Kểcobh từclvh thờkqri i vua Lýyomu Tháerys i-tổkqri lêorum n ngôkujk i. Ngàrkgj i cho ban hàrkgj nh luậhroe t lệoytq , chếmlyn triềiylc u nghi, đsxhc ịunmb nh lễhroe đsxhc ộlsnp ; đsxhc ếmlyn n giờkqri trảbxmm i đsxhc ãayqx ba đsxhc ờkqri i vua, gồzvfu m năjuzj m mưscen ơaugs i sáerys u năjuzj m. Đsuae iểcobh n sựxdad lệoytq suốerys t triềiylc u Lýyomu quy đsxhc ịunmb nh rằayxw ng, khi hoàrkgj ng-đsxhc ếmlyn đsxhc i đsxhc âsoao u, hoặrkgj c ngồzvfu i xe, hoặrkgj c ngồzvfu i kiệoytq u, hoặrkgj c ngồzvfu i võiojh ng, hoặrkgj c cỡjuzj i ngựxdad a, thìronv xa giáerys Hoàrkgj ng-hậhroe u phảbxmm i ởbsdg phíbsdg a sau xa giáerys hoàrkgj ng đsxhc ếmlyn bốerys n trưscen ợtsfl ng. Còsxhc n xa giáerys qúmdni y phi, cung nga thìronv phảbxmm i ởbsdg phíbsdg a sau đsxhc ếmlyn n mưscen ờkqri i trưscen ợtsfl ng. Đsuae âsoao y làrkgj lầayqx n đsxhc ầayqx u tiêorum n, trưscen ớiojh c báerys ch quan, trưscen ớiojh c thầayqx n dâsoao n, mộlsnp t côkujk thôkujk n nữqmxp nhưscen Yếmlyn n-Loan đsxhc ưscen ợtsfl c hoàrkgj ng-đsxhc ếmlyn cho ngồzvfu i chung mộlsnp t kiệoytq u.
Tuy Yếmlyn n-Loan đsxhc ãayqx đsxhc ọazrg c thiêorum n kinh vạiylc n quyểcobh n củefus a Trung-quốerys c, củefus a Đsuae ạiylc i-Việoytq t. Nhưscen ng nàrkgj ng chưscen a hềiylc biếmlyn t qua vềiylc nhữqmxp ng quy đsxhc ịunmb nh lễhroe nghi phiềiylc n phứxpjs c cung đsxhc ìronv nh. Bâsoao y giờkqri thựxdad c tếmlyn trưscen ớiojh c mặrkgj t, nàrkgj ng phảbxmm i hàrkgj nh xửgejk lễhroe nghi vớiojh i nhàrkgj vua, vớiojh i cáerys c quan, màrkgj nàrkgj ng chưscen a hềiylc biếmlyn t qua. Nhờkqri tríbsdg thôkujk ng minh, nàrkgj ng tựxdad nhủefus :
– Mìronv nh hãayqx y cứxpjs xửgejk dụefus ng cáerys i têorum n Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng vớiojh i nhàrkgj vua đsxhc ãayqx . Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng làrkgj ngưscen ờkqri i tìronv nh, thìronv mìronv nh muốerys n nóocnm i gìronv , muốerys n hàrkgj nh xửgejk thếmlyn nàrkgj o thìronv cũazrg ng khôkujk ng ai bắvjih t bẻzsye mìronv nh đsxhc ưscen ợtsfl c.
Sựxdad thựxdad c thìronv trong lòsxhc ng Yếmlyn n-Loan cũazrg ng chỉvkam thấqsfn y ởbsdg nhàrkgj vua môkujk t ngưscen ờkqri i yêorum u màrkgj thôkujk i. Từclvh hồzvfu i lớiojh n lêorum n đsxhc ếmlyn n nay, Yếmlyn n-Loan chỉvkam mớiojh i đsxhc ưscen ợtsfl c biếmlyn t mộlsnp t nho sinh phong nhãayqx tiêorum u sáerys i duy nhấqsfn t làrkgj Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng. Rồzvfu i hai ngưscen ờkqri i yêorum u nhau. Lúmdni c đsxhc ầayqx u nàrkgj ng còsxhc n do dựxdad , áerys i ngạiylc i vềiylc việoytq c vưscen ợtsfl t quyềiylc n cha mẹpxju , theo trai. Nhưscen ng giữqmxp a lúmdni c tìronv nh yêorum u vàrkgj lýyomu tríbsdg xung đsxhc ộlsnp t nhau, thìronv cóocnm sựxdad can thiệoytq p củefus a Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t. Đsuae ốerys i vớiojh i nàrkgj ng, Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t làrkgj mộlsnp t ôkujk ng bốerys , mộlsnp t ôkujk ng thầayqx y hơaugs n làrkgj mộlsnp t sưscen huynh. Ngưscen ờkqri i làrkgj mộlsnp t đsxhc ạiylc i thầayqx n cầayqx m cưscen ơaugs ng nẩfrck y mựxdad c cho lễhroe nghi, cho đsxhc ạiylc o lýyomu ; thếmlyn màrkgj Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t lạiylc i khuyêorum n nàrkgj ng cứxpjs dạiylc o chơaugs i kinh-thàrkgj nh vớiojh i Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng. Vìronv vậhroe y tìronv nh yêorum u củefus a nàrkgj ng nởbsdg tung ra nhưscen mộlsnp t nụefus hoa mùtsfl a Đsuae ôkujk ng gặrkgj p nắvjih ng Xuâsoao n.
Khi bịunmb Tểcobh -tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia lừclvh a dốerys i, nóocnm i vớiojh i nàrkgj ng rằayxw ng Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng làrkgj kẻzsye trộlsnp m, tuy lúmdni c đsxhc ầayqx u nàrkgj ng tin lờkqri i y. Nhưscen ng sau xéxeda t lạiylc i nhữqmxp ng cửgejk chỉvkam , nhữqmxp ng hàrkgj nh vi củefus a chàrkgj ng, thìronv nàrkgj ng thấqsfn y Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng khôkujk ng thểcobh làrkgj quâsoao n trộlsnp m cưscen ớiojh p đsxhc ưscen ợtsfl c. Tìronv nh yêorum u lạiylc i sốerys ng dậhroe y, mộlsnp t thứxpjs tìronv nh tuyệoytq t vọazrg ng. Nàrkgj ng sinh cháerys n đsxhc ờkqri i, đsxhc ếmlyn n nỗiojh i trong làrkgj ng tuyểcobh n nàrkgj ng làrkgj m thanh nữqmxp múmdni a háerys t đsxhc óocnm n đsxhc ứxpjs c vua, may mắvjih n ra cóocnm thểcobh đsxhc ưscen ợtsfl c tuyểcobh n làrkgj m cung nga, nàrkgj ng cũazrg ng từclvh chốerys i. Nàrkgj ng từclvh chốerys i luôkujk n cảbxmm việoytq c đsxhc i đsxhc óocnm n nhàrkgj vua. Bởbsdg i lỡjuzj ra đsxhc ưscen ợtsfl c nhàrkgj vua tuyểcobh n làrkgj m cung phi, thìronv nàrkgj ng vớiojh i Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng trởbsdg thàrkgj nh nghìronv n trùtsfl ng xa cáerys ch.
Lúmdni c thấqsfn y Trịunmb nh Quang-Thạiylc ch nịunmb nh nọazrg t nhàrkgj vua quáerys đsxhc áerys ng, lạiylc i nữqmxp a đsxhc ộlsnp i nhạiylc c cửgejk nhữqmxp ng bảbxmm n nhạiylc c Việoytq t, nhưscen ng lờkqri i lờkqri i giốerys ng nhưscen trong thiêorum n Nhãayqx , Tụefus ng củefus a Kinh-thi; lòsxhc ng tựxdad áerys i dâsoao n tộlsnp c nổkqri i dậhroe y, nàrkgj ng cấqsfn t tiếmlyn ng háerys t mộlsnp t bàrkgj i ca bìronv nh dâsoao n, thổkqri i lêorum n khúmdni c tiêorum u chăjuzj n trâsoao u. Rồzvfu i khôkujk ng ngờkqri Chưscen ơaugs ng-tháerys nh Gia-kháerys nh hoàrkgj ng đsxhc ếmlyn lạiylc i chíbsdg nh làrkgj Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng, ngưscen ờkqri i màrkgj nàrkgj ng nhớiojh nhung ngàrkgj y đsxhc êorum m.
Khi ngồzvfu i vàrkgj o trong kiệoytq u vớiojh i nhàrkgj vua. Câsoao u đsxhc ầayqx u tiêorum n nàrkgj ng hỏuxjw i làrkgj :
– Anh ơaugs i! Em tưscen ởbsdg ng kiếmlyn p nàrkgj y khôkujk ng gặrkgj p anh nữqmxp a. Em nàrkgj o cóocnm ngờkqri anh lạiylc i làrkgj ôkujk ng vua. Anh ơaugs i! Giáerys nhưscen anh khôkujk ng phảbxmm i làrkgj ôkujk ng vua, màrkgj chỉvkam làrkgj mộlsnp t nho sinh, cóocnm phảbxmm i chúmdni ng mìronv nh hạiylc nh phúmdni c biếmlyn t bao khôkujk ng?
– Thếmlyn anh làrkgj vua, thìronv cóocnm gìronv trởbsdg ngạiylc i cho tìronv nh mìronv nh đsxhc âsoao u? Anh vẫwsnz n làrkgj anh, vẫwsnz n sủefus ng áerys i em. Em vẫwsnz n làrkgj em, làrkgj Hằayxw ng-Nga tiêorum n nữqmxp củefus a anh.
– Em khôkujk ng thíbsdg ch cáerys i têorum n Hằayxw ng-Nga đsxhc âsoao u.
– Thếmlyn thìronv anh đsxhc ặrkgj t cho em mộlsnp t cáerys i têorum n mớiojh i. Hồzvfu i nãayqx y em dựxdad a gốerys c lan, vậhroe y anh đsxhc ặrkgj t cho em cáerys i têorum n làrkgj Ỷkuun -Lan.
– Ừcisj a! Têorum n nàrkgj y hay đsxhc ấqsfn y.
Lịunmb ch sửgejk Đsuae ạiylc i-Việoytq t chỉvkam ghi vắvjih n tắvjih t rằayxw ng vua Tháerys nh-Tôkujk ng đsxhc i hàrkgj nh hưscen ơaugs ng chùtsfl a Dâsoao u, khi trởbsdg vềiylc gặrkgj p mộlsnp t giai nhâsoao n dựxdad a gốerys c lan, nhàrkgj vua đsxhc em vềiylc cung, vàrkgj đsxhc ặrkgj t cho nàrkgj ng cáerys i têorum n Ỷkuun -Lan vàrkgj phong làrkgj m Ỷkuun -Lan phu nhâsoao n. Sau Ỷkuun -Lan sinh ra hoàrkgj ng nam, đsxhc ưscen ợtsfl c phong làrkgj m Ỷkuun -Lan thầayqx n-phi. Đsuae ếmlyn n lúmdni c con trai củefus a Ỷkuun -Lan lêorum n làrkgj m vua, phong cho mẹpxju làrkgj m Linh-Nhâsoao n hoàrkgj ng tháerys i hậhroe u. Nhàrkgj vua lêorum n ngôkujk i mớiojh i cóocnm sáerys u tuổkqri i, Linh-Nhâsoao n hoàrkgj ng tháerys i hậhroe u buôkujk ng rèsohj m thíbsdg nh chíbsdg nh. Đsuae óocnm làrkgj dùtsfl ng mỹefus tựxdad , chứxpjs thựxdad c ra làrkgj bàrkgj làrkgj m vua.
Trong thờkqri i gian bàrkgj thíbsdg nh chíbsdg nh, bàrkgj cùtsfl ng Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t đsxhc ãayqx làrkgj m mộlsnp t chuyệoytq n đsxhc ộlsnp c nhấqsfn t vôkujk nhịunmb trong sửgejk Việoytq t, làrkgj đsxhc áerys nh sang Trung-nguyêorum n, làrkgj m nghiêorum ng ngảbxmm triềiylc u Tốerys ng. Thờkqri i Lýyomu , trưscen ớiojh c sau cóocnm ba cuộlsnp c đsxhc áerys nh Tốerys ng. Mộlsnp t làrkgj cuộlsnp c đsxhc áerys nh Tốerys ng do Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng thốerys ng lĩvkey nh, nhưscen ng dưscen ớiojh i danh nghiãayqx tộlsnp c Việoytq t ởbsdg Lưscen ỡjuzj ng-Quảbxmm ng vớiojh i Nùtsfl ng Tríbsdg -Cao nổkqri i dậhroe y đsxhc òsxhc i đsxhc ấqsfn t cũazrg , côkujk ng chúmdni a Bảbxmm o-Hòsxhc a chỉvkam huy. Cuộlsnp c đsxhc áerys nh sang lầayqx n thứxpjs nhìronv , do vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng cùtsfl ng phòsxhc mãayqx Thâsoao n-thiệoytq u-Tháerys i thốerys ng lĩvkey nh, nhưscen đsxhc ãayqx thuậhroe t ởbsdg cáerys c hồzvfu i trêorum n. Nhưscen ng cuộlsnp c đsxhc áerys nh sang do Linh-Nhâsoao n hoàrkgj ng tháerys i hậhroe u vớiojh i Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t đsxhc ãayqx làrkgj m đsxhc ảbxmm o lộlsnp n toàrkgj n bộlsnp giang sơaugs n nhàrkgj Tốerys ng, làrkgj m tan vỡjuzj cuộlsnp c cảbxmm i cáerys ch kinh tếmlyn củefus a Tốerys ng Thầayqx n-Tôkujk ng vàrkgj Vưscen ơaugs ng An-Thạiylc ch. Nhưscen ng sửgejk Việoytq t-Hoa, chỉvkam chéxeda p vắvjih n tắvjih t rằayxw ng Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t, Tôkujk n-Đsuae ảbxmm n đsxhc áerys nh Tốerys ng đsxhc ểcobh pháerys căjuzj n cứxpjs đsxhc ịunmb a củefus a họazrg , khi họazrg chuẩfrck n bịunmb đsxhc áerys nh ta. Sựxdad thựxdad c ra, chíbsdg nh Linh-Nhâsoao n hoàrkgj ng tháerys i-hậhroe u chủefus trưscen ơaugs ng.
Khôkujk ng mộlsnp t sửgejk gia nàrkgj o chéxeda p rõiojh nguồzvfu n gốerys c cùtsfl ng xuấqsfn t thâsoao n củefus a bàrkgj . Chỉvkam đsxhc ộlsnp c giảbxmm Nam-Quốerys c sơaugs n hàrkgj mớiojh i biếmlyn t têorum n thựxdad c củefus a Ỷkuun -Lan làrkgj gìronv , nguồzvfu n gốerys c ra sao. Sau nàrkgj y ngưscen ờkqri i ta còsxhc n tưscen ởbsdg ng tưscen ợtsfl ng rồzvfu i đsxhc ặrkgj t ra chuyệoytq n Tấqsfn m-Cáerys m đsxhc ểcobh kểcobh thờkqri i thơaugs ấqsfn u khốerys n khổkqri củefus a bàrkgj . Bìronv nh dâsoao n tin theo chuyệoytq n Tấqsfn m-Cáerys m, màrkgj quêorum n hẳzorr n côkujk ng nghiệoytq p vĩvkey đsxhc ạiylc i củefus a bàrkgj .
Chưscen ơaugs ng-tháerys nh Gia-kháerys nh đsxhc ãayqx cóocnm tam-cung, lụefus c-việoytq n, vàrkgj mấqsfn y chụefus c phi tầayqx n, nhưscen ng cóocnm lẽayqx mìronv nh Ỷkuun -Lan đsxhc ưscen ợtsfl c nghe nhữqmxp ng lờkqri i châsoao n tìronv nh yêorum u đsxhc ưscen ơaugs ng màrkgj thôkujk i. Nhàrkgj vua tiếmlyn p:
– Làrkgj vua, nhưscen ng anh vẫwsnz n làrkgj ngưscen ờkqri i con trai, vẫwsnz n rung đsxhc ộlsnp ng trưscen ớiojh c mộlsnp t đsxhc óocnm a hoa lan ngáerys t hưscen ơaugs ng trong trăjuzj m vạiylc n thứxpjs hoa kháerys c chứxpjs ? Em cho rằayxw ng anh làrkgj vua thìronv anh nhưscen nhữqmxp ng tưscen ợtsfl ng đsxhc ấqsfn t trong miếmlyn u thổkqri thầayqx n hay sao?
– Anh nóocnm i! Anh làrkgj hoàrkgj ng đsxhc ếmlyn chíbsdg tôkujk n, bịunmb biếmlyn t bao nhiêorum u lễhroe nghi, bổkqri n phậhroe n ràrkgj ng buộlsnp c, sao cóocnm thểcobh bằayxw ng mộlsnp t nho sinh Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng đsxhc ưscen ợtsfl c? Rồzvfu i đsxhc âsoao y anh sẽayqx gọazrg i em làrkgj áerys i-khanh. Còsxhc n em thìronv mỗiojh i khi thấqsfn y anh làrkgj phảbxmm i cúmdni i đsxhc ầayqx u phủefus phụefus c tung hôkujk vạiylc n tuếmlyn , rồzvfu i xưscen ng làrkgj thầayqx n thiếmlyn p. Ôtmtg i! Ra luồzvfu n, vàrkgj o cúmdni i, cháerys n biếmlyn t bao?
Nhàrkgj vua ngồzvfu i ngay ngắvjih n lạiylc i:
– Nhưscen ng chúmdni ng ta sẽayqx thựxdad c hàrkgj nh nhữqmxp ng đsxhc iềiylc u em nóocnm i vớiojh i anh trưscen ớiojh c đsxhc âsoao y rằayxw ng nếmlyn u em làrkgj vua, em sẽayqx ban hàrkgj nh nhữqmxp ng chíbsdg nh lệoytq nh làrkgj m cho dâsoao n chúmdni ng hạiylc nh phúmdni c. Cáerys i hạiylc nh phúmdni c củefus a dâsoao n Đsuae ạiylc i-Việoytq t, chíbsdg nh làrkgj Cựxdad c-lạiylc c củefus a chúmdni ng mìronv nh. Anh sinh ra làrkgj vua, em sinh ra cóocnm cáerys i may mắvjih n làrkgj đsxhc ọazrg c sáerys ch, thiêorum n tíbsdg nh thuầayqx n hậhroe u. Chúmdni ng ta vẫwsnz n yêorum u nhau, nhưscen ng vẫwsnz n cóocnm thểcobh đsxhc em tàrkgj i tríbsdg ra giữqmxp nưscen ớiojh c, làrkgj m cho trăjuzj m họazrg sốerys ng nhữqmxp ng ngàrkgj y tháerys ng nhưscen thờkqri i vua Hùtsfl ng, vua Trưscen ng.
Ỷkuun -Lan nắvjih m chặrkgj t tay nhàrkgj vua:
– Thựxdad c nhéxeda ! Anh sẽayqx ban hàrkgj nh nhữqmxp ng chíbsdg nh pháerys p đsxhc óocnm nhéxeda ! Anh hứxpjs a đsxhc i!
Nhàrkgj vua gậhroe t đsxhc ầayqx u:
– Anh xin hứxpjs a. Anh sẽayqx dùtsfl ng em nhưscen mộlsnp t vịunmb Đsuae ạiylc i-họazrg c sĩvkey , đsxhc ểcobh cùtsfl ng anh bàrkgj n quốerys c sựxdad . Đsuae ấqsfn y làrkgj trưscen ớiojh c mặrkgj t quầayqx n thầayqx n. Còsxhc n khi chỉvkam cóocnm hai chúmdni ng mìronv nh, thìronv anh vẫwsnz n làrkgj Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng, em vẫwsnz n làrkgj Ỷkuun -Lan. Chúmdni ng mìronv nh nhưscen đsxhc ôkujk i chim liềiylc n cáerys nh màrkgj !
Đsuae ôkujk i mắvjih t Ỷkuun -Lan sáerys ng long lanh, đsxhc ầayqx y tìronv nh tứxpjs liếmlyn c nhìronv n nhàrkgj vua. Nhàrkgj vua ôkujk m lấqsfn y Ỷkuun -Lan, hôkujk n lêorum n đsxhc ôkujk i môkujk i nàrkgj ng. Hai ngưscen ờkqri i lặrkgj ng đsxhc i trong cáerys i hạiylc nh phúmdni c củefus a đsxhc ôkujk i tìronv nh nhâsoao n vàrkgj ....
