Nam Quốc Sơn Hà

Chương 12 : Luận về chữ lễ

    trước sau   
Trinh-Dung chắohslp tay hàfhngnh lễynwt vớmdqbi thầfdqjy đhkouhfgs Trọxkyyng-San:

– Thưuivaa thầfdqjy! Thầfdqjy làfhng bậllydc khiêgbplm khiêgbplm quâqbrhn tửtbjh, xin thầfdqjy dạxfzky cho mộxzhxt đhkouiềpebau: ngưuivagmuki quâqbrhn tửtbjhhfgs cầfdqjn phảrvuwi giữgswc lễynwt vớmdqbi kẻjeyo thôgnxi lậllydu, tiểgfgsu nhâqbrhn khôgnxing?

Trọxkyyng-San nóhfgsi vớmdqbi Quang-Minh:

– Quang-Minh, đhkouhkouc ngưuivagmuki quâqbrhn tửtbjh nhưuiva gióhfgs, đhkouhkouc củtdaua tiểgfgsu nhâqbrhn nhưuiva cỏwumb. Cho nêgbpln phàfhngm làfhngm ngưuivagmuki quâqbrhn tửtbjh, phảrvuwi dùhihpng đhkouhkouc màfhng cảrvuwm hóhfgsa kẻjeyo tiểgfgsu nhâqbrhn. Lêgbplgnxiuivaơgbplng dùhihp ígswct họxkyyc, nhưuivang con cũbacvng phảrvuwi giữgswc đhkouxfzko, đhkoudtzong đhkougfgs mấfhngt cátxfei đhkouhkouc cung đhkoui. Côgnxi Trinh-Dung trátxfech cứhkou ta đhkouúyzppng đhkoufhngy.

Đwdgwfhngn Quang-Minh vẫynlen bưuivamdqbng:

– Thưuivaa thầfdqjy vâqbrhng. Nhưuivang con dátxfem quảrvuw quyếxzhxt rằgbplng con mọxkyyi kia màfhng giảrvuwi thígswcch đhkouưuivawdgwc chữgswc lễynwt, thìimha con xin quỳimha gốmisji gọxkyyi nóhfgsfhnguiva mẫynleu.


Yếxzhxn-Loan cung tay hưuivamdqbng thầfdqjy đhkouhfgs Thátxfei, rồhfgsi thầfdqjy đhkouhfgs Trọxkyyng-San:

– Ởknjj đhkouâqbrhy cóhfgs hai thầfdqjy chứhkoung cho. Con cũbacvng xin thềpeba rằgbplng, nếxzhxu con khôgnxing giảrvuwng đhkouưuivawdgwc chữgswc leãwdgw trong Nho-giátxfeo, thìimha con xin làfhngm đhkoufdqjy tớmdqb cho Đwdgwfhngn huynh cảrvuw đhkougmuki.

Trịcqcdnh Quang-Thạxfzkch cưuivagmuki nhạxfzkt nóhfgsi vớmdqbi ôgnxing bàfhng Thiếxzhxt:

– Đwdgwfhngy nhátxfe! Chígswcnh miệknjjng con nặfhhgc nôgnxifhngy nóhfgshfgsi đhkoufhngy nhátxfe. Nếxzhxu nóhfgs thua, thìimha ôgnxing bàfhng đhkoudtzong cóhfgsfhng than thởwdgw.

fhng Thiếxzhxt chắohslp tay cúyzppi rạxfzkp ngưuivagmuki xuốmisjng:

– Bẩxkyym lạxfzky quan lớmdqbn. Dùhihphfgs thua hay nóhfgs đhkouưuivawdgwc, màfhng quan lớmdqbn nhậllydn nóhfgsfhngm tôgnxii mọxkyyi, thìimhabacvng phúyzppc cho đhkougmuki nóhfgs lắohslm đhkoufhngy ạxfzk!

Thầfdqjy đhkouhfgs Thátxfei nóhfgsi vớmdqbi thầfdqjy đhkouhfgs Trọxkyyng-San:

– Minh làfhng họxkyyc tròmdqb huynh. Đwdgwknjjfhng họxkyyc tròmdqb đhkouknjj. Bâqbrhy giờgmuk chúyzppng ta thay phiêgbpln nhau hỏwumbi chúyzppng. Huynh hỏwumbi Minh-Đwdgwknjj. Đwdgwknjj hỏwumbi Quang-Minh. Cứhkou nhưuiva thếxzhx, trong năpebam câqbrhu, nếxzhxu nhưuiva ai trảrvuw lờgmuki đhkouúyzppng nhiềpebau câqbrhu hơgbpln, thìimha ngưuivagmuki đhkouóhfgs thắohslng cuộxzhxc.

Trọxkyyng-San tuy làfhng thầfdqjy Quang-Minh, nhưuivang ôgnxing lạxfzki làfhng nhàfhng Nho chígswcnh-thốmisjng, đhkouem đhkouxfzko thátxfenh đhkoui truyềpeban cho thiêgbpln hạxfzk. Nêgbpln dùhihp Quang-Minh thắohslng hay Yếxzhxn-Loan thắohslng ôgnxing cũbacvng khôgnxing bậllydn tâqbrhm. Ai đhkouxkyyc nhiềpebau, họxkyyc nhiềpebau, thìimha biếxzhxt nhiềpebau. Ai họxkyyc ígswct, đhkouxkyyc ígswct thìimha bịcqcd thua. Thua thìimha lạxfzki tiếxzhxp tụqzitc họxkyyc cho giỏwumbi bằgbplng ngưuivagmuki. Ôuuiang đhkouátxfep:

– Vâqbrhng. Quang-Minh lớmdqbn tuổqbrhi hơgbpln Minh-Đwdgwknjj, vậllydy xin huynh hỏwumbi y trưuivamdqbc cho.

Thầfdqjy đhkouhfgs Thátxfei hưuivamdqbng Quang-Minh:

– Đwdgwfhngn huynh! Cứhkou nhưuiva Đwdgwfhngn huynh biếxzhxt thìimha chữgswc lễynwthfgs từdtzo bao giờgmuk? Ai làfhng ngưuivagmuki đhkoucqcdnh ra chữgswc lễynwt đhkoufdqju tiêgbpln?

– Thưuivaa thầfdqjy chữgswc lễynwthfgs từdtzo thờgmuki Khổqbrhng-tửtbjh. Khi Khổqbrhng-tửtbjh chưuivaa thàfhngnh danh, màfhng đhkouãwdgw đhkouưuivawdgwc vịcqcd quan nưuivamdqbc Lỗmbhtfhng Trọxkyyng-tôgnxin Cồhfgs gửtbjhi hai ngưuivagmuki con đhkouếxzhxn họxkyyc leãwdgw. Nhưuiva vậllydy chígswcnh ngàfhngi làfhng ngưuivagmuki đhkoucqcdnh rõgmuk thếxzhxfhngo làfhng lễynwt.


Nghe Quang-Minh ứhkoung đhkoumisji sai lạxfzkc, thầfdqjy đhkouhfgs Trọxkyyng-San thởwdgwfhngi, lắohslc đhkoufdqju. Ôuuiang hy vọxkyyng Minh-Đwdgwknjjbacvng khôgnxing hơgbpln họxkyyc tròmdqbimhanh. Ôuuiang hỏwumbi Minh-Đwdgwknjj:

– Lêgbplgnxiuivaơgbplng, Quang-Minh trảrvuw lờgmuki cóhfgs đhkouúyzppng khôgnxing?

– Thưuivaa thầfdqjy sai. Sai hoàfhngn toàfhngn. Đwdgwhkouc thátxfenh giỏwumbi vềpeba lễynwt, khôgnxing cóhfgs nghĩxupka rằgbplng ngàfhngi đhkoufhhgt ra lễynwt nghi đhkoufdqju tiêgbpln. Chígswcnh ngàfhngi làfhng ngưuivagmuki san đhkoucqcdnh kinh Lễynwt, chứhkou khôgnxing phảrvuwi ngàfhngi đhkoufhhgt ra lễynwt. Nay kinh Lễynwt tuy mấfhngt, nhưuivang cũbacvng còmdqbn mộxzhxt thiêgbpln Lễynwtvgnl. Ngàfhngi nóhfgsi: Thuậllydt nhi bấfhngt tátxfec, nghĩxupka rằgbplng ta chỉfvlo thuậllydt lạxfzki nhữgswcng gìimha củtdaua ngưuivagmuki xưuivaa, chứhkou khôgnxing sátxfeng tátxfec. Vìimha vậllydy lễynwt nghi củtdaua Nho gia vốmisjn cóhfgs từdtzo trưuivamdqbc Khổqbrhng-tửtbjh.

Thầfdqjy đhkouhfgs Trọxkyyng-San khôgnxing ngờgmuk kiếxzhxn thứhkouc Yếxzhxn-Loan lạxfzki rộxzhxng nhưuiva vậllydy. Mỗmbhti lờgmuki Yếxzhxn-Loan nóhfgsi ôgnxing lạxfzki gậllydt đhkoufdqju. Tuy họxkyyc tròmdqb ôgnxing thua, nhưuivang ôgnxing giữgswc đhkouxfzko Trung-dung, nêgbpln khi thấfhngy mộxzhxt côgnxitxfei quêgbplfhng giỏwumbi nhưuiva vậllydy, ôgnxing lạxfzki vui vẻjeyo. Ôuuiang thủtdaung thỉfvlonh nóhfgsi:

– Câqbrhu đhkoufdqju Quang-Minh đhkouátxfep sai. Lêgbplgnxiuivaơgbplng giảrvuwng đhkouúyzppng. Ngưuivagmuki thua rồhfgsi.

Tuy nóhfgsi vậllydy, nhưuivang ôgnxing vẫynlen hy vọxkyyng vàfhngo câqbrhu khátxfec, may ra Quang-Minh gỡqsxf đhkouưuivawdgwc. Ôuuiang hỏwumbi Yếxzhxn-Loan:

– Bâqbrhy giờgmuk tớmdqbi lưuivawdgwt tôgnxii hỏwumbi Lêgbplgnxiuivaơgbplng. Thếxzhx chữgswc Lễynwt đhkougfgs chỉfvlo đhkouiềpebau gìimha?

Yếxzhxn-Loan đhkouátxfep khôgnxing suy nghĩxupk:

– Thưuivaa thầfdqjy tốmisji cổqbrh chữgswc lễynwthihpng đhkougfgs chỉfvlo việknjjc cúyzppng tếxzhx, cóhfgsgswcnh cátxfech tôgnxin giátxfeo. Sau dầfdqjn dầfdqjn, gồhfgsm cảrvuw phong tụqzitc, tậllydp quátxfen nhưuiva: quan, hôgnxin, triềpebau, sígswcnh, tang, tếxzhx. Rồhfgsi tớmdqbi thờgmuki Khổqbrhng-tửtbjh thìimhamdqbn cóhfgs nghĩxupka làfhng đhkouiểgfgsn chưuivaơgbplng, hìimhanh phátxfep.

Quang-Minh lắohslc đhkoufdqju:

– Bịcqcda đhkoufhhgt! Bịcqcda đhkoufhhgt! Xin dẫynlen chứhkoung?

Yếxzhxn-Loan cưuivagmuki khỉfvlonh:

– Tôgnxii xin dẫynlen chứhkoung. Trong Tảrvuw-truyệknjjn chétxfep:


«...Tấfhngn hầfdqju bảrvuwo Nhữgswc Thúyzppc-Tềpeba « Lỗmbht hầfdqju cũbacvng giỏwumbi vềpeba Lễynwt đhkoufhngy nhỉfvlo?”. Đwdgwátxfep « Đwdgwóhfgsfhng nghi thứhkouc, khôgnxing thểgfgs gọxkyyi làfhng lễynwt. Lễynwt đhkougfgs giữgswcuivamdqbc, thi hàfhngnh chígswcnh lệknjjnh màfhng khôgnxing mấfhngt lòmdqbng dâqbrhn” (1).

qbrhu trêgbpln đhkouãwdgw phâqbrhn biệknjjt nghĩxupka hẹdwrwp củtdaua lễynwtfhng nghi, tứhkouc làfhng quan, hôgnxin, tang, tếxzhx. Câqbrhu dưuivamdqbi nóhfgsi rõgmuk lễynwtfhng đhkouiểgfgsn chưuivaơgbplng, luậllydt phátxfep. Nhưuivang lễynwt khátxfec vớmdqbi luậllydt ởwdgw chỗmbht lễynwthfgs mụqzitc đhkouígswcch giátxfeo hóhfgsa, ngăpeban ngừdtzoa tígswcnh átxfec, việknjjc átxfec chưuivaa xẩxkyyy ra. Còmdqbn luậllydt phátxfep đhkougfgs trịcqcdtxfei átxfec đhkouãwdgw xẩxkyyy ra rồhfgsi.

Ghi chúyzpp,

(1) Nguyêgbpln văpeban: Tấfhngn hầfdqju vi Nhữgswc-thúyzppc-Tềpeba viếxzhxt: « Lỗmbht hầfdqju bấfhngt diệknjjc thiệknjjn ưuiva lễynwt hồhfgs?”. Đwdgwmisji viếxzhxt: « Thịcqcd nghi dãwdgw, bấfhngt khảrvuw vịcqcd lễynwt. Lễynwt sởwdgwxupk thủtdau kỳimha quốmisjc, hàfhngnh kỳimha chígswcnh lệknjjnh, vôgnxi thấfhngt kỳimhaqbrhn giảrvuwwdgw”.

Quang-Minh lắohslc đhkoufdqju:

– Látxfeo, ngụqzity biệknjjn.

Thầfdqjy đhkouhfgs Trọxkyyng-San xua tay:

– Minh thua rồhfgsi, Lêgbplgnxiuivaơgbplng giảrvuwng đhkouúyzppng. Lêgbplgnxiuivaơgbplng thắohslng hai câqbrhu. Thếxzhx nhưuivang Quang-Minh lạxfzki bảrvuwo làfhng sai, thìimha Quang-Minh thua mộxzhxt câqbrhu nữgswca. Bâqbrhy giờgmuk xin thầfdqjy Thátxfei hỏwumbi Minh.

– Đwdgwfhngn huynh cho biếxzhxt lễynwt nghĩxupka làfhngimha?

– Thưuivaa thầfdqjy trong Lễynwtvgnl đhkouãwdgw đhkoucqcdnh nghĩxupka trọxkyyn trong mấfhngy chữgswc: Lễynwtfhngtxfei thựekggc củtdaua nghĩxupka. (2)

Ghi chúyzpp,

(2) Nguyêgbpln văpeban: Lễynwtwdgw giảrvuw, nghĩxupka chi thựekggc dãwdgw.

Minh-Đwdgwknjj lắohslc đhkoufdqju:


– Lễynwt khôgnxing giảrvuwn dịcqcd nhưuiva vậllydy đhkouâqbrhu. Lễynwthfgs rấfhngt nhiềpebau nghĩxupka. Mộxzhxt làfhng lễynwthihpng đhkougfgsfhngm phạxfzkm giớmdqbi cho cung, cẩxkyyn, dũbacvng.

Quang-Minh kêgbplu lêgbpln:

– Bậllydy! Bịcqcda đhkoufhhgt.

Minh-Đwdgwknjj lạxfzki cưuivagmuki rấfhngt tưuivaơgbpli hưuivamdqbng ôgnxing đhkouhfgs Trầfdqjn:

– Thưuivaa thầfdqjy, xin thầfdqjy cho biếxzhxt câqbrhu nàfhngy do ai nóhfgsi:

« Cung kígswcnh màfhng khôgnxing cóhfgs lễynwt thìimha phiềpeban; cẩxkyyn thậllydn màfhng khôgnxing cóhfgs lễynwt thìimha thàfhngnh sợwdgwwdgwi; dũbacvng màfhng khôgnxing cóhfgs lễynwt thìimha thàfhngnh ra loạxfzkn; chígswcnh trựekggc màfhng khôgnxing cóhfgs lễynwt thìimha thàfhngnh ra hấfhngp tấfhngp ».

– Àvenn, câqbrhu đhkouóhfgsfhng củtdaua đhkouhkouc thátxfenh Khổqbrhng. (3)

Ghi chúyzpp,

(3) Nguyêgbpln văpeban: Cung nhi vôgnxi lễynwt tắohslc lao, thậllydn nhi vôgnxi lễynwt tắohslc tỷwumb, dũbacvng nhi vôgnxi lễynwt tắohslc loạxfzkn, trựekggc nhi vôgnxi lễynwt tắohslc giảrvuwo.

Mặfhhgt Quang-Minh đhkouwumb nhưuiva gấfhngc, y gưuivawdgwng gạxfzko:

– Côgnxihfgsi lễynwthfgs nhiềpebau nghĩxupka. Đwdgwâqbrhy mớmdqbi làfhng mộxzhxt. Mộxzhxt khôgnxing phảrvuwi làfhng nhiềpebau? Vậllydy thứhkou hai, thứhkou ba, thứhkouuivafhngimha?

– Tôgnxii đhkouãwdgw trìimhanh bầfdqjy hếxzhxt đhkouâqbrhu? Nghĩxupka thứhkou hai củtdaua lễynwt do chígswcnh Khổqbrhng-tửtbjhhfgsi: « chỉfvlo kẻjeyo bấfhngt nhâqbrhn mớmdqbi khôgnxing cóhfgs lễynwt ».

Quang-Thạxfzkch biếxzhxt Yếxzhxn-Loan nóhfgsi khátxfey mìimhanh. Y hừdtzo mộxzhxt tiếxzhxng:


– Mi khỏwumbi nóhfgsi khátxfey nữgswca. Nếxzhxu mi khôgnxing dẫynlen chứhkoung đhkouưuivawdgwc nghĩxupka nàfhngy, thìimha ta lộxzhxt da đhkoufdqju mi.

– Dạxfzk, quâqbrhn hầfdqju khỏwumbi đhkoue dọxkyya. Câqbrhu đhkouóhfgs nguyêgbpln văpeban nhưuiva sau: « Nhâqbrhn nhi bấfhngt nhâqbrhn, nhưuiva lễynwtfhng”. Ngàfhngi còmdqbn nóhfgsi: Ngưuivagmuki ta sinh ra tígswcnh vốmisjn trựekggc. Nhưuiva vậllydy con ngưuivagmuki càfhngng tựekgg nhiêgbpln thìimhafhngng cóhfgs lễynwt. Ngàfhngi cựekggc ghétxfet bọxkyyn ngồhfgsi trêgbpln màfhngfhngm látxfeo (xảrvuwo ngôgnxin lệknjjnh sắohslc). Nhưuivang ngàfhngi cũbacvng đhkoucqcdnh rõgmuk: chấfhngt phátxfec màfhng thiếxzhxu văpeban vẻjeyo thìimha quêgbplhihpa. Văpeban vẻjeyofhng thiếxzhxu chấfhngt phátxfec thìimhauivagmukm ràfhng. (4)

Ghi chúyzpp,

(4) Nguyêgbpln văpeban: Chấfhngt thắohslng văpeban tắohslc dãwdgw. Văpeban thắohslng chấfhngt tắohslc xửtbjh.

fhngng hưuivamdqbng vàfhngo Quang-Minh:

– Nghĩxupka thứhkou ba củtdaua lễynwtfhng phảrvuwi khoan hòmdqba, khôgnxing nhưuiva luậllydt phátxfep thìimhafhngn bạxfzko. Trong Đwdgwxfzki-họxkyyc đhkouãwdgw dẫynlen lờgmuki ngàfhngi: xửtbjh kiệknjjn thìimha ta cũbacvng xửtbjh nhưuiva ngưuivagmuki, phảrvuwi làfhngm sao cho dâqbrhn dừdtzong kiệknjjn nhau mớmdqbi làfhng ngưuivagmuki cai trịcqcd giỏwumbi. (5). Mộxzhxt nghĩxupka nữgswca củtdaua lễynwtfhng Khổqbrhng-tửtbjh đhkoucqcdnh nghĩxupka rằgbplng phảrvuwi thàfhngnh thựekggc, ngay thẳlfnang trưuivamdqbc hếxzhxt. Luậllydn-ngữgswc, thiêgbpln Bátxfet-dậllydt thuậllydt: Tửtbjh-Hạxfzk hỏwumbi Khổqbrhng-tửtbjh rằgbplng. Kinh-thi nóhfgsi: « Miệknjjng chúyzppm chígswcm cưuivagmuki tưuivaơgbpli, mắohslt đhkoudwrwp đhkouqsxf long lanh, trêgbpln nềpeban trắohslng cóhfgs bứhkouc họxkyya đhkoutdau mầfdqju » nghĩxupka làfhngimha? Ngàfhngi đhkouátxfep: « phảrvuwi cóhfgs sẵyzppn nềpeban trắohslng rồhfgsi sau mớmdqbi vẽqsxf thàfhngnh bứhkouc họxkyya ». Tửtbjh-Hạxfzk hỏwumbi tiếxzhxp: « thếxzhxfhng phảrvuwi thàfhngnh thựekggc, trung chígswcnh rồhfgsi mớmdqbi theo lễynwt ưuiva? ». Ngàfhngi khen Tửtbjh-Hạxfzkfhng hiểgfgsu đhkouưuivawdgwc ývgnl ngàfhngi. (6)

Ghi chúyzpp,

Nguyêgbpln văpeban:

(5) Thígswcnh tụqzitng ngôgnxi do nhâqbrhn dãwdgw, sửtbjhgnxi tụqzitng hồhfgs?

