhiêwyqz n bịfxrs cásymi ch chứuplg c đovdw ôfmcg -thốgqin ng, đovdw ásymi ng lẽpcyn bịfxrs xửqhjm tửqhjm . Nhưbtth ng nhờrjed dịfxrs p âdatb n-xásymi , nêwyqz n cásymi i chứuplg c đovdw ôfmcg -thốgqin ng đovdw ưbtth ợfnac c phụvjiy c hồgqin i, y đovdw ưbtth ợfnac c đovdw ưbtth a vềjfyh Khu-mậeost t việcxon n phụvjiy trásymi ch việcxon c theo dõwsts i nhữjosd ng mầrsld m mốgqin ng phảbgbk n loạgqin n trong giớuplg i búqdmb t mặwirp c văwjuy n-chưbtth ơufto ng. Khôfmcg ng hiểbgbk u y đovdw ãoshc làcrcj m gìwjuy , đovdw ểbgbk Mộqxps c-Tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng bắoxvp t đovdw ưbtth ợfnac c, đovdw em vàcrcj o đovdw âdatb y. Mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u chúqdmb mụvjiy c chờrjed Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng đovdw ọkeip c nhữjosd ng trụvjiy c giấbzgx y. Mỗgivt i nébtth t mặwirp t củvjiy a vưbtth ơufto ng, đovdw ềjfyh u khiếjfyh n họkeip thắoxvp c mắoxvp c, lo âdatb u khôfmcg ng íktqk t. Khi thìwjuy vưbtth ơufto ng chau màcrcj y, khi thìwjuy vưbtth ơufto ng mởdatb to mắoxvp t, khi thìwjuy vưbtth ơufto ng lắoxvp c đovdw ầrsld u. Đqdoo ọkeip c xong, vưbtth ơufto ng bảbgbk o Hoàcrcj ng-Nghi, Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh:
– Cásymi c em trìwjuy nh lêwyqz n Thásymi i-hậeost u.
Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh tiếjfyh p tậeost p giấbzgx y cúqdmb i đovdw ầrsld u trìwjuy nh lêwyqz n thásymi i-hậeost u. Hậeost u phásymi n:
– Hai em đovdw ọkeip c lêwyqz n đovdw ểbgbk triềjfyh u đovdw ìwjuy nh cùelvv ng nghe.
Đqdoo ạgqin i cưbtth ơufto ng cásymi c bảbgbk n cung từbzgx cóufto thểbgbk tóufto m lưbtth ợfnac c nhưbtth sau:
«... Sau khi dẹgbmd p đovdw ưbtth ợfnac c cuộqxps c phảbgbk n loạgqin n củvjiy a họkeip Dưbtth ơufto ng việcxon c cưbtth ớuplg p ngôfmcg i vua, triềjfyh u thầrsld n nghịfxrs : Dưbtth ơufto ng Đqdoo ạgqin o-Gia phạgqin m bẩjkhn y mưbtth ơufto i hai tộqxps i, trong đovdw óufto cóufto sásymi u tộqxps i thuộqxps c thậeost p ásymi c. Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u phạgqin m năwjuy m tộqxps i trong thậeost p ásymi c vàcrcj bốgqin n mưbtth ơufto i lăwjuy m tộqxps i khásymi c. Quầrsld n thầrsld n lấbzgx y sựthtv việcxon c trong Bắoxvp c sửqhjm ra đovdw ểbgbk làcrcj m căwjuy n cứuplg cho việcxon c xửqhjm tộqxps i. Đqdoo ầrsld u tiêwyqz n làcrcj vụvjiy Lãoshc hậeost u chuyêwyqz n quyềjfyh n, giếjfyh t tôfmcg n thấbzgx t, mưbtth u cưbtth ớuplg p ngôfmcg i củvjiy a triềjfyh u Tâdatb y-Hásymi n. Thứuplg đovdw ếjfyh n vụvjiy Vũfpum hậeost u chuyêwyqz n quyềjfyh n cưbtth ớuplg p ngôfmcg i nhàcrcj Đqdoo ưbtth ờrjed ng. Bảbgbk n ásymi n họkeip Dưbtth ơufto ng đovdw ưbtth ợfnac c đovdw ưbtth a ra làcrcj , tru di tam tộqxps c. Nhưbtth vậeost y Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u cũfpum ng bịfxrs tửqhjm hìwjuy nh. Nhưbtth ng nhờrjed di chiếjfyh u củvjiy a Quốgqin c-phụvjiy , nêwyqz n Dưbtth ơufto ng hậeost u thoásymi t chếjfyh t. Nhàcrcj vua âdatb n giảbgbk m ásymi n cho Dưbtth ơufto ng gia khôfmcg ng bịfxrs tru di tam tộqxps c, màcrcj chỉqxps bịfxrs giếjfyh t cảbgbk nhàcrcj . Màcrcj cảbgbk nhàcrcj Dưbtth ơufto ng Đqdoo ạgqin o-Gia đovdw ãoshc bịfxrs Mộqxps c-tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng giếjfyh t chếjfyh t mộqxps t sốgqin , mộqxps t sốgqin khásymi c khi côfmcg ng-chúqdmb a Kim-Thàcrcj nh xua quâdatb n chiếjfyh m cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng giếjfyh t nữjosd a. Chỉqxps cóufto mộqxps t ngưbtth ờrjed i con duy nhấbzgx t củvjiy a Dưbtth ơufto ng Đqdoo ạgqin o-Gia trốgqin n sang Trung-nguyêwyqz n thoásymi t chếjfyh t. Thàcrcj nh ra khôfmcg ng cóufto ai bịfxrs hàcrcj nh hìwjuy nh.
... Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u cho rằhwvw ng triềjfyh u đovdw ìwjuy nh khôfmcg ng dásymi m đovdw ộqxps ng đovdw ếjfyh n bàcrcj , bàcrcj quyếjfyh t « trảbgbk thùelvv » bằhwvw ng đovdw ủvjiy mọkeip i cásymi ch đovdw ểbgbk diệcxon t triềjfyh u Lýfnac , nhấbzgx t làcrcj giếjfyh t Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng-thásymi i hậeost u. Hậeost u dùelvv ng thâdatb n mẫdmav u củvjiy a Linh-Nhâdatb n làcrcj Minh-Giang, em củvjiy a Linh-Nhâdatb n làcrcj Minh-Can, nôfmcg bộqxps c làcrcj mụvjiy Sửqhjm u đovdw ểbgbk liêwyqz n lạgqin c vớuplg i mộqxps t sốgqin quan lạgqin i bấbzgx t mãoshc n, đovdw ểbgbk thu thậeost p tin tứuplg c, rồgqin i básymi o cho triềjfyh u Tốgqin ng biếjfyh t. Trầrsld n Thanh-Nhiêwyqz n làcrcj mộqxps t trong bọkeip n quan đovdw óufto .
... Sau cuộqxps c triềjfyh u nghịfxrs mấbzgx y tuầrsld n trưbtth ớuplg c bàcrcj n vềjfyh quốgqin c-kếjfyh đovdw ốgqin i phóufto vớuplg i Tốgqin ng, Liêwyqz u, Hạgqin thìwjuy thásymi i-sưbtth Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh đovdw ếjfyh n cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng tâdatb u vớuplg i Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u. Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u sai bàcrcj Minh-Giang vớuplg i Minh-Can cùelvv ng mụvjiy Sửqhjm u chuyểbgbk n cho bọkeip n dưbtth đovdw ảbgbk ng củvjiy a trưbtth ờrjed ng Trung-nghĩtzva a đovdw em qua biêwyqz n giớuplg i. Nhưbtth ng tấbzgx t cảbgbk sựthtv việcxon c đovdw óufto , đovdw ềjfyh u bịfxrs Mộqxps c-tồgqin n hoàcrcj thưbtth ợfnac ng biếjfyh t đovdw ưbtth ợfnac c.
... Trong khi bàcrcj Thiếjfyh t (Minh-Giang) vớuplg i Minh-Can luậeost n bàcrcj n vớuplg i Dưbtth ơufto ng hậeost u, vôfmcg tìwjuy nh họkeip đovdw ểbgbk lộqxps ra mộqxps t tin tầrsld y trờrjed i vềjfyh thờrjed i thơufto ấbzgx u củvjiy a Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u nhưbtth sau: Hồgqin i mớuplg i lớuplg n, ôfmcg ng Lêwyqz Văwjuy n-Thiếjfyh t đovdw ưbtth ợfnac c bốgqin mẹgbmd cưbtth ớuplg i cho mộqxps t ngưbtth ờrjed i vợfnac têwyqz n làcrcj Vũfpum -thịfxrs Tỉqxps nh. Bàcrcj Tỉqxps nh rấbzgx t ôfmcg n nhu văwjuy n nhãoshc , nhưbtth ng làcrcj ngưbtth ờrjed i ởdatb quêwyqz . Sau hơufto n hai năwjuy m bàcrcj khôfmcg ng cóufto con. Song thâdatb n ôfmcg ng hỏwyov i mộqxps t côfmcg gásymi i khásymi c cho ôfmcg ng, côfmcg nàcrcj y têwyqz n Minh-Giang. Minh-Giang vốgqin n làcrcj gásymi i kẻloic chợfnac , rấbzgx t khôfmcg n ngoan, nêwyqz n đovdw ưbtth ợfnac c lòptkr ng cha mẹgbmd chồgqin ng. Cảbgbk nhàcrcj hy vọkeip ng Minh-Giang sẽpcyn sinh con trai cho cóufto ngưbtth ờrjed i nốgqin i dõwsts i tôfmcg ng đovdw ưbtth ờrjed ng. Trớuplg trêwyqz u thay, khi cưbtth ớuplg i Minh-Giang đovdw ưbtth ợfnac c hơufto n ba thásymi ng sau, bàcrcj Tỉqxps nh mang thai. Minh-Giang kinh hoảbgbk ng, cũfpum ng vộqxps i tuyêwyqz n bốgqin rằhwvw ng mìwjuy nh mang thai. Giữjosd a lúqdmb c đovdw óufto song thâdatb n ôfmcg ng Thiếjfyh t qua đovdw ờrjed i. Đqdoo ếjfyh n khi bàcrcj Tỉqxps nh sắoxvp p đovdw ếjfyh n ngàcrcj y sinh; Minh-Giang đovdw em tiềjfyh n bạgqin c đovdw úqdmb t lóufto t vớuplg i Trung-nghĩtzva a đovdw ạgqin i tưbtth ớuplg ng quâdatb n Trịfxrs nh Quang-Thạgqin ch, đovdw ểbgbk xin tìwjuy m kếjfyh giúqdmb p đovdw ỡsbvj . Thạgqin ch thiếjfyh t kếjfyh : Y sẽpcyn gọkeip i ôfmcg ng Thiếjfyh t tớuplg i dinh, sai ôfmcg ng lêwyqz n Bắoxvp c-cưbtth ơufto ng biếjfyh u quàcrcj cho Ngũfpum -long côfmcg ng chúqdmb a. Nhưbtth vậeost y cuộqxps c hàcrcj nh trìwjuy nh sẽpcyn phảbgbk i hơufto n thásymi ng. Ởgivt nhàcrcj bàcrcj Tỉqxps nh sinh con rồgqin i, y sẽpcyn sai ngưbtth ờrjed i bóufto p cổgivt bàcrcj cho chếjfyh t, rồgqin i đovdw em chôfmcg n ởdatb khu đovdw ồgqin ng hoang. Còptkr n đovdw ứuplg a con, thìwjuy trao cho Minh-Giang nuôfmcg i, dốgqin i rằhwvw ng con đovdw óufto do thịfxrs sinh ra. Đqdoo ốgqin i vớuplg i bàcrcj mụvjiy đovdw ỡsbvj đovdw ẻloic , y đovdw e dọkeip a, mua chuộqxps c. Y cho bàcrcj íktqk t tiềjfyh n, bắoxvp t bàcrcj phảbgbk i khai rằhwvw ng bàcrcj đovdw ỡsbvj đovdw ẻloic cho Minh-Giang, sinh ra đovdw ứuplg a con. Cũfpum ng chíktqk nh bàcrcj đovdw ỡsbvj đovdw ẻloic cho bàcrcj vợfnac cảbgbk củvjiy a ôfmcg ng Thiếjfyh t, bàcrcj nàcrcj y sinh ra đovdw ứuplg a con hoang khôfmcg ng giốgqin ng ôfmcg ng mộqxps t týfnac nàcrcj o cảbgbk , vìwjuy vậeost y bàcrcj ta ôfmcg m con trốgqin n đovdw i mấbzgx t.
... Kếjfyh ấbzgx y thi hàcrcj nh thựthtv c hoàcrcj n hảbgbk o. Khi ôfmcg ng Thiếjfyh t trởdatb vềjfyh nghe chíktqk nh Trịfxrs nh Quang-Thạgqin ch kểbgbk rằhwvw ng vợfnac ôfmcg ng trốgqin n đovdw i, thìwjuy hỏwyov i sao ôfmcg ng khôfmcg ng tin? Đqdoo ứuplg a trẻloic bấbzgx t hạgqin nh sinh ra đovdw óufto làcrcj Minh-Đqdoo ệcxon . Hóufto a cho nêwyqz n suốgqin t cuộqxps c đovdw ờrjed i bàcrcj Minh-Giang thùelvv ghébtth t nàcrcj ng tậeost n xưbtth ơufto ng. Sau khi Minh-Giang đovdw ẻloic giảbgbk , hai năwjuy m sau bàcrcj đovdw ẻloic thựthtv c, đovdw ứuplg a con gásymi i đovdw ầrsld u lòptkr ng đovdw óufto làcrcj Minh-Can.