Tuy đsxhc ãayqx bốerys n mưscen ơaugs i tuổkqri i đsxhc ờkqri i, đsxhc âsoao y làrkgj lầayqx n đsxhc ầayqx u tiêorum n Chưscen ơaugs ng-tháerys nh Gia-kháerys nh hoàrkgj ng đsxhc ếmlyn đsxhc ưscen ợtsfl c nếmlyn m mùtsfl i tìronv nh yêorum u nam nữqmxp . Mặrkgj c dùtsfl từclvh năjuzj m mưscen ờkqri i lăjuzj m, nhàrkgj vua đsxhc ãayqx đsxhc ưscen ợtsfl c mởbsdg phủefus đsxhc ệoytq riêorum ng, đsxhc ưscen ợtsfl c phụefus hoàrkgj ng tuyểcobh n cho hàrkgj ng chụefus c giai nhâsoao n ngang tuổkqri i. Nhữqmxp ng giai nhâsoao n đsxhc óocnm , nếmlyn u họazrg khôkujk ng làrkgj con đsxhc ạiylc i thầayqx n, thìronv cũazrg ng làrkgj con nhàrkgj giầayqx u cóocnm . Lúmdni c họazrg nhậhroe p cung đsxhc ãayqx đsxhc ưscen ợtsfl c dạiylc y dỗiojh rấqsfn t kỹefus vềiylc lễhroe nghi cung đsxhc ìronv nh. Khi gặrkgj p nhàrkgj vua, họazrg chỉvkam biếmlyn t rậhroe p đsxhc ầayqx u hàrkgj nh lễhroe , rồzvfu i dâsoao ng hiếmlyn n. Mỗiojh i lờkqri i nóocnm i củefus a nhàrkgj vua, họazrg chỉvkam biếmlyn t tuâsoao n theo. Sau nàrkgj y Thiêorum n-Cảbxmm m hoàrkgj ng hậhroe u tuyểcobh n cháerys u gọazrg i bàrkgj bằayxw ng côkujk làrkgj Dưscen ơaugs ng Hồzvfu ng-Hạiylc c, rồzvfu i phong làrkgj m Vưscen ơaugs ng phi cho vua. Nhưscen ng trưscen ớiojh c đsxhc óocnm , giữqmxp a Hồzvfu ng-Hạiylc c vớiojh i nhàrkgj vua đsxhc ãayqx cóocnm đsxhc ụefus ng chạiylc m lớiojh n, đsxhc ếmlyn n nỗiojh i cha, anh củefus a nàrkgj ng bịunmb Ưfxgb ng-sơaugs n song hiệoytq p giếmlyn t chếmlyn t. Vìronv vậhroe y, cho đsxhc ếmlyn n tuổkqri i bốerys n mưscen ơaugs i, nhàrkgj vua mớiojh i gặrkgj p Ỷkuun -Lan, vàrkgj nàrkgj ng làrkgj ngưscen ờkqri i đsxhc ầayqx u tiêorum n cho nhàrkgj vua tìronv nh yêorum u. (1)
Ghi chúmdni ,
(1) Xin đsxhc ọazrg c Anh-linh thầayqx n võiojh tộlsnp c Việoytq t củefus a Yêorum n-tửgejk cưscen -sĩvkey
Nguyêorum n nhâsoao n nàrkgj o nhàrkgj vua lạiylc i đsxhc ếmlyn n trang ấqsfn p củefus a Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t giữqmxp a đsxhc êorum m khuya? Tạiylc i sao nhàrkgj vua lạiylc i thàrkgj nh thạiylc o đsxhc ưscen ờkqri ng ra lốerys i vàrkgj o trong nhàrkgj Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t? Chuyệoytq n rấqsfn t dàrkgj i: nguyêorum n hồzvfu i thơaugs ấqsfn u, Chưscen ơaugs ng-tháerys nh Gia-kháerys nh hoàrkgj ng đsxhc ếmlyn cùtsfl ng Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t theo họazrg c vớiojh i tiêorum n nưscen ơaugs ng Thâsoao n Bảbxmm o-Hòsxhc a trêorum n Tảbxmm n-lĩvkey nh. Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t thìronv gọazrg i Thâsoao n tiêorum n nưscen ơaugs ng bằayxw ng sưscen phụefus . Còsxhc n nhàrkgj vua vớiojh i tiêorum n nưscen ơaugs ng làrkgj con côkujk con cậhroe u, ôkujk ng lạiylc i làrkgj đsxhc ấqsfn ng trừclvh quâsoao n, nêorum n tiêorum n nưscen ơaugs ng vẫwsnz n đsxhc ểcobh nhàrkgj vua gọazrg i bàrkgj bằayxw ng chịunmb . Vìronv vậhroe y tuy họazrg c chung mộlsnp t thầayqx y, ngang tuổkqri i nhau màrkgj Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t phảbxmm i gọazrg i nhàrkgj vua bằayxw ng sưscen thúmdni c. Sau nàrkgj y trong lầayqx n đsxhc i cùtsfl ng nhau từclvh Tảbxmm n-lĩvkey nh vềiylc Thăjuzj ng-long, hai ngưscen ờkqri i đsxhc áerys nh cáerys : nếmlyn u nhàrkgj vua thắvjih ng cuộlsnp c, thìronv Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t phảbxmm i gọazrg i nhàrkgj vua bằayxw ng bốerys . Ngưscen ợtsfl c lạiylc i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t thắvjih ng cuộlsnp c thìronv đsxhc ưscen ợtsfl c lêorum n mộlsnp t vai, gọazrg i nhàrkgj vua làrkgj sưscen huynh. Vìronv nhàrkgj vua thắvjih ng cuộlsnp c, nêorum n từclvh đsxhc ấqsfn y Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t phảbxmm i gọazrg i ôkujk ng bằayxw ng nghĩvkey a phụefus .(1)
Chíbsdg nh vìronv nhữqmxp ng liêorum n hệoytq đsxhc ồzvfu ng họazrg c, cùtsfl ng chơaugs i đsxhc ùtsfl a vớiojh i nhau từclvh thờkqri i thơaugs ấqsfn u, nêorum n khi nhàrkgj vua mởbsdg phủefus đsxhc ệoytq Khai-Hoàrkgj ng vưscen ơaugs ng, thìronv Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t đsxhc ưscen ợtsfl c phong làrkgj m Tháerys i-tửgejk mậhroe t-thưscen tỉvkam nh-sựxdad . Vớiojh i chứxpjs c vụefus nàrkgj y, ngàrkgj y đsxhc êorum m giữqmxp a tháerys i-tửgejk vớiojh i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t làrkgj m việoytq c cạiylc nh nhau. Nốerys i tiếmlyn p, Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t bịunmb kẻzsye vôkujk danh áerys m hạiylc i bằayxw ng cáerys ch đsxhc áerys nh thuốerys c mêorum rồzvfu i đsxhc em thiếmlyn n. Từclvh đsxhc ấqsfn y Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t đsxhc ưscen ợtsfl c dùtsfl ng nhưscen mộlsnp t viêorum n quan thâsoao n tíbsdg n bêorum n tháerys i-tửgejk lạiylc i vừclvh a làrkgj mộlsnp t tháerys i giáerys m.
Khi Khai-Hoàrkgj ng vưscen ơaugs ng lêorum n ngôkujk i vua, thìronv phong Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t làrkgj m Tổkqri ng-lĩvkey nh tháerys i-giáerys m, cung nga, coi toàrkgj n bộlsnp nộlsnp i sựxdad trong cung, kiêorum m chứxpjs c Tổkqri ng-lĩvkey nh thịunmb vệoytq . Vớiojh i chứxpjs c vụefus nàrkgj y, Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t đsxhc ưscen ợtsfl c quyềiylc n cóocnm nơaugs i ởbsdg trong hoàrkgj ng cung. Nhữqmxp ng khi khôkujk ng cóocnm ai, nhàrkgj vua đsxhc ốerys i vớiojh i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t nhưscen ngưscen ờkqri i bạiylc n. Tấqsfn t cảbxmm nhữqmxp ng vui, buồzvfu n củefus a nhàrkgj vua, ôkujk ng đsxhc ềiylc u tâsoao m sựxdad vớiojh i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t.
Từclvh sau cuộlsnp c khởbsdg i binh củefus a tộlsnp c Việoytq t đsxhc áerys nh sang vùtsfl ng Lưscen ỡjuzj ng-Quảbxmm ng, đsxhc ưscen a Nùtsfl ng Tríbsdg -Cao lêorum n làrkgj m vua, Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t đsxhc ưscen ợtsfl c phong hầayqx u, cóocnm trang ấqsfn p riêorum ng. Nhữqmxp ng lúmdni c ởbsdg trong cung, bịunmb tùtsfl túmdni ng vớiojh i lễhroe nghi, vớiojh i đsxhc áerys m phi tầayqx n chỉvkam biếmlyn t quỳszlt lạiylc y, chúmdni c tụefus ng; nhàrkgj vua cảbxmm m thấqsfn y cháerys n nảbxmm n. Đsuae ểcobh giảbxmm i khuâsoao y, ôkujk ng lạiylc i tìronv m cáerys ch cùtsfl ng Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t giảbxmm làrkgj m nho sinh, trốerys n ra ngoàrkgj i thàrkgj nh Thăjuzj ng-long chơaugs i, thăjuzj m dòsxhc dâsoao n tìronv nh. Sau nàrkgj y sưscen đsxhc ệoytq củefus a Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t làrkgj Đsuae ỗiojh Oanh đsxhc ưscen ợtsfl c phong làrkgj m thốerys ng-lĩvkey nh đsxhc ạiylc o binh Ngựxdad -long, thìronv đsxhc ôkujk i khi nhàrkgj vua tuầayqx n du, Đsuae ỗiojh -Oanh đsxhc ưscen ợtsfl c theo hộlsnp giáerys .
Mỗiojh i lầayqx n nhàrkgj vua đsxhc ếmlyn n trang ấqsfn p củefus a Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t chơaugs i, nhàrkgj vua thưscen ờkqri ng giảbxmm làrkgj m nho sinh, còsxhc n Đsuae ỗiojh Oanh thìronv giảbxmm làrkgj m ngưscen ờkqri i đsxhc áerys nh ngựxdad a theo hầayqx u. Nếmlyn u ban ngàrkgj y màrkgj nhàrkgj vua đsxhc ếmlyn n thăjuzj m Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t thìronv đsxhc i bằayxw ng cửgejk a chíbsdg nh. Còsxhc n nhữqmxp ng khi đsxhc i ban đsxhc êorum m, thìronv nhàrkgj vua cùtsfl ng Đsuae ỗiojh -Oanh tung mìronv nh qua tưscen ờkqri ng màrkgj vàrkgj o trong. Nhàrkgj vua đsxhc i lạiylc i trong ấqsfn p, trong nhàrkgj Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t riếmlyn t rồzvfu i thuộlsnp c làrkgj u.
Việoytq c Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t đsxhc em Ỷkuun -Lan vềiylc trang ấqsfn p chơaugs i, ôkujk ng chưscen a kịunmb p báerys o cho nhàrkgj vua biếmlyn t, nêorum n khi nhàrkgj vua đsxhc ếmlyn n nhàrkgj ôkujk ng chơaugs i thìronv nh lìronv nh, gặrkgj p Yếmlyn n-Loan trong đsxhc êorum m. Sắvjih c đsxhc ẹpxju p, néxeda t ngâsoao y thơaugs quêorum mùtsfl a củefus a nàrkgj ng đsxhc ãayqx làrkgj m cho vịunmb vua chíbsdg tôkujk n củefus a Đsuae ạiylc i-Việoytq t say đsxhc ắvjih m ngay từclvh lúmdni c đsxhc ầayqx u. Trong lúmdni c nhàrkgj vua cùtsfl ng nàrkgj ng dạiylc o chơaugs i Thăjuzj ng-long, gặrkgj p con cảbxmm củefus a Tểcobh -tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia làrkgj m càrkgj n. Nhàrkgj vua khôkujk ng muốerys n lộlsnp thâsoao n thếmlyn , nêorum n theo đsxhc ộlsnp i binh vềiylc phủefus thừclvh a Thăjuzj ng-long. Viêorum n phủefus thừclvh a Thăjuzj ng-long thấqsfn y nhàrkgj vua nháerys y mắvjih t làrkgj m hiệoytq u, thìronv biếmlyn t rằayxw ng ngàrkgj i muốerys n giữqmxp bíbsdg mậhroe t, nêorum n y bảbxmm o đsxhc áerys m tùtsfl y tùtsfl ng củefus a gãayqx Dưscen ơaugs ng côkujk ng tửgejk cứxpjs vềiylc . Sau đsxhc óocnm y mờkqri i nhàrkgj vua vàrkgj o nộlsnp i đsxhc ưscen ờkqri ng. Nhàrkgj vua bắvjih t y phảbxmm i tuyệoytq t đsxhc ốerys i thủefus khẩfrck u nhưscen bìronv nh (giữqmxp kíbsdg n nhưscen bìronv nh bịunmb đsxhc ậhroe y nắvjih p), rồzvfu i ngàrkgj i cùtsfl ng Đsuae ỗiojh Oanh trởbsdg vềiylc tửgejk u quáerys n tìronv m Ỷkuun -Lan, trong khi Ỷkuun -Lan đsxhc ộlsnp t nhậhroe p dinh Tểcobh -tưscen ớiojh ng cứxpjs u ngàrkgj i.
Hôkujk m sau, nhàrkgj vua triệoytq u Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t vàrkgj o cung đsxhc ểcobh hỏuxjw i vềiylc Ỷkuun -Lan. Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t tâsoao u trìronv nh thựxdad c tỷkuun mỉvkam vềiylc nàrkgj ng. Nhàrkgj vua bảbxmm o Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t phảbxmm i bíbsdg mậhroe t tìronv m Ỷkuun -Lan cho ngàrkgj i, đsxhc ểcobh ngàrkgj i phong làrkgj m quýyomu phi. Đsuae úmdni ng ra, nếmlyn u khôkujk ng phảbxmm i giữqmxp bíbsdg mậhroe t, thìronv Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t chỉvkam cầayqx n cho ngưscen ờkqri i lêorum n Kinh-Bắvjih c đsxhc iềiylc u tra ra làrkgj ng xóocnm m, cha mẹpxju nàrkgj ng làrkgj ai ngay. Nhưscen ng vìronv phảbxmm i giữqmxp bíbsdg mậhroe t, nêorum n Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t âsoao m thầayqx m cho họazrg c tròsxhc đsxhc i đsxhc iềiylc u tra. Mộlsnp t thờkqri i gian sau, họazrg c tròsxhc mớiojh i tìronv m ra mọazrg i chi tiếmlyn t, vàrkgj cho biếmlyn t hiệoytq n nàrkgj ng đsxhc ang ởbsdg quêorum nhàrkgj .
Nhàrkgj vua vớiojh i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t bàrkgj n nhau phảbxmm i làrkgj m cáerys ch nàrkgj o đsxhc ểcobh đsxhc ưscen a nàrkgj ng vềiylc cung mộlsnp t cáerys ch tựxdad nhiêorum n, khiếmlyn n khôkujk ng ai biếmlyn t việoytq c nhàrkgj vua đsxhc ang đsxhc êorum m ra nhàrkgj Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t rồzvfu i gặrkgj p nàrkgj ng trưscen ớiojh c đsxhc âsoao y. Thếmlyn làrkgj kếmlyn hoạiylc ch giảbxmm đsxhc i làrkgj m lễhroe cầayqx u siêorum u đsxhc ưscen ợtsfl c hìronv nh thàrkgj nh. Chíbsdg nh Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t sai thịunmb -vệoytq đsxhc em mậhroe t thưscen cho thầayqx y đsxhc ồzvfu Tháerys i, đsxhc ểcobh thầayqx y kểcobh chuyệoytq n cho cảbxmm làrkgj ng nghe, rồzvfu i đsxhc em tấqsfn t cảbxmm ngưscen ờkqri i đsxhc ẹpxju p trong làrkgj ng đsxhc óocnm n đsxhc ứxpjs c vua. Vua tôkujk i ưscen ớiojh c tíbsdg nh, thếmlyn nàrkgj o Yếmlyn n-Loan cũazrg ng cóocnm mặrkgj t trong đsxhc ộlsnp i múmdni a háerys t. Bấqsfn y giờkqri nhàrkgj vua sẽayqx danh chíbsdg nh, ngôkujk n thuậhroe n đsxhc em nàrkgj ng vềiylc cung. Nhưscen ng sựxdad việoytq c lạiylc i khôkujk ng giốerys ng nhưscen vua tôkujk i bàrkgj n đsxhc ịunmb nh, tuy rằayxw ng chung cuộlsnp c, nhàrkgj vua cũazrg ng tìronv m thấqsfn y Ỷkuun -Lan.
Tuy tìronv m đsxhc ưscen ợtsfl c ngưscen ờkqri i yêorum u, nhưscen ng trăjuzj m mốerys i ngổkqri n ngang trong lòsxhc ng nhàrkgj vua: khi vềiylc Thăjuzj ng-long, sẽayqx cho nàrkgj ng ởbsdg đsxhc âsoao u? Hiệoytq n trong cung, bao nhiêorum u tháerys i giáerys m, cung nga đsxhc ềiylc u do Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t tổkqri ng lĩvkey nh. Nhưscen ng họazrg đsxhc ềiylc u dưscen ớiojh i quyềiylc n sinh sáerys t củefus a Thưscen ợtsfl ng-Dưscen ơaugs ng hoàrkgj ng hậhroe u. Nhấqsfn t nhấqsfn t mọazrg i hoạiylc t đsxhc ộlsnp ng củefus a hậhroe u cung, hoàrkgj ng hậhroe u đsxhc ưscen ợtsfl c mậhroe t tấqsfn u hếmlyn t. Ỷkuun -Lan sẽayqx côkujk đsxhc ộlsnp c. Hoàrkgj ng hậhroe u sẽayqx đsxhc em luậhroe t từclvh vua Tháerys i-tổkqri , Tháerys i-tôkujk ng ra màrkgj bắvjih t Ỷkuun -Lan phảbxmm i khuấqsfn t phụefus c bàrkgj làrkgj đsxhc iềiylc u nhàrkgj vua khôkujk ng muốerys n.
Càrkgj ng nghĩvkey , càrkgj ng thấqsfn y ruộlsnp t rốerys i nhưscen tơaugs vòsxhc . Nhàrkgj vua gọazrg i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t lạiylc i bêorum n kiệoytq u, rồzvfu i ban chỉvkam :
– Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t àrkgj . Ngay khi vềiylc cung, ngưscen ờkqri i nghĩvkey ta phảbxmm i đsxhc ểcobh Ỷkuun -Lan ởbsdg đsxhc âsoao u?
– Thầayqx n nghĩvkey , bệoytq hạiylc cứxpjs đsxhc ểcobh mỹefus nhâsoao n ởbsdg cung Long-thụefus y, rồzvfu i ban chỉvkam Côkujk ng-bộlsnp khẩfrck n cấqsfn p xâsoao y mộlsnp t cung riêorum ng cho mỹefus nhâsoao n ởbsdg . Sau đsxhc óocnm bệoytq hạiylc ban chỉvkam phong mỹefus nhâsoao n làrkgj m Thầayqx n-phi. Nhưscen vậhroe y làrkgj danh chíbsdg nh ngôkujk n thuậhroe n.
Ỷkuun -Lan nghe Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t nóocnm i, nàrkgj ng hỏuxjw i nhàrkgj vua:
– Theo lễhroe nghi, em làrkgj vợtsfl anh thìronv đsxhc ưscen ơaugs ng nhiêorum n khi sưscen huynh Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t gặrkgj p em phảbxmm i hàrkgj nh đsxhc ạiylc i lễhroe . Trong khi em làrkgj sưscen muộlsnp i củefus a ngưscen ờkqri i, vậhroe y em phảbxmm i xửgejk sựxdad làrkgj m sao?
Nhàrkgj vua vuốerys t tóocnm c nàrkgj ng:
– Em thựxdad c làrkgj ngưscen ờkqri i nhâsoao n hậhroe u. Em phảbxmm i làrkgj m nhưscen thếmlyn nàrkgj y: khi khôkujk ng cóocnm ngưscen ờkqri i ngoàrkgj i, thìronv em vớiojh i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t dùtsfl ng lễhroe sưscen huynh, sưscen đsxhc ệoytq . Còsxhc n khi cóocnm ngưscen ờkqri i ngoàrkgj i, thìronv em cứxpjs gọazrg i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t bằayxw ng sưscen huynh, Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t gọazrg i em làrkgj Thầayqx n-phi. Khi em mớiojh i trôkujk ng thấqsfn y Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t, em nóocnm i trưscen ớiojh c: Xin sưscen huynh chẳzorr ng nêorum n đsxhc a lễhroe .
Ỷkuun -Lan nóocnm i vớiojh i Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t:
– Sưscen huynh ơaugs i! Em nhờkqri sưscen huynh nóocnm i vớiojh i Côkujk ng-bộlsnp rằayxw ng cứxpjs làrkgj m cho em mộlsnp t căjuzj n nhàrkgj toàrkgj n bằayxw ng gỗiojh , máerys i lợtsfl p tranh, xung quanh trồzvfu ng lan. Em khôkujk ng muốerys n làrkgj m cung đsxhc iệoytq n nguy nga, tốerys n tiềiylc n, tốerys n sứxpjs c củefus a dâsoao n. Nhưscen vậhroe y đsxhc ưscen ợtsfl c khôkujk ng?
Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t vui vẻzsye :
– Thầayqx n-phi đsxhc ãayqx tỏuxjw đsxhc ứxpjs c tốerys t nhưscen vậhroe y, thìronv còsxhc n gìronv bằayxw ng nữqmxp a.
Dọazrg c đsxhc ưscen ờkqri ng, Ỷkuun -Lan nhỏuxjw nhẹpxju thuậhroe t lạiylc i cho nhàrkgj vua nghe tấqsfn t cảbxmm nhữqmxp ng cay đsxhc ắvjih ng củefus a mìronv nh từclvh hồzvfu i thơaugs ấqsfn u đsxhc ếmlyn n giờkqri . Nàrkgj o khi bịunmb vu oan ởbsdg chùtsfl a Từclvh -quang cho tớiojh i Kinh-Bắvjih c rồzvfu i Khu-mậhroe t-việoytq n. Nàrkgj o bịunmb Tểcobh -tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia vớiojh i bọazrg n Tốerys ng vu oan. Nàrkgj o gặrkgj p Tựxdad -An dạiylc y võiojh côkujk ng tàrkgj môkujk n cho mìronv nh. Nhàrkgj vua càrkgj ng nghe nàrkgj ng trìronv nh bầayqx y, càrkgj ng kinh hoàrkgj ng vềiylc họazrg Dưscen ơaugs ng lộlsnp ng quyềiylc n. Nếmlyn u khôkujk ng cóocnm Ỷkuun -Lan tâsoao u cho biếmlyn t, thìronv thựxdad c làrkgj nguy vôkujk cùtsfl ng. Vìronv triềiylc u đsxhc ìronv nh thìronv họazrg Dưscen ơaugs ng khuynh đsxhc ảbxmm o. Trong cung thìronv từclvh cung nga cho tớiojh i tháerys i giáerys m đsxhc ềiylc u làrkgj ngưscen ờkqri i củefus a Dưscen ơaugs ng hoàrkgj ng hậhroe u cảbxmm .
Trưscen ớiojh c đsxhc âsoao y, hồzvfu i nhàrkgj vua còsxhc n làrkgj Tháerys i-tửgejk , chíbsdg nh Tôkujk n Đsuae ảbxmm n đsxhc ãayqx đsxhc ộlsnp i têorum n Ưfxgb ng-sơaugs n song hiệoytq p cáerys o cho nhàrkgj vua biếmlyn t âsoao m mưscen u củefus a họazrg Dưscen ơaugs ng làrkgj đsxhc em Hồzvfu ng-Hạiylc c gảbxmm cho Tháerys i-tửgejk , vớiojh i ýyomu đsxhc ồzvfu sau nàrkgj y Tháerys i-tửgejk lêorum n làrkgj m vua, con gáerys i làrkgj m Tháerys i-hậhroe u, quyềiylc n hàrkgj nh vàrkgj o tay Dưscen ơaugs ng gia. Bấqsfn y giờkqri Dưscen ơaugs ng gia sẽayqx lấqsfn y ngôkujk i vua nhưscen Vưscen ơaugs ng Mãayqx n lấqsfn y ngôkujk i vua nhàrkgj Háerys n. Chíbsdg nh vìronv lẽayqx đsxhc óocnm , từclvh khi Hồzvfu ng-Hạiylc c tiếmlyn n cung, đsxhc ưscen ợtsfl c côkujk ruộlsnp t làrkgj Thiêorum n-Cảbxmm m hoàrkgj ng hậhroe u phong làrkgj m Vưscen ơaugs ng phi. Nhưscen ng nhàrkgj vua nhấqsfn t đsxhc ịunmb nh khôkujk ng chung chăjuzj n gốerys i vớiojh i Hồzvfu ng-Hạiylc c, vìronv sợtsfl cóocnm con, thìronv coi nhưscen trúmdni ng kếmlyn họazrg Dưscen ơaugs ng.
Sau nàrkgj y nhàrkgj vua lêorum n ngôkujk i, Thiêorum n-Cảbxmm m hoàrkgj ng hậhroe u trởbsdg thàrkgj nh Tháerys i-hậhroe u. Bàrkgj éxeda p nhàrkgj vua phong cho Hồzvfu ng-Hạiylc c làrkgj m Thưscen ợtsfl ng-Dưscen ơaugs ng hoàrkgj ng-hậhroe u. Nhàrkgj vua phảbxmm i tuâsoao n lệoytq nh, nhưscen ng vẫwsnz n khôkujk ng gầayqx n Hoàrkgj ng-hậhroe u. Hóocnm a cho nêorum n, Hồzvfu ng-Hạiylc c đsxhc ưscen ợtsfl c tiếmlyn n cung trêorum n hai mưscen ơaugs i năjuzj m, màrkgj chưscen a đsxhc ưscen ợtsfl c nhàrkgj vua đsxhc oáerys i tớiojh i. Bàrkgj vẫwsnz n chỉvkam làrkgj mộlsnp t trinh nữqmxp . Từclvh đsxhc óocnm , trong lòsxhc ng bàrkgj sinh hậhroe n thùtsfl , bàrkgj bàrkgj n vớiojh i anh làrkgj Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia mưscen u chiếmlyn m ngôkujk i nhàrkgj Lýyomu bằayxw ng năjuzj m kếmlyn nhưscen sau:
– Mộlsnp t làrkgj vậhroe n đsxhc ộlsnp ng ngầayqx m vớiojh i Tốerys ng, đsxhc ểcobh sau khi cưscen ớiojh p ngôkujk i, sẽayqx đsxhc ưscen ợtsfl c Tốerys ng phong cho làrkgj m vua Đsuae ạiylc i-Việoytq t. Kếmlyn nàrkgj y thàrkgj nh côkujk ng, vìronv họazrg Dưscen ơaugs ng đsxhc ãayqx đsxhc ưscen ợtsfl c Tháerys i-tửgejk Tốerys ng hứxpjs a giúmdni p, hơaugs n nữqmxp a còsxhc n hợtsfl p táerys c trong tấqsfn t cảbxmm mọazrg i kếmlyn kháerys c.
– Hai làrkgj triệoytq t hếmlyn t vâsoao y cáerys nh củefus a nhữqmxp ng phe pháerys i trong triềiylc u. Phe pháerys i trong triềiylc u bấqsfn y giờkqri ngang vớiojh i họazrg Dưscen ơaugs ng làrkgj họazrg Mai. Nguyêorum n thâsoao n mẫwsnz u củefus a nhàrkgj vua làrkgj Triệoytq u phi đsxhc ãayqx chếmlyn t trong thờkqri i khởbsdg i loạiylc n củefus a chưscen vưscen ơaugs ng. Nhàrkgj vua đsxhc ưscen ợtsfl c Mai phi nuôkujk i dưscen ỡjuzj ng. Khi vua Tháerys i-tôkujk ng lêorum n ngôkujk i, phong Mai phi làrkgj m Linh-Cảbxmm m hoàrkgj ng hậhroe u. Đsuae ếmlyn n khi nhàrkgj vua lêorum n ngôkujk i lạiylc i phong Mai hậhroe u làrkgj m Linh-Cảbxmm m hoàrkgj ng tháerys i hậhroe u. Họazrg Mai nguyêorum n xuấqsfn t thâsoao n làrkgj võiojh tưscen ớiojh ng từclvh thờkqri i nhàrkgj Lêorum , nêorum n hầayqx u hếmlyn t cáerys c võiojh tưscen ớiojh ng đsxhc ềiylc u thuộlsnp c phe đsxhc ảbxmm ng họazrg Mai. Chíbsdg nh vìronv vậhroe y họazrg Mai làrkgj mụefus c tiêorum u đsxhc ầayqx u tiêorum n đsxhc ểcobh họazrg Dưscen ơaugs ng triệoytq t hạiylc . Năjuzj m trớiojh c đsxhc âsoao y khi Mai hậhroe u vừclvh a băjuzj ng hàrkgj , thìronv Viêorum n-Chiếmlyn u đsxhc ạiylc i sưscen làrkgj cháerys u gọazrg i bàrkgj bằayxw ng côkujk ruộlsnp t cóocnm uy tíbsdg n thờkqri i bấqsfn y giờkqri bịunmb vu oan trong vụefus áerys n chùtsfl a Từclvh -quang. Sau vụefus áerys n Viêorum n-Chiếmlyn u bịunmb cáerys o làrkgj phạiylc m giớiojh i, làrkgj nhậhroe n vàrkgj ng củefus a Tốerys ng qua Kinh-Nam vưscen ơaugs ng đsxhc ểcobh làrkgj m nộlsnp i ứxpjs ng khi quâsoao n Tốerys ng đsxhc áerys nh sang... Hầayqx u hếmlyn t vâsoao y cáerys nh họazrg Mai trong triềiylc u bịunmb mấqsfn t hếmlyn t chứxpjs c tưscen ớiojh c, đsxhc uổkqri i vềiylc dâsoao n dãayqx .
– Ba làrkgj họazrg Dưscen ơaugs ng cho Trịunmb nh Quang-Thạiylc ch mởbsdg trưscen ờkqri ng dạiylc y văjuzj n, luyệoytq n võiojh , rồzvfu i phe cáerys nh họazrg Dưscen ơaugs ng sẽayqx bổkqri vàrkgj o nhữqmxp ng chứxpjs c vụefus quan trọazrg ng trong triềiylc u ngoàrkgj i trấqsfn n.
– Bốerys n làrkgj gâsoao y cho triềiylc u đsxhc ìronv nh vớiojh i cáerys c võiojh pháerys i nghi kịunmb nhau. Võiojh pháerys i lớiojh n nhấqsfn t, uy tíbsdg n nhấqsfn t làrkgj pháerys i Đsuae ôkujk ng-a. Cho nêorum n Tốerys ng cũazrg ng nhưscen họazrg Dưscen ơaugs ng tìronv m cáerys ch triệoytq t hạiylc pháerys i nàrkgj y. Họazrg vu cáerys o cho Kinh-Nam vưscen ơaugs ng đsxhc em vàrkgj ng kếmlyn t thâsoao n vớiojh i ngưscen ờkqri i Việoytq t, đsxhc ợtsfl i sau nàrkgj y Vưscen ơaugs ng đsxhc em quâsoao n sang, sẽayqx làrkgj m nộlsnp i ứxpjs ng. Nhưscen ng vụefus nàrkgj y chưscen a cóocnm ảbxmm nh hưscen ởbsdg ng làrkgj m bao.
– Năjuzj m làrkgj mỗiojh i khi mộlsnp t phi tầayqx n nàrkgj o đsxhc ưscen ợtsfl c sủefus ng áerys i, Hoàrkgj ng-hậhroe u sai cung nga, tháerys i giáerys m ngầayqx m bỏuxjw thuốerys c vàrkgj o thứxpjs c ăjuzj n, khiếmlyn n phi tầayqx n đsxhc óocnm suy nhưscen ợtsfl c, khôkujk ng thểcobh thụefus thai. Nhàrkgj vua đsxhc ịunmb nh lậhroe p cháerys u làrkgj m Tháerys i-tửgejk , hậhroe u tìronv m cáerys ch lầayqx n nữqmxp a cảbxmm n trởbsdg nhàrkgj vua. Đsuae ểcobh khi vua băjuzj ng hàrkgj , Thưscen ợtsfl ng-Dưscen ơaugs ng hoàrkgj ng-hậhroe u sẽayqx lậhroe p mộlsnp t đsxhc ứxpjs a trẻzsye trong tôkujk n thấqsfn t nhàrkgj Lýyomu lêorum n nốerys i ngôkujk i. Trong triềiylc u cóocnm ấqsfn u quâsoao n lêorum n thay, thìronv Dưscen ơaugs ng tểcobh -tưscen ớiojh ng, Dưscen ơaugs ng hoàrkgj ng hậhroe u đsxhc ưscen ơaugs ng nhiêorum n làrkgj m phụefus chíbsdg nh đsxhc ạiylc i thầayqx n. Bấqsfn y giờkqri họazrg chỉvkam trởbsdg tay làrkgj lấqsfn y đsxhc ưscen ợtsfl c ngôkujk i vua.
Nhàrkgj vua nắvjih m tay Ỷkuun -Lan:
– Trờkqri i đsxhc em em đsxhc ếmlyn n cho anh. Khi vềiylc cung, anh sẽayqx bảbxmm o Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t lựxdad a cho em mấqsfn y cung nữqmxp thâsoao n tíbsdg n. Em phảbxmm i tốerys i cẩfrck n thậhroe n, kẻzsye o nhữqmxp ng gìronv họazrg Dưscen ơaugs ng chuẩfrck n bịunmb màrkgj chúmdni ng ta lộlsnp ra rằayxw ng chúmdni ng ta biếmlyn t, e họazrg sẽayqx ra tay trưscen ớiojh c thìronv nguy lắvjih m. Ta phảbxmm i cóocnm kếmlyn hoạiylc ch chu toàrkgj n, đsxhc ểcobh pháerys vụefus nàrkgj y. Trong vụefus ăjuzj n uốerys ng, em khôkujk ng sợtsfl bịunmb ngưscen ờkqri i ta bỏuxjw thuốerys c làrkgj m suy nhưscen ợtsfl c, đsxhc ếmlyn n khôkujk ng thụefus thai. Bởbsdg i em đsxhc ãayqx luyệoytq n Vôkujk -ngãayqx tưscen ớiojh ng thiềiylc n côkujk ng, khôkujk ng đsxhc ộlsnp c chấqsfn t nàrkgj o xâsoao m nhậhroe p cơaugs thểcobh củefus a em đsxhc ưscen ợtsfl c.
Ỷkuun -Lan ngưscen ớiojh c mắvjih t nhìronv n nhàrkgj vua, áerys nh mắvjih t long lanh, hai khóocnm e mắvjih t cóocnm đsxhc uôkujk i dàrkgj i trêorum n khuôkujk n mặrkgj t thanh túmdni , khiếmlyn n con tim nhàrkgj vua xao xuyếmlyn n, rung đsxhc ộlsnp ng thựxdad c mạiylc nh. Khôkujk ng tựxdad chủefus đsxhc ưscen ợtsfl c, nhàrkgj vua lạiylc i nắvjih m lấqsfn y tay nàrkgj ng. Ỷkuun -Lan nóocnm i trong hơaugs i thởbsdg nhưscen tơaugs :
– Anh đsxhc ừclvh ng lo. Vụefus nàrkgj y khôkujk ng phảbxmm i mìronv nh em biếmlyn t, màrkgj cóocnm mấqsfn y nhâsoao n vậhroe t cựxdad c kỳszlt uy tíbsdg n, cựxdad c kỳszlt minh mẫwsnz n cũazrg ng biếmlyn t. Khôkujk ng hiểcobh u sao mấqsfn y vịunmb ấqsfn y chưscen a nóocnm i vớiojh i anh.
Nhàrkgj vua kinh ngạiylc c:
– Ai? Phảbxmm i chăjuzj ng làrkgj Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t?
Ỷkuun -Lan xòsxhc e bàrkgj n tay đsxhc ưscen a cao quáerys đsxhc ầayqx u, rồzvfu i lạiylc i đsxhc ưscen a xuốerys ng thấqsfn p ngang bụefus ng:
– Cao hơaugs n nữqmxp a, vàrkgj thấqsfn p hơaugs n nữqmxp a.
Ýqsfn Ỷkuun -Lan muốerys n nóocnm i làrkgj sưscen phụefus Thâsoao n Thiệoytq u-Tháerys i, sưscen mẫwsnz u Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng, U-bon vưscen ơaugs ng Lêorum Văjuzj n, côkujk ng chúmdni a Nong-Nụefus t vàrkgj côkujk ng chúmdni a Thiêorum n-Thàrkgj nh vớiojh i phòsxhc mãayqx Thâsoao n Cảbxmm nh-Long. Nhưscen ng nhàrkgj vua đsxhc oáerys n khôkujk ng ra:
– Quốerys c-phụefus chăjuzj ng?
Ỷkuun -Lan hỏuxjw i ngưscen ợtsfl c lạiylc i:
– Quốerys c-phụefus làrkgj ai?
– Làrkgj chúmdni anh, làrkgj Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng.
Ỷkuun -Lan hạiylc tay thấqsfn p xuốerys ng chúmdni t nữqmxp a rồzvfu i mỉvkam m cưscen ờkqri i.
– Quan tháerys i-sưscen Dưscen ơaugs ng Bìronv nh chăjuzj ng?
Ỷkuun -Lan vẫwsnz n lắvjih c đsxhc ầayqx u.
– Tiêorum n-nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a chăjuzj ng?
Ỷkuun -Lan lạiylc i lắvjih c đsxhc ầayqx u.
Nhàrkgj vua thấqsfn y vui vui, lạiylc i đsxhc oáerys n tiếmlyn p:
– Kinh-Nam vưscen ơaugs ng Trầayqx n Tựxdad -Mai chăjuzj ng?
Ỷkuun -Lan vẫwsnz n lắvjih c đsxhc ầayqx u.
– Vậhroe y thìronv anh chịunmb u thua. Thôkujk i Ỷkuun -Lan cho anh biếmlyn t đsxhc i!
– Họazrg gồzvfu m sáerys u ngưscen ờkqri i. Tấqsfn t cảbxmm đsxhc ềiylc u cấqsfn m em khôkujk ng đsxhc ưscen ợtsfl c tiếmlyn t lộlsnp , bằayxw ng khôkujk ng thìronv sẽayqx đsxhc áerys nh đsxhc òsxhc n. Em chỉvkam héxeda cho anh biếmlyn t họazrg gồzvfu m cóocnm bốerys n vịunmb cao hơaugs n anh nửgejk a bậhroe c vàrkgj hai vịunmb thấqsfn p hơaugs n anh mộlsnp t bậhroe c. Họazrg đsxhc ềiylc u làrkgj ngưscen ờkqri i thâsoao n vớiojh i anh lắvjih m lắvjih m, thâsoao n đsxhc ếmlyn n đsxhc ộlsnp cóocnm thểcobh chếmlyn t thay anh đsxhc ưscen ợtsfl c, họazrg cũazrg ng sẵavyr n sàrkgj ng.
Nhàrkgj vua bùtsfl i ngùtsfl i cảbxmm m đsxhc ộlsnp ng:
– Anh biếmlyn t quanh anh, cóocnm khôkujk ng nhiềiylc u ngưscen ờkqri i thâsoao n phùtsfl trìronv cho anh, màrkgj tiếmlyn c rằayxw ng anh khôkujk ng đsxhc áerys p lạiylc i đsxhc ưscen ợtsfl c trong muôkujk n mộlsnp t.
– Khôkujk ng phảbxmm i họazrg yêorum u anh màrkgj hy sinh cho anh đsxhc âsoao u. Chẳzorr ng qua anh làrkgj đsxhc ạiylc i biểcobh u cho tinh thầayqx n tộlsnp c Việoytq t. Họazrg hy sinh cho tộlsnp c Việoytq t, thìronv họazrg phảbxmm i giúmdni p anh.
Nhàrkgj vua tuyệoytq t khôkujk ng ngờkqri Ỷkuun -Lan lạiylc i kiếmlyn n giảbxmm i sáerys ng suốerys t đsxhc ếmlyn n thếmlyn . Ôtmtg ng chắvjih p tay xáerys nàrkgj ng:
– Đsuae a tạiylc em đsxhc ãayqx phâsoao n giảbxmm i cho anh. Khôkujk ng biếmlyn t ai làrkgj ngưscen ờkqri i dạiylc y em lốerys i giảbxmm i thíbsdg ch nàrkgj y?
– Đsuae óocnm làrkgj bảbxmm n sưscen củefus a em.
– Làrkgj ai màrkgj cao minh vậhroe y?
Ỷkuun -Lan nghĩvkey đsxhc ếmlyn n bảbxmm n sưscen Viêorum n-Chiếmlyn u yêorum u thưscen ơaugs ng nàrkgj ng khôkujk ng kháerys c gìronv đsxhc ứxpjs c Thíbsdg ch-Ca yêorum u chưscen đsxhc ệoytq tửgejk củefus a ngàrkgj i. Nhưscen ng khôkujk ng biếmlyn t hiệoytq n đsxhc ạiylc i sưscen bịunmb lưscen u đsxhc ầayqx y ởbsdg đsxhc âsoao u? Bấqsfn t giáerys c nàrkgj ng bậhroe t lêorum n tiếmlyn ng khóocnm c, hai hàrkgj ng lệoytq lãayqx chãayqx chảbxmm y xuốerys ng hai gòsxhc máerys trắvjih ng mịunmb n. Nhàrkgj vua ngạiylc c nhiêorum n hỏuxjw i:
– Tạiylc i sao em lạiylc i khổkqri tâsoao m nhưscen thếmlyn ? Phảbxmm i chăjuzj ng bảbxmm n sưscen củefus a em đsxhc ãayqx vềiylc Tâsoao y-phưscen ơaugs ng cựxdad c lạiylc c rồzvfu i chăjuzj ng?