(6) Tửtbjh-Hạxfzk vấfhngn viếxzhxt: Thi vâqbrhn « Xảrvuwo tiếxzhxu thiếxzhxn hềpeba, mĩxupk mụqzitc phátxfen hềpeba, tốmisjxupk vi huyếxzhxn hềpeba ». Hàfhng thịcqcdwdgw? Tửtbjh viếxzhxt: Hôgnxii sựekgg hậllydu tốmisj. Viếxzhxt: Lễynwt hậllydu hồhfgs? Tửtbjh viếxzhxt: Khởwdgwi dưuiva giảrvuw, Thưuivaơgbplng dãwdgw.

Cuộxzhxc tranh luậllydn vềpeba chữgswc lễynwt giữgswca đhkouknjj nhấfhngt Thátxfei-bảrvuwo trưuivagmukng Trung-nghĩxupka, đhkouưuivawdgwc coi nhưuivapeban hay chữgswc tốmisjt bậllydc nhấfhngt trong vùhihpng cùhihpng vớmdqbi mộxzhxt côgnxitxfei quêgbpl, chỉfvlo đhkouxkyyc thôgnxing văpeban tựekgg; diễynwtn ra trưuivamdqbc mặfhhgt lývgnl dịcqcdch trong làfhngng Thổqbrh-lộxzhxi, cùhihpng hơgbpln trăpebam họxkyyc tròmdqb. Rõgmukfhngng Quang-Minh làfhng ngưuivagmuki cóhfgs họxkyyc thứhkouc nhấfhngt, thìimha ngôgnxin từdtzo lạxfzki thôgnxi tụqzitc, cộxzhxc cằgbpln; còmdqbn Yếxzhxn-Loan trưuivamdqbc mắohslt mọxkyyi ngưuivagmuki thìimha chỉfvlofhng mộxzhxt thứhkoutxfec rưuivawdgwi, nhưuivang ngôgnxin từdtzo củtdaua nàfhngng lờgmuki lờgmuki ôgnxin nhu văpeban nhãwdgw, lývgnl luậllydn đhkouanh thétxfep. Ngay chígswcnh ôgnxing bàfhng Thiếxzhxt cũbacvng khôgnxing ngờgmuk kiếxzhxn thứhkouc con mìimhanh lạxfzki rộxzhxng bao la đhkouếxzhxn nhưuiva vậllydy. Chỉfvlohfgs mộxzhxt ngưuivagmuki duy nhấfhngt khôgnxing ngạxfzkc nhiêgbpln, đhkouóhfgsfhng thầfdqjy đhkouhfgs Thátxfei.

Thầfdqjy đhkouhfgs Trầfdqjn Trọxkyyng-San vốmisjn làfhng ngưuivagmuki quâqbrhn tửtbjh, lạxfzki họxkyyc nhiềpebau, hiểgfgsu rộxzhxng, chỉfvlo qua mấfhngy câqbrhu đhkoumisji đhkouátxfep, thầfdqjy biếxzhxt ngay sởwdgw họxkyyc củtdaua họxkyyc tròmdqbimhanh thua xa Minh-Đwdgwknjj. Ôuuiang cung tay nóhfgsi vớmdqbi thầfdqjy đhkouhfgs Thátxfei:

– Nhâqbrhn huynh! Tígswcnh chung Lêgbplgnxiuivaơgbplng đhkouátxfep đhkouúyzppng ba câqbrhu, Quang-Minh đhkouátxfep sai ba câqbrhu. Đwdgwknjjgnxing nhậllydn kiếxzhxn thứhkouc Quang-Minh thua Lêgbplgnxiuivaơgbplng quátxfe xa. Dùhihphfgs tranh luậllydn đhkouếxzhxn mấfhngy nữgswca cũbacvng vôgnxi ígswcch màfhng thôgnxii. Đwdgwknjjfhng thầfdqjy Quang-Minh, đhkouknjj xin trâqbrhn trọxkyyng nóhfgsi vớmdqbi nhâqbrhn huynh rằgbplng Lêgbplgnxiuivaơgbplng thắohslng, Quang-Minh thua.

Từdtzowdgwy đhkouếxzhxn giờgmuk, bốmisjn ngưuivagmuki bạxfzkn củtdaua Yếxzhxn-Loan đhkouhkoung nghe bạxfzkn đhkoumisji đhkouátxfep vềpeba Nho-họxkyyc, họxkyy quátxfe kinh ngạxfzkc, vìimha trưuivamdqbc đhkouâqbrhy kiếxzhxn thứhkouc củtdaua năpebam ngưuivagmuki ngang nhau. Thếxzhxfhng chỉfvlo vớmdqbi hai năpebam xa cátxfech, màfhng Yếxzhxn-Loan đhkouãwdgwuivamdqbc nhữgswcng bưuivamdqbc dàfhngi trêgbpln đhkouưuivagmukng họxkyyc văpeban, bỏwumb xa đhkouknjj nhấfhngt Thátxfei-bảrvuwo trưuivagmukng Trung-Nghĩxupka.

Trinh-Dung bưuivamdqbc ra, hưuivamdqbng Quang-Thạxfzkch xátxfe mộxzhxt xátxfe:

– Bẩxkyym quâqbrhn hầfdqju, chátxfeu làfhng con gátxfei, lạxfzki ígswct họxkyyc, chátxfeu cóhfgsfhngi câqbrhu thắohslc mắohslc, mong quâqbrhn hầfdqju giảrvuwi cho.

– Đwdgwưuivawdgwc chátxfeu cứhkou hỏwumbi.

– Thưuivaa quâqbrhn hầfdqju.

Trinh-Dung lễynwt phétxfep: Khôgnxing biếxzhxt trong trưuivagmukng Trung-nghĩxupka cóhfgs dạxfzky vềpeba đhkouxfzko ngưuivagmuki quâqbrhn tửtbjh cho môgnxin sinh khôgnxing?

– Cóhfgs, khôgnxing nhữgswcng dạxfzky, màfhngmdqbn dạxfzky rấfhngt kỹgfgs.

– Thếxzhx bẩxkyym quâqbrhn hầfdqju, chỉfvlo họxkyyc đhkougfgs biếxzhxt, hay làfhngmdqbn phảrvuwi thựekggc hàfhngnh?

– Tri thìimha phảrvuwi hàfhngnh chứhkou!

– Nhưuiva vậllydy chátxfeu thấfhngy dưuivagmukng nhưuiva trong trưuivagmukng khôgnxing dạxfzky vềpeba tam cưuivaơgbplng, ngũbacv thưuivagmukng thìimha phảrvuwi.

– Bậllydy nàfhngo, đhkouóhfgsfhng đhkouiềpebau sơgbplqbrhm. Môgnxin sinh nàfhngo cũbacvng họxkyyc cảrvuw.

– Bẩxkyym quâqbrhn hầfdqju.

Trinh-Dung cưuivagmuki rấfhngt tưuivaơgbpli: Anh Đwdgwfhngn Quang-Minh dưuivagmukng nhưuivafhng đhkouknjj nhấfhngt nhâqbrhn trong đhkouátxfem môgnxin sinh củtdaua quâqbrhn hầfdqju, tấfhngt văpeban võgmuk kiêgbplm toàfhngn, màfhng sao chưuivaa họxkyyc ngũbacv-thưuivagmukng.

Quang-Minh nhăpeban mặfhhgt:

– Đwdgwxfzko làfhngm quâqbrhn tửtbjh, Đwdgwfhngn mỗmbhthfgs chỗmbhtfhngo thiếxzhxu sóhfgst đhkouâqbrhu màfhng tiểgfgsu côgnxiuivaơgbplng phảrvuwi thắohslc mắohslc?

– Cóhfgs, tôgnxii thắohslc mắohslc rấfhngt nhiềpebau. Trong ngũbacv thưuivagmukng bao gồhfgsm nhâqbrhn, nghĩxupka, lễynwt, trígswc, tígswcn. Thếxzhx nhưuivang ban nãwdgwy anh thiếxzhxu lễynwt, làfhng mấfhngt mộxzhxt trong ngũbacv thưuivagmukng. Bâqbrhy giờgmuk mấfhngt chữgswcgswcn làfhng mấfhngt hai thưuivagmukng. Nhưuiva vậllydy tôgnxii cho rằgbplng trưuivagmukng Trung-nghĩxupka chỉfvlo dạxfzky cóhfgs tam thưuivagmukng thôgnxii.

– Tạxfzki sao côgnxi bảrvuwo ta khôgnxing biếxzhxt vềpeba chữgswcgswcn?

– Đwdgwfhngn huynh làfhng đhkoufhngng quâqbrhn tửtbjh, lạxfzki làfhng đhkouknjj nhấfhngt nhâqbrhn củtdaua trưuivagmukng Trung-nghĩxupka. Khôgnxing biếxzhxt Đwdgwfhngn huynh cóhfgs nhớmdqbqbrhu quâqbrhn tửtbjh nhấfhngt ngôgnxin khôgnxing? Hay đhkoucqcdnh làfhngm tiểgfgsu nhâqbrhn tam ngôgnxin, tứhkou ngôgnxin, thấfhngt bátxfet ngôgnxin? Trưuivamdqbc khi thi văpeban, Đwdgwfhngn huynh đhkouãwdgw hứhkoua rằgbplng, nếxzhxu Đwdgwfhngn huynh thua thìimha phảrvuwi bátxfei chịcqcd Yếxzhxn-Loan làfhngm sưuiva mẫynleu. Vâqbrhy bâqbrhy giờgmuk chígswcnh thầfdqjy củtdaua Đwdgwfhngn huynh côgnxing nhậllydn Đwdgwfhngn huynh thua. Đwdgwfhngn huynh tígswcnh sao đhkouâqbrhy? Nếxzhxu Đwdgwfhngn huynh khôgnxing chịcqcdu bátxfei chịcqcd Yếxzhxn-Loan làfhngm sưuiva mẫynleu cũbacvng đhkouưuivawdgwc. Ởknjj đhkouâqbrhy cóhfgs đhkoufdqjy đhkoutdauvgnl dịcqcdch, dâqbrhn chúyzppng trong làfhngng. Họxkyy sẽqsxf đhkoui nóhfgsi khắohslp nơgbpli rằgbplng Trung-nghĩxupka chỉfvlo dạxfzky cóhfgs tam thưuivagmukng thôgnxii. Vìimha đhkouknjj nhấfhngt Thátxfei bảrvuwo khôgnxing biếxzhxt chữgswc lễynwt, chữgswcgswcn.

Yếxzhxn-Loan nóhfgsi mỉfvloa:

– Ngũbacv-thưuivagmukng, màfhng mấfhngt lễynwt, vớmdqbi tígswcn, thìimha khôgnxing biếxzhxt đhkouxfzko ngưuivagmuki quâqbrhn tửtbjh sẽqsxf thàfhngnh đhkouxfzko gìimha nhỉfvlo? Nho nhưuiva thếxzhxfhng nho tiểgfgsu nhâqbrhn, cẩxkyyu nho màfhng thôgnxii.

Quang-Thạxfzkch muốmisjn cứhkouu họxkyyc tròmdqb, y lấfhngp liếxzhxm lờgmuki thềpeba củtdaua Quang-Minh, nêgbpln y quátxfet:

– Quâqbrhn tửtbjh hay tiểgfgsu nhâqbrhn ta khôgnxing cầfdqjn bàfhngn vớmdqbi mi. Ta đhkouếxzhxn đhkouâqbrhy vớmdqbi mụqzitc đhkouígswcch hỏwumbi tộxzhxi mi vềpeba vụqzit mi dátxfem đhkouátxfenh côgnxing sai củtdaua ta. Mi cóhfgs chịcqcdu tróhfgsi hay khôgnxing?

– Khôgnxing! Xin quâqbrhn hầfdqju cho đhkouhkoua con gátxfei quêgbplhihpa nàfhngy biếxzhxt nóhfgs đhkouãwdgw phạxfzkm tộxzhxi gìimhafhng ngàfhngi muốmisjn tróhfgsi nóhfgs?

Quang-Thạxfzkch hừdtzo mộxzhxt tiếxzhxng:

– Trọxkyyn đhkougmuki ta xôgnxing têgbpln, đhkouxzhxt phátxfeo, đhkouxzhxi nắohslng dầfdqjm mưuivaa, lăpeban mìimhanh vàfhngo chỗmbht chếxzhxt, nhưuivang chưuivaa từdtzong cóhfgs kẻjeyofhngo dátxfem hoạxfzknh họxkyye ta. Nay mi chỉfvlofhng đhkouhkoua nhãwdgwi con, màfhngbacvng đhkouòmdqbi lývgnl luậllydn vớmdqbi ta ưuiva? Ta nóhfgsi cho mi biếxzhxt rằgbplng cóhfgs lệknjjnh củtdaua quan Tểgfgs-tưuivamdqbng, Gia-viễynwtn quốmisjc côgnxing truyềpeban rằgbplng: mi thuộxzhxc thàfhngnh phầfdqjn bấfhngt hảrvuwo, phảrvuwi bắohslt giam mi lạxfzki đhkouwdgwi khi hoàfhngng thưuivawdgwng du hàfhngnh trởwdgw vềpeba mớmdqbi thảrvuw ra. Ta chỉfvlo biếxzhxt tuâqbrhn lệknjjnh củtdaua ngưuivagmuki.

– Thếxzhx thìimha lệknjjnh củtdaua quan Tểgfgs-tưuivamdqbng đhkouâqbrhu, tôgnxii muốmisjn đhkouưuivawdgwc xem trưuivamdqbc khi chịcqcdu tróhfgsi.

– Ta nhậllydn lệknjjnh trựekggc tiếxzhxp từdtzo ngàfhngi.

– Tôgnxii khôgnxing tin. Tôgnxii khôgnxing đhkougfgs cho ai tróhfgsi tôgnxii vôgnxivgnl.

Quang-Thạxfzkch cưuivagmuki nhạxfzkt:

– Mi tưuivawdgwng mi họxkyyc đhkouưuivawdgwc mấfhngy cátxfei múyzppa, rồhfgsi coi thưuivagmukng thiêgbpln hạxfzk hẳlfnan? Ta nóhfgsi cho mi biếxzhxt, hồhfgsi mi thắohslng Đwdgwfhngn Quang-Minh ởwdgw Kinh-Bắohslc làfhng do mi dùhihpng đhkouxzhxc chấfhngt, khiếxzhxn kinh khígswc củtdaua y bếxzhx tắohslc. Hôgnxim nay ta đhkougfgs y dầfdqjn vàfhngo xátxfec mi cho mi biếxzhxt ngoàfhngi bầfdqju trờgmuki nàfhngy còmdqbn cóhfgs bầfdqju trờgmuki khátxfec.

Y quay lạxfzki bảrvuwo Quang-Minh:

– Con hãwdgwy ra túyzppm cổqbrh con mọxkyyi kia vềpeba cho sưuiva phụqzit.

Yếxzhxn-Loan cưuivagmuki nhạxfzkt:

– Hơgbpln năpebam trưuivamdqbc, tôgnxii đhkouãwdgw đhkoufhngu vớmdqbi Đwdgwfhngn huynh tạxfzki dinh An-vũbacv kinh-lưuivawdgwc sứhkou. Đwdgwfhngn huynh thua rồhfgsi. Bâqbrhy giờgmuk Đwdgwfhngn huynh lạxfzki muốmisjn đhkoufhngu nữgswca hay sao?

Quang-Minh cưuivagmuki nhạxfzkt:

– Hôgnxim ấfhngy mi dùhihpng đhkouxzhxc chấfhngt thắohslng ta. Ta khôgnxing phụqzitc. Vảrvuw mi thắohslng ta mộxzhxt năpebam trưuivamdqbc, khôgnxing cóhfgs nghĩxupka mi thắohslng ta cảrvuw đhkougmuki. Hôgnxim nay làfhng ngàfhngy ta phụqzitc thùhihp đhkouâqbrhy.

Quang-Thạxfzkch bảrvuwo Quang-Minh:

– Tạxfzki sao phảrvuwi nóhfgsi vớmdqbi con mọxkyyi nàfhngy nhỉfvlo? Đwdgwllydp vàfhngo xátxfec nóhfgs cho rồhfgsi.

Quang-Minh dạxfzk mộxzhxt tiếxzhxng, rồhfgsi y bátxfei tổqbrh, đhkouhkoung thõgmukng tay, đhkouưuivaa mắohslt nhìimhan Yếxzhxn-Loan:

– Ta lớmdqbn tuổqbrhi hơgbpln mi, mi ra tay trưuivamdqbc đhkoui.

Yếxzhxn-Loan đhkouưuivaa mắohslt quan sátxfet đhkoumisji thủtdau, vìimhagmukfhngng hôgnxim ởwdgw Kinh-Bắohslc, bảrvuwn lĩxupknh củtdaua nàfhngng khôgnxing làfhngm bao, màfhngfhngng thắohslng y dễynwtfhngng. Rồhfgsi mấfhngy hôgnxim trưuivamdqbc, nàfhngng đhkouiểgfgsm huyệknjjt bắohslt y nhưuiva bắohslt ba ba trong rọxkyy. Thếxzhxfhng sao hôgnxim nay y lạxfzki cảrvuw gan đhkoufhngu vớmdqbi nàfhngng?

Yếxzhxn-Loan hígswct mộxzhxt hơgbpli, nàfhngng vậllydn khígswc phátxfet chiêgbplu Đwdgwôgnxing-hảrvuwi lưuivau phong trong Đwdgwôgnxing-a chưuivawdgwng phátxfep tấfhngn côgnxing. Vìimha nộxzhxi côgnxing củtdaua nàfhngng làfhng nộxzhxi côgnxing âqbrhm nhu, nêgbpln khôgnxing cóhfgs gióhfgs. Quang-Minh cưuivagmuki nhạxfzkt, y tung mìimhanh lêgbpln cao, rồhfgsi đhkouátxfenh xuốmisjng mộxzhxt chưuivawdgwng. Vèhymxo mộxzhxt tiếxzhxng, hai chưuivawdgwng chạxfzkm nhau. Yếxzhxn-Loan kinh ngạxfzkc vôgnxihihpng, vìimha chưuivawdgwng lựekggc củtdaua y mạxfzknh gấfhngp bộxzhxi hôgnxim y đhkoufhngu vớmdqbi nàfhngng ởwdgw miếxzhxu thổqbrh thầfdqjn. Nhấfhngt làfhng nộxzhxi côgnxing củtdaua y hoàfhngn toàfhngn khátxfec vớmdqbi nộxzhxi côgnxing hôgnxim trưuivamdqbc.