... Khi biếjfyh t đovdw ưbtth ợfnac c tin đovdw ộqxps ng trờrjed i nàcrcj y, Mộqxps c-tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng sai đovdw ệcxon tửqhjm vềjfyh làcrcj ng Siêwyqz u-loạgqin i básymi o cho ôfmcg ng Thiếjfyh t biếjfyh t. Ôthtv ng vộqxps i theo dấbzgx u chỉqxps dẫdmav n ra chỗgivt đovdw ồgqin ng hoang chôfmcg n bàcrcj Vũfpum -thịfxrs Tỉqxps nh đovdw àcrcj o lêwyqz n, thìwjuy quảbgbk cóufto bộqxps xưbtth ơufto ng đovdw àcrcj n bàcrcj . Nhờrjed quầrsld n ásymi o mặwirp c trêwyqz n ngưbtth ờrjed i chưbtth a násymi t hếjfyh t, ôfmcg ng nhậeost n ra đovdw óufto làcrcj hàcrcj i cốgqin t củvjiy a bàcrcj vợfnac khốgqin n nạgqin n. Vụvjiy ásymi n bíktqk ẩjkhn n ba mưbtth ơufto i năwjuy m qua, bâdatb y giờrjed mớuplg i ra ásymi nh sásymi ng. Ôthtv ng Thiếjfyh t dùelvv ng gỗgivt trầrsld m, cảbgbk i tảbgbk ng thi hàcrcj i cho ngưbtth ờrjed i xấbzgx u sốgqin , làcrcj m chay giảbgbk i oan, rồgqin i xâdatb y mộqxps thựthtv c lớuplg n ».
Tiếjfyh ng Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh trong, ngọkeip t nhưbtth cam thảbgbk o, nhưbtth ng mỗgivt i giòptkr ng, mỗgivt i đovdw oạgqin n nàcrcj ng đovdw ọkeip c, cùelvv ng khiếjfyh n cho triềjfyh u đovdw ìwjuy nh kinh hồgqin n lạgqin c phásymi ch. Nghe Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh đovdw ọkeip c hếjfyh t bảbgbk n cung từbzgx do Mộqxps c-tồgqin n hoàcrcj thưbtth ợfnac ng thẩjkhn m vấbzgx n Dưbtth ơufto ng hậeost u, bàcrcj Minh-Giang, Minh-Can, màcrcj châdatb n tay Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i-hậeost u phásymi t run. Nghĩtzva đovdw ếjfyh n mẹgbmd mìwjuy nh chếjfyh t oan uổgivt ng, ấbzgx m ứuplg c bao nhiêwyqz u năwjuy m qua; nghĩtzva đovdw ếjfyh n Minh-Giang, Minh-Can tàcrcj n ásymi c vớuplg i mìwjuy nh rồgqin i đovdw i đovdw ếjfyh n phảbgbk n quốgqin c; bấbzgx t giásymi c hậeost u nghiếjfyh n răwjuy ng kèktqk n kẹgbmd t, nưbtth ớuplg c mắoxvp t tràcrcj n ra trêwyqz n hai gòptkr másymi .
Trong ốgqin ng tre, Mộqxps c-tồgqin n hoàcrcj thưbtth ợfnac ng còptkr n đovdw íktqk nh kèktqk m mộqxps t thưbtth củvjiy a ôfmcg ng Thiếjfyh t viếjfyh t cho hậeost u, kểbgbk hếjfyh t sựthtv tìwjuy nh dấbzgx u diếjfyh m bấbzgx y lâdatb u nay. Ôthtv ng khẩjkhn n khoảbgbk n nhờrjed hậeost u tìwjuy m mọkeip i cásymi ch xin triềjfyh u đovdw ìwjuy nh âdatb n xásymi cho bàcrcj Minh-Giang vớuplg i Minh-Can.
Thásymi i-Ninh hoàcrcj ng đovdw ếjfyh thấbzgx y mẫdmav u thâdatb n khóufto c, long tâdatb m nhũfpum n ra. Nhàcrcj vua hỏwyov i quan Thásymi i-phóufto Quásymi ch Sĩtzva -An (thầrsld y đovdw ồgqin Thásymi i):
– Thưbtth a thầrsld y, trong cásymi c đovdw ạgqin i thầrsld n hiệcxon n diệcxon n, thầrsld y làcrcj ngưbtth ờrjed i duy nhấbzgx t biếjfyh t rõwsts mẫdmav u-hậeost u từbzgx khi còptkr n thơufto ấbzgx u. Sựthtv thểbgbk đovdw ãoshc đovdw ếjfyh n nỗgivt i nàcrcj y, xin thầrsld y dậeost y cho trẫdmav m biếjfyh t đovdw ạgqin o lýfnac hàcrcj nh xửqhjm .
Từbzgx hồgqin i nhàcrcj vua bốgqin n tuổgivt i, sau khi bàcrcj n luậeost n vớuplg i Ỷfxrs -Lan thầrsld n phi, phụvjiy hoàcrcj ng Thásymi nh-tôfmcg ng đovdw ãoshc chọkeip n hai đovdw ạgqin i thầrsld n Quásymi ch Sĩtzva -An, Lýfnac Kếjfyh -Nguyêwyqz n làcrcj m thầrsld y dậeost y văwjuy n; vàcrcj Côfmcg i-sơufto n tam-anh làcrcj m thầrsld y dậeost y võwsts . Luậeost t triềjfyh u Lýfnac đovdw ịfxrs nh rằhwvw ng: Khi mộqxps t tâdatb n quâdatb n lêwyqz n ngôfmcg i vua, thìwjuy thầrsld y dậeost y văwjuy n đovdw ưbtth ơufto ng nhiêwyqz n đovdw ưbtth ợfnac c phong làcrcj m Thásymi i-phóufto . Khi thiếjfyh t triềjfyh u Thásymi i-phóufto đovdw ưbtth ợfnac c ngồgqin i cạgqin nh nhàcrcj vua. Khi tâdatb u khôfmcg ng phảbgbk i xưbtth ng têwyqz n, chứuplg c tưbtth ớuplg c.
Sau khi dẹgbmd p loạgqin n Dưbtth ơufto ng gia, dùelvv đovdw ãoshc cóufto mẫdmav u hậeost u thíktqk nh chíktqk nh, quyếjfyh t đovdw ịfxrs nh chíktqk nh sásymi ch, nhưbtth ng hàcrcj ng ngàcrcj y hai đovdw ạgqin i thầrsld n Quásymi ch, Lýfnac thay nhau dạgqin y nhàcrcj vua họkeip c, cùelvv ng cốgqin vấbzgx n giảbgbk i quyếjfyh t nhữjosd ng vấbzgx n đovdw ềjfyh khóufto khăwjuy n. Hôfmcg m nay đovdw ưbtth ợfnac c nhàcrcj vua hỏwyov i, Quásymi ch Sĩtzva -An tâdatb u:
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin , trưbtth ớuplg c đovdw ậeost y Dưbtth ơufto ng gia làcrcj m loạgqin n, tuy chủvjiy mưbtth u làcrcj Dưbtth ơufto ng Đqdoo ạgqin o-Gia, nhưbtth ng thựthtv c sựthtv việcxon c phảbgbk n dâdatb n, hạgqin i nứuplg ớuplg c nàcrcj y do Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u chủvjiy xưbtth ớuplg ng, tộqxps i phảbgbk i lăwjuy ng trìwjuy . Nhưbtth ng tựthtv cổgivt đovdw ếjfyh n giờrjed , Đqdoo ạgqin i-Việcxon t ta chưbtth a hềjfyh gia hìwjuy nh tớuplg i thásymi i-hậeost u. Vậeost y thầrsld n kíktqk nh xin bệcxon -hạgqin thâdatb n đovdw em tấbzgx t cảbgbk nhữjosd ng bằhwvw ng chứuplg ng nàcrcj y tớuplg i cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng yếjfyh t kiếjfyh n thásymi i-hậeost u, đovdw ểbgbk ngưbtth ờrjed i tựthtv xửqhjm thìwjuy hay hơufto n. Còptkr n tấbzgx t cảbgbk tòptkr ng phạgqin m, chíktqk nh phạgqin m, xin đovdw em tậeost n sốgqin xửqhjm lăwjuy ng trìwjuy . Gia thuộqxps c, nếjfyh u làcrcj nam, tuổgivt i từbzgx mưbtth ờrjed i ba trởdatb lêwyqz n bắoxvp t xung quâdatb n trọkeip n đovdw ờrjed i; nếjfyh u làcrcj nữjosd thìwjuy đovdw em chia cho binh líktqk nh biêwyqz n cưbtth ơufto ng giảbgbk i phiềjfyh n trong lúqdmb c xa nhàcrcj .
Ngựthtv -sửqhjm đovdw ạgqin i phu Hoàcrcj ng Khắoxvp c-Dụvjiy ng quay lạgqin i hỏwyov i Thásymi i-sưbtth Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh:
– Thásymi i-sưbtth thờrjed đovdw ãoshc bốgqin n triềjfyh u vua, côfmcg ng lao thựthtv c khôfmcg ng nhỏwyov . Nhưbtth ng tôfmcg i lĩtzva nh chứuplg c Ngựthtv -sửqhjm , nêwyqz n bắoxvp t buộqxps c phảbgbk i hỏwyov i Thásymi i-sưbtth íktqk t câdatb u. Căwjuy n cứuplg vàcrcj o đovdw âdatb u màcrcj khi đovdw ứuplg c Thásymi nh-tôfmcg ng băwjuy ng hàcrcj , Thásymi i-sưbtth lạgqin i đovdw ểbgbk Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u thíktqk nh chíktqk nh?
Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh cau mặwirp t, vìwjuy quan giai, Khắoxvp c-Dụvjiy ng nhỏwyov hơufto n ôfmcg ng rấbzgx t xa. Nhưbtth ng chợfnac t ôfmcg ng nghĩtzva lạgqin i: Khắoxvp c-Dụvjiy ng làcrcj Ngựthtv -sửqhjm đovdw ạgqin i-phu, nêwyqz n ôfmcg ng miễoarg n cưbtth ỡsbvj ng đovdw ásymi p hờrjed i hợfnac t:
– Mộqxps t làcrcj tôfmcg i căwjuy n cứuplg vàcrcj o di chiếjfyh u củvjiy a tiêwyqz n-đovdw ếjfyh . Hai làcrcj tôfmcg i căwjuy n cứuplg vàcrcj o đovdw ạgqin o-lýfnac . Trong lịfxrs ch sửqhjm Hoa, Việcxon t, khi vua băwjuy ng hàcrcj , màcrcj ấbzgx u quâdatb n kếjfyh vịfxrs , thìwjuy đovdw íktqk ch mẫdmav u làcrcj hoàcrcj ng-hậeost u đovdw ưbtth ơufto ng nhiêwyqz n buôfmcg ng rèktqk m thíktqk nh chíktqk nh. Gầrsld n đovdw âdatb y nhấbzgx t, khi vua Châdatb n-Tôfmcg ng bêwyqz n Tốgqin ng băwjuy ng, thìwjuy Lưbtth u thásymi i hậeost u thíktqk nh chíktqk nh, vìwjuy bàcrcj làcrcj đovdw íktqk ch mẫdmav u.
Khắoxvp c-Dụvjiy ng hỏwyov i gằhwvw n:
– Thásymi i-sưbtth làcrcj quan cao nhấbzgx t triềjfyh u, thay Thiêwyqz n tửqhjm , thốgqin ng básymi ch quan, bìwjuy nh thứuplg chíktqk nh. Đqdoo úqdmb ng ra, khi Hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng lêwyqz n ngôfmcg i, sau khi tôfmcg n miếjfyh u hiệcxon u tiêwyqz n-đovdw ếjfyh , ban chếjfyh tôfmcg n Dưbtth ơufto ng hậeost u làcrcj m Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u... thìwjuy phảbgbk i tôfmcg n phong Thầrsld n-phi ngay mớuplg i phảbgbk i. Thếjfyh tạgqin i sao mãoshc i mấbzgx y ngàcrcj y sau Thásymi i-sưbtth mớuplg i cho ban chếjfyh tôfmcg n ngưbtth ờrjed i làcrcj m Hoàcrcj ng-thásymi i phi? Lạgqin i khôfmcg ng sai sứuplg đovdw i đovdw óufto n Thásymi i-phi vềjfyh chịfxrs u tang?
– Tôfmcg i... tôfmcg i bậeost n quásymi nêwyqz n sơufto sóufto t.
– Thásymi i-sưbtth trảbgbk lờrjed i khôfmcg ng thàcrcj nh thựthtv c. Vìwjuy rõwsts ràcrcj ng sau khi vua Thásymi nh-tôfmcg ng băwjuy ng, Dưbtth ơufto ng hậeost u sai đovdw óufto ng tấbzgx t cảbgbk cửqhjm a thàcrcj nh, cửqhjm a cung, rồgqin i mớuplg i triệcxon u đovdw ạgqin i thầrsld n vàcrcj o đovdw ọkeip c di chiếjfyh u. Di chiếjfyh u đovdw óufto do chíktqk nh Thásymi i-sưbtth đovdw ọkeip c. Vậeost y di chiếjfyh u đovdw óufto do ai soạgqin n, do ai viếjfyh t? Cóufto đovdw ưbtth ợfnac c đovdw ứuplg c Thásymi nh-tôfmcg ng kiềjfyh m thựthtv khôfmcg ng?
Mặwirp t Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh tásymi i xanh, ôfmcg ng trảbgbk lờrjed i ấbzgx p úqdmb ng:
– Chiếjfyh u đovdw óufto do tôfmcg i soạgqin n rồgqin i trìwjuy nh lêwyqz n cho đovdw ứuplg c Thásymi nh-tôfmcg ng. Nhưbtth ng ngàcrcj i khôfmcg ng kýfnac ngay. Theo Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u, thìwjuy ngàcrcj i kýfnac trưbtth ớuplg c khi băwjuy ng hàcrcj chỉqxps cóufto mộqxps t giờrjed . Thàcrcj nh ra lúqdmb c ngàcrcj i kýfnac chỉqxps cóufto Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u biếjfyh t màcrcj thôfmcg i.
Hoàcrcj ng Khắoxvp c-Dụvjiy ng đovdw em cásymi i hộqxps p bằhwvw ng vàcrcj ng ra, rồgqin i mởdatb nắoxvp p trưbtth ng cho mọkeip i ngưbtth ờrjed i thấbzgx y:
– Đqdoo âdatb y! Chữjosd kýfnac nàcrcj y khôfmcg ng phảbgbk i củvjiy a đovdw ứuplg c Thásymi nh-tôfmcg ng, màcrcj do mộqxps t ngưbtth ờrjed i khásymi c nhásymi i theo, thàcrcj nh ra khôfmcg ng giốgqin ng. Thásymi i-sưbtth cóufto thấbzgx y nhưbtth vậeost y khôfmcg ng?