Ỷkuun -Lan nứxpjs c nởbsdg :
– Ngưscen ờkqri i vìronv ... vìronv yêorum u Đsuae ạiylc i-Việoytq t, vìronv ... phùtsfl trìronv cho anh, màrkgj bịunmb anh lưscen u đsxhc ầayqx y đsxhc i Nam biêorum n rồzvfu i.
Nhàrkgj vua nắvjih m chặrkgj t hai tay Ỷkuun -Lan:
– Từclvh khi anh tiếmlyn p ngôkujk i trờkqri i đsxhc ếmlyn n giờkqri anh chưscen a đsxhc ầayqx y mộlsnp t vịunmb tăjuzj ng nàrkgj o cảbxmm . Cóocnm lẽayqx bảbxmm n sưscen em bịunmb cáerys c trấqsfn n đsxhc ầayqx y chăjuzj ng? Pháerys p danh ngưscen ờkqri i làrkgj gìronv ?
– Ngưscen ờkqri i chíbsdg nh làrkgj đsxhc ạiylc i sưscen Viêorum n-Chiếmlyn u, cháerys u gọazrg i Linh-Cảbxmm m tháerys i hậhroe u bằayxw ng côkujk ruộlsnp t.
Nhàrkgj vua àrkgj lêorum n mộlsnp t tiếmlyn ng:
– Phảbxmm i rồzvfu i, anh sơaugs tâsoao m, ban nãayqx y em đsxhc ãayqx kểcobh vụefus áerys n chùtsfl a Từclvh -quang cho anh nghe rồzvfu i. Đsuae ạiylc i sưscen Viêorum n-Chiếmlyn u bịunmb bọazrg n họazrg Dưscen ơaugs ng vu oan. Ngay khi vềiylc kinh, em cùtsfl ng anh phảbxmm i minh oan cho ngưscen ờkqri i. Nhưscen ng cóocnm đsxhc iềiylc u anh nóocnm i trưscen ớiojh c cho em nghe, giữqmxp a Dưscen ơaugs ng Tôkujk ng vớiojh i Yếmlyn n-Loan thìronv thếmlyn nàrkgj o cũazrg ng đsxhc ưscen ợtsfl c. Nhưscen ng khi vềiylc kinh, em phảbxmm i chịunmb u sựxdad cai quảbxmm n củefus a Thiêorum n-Cảbxmm m tháerys i hậhroe u vàrkgj Thưscen ợtsfl ng-Dưscen ơaugs ng hoàrkgj ng hậhroe u. Hai ngưscen ờkqri i nàrkgj y tuy cùtsfl ng vớiojh i họazrg Dưscen ơaugs ng chuẩfrck n bịunmb phảbxmm n nghịunmb ch, nhưscen ng tộlsnp i trạiylc ng chưscen a côkujk ng bốerys , thìronv họazrg vẫwsnz n làrkgj chúmdni a tểcobh hậhroe u cung.
– Em phảbxmm i làrkgj m gìronv ?
– Khi tớiojh i Thăjuzj ng-long, anh dẫwsnz n em đsxhc ếmlyn n yếmlyn t kiếmlyn n Tháerys i-hậhroe u, rồzvfu i Hoàrkgj ng-hậhroe u. Mộlsnp t tháerys ng em phảbxmm i theo anh đsxhc i chầayqx u hầayqx u Tháerys i-hậhroe u, vàrkgj nửgejk a tháerys ng mộlsnp t lầayqx n em phảbxmm i chầayqx u Hoàrkgj ng-hậhroe u đsxhc ểcobh biếmlyn t nhữqmxp ng việoytq c phảbxmm i làrkgj m trong cáerys c cuộlsnp c lễhroe nhưscen giỗiojh cáerys c vịunmb tiêorum n hoàrkgj ng, tiêorum n hậhroe u, cáerys c ngàrkgj y tếmlyn t Nguyêorum n-đsxhc áerys n, tếmlyn t Trùtsfl ng-cửgejk u, tếmlyn t Trung-thu...
– Anh yêorum n tâsoao m, dùtsfl sao em cũazrg ng làrkgj ngưscen ờkqri i đsxhc ọazrg c sáerys ch. Em cóocnm đsxhc ủefus đsxhc ứxpjs c nhẫwsnz n đsxhc ểcobh theo lễhroe nghi. Anh ơaugs i! Dùtsfl em cóocnm lấqsfn y chồzvfu ng nôkujk ng dâsoao n chăjuzj ng nữqmxp a, em cũazrg ng phảbxmm i gáerys nh váerys c giang sơaugs n nhàrkgj chồzvfu ng. Huốerys ng hồzvfu nay em làrkgj m vợtsfl anh, thìronv phảbxmm i cùtsfl ng anh lo liệoytq u cho toàrkgj n tộlsnp c Việoytq t nhàrkgj mìronv nh.
Nhàrkgj vua nắvjih m lấqsfn y tay nàrkgj ng:
– Em vừclvh a làrkgj ngưscen ờkqri i yêorum u, lạiylc i vừclvh a làrkgj cáerys nh tay phảbxmm i củefus a anh.
Chợtsfl t nhớiojh lạiylc i chuyệoytq n cũazrg , Ỷkuun -Lan hỏuxjw i nhàrkgj vua:
– Anh cóocnm nhớiojh cáerys i đsxhc êorum m mìronv nh du ngoạiylc n Thăjuzj ng-long khôkujk ng?
– Nhớiojh chứxpjs , nhớiojh lắvjih m lắvjih m.
– Hôkujk m ấqsfn y em cóocnm giớiojh i thiệoytq u vớiojh i anh bẩfrck y đsxhc ứxpjs a em nuôkujk i xuấqsfn t thâsoao n ăjuzj n màrkgj y củefus a em. Anh vớiojh i Đsuae ỗiojh Oanh đsxhc ãayqx trắvjih c nghiệoytq m võiojh côkujk ng chúmdni ng, rồzvfu i tìronv m ra ngưscen ờkqri i nuôkujk i chúmdni ng têorum n Chiêorum u-Văjuzj n. Chiêorum u-Văjuzj n làrkgj ai?
– Àodrq , Chiêorum u-Văjuzj n làrkgj con trai thứxpjs nhìronv củefus a chúmdni anh tứxpjs c Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng vớiojh i vưscen ơaugs ng phi Thanh-Mai. Đsuae úmdni ng ra Chiêorum u-Văjuzj n chỉvkam đsxhc ưscen ợtsfl c gọazrg i làrkgj vưscen ơaugs ng tửgejk hay thếmlyn tửgejk . Nhưscen ng chúmdni anh đsxhc ưscen ợtsfl c tôkujk n làrkgj Quốerys c-phụefus , nêorum n Chiêorum u-Văjuzj n đsxhc ưscen ợtsfl c phong làrkgj hoàrkgj ng-tửgejk .
– Nhưscen vậhroe y Chiêorum u-Văjuzj n làrkgj cháerys u ngoạiylc i củefus a đsxhc ạiylc i hiệoytq p Tựxdad -An àrkgj ?
– Đsuae úmdni ng thếmlyn .
Ỷkuun -Lan lạiylc i nhớiojh đsxhc ếmlyn n hôkujk m nàrkgj ng dạiylc o chơaugs i Thăjuzj ng-long vớiojh i năjuzj m đsxhc ứxpjs a trẻzsye họazrg c ởbsdg chùtsfl a Từclvh -quang, gặrkgj p côkujk ng tửgejk Dưscen ơaugs ng Đsuae ứxpjs c-Nhàrkgj n, cháerys u tểcobh tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia bang bạiylc nh đsxhc áerys nh Khấqsfn t hòsxhc a thưscen ợtsfl ng. Năjuzj m trẻzsye nhảbxmm y ra lấqsfn y thâsoao n che cho ôkujk ng, chúmdni ng bịunmb gãayqx họazrg Dưscen ơaugs ng đsxhc áerys nh. Hai hoàrkgj ng tửgejk Hoằayxw ng-Châsoao n vớiojh i Chiêorum u-Văjuzj n tung chúmdni ng lêorum n xe đsxhc em đsxhc i. Cho đsxhc ếmlyn n nay nàrkgj ng cũazrg ng khôkujk ng biếmlyn t tin tứxpjs c củefus a chúmdni ng.
Nàrkgj ng gọazrg i Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t:
– Ngay khi vềiylc Thăjuzj ng-long, sưscen huynh cóocnm thểcobh mờkqri i hai hoàrkgj ng tửgejk Hoằayxw ng-Châsoao n, Chiêorum u-Văjuzj n cho muộlsnp i khôkujk ng?
– Đsuae ưscen ợtsfl c chứxpjs , Thầayqx n-phi cứxpjs ban chỉvkam triệoytq u hồzvfu i, thìronv hai hoàrkgj ng tửgejk phảbxmm i vàrkgj o cung chầayqx u hầayqx u ngay. Nhưscen ng xin Thầayqx n-phi đsxhc ợtsfl i chiếmlyn u chỉvkam ban ra, đsxhc ịunmb nh rõiojh danh phậhroe n Thầayqx n-phi đsxhc ãayqx .
Ỷkuun -Lan hiểcobh u ýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t muốerys n nóocnm i: nàrkgj ng tuy đsxhc ưscen ợtsfl c nhàrkgj vua sủefus ng áerys i, nhưscen ng cũazrg ng vẫwsnz n chỉvkam làrkgj côkujk gáerys i nhàrkgj quêorum , chưscen a cóocnm chứxpjs c tưscen ớiojh c gìronv , nêorum n khôkujk ng thểcobh ban chỉvkam , pháerys t lệoytq nh. Nàrkgj ng phảbxmm i chờkqri nhàrkgj vua ban chỉvkam phong chứxpjs c tưscen ớiojh c đsxhc ãayqx .
Từclvh hôkujk m Chưscen ơaugs ng-tháerys nh Gia-kháerys nh hoàrkgj ng đsxhc ếmlyn củefus a Đsuae ạiylc i-Việoytq t đsxhc i hàrkgj nh hưscen ơaugs ng ởbsdg chùtsfl a Dâsoao u trởbsdg vềiylc đsxhc ếmlyn n giờkqri đsxhc ãayqx mấqsfn y tháerys ng. Suốerys t mấqsfn y tháerys ng ngàrkgj i khôkujk ng thiếmlyn t triềiylc u. Báerys ch quan cứxpjs đsxhc oáerys n giàrkgj , đsxhc oáerys n non rằayxw ng ngàrkgj i táerys i hồzvfu i vớiojh i Hằayxw ng-Nga nêorum n say hưscen ơaugs ng, đsxhc ắvjih m sắvjih c, màrkgj trễhroe việoytq c triềiylc u chíbsdg nh. Nhiềiylc u ngưscen ờkqri i tòsxhc mòsxhc , hỏuxjw i thăjuzj m cung nga, tháerys i giáerys m, nhưscen ng khôkujk ng mộlsnp t ngưscen ờkqri i nàrkgj o dáerys m héxeda môkujk i. Trong báerys ch quan, chỉvkam cóocnm hai ngưscen ờkqri i đsxhc ưscen ợtsfl c chầayqx u chựxdad c bêorum n ngàrkgj i, đsxhc óocnm làrkgj tháerys i-bảbxmm o Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t vàrkgj quan thốerys ng lĩvkey nh đsxhc ạiylc o binh Ngựxdad -long Đsuae ỗiojh Oanh.
Luậhroe t đsxhc ặrkgj t ra từclvh thờkqri i Phụefus ng-thiêorum n chíbsdg -lýyomu , Ứuxjw ng vậhroe n tựxdad tạiylc i, Tháerys nh minh long kiếmlyn n, Duệoytq văjuzj n anh võiojh , Sùtsfl ng nhâsoao n quảbxmm ng hiếmlyn u, Thiêorum n hạiylc tháerys i bìronv nh, Khâsoao m minh quang trạiylc ch, Chiêorum u chưscen ơaugs ng vạiylc n bang, Hiểcobh n ứxpjs ng tiếmlyn t cảbxmm m, Uy trấqsfn n phiêorum n man, Duệoytq mưscen u thầayqx n côkujk ng, Chíbsdg trịunmb tắvjih c thiêorum n, Đsuae ạiylc o chíbsdg nh hoàrkgj ng đsxhc ếmlyn tứxpjs c vua Tháerys i-tổkqri . Luậhroe t ấqsfn n đsxhc ịunmb nh rằayxw ng phàrkgj m tấqsfn u chưscen ơaugs ng cáerys c nơaugs i gửgejk i vềiylc , đsxhc ưscen ợtsfl c đsxhc óocnm ng dấqsfn u nhậhroe t ấqsfn n, rồzvfu i bỏuxjw trong tráerys p khóocnm a kíbsdg n, đsxhc em vàrkgj o hoàrkgj ng thàrkgj nh dâsoao ng lêorum n đsxhc ứxpjs c vua. Ban ngàrkgj y đsxhc ứxpjs c vua ngồzvfu i ởbsdg đsxhc iệoytq n Kíbsdg nh-thiêorum n, ban đsxhc êorum m thìronv làrkgj m việoytq c ởbsdg cung Long-thụefus y. Khi đsxhc ứxpjs c vua làrkgj m việoytq c, luôkujk n cóocnm cung nga, tháerys i giáerys m chầayqx u hầayqx u. Sau khi đsxhc ọazrg c tấqsfn u chưscen ơaugs ng, ngàrkgj i dùtsfl ng búmdni t son phêorum lêorum n thưscen ờkqri ng gọazrg i làrkgj châsoao u phêorum , rồzvfu i cung nga, tháerys i giáerys m lạiylc i bỏuxjw vàrkgj o tráerys p chuyểcobh n ra ngoàrkgj i cho Chiêorum u-văjuzj n quan đsxhc ạiylc i họazrg c sĩvkey , tứxpjs c Tểcobh -tưscen ớiojh ng. Tểcobh -tưscen ớiojh ng sẽayqx giảbxmm i quyếmlyn t theo chỉvkam dụefus châsoao u phêorum , hoặrkgj c chuyểcobh n cho cáerys c bộlsnp liêorum n hệoytq .
Ba tháerys ng rồzvfu i, ngàrkgj i khôkujk ng thiếmlyn t triềiylc u, nhưscen ng cáerys c tấqsfn u chưscen ơaugs ng cùtsfl ng chếmlyn , chiếmlyn u vẫwsnz n ban ra đsxhc ềiylc u đsxhc ặrkgj n. Nhưscen vậhroe y chứxpjs ng tỏuxjw ngàrkgj i vẫwsnz n làrkgj m việoytq c, chứxpjs khôkujk ng phảbxmm i mêorum hưscen ơaugs ng, đsxhc ắvjih m nguyệoytq t màrkgj bỏuxjw bêorum triềiylc u chíbsdg nh. Cáerys c quan còsxhc n ngạiylc c nhiêorum n vôkujk cùtsfl ng khi thấqsfn y rõiojh ràrkgj ng nhàrkgj vua thựxdad ởbsdg dưscen ớiojh i, còsxhc n búmdni t phêorum trêorum n cáerys c côkujk ng văjuzj n khôkujk ng phảbxmm i chữqmxp củefus a nhàrkgj vua. Bởbsdg i chữqmxp củefus a nhàrkgj vua thìronv néxeda t hơaugs i cứxpjs ng. Còsxhc n chữqmxp phêorum nàrkgj y thựxdad c mềiylc m mạiylc i nhưscen rồzvfu ng múmdni a, nhưscen phưscen ợtsfl ng bay. Trêorum n cáerys c côkujk ng văjuzj n thoang thoảbxmm ng cóocnm mùtsfl i thơaugs m củefus a nưscen ớiojh c hoa ngọazrg c lan. Mộlsnp t tháerys i giáerys m héxeda ra chúmdni t bíbsdg mậhroe t: nhàrkgj vua ngồzvfu i làrkgj m việoytq c trong ngựxdad thưscen phòsxhc ng. Phàrkgj m mọazrg i tấqsfn u chưscen ơaugs ng, côkujk ng văjuzj n đsxhc ềiylc u do Ỷkuun -Lan mỹefus nhâsoao n đsxhc ọazrg c cho ngàrkgj i nghe. Ngàrkgj i pháerys n gìronv , thìronv mỹefus nhâsoao n phêorum vàrkgj o, rồzvfu i ngàrkgj i thựxdad ởbsdg dưscen ớiojh i. Chữqmxp đsxhc ẹpxju p nhưscen rồzvfu ng bay phưscen ơaugs ng múmdni a chíbsdg nh làrkgj chữqmxp củefus a mỹefus nhâsoao n Ỷkuun -Lan đsxhc óocnm .
Hôkujk m nay làrkgj ngàrkgj y nhàrkgj vua thiếmlyn t đsxhc ạiylc i triềiylc u. Cáerys c vịunmb vưscen ơaugs ng, côkujk ng, hầayqx u cùtsfl ng cáerys c đsxhc ạiylc i tưscen ớiojh ng quâsoao n, đsxhc ôkujk đsxhc ốerys c tổkqri ng trấqsfn n Nam, Bắvjih c biêorum n; cáerys c vịunmb An-phủefus kinh-lưscen ợtsfl c sứxpjs ; quan tổkqri ng-trấqsfn n Thăjuzj ng-long; cáerys c vịunmb cựxdad u thầayqx n đsxhc ờkqri i vua Tháerys i-tôkujk ng đsxhc ềiylc u tềiylc tựxdad u ởbsdg đsxhc iệoytq n Càrkgj n-nguyêorum n.
Mỗiojh i khi thiếmlyn t đsxhc ạiylc i triềiylc u nhưscen thếmlyn , thìronv tểcobh -tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia phụefus tráerys ch sắvjih p xếmlyn p chỗiojh ngồzvfu i, chỗiojh đsxhc ứxpjs ng cho trăjuzj m quan. Viêorum n tháerys i-giáerys m Trịunmb nh Quang-Liệoytq t con trai Trịunmb nh Quang-Thạiylc ch, lĩvkey nh chứxpjs c vũazrg -vệoytq hiệoytq u úmdni y cung Long-thụefus y. Trưscen ớiojh c đsxhc âsoao y y theo phùtsfl trìronv Dưscen ơaugs ng Đsuae ứxpjs c-Huy bang bạiylc nh cảbxmm vớiojh i nhàrkgj vua, sau nàrkgj y nhàrkgj vua bảbxmm o Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t bổkqri nhiệoytq m y chỉvkam huy đsxhc ộlsnp i thịunmb vệoytq ởbsdg đsxhc iệoytq n Càrkgj n-nguyêorum n. Từclvh đsxhc ấqsfn y mỗiojh i khi thấqsfn y nhàrkgj vua, y nghĩvkey lạiylc i chuyệoytq n cũazrg màrkgj rởbsdg n tóocnm c gáerys y.
Giữqmxp a đsxhc iệoytq n, trêorum n mộlsnp t bệoytq cao, làrkgj ngai vàrkgj ng dàrkgj nh cho Hoàrkgj ng-đsxhc ếmlyn . Hai ghếmlyn sơaugs n son thiếmlyn p vàrkgj ng, chạiylc m kỳszlt lâsoao n, đsxhc ặrkgj t hai bêorum n, cao ngang vớiojh i ngai vàrkgj ng. Ghếmlyn bêorum n tráerys i dàrkgj nh vịunmb thưscen ợtsfl ng phụefus (vai bốerys vua) làrkgj Khai-quốerys c vưscen ơaugs ng. Ghếmlyn bêorum n phảbxmm i dàrkgj nh cho trưscen ởbsdg ng đsxhc ạiylc i côkujk ng chúmdni a tiêorum n-nưscen ơaugs ng Thâsoao n Bảbxmm o-Hòsxhc a, vìronv côkujk ng chúmdni a làrkgj sưscen phụefus củefus a đsxhc ứxpjs c vua.
Táerys m ghếmlyn thấqsfn p hơaugs n mộlsnp t bậhroe c, cũazrg ng sơaugs n son thiếmlyn p vàrkgj ng. Bốerys n ghếmlyn bêorum n tráerys i chạiylc m hìronv nh sưscen tửgejk , dàrkgj nh cho Long-thàrkgj nh ẩfrck n sĩvkey Tôkujk n Đsuae ảbxmm n, phòsxhc -mãayqx Thâsoao n Thiệoytq u-Tháerys i, phòsxhc mãayqx Lêorum Thuậhroe n-Tôkujk ng, phòsxhc mãayqx Hàrkgj Thiệoytq n-Lãayqx m. Bốerys n ghếmlyn bêorum n phảbxmm i chạiylc m hìronv nh phưscen ợtsfl ng hoàrkgj ng dàrkgj nh cho vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng, côkujk ng chúmdni a Kim-Thàrkgj nh, Trưscen ờkqri ng-Ninh, phu nhâsoao n Long-thàrkgj nh ẩfrck n-sĩvkey làrkgj Ngôkujk Cẩfrck m-Thi.