Quang-Minh chuyểgfgsn tay mộxzhxt cátxfei, y đhkouãwdgw phátxfet chiêgbplu thứhkou nhìimha. Yếxzhxn-Loan lạxfzki dùhihpng chưuivawdgwng Đwdgwôgnxing-a đhkoufhngu vớmdqbi y. Đwdgwfhngu đhkouưuivawdgwc hơgbpln năpebam mưuivaơgbpli hiệknjjp, nàfhngng nghĩxupk thầfdqjm:

– Nếxzhxu nhưuivagnxim đhkoufhngu ởwdgw miếxzhxu thổqbrh thầfdqjn, màfhng y cóhfgs bảrvuwn lĩxupknh nhưuivagnxim nay, thìimhaimhanh khôgnxing phảrvuwi làfhng đhkoumisji thủtdau củtdaua y. Cũbacvng may hôgnxim rồhfgsi sưuiva phụqzit, sưuiva mẫynleu thu mìimhanh làfhngm đhkouknjj tửtbjh, dạxfzky mìimhanh biếxzhxt bao nhiêgbplu bảrvuwn sựekgg. Ừmhzn, lạxfzk mộxzhxt đhkouiềpebau, lầfdqjn nàfhngy y dùhihpng mộxzhxt thứhkou nộxzhxi côgnxing, chiêgbplu sốmisj hoàfhngn toàfhngn khátxfec vớmdqbi nhữgswcng lầfdqjn trưuivamdqbc. Hay làfhng y mớmdqbi đhkouưuivawdgwc cao nhâqbrhn nàfhngo dạxfzky thêgbplm?

Đwdgwhkoung ngoàfhngi quan sátxfet trậllydn đhkoufhngu, mặfhhgt Quang-Thạxfzkch cau lạxfzki thựekggc khóhfgs coi. Kývgnlhkouc giúyzppp y nhớmdqb lạxfzki trậllydn đhkoufhngu ởwdgw chùhihpa Từdtzo-quang vớmdqbi mộxzhxt nhàfhnguiva trẻjeyo tuổqbrhi. Hôgnxim đhkouóhfgs nhàfhnguiva đhkouãwdgwhihpng mộxzhxt thứhkougmukgnxing giốmisjng hệknjjt võgmukgnxing củtdaua Yếxzhxn-Loan hôgnxim nay. Chiêgbplu sốmisjfhng chiêgbplu sốmisj Đwdgwôgnxing-a, trong khi nộxzhxi côgnxing làfhng nộxzhxi côgnxing Mêgbpl-linh. Y nghĩxupk thầfdqjm:

– Hay con mọxkyyi nàfhngy làfhng họxkyyc tròmdqb củtdaua nhàfhnguiva đhkouóhfgs? Biếxzhxt đhkouâqbrhu hai đhkouhkoua khôgnxing họxkyyc cùhihpng mộxzhxt thầfdqjy?

Đwdgwfhngu đhkouưuivawdgwc hơgbpln trăpebam hiệknjjp, Yếxzhxn-Loan nghĩxupk thầfdqjm:

– Mìimhanh thựekggc đhkouoảrvuwng. Từdtzognxim sưuiva phụqzit dạxfzky võgmukgnxing Mêgbpl-linh cho mìimhanh đhkouếxzhxn giờgmuk, mìimhanh chưuivaa hềpeba xửtbjh dụqzitng qua. Bâqbrhy giờgmukimhanh phảrvuwi thửtbjh xem.

Nghĩxupk vậllydy, thìimhanh lìimhanh nàfhngng đhkouqbrhi chưuivawdgwng phátxfep. Bộxzhxp mot tiếxzhxng hai chưuivawdgwng chạxfzkm nhau, Quang-Minh bậllydt lui đhkouếxzhxn năpebam bưuivamdqbc. Y chưuivaa lấfhngy lạxfzki đhkouưuivawdgwc bìimhanh tĩxupknh, thìimha Yếxzhxn-Loan đhkouãwdgw đhkouátxfenh tiếxzhxp mộxzhxt chưuivawdgwng nữgswca. Y vung tay đhkouqsxf, ngưuivagmuki bay tung vềpeba sau, mặfhhgt nhăpeban nhóhfgs tỏwumb vẻjeyo đhkouau đhkoumdqbn vôgnxihihpng. Yếxzhxn-Loan đhkouãwdgwhfgs nhiềpebau kinh nghiệknjjm chiếxzhxn đhkoufhngu, nàfhngng phóhfgsng liềpeban hai chưuivawdgwng nữgswca. Quang-Minh đhkouqsxf đhkouưuivawdgwc mộxzhxt chưuivawdgwng. Đwdgwếxzhxn chưuivawdgwng thứhkou nhìimha, y bậllydt tung lêgbpln cao, rồhfgsi rơgbpli xuốmisjng đhkoufhngt nằgbplm thẳlfnang cẳlfnang.

Quang-Thạxfzkch xẹdwrwt tớmdqbi vung chưuivawdgwng tấfhngn côgnxing Yếxzhxn-Loan, đhkougfgs cứhkouu Quang-Minh. Yếxzhxn-Loan cưuivagmuki nhạxfzkt, nàfhngng trởwdgw vềpeba vớmdqbi chưuivawdgwng Đwdgwôgnxing-a. Hai chưuivawdgwng chạxfzkm nhau. Bộxzhxp mộxzhxt tiếxzhxng, Quang-Thạxfzkch tỉfvlonh ngộxzhx:

– Thìimha ra thằgbplng trọxkyyc con hôgnxim trưuivamdqbc cũbacvng chígswcnh làfhng con mọxkyyi nàfhngy. Hỡqsxfi ơgbpli, mìimhanh thựekggc ngu. Bâqbrhy giờgmukimhanh chỉfvlomdqbn mộxzhxt cátxfech vờgmukyzppt lui, rồhfgsi dùhihpng sốmisj đhkouôgnxing thắohslng y thịcqcdfhng thôgnxii.

Nghĩxupk vậllydy y quátxfet lêgbpln mộxzhxt tiếxzhxng, rồhfgsi nhảrvuwy lùhihpi lạxfzki, miệknjjng hôgnxi:

– Khoan!

Yếxzhxn-Loan thu chiêgbplu nhảrvuwy lùhihpi lạxfzki. Quang-Thạxfzkch hỏwumbi ôgnxing bàfhng Thiếxzhxt:

– Nàfhngy, vợwdgw chồhfgsng gãwdgw kia. Cátxfec ngưuivagmuki làfhngqbrhn trong ấfhngp củtdaua ta, màfhng khôgnxing biếxzhxt dạxfzky con, đhkougfgshfgsgnxi lễynwt nhưuiva thếxzhxfhngy, thìimha ta sẽqsxf chặfhhgt đhkoufdqju vợwdgw chồhfgsng mi, rồhfgsi tịcqcdch thu đhkouiềpeban sảrvuwn. Mi cóhfgs biếxzhxt khôgnxing?

fhng Thiếxzhxt chạxfzky tớmdqbi trưuivamdqbc mặfhhgt Quang-Thạxfzkch quỳimha gốmisji xuốmisjng rậllydp đhkoufdqju binh binh:

– Bẩxkyym quan, con đhkouãwdgw từdtzohfgs rồhfgsi. Nóhfgs khôgnxing còmdqbn làfhng con củtdaua con nữgswca. Xin quan cứhkou giếxzhxt chếxzhxt nóhfgs đhkoui.

Yếxzhxn-Loan nghĩxupk rấfhngt nhanh:

– Bâqbrhy giờgmukimhanh chịcqcdu cho chúyzppng tróhfgsi, thìimha chúyzppng sẽqsxf giếxzhxt mìimhanh đhkougfgs rửtbjha nhụqzitc, rồhfgsi chúyzppng cũbacvng giếxzhxt cha mẹdwrwimhanh sau. Sựekgg thểgfgs đhkouãwdgw ra thếxzhxfhngy, âqbrhu làfhngimhanh bỏwumb chạxfzky, thìimha chúyzppng còmdqbn gờgmukm mìimhanh màfhng khôgnxing dátxfem hạxfzki cha mẹdwrwimhanh. Nhưuivawdgwc bằgbplng chúyzppng giếxzhxt cha mẹdwrwimhanh, thìimhaimhanh cũbacvng còmdqbn giữgswc đhkouưuivawdgwc cátxfei thâqbrhn mai hậllydu đhkougfgs trảrvuw thùhihp.

Nghĩxupk vậllydy, nàfhngng chỉfvlo tay vàfhngo mặfhhgt Quang-Thạxfzkch:

– Nàfhngy, Trịcqcdnh thátxfei giátxfem. Mi tựekgg thịcqcd rằgbplng trưuivagmukng Trung-nghĩxupka củtdaua mi đhkouàfhngo tạxfzko ra nhữgswcng bậllydc văpeban môgnxibacvuivawdgwc. Nhữgswcng gìimhafhng Tam-anh, Thấfhngt-hùhihpng, Bátxfet-tuấfhngn, nhưuivang cuốmisji cùhihpng cũbacvng bịcqcd ngưuivagmuki con gátxfei quêgbplhihpa nhưuiva ta đhkourvuw bạxfzki, bạxfzki cảrvuwpeban lẫynlen võgmuk. Ngay chígswcnh bảrvuwn thâqbrhn mi, mấfhngy thátxfeng trưuivamdqbc, bịcqcd ta lộxzhxt mặfhhgt nạxfzkwdgwi quốmisjc cầfdqju vinh, rồhfgsi đhkouátxfenh cho đhkouau đhkoumdqbn đhkouếxzhxn phảrvuwi kêgbplu cha gọxkyyi mẹdwrw. Hôgnxim nay, mi dẫynlen bọxkyyn họxkyyc tròmdqbgnxim, họxkyyc tròmdqbtxfep củtdaua mi đhkouếxzhxn đhkouâqbrhy hòmdqbng uy hiếxzhxp ta. Uy hiếxzhxp ta khôgnxing đhkouưuivawdgwc, mi uy hiếxzhxp cha mẹdwrw ta ưuiva?

fhngng ngừdtzong lạxfzki mộxzhxt látxfet rồhfgsi tiếxzhxp:

– Mi đhkouưuivawdgwc phong làfhng Trung-nghĩxupka đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn, màfhng mi đhkoui nhậllydn vàfhngng củtdaua Thátxfei-tửtbjh Tốmisjng làfhng Tầfdqjn-vưuivaơgbplng đhkougfgs chia rẽqsxfgmuk-lâqbrhm Đwdgwxfzki-Việknjjt, chia rẽqsxf hậllydu cung triềpebau Lývgnl, rồhfgsi chờgmuk khi quâqbrhn Tốmisjng sang đhkouâqbrhy, mi sẽqsxffhngm nộxzhxi ứhkoung cho giặfhhgc. Nhưuiva vậllydy mi còmdqbn xứhkoung đhkouátxfeng làfhng trung, làfhng nghĩxupka nữgswca khôgnxing? Đwdgwưuivawdgwc, mi cóhfgs giỏwumbi, hãwdgwy cứhkou đhkouxzhxng đhkouếxzhxn cátxfei lôgnxing, sợwdgwi tóhfgsc củtdaua song thâqbrhn ta màfhng xem, ta sẽqsxf đhkouátxfenh Hồhfgsng-chung tốmisjtxfeo mi giữgswca triềpebau đhkouìimhanh, liệknjju toàfhngn gia mi cóhfgs khỏwumbi bịcqcd tru di hay khôgnxing? Ta sẽqsxf đhkoui Thiêgbpln-trưuivagmukng, tốmisjtxfeo mưuivau gian củtdaua mi vớmdqbi phátxfei Đwdgwôgnxing-a. Đwdgwxfzki-hiệknjjp Tựekgg-An, Kinh-Nam vưuivaơgbplng sẽqsxf giếxzhxt toàfhngn gia mi đhkouếxzhxn con gàfhng, con chóhfgsbacvng khôgnxing sóhfgst.

Lờgmuki tốmisjtxfeo củtdaua Yếxzhxn-Loan làfhngm Quang-Thạxfzkch phátxfet run. Từdtzo thầfdqjy đhkouhfgs Thátxfei, thầfdqjy đhkouhfgs San cho tớmdqbi hưuivaơgbplng dịcqcdch đhkoupebau kinh hoàfhngng vềpeba nhữgswcng gìimha Yếxzhxn-Loan nóhfgsi. Nàfhngng tiếxzhxp:

– Hiệknjjn giờgmuk trêgbpln từdtzo mi cho tớmdqbi têgbpln Quang-Minh, con Minh-Can, nếxzhxu khôgnxing cóhfgs thuốmisjc giảrvuwi củtdaua ta, thìimha chỉfvlo mấfhngy hôgnxim nữgswca sẽqsxf chếxzhxt. Chígswcnh mi biếxzhxt thếxzhx, mi đhkoucqcdnh dùhihpng sốmisj đhkouôgnxing đhkouếxzhxn átxfep chếxzhx ta đhkougfgshfgs thuốmisjc giảrvuwi. Nhưuivang mi lầfdqjm. Ta nóhfgsi cho mi biếxzhxt, mi khôgnxing cóhfgs quyềpeban bắohslt ta.

fhngng móhfgsc tấfhngm thẻjeyofhngi trong túyzppi ra đhkouưuivaa cho Quang-Thạxfzkch, rồhfgsi cưuivagmuki:

– Chắohslc mi muốmisjn biếxzhxt ta họxkyyc võgmukgnxing củtdaua ai màfhng hạxfzk đhkouưuivawdgwc mi phảrvuwi khôgnxing? Đwdgwâqbrhy, mi hãwdgwy coi cátxfei nàfhngy thìimha biếxzhxt rằgbplng ta làfhng đhkouknjj tửtbjh củtdaua vua bàfhng Bắohslc-biêgbpln. Sưuiva mẫynleu ta cho ta tấfhngm thẻjeyofhngi. Ngưuivagmuki dặfhhgn rằgbplng, trong thếxzhx gian nàfhngy, kểgfgs cảrvuw đhkouhkouc vua cho tớmdqbi Tểgfgs-tưuivamdqbng, khi ngưuivagmuki nàfhngo biếxzhxt ta cóhfgs tộxzhxi chỉfvlohfgs thểgfgstxfech sưuiva mẫynleu ta, đhkougfgs ngưuivagmuki trừdtzong phạxfzkt ta, màfhng khôgnxing cóhfgs quyềpeban bắohslt ta. Mi cóhfgs gan thìimha bắohslt ta đhkoui! Ta thátxfech đhkoufhngy.

Quang-Thạxfzkch khôgnxing cầfdqjn cầfdqjm lấfhngy thẻjeyofhngi. Y chỉfvlo liếxzhxc nhìimhan qua, tấfhngm thẻjeyo bằgbplng ngọxkyyc xanh biếxzhxc, từdtzogswcch thưuivamdqbc, cho đhkouếxzhxn mầfdqju sắohslc, y đhkouãwdgw từdtzong thấfhngy nhiềpebau lầfdqjn. Vìimha vậllydy y phátxfet run. Y chưuivaa kịcqcdp cóhfgs phảrvuwn ứhkoung gìimha, thìimha Yếxzhxn-Loan đhkouãwdgw tung mìimhanh lêgbpln cao, rồhfgsi phóhfgsng ra đhkouưuivagmukng mấfhngt húyzppt.

Xa giátxfe Chưuivaơgbplng-thátxfenh Gia-khátxfenh hoàfhngng-đhkouếxzhx đhkouếxzhxn chùhihpa Phátxfep-vâqbrhn vàfhngo ngàfhngy rằgbplm. Hộxzhx giátxfe nhàfhng vua cóhfgs quan Vạxfzkn-thảrvuwo quốmisjc-côgnxing Dưuivaơgbplng Bìimhanh. Hồhfgsi nhàfhng vua còmdqbn làfhng thátxfei-tửtbjh thìimhauivaơgbplng Bìimhanh đhkouưuivawdgwc cửtbjhfhngm Thátxfei-phóhfgs dạxfzky họxkyyc. Nêgbpln khi nhàfhng vua lêgbpln ngôgnxii, thìimhauivaơgbplng Bìimhanh trởwdgw thàfhngnh thátxfei sưuivauivamdqbc phong tớmdqbi Quốmisjc-côgnxing. Nay Dưuivaơgbplng quốmisjc côgnxing tuổqbrhi cao, xin vềpebauivau đhkougfgsfhngnh y đhkouxfzko cứhkouu ngưuivagmuki. Tuy nhiêgbpln, trong dịcqcdp nhàfhng vua hàfhngnh hưuivaơgbplng chùhihpa Phátxfep-vâqbrhn, Quốmisjc-côgnxing cũbacvng hộxzhx giátxfe, hầfdqju chăpebam sóhfgsc bệknjjnh cho ngàfhngi. Ngoàfhngi ra còmdqbn cóhfgs Thưuivawdgwng-Dưuivaơgbplng hoàfhngng hậllydu, ba côgnxing chúyzppa Thiêgbpln-Thàfhngnh, Đwdgwxzhxng-Thiêgbpln, Thiêgbpln-Ninh vớmdqbi hai Phòmdqb-mãwdgw. Thátxfei-bảrvuwo Lývgnl Thưuivagmukng-Kiệknjjt chỉfvlo huy toàfhngn bộxzhx thịcqcd-vệknjj, cung nga, thátxfei giátxfem theo hầfdqju.

Kểgfgs từdtzognxim rằgbplm, mỗmbhti ngàfhngy chưuivapebang làfhngm mộxzhxt tuầfdqjn chay. Hằgbplng ngàfhngy, vàfhngo buổqbrhi trưuivaa, trưuivamdqbc giờgmuk Ngọxkyy, làfhng nhàfhng vua lạxfzki sai đhkouem cơgbplm nắohslm, xôgnxii, oảrvuwn, khoai, ngôgnxihihpng nhữgswcng thựekggc vậllydt cúyzppng Phậllydt, cúyzppng côgnxi hồhfgsn đhkougfgs chígswcnh tay ngàfhngi phátxfet chẩxkyyn cho dâqbrhn nghèhymxo. Ămbhtn màfhngy, kẻjeyo khóhfgs khắohslp nơgbpli, nghe tiếxzhxng, ùhihpn ùhihpn kétxfeo vềpeba chùhihpa.