– Hôfmcg m ấbzgx y nghe tiêwyqz n-đovdw ếjfyh băwjuy ng, lòptkr ng tôfmcg i đovdw au nhưbtth dao cắoxvp t, thàcrcj nh ra cóufto chỗgivt sơufto sóufto t.
– Tôfmcg i khôfmcg ng tin. Bấbzgx t cứuplg ai cũfpum ng cóufto thểbgbk sơufto sóufto t, nhưbtth ng đovdw ốgqin i vớuplg i Thásymi i-sưbtth thìwjuy khôfmcg ng thểbgbk . Mộqxps t làcrcj Thásymi i-sưbtth chầrsld u hầrsld u bêwyqz n ngàcrcj i đovdw ếjfyh n mấbzgx y chụvjiy c năwjuy m liềjfyh n; thìwjuy hẳmzdy n biếjfyh t rõwsts búqdmb t tựthtv , chữjosd kýfnac củvjiy a ngàcrcj i. Hai làcrcj xưbtth a nay Thásymi i-sưbtth vốgqin n cẩjkhn n thậeost n tỷufto mỉqxps , nay di chiếjfyh u làcrcj đovdw iềjfyh u cựthtv c kỳcxon quan trong thìwjuy khôfmcg ng thểbgbk cóufto việcxon c sơufto sóufto t. Ba làcrcj , phàcrcj m khi đovdw ọkeip c di chiếjfyh u, phảbgbk i trưbtth ng ra cho tấbzgx t cảbgbk cásymi c quan đovdw ềjfyh u xem. Thếjfyh sao hôfmcg m ấbzgx y Thásymi i-sưbtth đovdw ọkeip c xong làcrcj cấbzgx t đovdw i ngay. Tôfmcg i muốgqin n Thásymi i-sưbtth nóufto i thựthtv c đovdw i, may ra Hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng cứuplg u mệcxon nh cho Thásymi i-sưbtth vớuplg i cảbgbk nhàcrcj . Bằhwvw ng nhưbtth thásymi i-sưbtth muốgqin n che dấbzgx u, tôfmcg i e khi Mộqxps c-tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng ra tay, thìwjuy vợfnac con, gia thuộqxps c Thásymi i-sưbtth bịfxrs giếjfyh t chếjfyh t đovdw ãoshc đovdw àcrcj nh, màcrcj đovdw ếjfyh n con chóufto , con mèktqk o cũfpum ng khôfmcg ng sốgqin ng sóufto t đovdw âdatb u.
Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh oàcrcj lêwyqz n khóufto c, ôfmcg ng hưbtth ớuplg ng Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u:
– Thầrsld n quảbgbk cóufto tộqxps i, xin Thásymi i-hậeost u cho đovdw ưbtth ợfnac c chếjfyh t toàcrcj n thâdatb y, còptkr n vợfnac con, gia thuộqxps c, mong Thásymi i-hậeost u chu toàcrcj n cho.
– Côfmcg phụvjiy nàcrcj y tuy làcrcj Thásymi i-hậeost u, nhưbtth ng chỉqxps làcrcj mộqxps t sưbtth đovdw iệcxon t củvjiy a Mộqxps c-tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng thìwjuy làcrcj m sao màcrcj cảbgbk n đovdw ưbtth ợfnac c ngưbtth ờrjed i? Khôfmcg ng biếjfyh t tiêwyqz n-nưbtth ơufto ng Bảbgbk o-Hòptkr a, Thiếjfyh u-Mai ởdatb đovdw âdatb u, phảbgbk i thỉqxps nh hai vịfxrs vềjfyh mớuplg i cứuplg u đovdw ưbtth ợfnac c Thásymi i-sưbtth vàcrcj gia thuộqxps c.
– Tâdatb u Thásymi i-hậeost u, thầrsld n cóufto cásymi ch cứuplg u Thásymi i-sưbtth .
Âtzva u Hoàcrcj ng tâdatb u: Sưbtth phụvjiy thầrsld n cựthtv c kỳcxon yêwyqz u thưbtth ơufto ng Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng, Tíktqk n-Nghĩtzva a vưbtth ơufto ng vớuplg i Long-biêwyqz n ngũfpum hùelvv ng, Tâdatb y-hồgqin thấbzgx t kiệcxon t. Vậeost y bâdatb y giờrjed chưbtth a tìwjuy m đovdw ưbtth ợfnac c hai tiêwyqz n-nưbtth ơufto ng, thìwjuy chỉqxps cầrsld n mưbtth ờrjed i bốgqin n vịfxrs nàcrcj y cùelvv ng viếjfyh t sớuplg xin cho Thásymi i-sưbtth đovdw ưbtth ợfnac c hưbtth ởdatb ng ásymi n treo. Mặwirp t khásymi c Hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng ban chỉqxps phạgqin t Thásymi i-sưbtth vềjfyh tộqxps i bấbzgx t cẩjkhn n. Nhưbtth vậeost y thìwjuy sưbtth phụvjiy thầrsld n sẽpcyn khôfmcg ng thi hàcrcj nh ásymi n ngay. Trong thờrjed i gian đovdw óufto , triềjfyh u sai sứuplg đovdw i thỉqxps nh nhịfxrs vịfxrs tiêwyqz n-nưbtth ơufto ng.
Mưbtth ờrjed i bốgqin n ngưbtth ờrjed i vộqxps i cùelvv ng nhau viếjfyh t mộqxps t tờrjed sớuplg , rồgqin i cùelvv ng kýfnac vàcrcj o, dâdatb ng lêwyqz n cho nhàcrcj vua xem. Côfmcg ng-chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh dùelvv ng Lăwjuy ng-khôfmcg ng truyềjfyh n ngữjosd nóufto i vàcrcj o tai nhàcrcj vua. Nghe chịfxrs mởdatb lờrjed i, lậeost p tứuplg c nhàcrcj vua tuyêwyqz n chỉqxps :
– Xébtth t kỹeost ra, Thásymi i-sưbtth niêwyqz n kỷufto đovdw ãoshc cao, nêwyqz n cóufto chỗgivt lầrsld m lẫdmav n. Vậeost y giásymi ng xuốgqin ng làcrcj m Tảbgbk giásymi n-nghịfxrs đovdw ạgqin i-phu, lĩtzva nh chứuplg c tổgivt ng-trấbzgx n Nghệcxon -an. Hai châdatb u Bốgqin -chíktqk nh, Ma-linh củvjiy a Chiêwyqz m nhậeost p vàcrcj o Việcxon t đovdw ãoshc ba năwjuy m, mầrsld m mốgqin ng chốgqin ng đovdw ốgqin i khôfmcg ng còptkr n, chẳmzdy ng nêwyqz n đovdw ểbgbk trọkeip ng binh ởdatb đovdw óufto ; cũfpum ng khôfmcg ng cầrsld n đovdw ạgqin i tưbtth ớuplg ng trấbzgx n ngựthtv , màcrcj cầrsld n quan văwjuy n phủvjiy dụvjiy , tổgivt chứuplg c cai trịfxrs . Vậeost y Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng trởdatb vềjfyh lĩtzva nh Tổgivt ng-trấbzgx n Thăwjuy ng-long, quảbgbk n Khu-mậeost t việcxon n. Tíktqk n-Nghĩtzva a vưbtth ơufto ng Tổgivt ng lĩtzva nh Thiêwyqz n-tửqhjm binh. Thásymi i-sưbtth lĩtzva nh thêwyqz m chứuplg c Phủvjiy -viễoarg n đovdw ạgqin i-thầrsld n, đovdw ểbgbk tổgivt chứuplg c cai trịfxrs hai vùelvv ng Ma-linh, Bốgqin -chíktqk nh.
Triềjfyh u thầrsld n kinh ngạgqin c đovdw ếjfyh n ngẩjkhn n ngưbtth ờrjed i ra, rồgqin i tựthtv hỏwyov i: Ôthtv ng vua bẩjkhn y tuổgivt i nàcrcj y sao màcrcj sásymi ng suốgqin t vậeost y? Khôfmcg ng lẽpcyn Khai-Quốgqin c vưbtth ơufto ng nhậeost p vàcrcj o ngàcrcj i?
Thấbzgx y Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u gậeost t đovdw ầrsld u tỏwyov ýfnac tásymi n thàcrcj nh chỉqxps dụvjiy củvjiy a Thásymi i-Ninh đovdw ếjfyh . Quásymi ch Sĩtzva -An tiếjfyh p:
– Còptkr n bàcrcj Minh-Giang vớuplg i Minh-Can, ngoàcrcj i tộqxps i phảbgbk n dâdatb n, hạgqin i nưbtth ớuplg c ra, lạgqin i can tộqxps i sásymi t nhâdatb n. Đqdoo úqdmb ng ra hai ngưbtth ờrjed i nàcrcj y nằhwvw m trong Básymi t-nghịfxrs , nhưbtth ng cásymi i tộqxps i phảbgbk n quốgqin c làcrcj mộqxps t trong tộqxps i Thậeost p-ásymi c thìwjuy khôfmcg ng thểbgbk đovdw ưbtth ợfnac c hưbtth ởdatb ng. Xin đovdw em hai ngưbtth ờrjed i nàcrcj y xửqhjm lăwjuy ng trìwjuy đovdw ểbgbk nêwyqz u chíktqk nh phásymi p.
Nhàcrcj vua lắoxvp c đovdw ầrsld u:
– Thầrsld y luậeost n thựthtv c sásymi ng nhưbtth trăwjuy ng rằhwvw m. Nhưbtth ng thưbtth a thầrsld y, ngoạgqin i tổgivt củvjiy a trẫdmav m cóufto viếjfyh t thưbtth xin mẫdmav u hậeost u âdatb n xásymi cho hai ngưbtth ờrjed i đovdw óufto , thìwjuy trẫdmav m phảbgbk i làcrcj m sao bâdatb y giờrjed ?
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin .
Quan ngựthtv sửqhjm đovdw ạgqin i phu Hoàcrcj ng Khắoxvp c-Dụvjiy ng cung tay: Làcrcj ng cóufto lệcxon , nưbtth ớuplg c cóufto luậeost t. Huốgqin ng hồgqin bộqxps Hìwjuy nh-thưbtth đovdw ãoshc đovdw ưbtth ợfnac c soạgqin n vàcrcj o thờrjed i đovdw ứuplg c Thásymi i-tổgivt , đovdw ưbtth ợfnac c đovdw ứuplg c Thásymi i-tôfmcg ng tu bổgivt , đovdw ặwirp t trêwyqz n căwjuy n bảbgbk n nhâdatb n-trịfxrs củvjiy a Nho-gia, từbzgx bi hỉqxps xảbgbk củvjiy a Phậeost t-gia. Hai can phạgqin m Minh-Giang, Minh-Can làcrcj hai con mãoshc ng xàcrcj hung ásymi c đovdw ếjfyh n tậeost n cùelvv ng, triềjfyh u đovdw ìwjuy nh đovdw ãoshc âdatb n xásymi mấbzgx y phen, màcrcj chúqdmb ng còptkr n tásymi i phạgqin m, nhưbtth vậeost y tỏwyov ra chúqdmb ng khôfmcg ng coi phébtth p nưbtth ớuplg c ra gìwjuy cảbgbk . Xin bệcxon -hạgqin cứuplg chiếjfyh u luậeost t xửqhjm , khôfmcg ng thểbgbk khoan hồgqin ng.
Triềjfyh u đovdw ìwjuy nh cùelvv ng luậeost n bàcrcj n, nhưbtth ng khôfmcg ng giảbgbk i quyếjfyh t đovdw ưbtth ợfnac c. Giữjosd a lúqdmb c đovdw óufto , mộqxps t viêwyqz n quan Khu-mậeost t việcxon n vàcrcj o trìwjuy nh tấbzgx u chưbtth ơufto ng khẩjkhn n củvjiy a phủvjiy thừbzgx a Thăwjuy ng-long.
Thásymi i-phóufto Quásymi ch Sĩtzva -An đovdw ọkeip c qua, rồgqin i tâdatb u:
– Quan phủvjiy -thừbzgx a Thăwjuy ng-long thưbtth ợfnac ng biểbgbk u tâdatb u vềjfyh mộqxps t sựthtv quásymi i lạgqin xẩjkhn y ra ởdatb ngoạgqin i thàcrcj nh. Từbzgx hai ngàcrcj y hôfmcg m nay, chỗgivt tưbtth ợfnac ng bàcrcj Banh cóufto ba ngưbtth ờrjed i đovdw àcrcj n bàcrcj mắoxvp t bịfxrs mùelvv , miệcxon ng bịfxrs câdatb m, cụvjiy t hai bàcrcj n tay, hai tai vớuplg i mũfpum i bịfxrs xẻloic o, lêwyqz lếjfyh t ăwjuy n xin. Thếjfyh nhưbtth ng khôfmcg ng biếjfyh t lýfnac lịfxrs ch ra sao.
Rồgqin i ôfmcg ng trìwjuy nh tờrjed biểbgbk u lêwyqz n cho nhàcrcj vua. Thásymi i-Ninh đovdw ếjfyh hỏwyov i triềjfyh u thầrsld n:
– Bàcrcj Banh làcrcj ai? Tạgqin i sao lạgqin i cóufto tưbtth ợfnac ng?
Triềjfyh u đovdw ìwjuy nh đovdw ềjfyh u ngơufto ngásymi c lắoxvp c đovdw ầrsld u. Duy Long-biêwyqz n ngũfpum -hùelvv ng, Tâdatb y-hồgqin thấbzgx t kiệcxon t đovdw ềjfyh u nhìwjuy n nhau cưbtth ờrjed i màcrcj khôfmcg ng phảbgbk i cưbtth ờrjed i, trong khi nébtth t mặwirp t trôfmcg ng rầrsld t kỳcxon khôfmcg i. Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng hỏwyov i:
– Cásymi c đovdw ôfmcg -thốgqin ng chắoxvp c biếjfyh t rõwsts chuyệcxon n bàcrcj Banh, vậeost y hãoshc y tâdatb u lêwyqz n hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng.