Còsxhc n lạiylc i cáerys c quan chia ra hai hàrkgj ng văjuzj n võiojh đsxhc ứxpjs ng hai bêorum n. Đsuae úmdni ng giờkqri Mãayqx o, nhãayqx nhạiylc c tấqsfn u lêorum n khúmdni c Ngâsoao n-hàrkgj đsxhc ểcobh víbsdg trăjuzj m quan nhưscen trăjuzj m ngôkujk i sao trêorum n giảbxmm i Ngâsoao n-hàrkgj trêorum n trờkqri i:
Húmdni c nhậhroe t thủefus y đsxhc áerys n,
Loan thanh tưscen ơaugs ng tưscen ơaugs ng.
Triềiylc u kýyomu doanh lữqmxp ,
Tảbxmm hữqmxp u trầayqx n hàrkgj ng.
Nhạiylc c hòsxhc a tấqsfn u tấqsfn u,
Chung cổkqri tưscen ơaugs ng tưscen ơaugs ng.
Hổkqri báerys i khểcobh thúmdni ,
Tểcobh , tểcobh , thưscen ơaugs ng thưscen ơaugs ng,
Ưfxgb vạiylc n dưscen niêorum n,
Tựxdad thiêorum n giáerys ng khưscen ơaugs ng. (2) Ghi chúmdni ,
(2) Dịunmb ch:
Mặrkgj t rờkqri i mọazrg c sớiojh m,
Nhạiylc c xe sang sảbxmm ng,
Triềiylc u hộlsnp i đsxhc ầayqx y đsxhc ủefus ,
Đsuae ứxpjs ng làrkgj m hai hàrkgj ng.
Nhãayqx nhạiylc c hoàrkgj tấqsfn u,
Chuôkujk ng trốerys ng vang vang.
Trăjuzj m quan lễhroe vua,
Từclvh trờkqri i giáerys ng xuốerys ng.
Nhạiylc c dứxpjs t, thìronv cáerys c vịunmb chủefus ng tểcobh bậhroe c nhìronv tớiojh i. Đsuae i đsxhc ầayqx u làrkgj Long-thàrkgj nh ẩfrck n sĩvkey Tôkujk n Đsuae ảbxmm n, rồzvfu i tớiojh i ba phòsxhc mãayqx Thâsoao n Thiệoytq u-Tháerys i, Lêorum Thuậhroe n-Tôkujk ng, Hàrkgj Thiệoytq n-Lãayqx m. Tiếmlyn p theo làrkgj vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng, côkujk ng chúmdni a Kim-Thàrkgj nh, Trưscen ờkqri ng-Ninh, Ngôkujk Cẩfrck m-Thi. Dâsoao n chúmdni ng Đsuae ạiylc i-Việoytq t cựxdad c kỳszlt kíbsdg nh trọazrg ng vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng, ngưscen ờkqri i ngưscen ờkqri i truyềiylc n tụefus ng nhau bàrkgj làrkgj Quan-thếmlyn -âsoao m phâsoao n thâsoao n giáerys ng thếmlyn cứxpjs u đsxhc ộlsnp cho chúmdni ng sinh. Vìronv vậhroe y khi vua Bàrkgj vừclvh a tớiojh i, trăjuzj m quan đsxhc ềiylc u cung cung kíbsdg nh kíbsdg nh hàrkgj nh lễhroe .
Triềiylc u đsxhc ìronv nh Chưscen ơaugs ng-tháerys nh Gia Kháerys nh đsxhc ặrkgj t Long-thàrkgj nh ẩfrck n-sĩvkey Tôkujk n Đsuae ảbxmm n ngồzvfu i trêorum n ba phòsxhc mãayqx , bởbsdg i vìronv trọazrg ng cáerys i đsxhc ứxpjs c củefus a ôkujk ng.
Kểcobh từclvh thờkqri i Thuậhroe n-Thiêorum n (1028) đsxhc ếmlyn n giờkqri , bấqsfn t cứxpjs quốerys c biếmlyn n nàrkgj o ôkujk ng cũazrg ng tham dựxdad vớiojh i tấqsfn t cảbxmm tấqsfn m lòsxhc ng son. Từclvh cuộlsnp c khởbsdg i loạiylc n củefus a chưscen vưscen ơaugs ng, cho tớiojh i cuộlsnp c bìronv nh Chiêorum m, lầayqx n nàrkgj o ôkujk ng cũazrg ng lĩvkey nh ấqsfn n nguyêorum n nhung. Trong hai cuộlsnp c đsxhc áerys nh Tốerys ng; cuộlsnp c thứxpjs nhấqsfn t giúmdni p Nùtsfl ng Tríbsdg -Cao chiếmlyn m lạiylc i vùtsfl ng Lưscen ỡjuzj ng-Quảbxmm ng vềiylc cho tộlsnp c Việoytq t, tớiojh i cuộlsnp c đsxhc áerys nh sang mớiojh i đsxhc âsoao y (1059-1060), ôkujk ng đsxhc ềiylc u lậhroe p đsxhc ạiylc i côkujk ng. Nhưscen ng sau đsxhc óocnm , dùtsfl nhàrkgj vua phong ôkujk ng tớiojh i tưscen ớiojh c vưscen ơaugs ng, ôkujk ng cũazrg ng từclvh chốerys i. Bấqsfn t cứxpjs triềiylc u đsxhc ìronv nh lao tưscen ởbsdg ng gìronv , ôkujk ng cũazrg ng chốerys i. Ôtmtg ng lạiylc i mởbsdg trưscen ờkqri ng dạiylc y văjuzj n, dạiylc y võiojh . Họazrg c tròsxhc ôkujk ng hiệoytq n giữqmxp hầayqx u hếmlyn t nhữqmxp ng chứxpjs c quan trọazrg ng tạiylc i triềiylc u, cũazrg ng nhưscen vùtsfl ng Nam, Bắvjih c biêorum n. Phu nhâsoao n củefus a ôkujk ng, làrkgj Ngôkujk Cẩfrck m-Thi thìronv mởbsdg trưscen ờkqri ng dạiylc y dệoytq t gấqsfn m, dệoytq t lụefus a, dệoytq t vảbxmm i cho con gáerys i trong nưscen ớiojh c. Bàrkgj còsxhc n đsxhc ưscen ợtsfl c mờkqri i làrkgj m thầayqx y dạiylc y văjuzj n, luyệoytq n võiojh cho cung nữqmxp . Vìronv đsxhc ứxpjs c củefus a ôkujk ng bàrkgj cao nhưscen vậhroe y, nêorum n ôkujk ng đsxhc ưscen ợtsfl c đsxhc ặrkgj t ngồzvfu i cao hơaugs n cáerys c phòsxhc mãayqx (đsxhc ềiylc u làrkgj đsxhc ạiylc i thầayqx n, giữqmxp trọazrg ng tráerys ch quốerys c gia). Còsxhc n bàrkgj thìronv đsxhc ưscen ợtsfl c đsxhc ặrkgj t ngang hàrkgj ng vớiojh i cáerys c côkujk ng chúmdni a cầayqx m đsxhc ạiylc i quâsoao n biêorum n trấqsfn n.
Cuộlsnp c chàrkgj o hỏuxjw i chưscen a chấqsfn m dứxpjs t, thìronv ba hồzvfu i chiêorum ng trốerys ng, rồzvfu i đsxhc oàrkgj n nhạiylc c cửgejk bảbxmm n Tụefus ng đsxhc ạiylc i đsxhc ứxpjs c:
Thưscen ợtsfl ng phụefus duy tíbsdg ch,
Thụefus thiêorum n chi hỗiojh ,
Ưfxgb u tai, du tai.
Dĩvkey dơaugs i mi thọazrg ,
Cấqsfn n cáerys n kỳszlt minh,
Đsuae ứxpjs c âsoao m thịunmb mậhroe u.
Kýyomu an thảbxmm ninh,
Tỉvkam thọazrg nhi phúmdni ,
Kháerys ch vôkujk bấqsfn t nghi,
Kỳszlt diệoytq c khổkqri ng cốerys . (3)
Ghi chúmdni ,
(3) Dịunmb ch:
Thưscen ợtsfl ng phụefus trịunmb nưscen ớiojh c,
Ơrxou n trờkqri i nhàrkgj n du.
Nay hưscen ởbsdg ng tuổkqri i thọazrg ,
Xéxeda t việoytq c càrkgj ng sâsoao u.
Âczkz m đsxhc ứxpjs c ấqsfn y tốerys t,
Đsuae ãayqx ninh, thêorum m giầayqx u.
Trăjuzj m sựxdad trăjuzj m tốerys t,
Giúmdni p vua bềiylc n lâsoao u.
Tiêorum n nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a vừclvh a bưscen ớiojh c vàrkgj o đsxhc iệoytq n, thìronv mùtsfl i trầayqx m hưscen ơaugs ng thoảbxmm ng thoảbxmm ng khắvjih p đsxhc iệoytq n. Ai nấqsfn y đsxhc ầayqx u cảbxmm m thấqsfn y ngưscen ờkqri i thưscen tháerys i nhẹpxju nhàrkgj ng. Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng tuổkqri i tuy cao, nhưscen ng tóocnm c chưscen a bạiylc c, mặrkgj t tưscen ơaugs i hồzvfu ng nhưscen mộlsnp t đsxhc ồzvfu ng nam. Vưscen ơaugs ng cùtsfl ng tiêorum n côkujk Bảbxmm o-Hòsxhc a đsxhc i khắvjih p đsxhc iệoytq n thăjuzj m hỏuxjw i báerys ch quan.
Đsuae ếmlyn n đsxhc óocnm , thìronv cóocnm tiếmlyn ng hôkujk :
– Hoàrkgj ng thưscen ợtsfl ng giáerys lâsoao m.
Báerys ch quan phủefus phụefus c hàrkgj nh đsxhc ạiylc i lễhroe . Duy cáerys c vịunmb ngồzvfu i ghếmlyn thìronv chỉvkam đsxhc ứxpjs ng lêorum n thôkujk i. Nhạiylc c cửgejk bàrkgj i Nguyêorum n-thọazrg .
Minh minh thiêorum n tửgejk ,
Vạiylc n dâsoao n sởbsdg vưscen ơaugs ng... (3)
(Xem chúmdni giảbxmm i
Bốerys n ngưscen ờkqri i từclvh trong tiếmlyn n ra. Nhàrkgj vua đsxhc i đsxhc ầayqx u, kếmlyn đsxhc óocnm làrkgj Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t, hôkujk ng đsxhc eo thanh Thưscen ợtsfl ng-phưscen ơaugs ng bảbxmm o kiếmlyn m, phíbsdg a sau làrkgj hai côkujk ng chúmdni a Thiêorum n-Thàrkgj nh, Thiêorum n-Ninh. Nhàrkgj vua hưscen ớiojh ng Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng váerys i:
– Thầayqx n nhi xin vấqsfn n an Quốerys c-phụefus , kíbsdg nh chúmdni c Quốerys c-phụefus tâsoao m an, thầayqx n tĩvkey nh, minh tríbsdg , tráerys ng lựxdad c, đsxhc ểcobh dạiylc y dỗiojh thầayqx n nhi. Thầayqx n nhi thấqsfn y dưscen ờkqri ng nhưscen Quốerys c-phụefus đsxhc ang cóocnm đsxhc iềiylc u ưscen u tưscen thìronv phảbxmm i?
Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng mỉvkam m cưscen ờkqri i:
– Kểcobh từclvh khi bảbxmm n triềiylc u tiếmlyn p ngôkujk i trờkqri i. Đsuae ờkqri i đsxhc ứxpjs c Tháerys i-tổkqri phảbxmm i lo chíbsdg nh đsxhc ốerys n giềiylc ng mốerys i. Đsuae ếmlyn n đsxhc ứxpjs c Tháerys i-tôkujk ng thìronv làrkgj m cho dâsoao n giầayqx u nưscen ớiojh c mạiylc nh. Nay bệoytq hạiylc đsxhc ưscen ợtsfl c hưscen ởbsdg ng hai tàrkgj i sảbxmm n củefus a ôkujk ng cha đsxhc ểcobh lạiylc i, rồzvfu i ban bốerys đsxhc ứxpjs c nhâsoao n cho trăjuzj m họazrg , thựxdad c khôkujk ng gìronv phúmdni c bằayxw ng. Chỉvkam cóocnm mộlsnp t đsxhc iềiylc u làrkgj bệoytq hạiylc chưscen a cóocnm hoàrkgj ng nam, khiếmlyn n thầayqx n lo nghĩvkey màrkgj thôkujk i.
– Thầayqx n nhi xin ghi lờkqri i dạiylc y củefus a Quốerys c-phụefus .
Nhàrkgj vua hưscen ớiojh ng tiêorum n-nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a:
– Thưscen a chịunmb , khôkujk ng biếmlyn t trậhroe n Nam-phong nàrkgj o thổkqri i lêorum n Tảbxmm n-lĩvkey nh, màrkgj chịunmb vềiylc thăjuzj m em thếmlyn nàrkgj y! Đsuae ạiylc i giáerys Đsuae àrkgj o-nguyêorum n củefus a chịunmb đsxhc ưscen a hưscen ơaugs ng cho cảbxmm triềiylc u đsxhc ìronv nh đsxhc ềiylc u sảbxmm ng khoáerys i nhưscen vàrkgj o vưscen ờkqri n thưscen ợtsfl ng uyểcobh n ởbsdg cung Dao-trìronv .
Nguyêorum n tiêorum n-nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a thưscen ờkqri ng khôkujk ng thíbsdg ch nhữqmxp ng lễhroe nghi, nóocnm i năjuzj ng kiểcobh u cáerys ch củefus a triềiylc u đsxhc ìronv nh, nêorum n nhàrkgj vua phảbxmm i dùtsfl ng nhữqmxp ng toàrkgj n tiếmlyn ng Việoytq t trong giớiojh i bìronv nh dâsoao n đsxhc ểcobh xưscen ng hôkujk vớiojh i ngưscen ờkqri i. Tiêorum n nưscen ơaugs ng khôkujk ng úmdni y kịunmb nhàrkgj vua làrkgj mộlsnp t đsxhc ấqsfn ng chỉvkam tôkujk n. Bàrkgj nắvjih m lấqsfn y tay nhàrkgj vua, nóocnm i bằayxw ng giọazrg ng thựxdad c ôkujk n nhu thâsoao n mậhroe t nhưscen mẹpxju vớiojh i con:
– Chịunmb vềiylc đsxhc âsoao y đsxhc ểcobh vấqsfn n an Quốerys c-phụefus , thăjuzj m em, màrkgj cũazrg ng đsxhc ểcobh cứxpjs u mộlsnp t sốerys ngưscen ờkqri i sắvjih p chếmlyn t thảbxmm m.
Nghe Tiêorum n-nưscen ơaugs ng nóocnm i, cáerys c đsxhc ạiylc i thầayqx n đsxhc ềiylc u đsxhc ưscen a mắvjih t nhìronv n nhau. Họazrg tựxdad hỏuxjw i, khôkujk ng biếmlyn t nhữqmxp ng ai sắvjih p chếmlyn t, màrkgj Tiêorum n-nưscen ơaugs ng phảbxmm i vềiylc cứxpjs u?
Nhàrkgj vua lêorum n ngai ngồzvfu i. Mộlsnp t ngưscen ờkqri i duy nhấqsfn t đsxhc ưscen ợtsfl c đsxhc eo Thưscen ợtsfl ng-phưscen ơaugs ng bảbxmm o kiếmlyn m đsxhc ứxpjs ng sau nhàrkgj vua làrkgj Lýyomu Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t, vìronv ôkujk ng làrkgj nghĩvkey a tửgejk củefus a Hoàrkgj ng-đsxhc ếmlyn , cóocnm bổkqri n phậhroe n bảbxmm o vệoytq nhàrkgj vua. Cạiylc nh đsxhc óocnm , hai côkujk ng chúmdni a đsxhc ứxpjs ng hầayqx u.
Lễhroe quan hôkujk :
– Bìronv nh thâsoao n.
Cáerys c quan đsxhc ềiylc u vềiylc chỗiojh .
Nhàrkgj vua pháerys n:
– Hôkujk m nay trẫwsnz m thiếmlyn t đsxhc ạiylc i triềiylc u, lạiylc i cóocnm cảbxmm Quốerys c-phụefus , sưscen phụefus cùtsfl ng chưscen vịunmb hoàrkgj ng thâsoao n, côkujk ng chúmdni a tham dựxdad . Vậhroe y chưscen khanh cóocnm đsxhc iềiylc u gìronv cầayqx n bàrkgj n, thìronv đsxhc em trìronv nh ra, đsxhc ểcobh trẫwsnz m đsxhc ưscen ợtsfl c nghe lờkqri i dạiylc y dỗiojh củefus a cáerys c vịunmb trưscen ởbsdg ng thưscen ợtsfl ng.
Mộlsnp t đsxhc ạiylc i thầayqx n bưscen ớiojh c ra tâsoao u:
– Thầayqx n, Tháerys i-tửgejk tháerys i-phóocnm , Đsuae ồzvfu ng-bìronv nh chưscen ơaugs ng-sựxdad , Lạiylc i-bộlsnp thưscen ợtsfl ng thưscen , Khu-mậhroe t-viêorum n sứxpjs , Văjuzj n-minh đsxhc iệoytq n đsxhc ạiylc i họazrg c sĩvkey , Bìronv nh-sơaugs n hầayqx u Bùtsfl i Hựxdad u xin kíbsdg nh tâsoao u; chưscen ơaugs ng trìronv nh nghịunmb sựxdad hôkujk m nay gồzvfu m cóocnm năjuzj m đsxhc iềiylc u chíbsdg nh. Mộlsnp t làrkgj việoytq c phong Thầayqx n-phi. Hai làrkgj mộlsnp t sốerys văjuzj n võiojh quan ngoàrkgj i cáerys c lộlsnp , trấqsfn n bịunmb sáerys t hạiylc i. Ba làrkgj ... Bâsoao y giờkqri xin nghịunmb sựxdad vấqsfn n đsxhc ềiylc thứxpjs nhấqsfn t. Vấqsfn n đsxhc ềiylc nàrkgj y thuộlsnp c bộlsnp Lễhroe . Xin bộlsnp Lễhroe tâsoao u lêorum n.
Lễhroe -bộlsnp thưscen ợtsfl ng thưscen Mai Cảbxmm nh-Tiêorum n bưscen ớiojh c ra tâsoao u:
– Muôkujk n tâsoao u bệoytq hạiylc , thầayqx n Tháerys i-tửgejk thiếmlyn u-phóocnm , Lễhroe -bộlsnp thưscen ợtsfl ng thưscen , Khu-mậhroe t việoytq n phóocnm sứxpjs , lĩvkey nh Cầayqx n-chíbsdg nh đsxhc iệoytq n thuyếmlyn t thưscen , Thiêorum n-trưscen ờkqri ng hầayqx u Mai Cảbxmm nh-Tiêorum n, xin kíbsdg nh tâsoao u: ba ngàrkgj y trưscen ớiojh c thầayqx n nhậhroe n đsxhc ưscen ợtsfl c chỉvkam dụefus làrkgj m chiếmlyn u-chỉvkam phong cho mỹefus nhâsoao n Lêorum Thịunmb Yếmlyn n-Loan làrkgj m Thầayqx n-phi. Thầayqx n đsxhc ãayqx làrkgj m xong, chuyểcobh n lêorum n Tểcobh -tưscen ớiojh ng. Nhưscen ng Tểcobh -tưscen ớiojh ng ban lệoytq nh chờkqri đsxhc ìronv nh thầayqx n nghịunmb sựxdad đsxhc ãayqx . Vậhroe y hôkujk m nay xin bệoytq hạiylc chuẩfrck n cho đsxhc ìronv nh nghịunmb .
– Đsuae ưscen ợtsfl c. Xin mờkqri i chưscen khanh bìronv nh nghịunmb việoytq c nàrkgj y.
Tểcobh -tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia bưscen ớiojh c ra quỳszlt tâsoao u:
– Thầayqx n, Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia, Kiểcobh m-hiệoytq u tháerys i-phóocnm , Long-thàrkgj nh tiếmlyn t đsxhc ộlsnp sứxpjs , Đsuae ồzvfu ng-bìronv nh chưscen ơaugs ng sựxdad , Khu-mậhroe t-việoytq n sứxpjs , lĩvkey nh Chiêorum u-văjuzj n-quan đsxhc ạiylc i họazrg c sĩvkey , Giáerys m tu quốerys c-sửgejk , Gia-viễhroe n quốerys c-côkujk ng khéxeda p néxeda p kíbsdg nh tâsoao u.
– Đsuae ưscen ợtsfl c, khanh bìronv nh thâsoao n.