Hồhfgsi đhkoufdqju thìimha chỉfvlohfgs ngưuivagmuki nghèhymxo tớmdqbi xin bốmisj thígswc. Nhưuivang sau, ngưuivagmuki ta tòmdqbmdqb muốmisjn biếxzhxt long nhan củtdaua nhàfhng vua ra sao, nêgbpln cũbacvng xếxzhxp hàfhngng khấfhngt thựekggc. Lạxfzki cóhfgs ngưuivagmuki mang xôgnxii, mang hoa quảrvuw tớmdqbi dâqbrhng nhàfhng vua, đhkougfgs nhàfhng vua phátxfet chẩxkyyn. Nhàfhng vua trang phụqzitc nhưuiva mộxzhxt cưuivaxupk, đhkouígswcch thâqbrhn trao tậllydn tay phẩxkyym vậllydt cho đhkouátxfem ngưuivagmuki bầfdqjn khổqbrh. Quan thátxfei-bảrvuwo Lývgnl Thưuivagmukng-Kiệknjjt, quan tổqbrhng lĩxupknh đhkouxfzko Ngựekgg-long làfhng hữgswcu-thiêgbpln ngưuivau vệknjj thưuivawdgwng tưuivamdqbng quâqbrhn Dưuiva Phi, quan tổqbrhng lĩxupknh đhkouxfzko Đwdgwgbplng-hảrvuwi làfhng Tảrvuw-thiêgbpln ngưuivau vệknjj đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn Ngôgnxi Thưuivagmukng-Hiếxzhxn (em ruộxzhxt Thưuivagmukng-Kiệknjjt) luâqbrhn phiêgbpln theo hộxzhx giátxfe.

imha chùhihpa cóhfgs lệknjj khôgnxing thểgfgs cho nữgswcgswcn chủtdauwdgw lạxfzki, nêgbpln Thưuivawdgwng-Dưuivaơgbplng hoàfhngng hậllydu, cùhihpng cátxfec phi tầfdqjn theo hầfdqju phảrvuwi đhkouóhfgsng hàfhngnh doanh ởwdgw dinh Trung-nghĩxupka đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn, Siêgbplu-loạxfzki hầfdqju. Trịcqcdnh Quang-Thạxfzkch cho cátxfec thanh nữgswc trong trang ấfhngp củtdaua y thay nhau chầfdqju hầfdqju nhàfhng vua cùhihpng hoàfhngng-hậllydu, hy vọxkyyng xem trong đhkouóhfgshfgs ngưuivagmuki nàfhngo làfhng Hằgbplng-Nga giátxfeng thếxzhx khôgnxing.

Đwdgwếxzhxn ngàfhngy thứhkou ba mưuivaơgbpli, nhàfhng vua cùhihpng Thưuivawdgwng-Dưuivaơgbplng hoàfhngng-hậllydu đhkouang phátxfet thựekggc phẩxkyym cho kẻjeyo khóhfgs, thìimhahfgs ngưuivagmuki ăpeban màfhngy liệknjjt hai tay đhkouếxzhxn trưuivamdqbc nhàfhng vua:

– Nàfhngy ôgnxing ơgbpli, ôgnxing cóhfgs phảrvuwi làfhng vua khôgnxing?

Nhàfhng vua đhkouátxfep:

– Đwdgwúyzppng, ta làfhng vua.

– Thếxzhx vua làfhngimha? Cóhfgs nhớmdqbn hơgbpln Lývgnl-trưuivawdgwng khôgnxing?

uiva Phi đhkouátxfep thay vua:

– Lớmdqbn hơgbpln nhiềpebau lắohslm lắohslm.

– Bằgbplng ôgnxing tiêgbpln chỉfvlo khôgnxing?

– Hơgbpln nữgswca.

– Àvenn, nhưuiva vậllydy làfhng bằgbplng ôgnxing chátxfenh tổqbrhng hẳlfnan?

uiva Phi chỉfvlogbpln trờgmuki:

– Nhỏwumbgbpln trờgmuki mộxzhxt chúyzppt.

– Nhưuiva vậllydy làfhng ôgnxing trờgmuki con.

Thưuivawdgwng-Dưuivaơgbplng hoàfhngng-hậllydu cau màfhngy đhkouátxfep:

– Vua làfhng con trờgmuki, do trờgmuki sai xuốmisjng hạxfzk giớmdqbi cai trịcqcd trăpebam họxkyy. Vua làfhng chúyzppa tểgfgs tấfhngt cảrvuw mọxkyyi ngưuivagmuki trong nưuivamdqbc, cóhfgs quyềpeban cho ai sốmisjng thìimha đhkouưuivawdgwc sốmisjng, cóhfgs quyềpeban bắohslt ai chếxzhxt thìimha phảrvuwi chếxzhxt.

– Tưuivawdgwng gìimha, chứhkou vậllydy thìimha vua khôgnxing khátxfec chi têgbpln đhkouhfgs tểgfgs giữgswca bầfdqjy lợwdgwn, bầfdqjy gàfhng. Ngưuivagmuki đhkouhfgs tểgfgs muốmisjn cho con lợwdgwn, con gàfhngfhngo sốmisjng thìimha đhkouưuivawdgwc sốmisjng, muốmisjn bắohslt con nàfhngo chếxzhxt thìimha phảrvuwi chếxzhxt. Ốcvnsi! Tôgnxii khôgnxing tin, vìimha ngưuivagmuki ta đhkouhfgsn ôgnxing Vua nàfhngy tốmisjt lắohslm.

Thưuivawdgwng-Dưuivaơgbplng hoàfhngng-hậllydu quátxfet:

– Mi biếxzhxt cátxfei gìimhafhnghfgsi? Mi cóhfgsqbrhm cátxfei mõgmukm đhkoui khôgnxing?

Ngưuivagmuki ăpeban màfhngy cũbacvng khôgnxing vừdtzoa:

– Vậllydy màfhng ngưuivagmuki ta bảrvuwo vua làfhng ngưuivagmuki cóhfgs phúyzppc trạxfzkch nhấfhngt thiêgbpln hạxfzk. Phúyzppc thìimhahfgs hai phầfdqjn, mộxzhxt phầfdqjn do tiêgbpln tổqbrh đhkougfgs lạxfzki, mộxzhxt phầfdqjn do mìimhanh tígswcch lũbacvy thêgbplm. Hôgnxim nay vua đhkoui cầfdqju siêgbplu, cầfdqju cóhfgs con, tìimham Hằgbplng-Nga, màfhng lạxfzki đhkouem cátxfei ngưuivagmuki thấfhngt đhkouhkouc, vừdtzoa mởwdgw miệknjjng ra làfhng gấfhngu óhfgs nhưuiva quỷwumb A-tu-la, thìimhafhngm sao màfhng đhkouohslc phúyzppc nhỉfvlo?

Hoàfhngng-hậllydu chỉfvlo mặfhhgt ngưuivagmuki ăpeban màfhngy:

– Thịcqcd vệknjj đhkouâqbrhu, đhkouem têgbpln nàfhngy ra chétxfem tứhkouc thìimha vềpeba tộxzhxi đhkouxfzki bấfhngt kígswcnh.

Viêgbpln thátxfei giátxfem giàfhng, lĩxupknh chứhkouc Chi-hậllydu nộxzhxi nhâqbrhn Nguyễynwtn Bôgnxing làfhng ngưuivagmuki hầfdqju cậllydn Hoàfhngng-hậllydu từdtzo khi tiếxzhxn cung. Y đhkouhkoung cạxfzknh đhkouóhfgs, nghe Hoàfhngng-hậllydu ban chỉfvlo, y đhkoucqcdnh gọxkyyi thịcqcd-vệknjj bắohslt ngưuivagmuki ăpeban màfhngy.

Nhàfhng Vua phấfhngt tay ra hiệknjju ngừdtzong lạxfzki:

– Đwdgwgfgs cho ngưuivagmuki ta nóhfgsi.

Ngưuivagmuki ăpeban màfhngy vẫynlen tỏwumb vẻjeyo khôgnxing sợwdgw:

– Nàfhngy ôgnxing Vua, cátxfei bàfhnghfgsi năpebang nhưuiva A-tu-la kia làfhng ai vậllydy? Tôgnxii trôgnxing tưuivamdqbng, dưuivagmukng nhưuivafhnghfgs đhkouiềpebau gìimha uấfhngt ứhkouc đhkouếxzhxn vàfhngi chụqzitc năpebam nay màfhng chưuivaa giảrvuwi đhkouưuivawdgwc, vìimha vậllydy trong lòmdqbng bàfhngtxfen hậllydn khôgnxing ígswct. Thâqbrhn bàfhng tuy đhkouhkoung cạxfzknh ôgnxing Vua, màfhngmdqbng e lạxfzki khôgnxing chígswcimhanh vớmdqbi ôgnxing. Ôuuiai! Hoàfhngng-hậllydu làfhng mẫynleu nghi thiêgbpln hạxfzk, làfhng cộxzhxi phúyzppc củtdaua giòmdqbng giốmisjng nhàfhng vua sau nàfhngy màfhng nhưuiva thếxzhx ưuiva?

Nhàfhng vua trao cho y mộxzhxt phẩxkyym oảrvuwn, vớmdqbi quảrvuw chuốmisji. Ngưuivagmuki ăpeban màfhngy nóhfgsi:

– Tay tôgnxii bịcqcdgbpl. Ôuuiang vua đhkouúyzppt cho tôgnxii ăpeban đhkouưuivawdgwc khôgnxing?

Nhàfhng vua chỉfvlo tảrvuwng đhkouátxfe gầfdqjn đhkouóhfgs:

– Ngưuivagmuki ngồhfgsi xuốmisjng đhkouâqbrhy, trẫynlem đhkouúyzppt cho màfhng ăpeban.

Nhàfhng vua đhkouưuivaa oảrvuwn đhkouúyzppt cho ngưuivagmuki ăpeban màfhngy. Y cắohsln oảrvuwn ăpeban ngon làfhngnh vôgnxihihpng. Trong khi đhkouóhfgs Thưuivawdgwng-Dưuivaơgbplng hoàfhngng hậllydu bựekggc mìimhanh nhìimhan đhkoui nơgbpli khátxfec. Sau khi cho ngưuivagmuki hàfhngnh khấfhngt ăpeban hếxzhxt phẩxkyym oảrvuwn, vớmdqbi quảrvuw chuốmisji, nhàfhng vua còmdqbn bưuivang bátxfet nưuivamdqbc vốmisji đhkouưuivaa lêgbpln miệknjjng cho y uốmisjng. Uốmisjng xong ngưuivagmuki ăpeban màfhngy cung tay:

– Vậllydt bốmisj thígswc khôgnxing bằgbplng cung cátxfech bốmisj thígswc. Từdtzo tiềpeban cổqbrh đhkouếxzhxn giờgmuk, dùhihp vua Hùhihpng, vua An-Dưuivaơgbplng củtdaua Đwdgwxfzki-Việknjjt; dùhihp Nghiêgbplu, Thuấfhngn, Vũbacv, Thang củtdaua Trung-quốmisjc cũbacvng khôgnxing cóhfgs vịcqcdfhngo lạxfzki nhâqbrhn từdtzo thưuivaơgbplng dâqbrhn nhưuiva bệknjj hạxfzk. Đwdgwhkouc trạxfzkch nàfhngy, nhấfhngt đhkoucqcdnh bệknjj hạxfzk sẽqsxf gặfhhgp lạxfzki Hằgbplng-Nga, vàfhng sau đhkouóhfgs Hằgbplng-Nga sẽqsxf sinh cho bệknjj hạxfzk hai hoàfhngng nam. Trong hai hoàfhngng nam ấfhngy, thìimha mộxzhxt làfhng Thanh-Y đhkouhfgsng tửtbjh, mộxzhxt làfhng Tiêgbpln-Đwdgwhfgsng con vua Xígswcch-Đwdgwếxzhx. Sau nàfhngy hai vịcqcd đhkouóhfgs sẽqsxffhngm lêgbpln nhữgswcng sựekgg nghiệknjjp kinh thiêgbpln đhkouxzhxng đhkoucqcda, hiểgfgsn hátxfech cho Đwdgwxfzki-Việknjjt.

Ngay từdtzoyzppc thấfhngy ngưuivagmuki ăpeban màfhngy, nhàfhng vua đhkouãwdgw biếxzhxt đhkouâqbrhy làfhng dịcqcd nhâqbrhn, nhưuivang ngàfhngi vẫynlen vui vẻjeyo, xem dịcqcd nhâqbrhn đhkoucqcdnh làfhngm gìimha. Trong khi đhkouúyzppt oảrvuwn, chuốmisji cho dịcqcd nhâqbrhn, ngàfhngi thấfhngy rõgmukfhngng mộxzhxt tay y nắohslm lấfhngy huyệknjjt Thátxfei-khêgbpl trátxfei, mộxzhxt tay átxfen vàfhngo huyệknjjt Thậllydn-du phảrvuwi củtdaua mìimhanh. Mộxzhxt luồhfgsng nộxzhxi lựekggc cựekggc kỳimhahihpng hậllydu, chígswcnh đhkouxfzki quang minh tuôgnxin vàfhngo ngưuivagmuki ngàfhngi nhưuiva thátxfec đhkouqbrh, nhưuivapebang tan. Ngàfhngi nghĩxupk thầfdqjm:

– Ngưuivagmuki nàfhngy làfhng ai màfhng nộxzhxi lựekggc Tiêgbplu-sơgbpln lạxfzki mạxfzknh đhkouếxzhxn nhưuiva thếxzhx? Ta tưuivawdgwng trêgbpln đhkougmuki nàfhngy chỉfvlo chịcqcd Bảrvuwo-Hòmdqba, Bìimhanh-Dưuivaơgbplng cùhihpng anh Thiệknjju-Thátxfei mớmdqbi luyệknjjn đhkouếxzhxn trìimhanh đhkouxzhx tốmisji cao màfhng thôgnxii. Y còmdqbn trẻjeyo, màfhng sao thiềpeban-côgnxing Tiêgbplu-Sơgbpln coi bộxzhx muốmisjn ngang vớmdqbi quốmisjc-sưuiva Huệknjj-Sinh?

Nhàfhng vua hỏwumbi:

– Xin dịcqcd nhâqbrhn cho biếxzhxt cao danh quývgnlgswcnh?

– Danh ưuiva? Tígswcnh ưuiva? Tôgnxii chẳlfnang cóhfgs. Hoặfhhgc giảrvuw bệknjj hạxfzk muốmisjn gọxkyyi, xin cứhkou coi tôgnxii nhưuiva con chóhfgs, con mèhymxo, hay con trâqbrhu, con bòmdqbbacvng đhkouưuivawdgwc.

hfgsi rồhfgsi ngưuivagmuki ăpeban màfhngy xátxfe nhàfhng vua, thủtdaung thẳlfnang bỏwumb đhkoui. Hoàfhngng-hậllydu đhkouưuivaa mắohslt cho Chi-hậllydu Nguyễynwtn Bôgnxing. Y theo sátxfet sau lưuivang ngưuivagmuki ăpeban màfhngy. Tấfhngt cảrvuw nhữgswcng hàfhngnh đhkouxzhxng củtdaua ngưuivagmuki hàfhngnh khấfhngt khôgnxing qua đhkouưuivawdgwc mắohslt đhkouưuivawdgwc Vạxfzkn-thảrvuwo quốmisjc-côgnxing Dưuivaơgbplng Bìimhanh vớmdqbi thátxfei-bảrvuwo Lývgnl Thưuivagmukng-Kiệknjjt. Dưuivaơgbplng Bìimhanh hỏwumbi nhàfhng vua:

– Tâqbrhu bệknjj hạxfzk, vìimha vịcqcd tiểgfgsu sưuiva phụqzit đhkouóhfgs đhkouãwdgw dồhfgsn thiềpeban-côgnxing Tiêgbplu-Sơgbpln vàfhngo ngưuivagmuki bệknjj hạxfzk quátxfe nhiềpebau, xin bệknjj hạxfzk vậllydn khígswc theo vòmdqbng Tiểgfgsu chu-thiêgbpln, đhkougfgsmdqba hợwdgwp vớmdqbi nộxzhxi côgnxing Tảrvuwn-viêgbpln.

Nhàfhng Vua kinh ngạxfzkc:

– Dịcqcd nhâqbrhn đhkouóhfgsfhng mộxzhxt vịcqcdpebang ưuiva?

– Tâqbrhu bệknjj hạxfzk đhkouúyzppng vậllydy. Vìimha thầfdqjn thấfhngy ngưuivagmuki đhkouxzhxi cátxfei mũbacv vảrvuwi che kígswcn hếxzhxt đhkoufdqju, lạxfzki hơgbpli cóhfgshihpi hưuivaơgbplng, thìimha biếxzhxt làfhng mộxzhxt vịcqcdpebang. Cóhfgs đhkouiềpebau vịcqcdpebang nàfhngy còmdqbn quátxfe trẻjeyo, màfhng sao Thiềpeban-côgnxing đhkouãwdgw cao đhkouếxzhxn trìimhanh đhkouxzhx nhưuiva vậllydy? Trêgbpln đhkougmuki, thầfdqjn chỉfvlo thấfhngy bồhfgstxfet Minh-Khôgnxing, vớmdqbi phòmdqbwdgw Thâqbrhn Thiệknjju-Thátxfei làfhng luyệknjjn tớmdqbi mứhkouc nàfhngy màfhng thôgnxii. Thầfdqjn e Quốmisjc-sưuiva Huệknjj-Sinh cũbacvng khôgnxing bằgbplng.

Nhàfhng vua hỏwumbi:

– Cóhfgs ai biếxzhxt gốmisjc tígswcch tiểgfgsu hoàfhng-thưuivawdgwng ấfhngy ra sao?

uiva Phi tâqbrhu:

– Tâqbrhu bệknjj hạxfzk, tiểgfgsu-hòmdqba thưuivawdgwng đhkouóhfgs khôgnxing ai biếxzhxt tu ởwdgw chùhihpa nàfhngo, thuộxzhxc giòmdqbng nàfhngo. Ôuuiang thưuivagmukng mặfhhgc quầfdqjn átxfeo rátxfech rưuivamdqbi đhkoui khấfhngt thựekggc. Khấfhngt thựekggc đhkouưuivawdgwc gìimha, ôgnxing đhkouem chia cho đhkouátxfem ăpeban màfhngy cùhihpng khổqbrh. Tốmisji tốmisji ôgnxing ra chợwdgw, ngủtdau vớmdqbi chúyzppng, giảrvuwng đhkouxfzko lývgnl cho chúyzppng. Dâqbrhn Thăpebang-long gọxkyyi ôgnxing làfhng Khấfhngt hoàfhng-thưuivawdgwng. Tuổqbrhi ôgnxing dưuivagmukng nhưuivamdqbn nhỏwumb, chưuivaa quátxfe hai mưuivaơgbpli lăpebam. Khôgnxing rõgmuk ôgnxing họxkyyc thuốmisjc vớmdqbi ai, từdtzo bao giờgmuk, màfhng y thuậllydt rấfhngt cao minh. Mộxzhxt lầfdqjn gặfhhgp Quốmisjc-sưuiva Huệknjj-Sinh, ôgnxing gọxkyyi quốmisjc-sưuivafhnguiva đhkouknjj. Sau đhkouóhfgs khôgnxing biếxzhxt Quốmisjc-sưuivafhngn gìimha vớmdqbi ôgnxing đhkouếxzhxn nửtbjha ngàfhngy, rồhfgsi Quốmisjc-sưuivatxfei ôgnxing, gọxkyyi ôgnxing làfhng Bồhfgs-tátxfet Minh-Khôgnxing tátxfei đhkoufdqju thai trởwdgw lạxfzki Đwdgwxfzki-Việknjjt.