Đqdoo ôfmcg -thốgqin ng Phạgqin m Dậeost t cung tay:
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin , Long-biêwyqz n ngũfpum hùelvv ng, Tâdatb y-hồgqin thấbzgx t kiệcxon t trưbtth ớuplg c đovdw âdatb y từbzgx ng đovdw i ăwjuy n xin lêwyqz lếjfyh t khắoxvp p Thăwjuy ng-long, nêwyqz n đovdw ãoshc nghe biếjfyh t chuyệcxon n bàcrcj Banh. Nhưbtth ng khôfmcg ng dásymi m tâdatb u, sợfnac phạgqin m tộqxps i bấbzgx t kíktqk nh.
Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u chỉqxps Lýfnac Đqdoo oan:
– Lýfnac đovdw ôfmcg -thốgqin ng, hãoshc y tâdatb u chuyệcxon n bàcrcj Banh lêwyqz n hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng, dùelvv chuyệcxon n đovdw óufto thôfmcg tụvjiy c đovdw ếjfyh n đovdw âdatb u chăwjuy ng nữjosd a.
Lýfnac Đqdoo oan bưbtth ớuplg c ra:
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin , vàcrcj o thờrjed i Thuậeost n-Thiêwyqz n, ởdatb làcrcj ng Yếjfyh n-vĩtzva sưbtth ơufto ng-sen cóufto mộqxps t mụvjiy họkeip Đqdoo ặwirp ng têwyqz n Anh, sau lấbzgx y chồgqin ng làcrcj y-sưbtth Trầrsld n Tấbzgx n-Khang nêwyqz n đovdw ưbtth ơufto ng thờrjed i ngưbtth ờrjed i ta thưbtth ờrjed ng gọkeip i mụvjiy làcrcj Anh-Trầrsld n. Mụvjiy đovdw i theo Hồgqin ng-thiếjfyh t giásymi o, mởdatb hộqxps i Vu-sơufto n, trai gásymi i giao hoan tậeost p thểbgbk cựthtv c kỳcxon đovdw ồgqin i phong bạgqin i tụvjiy c. Mụvjiy hủvjiy hóufto a vớuplg i cảbgbk con rểbgbk , vớuplg i cảbgbk chóufto , đovdw ưbtth ờrjed i ưbtth ơufto i. Mụvjiy thu nhậeost n nhiềjfyh u đovdw ệcxon tửqhjm , trong đovdw óufto cóufto têwyqz n Nguyễoarg n Quýfnac -Toàcrcj n, Đqdoo ặwirp ng Đqdoo ứuplg c-Cầrsld n. Têwyqz n Cầrsld n nàcrcj y mắoxvp t cásymi chuốgqin i, đovdw ầrsld u nhưbtth đovdw ầrsld u bòptkr liếjfyh m, nêwyqz n còptkr n gọkeip i làcrcj Cầrsld n mắoxvp t cásymi quảbgbk . Sau têwyqz n Cầrsld n bịfxrs đovdw ạgqin i hiệcxon p Thôfmcg ng-Mai giếjfyh t cảbgbk nhàcrcj . Còptkr n têwyqz n Toàcrcj n, thìwjuy tuy ngu đovdw ầrsld n, dốgqin t násymi t, nhưbtth ng cóufto bàcrcj vợfnac xinh đovdw ẹgbmd p, buôfmcg n básymi n giỏwyov i giang têwyqz n Phưbtth ợfnac ng-Anh. Thếjfyh nhưbtth ng y lạgqin i bỏwyov vợfnac theo mụvjiy đovdw iếjfyh m giàcrcj Anh-Trầrsld n, tôfmcg n mụvjiy làcrcj m sưbtth mẫdmav u. Đqdoo ạgqin i hiệcxon p Thôfmcg ng-Mai bắoxvp t y chui đovdw ầrsld u qua hásymi ng bàcrcj vợfnac mưbtth ờrjed i vạgqin n lầrsld n, mỗgivt i ngàcrcj y phảbgbk i uốgqin ng ba básymi t nưbtth ớuplg c tiểbgbk u, ăwjuy n mộqxps t básymi t phẩjkhn n, bắoxvp t quỳcxon gốgqin i ởdatb đovdw ầrsld u làcrcj ng, ai đovdw i qua cũfpum ng phảbgbk i nhổgivt nưbtth ớuplg c miếjfyh ng vàcrcj o mặwirp t. Sau trậeost n đovdw ásymi nh Yếjfyh n-vĩtzva sưbtth ơufto ng sen, tiêwyqz n-nưbtth ơufto ng Bảbgbk o-Hòptkr a truyềjfyh n đovdw em mụvjiy Anh-Trầrsld n vớuplg i têwyqz n Quýfnac -Toàcrcj n ra tùelvv ng xẻloic o. Đqdoo ạgqin i-hiệcxon p Thôfmcg ng-Mai sai ngưbtth ờrjed i tạgqin c tưbtth ợfnac ng con mụvjiy Anh-Tầrsld n theo tưbtth thếjfyh trầrsld n truồgqin ng, dạgqin ng hai châdatb n ra, đovdw ầrsld u nghẹgbmd o sang mộqxps t bêwyqz n, hai tay banh « cásymi i nớuplg », cổgivt đovdw eo ngọkeip c. Dưbtth ớuplg i châdatb n tưbtth ợfnac ng đovdw ểbgbk mộqxps t cásymi i chầrsld y đovdw ásymi . Từbzgx đovdw ấbzgx y ai đovdw i qua cũfpum ng cầrsld m chầrsld y thọkeip i vàcrcj o « cásymi i nớuplg », rồgqin i nhổgivt nưbtth ớuplg c bọkeip t vàcrcj o mặwirp t pho tưbtth ợfnac ng. Lâdatb u ngàcrcj y dâdatb n chúqdmb ng khôfmcg ng nhớuplg cásymi i têwyqz n Đqdoo ặwirp ng Anh-Trầrsld n, mớuplg i nhâdatb n tưbtth ợfnac ng « banh » màcrcj gọkeip i làcrcj bàcrcj Banh.
Ghi chúqdmb ,
Chuyệcxon n dâdatb m đovdw ãoshc ng cùelvv ng cựthtv c củvjiy a mụvjiy Đqdoo ặwirp ng Anh-Trầrsld n, xin xem Anh-hùelvv ng Tiêwyqz u-sơufto n, Thuậeost n-thiêwyqz n di sửqhjm , Anh-hùelvv ng Bắoxvp c-cưbtth ơufto ng vàcrcj Anh-linh thầrsld n võwsts tộqxps c Việcxon t củvjiy a Yêwyqz n-tửqhjm cưbtth -sĩtzva . Pho tưbtth ợfnac ng nàcrcj y vàcrcj o thờrjed i Lêwyqz vẫdmav n còptkr n. Bằhwvw ng cớuplg làcrcj Nguyễoarg n Quỳcxon nh tứuplg c trạgqin ng Quỳcxon nh (sinh ngàcrcj y 1 thásymi ng 10 niêwyqz n hiệcxon u Vĩtzva nh-trịfxrs thứuplg nhìwjuy , DL 26-10-1677) mấbzgx t ngàcrcj y 26 thásymi ng Giêwyqz ng năwjuy m Mậeost u-Thìwjuy n, niêwyqz n hiệcxon u Cảbgbk nh-hưbtth ng thứuplg 9 (26-2-1748), ôfmcg ng thấbzgx y dâdatb n chúqdmb ng tin dịfxrs đovdw oan, thưbtth ờrjed ng cúqdmb ng vásymi i bàcrcj Banh. Trạgqin ng ngứuplg a mắoxvp t, cóufto đovdw ềjfyh mộqxps t bàcrcj i thơufto lêwyqz n tưbtth ợfnac ng; tưbtth ợfnac ng toásymi t mồgqin hôfmcg i ra, rồgqin i từbzgx đovdw ấbzgx y hếjfyh t thiêwyqz ng. Bàcrcj i thơufto nhưbtth sau:
Khébtth o đovdw ứuplg ng ru màcrcj đovdw ứuplg ng mãoshc i đovdw âdatb y,
Khen ai đovdw ẽpcyn o đovdw ásymi tạgqin c nêwyqz n màcrcj y?
Trêwyqz n cổgivt đovdw ếjfyh m đovdw eo dăwjuy m chuỗgivt i hạgqin t,
Dưbtth ớuplg i châdatb n đovdw ứuplg ng chébtth o mộqxps t đovdw ôfmcg i giầrsld y.
Cởdatb i vásymi y, phấbzgx t cờrjed trêwyqz u ghẹgbmd o tiểbgbk u,
Đqdoo ểbgbk đovdw ồgqin bốgqin c gạgqin o thửqhjm thanh thầrsld y.
Cóufto ngứuplg a gầrsld n đovdw âdatb y nhiềjfyh u gốgqin c dứuplg a,
Phôfmcg phang chi ởdatb đovdw ásymi m quâdatb n nàcrcj y?
Khébtth o đovdw ứuplg ng, nóufto i lásymi i đovdw i thàcrcj nh đovdw ứuplg ng đovdw ébtth o.
Đqdoo ẽpcyn o đovdw ásymi , nóufto i lásymi i đovdw i thàcrcj nh đovdw ãoshc đovdw ébtth o.
Đqdoo ếjfyh m đovdw eo, nóufto i lásymi i đovdw i thàcrcj nh đovdw ébtth o đovdw êwyqz m.
Đqdoo ứuplg ng chébtth o, nóufto i lásymi i đovdw i thàcrcj nh đovdw ébtth o đovdw ứuplg ng.
Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng bảbgbk o Đqdoo inh Hoàcrcj ng-Nghi:
– Sưbtth đovdw ệcxon vớuplg i Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh ra quan sásymi t sựthtv thểbgbk rồgqin i vàcrcj o đovdw âdatb y tâdatb u lạgqin i.
Hoàcrcj ng-Nghi, Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh đovdw i mộqxps t lásymi t rồgqin i trởdatb lạgqin i tâdatb u:
– Tâdatb u, ba ngưbtth ờrjed i đovdw àcrcj n bàcrcj đovdw óufto , trêwyqz n cổgivt đovdw ềjfyh u cóufto đovdw eo cásymi i xưbtth ơufto ng đovdw ầrsld u lâdatb u chóufto .
Mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u bậeost t lêwyqz n tiếjfyh ng kêwyqz u:
– Mộqxps c-tồgqin n vọkeip ng thêwyqz hoàcrcj thưbtth ợfnac ng!
Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh tiếjfyh p:
– Cảbgbk ba đovdw ãoshc bịfxrs Mộqxps c-tồgqin n đovdw ạgqin i sưbtth dùelvv ng thuốgqin c trấbzgx n vàcrcj o kinh mạgqin ch khiếjfyh n cho mắoxvp t mùelvv , lưbtth ỡsbvj i cứuplg ng nhưbtth cásymi khôfmcg , nóufto i khôfmcg ng đovdw ưbtth ợfnac c. Ngàcrcj i lạgqin i cắoxvp t cụvjiy t hai bàcrcj n tay củvjiy a họkeip , khiếjfyh n khi ăwjuy n họkeip phảbgbk i xốgqin c nhưbtth chóufto , nhưbtth lợfnac n.
Huynh trưbtth ởdatb ng Thầrsld n-vũfpum thậeost p anh làcrcj Hùelvv ng Nhâdatb n tâdatb u:
– Thỉqxps nh Thásymi i-hậeost u vớuplg i hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng minh kiếjfyh n, xưbtth a nay sưbtth phụvjiy củvjiy a hạgqin thầrsld n đovdw ãoshc trừbzgx ng phạgqin t tộqxps i nhâdatb n nàcrcj o, thìwjuy nhữjosd ng kẻloic đovdw óufto khôfmcg ng bao giờrjed bịfxrs xửqhjm oan ứuplg c cảbgbk . Chắoxvp c ba ngưbtth ờrjed i nàcrcj y phạgqin m trọkeip ng tộqxps i ghêwyqz lắoxvp m, màcrcj triềjfyh u đovdw ìwjuy nh vàcrcj cásymi c quan âdatb n xásymi , nêwyqz n ngưbtth ờrjed i mớuplg i ra tay.
Dùelvv sao cũfpum ng còptkr n tíktqk nh trẻloic con, nhàcrcj vua hỏwyov i:
– Đqdoo inh đovdw ôfmcg -thốgqin ng cóufto tìwjuy m ra lýfnac lịfxrs ch ba ngưbtth ờrjed i đovdw àcrcj n bàcrcj đovdw óufto khôfmcg ng?
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin , hạgqin thầrsld n biếjfyh t rấbzgx t kỹeost vềjfyh ba ngưbtth ờrjed i nàcrcj y. Họkeip khôfmcg ng phảbgbk i ai đovdw âdatb u xa lạgqin , mộqxps t ngưbtth ờrjed i làcrcj bàcrcj Minh-Giang dìwjuy ghẻloic củvjiy a thásymi i-hậeost u, mộqxps t ngưbtth ờrjed i làcrcj ảbgbk Minh-Can em thásymi i-hậeost u, mộqxps t ngưbtth ờrjed i làcrcj mụvjiy Sửqhjm u ngưbtth ờrjed i ởdatb cũfpum nhàcrcj thásymi i-hậeost u. Chíktqk nh phủvjiy -thừbzgx a Thăwjuy ng-long biếjfyh t rằhwvw ng ba ngưbtth ờrjed i nàcrcj y bịfxrs Mộqxps c-tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng trừbzgx ng phạgqin t, nêwyqz n khôfmcg ng ai dásymi m di chuyểbgbk n họkeip đovdw i.
Thếjfyh làcrcj triềjfyh u đovdw ìwjuy nh bỏwyov qua vụvjiy xửqhjm hay khôfmcg ng xửqhjm Minh-Giang, Minh-Can. Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u ban chỉqxps :
– Bâdatb y giờrjed phiềjfyh n sưbtth huynh Đqdoo ạgqin i-tưbtth -mãoshc Thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t vớuplg i Thầrsld n-vũfpum thậeost p anh hộqxps giásymi Hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng sang cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng, trao tấbzgx t cảbgbk hồgqin sơufto nộqxps i vụvjiy , đovdw ểbgbk Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u tựthtv xửqhjm .
Bỗgivt ng Hoàcrcj ng-môfmcg n quan vàcrcj o tâdatb u:
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin cóufto mộqxps t ngưbtth ờrjed i đovdw àcrcj n ôfmcg ng, mộqxps t ngưbtth ờrjed i đovdw àcrcj n bàcrcj cỡsbvj i ngựthtv a, vớuplg i mưbtth ơufto i tùelvv y tùelvv ng xin vàcrcj o yếjfyh t kiếjfyh n bệcxon -hạgqin .