– Từclvh đsxhc ờkqri i đsxhc ứxpjs c Tháerys i-tổkqri đsxhc ãayqx đsxhc ịunmb nh rõiojh thểcobh lệoytq tuyểcobh n cung tầayqx n mỹefus nữqmxp nhưscen sau: đsxhc ầayqx u tiêorum n ban chỉvkam cho cáerys c lộlsnp chọazrg n lấqsfn y nhữqmxp ng thanh nữqmxp dưscen ớiojh i bẩfrck y đsxhc iềiylc u kiệoytq n. Mộlsnp t làrkgj phảbxmm i xuấqsfn t thâsoao n trong gia đsxhc ìronv nh trung lưscen ơaugs ng. Hai làrkgj phảbxmm i ởbsdg tuổkqri i từclvh mưscen ờkqri i ba, đsxhc ếmlyn n mưscen ờkqri i táerys m. Ba làrkgj phảbxmm i cóocnm nhan sắvjih c. Bốerys n làrkgj phảbxmm i đsxhc óocnm đsxhc ứxpjs c hạiylc nh. Năjuzj m làrkgj phảbxmm i tềiylc gia nộlsnp i trợtsfl giỏuxjw i. Sáerys u làrkgj khôkujk ng bệoytq nh tậhroe t. Bẩfrck y làrkgj còsxhc n đsxhc ồzvfu ng trinh. Rồzvfu i lạiylc i phảbxmm i qua ba lầayqx n tuyểcobh n chọazrg n. Lầayqx n thứxpjs nhấqsfn t cáerys c lộlsnp , cáerys c trấqsfn n sơaugs tuyểcobh n. Ngưscen ờkqri i nàrkgj o trúmdni ng cáerys ch, thìronv cha mẹpxju đsxhc ưscen ợtsfl c tặrkgj ng vàrkgj ng lụefus a, đsxhc ưscen ợtsfl c ban cho bằayxw ng khen. Khi tớiojh i kinh, thìronv sẽayqx dựxdad tuyểcobh n lầayqx n thứxpjs nhìronv do Lễhroe -nghi họazrg c sĩvkey trong cung, Tổkqri ng-lĩvkey nh tháerys i giáerys m chủefus trìronv . Đsuae ếmlyn n đsxhc âsoao y, ngưscen ờkqri i nàrkgj o khôkujk ng trúmdni ng cáerys ch, thìronv đsxhc ưscen ợtsfl c chia cho cáerys c thâsoao n vưscen ơaugs ng, hoàrkgj ng tửgejk , đsxhc ểcobh làrkgj m tỳszlt thiếmlyn p hoặrkgj c gảbxmm cho cáerys c võiojh tưscen ớiojh ng, văjuzj n quan chưscen a vợtsfl . Nhữqmxp ng ngưscen ờkqri i trúmdni ng cáerys ch thìronv chíbsdg nh Hoàrkgj ng-thưscen ợtsfl ng vớiojh i Hoàrkgj ng-hậhroe u sẽayqx tuyểcobh n mộlsnp t lầayqx n nữqmxp a, chọazrg n lấqsfn y ngưscen ờkqri i tàrkgj i sắvjih c nhấqsfn t sung vàrkgj o hậhroe u cung. Nhưscen ng dùtsfl tàrkgj i sắvjih c đsxhc ếmlyn n đsxhc âsoao u cũazrg ng chỉvkam đsxhc ưscen ợtsfl c phong làrkgj m mỹefus -nhâsoao n, tu dung, tu nghi, dung nghi v.v, rồzvfu i dầayqx n dầayqx n mớiojh i cóocnm thểcobh phong làrkgj m cáerys c chứxpjs c phi.
Ngừclvh ng mộlsnp t láerys t, lãayqx o nóocnm i:
– Đsuae âsoao y mỹefus -nhâsoao n Lêorum Thịunmb Yếmlyn n-Loan xuấqsfn t thâsoao n trong mộlsnp t gia đsxhc ìronv nh dâsoao n dãayqx , lạiylc i thấqsfn t họazrg c, màrkgj bỗiojh ng nhiêorum n đsxhc ưscen ợtsfl c phong làrkgj m thầayqx n phi, thìronv thựxdad c làrkgj quáerys đsxhc áerys ng. Vìronv vậhroe y thầayqx n mớiojh i xin đsxhc ìronv nh nghịunmb .
Mộlsnp t đsxhc ạiylc i thầayqx n kháerys c bưscen ớiojh c ra tâsoao u tiếmlyn p:
– Thầayqx n Dưscen ơaugs ng Chíbsdg -Dung, Long-cáerys c đsxhc iệoytq n đsxhc ạiylc i họazrg c sĩvkey , lĩvkey nh Ngựxdad -sửgejk đsxhc ạiylc i phu, hàrkgj m Tháerys i-tửgejk thiếmlyn u phóocnm , xin kíbsdg nh tâsoao u. Từclvh xưscen a đsxhc ếmlyn n giờkqri nữqmxp sắvjih c thưscen ờkqri ng làrkgj m hỏuxjw ng đsxhc ạiylc i sựxdad . Từclvh đsxhc ứxpjs c Tháerys i-tổkqri , Tháerys i-tôkujk ng, trong cung chưscen a từclvh ng cóocnm ngưscen ờkqri i con gáerys i quêorum mùtsfl a nàrkgj o đsxhc ưscen ợtsfl c phong làrkgj m tớiojh i tu-dung, hay dung nghi. Thếmlyn màrkgj nay, mộlsnp t côkujk gáerys i thôkujk n dãayqx thấqsfn t họazrg c, bệoytq hạiylc gặrkgj p giữqmxp a đsxhc ưscen ờkqri ng đsxhc em vềiylc , chỉvkam đsxhc áerys ng cho làrkgj m cung nữqmxp , khôkujk ng thểcobh phong làrkgj m phi. Mong bệoytq hạiylc xéxeda t lạiylc i.
Nhàrkgj vua hỏuxjw i côkujk ng chúmdni a Thiêorum n-Ninh:
– Ninh nhi! Khi từclvh khi Ỷkuun -Lan vềiylc cung đsxhc ếmlyn n giờkqri , con vớiojh i Ỷkuun -Lan gầayqx n nhau nhưscen bóocnm ng vớiojh i hìronv nh. Con thấqsfn y Ỷkuun -Lan thếmlyn nàrkgj o? Ỷkuun -Lan cóocnm phảbxmm i làrkgj ngưscen ờkqri i thấqsfn t họazrg c khôkujk ng?
Nhàrkgj vua cóocnm ba côkujk ng chúmdni a. Lớiojh n tuổkqri i nhấqsfn t làrkgj côkujk ng chúmdni a Thiêorum n-Thàrkgj nh nhũazrg danh An-Dâsoao n do giai-phi Trầayqx n-thịunmb sinh ra, đsxhc ệoytq tửgejk củefus a côkujk ruộlsnp t làrkgj vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng; đsxhc ưscen ợtsfl c nhàrkgj vua gảbxmm cho thếmlyn -tửgejk Thâsoao n-cảbxmm nh-Long. Côkujk ng chúmdni a nổkqri i tiếmlyn ng vềiylc kiếmlyn m thuậhroe t nhưscen tểcobh tưscen ớiojh ng Phưscen ơaugs ng-Dung, lạiylc i cóocnm tàrkgj i dùtsfl ng binh nhưscen côkujk ng chúmdni a Tháerys nh-Thiêorum n thờkqri i Lĩvkey nh-Nam. Côkujk ng chúmdni a thứxpjs nhìronv làrkgj Đsuae ộlsnp ng-Thiêorum n, nhũazrg danh An-Hảbxmm i do tuyêorum n phi Lýyomu thịunmb sinh ra, đsxhc ệoytq tửgejk củefus a quốerys c-mẫwsnz u Trầayqx n-thanh-Mai, đsxhc ãayqx hạiylc giáerys vớiojh i đsxhc ôkujk đsxhc ốerys c thủefus y quâsoao n Hoàrkgj ng-Kiệoytq n. Côkujk ng chúmdni a nổkqri i danh vềiylc mưscen u tríbsdg vàrkgj thủefus y chiếmlyn n. Côkujk ng chúmdni a thứxpjs ba làrkgj Thiêorum n-Ninh nhũazrg danh An-Quốerys c, do qúmdni i-phi Mai thịunmb sinh ra, đsxhc ệoytq tửgejk củefus a tiêorum n-nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a, nêorum n võiojh côkujk ng rấqsfn t cao thâsoao m. Côkujk ng chúmdni a nổkqri i danh vềiylc búmdni t mặrkgj c văjuzj n chưscen ơaugs ng, cửgejk búmdni t thàrkgj nh văjuzj n, bẩfrck y bưscen ớiojh c thàrkgj nh thơaugs , lạiylc i cóocnm tàrkgj i tổkqri chứxpjs c vềiylc cai trịunmb , lưscen ơaugs ng thảbxmm o, canh nôkujk ng; hiệoytq n toàrkgj n cõiojh i Đsuae ạiylc i-Việoytq t chỉvkam cóocnm vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng làrkgj hơaugs n đsxhc ưscen ợtsfl c màrkgj thôkujk i. Năjuzj m nay côkujk ng chúmdni a đsxhc ãayqx mưscen ờkqri i sáerys u tuổkqri i. Nhàrkgj vua đsxhc ôkujk i lầayqx n đsxhc ịunmb nh gảbxmm cho cáerys c danh sĩvkey , võiojh tưscen ớiojh ng trong triềiylc u. Nhưscen ng côkujk ng chúmdni a nhờkqri tiêorum n nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a khấqsfn t đsxhc ếmlyn n sang năjuzj m.
Từclvh hôkujk m Ỷkuun -Lan vềiylc Thăjuzj ng-long, côkujk ng chúmdni a cùtsfl ng nàrkgj ng xưscen ớiojh ng, họazrg a, ngâsoao m vịunmb nh, trao đsxhc ổkqri i sựxdad hiểcobh u biếmlyn t vềiylc phưscen ơaugs ng thứxpjs c trịunmb nưscen ớiojh c củefus a ngưscen ờkqri i xưscen a. Cho hay cùtsfl ng cáerys i duyêorum n búmdni t mựxdad c, hai ngưscen ờkqri i ởbsdg hai vai kháerys c nhau, màrkgj thâsoao n vớiojh i nhau ngay.
Nghe nhàrkgj vua hỏuxjw i, côkujk ng chúmdni a bưscen ớiojh c ra phủefus phụefus c:
– Tâsoao u phụefus hoàrkgj ng, ngay ngàrkgj y đsxhc ầayqx u nhậhroe p cung, thầayqx n nhi gặrkgj p Thầayqx n-phi lấqsfn y sáerys ch củefus a Khưscen ơaugs ng Tháerys i-Côkujk ng, Tôkujk n Vũazrg , Ngôkujk Khởbsdg i cùtsfl ng sáerys ch củefus a Gia-cáerys t Vũazrg -hầayqx u ởbsdg đsxhc iệoytq n Kinh-Dưscen ơaugs ng đsxhc em vềiylc đsxhc ọazrg c. Thếmlyn rồzvfu i thầayqx n nhi vớiojh i Thầayqx n-phi trao đsxhc ổkqri i sựxdad hiểcobh u biếmlyn t, nêorum n trởbsdg thàrkgj nh bạiylc n văjuzj n.
Quốerys c-phụefus Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng hỏuxjw i:
– Cáerys i sởbsdg họazrg c củefus a con so vớiojh i Thầayqx n phi thếmlyn nàrkgj o?
– Tâsoao u Quốerys c-phụefus , nóocnm i ra thựxdad c xấqsfn u hổkqri . Từclvh trưscen ớiojh c đsxhc ếmlyn n giờkqri thầayqx n nhi cứxpjs nghĩvkey rằayxw ng ngoàrkgj i côkujk mẫwsnz u Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng ra, trong giớiojh i nữqmxp lưscen u Đsuae ạiylc i-Việoytq t thìronv mìronv nh đsxhc ứxpjs ng đsxhc ầayqx u vềiylc văjuzj n chưscen ơaugs ng, búmdni t mặrkgj c. Nay gặrkgj p Thầayqx n-phi, thầayqx n nhi mớiojh i biếmlyn t ngoàrkgj i bầayqx u trờkqri i nàrkgj y, cóocnm bầayqx u trờkqri i kháerys c. Hỡjuzj i ơaugs i! Kiếmlyn n thứxpjs c củefus a Thầayqx n phi thựxdad c bao la báerys t ngáerys t. Nếmlyn u đsxhc em cáerys i sởbsdg họazrg c củefus a con so vớiojh i Thầayqx n-phi thìronv chẳzorr ng kháerys c gìronv đsxhc em đsxhc om đsxhc óocnm m so vớiojh i mặrkgj t trờkqri i, đsxhc em con se sẻzsye so vớiojh i đsxhc ạiylc i bàrkgj ng, đsxhc em con dun so vớiojh i con rồzvfu ng.
Tểcobh tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia lắvjih c đsxhc ầayqx u:
– Tâsoao u bệoytq hạiylc , thầayqx n e côkujk ng chúmdni a thâsoao n vớiojh i Lêorum mỹefus nhâsoao n, rồzvfu i đsxhc ềiylc cao quáerys chăjuzj ng?
Lễhroe -nghi họazrg c sĩvkey Ngôkujk Cẩfrck m-Thi đsxhc ứxpjs ng dậhroe y cung tay:
– Thầayqx n Ngôkujk Cẩfrck m-Thi xin đsxhc ưscen ợtsfl c tâsoao u trìronv nh.
Nhàrkgj vua nghe Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia nóocnm i, long tâsoao m muốerys n nổkqri i lôkujk i đsxhc ìronv nh. Ngàrkgj i cưscen ờkqri i thầayqx m:
– Cáerys i ôkujk ng giàrkgj nàrkgj y đsxhc ãayqx biếmlyn t rõiojh Ỷkuun -Lan từclvh lâsoao u, nhưscen ng lãayqx o nàrkgj o cóocnm ngờkqri đsxhc âsoao u rằayxw ng ta biếmlyn t rõiojh Ỷkuun -Lan còsxhc n hơaugs n lãayqx o, lãayqx o đsxhc ịunmb nh che mắvjih t ta đsxhc âsoao y. Đsuae ưscen ợtsfl c, ta sẽayqx cho lãayqx o hốerys i hậhroe n vềiylc việoytq c nàrkgj y. Ta đsxhc ểcobh Ngôkujk sưscen thẩfrck m nóocnm i đsxhc ãayqx .
Nhàrkgj vua hưscen ớiojh ng Ngôkujk Cẩfrck m-Thi:
– Ngay ngàrkgj y đsxhc ầayqx u Yếmlyn n-Loan vềiylc kinh, trẫwsnz m đsxhc ãayqx nhờkqri sưscen thẩfrck m dạiylc y Yếmlyn n-Loan vềiylc lễhroe nghi. Xin sưscen thẩfrck m cho triềiylc u đsxhc ìronv nh biếmlyn t rõiojh Yếmlyn n-Loan làrkgj ngưscen ờkqri i nhưscen thếmlyn nàrkgj o?
– Khi Lêorum thầayqx n-phi vềiylc kinh, thầayqx n đsxhc ưscen ợtsfl c ủefus y tháerys c dạiylc y lễhroe nghi, nêorum n đsxhc ãayqx tiếmlyn p xúmdni c vớiojh i phi. Thầayqx n xin tâsoao u trìronv nh. Thứxpjs nhấqsfn t vềiylc nhâsoao n phẩfrck m, quýyomu phi thựxdad c làrkgj ngưscen ờkqri i sắvjih c nưscen ớiojh c hưscen ơaugs ng trờkqri i, nóocnm i năjuzj ng từclvh tốerys n, ôkujk n nhu văjuzj n nhãayqx , trêorum n đsxhc ờkqri i thầayqx n chưscen a hềiylc thấqsfn y qua. Vềiylc họazrg c thứxpjs c, thìronv thầayqx n phi đsxhc ãayqx đsxhc ọazrg c thiêorum n kinh vạiylc n quyểcobh n, lầayqx u thôkujk ng kinh, sửgejk , tửgejk , tậhroe p, Báerys ch-gia, Chưscen -tửgejk , Cửgejk u-lưscen u, Tam-giáerys o. Cóocnm lẽayqx trong nữqmxp giớiojh i Đsuae ạiylc i-Việoytq t chỉvkam vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng làrkgj hơaugs n đsxhc ưscen ợtsfl c. Đsuae ãayqx thếmlyn , thầayqx n-phi lạiylc i họazrg c đsxhc ếmlyn n cùtsfl ng kỳszlt cựxdad c vềiylc chủefus đsxhc ạiylc o tộlsnp c Việoytq t. Vềiylc võiojh côkujk ng, thầayqx n-phi đsxhc ãayqx thắvjih ng Trung-nghĩvkey a đsxhc ạiylc i tưscen ớiojh ng quâsoao n Siêorum u-loạiylc i hầayqx u. Vìronv vậhroe y, thầayqx n chỉvkam giảbxmm ng qua lễhroe nghi bảbxmm n triềiylc u trong vòsxhc ng mộlsnp t giờkqri , làrkgj thầayqx n-phi đsxhc ãayqx nhớiojh hếmlyn t. Nhưscen ng tiếmlyn c rằayxw ng...
Đsuae ếmlyn n đsxhc óocnm bàrkgj ngừclvh ng lạiylc i cho triềiylc u thầayqx n theo kịunmb p rồzvfu i tiếmlyn p. Nhàrkgj vua hỏuxjw i:
– Chắvjih c sưscen thẩfrck m đsxhc ãayqx tìronv m ra nhữqmxp ng khiếmlyn m khuyếmlyn t củefus a thầayqx n phi chăjuzj ng?
– Tâsoao u bệoytq hạiylc khôkujk ng. Thầayqx n tiếmlyn c rằayxw ng bảbxmm n triềiylc u khôkujk ng dùtsfl ng nữqmxp quan nhưscen thờkqri i Lĩvkey nh-Nam, bằayxw ng khôkujk ng thìronv phảbxmm i đsxhc ặrkgj t quýyomu phi vàrkgj o chứxpjs c Lễhroe -bộlsnp thưscen ợtsfl ng-thưscen hay íbsdg t ra cũazrg ng Lễhroe -bộlsnp thịunmb -lang.
Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia nhăjuzj n mặrkgj t:
– Phu nhâsoao n cóocnm quáerys sủefus ng áerys i Lêorum mỹefus -nhâsoao n màrkgj khen tặrkgj ng khôkujk ng?
Cẩfrck m-Thi liếmlyn c đsxhc ôkujk i mắvjih t sáerys ng long lanh, sắvjih c nhưscen dao cau nhìronv n Đsuae ạiylc o-Gia. Nộlsnp i côkujk ng bàrkgj đsxhc ãayqx tiếmlyn n tớiojh i chỗiojh cựxdad c cao thâsoao m, nêorum n tia hàrkgj n quang làrkgj m lãayqx o rùtsfl ng mìronv nh. Bàrkgj cưscen ờkqri i:
– Ấkuun y làrkgj tôkujk i nóocnm i nhúmdni n đsxhc óocnm . Nếmlyn u tôkujk i làrkgj vua Trưscen ng tôkujk i sẽayqx đsxhc ặrkgj t Thầayqx n-phi vàrkgj o chứxpjs c Tểcobh -tưscen ớiojh ng mớiojh i xứxpjs ng tàrkgj i.
Cảbxmm triềiylc u đsxhc ìronv nh đsxhc ềiylc u bậhroe t lêorum n tiếmlyn ng ồzvfu kinh ngạiylc c.
Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia bựxdad c mìronv nh, hỏuxjw i:
– Thưscen a phu nhâsoao n, sởbsdg họazrg c củefus a mỹefus nhâsoao n thìronv nhưscen vậhroe y, nhưscen ng còsxhc n đsxhc ứxpjs c hạiylc nh? Hữqmxp u họazrg c vôkujk hạiylc nh thìronv cũazrg ng vôkujk íbsdg ch. Tôkujk i nghe đsxhc âsoao u mỹefus nhâsoao n cóocnm võiojh côkujk ng cao, dưscen ờkqri ng nhưscen làrkgj thứxpjs võiojh côkujk ng củefus a dưscen đsxhc ảbxmm ng Hồzvfu ng-thiếmlyn t-giáerys o thìronv phảbxmm i?
Ngôkujk Cẩfrck m-Thi lắvjih c đsxhc ầayqx u:
– Vềiylc võiojh côkujk ng củefus a thầayqx n phi chíbsdg nh hay tàrkgj , đsxhc iềiylc u nàrkgj y khôkujk ng khóocnm . Ởerys đsxhc âsoao y cóocnm tiêorum n-nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a, vua bàrkgj Bắvjih c-biêorum n đsxhc ềiylc u làrkgj nhữqmxp ng đsxhc ạiylc i tôkujk n sưscen võiojh họazrg c hiệoytq n thờkqri i. Chỉvkam cầayqx n mộlsnp t trong hai vịunmb phóocnm ng tầayqx m mắvjih t Quan-âsoao m, Tiêorum n-nưscen ơaugs ng làrkgj biếmlyn t Lêorum thầayqx n phi họazrg c võiojh vớiojh i ai, chứxpjs cóocnm gìronv khóocnm đsxhc âsoao u!