Thưuivagmukng-Kiệknjjt làfhng quảrvuwn Khu mậllydt-việknjjn, ôgnxing tâqbrhu:

– Tâqbrhu hoàfhngng-thưuivawdgwng, ngàfhngi họxkyy Nguyễynwtn, têgbpln làfhng Lộxzhx, quêgbplwdgwhihpng Hảrvuwi-thanh (Nay thuộxzhxc Thátxfei-bìimhanh). Ngàfhngi đhkouígswcch thựekggc làfhng Bồhfgs-tátxfet giátxfeng sinh. Tuy tuổqbrhi còmdqbn trẻjeyo, màfhng ngàfhngi khôgnxing hềpeba phâqbrhn biệknjjt nam nữgswc. Vìimha vậllydy cóhfgs kẻjeyo ghétxfet ngàfhngi, bảrvuwo ngàfhngi cóhfgsgswcnh dêgbpl xồhfgsm. Ngàfhngi vui vẻjeyo tựekgg nhậllydn làfhngwdgwo Dưuivaơgbplng, thàfhngnh ra ngưuivagmuki ta tưuivawdgwng ngàfhngi họxkyyuivaơgbplng. Vìimha khôgnxing biếxzhxt rõgmukgbpln ngàfhngi làfhngimha, chúyzppng nhâqbrhn gọxkyyi ngàfhngi làfhnguivaơgbplng Khôgnxing-Lộxzhx, hay Khôgnxing-Lộxzhx. Khi gặfhhgp Quốmisjc-sưuiva Huệknjj-Sinh, ngàfhngi gọxkyyi Quốmisjc-sưuivafhnguiva đhkouknjj. Ngàfhngi xưuivang làfhng hậllydu thâqbrhn củtdaua Bồhfgs-tátxfet Minh-Khôgnxing. Quốmisjc-sưuivafhng phátxfei Tiêgbplu-sơgbpln đhkouãwdgw cậllydt vấfhngn ngàfhngi vềpebafhngnh trạxfzkng củtdaua Bồhfgs-tátxfet Minh-Khôgnxing, ngàfhngi đhkouátxfep đhkouúyzppng hếxzhxt. Cho nêgbpln ngưuivagmuki ta gọxkyyi ngàfhngi làfhng Minh-Khôgnxing.

– Nhưuiva vậllydy thìimha đhkouâqbrhy làfhng mộxzhxt vịcqcd Bồhfgs-tátxfet giátxfeng thếxzhx rồhfgsi.

Nhàfhng vua than: Từdtzo khi đhkouxfzko đhkouhkouc Thếxzhx-tôgnxin vàfhngo Đwdgwxfzki-Việknjjt, đhkouãwdgwhfgs khôgnxing biếxzhxt bao nhiêgbplu Bồhfgs-tátxfet đhkouohslc đhkouxfzko. Phảrvuwi rồhfgsi, việknjjc nàfhngy trẫynlem đhkouãwdgw đhkouưuivawdgwc Lễynwt bộxzhxqbrhu đhkoufdqjy đhkoutdau. Khi ngàfhngi Minh-Khôgnxing sắohslp viêgbpln tịcqcdch, hoàfhngng-khảrvuwo làfhng đhkouknjj tửtbjh củtdaua ngưuivagmuki cũbacvng hiệknjjn diệknjjn. Ngàfhngi cóhfgs phátxfen: sẽqsxf đhkoufdqju thai trởwdgw lạxfzki đhkougfgs giúyzppp tộxzhxc Việknjjt giữgswcuivamdqbc, cùhihpng đhkouxzhx cho ngưuivagmuki cóhfgs duyêgbpln. Sau đhkouóhfgs ngưuivagmuki đhkougfgs lạxfzki bốmisjn bàfhngi kệknjj, niêgbplm phong thựekggc kígswcn, trao cho Quốmisjc-sưuiva Huệknjj-Sinh, dặfhhgn rằgbplng khi cóhfgs vịcqcdpebang nàfhngo xưuivang làfhng ngàfhngi, thìimha cứhkou bắohslt phảrvuwi đhkouxkyyc bốmisjn bàfhngi kệknjj kia. Nếxzhxu đhkouxkyyc đhkouúyzppng, thìimha chígswcnh làfhng ngàfhngi. Cho nêgbpln hôgnxim Quốmisjc-sưuiva gặfhhgp nhàfhnguiva trẻjeyouivang làfhng Minh-Khôgnxing, ngưuivagmuki yêgbplu cầfdqju viếxzhxt bốmisjn bàfhngi kệknjj ra. Quảrvuw nhiêgbpln nhàfhnguiva trẻjeyo viếxzhxt khôgnxing sai mộxzhxt chúyzppt. Phátxfei Tiêgbplu-sơgbpln còmdqbn cậllydt vấfhngn nhàfhnguiva đhkouếxzhxn hơgbpln trăpebam đhkouiềpebau vềpebafhngnh trạxfzkng củtdaua ngàfhngi Minh-Khôgnxing, nhàfhnguiva đhkoupebau đhkouátxfep trúyzppng hếxzhxt. Nêgbpln chi phátxfei nàfhngy nhậllydn nhàfhnguiva chígswcnh làfhng ngàfhngi Minh-Khôgnxing tátxfei sinh (7).

Ghi chúyzpp,

(7) Luậllydt Luâqbrhn-hồhfgsi nhàfhng Phậllydt đhkouãwdgw đhkouưuivawdgwc chétxfep rấfhngt nhiềpebau trong Thiềpeban-sửtbjh Việknjjt. Ngàfhngy nay, Phậllydt-giátxfeo Tâqbrhy-tạxfzkng vẫynlen còmdqbn giữgswc nguyêgbpln. Đwdgwhkouc Đwdgwxfzkt-lai Lạxfzkt-ma làfhng đhkouhkouc Quan-âqbrhm luâqbrhn hồhfgsi tátxfei sinh. Ngàfhngi cùhihpng cátxfec vịcqcd Lạxfzkt-ma Tâqbrhy-tạxfzkng, trưuivamdqbc khi viêgbpln tịcqcdch thưuivagmukng đhkougfgs lạxfzki nhữgswcng mậllydt thưuiva, mậllydt kệknjj trao cho đhkougfgs tửtbjh giữgswcgswcn, đhkouwdgwi đhkouếxzhxn khi cátxfec vịcqcdtxfei đhkoufdqju thai, sẽqsxfimham gặfhhgp. Đwdgwknjj tửtbjh bắohslt ngưuivagmuki ấfhngy phảrvuwi nóhfgsi hếxzhxt nhữgswcng bígswc mậllydt trong mậllydt thưuiva, mậllydt kệknjj kia, rồhfgsi còmdqbn phảrvuwi trảrvuw lờgmuki hằgbplng trăpebam câqbrhu hỏwumbi vềpeba tiềpeban kiếxzhxp. Sau khi ngưuivagmuki ấfhngy đhkouátxfep đhkouúyzppng, thìimha tiềpeban kiếxzhxp mớmdqbi đhkouưuivawdgwc xátxfec nhậllydn.

uivaơgbplng Bìimhanh vẫynley tay cho mọxkyyi ngưuivagmuki im lặfhhgng đhkougfgs nhàfhng vua vậllydn côgnxing. Nhàfhng vua vộxzhxi ngồhfgsi ngay ngắohsln lạxfzki rồhfgsi vậllydn khígswc. Ngàfhngi chỉfvlo vậllydn cóhfgs ba vòmdqbng Tiểgfgsu chu-thiêgbpln làfhng châqbrhn khígswc Tảrvuwn-viêgbpln vớmdqbi Tiêgbplu-sơgbpln hòmdqba lẫynlen vớmdqbi nhau ngay. Dưuivaơgbplng Bìimhanh chạxfzky lạxfzki bắohslt mạxfzkch nhàfhng vua. Ôuuiang nhígswcu màfhngy suy nghĩxupk, rồhfgsi nóhfgsi mộxzhxt mìimhanh:

– Sao lạxfzki cóhfgs thểgfgs thếxzhx đhkouưuivawdgwc nhỉfvlo?

Thưuivawdgwng-Dưuivaơgbplng hoàfhngng-hậllydu hỏwumbi Dưuivaơgbplng Bìimhanh:

– Têgbpln trọxkyyc đhkouóhfgs đhkouãwdgwfhngm hạxfzki Hoàfhngng-thưuivawdgwng chăpebang?

– Tâqbrhu Hoàfhngng-hậllydu trátxfei lạxfzki, vịcqcd tiểgfgsu-sưuiva-phụqzit đhkouóhfgs đhkouãwdgw mởwdgwqbrhm Bồhfgshkoupeba dồhfgsn châqbrhn khígswc đhkougfgs trịcqcd bệknjjnh cho Hoàfhngng-thưuivawdgwng.

Hoàfhngng-hậllydu cau màfhngy:

– Bệknjjnh Hoàfhngng-thưuivawdgwng đhkouếxzhxn Quốmisjc-côgnxing cũbacvng chịcqcdu thua, thìimhatxfei têgbpln trọxkyyc con thốmisji tha kia làfhngm sao màfhng trịcqcd đhkouưuivawdgwc?

– Tâqbrhu Hoàfhngng-hậllydu, hồhfgsi niêgbpln thiếxzhxu Hoàfhngng-thưuivawdgwng ởwdgw trêgbpln Tảrvuwn-lĩxupknh mộxzhxt thờgmuki gian lâqbrhu. Khígswc hậllydu trêgbpln Tảrvuwn-lĩxupknh rấfhngt lạxfzknh, vìimha vậllydy vệknjj khígswcgbpl thểgfgs Hoàfhngng-thưuivawdgwng chốmisjng khôgnxing nổqbrhi, nêgbpln đhkouãwdgw bịcqcd bệknjjnh phong thấfhngp.

– Lạxfzknh màfhngfhngm thàfhngnh phong thấfhngp ưuiva? Xin Quốmisjc-côgnxing giảrvuwng cho nghe vềpeba chứhkoung bệknjjnh nàfhngy!

uivaơgbplng Bìimhanh nghĩxupk thầfdqjm:

– Mìimhanh đhkouãwdgw từdtzong giảrvuwng cho bàfhng Hoàfhngng-hậllydu hữgswcu danh vôgnxi thựekggc nàfhngy nhiềpebau lầfdqjn vềpeba chứhkoung phong thấfhngp, màfhng sao nay bàfhng ta còmdqbn hỏwumbi lạxfzki làfhngm gìimha đhkouâqbrhy? Ừmhzn thìimha thôgnxii ta cũbacvng giảrvuwng lầfdqjn nữgswca, cóhfgs mấfhngt gìimha đhkouâqbrhu?

Ôuuiang tiếxzhxp: tâqbrhu Hoàfhngng-hậllydu phong thấfhngp trong y-họxkyyc còmdqbn gọxkyyi làfhngvgnl-chứhkoung. Tývgnl nghĩxupka làfhnggbpl. Nêgbpln đhkouôgnxii khi tiếxzhxng Việknjjt gọxkyyi làfhnggbpl-thấfhngp. Nguyêgbpln do chứhkoung nàfhngy cóhfgs hai phầfdqjn. Mộxzhxt làfhng ngoạxfzki nhâqbrhn, hai làfhng nộxzhxi nhâqbrhn. Ngoạxfzki thìimha do phong, hàfhngn, thấfhngp từdtzo ngoàfhngi nhậllydp vàfhngo cơgbpl thểgfgs. Thếxzhx nhưuivang tạxfzki sao cóhfgs rấfhngt nhiềpebau ngưuivagmuki cùhihpng sốmisjng trong mộxzhxt vùhihpng, màfhng phong, hàfhngn, thấfhngy khôgnxing nhậllydp đhkouưuivawdgwc vàfhngo cơgbpl thểgfgs? Nhưuiva hồhfgsi hoàfhngng-thưuivawdgwng sốmisjng trêgbpln Tảrvuwn-lĩxupknh; bấfhngy giờgmuk tiêgbpln-nưuivaơgbplng Bảrvuwo-Hòmdqba cũbacvng ởwdgw trêgbpln ấfhngy, Thátxfei-bảrvuwo Thưuivagmukng-Kiệknjjt cũbacvng ởwdgw trêgbpln ấfhngy, bốmisjn tiêgbpln côgnxi Thâqbrhn Mai, Thâqbrhn Lan, Thâqbrhn Cúyzppc, Thâqbrhn Trúyzppc cũbacvng ởwdgw trêgbpln ấfhngy; biếxzhxt bao nhiêgbplu đhkouknjj tửtbjh phátxfei Tảrvuwn-viêgbpln cũbacvng ởwdgw trêgbpln ấfhngy, màfhng khôgnxing ai bịcqcd phong thấfhngp cảrvuw?

Hoàfhngng-hậllydu mởwdgw to mắohslt ra, tỏwumb vẻjeyo suy nghĩxupk. Đwdgwhkoung sau nhàfhng vua, Thátxfei-bảrvuwo Thưuivagmukng-Kiệknjjt nhìimhan Hoàfhngng-hậllydu, lòmdqbng đhkoufdqjy thưuivaơgbplng cảrvuwm:

– Hồhfgsi niêgbpln thiếxzhxu mìimhanh vớmdqbi Hồhfgsng-Hạxfzkc đhkouãwdgw từdtzong sốmisjng vớmdqbi nhau biếxzhxt bao nhiêgbplu kỷwumb niệknjjm đhkoudwrwp đhkouqsxfwdgw Bắohslc-cưuivaơgbplng. Thếxzhx rồhfgsi nàfhngng bịcqcd tiếxzhxn cung do mưuivau đhkouhfgs lớmdqbn củtdaua ôgnxing nộxzhxi nàfhngng. Nàfhngng tuy đhkouưuivawdgwc phong làfhngm Hoàfhngng hậllydu, nhưuivang hữgswcu danh vôgnxi thựekggc. Suốmisjt hơgbpln hai mưuivaơgbpli năpebam qua, Hoàfhngng-thưuivawdgwng khôgnxing chung chăpeban gốmisji vớmdqbi nàfhngng, thàfhngnh ra cho đhkouếxzhxn lúyzppc nàfhngy, nàfhngng cũbacvng vẫynlen chỉfvlomdqbn làfhnggnxitxfei đhkouhfgsng trinh màfhng thôgnxii. Tộxzhxi nghiệknjjp, hai mưuivaơgbpli hai năpebam sốmisjng trong tẻjeyo lạxfzknh, nay nhan sắohslc đhkouãwdgwfhngn phai, khóhfgse mắohslt ngoàfhngi đhkouãwdgwhfgs vếxzhxt dăpeban nhưuiva hai châqbrhn vịcqcdt, dưuivamdqbi bọxkyyng mắohslt cóhfgs hai cátxfei bìimhau nhưuiva hai quảrvuw nhóhfgst... Nhưuivang mìimhanh... mìimhanh bịcqcd kẻjeyo gian đhkoufdqju đhkouxzhxc rồhfgsi tĩxupknh thâqbrhn, màfhng cho đhkouếxzhxn nay mìimhanh cũbacvng khôgnxing biếxzhxt kẻjeyo hạxfzki mìimhanh làfhng ai? Ai cũbacvng bảrvuwo làfhng Hồhfgsng-Hạxfzkc hạxfzki mìimhanh. Nhưuivang mìimhanh thấfhngy Hồhfgsng-Hạxfzkc yêgbplu thưuivaơgbplng mìimhanh rấfhngt mựekggc, chắohslc khôgnxing phảrvuwi nàfhngng hạxfzki mìimhanh. Mìimhanh đhkouãwdgw thềpeba, nếxzhxu tìimham ra kẻjeyofhngo hạxfzki mìimhanh, thìimhaimhanh sẽqsxf giếxzhxt cảrvuw họxkyyhfgs đhkougfgs trảrvuwtxfei hậllydn thiêgbpln thu nàfhngy. Dưuivagmukng nhưuivauiva phụqzit Bảrvuwo-Hòmdqba, sưuiva thúyzppc Thanh-Mai, Tựekgg-Mai đhkouãwdgw biếxzhxt thủtdau phạxfzkm làfhng ai, nhưuivang cátxfec ngưuivagmuki khôgnxing nóhfgsi ra màfhng thôgnxii.

Tiếxzhxng Dưuivaơgbplng Bìimhanh vẫynlen giảrvuwng:

– Ngoạxfzki tàfhng gồhfgsm phong, hàfhngn, thấfhngp. Sởwdgwxupk chúyzppng nhậllydp đhkouưuivawdgwc vàfhngo cơgbpl thểgfgsfhngimha nộxzhxi nhâqbrhn. Nộxzhxi nhâqbrhn làfhngimha? Làfhngimhagbpl thểgfgs suy nhưuivawdgwc. Nhưuivang bộxzhx phậllydn nàfhngo trong cơgbpl thểgfgs suy nhưuivawdgwc kia chứhkou? Đwdgwfdqju tiêgbpln làfhng huyếxzhxt hưuiva. Huyếxzhxt thuộxzhxc âqbrhm, khi huyếxzhxt hưuiva thìimhagbpl thểgfgs khôgnxing đhkoutdau âqbrhm chấfhngt bảrvuwo vệknjjgbpln phong làfhnguivaơgbplng tàfhng từdtzo ngoàfhngi nhậllydp vàfhngo. Thứhkou nhìimhafhng thậllydn-dưuivaơgbplng hưuiva. Thậllydn dưuivaơgbplng chủtdauuivaơgbplng khígswc bảrvuwo vềpeba toàfhngn thâqbrhn. Khi thậllydn dưuivaơgbplng hưuiva, khôgnxing đhkoutdau chốmisjng vớmdqbi lạxfzknh, thìimhafhngn từdtzo ngoàfhngi nhậllydp vàfhngo cơgbpl thểgfgs. Thứhkou ba làfhng tỳimhauivaơgbplng hưuiva. Tỳimha chủtdau vậllydn, hóhfgsa, luâqbrhn chuyểgfgsn châqbrhn khígswc, chủtdau chốmisjng vớmdqbi ẩxkyym ưuivamdqbt, tứhkouc làfhng thấfhngp. Khi tỳimhauivaơgbplng hưuiva, khôgnxing đhkoutdau bảrvuwo vệknjjgbpl thểgfgs, nêgbpln thấfhngp nhậllydp cơgbpl thểgfgs qua đhkouưuivagmukng da.

Ôuuiang ngừdtzong lạxfzki, rồhfgsi tiếxzhxp:

– Phong thấfhngp sinh ra, do ba nguyêgbpln nhâqbrhn trong con ngưuivagmuki làfhng huyếxzhxt hưuiva, thậllydn dưuivaơgbplng hưuiva, tỳimhauivaơgbplng hưuiva; rồhfgsi ba ngoạxfzki tàfhng phong, hàfhngn, thấfhngp thừdtzoa hưuiva nhậllydp cơgbpl thểgfgs. Ngoàfhngi ra còmdqbn mộxzhxt loạxfzki phong thấfhngp nữgswca làfhng phong thấfhngp nhiệknjjt, nhưuivang hơgbpli hiếxzhxm. Phong thấfhngp nhiệknjjt thìimha do phong, nhiệknjjt, thấfhngp nhậllydp cơgbpl thểgfgs, bởwdgwi vìimha huyếxzhxt, thậllydn âqbrhm hưuiva, vàfhng tỳimhauiva.

Thưuivagmukng-Kiệknjjt hỏwumbi:

– Kígswcnh sưuiva thúyzppc, thếxzhxfhngm sao màfhng biếxzhxt rằgbplng mìimhanh bịcqcd phong thấfhngp nóhfgsfhngnh? Nhiềpebau ngưuivagmuki cứhkou thấfhngy đhkouau khớmdqbp xưuivaơgbplng thìimha vộxzhxi kêgbplu làfhng phong thấfhngp, rồhfgsi mua thuốmisjc uốmisjng bừdtzoa, tiềpeban mấfhngt, tậllydt mang.

uivaơgbplng Bìimhanh thấfhngy Thưuivagmukng-Kiệknjjt gọxkyyi mìimhanh làfhnguiva thúyzppc, thìimha cảrvuwm đhkouxzhxng, ôgnxing nóhfgsi:

– Cũbacvng khôgnxing khóhfgs lắohslm đhkouâqbrhu. Chứhkoung trạxfzkng chung củtdaua phong-thấfhngp làfhng châqbrhn tay thấfhngy têgbpl dạxfzki, đhkoui đhkouhkoung khóhfgs khăpeban, ngưuivagmuki cảrvuwm thấfhngy ớmdqbn lạxfzknh, đhkouôgnxii khi lêgbpln cơgbpln sốmisjt, rồhfgsi cátxfec khớmdqbp xưuivaơgbplng nhưuiva cổqbrh, vai, cùhihpi chỏwumb, đhkoufdqju gốmisji, cuốmisji lưuivang sưuivang đhkouwumbgbpln. Cũbacvng cóhfgs ngưuivagmuki bịcqcd bệknjjnh lâqbrhu rồhfgsi, thìimha châqbrhn, tay co rúyzppt gấfhngp lạxfzki khôgnxing đhkouưuivawdgwc; vai bịcqcd bếxzhx tắohslc khôgnxing dơgbpl tay lêgbpln nổqbrhi. Thưuivagmukng thìimhagbpln đhkouau nhứhkouc khôgnxing trịcqcd, đhkouôgnxii khi cũbacvng biếxzhxn mấfhngt. Rồhfgsi sau đhkouóhfgs hoặfhhgc làfhng mệknjjt mỏwumbi, hoặfhhgc làfhng cảrvuwm mạxfzko, hoặfhhgc ăpeban uốmisjng thựekggc vậllydt khóhfgs tiêgbplu, hoặfhhgc làfhng thờgmuki tiếxzhxt đhkouang nắohslng rátxfeo đhkouqbrhi sang âqbrhm u, mưuivaa bãwdgwo lạxfzki tátxfei phátxfet.