Nhàcrcj vua hỏwyov i:
– Họkeip cóufto xưbtth ng têwyqz n khôfmcg ng?
– Tâdatb u, họkeip trao cho thầrsld n hai thanh kiếjfyh m, rồgqin i nóufto i rằhwvw ng: « Chủvjiy hai thanh kiếjfyh m xin cầrsld u kiếjfyh n ».
– Đqdoo em kiếjfyh m vàcrcj o đovdw âdatb y.
Hoàcrcj ng-môfmcg n quan dâdatb ng hai thanh kiếjfyh m, vỏwyov dásymi t ngọkeip c sásymi ng ngờrjed i. Lýfnac Thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t tiếjfyh p kiếjfyh m rúqdmb t ra khỏwyov i vỏwyov , bấbzgx t giásymi c mặwirp t ôfmcg ng trởdatb thàcrcj nh nghiêwyqz m trọkeip ng, trong lòptkr ng hâdatb n hoan khôfmcg ng búqdmb t nàcrcj o tảbgbk siếjfyh t, rồgqin i nóufto i bằhwvw ng giọkeip ng cựthtv c kỳcxon kíktqk nh trọkeip ng:
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin , họkeip chíktqk nh... chíktqk nh làcrcj Kinh-Nam vưbtth ơufto ng vớuplg i côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu.
Nhắoxvp c đovdw ểbgbk đovdw ộqxps c giảbgbk nhớuplg : Kinh-Nam vưbtth ơufto ng Trầrsld n Tựthtv -Mai vàcrcj côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu đovdw ưbtth ợfnac c võwsts lâdatb m Hoa-Kiệcxon t gọkeip i làcrcj Ưgivt ng-sơufto n song hiệcxon p. Suốgqin t bốgqin n mưbtth ơufto i năwjuy m qua, hai vịfxrs khi thìwjuy trấbzgx n thủvjiy biêwyqz n giớuplg i Hoa-Việcxon t, khi thìwjuy đovdw ásymi nh Tâdatb y-Hạgqin , khi thìwjuy đovdw ásymi nh Liêwyqz u; vưbtth ơufto ng làcrcj ngưbtth ờrjed i dùelvv ng binh giỏwyov i nhấbzgx t Hoa-Việcxon t, võwsts côfmcg ng cao siêwyqz u khôfmcg ng biếjfyh t đovdw âdatb u màcrcj lưbtth ờrjed ng. Hai vịfxrs lạgqin i cóufto tai mắoxvp t đovdw ệcxon tửqhjm khắoxvp p nơufto i, chuyêwyqz n xửqhjm tửqhjm bọkeip n quan lạgqin i nhũfpum ng lạgqin m, bọkeip n gian thầrsld n tặwirp c tửqhjm , bọkeip n chủvjiy trưbtth ơufto ng chia rẽpcyn tìwjuy nh Hoa-Việcxon t. Vìwjuy vậeost y ngay vua Tốgqin ng nhưbtth Nhâdatb n-Tôfmcg ng, vua Việcxon t nhưbtth Thásymi i-tôfmcg ng, Thásymi nh-tôfmcg ng... mỗgivt i khi nghe đovdw ếjfyh n têwyqz n vưbtth ơufto ng cũfpum ng cảbgbk m thấbzgx y lạgqin nh gásymi y. Vưbtth ơufto ng hiệcxon n đovdw ưbtth ợfnac c phong Thásymi i-sưbtth thưbtth ợfnac ng-phụvjiy , Kinh-Nam vưbtth ơufto ng, cao hơufto n tưbtth ớuplg c Giao-chỉqxps quậeost n vưbtth ơufto ng củvjiy a Thásymi i-Ninh đovdw ếjfyh nhiềjfyh u. Vìwjuy vậeost y, nghe Thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t tâdatb u, Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u tuyêwyqz n chỉqxps :
– Tấbzgx t cảbgbk chúqdmb ng ta phảbgbk i ra nghêwyqz nh đovdw óufto n vưbtth ơufto ng.
Tớuplg i cửqhjm a Đqdoo ạgqin i-hưbtth ng, Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u hôfmcg :
– Côfmcg phụvjiy Lêwyqz -thịfxrs Yếjfyh n-Loan, vưbtth ơufto ng nhi Càcrcj n-Đqdoo ứuplg c cùelvv ng básymi ch quan tham kiếjfyh n đovdw ạgqin i vưbtth ơufto ng vàcrcj côfmcg ng chúqdmb a đovdw iệcxon n hạgqin . Bọkeip n thầrsld n khôfmcg ng biếjfyh t đovdw ạgqin i vưbtth ơufto ng vớuplg i đovdw iệcxon n hạgqin giásymi lâdatb m đovdw ểbgbk đovdw óufto n, mong đovdw ạgqin i đovdw ứuplg c âdatb n xásymi .
Kinh-Nam vưbtth ơufto ng đovdw ásymi p lễoarg , rồgqin i cưbtth ờrjed i:
– Dùelvv tôfmcg i cóufto làcrcj m quan lớuplg n đovdw ếjfyh n đovdw âdatb u, thìwjuy cũfpum ng chỉqxps làcrcj mộqxps t con dâdatb n Đqdoo ạgqin i-Việcxon t. Tôfmcg i vềjfyh thăwjuy m quêwyqz vớuplg i tưbtth cásymi ch làcrcj ngưbtth ờrjed i Việcxon t, chứuplg khôfmcg ng phảbgbk i ôfmcg ng vua. Khôfmcg ng dásymi m nhọkeip c ngọkeip c thểbgbk Thásymi i-hậeost u vớuplg i Hoàcrcj ng-thưbtth ợfnac ng nghêwyqz nh đovdw óufto n.
Thoásymi ng trôfmcg ng thấbzgx y Tôfmcg n-Đqdoo ảbgbk n, vưbtth ơufto ng tung mìwjuy nh nhảbgbk y đovdw ếjfyh n bêwyqz n ôfmcg ng, rồgqin i cảbgbk hai ôfmcg m lấbzgx y nhau, nưbtth ớuplg c mắoxvp t cùelvv ng dàcrcj n dụvjiy a. Tôfmcg n Đqdoo ảbgbk n nóufto i trong nưbtth ớuplg c mắoxvp t:
– Chúqdmb Sásymi u, anh nhớuplg chúqdmb qua. Chúqdmb ng ta xa nhau, thoásymi ng mộqxps t cásymi i màcrcj đovdw ãoshc bốgqin n mưbtth ơufto i bốgqin n năwjuy m.
– Em cũfpum ng nhớuplg anh Năwjuy m muốgqin n mờrjed con mắoxvp t.
Thấbzgx y Côfmcg i-sơufto n tam anh, vưbtth ơufto ng chạgqin y lạgqin i cung tay:
– Tiểbgbk u đovdw ệcxon xin tham kiếjfyh n đovdw ạgqin i, nhịfxrs , tam sưbtth huynh.
Giữjosd a lúqdmb c mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ang chàcrcj o mừbzgx ng Kinh-Nam vưbtth ơufto ng vớuplg i côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu, chưbtth a ai kịfxrs p hỏwyov i tạgqin i sao đovdw ưbtth ờrjed ng xa diệcxon u vợfnac i, quâdatb n vụvjiy khẩjkhn n cấbzgx p màcrcj hai vịfxrs lạgqin i trởdatb vềjfyh Đqdoo ạgqin i-Việcxon t nhưbtth thếjfyh nàcrcj y... thìwjuy thấbzgx y khóufto i bốgqin c lêwyqz n mờrjed mịfxrs t ởdatb trong Hoàcrcj ng-thàcrcj nh. Mộqxps t thịfxrs -vệcxon phi ngựthtv a ra tâdatb u vớuplg i nhàcrcj vua:
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin , cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng bỗgivt ng bốgqin c chásymi y bốgqin n bềjfyh mộqxps t lúqdmb c. Khôfmcg ng biếjfyh t ai tẩjkhn m dầrsld u, đovdw ểbgbk lưbtth u huỳcxon nh khắoxvp p cung, nêwyqz n lửqhjm a vừbzgx a bốgqin c lêwyqz n làcrcj chásymi y lớuplg n. Hiệcxon n thịfxrs -vệcxon đovdw ang chữjosd a chásymi y, nhưbtth ng e khôfmcg ng kịfxrs p.
Tuy cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng chásymi y, nhưbtth ng mọkeip i ngưbtth ờrjed i vẫdmav n khôfmcg ng chúqdmb ýfnac , màcrcj cùelvv ng nhau tiếjfyh p đovdw ãoshc i Kinh-Nam vưbtth ơufto ng. Tớuplg i đovdw iệcxon n Càcrcj n-nguyêwyqz n, Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u cóufto ýfnac đovdw ểbgbk vưbtth ơufto ng ngồgqin i cao hơufto n Thásymi i-Ninh đovdw ếjfyh , côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu ngồgqin i trêwyqz n bàcrcj . Nhưbtth ng vưbtth ơufto ng tựthtv kébtth o ghếjfyh mìwjuy nh ngang vớuplg i nhàcrcj vua; côfmcg ng chúqdmb a kébtth o ghếjfyh ngang vớuplg i thásymi i-hậeost u. Thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t nguyêwyqz n làcrcj con củvjiy a Ngôfmcg An-Ngữjosd , sưbtth huynh củvjiy a vưbtth ơufto ng, trưbtth ớuplg c đovdw âdatb y vưbtth ơufto ng thưbtth ơufto ng yêwyqz u ôfmcg ng cùelvv ng cựthtv c, vìwjuy vậeost y ôfmcg ng đovdw ứuplg ng ra giớuplg i thiệcxon u từbzgx ng quan chứuplg c hiệcxon n diệcxon n vớuplg i vưbtth ơufto ng.
Vưbtth ơufto ng đovdw ưbtth a mắoxvp t nhìwjuy n Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng Hoằhwvw ng-Châdatb n, Tíktqk n-Nghĩtzva a vưbtth ơufto ng Chiêwyqz u-Văwjuy n, rồgqin i vẫdmav y tay gọkeip i hai vịfxrs lạgqin i gầrsld n. Vưbtth ơufto ng nắoxvp m tay hai chásymi u:
– Cậeost u thựthtv c cóufto lỗgivt i vớuplg i mẹgbmd chásymi u. Ai đovdw ờrjed i, hai chásymi u sinh lúqdmb c nàcrcj o cậeost u khôfmcg ng hay, lớuplg n lúqdmb c nàcrcj o cậeost u khôfmcg ng biếjfyh t. Nay hai chásymi u đovdw ãoshc thàcrcj nh đovdw ạgqin i thầrsld n, cậeost u mớuplg i thấbzgx y mặwirp t. Trậeost n đovdw ásymi nh Chiêwyqz m vừbzgx a rồgqin i, hai chásymi u thựthtv c xứuplg ng đovdw ásymi ng làcrcj chásymi u củvjiy a cậeost u.
Côfmcg ng-chúqdmb a Huệcxon -Nhu vẫdmav y gọkeip i vưbtth ơufto ng phi Trinh-Dung, Ngọkeip c-Nam lạgqin i bêwyqz n cạgqin nh rồgqin i nắoxvp m lấbzgx y cổgivt tay. Lậeost p tứuplg c hai vưbtth ơufto ng phi cảbgbk m thấbzgx y cổgivt tay mìwjuy nh nhưbtth bịfxrs ngoặwirp m mộqxps t miếjfyh ng. Phảbgbk n ứuplg ng tựthtv nhiêwyqz n, hai ngưbtth ờrjed i vậeost n côfmcg ng chốgqin ng trảbgbk , nhưbtth ng cũfpum ng đovdw au thấbzgx u tâdatb m can. Côfmcg ng chúqdmb a buôfmcg ng tay hai ngưbtth ờrjed i ra rồgqin i gậeost t đovdw ầrsld u:
– Đqdoo ẹgbmd p thựthtv c! Nộqxps i côfmcg ng cao thựthtv c. Gớuplg m, họkeip c tròptkr côfmcg ng chúqdmb a Cẩjkhn m-Thi vớuplg i Long-thàcrcj nh ẩjkhn n sĩtzva cóufto khásymi c.
Ngôfmcg Cẩjkhn m-Thi cưbtth ờrjed i vui vẻloic :
– Nàcrcj o, bàcrcj mợfnac trắoxvp c nghiệcxon m võwsts côfmcg ng chásymi u dâdatb u rồgqin i, cóufto gìwjuy cho chásymi u khôfmcg ng nàcrcj o?
– Cóufto chứuplg !
Côfmcg ng-chúqdmb a Huệcxon -Nhu móufto c trong cásymi i túqdmb i đovdw eo bêwyqz n mìwjuy nh ra hai con phụvjiy ng bằhwvw ng vàcrcj ng, trêwyqz n dásymi t kim cưbtth ơufto ng sásymi ng lóufto ng lásymi nh. Bàcrcj càcrcj i vàcrcj o másymi i tóufto c hai vưbtth ơufto ng phi:
– Gọkeip i làcrcj chúqdmb t quàcrcj diệcxon n kiếjfyh n, mợfnac cho hai chásymi u dâdatb u.
Trung-Thàcrcj nh vưbtth ơufto ng, Tíktqk n-Nghĩtzva a vưbtth ơufto ng cùelvv ng hai vưbtth ơufto ng phi tạgqin ơufto n, rồgqin i chắoxvp p tay đovdw ứuplg ng hầrsld u sau Kinh-Nam vưbtth ơufto ng vớuplg i côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu.
Kinh-Nam vưbtth ơufto ng gọkeip i Long-biêwyqz n ngũfpum hùelvv ng, Tâdatb y-hồgqin thấbzgx t kiệcxon t lạgqin i gầrsld n. Mưbtth ờrjed i hai ngưbtth ờrjed i từbzgx ng làcrcj đovdw ạgqin i tưbtth ớuplg ng xôfmcg ng pha trậeost n mạgqin c, đovdw ốgqin i diệcxon n vớuplg i cásymi i chếjfyh t thưbtth ờrjed ng trựthtv c; thếjfyh màcrcj đovdw ứuplg ng trưbtth ớuplg c vưbtth ơufto ng, cảbgbk mưbtth ờrjed i hai ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u khôfmcg ng dásymi m nhìwjuy n thẳmzdy ng vàcrcj o mặwirp t.