Mọazrg i ngưscen ờkqri i đsxhc ềiylc u hưscen ớiojh ng mắvjih t nhìronv n tiêorum n-nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a. Tiêorum n nưscen ơaugs ng cầayqx m quạiylc t phẩfrck y mộlsnp t cáerys i, mùtsfl i trầayqx m hưscen ơaugs ng bay khắvjih p đsxhc iệoytq n, khiếmlyn n ai nấqsfn y đsxhc ềiylc u cảbxmm m thấqsfn y nhưscen lạiylc c vàrkgj o cõiojh i bồzvfu ng lai. Tiêorum n nưscen ơaugs ng khoan thai nóocnm i:
– Nàrkgj y Gia-viễhroe n quốerys c côkujk ng. Quốerys c côkujk ng hiệoytq n làrkgj quốerys c trưscen ợtsfl ng, lạiylc i lĩvkey nh chứxpjs c vụefus tểcobh thầayqx n, thìronv phảbxmm i giữqmxp lòsxhc ng trung, cầayqx m chíbsdg nh đsxhc ạiylc o, chứxpjs cóocnm đsxhc âsoao u chỉvkam ngưscen u táerys c mãayqx nhưscen vậhroe y? (5) Quốerys c côkujk ng biếmlyn t rõiojh Thầayqx n-phi từclvh lâsoao u, từclvh mấqsfn y năjuzj m rồzvfu i cóocnm phảbxmm i khôkujk ng? Quốerys c côkujk ng từclvh ng dùtsfl ng quyềiylc n áerys p chếmlyn thầayqx n phi biếmlyn t bao phen. Nay trắvjih ng đsxhc en đsxhc ãayqx rõiojh , màrkgj quốerys c côkujk ng lạiylc i còsxhc n muốerys n khi vua, khi triềiylc u thầayqx n khôkujk ng mắvjih t chăjuzj ng?
Ghi chúmdni ,
5) Chỉvkam ngưscen u táerys c mãayqx , đsxhc iểcobh n lấqsfn y trong Sửgejk -kýyomu củefus a Tưscen -mãayqx -Thiêorum n: Triệoytq u-Cao, tểcobh tưscen ớiojh ng đsxhc ờkqri i Tầayqx n Nhịunmb -Thếmlyn . Cao làrkgj gian thầayqx n, hiếmlyn p đsxhc áerys p vua. Y chỉvkam vàrkgj o con trâsoao u hỏuxjw i vua làrkgj con gìronv ? Vua bảbxmm o đsxhc óocnm làrkgj trâsoao u. Y cãayqx i rằayxw ng làrkgj ngựxdad a. Nêorum n sau nàrkgj y thàrkgj nh ngữqmxp Chỉvkam ngưscen u táerys c mãayqx tưscen ơaugs ng đsxhc ưscen ơaugs ng vớiojh i nhữqmxp ng câsoao u: Ngậhroe m máerys u phun ngưscen ờkqri i. Vừclvh a đsxhc áerys nh trốerys ng vừclvh a ăjuzj n cưscen ớiojh p. Vừclvh a ăjuzj n cưscen ớiojh p vừclvh a la làrkgj ng.
Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia làrkgj báerys c củefus a Thưscen ợtsfl ng-Dưscen ơaugs ng hoàrkgj ng hậhroe u, nêorum n y khôkujk ng coi nhàrkgj vua ra gìronv . Nhưscen ng trêorum n đsxhc ờkqri i y, y chỉvkam sợtsfl cóocnm bằayxw ng nàrkgj y ngưscen ờkqri i: Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng, Ưfxgb ng-sơaugs n song hiệoytq p, vàrkgj côkujk ng chúmdni a Bảbxmm o-Hòsxhc a. Gầayqx n đsxhc âsoao y Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng bỏuxjw việoytq c trầayqx n tụefus c tu hàrkgj nh, Ưfxgb ng-sơaugs n song hiệoytq p lạiylc i ởbsdg xa, nêorum n y chỉvkam ớiojh n tiêorum n nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a màrkgj thôkujk i. Y biếmlyn t rằayxw ng, hồzvfu i còsxhc n làrkgj quậhroe n chúmdni a, màrkgj tiêorum n nưscen ơaugs ng dáerys m xửgejk tửgejk côkujk ng chúmdni a Hồzvfu ng-Phúmdni c, con gáerys i củefus a vua Tháerys i-tôkujk ng, màrkgj khôkujk ng ai dáerys m phêorum pháerys n. Vìronv vậhroe y, bấqsfn t cứxpjs lúmdni c nàrkgj o côkujk ng chúmdni a cũazrg ng cóocnm thểcobh xửgejk tửgejk y vớiojh i hoàrkgj ng hậhroe u. Nghe côkujk ng chúmdni a nóocnm i vậhroe y, y cảbxmm m thấqsfn y việoytq c củefus a mìronv nh đsxhc ãayqx bạiylc i lộlsnp khiếmlyn n y réxeda t run.
Vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng đsxhc ứxpjs ng đsxhc ậhroe y. Cảbxmm triềiylc u đsxhc ìronv nh đsxhc ềiylc u nhìronv n bàrkgj nhưscen nhìronv n Quan-thếmlyn -Âczkz m. Bàrkgj khoan thai nóocnm i:
– Yếmlyn n-Loan làrkgj đsxhc ệoytq tửgejk củefus a tôkujk i vớiojh i phòsxhc mãayqx .
Cảbxmm triềiylc u thầayqx n cùtsfl ng bậhroe t lêorum n nhữqmxp ng tiếmlyn ng kinh ngạiylc c.
Vua bàrkgj tiếmlyn p: Trong pháerys i Mêorum -linh hiệoytq n cóocnm táerys m vịunmb luyệoytq n thàrkgj nh nộlsnp i côkujk ng âsoao m nhu. Nay thêorum m Yếmlyn n-Loan nữqmxp a làrkgj chíbsdg n. Yếmlyn n-Loan làrkgj cao thủefus đsxhc ứxpjs ng hàrkgj ng thứxpjs chíbsdg n củefus a bảbxmm n pháerys i. Nhưscen ng vềiylc võiojh đsxhc ạiylc o thìronv e khôkujk ng thua tôkujk i làrkgj m bao. Tạiylc i sao Dưscen ơaugs ng tểcobh tưscen ớiojh ng lạiylc i bảbxmm o rằayxw ng Thầayqx n-phi họazrg c võiojh vớiojh i dưscen đsxhc ảbxmm ng Hồzvfu ng-thiếmlyn t giáerys o? Tôkujk i vớiojh i phòsxhc mãayqx màrkgj làrkgj dưscen đsxhc ảbxmm ng Hồzvfu ng-thiếmlyn t-giáerys o ưscen ?
Cảbxmm triềiylc u thầayqx n cùtsfl ng ngơaugs ngẩfrck n nhìronv n nhau kinh ngạiylc c, trong đsxhc óocnm cóocnm cảbxmm nhàrkgj vua, cảbxmm Ngôkujk -cẩfrck m-Thi. Duy mìronv nh Thưscen ờkqri ng-Kiệoytq t thìronv đsxhc ãayqx biếmlyn t từclvh trưscen ớiojh c nêorum n ôkujk ng thảbxmm n nhiêorum n.
Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng đsxhc ưscen a mắvjih t nhìronv n quầayqx n thầayqx n mộlsnp t lưscen ợtsfl t, rồzvfu i nóocnm i:
– Tạiylc i sao cáerys c vịunmb lạiylc i cứxpjs đsxhc em xuấqsfn t thâsoao n dâsoao n dãayqx củefus a Thầayqx n-phi ra làrkgj m cáerys i cớiojh màrkgj bàrkgj i báerys c phi? Ta hãayqx y xéxeda t nhữqmxp ng ngưscen ờkqri i xuấqsfn t thâsoao n từclvh bạiylc ch đsxhc inh rồzvfu i thàrkgj nh phòsxhc mãayqx , thàrkgj nh quýyomu phi trong lịunmb ch sửgejk Đsuae ạiylc i-Việoytq t ta. Phòsxhc -mãayqx Chửgejk Đsuae ồzvfu ng-Tửgejk chỉvkam làrkgj mộlsnp t bầayqx n dâsoao n nghèsohj o khổkqri đsxhc ếmlyn n cáerys i khốerys cũazrg ng khôkujk ng cóocnm màrkgj làrkgj m rạiylc ng rỡjuzj triềiylc u Hồzvfu ng-bàrkgj ng. Hoàrkgj ng hậhroe u củefus a vua Đsuae inh cũazrg ng chỉvkam làrkgj mộlsnp t côkujk gáerys i quêorum màrkgj thôkujk i. Ngay mẫwsnz u hậhroe u ta, cũazrg ng chỉvkam làrkgj mộlsnp t côkujk gáerys i háerys i dâsoao u nuôkujk i tằayxw m. Thếmlyn thìronv việoytq c Thầayqx n-phi xuấqsfn t thâsoao n con nhàrkgj dâsoao n dãayqx khôkujk ng thểcobh làrkgj cáerys i cớiojh đsxhc ểcobh bàrkgj i báerys c phi đsxhc ưscen ợtsfl c. Ta cho rằayxw ng Thầayqx n-phi xuấqsfn t thâsoao n bầayqx n hàrkgj n, thìronv Thầayqx n-phi mớiojh i biếmlyn t dâsoao n tìronv nh. Thầayqx n-phi bịunmb đsxhc ầayqx y ảbxmm i khổkqri sởbsdg thìronv đsxhc úmdni ng vớiojh i câsoao u ”Cóocnm tâsoao n khổkqri mớiojh i trảbxmm i mùtsfl i trầayqx n thếmlyn ”. Mộlsnp t ngưscen ờkqri i đsxhc ọazrg c thiêorum n kinh vạiylc n quyểcobh n, lạiylc i xuấqsfn t thâsoao n pháerys i Mêorum -linh, sốerys ng thờkqri i thơaugs ấqsfn u nghèsohj o khổkqri , thìronv từclvh nay cóocnm thểcobh cho ngồzvfu i ởbsdg toàrkgj Bìronv nh-chưscen ơaugs ng đsxhc ưscen ợtsfl c, chứxpjs đsxhc ừclvh ng nóocnm i làrkgj m thầayqx n-phi!
Thếmlyn làrkgj cuộlsnp c đsxhc ìronv nh nghịunmb vềiylc việoytq c phong Ỷkuun -Lan làrkgj m thầayqx n-phi đsxhc ãayqx ngãayqx ngũazrg . Đsuae ếmlyn n đsxhc óocnm Lễhroe -bộlsnp thưscen ợtsfl ng thưscen vộlsnp i cung kíbsdg nh dâsoao ng tờkqri sắvjih c chỉvkam phong cho Yếmlyn n-Loan làrkgj m thầayqx n-phi lêorum n cho nhàrkgj vua kýyomu .
Nhàrkgj vua hỏuxjw i Lạiylc i-bộlsnp thưscen ợtsfl ng-thưscen Bùtsfl i Hựxdad u:
– Việoytq c Thầayqx n-phi xong. Bâsoao y giờkqri xin Văjuzj n-minh đsxhc iệoytq n đsxhc ạiylc i họazrg c sĩvkey cho đsxhc ìronv nh nghịunmb tớiojh i việoytq c kếmlyn tiếmlyn p.
Bùtsfl i Hựxdad u tâsoao u:
– Tâsoao u bệoytq hạiylc , vấqsfn n đsxhc ềiylc đsxhc ìronv nh nghịunmb thứxpjs nhìronv làrkgj trong vòsxhc ng mộlsnp t tháerys ng qua cóocnm tấqsfn t cảbxmm ba võiojh tưscen ớiojh ng thuộlsnp c vùtsfl ng Kinh-Bắvjih c, ba văjuzj n quan thuộlsnp c phủefus thừclvh a Thăjuzj ng-long vàrkgj Kinh-bắvjih c bịunmb giếmlyn t cảbxmm nhàrkgj .
Nhàrkgj vua hỏuxjw i Hìronv nh-bộlsnp thưscen ợtsfl ng thưscen Nguyễhroe n Quýyomu -Thuyếmlyn t:
– Vụefus nàrkgj y ra sao. Khanh tưscen ờkqri ng trìronv nh chi tiếmlyn t cho triềiylc u đsxhc ìronv nh biếmlyn t.
– Tâsoao u bệoytq hạiylc ba võiojh tưscen ớiojh ng đsxhc óocnm làrkgj Lữqmxp trưscen ởbsdg ng Đsuae ặrkgj ng Vinh, lữqmxp phóocnm Lêorum Kim-Cưscen ơaugs ng, Thiêorum n tưscen ớiojh ng Phạiylc m Trung. Ba văjuzj n quan làrkgj trưscen ởbsdg ng ty thưscen ơaugs ng bạiylc c Quáerys ch Đsuae ồzvfu ng thuộlsnp c phủefus Thăjuzj ng-long; hìronv nh quan Vưscen ơaugs ng Đsuae ìronv nh-Thụefus , Tôkujk Sơaugs n-Lâsoao m ởbsdg Kinh-Bắvjih c. Thầayqx n đsxhc ãayqx cho đsxhc iềiylc u tra, nhưscen ng chưscen a tìronv m ra manh mốerys i.
Côkujk ng-chúmdni a Kim-Thàrkgj nh hỏuxjw i:
– Xin đsxhc ạiylc i-họazrg c sĩvkey cho biếmlyn t, thủefus phạiylc m đsxhc ãayqx giếmlyn t bao nhiêorum u ngưscen ờkqri i trong nhàrkgj sáerys u vịunmb quan kia?
– Khảbxmm i côkujk ng-chúmdni a thủefus phạiylc m thựxdad c tàrkgj n nhẫwsnz n. Toàrkgj n gia cáerys c vịunmb ấqsfn y đsxhc ềiylc u bịunmb chặrkgj t đsxhc ầayqx u treo thàrkgj nh mộlsnp t xâsoao u trưscen ớiojh c cổkqri ng chợtsfl . Còsxhc n tôkujk i tớiojh , lừclvh a ngựxdad a, trâsoao u bòsxhc , chóocnm mèsohj o, gàrkgj vịunmb t cũazrg ng bịunmb giếmlyn t sạiylc ch. Tạiylc i phạiylc m trưscen ờkqri ng hung thủefus đsxhc ềiylc u đsxhc ểcobh lạiylc i mộlsnp t mũazrg i têorum n. Trêorum n mũazrg i têorum n cóocnm khắvjih c hìronv nh chim ưscen ng bay qua númdni i.
Cáerys c quan bêorum n võiojh ban đsxhc ồzvfu ng bậhroe t kêorum u lêorum n:
– Ưfxgb ng-sơaugs n song hiệoytq p!
– Riêorum ng Quáerys ch Đsuae ồzvfu ng thìronv miệoytq ng y bịunmb nhéxeda t vàrkgj o mộlsnp t cáerys i châsoao n chóocnm luộlsnp c chíbsdg n. Nhưscen ng chỉvkam mìronv nh y bịunmb giếmlyn t, còsxhc n vợtsfl con, gia thuộlsnp c, lụefus c súmdni c vôkujk sựxdad . Trêorum n đsxhc ầayqx u Quáerys ch Đsuae ồzvfu ng cóocnm cắvjih m cáerys i thẻzsye bàrkgj i bằayxw ng đsxhc ồzvfu ng, trêorum n thẻzsye bàrkgj i khắvjih c hìronv nh mộlsnp t hòsxhc a-thưscen ợtsfl ng chốerys ng gậhroe y, tay cầayqx m đsxhc ùtsfl i chóocnm .
Cáerys c quan lạiylc i kêorum u lêorum n:
– Mộlsnp c-Tồzvfu n Vọazrg ng-Thêorum hòsxhc a thưscen ợtsfl ng.
Nhàrkgj vua hỏuxjw i vua Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng:
– Quốerys c-phụefus . Quốerys c-phụefus đsxhc ãayqx kếmlyn t huynh đsxhc ệoytq vớiojh i Kinh-Nam vưscen ơaugs ng, lạiylc i gầayqx n vưscen ơaugs ng lâsoao u ngàrkgj y. Xin Quốerys c-phụefus ban cho lờkqri i vàrkgj ng.
Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng hỏuxjw i Nguyễhroe n-quýyomu -Thuyếmlyn t:
– Quan Thưscen ợtsfl ng-thưscen cho triềiylc u đsxhc ìronv nh biếmlyn t sơaugs lýyomu lịunmb ch nạiylc n nhâsoao n.
– Tâsoao u Quốerys c-phụefus , Đsuae ặrkgj ng Vinh, Lêorum Kim-Cưscen ơaugs ng, Phạiylc m Trung đsxhc ềiylc u làrkgj họazrg c tròsxhc trưscen ờkqri ng Trung-nghĩvkey a. Quáerys ch-Đsuae ồzvfu ng làrkgj m thưscen lạiylc i hìronv nh ngụefus c Kinh-Bắvjih c, mấqsfn y năjuzj m trưscen ớiojh c đsxhc ưscen ợtsfl c đsxhc ổkqri i vềiylc Thăjuzj ng-long. Còsxhc n hìronv nh-quan Vưscen ơaugs ng Đsuae ìronv nh-Thụefus , Tôkujk Sơaugs n-Lâsoao m đsxhc ềiylc u thuộlsnp c Kinh-Bắvjih c. Cảbxmm hai nổkqri i tiếmlyn ng thanh liêorum m, chíbsdg nh trựxdad c.
Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng đsxhc ưscen a mắvjih t cho vua bàrkgj Bắvjih c-Biêorum n:
– Vụefus nàrkgj y cháerys u biếmlyn t hếmlyn t rồzvfu i phảbxmm i khôkujk ng?
– Tâsoao u Quốerys c-phụefus vâsoao ng.
Vua Bàrkgj đsxhc ứxpjs ng dâsoao y tâsoao u: Ba võiojh quan quảbxmm do ngưscen ờkqri i củefus a Ưfxgb ng-sơaugs n song hiệoytq p ra tay. Còsxhc n ba quan văjuzj n, thìronv Quáerys ch Đsuae ồzvfu ng làrkgj do Mộlsnp c-Tồzvfu n Vọazrg ng-Thêorum hòsxhc a-thưscen ợtsfl ng giếmlyn t. Hai ngưscen ờkqri i kia làrkgj do ngưscen ờkqri i ta mạiylc o danh Ưfxgb ng-sơaugs n màrkgj thôkujk i. Ưfxgb ng-sơaugs n Kinh-Nam vưscen ơaugs ng Tựxdad -Mai cóocnm tai mắvjih t khắvjih p nơaugs i, màrkgj ngưscen ờkqri i ta mạiylc o danh vưscen ơaugs ng thìronv vưscen ơaugs ng biếmlyn t ngay. Vưscen ơaugs ng biếmlyn t, ắvjih t vưscen ơaugs ng sẽayqx xửgejk tửgejk toàrkgj n gia nhữqmxp ng kẻzsye mạiylc o danh, đsxhc ếmlyn n con chóocnm , con mèsohj o cũazrg ng khôkujk ng tha. Vụefus áerys n nàrkgj y con biếmlyn t chi ly từclvh đsxhc ầayqx u đsxhc ếmlyn n cuốerys i, cho nêorum n con xin vớiojh i tiêorum n-nưscen ơaugs ng Bảbxmm o-Hòsxhc a vềiylc cứxpjs u nhữqmxp ng ngưscen ờkqri i giảbxmm mạiylc o Ưfxgb ng-sơaugs n, màrkgj khôkujk ng kịunmb p. Tâsoao u Quốerys c-phụefus , xin triềiylc u đsxhc ìronv nh khẩfrck n đsxhc em nhữqmxp ng kẻzsye cóocnm tộlsnp i ra xửgejk ngay, cóocnm nhưscen vậhroe y, thìronv chỉvkam kẻzsye làrkgj m tộlsnp i bịunmb thụefus lĩvkey nh hìronv nh phạiylc t màrkgj thôkujk i. Bằayxw ng triềiylc u đsxhc ìronv nh chậhroe m trễhroe thìronv Kinh-Nam vưscen ơaugs ng sẽayqx xửgejk theo luậhroe t Ưfxgb ng-sơaugs n, e cảbxmm nhàrkgj nhữqmxp ng kẻzsye phạiylc m tộlsnp i chếmlyn t oan hếmlyn t. Màrkgj dùtsfl Kinh-Nam vưscen ơaugs ng cóocnm bỏuxjw qua, thìronv Mộlsnp c-Tồzvfu n Vọazrg ng-Thêorum hòsxhc a thưscen ợtsfl ng cũazrg ng chẳzorr ng tha nàrkgj o.
Nghe đsxhc ếmlyn n têorum n Kinh-Nam vưscen ơaugs ng vớiojh i Mộlsnp c-Tồzvfu n hòsxhc a thưscen ợtsfl ng, khắvjih p triềiylc u đsxhc ìronv nh đsxhc ìronv nh đsxhc ềiylc u nhìronv n nhau vớiojh i con mắvjih t kinh hãayqx i.
Khai-Quốerys c vưscen ơaugs ng cau màrkgj y:
– Ai giếmlyn t hai hìronv nh quan?
– Tâsoao u Quốerys c-phụefus .