Mộxzhxt cung nữgswc hầfdqju cậllydn nhàfhng vua, hỏwumbi:

– Thưuivaa Quốmisjc-côgnxing, tiểgfgsu tỳimhafhng Trịcqcdnh Huyềpeban, chầfdqju hầfdqju Hoàfhngng-thưuivawdgwng bấfhngy lâqbrhu thìimha chỉfvlo thấfhngy ngưuivagmuki đhkouau ởwdgw ngang lưuivang, đhkouôgnxii khi ởwdgwfhngn tay trátxfei. Còmdqbn Linh-Cảrvuwm thátxfei-hậllydu thìimha lạxfzki đhkouau nhẹdwrw thôgnxii, đhkoua sốmisjwdgw đhkoufdqju gốmisji. Trong khi đhkouóhfgs quan Chi-hậllydu nộxzhxi nhâqbrhn Nguyễynwtn Bôgnxing đhkouâqbrhy; thìimhagnxim nay đhkouau cổqbrh, ngàfhngy mai đhkouau vai, rồhfgsi cóhfgs khi lạxfzki đhkouau đhkoufdqju gốmisji. Cóhfgsimha khátxfec lạxfzk giữgswca ba cơgbpl thểgfgs khôgnxing?

uivaơgbplng Bìimhanh liếxzhxc nhìimhan ngưuivagmuki cung nữgswc, rồhfgsi trảrvuw lờgmuki:

– Côgnxiuivaơgbplng hỏwumbi vậllydy thựekggc phảrvuwi. Khi mắohslc bệknjjnh, thìimhahihpy trìimhanh đhkouxzhxgbpl thểgfgsuiva nhưuivawdgwc khátxfec nhau. Nếxzhxu nhưuiva huyếxzhxt hưuiva nhiềpebau hơgbpln, thìimha phong nhậllydp mạxfzknh. Phong làfhnguivaơgbplng tàfhng, thiệknjjn hàfhngnh, đhkoua biếxzhxn, nêgbpln hôgnxim nay đhkouau chỗmbhtfhngy, mai đhkouau chỗmbht khátxfec. Loạxfzki nàfhngy gọxkyyi làfhngfhngnh tývgnl tứhkouc phong thấfhngp chạxfzky. Còmdqbn thậllydn dưuivaơgbplng hưuiva nhiềpebau hơgbpln, hễynwt đhkouau chỗmbhtfhngo thìimha đhkouau mãwdgwi ởwdgw chỗmbht đhkouóhfgs, chỗmbht đhkouau sưuivang đhkouwumb sờgmukfhngo thấfhngy lạxfzknh. Nếxzhxu chỗmbht đhkouau gặfhhgp nóhfgsng, thìimha giảrvuwm. Ngưuivawdgwc lạxfzki chỗmbht đhkouau gặfhhgp lạxfzknh thìimha cảrvuwm thấfhngy đhkouau hơgbpln. Loạxfzki nàfhngy gọxkyyi làfhng thốmisjng-tývgnl. Loạxfzki thứhkou ba thìimha cảrvuwm thấfhngy châqbrhn tay têgbpl dạxfzki, nặfhhgng nềpeba, đhkoui đhkouhkoung khóhfgs khăpeban, chỗmbht đhkouau cốmisj đhkoucqcdnh, nhưuivang cơgbpln đhkouau khôgnxing gắohslt, ngưuivagmuki mậllydp ra. Đwdgwâqbrhy làfhng trưuivagmukng hợwdgwp tỳimhauivaơgbplng hưuiva nặfhhgng hơgbpln, thấfhngp lưuivau lạxfzki trong cơgbpl thểgfgs nhiềpebau màfhng sinh ra.

Nhàfhng vua hỏwumbi:

– Nhưuiva vậllydy làfhng trẫynlem bịcqcd thốmisjng tývgnl từdtzo hồhfgsi niêgbpln thiếxzhxu. Nhưuivang sau khi vềpeba kinh, thầfdqjy đhkouãwdgw trịcqcd cho trẫynlem khỏwumbi rồhfgsi kia màfhng? Dưuivagmukng nhưuiva thầfdqjy cho trẫynlem uốmisjng ba thang thuốmisjc, thìimha hếxzhxt đhkouau. Sau lạxfzki cho trẫynlem uốmisjng thuốmisjc bổqbrh nữgswca, nêgbpln suốmisjt hai chụqzitc năpebam qua, bệknjjnh khôgnxing trởwdgw lạxfzki, sao bâqbrhy giờgmuk thầfdqjy lạxfzki nhắohslc tớmdqbi, nhưuivafhng bệknjjnh trẫynlem tátxfei phátxfet vậllydy?

– Tâqbrhu bệknjj hạxfzkpebam ấfhngy thầfdqjn dâqbrhng bệknjj-hạxfzk thang thuốmisjc trịcqcd phong thấfhngp nhưuiva sau:

Ma-hoàfhngng 3 tiềpeban, Bạxfzkch-thưuivawdgwc 3 tiềpeban,

Hoàfhngng-thịcqcd 4 tiềpeban, Cam-thảrvuwo 2 tiềpeban,

Ôuuiahkoufdqju 2 tiềpeban, Mậllydt ong 4 tiềpeban,

Uy-linh tiêgbpln 2 tiềpeban, Khưuivaơgbplng-hoàfhngng 3 tiềpeban.

imha sợwdgw rằgbplng sau khi bịcqcd tỳimha chứhkoung, cóhfgs thểgfgs đhkouưuivaa đhkouếxzhxn khôgnxing con, nêgbpln lúyzppc bệknjj hạxfzk khỏwumbi đhkouau, thầfdqjn dâqbrhng phưuivaơgbplng thuốmisjc tễynwt đhkougfgs bổqbrh thậllydn, trátxfeng dưuivaơgbplng. Thàfhngnh phầfdqjn nhưuiva sau: Đwdgwcqcda-hoàfhngng 8 lạxfzkng, Sơgbpln-dưuivawdgwc 4 lạxfzkng, Sơgbpln-thùhihp du 4 lạxfzkng, Trạxfzkch-tảrvuw 3 lạxfzkng, Phụqzitc-linh 3 lạxfzkng, Mẫynleu-đhkouơgbpln-bìimha 3 lạxfzkng, Quếxzhx-chi 1 lạxfzkng, Phụqzit-tửtbjh mộxzhxt lạxfzkng. Thầfdqjn thêgbplm mậllydt ong đhkougfgs chếxzhx tễynwt, mỗmbhti viêgbpln bằgbplng hạxfzkt ngôgnxi. Ngàfhngy bệknjj hạxfzk uốmisjng 15 tớmdqbi 25 viêgbpln, uốmisjng vớmdqbi rưuivawdgwu vàfhngo buổqbrhi sátxfeng sớmdqbm. Vìimha vậllydy kểgfgs từdtzo đhkoufhngy, chứhkoung phong thấfhngp củtdaua bệknjj hạxfzk khôgnxing tátxfei phátxfet nữgswca (8).

Ghi chúyzpp,

(8) Chứhkoung phong thấfhngp (Rhumatisme) cho đhkouếxzhxn nay, y họxkyyc Tâqbrhy phưuivaơgbplng chỉfvlohfgs thểgfgshihpng thuốmisjc trấfhngn thốmisjng (anti-antalgique), trấfhngn viêgbplm (anti-inflamatoire) đhkougfgs giúyzppp bệknjjnh nhâqbrhn thoátxfet cơgbpln đhkouau, sưuivang. Nhưuivang khôgnxing trịcqcd dứhkout đhkouưuivawdgwc. Y họxkyyc Đwdgwxfzki-Việknjjt thờgmuki Lývgnl đhkouãwdgw trịcqcd đhkouhkout đhkouưuivawdgwc chứhkoung nàfhngy, trêgbpln cơgbpl sởwdgwvgnl luậllydn rấfhngt vữgswcng. Ngàfhngy nay chúyzppng tôgnxii còmdqbn dùhihpng đhkougfgs trịcqcd bệknjjnh phong thấfhngp, vẫynlen thu đhkouưuivawdgwc kếxzhxt quảrvuw tốmisjt.Phưuivaơgbplng thuốmisjc màfhnguivaơgbplng Bìimhanh trịcqcd cho vua Lývgnl Thátxfenh-tôgnxing ởwdgw trêgbpln, ngàfhngy nay vẫynlen còmdqbn dùhihpng đhkouưuivawdgwc. Kếxzhxt quảrvuw tốmisjt.

Hoàfhngng-hậllydu vẫynlen chưuivaa chịcqcdu ngừdtzong:

– Quốmisjc-côgnxing nóhfgsi bệknjjnh Hoàfhngng-thưuivawdgwng khỏwumbi rồhfgsi, sao ban nãwdgwy quốmisjc-côgnxing tâqbrhu rằgbplng thằgbplng trọxkyyc con chữgswca bệknjjnh cho hoàfhngng-thưuivawdgwng?

– Tuy hồhfgsi đhkouóhfgs bệknjjnh Hoàfhngng-thưuivawdgwng đhkouãwdgw khỏwumbi, nhưuivang châqbrhn dưuivaơgbplng yếxzhxu. Con ngưuivagmuki ta, dùhihp tiêgbpln, dùhihp thátxfenh, dùhihp thầfdqjn, rồhfgsi cũbacvng khôgnxing thểgfgs qua cátxfei tuổqbrhi giàfhng, qua cátxfei chếxzhxt. Bệknjj-hạxfzk nay niêgbpln kỷwumb đhkouãwdgw trêgbpln bốmisjn mưuivaơgbpli, nêgbpln châqbrhn dưuivaơgbplng càfhngng kétxfem, nhưuiva thếxzhx thìimha sao cóhfgs thểgfgs sinh hoàfhngng nam? Vìimha vậllydy vịcqcd tiểgfgsu sưuiva phụqzit đhkouãwdgw phátxfet tâqbrhm Bồhfgshkoupeba, dồhfgsn châqbrhn khígswc sang trợwdgw bệknjj hạxfzk. Châqbrhn khígswc củtdaua tiểgfgsu sưuiva phụqzitfhng châqbrhn khígswc củtdaua đhkouhfgsng tửtbjh, củtdaua ngưuivagmuki đhkoui tu. Châqbrhn khígswc đhkouóhfgs hợwdgwp vớmdqbi châqbrhn khígswc bệknjj-hạxfzk, thàfhngnh mộxzhxt châqbrhn khígswc mớmdqbi.

Đwdgwếxzhxn đhkouóhfgs ngưuivagmuki xếxzhxp hàfhngng xin phátxfet chẩxkyyn càfhngng đhkouôgnxing, nhàfhng vua vộxzhxi quay lạxfzki bốmisj thígswc. Sau khi bốmisj thígswc xong, nhàfhng vua nhátxfey Dưuivaơgbplng Bìimhanh, Thưuivagmukng-Kiệknjjt cùhihpng dạxfzko chơgbpli quanh chùhihpa. Nhàfhng vua hỏwumbi Dưuivaơgbplng Bìimhanh:

– Theo nhưuiva thầfdqjy biếxzhxt, liệknjju trẫynlem cóhfgs thểgfgs sinh hoàfhngng nam khôgnxing?

– Tâqbrhu bệknjj hạxfzkhfgs. Nhưuivang...

– Ởknjj đhkouâqbrhy chỉfvlohfgs Quốmisjc-côgnxing làfhng thầfdqjy trẫynlem, Thưuivagmukng-Kiệknjjt làfhng ruộxzhxt gan trẫynlem, dùhihphfgsimhagswcxkyyn đhkouếxzhxn đhkouếxzhxn đhkouâqbrhu cũbacvng xin thầfdqjy nóhfgsi cho trẫynlem nghe.

– Mấfhngy năpebam nay, tuy bệknjj hạxfzkhfgs nhiềpebau phi tầfdqjn, nhưuivang gầfdqjn nhưuiva bệknjj hạxfzk khôgnxing thểgfgs gầfdqjn đhkouưuivawdgwc ngưuivagmuki nàfhngo.

– Đwdgwúyzppng vậllydy, đhkouôgnxii khi trẫynlem thèhymxm âqbrhn átxfei, nhưuivang dưuivaơgbplng v*t cửtbjhgbpln mộxzhxt látxfet rồhfgsi lạxfzki xẹdwrwp xuốmisjng. Hơgbpln nữgswca trẫynlem nhìimhan nhữgswcng phi tầfdqjn, màfhng cảrvuwm thấfhngy rửtbjhng rưuivang. Nhưuiva vậllydy làfhng thậllydn dưuivaơgbplng củtdaua trẫynlem bịcqcd liệknjjt chăpebang? (9)

Ghi chúyzpp

(9) Nhưuiva vậllydy nhàfhng vua bịcqcd bấfhngt lựekggc sinh lývgnl. Bấfhngt lựekggc sinh lývgnl gồhfgsm cóhfgs 18 loạxfzki. Loạxfzki củtdaua nhàfhng vua gọxkyyi làfhng « Cúyzppi đhkoufdqju e thẹdwrwn ». Chứhkoung bệknjjnh nàfhngy Tâqbrhy-y bóhfgs tay. Tuy nhiêgbpln tổqbrhng hợwdgwp y họxkyyc Âhfgsu-Áwvum thìimha trịcqcd đhkouưuivawdgwc. Tátxfec giảrvuw đhkouãwdgw trìimhanh bầfdqjy phưuivaơgbplng phátxfep trịcqcd chứhkoung « Cúyzppi đhkoufdqju e thẹdwrwn » trong đhkouxfzki hộxzhxi quốmisjc tếxzhx vềpebaimhanh dụqzitc họxkyyc (Sexology) năpebam 1992. Sau phụqzit đhkouígswcnh bộxzhx Anh-linh thầfdqjn võgmuk tộxzhxc Việknjjt, do Xuâqbrhn-thu Hoa-Kỳimhafhngn hàfhngnh 1994. Xin đhkouxkyyc: Giátxfeo-huấfhngn tìimhanh dụqzitc bằgbplng y họxkyyc Trung-quốmisjc cùhihpng tátxfec giảrvuw.

uivaơgbplng Bìimhanh nóhfgsi nhỏwumb:

– Khôgnxing phảrvuwi! Khôgnxing phảrvuwi! Chẳlfnang qua làfhng khôgnxing cóhfgs phi tầfdqjn nàfhngo đhkouưuivawdgwc bệknjj hạxfzk sủtdaung átxfei màfhng thôgnxii. Nếxzhxu nhưuivahfgs ngưuivagmuki nàfhngo màfhng bệknjj hạxfzk sủtdaung átxfei thìimha lậllydp tứhkouc dưuivaơgbplng cửtbjh ngay.

Nhàfhng vua nắohslm lấfhngy tay Dưuivaơgbplng Bìimhanh:

– Thầfdqjy nhưuiva nhìimhan thấfhngu tim gan trẫynlem. Trẫynlem đhkoui hàfhngnh hưuivaơgbplng kỳimhafhngy mụqzitc đhkouígswcch đhkougfgsimham ngưuivagmuki đhkouóhfgs đhkoufhngy.

Sau khi làfhngm bẩxkyyy tuầfdqjn chay ởwdgw chùhihpa Phátxfep-vâqbrhn, đhkougfgs cầfdqju cho oan hồhfgsn tưuivamdqbng sĩxupk, cùhihpng dâqbrhn chúyzppng thátxfec oan trong lầfdqjn bảrvuwo quốmisjc chốmisjng Tốmisjng xâqbrhm lăpebang, cùhihpng trậllydn phảrvuwn côgnxing củtdaua Đwdgwxfzki-Việknjjt. Chưuivaơgbplng-thátxfenh Gia-Khátxfenh hoàfhngng đhkouếxzhxgbpln đhkouưuivagmukng trởwdgw vềpeba Thăpebang-long.

Lầfdqjn đhkoui, khi ngàfhngi qua tấfhngt cảrvuwtxfec thôgnxin xóhfgsm dọxkyyc dưuivagmukng, mỗmbhti làfhngng, mỗmbhti thôgnxin ngàfhngi đhkoupebau ngừdtzong lạxfzki xem cátxfec thanh nữgswcyzppa, hátxfet. Ngàfhngi chăpebam chúyzpp quan sátxfet từdtzong nétxfet mặfhhgt, từdtzong cửtbjh chỉfvlo, xem thanh nữgswcfhngo cóhfgs khuôgnxin mặfhhgt giốmisjng nhưuiva Hằgbplng-Nga, màfhng ngàfhngi đhkouãwdgw thấfhngy trong giấfhngc mơgbplpebam xưuivaa. Mỗmbhti khi long nhan hưuivamdqbng vàfhngo côgnxifhngo, thìimha từdtzo cha mẹdwrw, anh em củtdaua côgnxi, chígswcnh côgnxi đhkoupebau hồhfgsi hộxzhxp, tràfhngn đhkoufdqjy hy vọxkyyng ngàfhngi nhậllydn ra côgnxifhng Hằgbplng-Nga. Khi ngàfhngi quay ra nhìimhan cátxfec côgnxi khátxfec, thìimha cha mẹdwrw, anh chịcqcdgnxi, cho đhkouếxzhxn côgnxi đhkoupebau thấfhngt vọxkyyng êgbpl chềpeba. Thếxzhx rồhfgsi ngàfhngi đhkoui qua hếxzhxt cátxfec làfhngng xãwdgw, màfhng chưuivaa tìimham ra Hằgbplng-Nga trong mộxzhxng củtdaua ngàfhngi.

gnxim nay, đhkouhkouc vua trởwdgw vềpeba, bôgnxiwdgwo, hưuivaơgbplng dịcqcdch, cha mẹdwrwtxfec côgnxi, cùhihpng cátxfec côgnxi lạxfzki hy vọxkyyng nữgswca. Côgnxifhngo cũbacvng mặfhhgc quầfdqjn átxfeo thựekggc đhkoudwrwp, tôgnxi diểgfgsm thựekggc diễynwtm lệknjj, cùhihpng đhkouhkoung bêgbpln đhkouưuivagmukng đhkougfgs đhkouóhfgsn chờgmuk hồhfgsng âqbrhn ban xuốmisjng. Khátxfec vớmdqbi lầfdqjn đhkoui, đhkouhkouc vua cỡqsxfi ngựekgga. Hôgnxim nay trêgbpln đhkouưuivagmukng trởwdgw vềpeba Thăpebang-long, ngàfhngi lạxfzki ngồhfgsi kiệknjju cóhfgsfhngn che, thàfhngnh ra khôgnxing ai nhìimhan rõgmuk long nhan.