Vưbtth ơufto ng hỏwyov i:
– Mưbtth ờrjed i hai chásymi u đovdw ếjfyh u làcrcj đovdw ệcxon tửqhjm củvjiy a Khai-Quốgqin c vưbtth ơufto ng, thếjfyh thìwjuy cũfpum ng làcrcj chásymi u gọkeip i ta bằhwvw ng cậeost u. Cásymi c chásymi u thửqhjm nhìwjuy n thẳmzdy ng vàcrcj o mặwirp t ta xem nàcrcj o!
Cảbgbk mưbtth ờrjed i hai ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u nhìwjuy n thẳmzdy ng vàcrcj o mặwirp t vưbtth ơufto ng. Bấbzgx t giásymi c họkeip cùelvv ng ngẩjkhn n ngưbtth ờrjed i ra. Vìwjuy cứuplg nghe danh vưbtth ơufto ng, họkeip nhữjosd ng tưbtth ởdatb ng tưbtth ớuplg ng mạgqin o vưbtth ơufto ng dữjosd dằhwvw n, oai nghiêwyqz m ghêwyqz lắoxvp m. Khôfmcg ng ngờrjed , trưbtth ớuplg c mặwirp t họkeip , họkeip chỉqxps thấbzgx y mộqxps t nam tửqhjm ôfmcg n nhu, gưbtth ơufto ng mặwirp t hòptkr a nhãoshc , nóufto i năwjuy ng ôfmcg n tồgqin n.
Vưbtth ơufto ng chỉqxps Phạgqin m Dậeost t:
– Cásymi c chásymi u nghĩtzva gìwjuy vềjfyh cậeost u?
– Thưbtth a cậeost u, chásymi u thấbzgx y cậeost u mợfnac ôfmcg n nhu, dịfxrs u dàcrcj ng hơufto n cảbgbk cậeost u mợfnac Năwjuy m (Tôfmcg n Đqdoo ảbgbk n), ngang vớuplg i vua bàcrcj Bìwjuy nh-Dưbtth ơufto ng phòptkr mãoshc Thâdatb n Thiệcxon u-Thásymi i, U-bon vưbtth ơufto ng Lêwyqz Văwjuy n côfmcg ng chúqdmb a Nong-Nụvjiy t. Thếjfyh màcrcj ...
Vưbtth ơufto ng cưbtth ờrjed i:
– Nếjfyh u cứuplg nghe ngưbtth ờrjed i ta đovdw ồgqin n đovdw ạgqin i, thìwjuy cásymi c chásymi u tưbtth ởdatb ng đovdw ầrsld u cậeost u cóufto sừbzgx ng, miệcxon ng cậeost u cóufto nanh hẳmzdy n?
Côfmcg ng-chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh bậeost t cưbtth ờrjed i:
– Dạgqin , hơufto n thếjfyh nữjosd a!
Cảbgbk mưbtth ờrjed i hai tưbtth ớuplg ng trẻloic đovdw ềjfyh u gậeost t đovdw ầrsld u, hưbtth ởdatb ng ứuplg ng lờrjed i Thiêwyqz n-Ninh. Côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu nắoxvp m tay côfmcg ng chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh kébtth o lạgqin i bêwyqz n cạgqin nh, bàcrcj vòptkr ng tay ôfmcg m lấbzgx y ngang lưbtth ng nàcrcj ng, rồgqin i cưbtth ờrjed i:
– Từbzgx xưbtth a đovdw ếjfyh n giờrjed , ta vớuplg i vưbtth ơufto ng tuy mang têwyqz n Ưgivt ng-sơufto n song hiệcxon p thựthtv c; nhưbtth ng nhữjosd ng vụvjiy ásymi n lớuplg n, đovdw ềjfyh u khôfmcg ng do chúqdmb ng ta xửqhjm , màcrcj nhữjosd ng ngưbtth ờrjed i khásymi c « bắoxvp t nạgqin t » chúqdmb ng ta, mạgqin o danh chúqdmb nng ta màcrcj xửqhjm . Cứuplg mỗgivt i khi gặwirp p kẻloic cóufto tộqxps i, họkeip xửqhjm bừbzgx a, rồgqin i đovdw ổgivt lêwyqz n đovdw ầrsld u chúqdmb ng ta.
Nghe côfmcg ng-chúqdmb a kểbgbk « bịfxrs ngưbtth ờrjed i ta bắoxvp t nạgqin t » bấbzgx t giásymi c mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u bậeost t cưbtth ờrjed i. Côfmcg ng-chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh lắoxvp c đovdw ầrsld u:
– Chásymi u tưbtth ởdatb ng trêwyqz n đovdw ờrjed i nàcrcj y đovdw ếjfyh n Ngọkeip c-Hoàcrcj ng đovdw ạgqin i đovdw ếjfyh , Diêwyqz m-La lãoshc o tửqhjm thấbzgx y vưbtth ơufto ng gia vớuplg i đovdw iệcxon n hạgqin cũfpum ng phảbgbk i run rẩjkhn y, thìwjuy hỏwyov i rằhwvw ng ai màcrcj dásymi m bắoxvp t nạgqin t Ưgivt ng-sơufto n song hiệcxon p?
Vưbtth ơufto ng chỉqxps vàcrcj o Tôfmcg n Đqdoo ảbgbk n, Cẩjkhn m-Thi:
– Thìwjuy ôfmcg ng bàcrcj nàcrcj y chứuplg ai? Lạgqin i còptkr n bàcrcj La-sásymi t Thanh-Mai, bàcrcj Chằhwvw ng-lửqhjm a Bảbgbk o-Hòptkr a, bàcrcj Chằhwvw ng-tinh Thiếjfyh u-Mai nữjosd a.
Côfmcg ng-chúqdmb a Huệcxon -Nhu chỉqxps vàcrcj o Côfmcg i-sơufto n tam anh:
– Ba ôfmcg ng kẹgbmd nàcrcj y còptkr n khiếjfyh p đovdw ảbgbk m hơufto n ai hếjfyh t. Nhữjosd ng vụvjiy ásymi n kinh hồgqin n tásymi ng đovdw ởdatb m trêwyqz n đovdw ấbzgx t Tốgqin ng làcrcj do ba ôfmcg ng xửqhjm cảbgbk . Còptkr n nhữjosd ng vụvjiy ásymi n ởdatb trêwyqz n đovdw ấbzgx t Việcxon t làcrcj do Quốgqin c-mẫdmav u Thanh-Mai, ôfmcg ng bàcrcj Long-thàcrcj nh ẩjkhn n sĩtzva xửqhjm . Trong Thuậeost n-Thiêwyqz n thậeost p hùelvv ng thìwjuy duy bàcrcj Bìwjuy nh-Dưbtth ơufto ng làcrcj khôfmcg ng xửqhjm ai. Còptkr n bấbzgx t cứuplg ôfmcg ng nàcrcj o, bàcrcj nàcrcj o cũfpum ng cóufto thểbgbk xưbtth ng làcrcj Ưgivt ng-sơufto n song hiệcxon p, màcrcj chúqdmb ng ta đovdw àcrcj nh chịfxrs u thua, cóufto dásymi m nóufto i gìwjuy đovdw âdatb u?
Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u hỏwyov i:
– Khảbgbk i đovdw ạgqin i vưbtth ơufto ng, thếjfyh vụvjiy ásymi n Trịfxrs nh Quang-Thạgqin ch do ai xửqhjm ? Vụvjiy nàcrcj y cóufto tásymi c dụvjiy ng làcrcj m bọkeip n gian thầrsld n tặwirp c tửqhjm sợfnac hãoshc i đovdw ếjfyh n khôfmcg ng biếjfyh t chúqdmb ng làcrcj ai nữjosd a!
Côfmcg ng-chúqdmb a Huệcxon -Nhu cưbtth ờrjed i rấbzgx t tưbtth ơufto i:
– Thásymi i-hậeost u thửqhjm đovdw oásymi n xem làcrcj ai?
– Chásymi u thựthtv c khôfmcg ng đovdw oásymi n ra.
– Thásymi i-hậeost u khôfmcg ng đovdw oásymi n ra làcrcj phảbgbk i. Ngưbtth ờrjed i xửqhjm vụvjiy ấbzgx y làcrcj Yêwyqz n-vưbtth ơufto ng vưbtth ơufto ng phi tứuplg c tiêwyqz n-nưbtth ơufto ng Thiếjfyh u-Mai.
Tấbzgx t cảbgbk mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u bậeost y lêwyqz n tiếjfyh ng ồgqin :
Nhàcrcj vua hỏwyov i:
– Khảbgbk i đovdw ạgqin i-vưbtth ơufto ng, chásymi u sinh sau, đovdw ẻloic muộqxps n, từbzgx hồgqin i cóufto tríktqk nhớuplg đovdw ãoshc nghe danh Mộqxps c-tồgqin n vọkeip ng thêwyqz bồgqin -tásymi t. Mỗgivt i hàcrcj nh xửqhjm củvjiy a ngàcrcj i đovdw ềjfyh u khiếjfyh n bọkeip n đovdw ầrsld u trộqxps m đovdw uôfmcg i cưbtth ớuplg p, bọkeip n sâdatb u dâdatb n mọkeip t nưbtth ớuplg c kinh tâdatb m đovdw ộqxps ng phásymi ch. Vậeost y ngàcrcj i làcrcj ai?
– Tôfmcg i thựthtv c khôfmcg ng giásymi m nóufto i. Tôfmcg i chỉqxps xin hébtth lộqxps đovdw ểbgbk bệcxon -hạgqin biếjfyh t, hoàcrcj thưbtth ợfnac ng làcrcj ngưbtth ờrjed i đovdw ãoshc dàcrcj nh cảbgbk cuộqxps c đovdw ờrjed i đovdw ểbgbk bảbgbk o vệcxon tộqxps c Việcxon t. Vợfnac chồgqin ng chúqdmb ng tôfmcg i thấbzgx y ngưbtth ờrjed i, làcrcj bỏwyov trốgqin n biệcxon t.
Thấbzgx y đovdw ếjfyh n Ưgivt ng-sơufto n song hiệcxon p màcrcj còptkr n kinh sợfnac Mộqxps c-tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng, thìwjuy mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u nghĩtzva thầrsld m rằhwvw ng, cóufto thểbgbk ôfmcg ng làcrcj Hồgqin ng-Sơufto n đovdw ạgqin i phu, Thiêwyqz n-trưbtth ờrjed ng ngũfpum kiệcxon t. Nhưbtth ng khôfmcg ng ai đovdw oásymi n ra đovdw ưbtth ợfnac c cảbgbk .
Đqdoo ếjfyh n đovdw óufto quan tổgivt ng-lĩtzva nh thịfxrs -vệcxon Hùelvv ng Lễoarg vàcrcj o tâdatb u:
– Tâdatb u bệcxon -hạgqin , cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng bịfxrs ngưbtth ờrjed i ta tẩjkhn m dầrsld u, đovdw ặwirp t lưbtth u huỳcxon nh khắoxvp p nơufto i, đovdw iểbgbk m huyệcxon t Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u vớuplg i bẩjkhn y mưbtth ơufto i sásymi u cung nữjosd rồgqin i châdatb m lửqhjm a đovdw ốgqin t, nêwyqz n đovdw ộqxps i cứuplg u hỏwyov a tuy cóufto ra tay, màcrcj khôfmcg ng cứuplg u đovdw ưbtth ợfnac c mộqxps t ngưbtth ờrjed i nàcrcj o. Thầrsld n xin chịfxrs u tộqxps i vớuplg i bệcxon -hạgqin .
Kinh-Nam vưbtth ơufto ng xua tay:
– Sưbtth đovdw iệcxon t! Ngưbtth ờrjed i khôfmcg ng cóufto lỗgivt i gìwjuy cảbgbk . Vụvjiy nàcrcj y chíktqk nh chúqdmb ng ta ra tay. Cásymi i con mụvjiy Dưbtth ơufto ng Hồgqin ng-Hạgqin c nàcrcj y thựthtv c làcrcj mộqxps t con ásymi c quỷufto . Chỉqxps nguyêwyqz n tộqxps i đovdw ásymi nh thuốgqin c mêwyqz tĩtzva nh thâdatb n Thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t cũfpum ng đovdw ủvjiy xửqhjm lăwjuy ng trìwjuy rồgqin i. Thịfxrs lạgqin i dấbzgx u Đqdoo inh Hiềjfyh n xưbtth ng làcrcj Nguyễoarg n Bôfmcg ng trong cung đovdw ểbgbk hàcrcj nh lạgqin c làcrcj m ôfmcg uếjfyh hậeost u cung. Thịfxrs còptkr n trốgqin n ra ngoàcrcj i họkeip p vớuplg i Tốgqin ng mưbtth u cưbtth ớuplg p ngôfmcg i vua nữjosd a. Khi việcxon c phásymi t giásymi c, vua Thásymi nh-tôfmcg ng âdatb n xásymi cho thịfxrs . Tưbtth ởdatb ng nhưbtth vậeost y thịfxrs đovdw ãoshc hốgqin i hậeost n, khôfmcg ng ngờrjed thịfxrs âdatb m thầrsld m básymi o mọkeip i kếjfyh hoạgqin ch bìwjuy nh Chiêwyqz m cho bọkeip n Hồgqin ng-thiếjfyh t giásymi o. Vìwjuy vậeost y mớuplg i cóufto việcxon c Chiêwyqz m biếjfyh t hếjfyh t kếjfyh hoạgqin ch củvjiy a ta. Cuốgqin i cùelvv ng, thịfxrs chuẩjkhn n bịfxrs kếjfyh hoạgqin ch cưbtth ớuplg p ngôfmcg i vua khi đovdw ứuplg c Thásymi nh-tôfmcg ng băwjuy ng hàcrcj , suýfnac t nữjosd a gâdatb y ra cuộqxps c tưbtth ơufto ng tàcrcj n đovdw ổgivt másymi u. Nhờrjed di chiếjfyh u củvjiy a Quốgqin c-phụvjiy , thịfxrs đovdw ưbtth ợfnac c âdatb n xásymi , nhưbtth ng thịfxrs vẫdmav n cứuplg tìwjuy m cásymi ch hạgqin i dâdatb n, phảbgbk n quốgqin c, thịfxrs thôfmcg ng básymi o mọkeip i quốgqin c kếjfyh cho Tốgqin ng. Giảbgbk nhưbtth Mộqxps c-Tồgqin n hòptkr a thưbtth ợfnac ng khôfmcg ng khásymi m phásymi ra, thìwjuy quốgqin c kếjfyh vềjfyh Liêwyqz u, Hạgqin đovdw ãoshc bịfxrs Tốgqin ng qhásymi rồgqin i khốgqin ng? Ba phásymi i đovdw oàcrcj n củvjiy a ta khóufto bảbgbk o toàcrcj n tíktqk nh mệcxon nh.
Côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu tiếjfyh p lờrjed i Kinh-Nam vưbtth ơufto ng:
– Biếjfyh t bao nhiêwyqz u kếjfyh sásymi ch củvjiy a chúqdmb ng ta vớuplg i Đqdoo ạgqin i-Việcxon t mưbtth u cầrsld u cho Hoa-Việcxon t sốgqin ng thanh bìwjuy nh từbzgx triềjfyh u vua Nhâdatb n-Tôfmcg ng đovdw ếjfyh n giờrjed , đovdw ềjfyh u bịfxrs con quỷufto cásymi i básymi o cho Tốgqin ng biếjfyh t hếjfyh t. Nay vìwjuy muốgqin n hạgqin chúqdmb ng ta, Hy-Ninh đovdw ếjfyh mớuplg i trao nhữjosd ng mậeost t tấbzgx u củvjiy a Hồgqin ng-Hạgqin c cho têwyqz n Vưbtth ơufto ng An-Thạgqin ch. Thạgqin ch đovdw em nhữjosd ng thứuplg đovdw óufto đovdw ưbtth a ra triềjfyh u nghịfxrs , kếjfyh t tộqxps i ta cùelvv ng vưbtth ơufto ng thôfmcg ng đovdw ồgqin ng vớuplg i ngoạgqin i quốgqin c. Việcxon c nàcrcj y đovdw ưbtth a tớuplg i vưbtth ơufto ng vớuplg i ta khôfmcg ng thểbgbk cầrsld m đovdw ạgqin i quâdatb n nữjosd a. Chúqdmb ng ta nghĩtzva : Việcxon c làcrcj m củvjiy a chúqdmb ng ta quang minh lỗgivt i lạgqin c, khi thásymi c khôfmcg ng phảbgbk i hổgivt thẹgbmd n vớuplg i liệcxon t tổgivt Trung-nguyêwyqz n, Đqdoo ạgqin i-Việcxon t làcrcj đovdw ưbtth ợfnac c rồgqin i. Cho nêwyqz n chúqdmb ng ta cásymi o quan màcrcj vềjfyh đovdw âdatb y. Thịfxrs thựthtv c làcrcj con rắoxvp n đovdw ộqxps c nằhwvw m trong hoàcrcj ng-cung. Chúqdmb ng ta cũfpum ng biếjfyh t triềjfyh u đovdw ìwjuy nh Đqdoo ạgqin i-Việcxon t khôfmcg ng thểbgbk giếjfyh t thịfxrs , nêwyqz n chúqdmb ng ta phảbgbk i ra tay.
Kinh-Nam vưbtth ơufto ng nóufto i vớuplg i Thásymi i-Ninh đovdw ếjfyh :
– Chúqdmb ng tôfmcg i xửqhjm tửqhjm Dưbtth ơufto ng Hồgqin ng-Hạgqin c vớuplg i bẩjkhn y mưbtth ơufto i sásymi u cung nữjosd xuấbzgx t thâdatb n từbzgx Hồgqin ng-thiếjfyh t giásymi o, rồgqin i đovdw ốgqin t cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng. Nếjfyh u nhưbtth bệcxon -hạgqin vớuplg i triềjfyh u đovdw ìwjuy nh bắoxvp t lỗgivt i, thìwjuy chúqdmb ng tôfmcg i xin chịfxrs u.
Từbzgx khi cóufto tríktqk khôfmcg n, nhàcrcj vua đovdw ưbtth ợfnac c chịfxrs làcrcj côfmcg ng chúqdmb a Thiêwyqz n-Ninh thuậeost t cho khôfmcg ng biếjfyh t bao nhiêwyqz u huyềjfyh n thoạgqin i vềjfyh Ưgivt ng-sơufto n song hiệcxon p, Mộqxps c-tồgqin n vọkeip ng thêwyqz hòptkr a thưbtth ợfnac ng. Trong tâdatb m tưbtth ởdatb ng, nhàcrcj vua kíktqk nh trọkeip ng ba ngưbtth ờrjed i nàcrcj y nhưbtth thầrsld n nhưbtth thásymi nh. Nay nghe vưbtth ơufto ng tựthtv nhậeost n lỗgivt i, nhàcrcj vua xua tay:
– Đqdoo ạgqin i vưbtth ơufto ng vìwjuy Đqdoo ạgqin i-Việcxon t màcrcj trừbzgx gian, khiếjfyh n toàcrcj n tộqxps c Việcxon t đovdw ềjfyh u thâdatb m cảbgbk m, cóufto đovdw âdatb u chásymi u dásymi m bắoxvp t lỗgivt i.
Ghi chúqdmb ,
Cásymi c bộqxps sửqhjm Việcxon t nhưbtth Đqdoo VSKTT, Việcxon t-sửqhjm lưbtth ợfnac c, An-nam chíktqk lưbtth ợfnac c, cho đovdw ếjfyh n Tốgqin ng-sửqhjm đovdw ềjfyh u chébtth p mơufto hồgqin vềjfyh sựthtv kiệcxon n nàcrcj y nhưbtth sau:
« Quýfnac -Sửqhjm u, Thásymi i-Ninh năwjuy m thứuplg nhìwjuy (1073), bêwyqz n Tốgqin ng làcrcj niêwyqz n hiệcxon u Hy-Ninh thứuplg sásymi u. Giam Hoàcrcj ng thásymi i hậeost u họkeip Dưbtth ơufto ng, tôfmcg n Hoàcrcj ng thásymi i-phi làcrcj m Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u. Linh-Nhâdatb n cóufto tíktqk nh hay ghen, cho mìwjuy nh làcrcj mẹgbmd màcrcj khôfmcg ng đovdw ưbtth ợfnac c dựthtv chíktqk nh sựthtv , mớuplg i dụvjiy vớuplg i nhàcrcj vua rằhwvw ng: "Mẹgbmd giàcrcj khóufto nhọkeip c mớuplg i cóufto ngàcrcj y nay, màcrcj bâdatb y giờrjed phúqdmb quýfnac ngưbtth ờrjed i khásymi c đovdw ưbtth ợfnac c hưbtth ởdatb ng, thếjfyh thìwjuy sẽpcyn đovdw ểbgbk mẹgbmd giàcrcj vàcrcj o đovdw âdatb u?". Vua bèktqk n sai giam Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u vàcrcj 76 cung nữjosd vàcrcj o cung Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng, rồgqin i bứuplg c phảbgbk i chếjfyh t theo lăwjuy ng Thásymi nh-tôfmcg ng ».
Ngôfmcg Sĩtzva -Liêwyqz n phêwyqz bìwjuy nh:
Nhâdatb n-tôfmcg ng làcrcj ngưbtth ờrjed i hiếjfyh u. Linh-Nhâdatb n làcrcj ngưbtth ờrjed i sùelvv ng đovdw ạgqin o Phậeost t, sao lạgqin i đovdw ếjfyh n nỗgivt i giếjfyh t đovdw íktqk ch Thásymi i-hậeost u, hãoshc m hạgqin i ngưbtth ờrjed i vôfmcg -tộqxps i, tàcrcj n nhẫdmav n đovdw ếjfyh n nhưbtth thếjfyh ưbtth ? Vìwjuy ghen làcrcj thưbtth ờrjed ng tìwjuy nh củvjiy a đovdw àcrcj n bàcrcj , huốgqin ng chi làcrcj mẹgbmd đovdw ẻloic màcrcj khôfmcg ng đovdw ưbtth ợfnac c dựthtv chíktqk nh sựthtv ? Linh-Nhâdatb n dẫdmav u làcrcj ngưbtth ờrjed i hiềjfyh n cũfpum ng khôfmcg ng thểbgbk nhẫdmav n nạgqin i đovdw ưbtth ợfnac c, cho nêwyqz n phảbgbk i dụvjiy vớuplg i vua. Bấbzgx y giờrjed vua còptkr n trẻloic thơufto , chỉqxps biếjfyh t chiềjfyh u lòptkr ng mẹgbmd làcrcj thíktqk ch, màcrcj khôfmcg ng biếjfyh t làcrcj lỗgivt i to. Thásymi i-sưbtth Lýfnac – Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh phảbgbk i ra trấbzgx n bêwyqz n ngoàcrcj i, biếjfyh t đovdw âdatb u chẳmzdy ng vìwjuy can giásymi n việcxon c ấbzgx y?
Sựthtv kiệcxon n nàcrcj y hếjfyh t sứuplg c phi lýfnac . Vìwjuy bấbzgx y giờrjed , nhàcrcj vua mớuplg i bẩjkhn y tuổgivt i, làcrcj m sao cóufto đovdw ủvjiy uy tíktqk n, khảbgbk năwjuy ng lậeost t đovdw ổgivt mộqxps t Thásymi i-hậeost u đovdw ang cầrsld m quyềjfyh n, vớuplg i mộqxps t Thásymi i-sưbtth kinh nghiệcxon m, cao niêwyqz n nhưbtth Lýfnac Đqdoo ạgqin o-Thàcrcj nh? Cho nêwyqz n khi viếjfyh t nhữjosd ng giòptkr ng nàcrcj y, tôfmcg i bỏwyov khôfmcg ng theo sửqhjm Việcxon t, Tốgqin ng-sửqhjm ; màcrcj theo gia-phảbgbk củvjiy a giòptkr ng họkeip Lýfnac tạgqin i Bắoxvp c-Hàcrcj n chébtth p vềjfyh Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u. Còptkr n việcxon c Thưbtth ợfnac ng-Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u bịfxrs đovdw ốgqin t chếjfyh t vớuplg i bẩjkhn y mưbtth ơufto i sásymi u cung nữjosd , tôfmcg i theo bộqxps QTNC, TTCTGCK cũfpum ng nhưbtth mộqxps chíktqk , văwjuy n bia cásymi c côfmcg ng thầrsld n Tốgqin ng đovdw ưbtth ợfnac c chébtth p thàcrcj nh sásymi ch mang têwyqz n TTCTBK. Trong ba tàcrcj i liệcxon u trêwyqz n đovdw ềjfyh u chébtth p rằhwvw ng Tốgqin ng sai ngưbtth ờrjed i sang hứuplg a phong cho Dưbtth ơufto ng Đqdoo ạgqin o-Gia làcrcj m Giao-chỉqxps quậeost n vưbtth ơufto ng. Vậeost y hãoshc y tổgivt chứuplg c binh biếjfyh n cưbtth ớuplg p ngôfmcg i họkeip Lýfnac . Nếjfyh u tổgivt chứuplg c binh biếjfyh n thấbzgx t bạgqin i, quâdatb n Tốgqin ng sẽpcyn vưbtth ợfnac t biêwyqz n sang giúqdmb p. Dưbtth ơufto ng gia tin thựthtv c. Nhưbtth ng khi sựthtv thấbzgx t bạgqin i, thìwjuy quâdatb n Tốgqin ng khôfmcg ng qua nhưbtth lờrjed i hứuplg a. Tốgqin ng làcrcj m việcxon c nàcrcj y chỉqxps vớuplg i mụvjiy c đovdw íktqk ch làcrcj m cho Giao-chỉqxps cóufto nộqxps i chiếjfyh n.
Vềjfyh việcxon c Dưbtth ơufto ng thásymi i hậeost u cùelvv ng bẩjkhn y mưbtth ơufto i sásymi u cung nữjosd bịfxrs giếjfyh t, uyêwyqz n nguyêwyqz n ra sao, chỉqxps đovdw ộqxps c giảbgbk Nam-quốgqin c sơufto n-hàcrcj mớuplg i biếjfyh t sựthtv thựthtv c màcrcj thôfmcg i.
Chợfnac t Kinh-Nam vưbtth ơufto ng liếjfyh c nhìwjuy n cung nữjosd đovdw ứuplg ng hầrsld u sau lưbtth ng Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u rồgqin i cau màcrcj y lạgqin i nhìwjuy n côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu nhưbtth hỏwyov i ýfnac kiếjfyh n. Côfmcg ng chúqdmb a cũfpum ng đovdw ưbtth a mắoxvp t nhìwjuy n cung nữjosd ấbzgx y tồgqin i lạgqin i lắoxvp c đovdw ầrsld u. Vưbtth ơufto ng trầrsld m tưbtth mộqxps t lúqdmb c, rồgqin i nóufto i vớuplg i ba đovdw oàcrcj n mậeost t sứuplg sang Tốgqin ng, Liêwyqz u, Hạgqin :
– Thôfmcg i! Cásymi c vịfxrs cứuplg yêwyqz m tâdatb m lêwyqz n đovdw ưbtth ờrjed ng. Trong bóufto ng tốgqin i, ngưbtth ờrjed i củvjiy a ta sẽpcyn theo dõwsts i, giúqdmb p đovdw ỡsbvj cásymi c vịfxrs . Chuyếjfyh n đovdw i củvjiy a cásymi c vịfxrs khôfmcg ng giúqdmb p Đqdoo ạgqin i-Việcxon t, cũfpum ng chẳmzdy ng giúqdmb p Tốgqin ng, Liêwyqz u, Hạgqin , màcrcj vìwjuy thiêwyqz n hạgqin làcrcj m mấbzgx t đovdw i cásymi i mầrsld m binh lửqhjm a khiếjfyh n ngưbtth ờrjed i chếjfyh t, nhàcrcj tan màcrcj thôfmcg i.