Vua Bàrkgj tiếmlyn p: Ngưscen ờkqri i giếmlyn t làrkgj mộlsnp t đsxhc ạiylc i cao thủefus , mộlsnp t đsxhc ạiylc i ma đsxhc ầayqx u têorum n Đsuae inh Hiềiylc n. Thờkqri i vua Tháerys i-tôkujk ng, Vũazrg Chưscen ơaugs ng-Hàrkgj o vớiojh i Đsuae inh Kiếmlyn m-Thưscen ơaugs ng làrkgj gia sưscen dạiylc y võiojh cho phủefus đsxhc ệoytq củefus a Dưscen ơaugs ng tểcobh tưscen ớiojh ng. Chíbsdg nh thâsoao n phụefus củefus a Thiêorum n-Cảbxmm m tháerys i hậhroe u làrkgj Dưscen ơaugs ng Đsuae ứxpjs c-Uy, anh củefus a Tháerys i-hậhroe u làrkgj Dưscen ơaugs ng Đsuae ứxpjs c-Thao, vàrkgj bảbxmm n thâsoao n Tháerys i-hậhroe u đsxhc ềiylc u làrkgj đsxhc ệoytq tửgejk củefus a y. Đsuae inh-Hiềiylc n làrkgj đsxhc ệoytq tửgejk củefus a Đsuae inh-kiếmlyn m-Thưscen ơaugs ng. Y giếmlyn t hai hìronv nh quan, vìronv họazrg khôkujk ng chịunmb u xửgejk vụefus áerys n chùtsfl a Từclvh -quang theo ýyomu Dưscen ơaugs ng tểcobh tưscen ớiojh ng. Nguyêorum n sau khi Dưscen ơaugs ng tểcobh tưscen ớiojh ng cốerys ýyomu làrkgj m hạiylc i chưscen tăjuzj ng chùtsfl a Từclvh -quang, hai hìronv nh quan dâsoao ng biểcobh u mậhroe t tấqsfn u vềiylc triềiylc u hạiylc ch tộlsnp i Dưscen ơaugs ng tểcobh -tưscen ớiojh ng. Biểcobh u nàrkgj y Dưscen ơaugs ng tểcobh -tưscen ớiojh ng éxeda m đsxhc i, rồzvfu i sai Đsuae inh Hiềiylc n giếmlyn t hai hìronv nh quan hầayqx u bịunmb t miệoytq ng, sau đsxhc óocnm đsxhc ểcobh lạiylc i mũazrg i têorum n vu cho Ưfxgb ng-sơaugs n song hiệoytq p.
Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia nghe vua Bàrkgj nóocnm i, y rùtsfl ng mìronv nh, đsxhc ịunmb nh bưscen ớiojh c ra chốerys i tộlsnp i. Nhưscen ng nhàrkgj vua đsxhc ãayqx vẫwsnz y tay cho y đsxhc ứxpjs ng yêorum n tạiylc i chỗiojh . Nhàrkgj vua hỏuxjw i côkujk ng chúmdni a Bảbxmm o-Hòsxhc a:
– Kíbsdg nh chịunmb , ban nãayqx y chịunmb dạiylc y rằayxw ng chịunmb vềiylc đsxhc ểcobh cứxpjs u mộlsnp t sốerys ngưscen ờkqri i sắvjih p chếmlyn t. Thưscen a chịunmb , cóocnm phảbxmm i nhữqmxp ng ngưscen ờkqri i màrkgj chịunmb muốerys n cứxpjs u cóocnm liêorum n quan đsxhc ếmlyn n vụefus nàrkgj y khôkujk ng?
Côkujk ng chúmdni a đsxhc ưscen a mắvjih t nhìronv n quầayqx n thầayqx n mộlsnp t lưscen ợtsfl t rồzvfu i nóocnm i:
– Đsuae úmdni ng đsxhc óocnm . Đsuae ểcobh chịunmb nóocnm i cho em nghe. Mưscen ờkqri i hôkujk m trưscen ớiojh c, Kinh-Nam vưscen ơaugs ng Trầayqx n Tựxdad -Mai vàrkgj côkujk ng chúmdni a Huệoytq -Nhu cóocnm lêorum n Tảbxmm n-lĩvkey nh viếmlyn ng thăjuzj m chịunmb . Sau khi tràrkgj nưscen ớiojh c, chịunmb thắvjih c mắvjih c rằayxw ng vưscen ơaugs ng sang Đsuae ạiylc i-Việoytq t sao khôkujk ng báerys o cho vua bàrkgj Bắvjih c-biêorum n biếmlyn t, nhưscen vậhroe y e bọazrg n mặrkgj t dơaugs i tai chuộlsnp t sẽayqx kiếmlyn m chuyệoytq n. Vưscen ơaugs ng nóocnm i rằayxw ng, vưscen ơaugs ng vềiylc Đsuae ạiylc i-Việoytq t vớiojh i tíbsdg nh cáerys ch Ưfxgb ng-sơaugs n song hiệoytq p, chứxpjs khôkujk ng phảbxmm i vớiojh i tưscen cáerys ch Kinh-Nam vưscen ơaugs ng. Vưscen ơaugs ng vềiylc đsxhc ểcobh xửgejk tửgejk vàrkgj i ba nghìronv n gian tặrkgj c làrkgj m tếmlyn táerys c cho Tốerys ng, màrkgj bọazrg n gian tặrkgj c đsxhc óocnm hiệoytq n ăjuzj n cơaugs m, mặrkgj c áerys o củefus a triềiylc u Lýyomu .
Nghe côkujk ng chúmdni a nóocnm i, báerys ch quan đsxhc ềiylc u rùtsfl ng mìronv nh, đsxhc ưscen a mắvjih t nhìronv n nhau. Côkujk ng chúmdni a tiếmlyn p:
– Vưscen ơaugs ng đsxhc ưscen a danh sáerys ch chíbsdg n ngưscen ờkqri i cùtsfl ng gia nhâsoao n bịunmb xửgejk cho chịunmb coi. Chịunmb đsxhc ếmlyn m lạiylc i tổkqri ng cộlsnp ng táerys m nghìronv n bẩfrck y trăjuzj m hai mưscen ơaugs i ba ngưscen ờkqri i, năjuzj m trăjuzj m bẩfrck y mưscen ơaugs i mốerys t con ngựxdad a. Còsxhc n trâsoao u bòsxhc , gàrkgj vịunmb t, chóocnm mèsohj o kểcobh khôkujk ng hếmlyn t. Chịunmb hỏuxjw i rằayxw ng chúmdni ng phạiylc m tộlsnp i gìronv . Vưscen ơaugs ng đsxhc ãayqx đsxhc iềiylc u tra kỹefus chưscen a? Thìronv vưscen ơaugs ng đsxhc áerys p rằayxw ng Ưfxgb ng-sơaugs n đsxhc ãayqx giếmlyn t hàrkgj ng vạiylc n gian thầayqx n, tặrkgj c tửgejk Tốerys ng-Việoytq t, cùtsfl ng bọazrg n đsxhc ầayqx u trộlsnp m đsxhc uôkujk i cưscen ớiojh p, cóocnm bao giờkqri giếmlyn t oan ai đsxhc âsoao u?
Nhàrkgj vua liếmlyn c nhìronv n tểcobh tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia, rồzvfu i hỏuxjw i:
– Xin chịunmb cho biếmlyn t bọazrg n gian thầayqx n đsxhc óocnm làrkgj ai?
– Kinh-Nam vưscen ơaugs ng cho biếmlyn t rằayxw ng bọazrg n nàrkgj y tộlsnp i cao nhưscen númdni i. Khôkujk ng nhữqmxp ng vưscen ơaugs ng biếmlyn t, màrkgj U-bon vưscen ơaugs ng Lêorum Văjuzj n cũazrg ng biếmlyn t, vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng, phòsxhc mãayqx Thâsoao n Thiệoytq u-Tháerys i cũazrg ng biếmlyn t; côkujk ng chúmdni a Thiêorum n-Thàrkgj nh vớiojh i phòsxhc mãayqx Thâsoao n Cảbxmm nh-Long cũazrg ng biếmlyn t. Tấqsfn t cảbxmm tang vậhroe t, chứxpjs ng cớiojh , U-bon vưscen ơaugs ng giữqmxp cảbxmm .
Côkujk ng chúmdni a chỉvkam côkujk ng chúmdni a Thiêorum n-Thàrkgj nh ra lệoytq nh:
– Con hãayqx y đsxhc em hếmlyn t sựxdad việoytq c bọazrg n gian thầayqx n tâsoao u lêorum n cho phụefus hoàrkgj ng cùtsfl ng triềiylc u thầayqx n rõiojh .
Côkujk ng chúmdni a Thiêorum n-Thàrkgj nh bưscen ớiojh c ra phủefus phụefus c trưscen ớiojh c Chưscen ơaugs ng-tháerys nh Gia-kháerys nh hoàrkgj ng đsxhc ếmlyn , rồzvfu i nàrkgj ng thuậhroe t tỷkuun mỉvkam mọazrg i chi tiếmlyn t vụefus Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia cấqsfn u kếmlyn t vớiojh i Tầayqx n-vưscen ơaugs ng Triệoytq u Thựxdad , rồzvfu i bầayqx y ra vụefus áerys n chùtsfl a Từclvh -quang thếmlyn nàrkgj o, nhấqsfn t nhấqsfn t khôkujk ng bỏuxjw sóocnm t chi tiếmlyn t.
Tểcobh -tưscen ớiojh ng Dưscen ơaugs ng Đsuae ạiylc o-Gia run run bưscen ớiojh c ra quỳszlt gốerys i, lộlsnp t mũazrg rậhroe p đsxhc ầayqx u tâsoao u:
– Muôkujk n tâsoao u bệoytq hạiylc , chắvjih c chắvjih n Kinh-Nam vưscen ơaugs ng đsxhc ịunmb nh vềiylc giếmlyn t cảbxmm nhàrkgj thầayqx n chỉvkam vìronv thầayqx n trung thàrkgj nh vớiojh i bệoytq hạiylc . Gầayqx n đsxhc âsoao y thầayqx n kháerys m pháerys ra vụefus chưscen tăjuzj ng chùtsfl a Từclvh -quang đsxhc ãayqx tiếmlyn p xúmdni c vớiojh i vưscen ơaugs ng, nhậhroe n vàrkgj ng bạiylc c củefus a vưscen ơaugs ng đsxhc ểcobh mua chuộlsnp c võiojh lâsoao m, đsxhc ợtsfl i khi vưscen ơaugs ng đsxhc em quâsoao n sang, sẽayqx nổkqri i dậhroe y làrkgj m nộlsnp i ứxpjs ng. Vưscen ơaugs ng còsxhc n âsoao m thầayqx m khuyếmlyn n dụefus , mua chuộlsnp c nhiềiylc u ngưscen ờkqri i theo vưscen ơaugs ng. Tấqsfn t cảbxmm nhữqmxp ng việoytq c làrkgj m củefus a vưscen ơaugs ng, thầayqx n đsxhc ềiylc u biếmlyn t hếmlyn t, vàrkgj pháerys kếmlyn hoạiylc ch gian hiểcobh m nàrkgj y. Cho nêorum n vưscen ơaugs ng đsxhc ịunmb nh giếmlyn t cảbxmm nhàrkgj thầayqx n đsxhc ểcobh báerys o thùtsfl . Nếmlyn u thầayqx n bịunmb vưscen ơaugs ng giếmlyn t chếmlyn t, thìronv cáerys i chếmlyn t đsxhc óocnm do lòsxhc ng trung vớiojh i bệoytq hạiylc màrkgj ra. Mong bệoytq hạiylc cứxpjs u thầayqx n.
Y nhìronv n vua Bàrkgj , rồzvfu i tiếmlyn p:
– Vềiylc Đsuae inh Kiếmlyn m-Thưscen ơaugs ng quảbxmm cóocnm thờkqri i y làrkgj m gia sưscen trong phủefus củefus a phụefus thâsoao n thầayqx n. Nhưscen ng từclvh sau vụefus áerys n Bắvjih c-ngạiylc n, y trốerys n biệoytq t. Nay y ra tay giếmlyn t hai hìronv nh quan thìronv chắvjih c làrkgj nguyêorum n do kháerys c, chứxpjs khôkujk ng phảbxmm i thầayqx n sai y. Biếmlyn t đsxhc âsoao u y chẳzorr ng làrkgj châsoao n tay củefus a Trầayqx n Tựxdad -An?
Côkujk ng chúmdni a Bảbxmm o-Hòsxhc a phóocnm ng đsxhc ôkujk i mắvjih t nhìronv n Đsuae ạiylc o-Gia, rồzvfu i cưscen ờkqri i nhạiylc t:
– Nàrkgj y Dưscen ơaugs ng tểcobh tưscen ớiojh ng. Côkujk vềiylc đsxhc âsoao y vớiojh i mụefus c đsxhc íbsdg ch đsxhc ểcobh cứxpjs u toàrkgj n gia Tểcobh -tưscen ớiojh ng, màrkgj Tểcobh -tưscen ớiojh ng còsxhc n hoa ngôkujk n xảbxmm o ngữqmxp ưscen ? Nếmlyn u vậhroe y côkujk đsxhc ểcobh cho Kinh-Nam vưscen ơaugs ng xửgejk Tểcobh -tưscen ớiojh ng. Ởerys đsxhc âsoao y cóocnm Quốerys c-phụefus , cóocnm Long-thàrkgj nh ẩfrck n-sĩvkey Tôkujk n Đsuae ảbxmm n, cóocnm vua bàrkgj Bìronv nh-Dưscen ơaugs ng, cóocnm phòsxhc mãayqx Lêorum Thuậhroe n-Tôkujk ng, Hàrkgj Thiệoytq n-Lãayqx m, cóocnm U-bon vưscen ơaugs ng đsxhc ềiylc u làrkgj bạiylc n kếmlyn t nghĩvkey a vớiojh i Vưscen ơaugs ng. Tấqsfn t cảbxmm đsxhc ềiylc u tềiylc tựxdad u, hầayqx u bàrkgj n kếmlyn can vưscen ơaugs ng cứxpjs u Tểcobh -tưscen ớiojh ng. Thếmlyn màrkgj Tểcobh -tưscen ớiojh ng lạiylc i còsxhc n vừclvh a đsxhc áerys nh trốerys ng vừclvh a ăjuzj n cưscen ớiojh p, thìronv thôkujk i, chúmdni ng ta đsxhc ểcobh mặrkgj c cho Tểcobh -tưscen ớiojh ng chếmlyn t. Côkujk khôkujk ng nóocnm i vớiojh i Tểcobh -tưscen ớiojh ng nữqmxp a.
Côkujk ng chúmdni a nóocnm i vớiojh i nhàrkgj vua:
– Tiềiylc n nguyêorum n, hậhroe u quảbxmm củefus a vụefus áerys n nàrkgj y em đsxhc ãayqx biếmlyn t rồzvfu i phảbxmm i khôkujk ng? Em sợtsfl thếmlyn lựxdad c củefus a Tểcobh -tưscen ớiojh ng lớiojh n qúmdni a, khôkujk ng thểcobh xuốerys ng tay ngay cóocnm phảbxmm i khôkujk ng? Đsuae ưscen ợtsfl c, em cứxpjs khoan thai, chầayqx n chờkqri , nhưscen vậhroe y Ưfxgb ng-sơaugs n khôkujk ng ra tay thìronv Mộlsnp c-Tồzvfu n Vọazrg ng-Thêorum hòsxhc a thưscen ợtsfl ng ra tay còsxhc n khiếmlyn p đsxhc ảbxmm m hơaugs n nữqmxp a.
Côkujk ng chúmdni a vậhroe n nộlsnp i lựxdad c nóocnm i lớiojh n:
– Xin mờkqri i U-bon vưscen ơaugs ng cùtsfl ng côkujk ng chúmdni a Xiêorum m-quốerys c xuấqsfn t hiệoytq n cho.
Hai bóocnm ng ngưscen ờkqri i từclvh trêorum n nóocnm c đsxhc iệoytq n nhảbxmm y xuốerys ng. Đsuae ỗiojh Oanh kinh hãayqx i nghĩvkey thầayqx m:
– Xung quanh đsxhc iệoytq n mìronv nh bốerys tríbsdg đsxhc ếmlyn n mấqsfn y trăjuzj m thịunmb vệoytq , đsxhc ếmlyn n con kiếmlyn n muốerys n ra vàrkgj o đsxhc iệoytq n cũazrg ng còsxhc n khóocnm , màrkgj sao ôkujk ng bàrkgj nàrkgj y tớiojh i bao giờkqri màrkgj thịunmb vệoytq khôkujk ng biếmlyn t. Lạiylc thựxdad c!
U-bon vưscen ơaugs ng cùtsfl ng côkujk ng chúmdni a Nong-Nụefus t hàrkgj nh lễhroe vớiojh i nhàrkgj vua. Nhàrkgj vua vộlsnp i đsxhc ứxpjs ng lêorum n đsxhc áerys p lễhroe rồzvfu i đsxhc íbsdg ch thâsoao n kéxeda o ghếmlyn mờkqri i Vưscen ơaugs ng vớiojh i Côkujk ng-chúmdni a ngồzvfu i.
Tuy Yế
– Mì
Sự
Khi bị
Lú
Khi ngồ
– Anh ơ
– Thế
– Em khô
– Thế
– Ừ
Lị
Trong thờ
Khô
Chư
– Là
– Anh nó
Nhà
– Như
Ỷ
– Thự
Nhà
– Anh xin hứ
Đ
Tuy đ
Ghi chú
(1) Xin đ
Nguyê
Chí
Khi Khai-Hoà
Từ
Mỗ
Việ
Hô
Nhà
Tuy tì
Cà
– Thư
– Thầ
Ỷ
– Theo lễ
Nhà
– Em thự
Ỷ
– Sư
Thư
– Thầ
Dọ
Trư
Sau nà
– Mộ
– Hai là
– Ba là
– Bố
– Nă
Nhà
– Trờ
Ỷ
– Anh đ
Nhà
– Ai? Phả
Ỷ
– Cao hơ
Ý
– Quố
Ỷ
– Quố
– Là
Ỷ
– Quan thá
Ỷ
– Tiê
Ỷ
Nhà
– Kinh-Nam vư
Ỷ
– Vậ
– Họ
Nhà
– Anh biế
– Khô
Nhà
– Đ
– Đ
– Là
Ỷ
– Tạ
Ỷ
– Ngư
Nhà
– Từ
– Ngư
Nhà
– Phả
– Em phả
– Khi tớ
– Anh yê
Nhà
– Em vừ
Chợ
– Anh có
– Nhớ
– Hô
– À
– Như
– Đ
Ỷ
Nà
– Ngay khi về
– Đ
Ỷ
Từ
Luậ
Ba thá
Hô
Mỗ
Giữ
Tá
Cò
Hú
Loan thanh tư
Triề
Tả
Nhạ
Chung cổ
Hổ
Tể
Ư
Tự
(2) Dị
Mặ
Nhạ
Triề
Đ
Nhã
Chuô
Tră
Từ
Nhạ
Triề
Kể
Cuộ
Thư
Thụ
Ư
Dĩ
Cấ
Đ
Ký
Tỉ
Khá
Kỳ
Ghi chú
(3) Dị
Thư
Ơ
Nay hư
Xé
Â
Đ
Tră
Giú
Tiê
Đ
– Hoà
Bá
Minh minh thiê
Vạ
(Xem chú
Bố
– Thầ
Khai-Quố
– Kể
– Thầ
Nhà
– Thư
Nguyê
– Chị
Nghe Tiê
Nhà
Lễ
– Bì
Cá
Nhà
– Hô
Mộ
– Thầ
Lễ
– Muô
– Đ
Tể
– Thầ
– Đ
– Từ
Ngừ
– Đ
Mộ
– Thầ
Nhà
– Ninh nhi! Khi từ
Nhà
Từ
Nghe nhà
– Tâ
Quố
– Cá
– Tâ
Tể
– Tâ
Lễ
– Thầ
Nhà
– Cá
Nhà
– Ngay ngà
– Khi Lê
Đ
– Chắ
– Tâ
Dư
– Phu nhâ
Cẩ
– Ấ
Cả
Dư
– Thư
Ngô
– Về
Mọ
– Nà
Ghi chú
5) Chỉ
Dư
Vua bà
– Yế
Cả
Vua bà
Cả
Khai-Quố
– Tạ
Thế
Nhà
– Việ
Bù
– Tâ
Nhà
– Vụ
– Tâ
Cô
– Xin đ
– Khả
Cá
– Ư
– Riê
Cá
– Mộ
Nhà
– Quố
Khai-Quố
– Quan Thư
– Tâ
Khai-Quố
– Vụ
– Tâ
Vua Bà
Nghe đ
Khai-Quố
– Ai giế
– Tâ
Vua Bà
Dư
– Kí
Cô
– Đ
Nghe cô
– Vư
Nhà
– Xin chị
– Kinh-Nam vư
Cô
– Con hã
Cô
Tể
– Muô
Y nhì
– Về
Cô
– Nà
Cô
– Tiề
Cô
– Xin mờ
Hai bó
– Xung quanh đ
U-bon vư
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