Đwdgwi đhkoufdqju đhkoufhngn hộxzhx tốmisjng làfhng mộxzhxt vịcqcduivamdqbng quâqbrhn, giátxfep trụqzittxfeng ngờgmuki, ngồhfgsi trêgbpln mìimhanh ngựekgga, lưuivang đhkoueo bảrvuwo kiếxzhxm. Phígswca sau, mộxzhxt trăpebam hai mưuivaơgbpli thiếxzhxt kịcqcd, xếxzhxp hàfhngng bốmisjn, lưuivang đhkoueo bảrvuwo đhkouao, vai đhkoueo cung têgbpln, tay cầfdqjm giátxfeo dàfhngi. Đwdgwxzhxi thiếxzhxt kịcqcd qua đhkoui, tớmdqbi mộxzhxt đhkouxzhxi thịcqcd-vệknjj, lưuivang đhkoueo bảrvuwo kiếxzhxm, vai mang côgnxin đhkouhfgsng, ngồhfgsi trêgbpln mìimhanh ngựekgga xếxzhxp hàfhngng ba ruổqbrhi bưuivamdqbc, móhfgsng ngựekgga vỗmbht lốmisjp bốmisjp nhịcqcdp nhàfhngng. Rồhfgsi tớmdqbi đhkouxzhxi quâqbrhn Ngựekgg-long xếxzhxp hàfhngng bốmisjn.

Đwdgwxzhxi Ngựekgg-long qua đhkoui, thìimha tớmdqbi tátxfem con ngựekgga, xếxzhxp hàfhngng bốmisjn, do tátxfem vịcqcd đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn cỡqsxfi đhkoui trưuivamdqbc. Tiếxzhxp, tớmdqbi hai têgbpln quâqbrhn cầfdqjm hai látxfe cờgmuk đhkoui trưuivamdqbc mộxzhxt vịcqcduivamdqbng. Vịcqcd đhkouxfzki tưuivamdqbng dátxfeng ngưuivagmuki thựekggc uy vũbacv, mặfhhgt cựekggc đhkoudwrwp, giátxfep trụqzit bằgbplng bạxfzkc sátxfeng choang, cỡqsxfi con bạxfzkch màfhng long câqbrhu. Mộxzhxt látxfe cờgmukhfgs chữgswc « Thátxfei-bảrvuwo, Tảrvuw kiêgbplu vệknjj đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn », Mộxzhxt látxfehfgs chữgswc « Thátxfei-hàfhng hầfdqju Lývgnl ». Kiệknjju đhkouhkouc vua đhkoui ngay sau vịcqcduivamdqbng đhkouóhfgs. Hai bêgbpln kiệknjju làfhngpebam ngựekgga củtdaua ba côgnxing chúyzppa, hai phòmdqbwdgw đhkoui kèhymxm.

Ai cũbacvng biếxzhxt vịcqcduivamdqbng giátxfep trụqzit trắohslng đhkouóhfgsfhngvgnl Thưuivagmukng-Kiệknjjt. Nhưuivang trong ba côgnxing chúyzppa, thìimha ngưuivagmuki ta khôgnxing phâqbrhn biệknjjt đhkouưuivawdgwc côgnxing chúyzppa nàfhngo làfhnggnxing chúyzppa Thiêgbpln-Thàfhngnh, Đwdgwxzhxng-Thiêgbpln, Thiêgbpln-Ninh; cũbacvng nhưuiva khôgnxing ai phâqbrhn biệknjjt đhkouưuivawdgwc hai phòmdqbwdgw, ngưuivagmuki nàfhngo làfhng chồhfgsng củtdaua côgnxing chúyzppa Thiêgbpln-Thàfhngnh, Đwdgwxzhxng-Thiêgbpln.

Kiệknjju đhkouhkouc vua vừdtzoa tớmdqbi đhkoufdqju làfhngng Thổqbrh-lộxzhxi, thìimha ngưuivagmuki cóhfgs chứhkouc vịcqcd lớmdqbn nhấfhngt làfhngng làfhng Trung-nghĩxupka đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn, Siêgbplu-loạxfzki hầfdqju Trịcqcdnh Quang-Thạxfzkch cùhihpng cátxfec đhkouknjj tửtbjh, phâqbrhn ra Tam-anh, Thấfhngt-hùhihpng, Bátxfet-tuấfhngn đhkouhkoung hai bêgbpln đhkouưuivagmukng đhkougfgs cảrvuwn dâqbrhn chúyzppng tràfhngn ra, ngăpeban lốmisji. Hầfdqju mặfhhgc triềpebau phụqzitc, cấfhngt tiếxzhxng hôgnxi lớmdqbn:

– Trung-nghĩxupka đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn, Siêgbplu-loạxfzki hầfdqju, Trịcqcdnh Quang-Thạxfzkch cùhihpng chưuiva đhkouknjj tửtbjh trưuivagmukng Trung-nghĩxupka khấfhngu đhkoufdqju trưuivamdqbc Phátxfep-thiêgbpln, Ứtdaung-vậllydn, Sùhihpng-nhâqbrhn, Chígswchkouhkouc, Anh-văpeban, Duệknjj-võgmuk, Khátxfenh-cảrvuwm, Long-tưuivagmukng, Hiếxzhxu-đhkouxfzko, Thátxfenh-thầfdqjn hoàfhngng đhkouếxzhx. Kígswcnh chúyzppc thátxfenh hoàfhngng vạxfzkn vạxfzkn tuếxzhx.

Tiếxzhxng Thátxfei-bảrvuwo Lývgnl Thưuivagmukng-Kiệknjjt nóhfgsi:

– Hoàfhngng-thưuivawdgwng miễynwtn lễynwt cho quâqbrhn hầfdqju cùhihpng chưuiva đhkouknjj tửtbjh.

Mộxzhxt phòmdqbwdgw tiếxzhxp:

– Hoàfhngng-thưuivawdgwng miễynwtn lễynwt cho lývgnl dịcqcdch cùhihpng bátxfech tígswcnh.

gnxim trưuivamdqbc, khi đhkouhkouc vua đhkoui qua, ngưuivagmuki ngưuivagmuki phảrvuwi qùhihpy gốmisji, cúyzppi mặfhhgt, nêgbpln khôgnxing ai nhìimhan rõgmuk long nhan cũbacvng nhưuivahihpy tùhihpng ra sao. Hôgnxim nay, vìimha đhkouhkouc vua ngồhfgsi trong kiệknjju buôgnxing màfhngn, nêgbpln mọxkyyi ngưuivagmuki tha hồhfgs ngắohslm ba côgnxing chúyzppa, cùhihpng cátxfec phòmdqbwdgw.

Đwdgwxzhxi nhạxfzkc tổqbrhng Dưuivaơgbplng-quang tấfhngu bảrvuwn Nguyêgbpln-thọxkyy, mộxzhxt đhkouxzhxi thanh nữgswcuivagmuki tátxfem côgnxi, quầfdqjn átxfeo mầfdqju xanh, dâqbrhy lưuivang hồhfgsng, cổqbrh quấfhngn khăpeban hồhfgsng, vừdtzoa múyzppa, vừdtzoa hátxfet:

Minh minh thiêgbpln tửtbjh,

Vạxfzkn dâqbrhn sởwdgwuivaơgbplng,

Hiểgfgsn hiểgfgsn lệknjjnh đhkouhkouc,

Nhưuiva Khuêgbpl, nhưuiva Chưuivaơgbplng.

Tuyêgbpln chiêgbplu nghĩxupka vậllydn,

Trưuivagmukng phátxfet kỳimhauivagmukng.

Thiêgbpln tígswcch thuầfdqjn hỗmbht,

Vạxfzkn thọxkyygnxiuivaơgbplng.(10)

Ghi chúyzpp,

(10) Dịcqcdch:

Vua ta sátxfeng suốmisjt,

Vạxfzkn dâqbrhn ngưuivamdqbc nhìimhan,

Đwdgwhkouc tốmisjt rừdtzong rựekggc,

Nhưuiva ngọxkyyc Khuêgbpl, Chưuivaơgbplng.

Ban, gọxkyyi nghiãwdgw trọxkyyng,

Đwdgwiềpebam làfhngnh tứhkou phưuivaơgbplng.

Trờgmuki ban phúyzppc lớmdqbn,

Thátxfenh thọxkyygnxiuivaơgbplng.

Đwdgwxzhxi thanh nữgswctxfet xong, đhkouhkoung vàfhngo bêgbpln đhkouưuivagmukng thàfhngnh hàfhngng dàfhngi. Đwdgwxzhxi thứhkou hai, khăpeban mầfdqju hoa càfhng, quầfdqjn átxfeo mầfdqju hồhfgsng nhạxfzkt lạxfzki đhkouếxzhxn trưuivamdqbc kiệknjju, vừdtzoa múyzppa, vừdtzoa hátxfet:

Vi viêgbpln củtdaung ngọxkyyc thầfdqjn,(11)

Thưuivahfgsa nhậllydt (12), átxfeng tưuivagmukng vâqbrhn.

Cửtbjhu ngũbacv long phi(13), kiếxzhxn đhkouxfzki nhâqbrhn,

Tam thiêgbpln hổqbrhtxfei khátxfenh xưuivaơgbplng thầfdqjn.

Ngưuiva li (14) vịcqcdnh đhkouhkouc trạxfzkm lộxzhx (15) ca nhâqbrhn,

Đwdgwan bệknjjuivawdgwng thiềpebau quâqbrhn,

Cậllydn chúyzppc thiêgbpln xuâqbrhn.(16)

Ghi chúyzpp,

(11) Ngọxkyyc-thầfdqjn: theo thầfdqjn thoạxfzki, đhkouóhfgsfhng vịcqcd sao trêgbpln trờgmuki chủtdau trung thàfhngnh.

(12) Hóhfgsa nhậllydt: tứhkouc ngàfhngy hóhfgsa quốmisjc, cóhfgs ývgnl nghĩxupka mong cho vua thọxkyy, đhkougfgs ban âqbrhn bốmisj đhkouhkouc cho dâqbrhn.

(13) Cửtbjhu ngũbacv long phi: quẻjeyofhngn trong kinh dịcqcdch, tưuivawdgwng trưuivang cho vua thátxfenh ra đhkougmuki.

(14) Ngưuiva li: Chữgswc trong Kinh-thi, ývgnlhfgsi vạxfzkn vậllydt thịcqcdnh vưuivawdgwng.

(15) Trạxfzkm lộxzhx: Ýtbjh trong Kinh-thi, nóhfgsi cátxfec nưuivamdqbc chưuiva hầfdqju vềpeba chầfdqju vua, yếxzhxn ẩxkyym vui vẻjeyo.

(16) Dịcqcdch:

Sao Tửtbjh-vi hưuivamdqbng Bắohslc thầfdqjn,

Ngàfhngy mởwdgwuivamdqbc dàfhngi mêgbplnh môgnxing,

qbrhy đhkoudwrwp phủtdau khắohslp bầfdqju trờgmuki.

Ngôgnxii cửtbjhu ngũbacv phi long hiệknjjn,

Mừdtzong thay thấfhngy vua đhkouhkouc lớmdqbn,

Ba nghìimhan chưuiva thầfdqjn chúyzppc thọxkyy,

Vui vìimha thờgmuki vậllydn vinh xưuivaơgbplng,

Vạxfzkn vậllydt thịcqcdnh vưuivawdgwng thátxfenh đhkouhkouc,

qbrhn làfhngm thơgbpl tụqzitng đhkouhkouc nhâqbrhn.

Nhạxfzkc thiềpebau vang lừdtzong hôgnxim nay,

Chúyzppc vua ta sốmisjng nghìimhan năpebam.

Lờgmuki ca dứhkout, thìimha đhkouxzhxi thứhkou nhấfhngt lạxfzki tiếxzhxn ra, cùhihpng đhkouxzhxi thứhkou nhìimha hợwdgwp ca, múyzppa hátxfet:

Thátxfenh đhkouhkouc vậllydn kiêgbpln cưuivaơgbplng,

fhngnh bấfhngt tứhkouc, chiếxzhxu vôgnxi phưuivaơgbplng.

Hoàfhng thuậllydn kiềpeban,

Khôgnxin nhưuivawdgwc vũbacv,

uivaơgbplng thanh bìimhanh giao,

txfec tậllydp lâqbrhn, hoàfhngng.

Khung, kìimha tiếxzhxn chỉfvlo,

uiva lạxfzkp tĩxupknh quang.

Đwdgwếxzhx đhkouhkouc nhậllydt thưuiva trưuivagmukng,

Thátxfenh thọxkyygnxiuivaơgbplng.(17) Ghi chúyzpp,

(17) Dịcqcdch:

Đwdgwhkouc vua nhưuiva thờgmuki chiếxzhxu xuốmisjng,

Lan ra, rộxzhxng lớmdqbn vôgnxihihpng,

Khôgnxing sóhfgst nơgbpli nàfhngo khôgnxing hưuivawdgwng,

Âhfgsm dưuivaơgbplng mưuivaa thuậllydn nắohslng hòmdqba.

qbrhn, phưuivawdgwng trong cung ngoàfhngi nộxzhxi,

mdqba hóhfgst mừdtzong nưuivamdqbc thanh bìimhanh.

Trờgmuki đhkoufhngt tiếxzhxp phúyzppc mãwdgwi mãwdgwi,

Thôgnxin dãwdgw an ninh, phồhfgsn vinh.

Thátxfenh đhkouhkouc ngàfhngy càfhngng dàfhngi rộxzhxng,

Tuổqbrhi thọxkyy vua ta vôgnxihihpng.

Hai đhkouxzhxi thiếxzhxu nữgswcyzppa hátxfet xong, lui vàfhngo đhkouhkoung thàfhngnh hàfhngng dàfhngi bêgbpln đhkouưuivagmukng. Côgnxifhngo cũbacvng tưuivawdgwng tưuivawdgwng rằgbplng đhkouhkouc vua đhkouang ngắohslm nhìimhan mìimhanh sau bứhkouc màfhngn kiệknjju. Minh-Can cũbacvng cóhfgs mặfhhgt trong đhkouxzhxi vũbacv đhkouóhfgs. Ảtkwhdwrwo ẹdwrwo nghiêgbplng vai ngiêgbplng đhkoufdqju, tay vuốmisjt tóhfgsc làfhngm dátxfeng, trong tâqbrhm tưuivawdgwng ảrvuw cho rằgbplng mìimhanh làfhng Hằgbplng-Nga, vàfhng đhkouhkouc vua sẽqsxf truyềpeban đhkouem ảrvuw vềpeba cung phong làfhngm hoàfhngng-hậllydu ngay.

Bỗmbhtng đhkouâqbrhu đhkouóhfgshfgs tiếxzhxng tiếxzhxng tiêgbplu thổqbrhi lêgbpln vétxfeo von, ai cũbacvng nhậllydn ra đhkouóhfgsfhngfhngi tiêgbplu củtdaua bọxkyyn mụqzitc đhkouhfgsng thưuivagmukng tấfhngu. Rồhfgsi cóhfgs tiếxzhxng hátxfet rấfhngt trong vọxkyyng lạxfzki:

Đwdgwhkouc vua ngựekggwdgw trong cung,

Gian thầfdqjn che phủtdau, mắohslt trôgnxing thấfhngy gìimha?

Đwdgwhkouc vua chỉfvlo thấfhngy cung phi,

Quầfdqjn làfhng, átxfeo lụqzita, thấfhngy gìimha nữgswca đhkouâqbrhu?

Trăpebam họxkyy đhkouóhfgsi rátxfech, khổqbrh đhkouau,

Đwdgwhkouc vua lễynwt Phậllydt đhkougfgs cầfdqju gìimha đhkouâqbrhy?

Cầfdqju Phậllydt, Phậllydt ởwdgw phưuivaơgbplng Tâqbrhy,

Sao khôgnxing cầfdqju đhkouhkouc, cầfdqju ngay lòmdqbng mìimhanh.

Ta nay muốmisjn nóhfgsi thựekggc tìimhanh,

Dẫynleu đhkouao kềpeba cổqbrh, hátxfe đhkouàfhngnh chịcqcdu câqbrhm?

Tiếxzhxng hátxfet rấfhngt rõgmukfhngng, vọxkyyng lạxfzki ai cũbacvng nghe thấfhngy. Hưuivaơgbplng lývgnl đhkoupebau tátxfei mặfhhgt hưuivamdqbng vềpebagbpli phátxfet ra tiếxzhxng hátxfet, thìimhawdgw đhkouóhfgshfgs mộxzhxt côgnxitxfei quầfdqjn lụqzita đhkouen, átxfeo cátxfenh nâqbrhu đhkouang đhkouhkoung dựekgga gốmisjc câqbrhy lan, quay lưuivang lạxfzki, nêgbpln khôgnxing ai nhìimhan rõgmuk mặfhhgt.

Trung-nghĩxupka đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn bảrvuwo đhkouknjj tửtbjh:

– Ngưuivagmuki ra bắohslt con nhỏwumbfhngo đhkouóhfgs, đhkouem chặfhhgt đhkoufdqju tứhkouc thờgmuki.

gbpln họxkyyc tròmdqb dạxfzk mộxzhxt tiếxzhxng, rồhfgsi tung mìimhanh vưuivawdgwt qua khoảrvuwnh vưuivagmukn, tớmdqbi chỗmbhtgnxitxfei đhkouhkoung. Y vung tay chụqzitp cổqbrh átxfeo côgnxi. Ai cũbacvng tưuivawdgwng côgnxitxfei sẽqsxf bịcqcdyzppm cổqbrh nhắohslc bổqbrhng lêgbpln. Nhưuivang khôgnxing ngờgmuk, vùhihp mộxzhxt tiếxzhxng, têgbpln võgmuk sinh bay bổqbrhng lêgbpln cao, rồhfgsi rơgbpli xuốmisjng nằgbplm dàfhngi ra nhưuiva mộxzhxt khúyzppc câqbrhy, khôgnxing ai rõgmuk y còmdqbn sốmisjng hay chếxzhxt.

gnxitxfei lạxfzki cầfdqjm tiêgbplu thổqbrhi mộxzhxt bảrvuwn nhạxfzkc đhkouhfgsng quêgbpl, rồhfgsi côgnxi cấfhngt tiếxzhxng hátxfet:

Vua, quan nàfhngo phảrvuwi ôgnxing trờgmuki?

Nhâqbrhn, nghĩxupka khôgnxing đhkoutdau, hạxfzki ngưuivagmuki chưuivaa thôgnxii?

Ngưuivagmuki xưuivang trung, nghĩxupka, làfhng ai?

fhng quâqbrhn hạxfzki nưuivamdqbc, xin trờgmuki thấfhngu cho.

Rồhfgsi côgnxitxfei lạxfzki thổqbrhi tiêgbplu.

Từdtzognxim Yếxzhxn-Loan tốmisjtxfeo Trung-nghĩxupka đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn, Siêgbplu-loạxfzki hầfdqju làfhng phưuivagmukng bấfhngt trung, bấfhngt nghĩxupka, mãwdgwi quốmisjc cầfdqju vinh, dâqbrhn làfhngng ngàfhngy đhkouêgbplm thìimha thàfhngo bàfhngn tátxfen khôgnxing ígswct. Trịcqcdnh Quang-Thạxfzkch phảrvuwi cho mõgmuk rao khắohslp trang ấfhngp, ai màfhng nhắohslc đhkouếxzhxn chuyệknjjn đhkouóhfgs thìimha y cho cắohslt lưuivaqsxfi. Thếxzhx nhưuivang dâqbrhn làfhngng vẫynlen cứhkou thìimha thầfdqjm. Hôgnxim nay, giữgswca lúyzppc đhkouhkouc vua qua làfhngng, màfhnggnxitxfei nàfhngy lạxfzki hátxfet nhữgswcng câqbrhu nhưuiva trêgbpln làfhngm cho Quang-Thạxfzkch kinh hoảrvuwng. Y ra lệknjjnh cho mưuivagmuki đhkouknjj tửtbjh:

– Xuốmisjng vâqbrhy, bắohslt con chăpeban trâqbrhu đhkouóhfgs chétxfem ngay.