Vưbtth ơufto ng nóufto i vớuplg i Đqdoo ộqxps ng-đovdw ìwjuy nh thấbzgx t kiệcxon t, Tuyếjfyh t-sơufto n thậeost p anh:
– Cásymi c vịfxrs tuy sinh làcrcj m con dâdatb n Tốgqin ng, nhưbtth ng tổgivt tiêwyqz n gốgqin c ởdatb vùelvv ng Kinh-hồgqin , tứuplg c xưbtth a kia làcrcj ngưbtth ờrjed i Việcxon t. Côfmcg gia tưbtth ớuplg c phong Kinh-Nam vưbtth ơufto ng, cai trịfxrs vùelvv ng nàcrcj y mưbtth ờrjed i năwjuy m qua, nêwyqz n hiểbgbk u rấbzgx t rõwsts cásymi c vịfxrs . Cásymi c vịfxrs làcrcj nhữjosd ng đovdw ạgqin i hiệcxon p, họkeip c võwsts vớuplg i nguyệcxon n vọkeip ng hàcrcj nh hiệcxon p cứuplg u nguy phòptkr khốgqin n. Thếjfyh màcrcj cásymi c vịfxrs bịfxrs têwyqz n cẩjkhn u Nho Vưbtth ơufto ng An-Thạgqin ch trong triềjfyh u Hy-Ninh coi nhưbtth bọkeip n đovdw ầrsld u trộqxps m đovdw uôfmcg i cưbtth ớuplg p, rồgqin i đovdw ẩjkhn y cásymi c vịfxrs vàcrcj o chỗgivt chếjfyh t. Rấbzgx t may, khi cásymi c vịfxrs bịfxrs cùelvv ng đovdw ưbtth ờrjed ng, Đqdoo ạgqin i-Việcxon t khôfmcg ng nhữjosd ng khôfmcg ng thùelvv oásymi n cásymi c vịfxrs , màcrcj còptkr n đovdw ãoshc i cásymi c vịfxrs vàcrcj o bậeost c quốgqin c sĩtzva . Nay cásymi c vịfxrs đovdw ưbtth ợfnac c trao trọkeip ng trásymi ch thiêwyqz ng liêwyqz ng, làcrcj làcrcj m tắoxvp t ngọkeip n lửqhjm a chiếjfyh n tranh giữjosd a bốgqin n nưbtth ớuplg c, đovdw óufto làcrcj dịfxrs p cásymi c vịfxrs đovdw ưbtth ợfnac c tỏwyov rõwsts châdatb n bảbgbk n lĩtzva nh vìwjuy đovdw ờrjed i, cho đovdw ờrjed i. Thôfmcg i chúqdmb c cásymi c vịfxrs lêwyqz n đovdw ưbtth ờrjed ng may mắoxvp n.
Vưbtth ơufto ng đovdw ưbtth a mắoxvp t nhìwjuy n Hoàcrcj ng-Nghi, nhìwjuy n cung nữjosd đovdw ứuplg ng sau thásymi i-hậeost u:
– Hồgqin i bìwjuy nh Chiêwyqz m, bọkeip n Long-biêwyqz n ngũfpum -hùelvv ng cásymi c ngưbtth ờrjed i vớuplg i bốgqin n côfmcg vợfnac , do khôfmcg ng tinh tếjfyh , đovdw ểbgbk đovdw ếjfyh n nỗgivt i gâdatb y ra mốgqin i hậeost n tìwjuy nh thiêwyqz n thu, đovdw ầrsld y oan khuấbzgx t cho Nang-Chang-Lan. Vìwjuy âdatb n hậeost n, ngưbtth ờrjed i xin vớuplg i Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u đovdw ểbgbk tìwjuy m nàcrcj ng trong ba năwjuy m. Sau ba năwjuy m nếjfyh u khôfmcg ng thấbzgx y tin tứuplg c Chang-Lan ngưbtth ờrjed i mớuplg i cưbtth ớuplg i Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh, cóufto đovdw úqdmb ng thếjfyh khôfmcg ng?
– Thưbtth a cậeost u vâdatb ng.
– Tạgqin i sao năwjuy m ngoásymi i ngưbtth ờrjed i lạgqin i cưbtth ớuplg i Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh? Ngưbtth ờrjed i làcrcj con nhàcrcj danh gia, họkeip c thứuplg c uyêwyqz n básymi c, màcrcj sao lạgqin i thấbzgx t hứuplg a nhưbtth thếjfyh ? Ta phảbgbk i đovdw ásymi nh cho ngưbtth ờrjed i quèktqk châdatb n mớuplg i đovdw ưbtth ợfnac c.
Nghe vưbtth ơufto ng kếjfyh t tộqxps i, Hoàcrcj ng-Nghi cảbgbk m thấbzgx y lạgqin nh gásymi y. Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u đovdw ỡsbvj lờrjed i cho Hoàcrcj ng-Nghi:
– Khảbgbk i đovdw ạgqin i-vưbtth ơufto ng, việcxon c Nghi đovdw ệcxon cưbtth ớuplg i vợfnac làcrcj do chásymi u thôfmcg i thúqdmb c. Nguyêwyqz n năwjuy m trưbtth ớuplg c, chásymi u thấbzgx y Nghi đovdw ệcxon tuổgivt i đovdw ãoshc lớuplg n, Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh cũfpum ng vậeost y; màcrcj cásymi i thờrjed i hạgqin n Nghi đovdw ệcxon đovdw i tìwjuy m Chang-Lan cũfpum ng đovdw ãoshc quásymi ba năwjuy m, nêwyqz n chásymi u khảbgbk i vớuplg i Quốgqin c-mẫdmav u, vớuplg i sưbtth -huynh Thưbtth ờrjed ng-Kiệcxon t, rồgqin i cho làcrcj m lễoarg thàcrcj nh hôfmcg n.
– Việcxon c đovdw óufto tôfmcg i biếjfyh t. Nhưbtth ng tôfmcg i hỏwyov i tộqxps i Hoàcrcj ng-Nghi, vìwjuy y thấbzgx t hứuplg a. Rõwsts ràcrcj ng sau khi biếjfyh t Nang-Chang-Lan oan, y vàcrcj o Chiêwyqz m tìwjuy m nóufto , vàcrcj đovdw ãoshc gặwirp p lạgqin i nóufto sau ba thásymi ng. Từbzgx đovdw ấbzgx y y vớuplg i Chang-Lan nhưbtth bóufto ng vớuplg i hìwjuy nh. Cho đovdw ếjfyh n ngàcrcj y y cưbtth ớuplg i Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh, Chang-Lan đovdw âdatb u cóufto xa nóufto ?
Lờrjed i kếjfyh t tộqxps i củvjiy a vưbtth ơufto ng gâdatb y ra mộqxps t súqdmb c cảbgbk m lớuplg n cho toàcrcj n thếjfyh triềjfyh u đovdw ìwjuy nh Đqdoo ạgqin i-Việcxon t. Vìwjuy ai cũfpum ng tưbtth ởdatb ng Hoàcrcj ng-Nghi chung tìwjuy nh, tìwjuy m Chang-Lan trong ba năwjuy m màcrcj khôfmcg ng thấbzgx y, rồgqin i mớuplg i cưbtth ớuplg i Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh. Khôfmcg ng ngờrjed bâdatb y giờrjed nảbgbk y ra vụvjiy Hoàcrcj ng-Nghi đovdw ãoshc tìwjuy m thấbzgx y Chang-Lan từbzgx lâdatb u.
Hoàcrcj ng-Nghi mởdatb miệcxon ng đovdw ịfxrs nh biệcxon n luậeost n, thìwjuy côfmcg ng chúqdmb a Huệcxon -Nhu vẫdmav y tay, ngụvjiy ýfnac khôfmcg ng cho nóufto i:
– Ta cho chásymi u suy nghĩtzva mộqxps t khắoxvp c rồgqin i hãoshc y trảbgbk lờrjed i.
Sau mộqxps t khắoxvp c, côfmcg ng-chúqdmb a hỏwyov i:
– Chásymi u nghĩtzva ra chưbtth a?
– Thưbtth a mợfnac chásymi u khôfmcg ng nghĩtzva ra.
Chợfnac t Phưbtth ơufto ng-Quỳcxon nh bậeost t lêwyqz n tiếjfyh ng kêwyqz u:
– Àitjy , phảbgbk i rồgqin i! Phảbgbk i rồgqin i. Anh đovdw ãoshc thấbzgx y Chang-Lan, nhưbtth ng anh khôfmcg ng nhậeost n ra nàcrcj ng!
–???
– Chang-Lan đovdw ãoshc giảbgbk làcrcj m con nữjosd tỳcxon Nang-Trúqdmb c, sốgqin ng bêwyqz n anh hơufto n ba năwjuy m màcrcj anh khôfmcg ng biếjfyh t. Cho đovdw ếjfyh n lúqdmb c Dưbtth ơufto ng gia nổgivt i loạgqin n, nàcrcj ng mớuplg i đovdw ưbtth ợfnac c thásymi i hậeost u đovdw em vàcrcj o cung, rồgqin i khi anh cưbtth ớuplg i em nàcrcj ng mớuplg i bỏwyov đovdw i.
Tấbzgx t cảbgbk mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u kinh hãoshc i Ưgivt ng-sơufto n song hiệcxon p. Mộqxps t sựthtv việcxon c vớuplg i uẩjkhn n khúqdmb c nhưbtth vậeost y, màcrcj hai vịfxrs đovdw ềjfyh u biếjfyh t rấbzgx t chi tiếjfyh t, thếjfyh thìwjuy hỏwyov i rằhwvw ng bọkeip n bấbzgx t trung, bấbzgx t hiếjfyh u làcrcj m sao qua mắoxvp t song hiệcxon p? Bấbzgx t giásymi c mọkeip i ngưbtth ờrjed i đovdw ềjfyh u lạgqin nh gásymi y. Vưbtth ơufto ng tuyêwyqz n ásymi n:
– Ta gia hạgqin n cho chásymi u trong ba năwjuy m phảbgbk i tìwjuy m cho ra Chang-Lan, bằhwvw ng khôfmcg ng ta chặwirp t châdatb n. Nhớuplg đovdw ấbzgx y!
Đqdoo ềjfyh n thờrjed Linh-Nhâdatb n hoàcrcj ng thásymi i hậeost u, tạgqin i xãoshc Dưbtth ơufto ng-xásymi , huyệcxon n Gia-lâdatb m, Hàcrcj -nộqxps i.
Thá
Linh-Nhâ
– Tâ
Thá
– Xin Thá
Nhà
– Chị
Cô
– Cá
Cô
Linh-Nhâ
– Đ
– Và
Biế
– Sau khi Nù
Cô
– Từ
... Nguyê
« Bắ
Nghĩ
Đ
– Ngư
Vua bà
– Đ
Cô
– Nế
Nghe nhà
– Ô
Vua bà
– Từ
Nhà
– Chị
Trong ba bà
Nghe nhà
– Tâ
Ghi chú
Trung-quố
Hà
Sinh cậ
Gia gia dư
Thâ
Kim niê
Châ
Lã
Nam nhâ
Bi sầ
Lộ
Nhữ
Đ
Dị
Dâ
Số
Nhà
Đ
Nă
Châ
Già
Ngư
Ngà
Bê
Ngư
Thó
(Trầ
Linh-Nhâ
– Cứ
– Thá
Cô
Cô
– Chí
Cả
Sau khi luậ
– Đ
Mộ
– Thầ
Linh-Nhâ
– Ninh ơ
– Tâ
– Giỏ
– Ba mư
Linh-Nhâ
– Trầ
– Tâ
« Quá
Triề
Tí
– Tâ
Thá
– Khả
– Thư
« Tiê
Nghĩ
– Liê
Nghe Lý
– Thá
Phò
– Lỡ
Tí
– Thư
Linh-Nhâ
– Kế
Hậ
– Thá
Cuộ
Tiệ
– Trẫ
Bỗ
Quan Tổ
– Cá
Mộ
– Tiể
Hù
– Mộ
Thầ
– Ngũ
Trung-Thà
Thấ
– Cá
Như
Nguyê
– Cá
Phư
– Hai em đ
Đ
«... Sau khi dẹ
... Dư
... Sau cuộ
... Trong khi bà
... Kế
... Khi biế
Tiế
Trong ố
Thá
– Thư
Từ
Sau khi dẹ
– Tâ
Ngự
– Thá
Lý
– Mộ
Khắ
– Thá
– Tô
– Thá
Mặ
– Chiế
Hoà
– Đ
– Hô
– Tô
Lý
– Thầ
– Cô
– Tâ
Â
Mư
– Xé
Triề
Thấ
– Cò
Nhà
– Thầ
– Tâ
Quan ngự
Triề
Thá
– Quan phủ
Rồ
– Bà
Triề
– Cá
Đ
– Tâ
Linh-Nhâ
– Lý
Lý
– Tâ
Ghi chú
Chuyệ
Khé
Khen ai đ
Trê
Dư
Cở
Đ
Có
Phô
Khé
Đ
Đ
Đ
Trung-Thà
– Sư
Hoà
– Tâ
Mọ
– Mộ
Phư
– Cả
Huynh trư
– Thỉ
Dù
– Đ
– Tâ
Thế
– Bâ
Bỗ
– Tâ
Nhà
– Họ
– Tâ
– Đ
Hoà
– Tâ
Nhắ
– Tấ
Tớ
– Cô
Kinh-Nam vư
– Dù
Thoá
– Chú
– Em cũ
Thấ
– Tiể
Giữ
– Tâ
Tuy cung Thư
Vư
– Cậ
Cô
– Đ
Ngô
– Nà
– Có
Cô
– Gọ
Trung-Thà
Kinh-Nam vư
Vư
– Mư
Cả
Vư
– Cá
– Thư
Vư
– Nế
Cô
– Dạ
Cả
– Từ
Nghe cô
– Chá
Vư
– Thì
Cô
– Ba ô
Linh-Nhâ
– Khả
Cô
– Thá
– Chá
– Thá
Tấ
Nhà
– Khả
– Tô
Thấ
Đ
– Tâ
Kinh-Nam vư
– Sư
Cô
– Biế
Kinh-Nam vư
– Chú
Từ
– Đ
Ghi chú
Cá
« Quý
Ngô
Nhâ
Sự
Về
Chợ
– Thô
Vư
– Cá
Vư
– Hồ
– Thư
– Tạ
Nghe vư
– Khả
– Việ
Lờ
Hoà
– Ta cho chá
Sau mộ
– Chá
– Thư
Chợ
– À
–???
– Chang-Lan đ
Tấ
– Ta gia hạ
Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