Nhưuivang cóhfgs tiếxzhxng đhkouhkouc vua gọxkyyi Tảrvuw-kiêgbplu vệknjj đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn Lývgnl Thưuivagmukng-Kiệknjjt. Ngàfhngi nóhfgsi rấfhngt nhỏwumb, đhkouếxzhxn đhkouxzhx chỉfvloimhanh Thưuivagmukng-Kiệknjjt nghe rõgmuk. Thưuivagmukng-Kiệknjjt vẫynley tay bảrvuwo đhkouátxfem đhkouknjj tửtbjh trưuivagmukng Trung-nghĩxupka:

– Trởwdgw vềpeba chỗmbht, đhkougfgs đhkouóhfgs cho ta.

Ôuuiang bảrvuwo mộxzhxt cung nữgswc đhkoui sau kiệknjju vua:

– Ngưuivagmuki mờgmuki côgnxitxfei đhkouếxzhxn đhkouâqbrhy yếxzhxt kiếxzhxn hoàfhngng thưuivawdgwng.

Ngưuivagmuki cung nữgswcpebang qua khu vưuivagmukn tớmdqbi sau côgnxitxfei nóhfgsi:

– Nàfhngy chịcqcd. Đwdgwhkouc vua tuyêgbpln chỉfvlo gọxkyyi chịcqcd tớmdqbi hầfdqju.

gnxitxfei vẫynlen khôgnxing quay lạxfzki. Côgnxigbpln tiếxzhxng hỏwumbi ngưuivagmuki cung nữgswc:

– Ôuuiang vua củtdaua chịcqcd gọxkyyi tôgnxii đhkoufhngy àfhng? Ôuuiang làfhng vua củtdaua chịcqcd chứhkou khôgnxing phảrvuwi làfhng vua củtdaua tôgnxii. Tôgnxii khôgnxing tớmdqbi đhkouâqbrhu.

Rồhfgsi nàfhngng nóhfgsi mộxzhxt mìimhanh:

– Dâqbrhn vi quývgnl, xãwdgw tắohslc thứhkou chi, quâqbrhn vi khinh (Dâqbrhn quývgnl nhấfhngt, thứhkou đhkouếxzhxn đhkoufhngt nưuivamdqbc. Vua khôgnxing đhkouátxfeng gìimha). Tôgnxii làfhngqbrhn, thìimhagnxii đhkouátxfeng quývgnl nhấfhngt, rồhfgsi tớmdqbi xãwdgw tắohslc. Cátxfei ôgnxing vua củtdaua chịcqcd chỉfvlo đhkouhkoung vàfhngo hàfhngng thứhkou ba so vớmdqbi tôgnxii màfhng thôgnxii. Tạxfzki sao cátxfei ngưuivagmuki đhkouhkoung bậllydc ba, màfhng lạxfzki gọxkyyi ngưuivagmuki đhkouhkoung bậllydc mộxzhxt tớmdqbi nhỉfvlo? Tạxfzki sao vua khôgnxing tớmdqbi đhkouâqbrhy đhkougfgs hầfdqju tôgnxii?

fhngng nóhfgsi vớmdqbi cung nữgswc:

– Chịcqcd vềpeba hỏwumbi đhkouhkouc vua củtdaua chịcqcd rằgbplng: phàfhngm làfhngm vua, thìimha phảrvuwi ưuivau tiêgbpln thiêgbpln hạxfzk chi ưuivau; lạxfzkc hậllydu thiêgbpln hạxfzk chi lạxfzkc. (Lo trưuivamdqbc cátxfei lo củtdaua dâqbrhn. Vui sau cátxfei vui củtdaua dâqbrhn). Thếxzhx trong nưuivamdqbc hiệknjjn cóhfgs bao nhiêgbplu ngưuivagmuki bịcqcd oan khuấfhngt nhàfhng vua cóhfgs biếxzhxt khôgnxing? Trong nưuivamdqbc cóhfgs bao nhiêgbplu con gátxfei nhàfhng nghèhymxo phảrvuwi bátxfen mìimhanh ởwdgw đhkouwdgw, nhàfhng vua cóhfgs biếxzhxt khôgnxing? Trong triềpebau, ngoàfhngi biêgbpln cóhfgs bao nhiêgbplu gian thầfdqjn, phảrvuwn quốmisjc nhàfhng vua cóhfgs biếxzhxt khôgnxing? Nếxzhxu nhàfhng vua củtdaua chịcqcd trảrvuw lờgmuki đhkouưuivawdgwc bằgbplng ấfhngy câqbrhu hỏwumbi, thìimhagnxii sẽqsxf đhkouếxzhxn trưuivamdqbc ngàfhngi rậllydp đhkoufdqju tạxfzk tộxzhxi. Còmdqbn khôgnxing, thìimha xin ngàfhngi hãwdgwy vềpeba kinh màfhng sửtbjha đhkouhkouc.

Tiếxzhxng nóhfgsi củtdaua nàfhngng rấfhngt trong, rấfhngt rõgmuk. Khi nhữgswcng lờgmuki đhkouóhfgs lọxkyyt vàfhngo tai thầfdqjy tròmdqb Trịcqcdnh Quang-Thạxfzkch, thìimha tấfhngt cảrvuw đhkoupebau tátxfei mặfhhgt. Nhưuivang cũbacvng nhữgswcng tiếxzhxng nóhfgsi đhkouóhfgs lọxkyyt vàfhngo tai Chưuivaơgbplng-thátxfenh Gia-khátxfenh hoàfhngng đhkouếxzhxhihpng Thátxfei-bảrvuwo Lývgnl Thưuivagmukng-Kiệknjjt, côgnxing chúyzppa Thiêgbpln-Thàfhngnh, phòmdqbwdgw Thâqbrhn Cảrvuwnh-Long, thìimha cảrvuw bốmisjn ngưuivagmuki cùhihpng rúyzppng đhkouxzhxng.

fhngn kiệknjju mởwdgw ra, hoàfhngng-đhkouếxzhx tung mìimhanh khỏwumbi kiệknjju, rồhfgsi phóhfgsng lạxfzki phígswca côgnxi thôgnxin nữgswc. Trịcqcdnh Quang-Thạxfzkch vẫynley tay cho mưuivagmuki họxkyyc tròmdqb củtdaua y cùhihpng vọxkyyt theo sau đhkouhkouc vua đhkougfgs hộxzhx vệknjj. Nhưuivang thấfhngp thoátxfeng ba bóhfgsng xẹdwrwt tớmdqbi trưuivamdqbc mặfhhgt chúyzppng. Rồhfgsi bìimhanh, bìimhanh, bìimhanh, thầfdqjy tròmdqb Quang-Thạxfzkch lạxfzki bay tung vềpeba chỗmbhtbacv, giốmisjng nhưuiva chúyzppng nhảrvuwy trởwdgw vềpeba vậllydy.

Mọxkyyi ngưuivagmuki nhìimhan lạxfzki, thìimha ra Thátxfei-bảrvuwo Thưuivagmukng-Kiệknjjt cùhihpng côgnxing chúyzppa Thiêgbpln-Thàfhngnh, phòmdqbwdgw Cảrvuwnh-Long ra tay ngăpeban cảrvuwn. Côgnxing chúyzppa nóhfgsi bằgbplng giọxkyyng uy nghiêgbplm:

– Cátxfec ngưuivagmuki khôgnxing đhkouưuivawdgwc vọxkyyng đhkouxzhxng!

Đwdgwhkouc vua tiếxzhxn đhkouếxzhxn trưuivamdqbc mặfhhgt côgnxitxfei. Ngàfhngi ngâqbrhy ngưuivagmuki ra mộxzhxt lúyzppc, rồhfgsi tay ngàfhngi nhưuiva run run nắohslm lấfhngy tay côgnxi. Ngàfhngi cấfhngt tiếxzhxng:

– Yếxzhxn-Loan, em đhkoufhngy ưuiva? Anh nhớmdqb em đhkouếxzhxn chếxzhxt đhkouưuivawdgwc. Anh tìimham em khắohslp nơgbpli màfhng khôgnxing thấfhngy. Anh phảrvuwi bầfdqjy ra việknjjc đhkoui hàfhngnh hưuivaơgbplng đhkougfgsimham em.

gnxitxfei đhkouóhfgs quảrvuw thựekggc làfhng Yếxzhxn-Loan, nàfhngng run run hỏwumbi:

– Trờgmuki ơgbpli, thìimha ra anh làfhng vua đhkoufhngy àfhng? Sao anh nóhfgsi dốmisji rằgbplng anh làfhng nho sĩxupkuivaơgbplng Tôgnxing? Tểgfgsuivamdqbng họxkyyuivaơgbplng bảrvuwo anh làfhng quâqbrhn trộxzhxm cưuivamdqbp, đhkouãwdgw đhkouxzhxt nhậllydp hoàfhngng thàfhngnh ăpeban cắohslp nữgswc trang củtdaua Hoàfhngng-hậllydu đhkouem tặfhhgng em. Tểgfgsuivamdqbng bắohslt anh xung quâqbrhn rồhfgsi.

Đwdgwhkouc vua vẫynlen nóhfgsi trong hơgbpli thởwdgw:

– Khi mớmdqbi gặfhhgp em, anh chảrvuwhfgsi rồhfgsi, màfhng em cứhkou mắohslng anh làfhnghfgsi thátxfenh, nóhfgsi tưuivamdqbng. Hôgnxim đhkouóhfgs, Thưuivagmukng-Kiệknjjt núyzppp phígswca sau nghe em vớmdqbi anh đhkoumisji thoạxfzki. Anh đhkouãwdgwhfgsi rằgbplng y thấfhngy anh làfhng bỏwumb chạxfzky kia màfhng. Tạxfzki sao? Vìimha y làfhnguivaqsxfng tửtbjh củtdaua anh.

qbrhy giờgmuk Yếxzhxn-Loan mớmdqbi biếxzhxt ngưuivagmuki yêgbplu củtdaua mìimhanh lạxfzki chígswcnh làfhng Chưuivaơgbplng-thátxfenh Gia-khátxfenh hoàfhngng đhkouếxzhx. Hèhymxn gìimhagnxim đhkoui chơgbpli ởwdgw Thăpebang-long, nàfhngng chêgbpl đhkouhkouc vua làfhng thiếxzhxu đhkouhkouc nhâqbrhn, thìimha lậllydp tứhkouc Dưuivaơgbplng Tôgnxing quátxfet lớmdqbn lêgbpln. Nàfhngng tựekgg chửtbjhi thầfdqjm:

– Mìimhanh đhkouátxfeng chếxzhxt thựekggc, hôgnxim đhkoufdqju chàfhngng chẳlfnang từdtzong nóhfgsi têgbpln chàfhngng làfhnguivaơgbplng Tôgnxing đhkouóhfgs sao. Têgbpln củtdaua nhàfhng vua làfhng Nhậllydt-Tôgnxing. Nhậllydt tứhkouc mặfhhgt trờgmuki, mặfhhgt trờgmuki làfhng thátxfei dưuivaơgbplng. Vậllydy Dưuivaơgbplng Tôgnxing hay Nhậllydt-Tôgnxing cũbacvng vậllydy.

Nhàfhng vua ban chỉfvlo:

– Thôgnxii, chúyzppng ta xa cátxfech nhưuiva vậllydy đhkoutdau rồhfgsi. Em hãwdgwy theo anh vềpeba cung đhkougfgshihpng kiếxzhxn tạxfzko đhkoufhngt nưuivamdqbc nàfhngy thàfhngnh đhkoufhngt nưuivamdqbc thờgmuki vua Hùhihpng, vua Trưuivang, sao cho muôgnxin ngưuivagmuki đhkoupebau hạxfzknh phúyzppc.

– Em khôgnxing vềpeba đhkouâqbrhu!

Nhàfhng vua chưuivang hửtbjhng:

– Sao vậllydy?

– Anh đhkouãwdgw trảrvuw lờgmuki mấfhngy câqbrhu hỏwumbi ban nãwdgwy củtdaua em đhkouâqbrhu?

– Đwdgwưuivawdgwc rồhfgsi, ngay khi vềpeba Thăpebang-long, anh sẽqsxf ban chỉfvlo đhkouxfzki xátxfe thiêgbpln hạxfzk, anh sẽqsxf bỏwumb tiềpeban ra chuộxzhxc tấfhngt cảrvuw con gátxfei nhàfhng nghèhymxo phảrvuwi bátxfen mìimhanh cho ngưuivagmuki, rồhfgsi đhkouem gảrvuw cho ngưuivagmuki góhfgsa vợwdgw, hoặfhhgc ngưuivagmuki nghèhymxo khôgnxing tiềpeban cưuivamdqbi vợwdgw. Anh lạxfzki ban chỉfvlotxfe thuếxzhx trêgbpln toàfhngn quốmisjc mộxzhxt năpebam. Sau đhkouóhfgs em vớmdqbi anh sẽqsxf bắohslt hếxzhxt bọxkyyn gian thầfdqjn, tặfhhgc tửtbjh dạxfzky dỗmbht chúyzppng nóhfgs trởwdgw lạxfzki chígswcnh đhkouxfzko. Nhưuiva vậllydy em đhkouàfhng vui lòmdqbng chưuivaa?

– Em cũbacvng khôgnxing vềpeba. Em khôgnxing muốmisjn làfhngm vợwdgw vua.

– Àvenn, em khôgnxing muốmisjn làfhngm vợwdgw vua thìimha thôgnxii. Hôgnxim đhkouóhfgs em vớmdqbi anh đhkouátxfenh cuộxzhxc. Anh nóhfgsi rằgbplng nhấfhngt đhkoucqcdnh Thưuivagmukng-Kiệknjjt khôgnxing dátxfem xuấfhngt hiệknjjn. Còmdqbn em thìimha bảrvuwo sưuiva huynh sẽqsxf xuấfhngt hiệknjjn. Chúyzppng ta ưuivamdqbc hẹdwrwn, nếxzhxu ai thua thìimha phảrvuwi làfhngm mộxzhxt việknjjc cho ngưuivagmuki thắohslng. Hôgnxim ấfhngy Thưuivagmukng-Kiệknjjt đhkouâqbrhu cóhfgs xuấfhngt hiệknjjn? Nhưuiva vậllydy làfhng em thua rồhfgsi. Em thua thìimha phảrvuwi làfhngm cho anh mộxzhxt việknjjc chứhkou?

Yếxzhxn-Loan nhớmdqb chuyệknjjn cũbacv, lòmdqbng nàfhngng ngùhihpn ngụqzitt yêgbplu đhkouưuivaơgbplng, hỏwumbi:

– Bâqbrhy giờgmuk anh muốmisjn em phảrvuwi làfhngm gìimhafhngo?

Nhàfhng vua nắohslm tay nàfhngng:

– Đwdgwiềpebau anh muốmisjn làfhng... em vềpeba Thăpebang-long, làfhngm vợwdgw anh.

Yếxzhxn-Loan dơgbpl tay đhkoucqcdnh đhkouátxfenh sẽqsxffhngo vai nhàfhng vua, đhkougfgs tỏwumb mộxzhxt cửtbjh chỉfvlogbplu đhkouưuivaơgbplng. Nhưuivang nàfhngng vộxzhxi dụqzitt tay lạxfzki, vìimha ngưuivagmuki đhkouhkoung trưuivamdqbc nàfhngng khôgnxing còmdqbn làfhnguivaơgbplng Tôgnxing đhkoua tìimhanh nữgswca, màfhngfhng Hoàfhngng-đhkouếxzhx. Nàfhngng cưuivagmuki, hai mắohslt óhfgsng átxfenh đhkoufdqjy tìimhanh tứhkou:

– Thôgnxii, em chịcqcdu thua rồhfgsi.

Tuy hai ngưuivagmuki đhkoumisji đhkouátxfep rấfhngt nhỏwumb, nhưuivang quan Thátxfei-bảrvuwo Lývgnl Thưuivagmukng-Kiệknjjt, cùhihpng côgnxing chúyzppa Thiêgbpln-Thàfhngnh, phòmdqbwdgw Thâqbrhn-cảrvuwnh-Long cũbacvng nghe rõgmuk mồhfgsm mộxzhxt. Côgnxing chúyzppa vậllydn nộxzhxi lựekggc nóhfgsi lớmdqbn:

– Hoàfhngng thưuivawdgwng đhkouãwdgwimham thấfhngy Hằgbplng-Nga rồhfgsi. Hằgbplng-Nga đhkouang cùhihpng hoàfhngng thưuivawdgwng đhkouàfhngm thoạxfzki vềpeba việknjjc sao cho dâqbrhn giầfdqju, nưuivamdqbc mạxfzknh.

qbrhn chúyzppng khắohslp làfhngng Thổqbrh-lộxzhxi đhkoupebau đhkouãwdgw nghe nóhfgsi nhiềpebau vềpeba Yếxzhxn-Loan. Nàfhngo làfhng họxkyyc mộxzhxt biếxzhxt mưuivagmuki, nàfhngo làfhng đhkouhkouc hạxfzknh, nàfhngo làfhng tềpeba gia nộxzhxi trợwdgw giỏwumbi, nhưuivang do sốmisj kiếxzhxp an bàfhngi, nêgbpln bịcqcd mẹdwrw ghétxfet bỏwumb, bịcqcd em hàfhngnh hạxfzk, bịcqcd ngưuivagmuki ởwdgw khinh khiếxzhxn. Họxkyy thưuivagmukng đhkouem chuyệknjjn nàfhngng ra bàfhngn luậllydn vớmdqbi tấfhngt cảrvuw thưuivaơgbplng cảrvuwm. Rồhfgsi tựekgg nhiêgbpln nàfhngng biếxzhxn mấfhngt, hai năpebam mớmdqbi trởwdgw vềpeba vớmdqbi nhan sắohslc diễynwtm lệknjj. Mớmdqbi đhkouâqbrhy nàfhngng đhkoufhngu văpeban thắohslng đhkouknjj nhấfhngt thátxfei bảrvuwo trưuivagmukng Trung-nghĩxupka, đhkoufhngu võgmuk thắohslng cảrvuw Trung-nghĩxupka đhkouxfzki tưuivamdqbng quâqbrhn. Sau khi thắohslng, nàfhngng mắohslng y làfhng bấfhngt trung, bấfhngt nghĩxupka, làfhng gian thầfdqjn bátxfen nưuivamdqbc. Thếxzhx nhưuivang y khôgnxing dátxfem hạxfzki cha mẹdwrwfhngng. Họxkyy than thởwdgw vớmdqbi nhau: nàfhngng đhkoudwrwp nhưuiva vậllydy, nhưuivang khôgnxing chịcqcdu ra cho làfhngng tuyểgfgsn vàfhngo đhkouxzhxi ca vũbacv đhkouóhfgsn đhkouhkouc vua. Bâqbrhy giờgmuk họxkyy thấfhngy đhkouhkouc vua nóhfgsi chuyệknjjn thâqbrhn mậllydt vớmdqbi nàfhngng nhưuiva mộxzhxt cặfhhgp tìimhanh nhâqbrhn dâqbrhn dãwdgw. Ngàfhngi lạxfzki tuyêgbpln chỉfvlo rằgbplng nàfhngng chígswcnh làfhng Hằgbplng-Nga trong giấfhngc mộxzhxng năpebam xưuivaa. Ngưuivagmuki ngưuivagmuki nhìimhan nàfhngng mặfhhgc quầfdqjn átxfeo quêgbplhihpa, nhưuivang đhkoudwrwp huyềpeban ảrvuwo, đhkoui cạxfzknh đhkouhkouc vua. Ai cũbacvng suývgnlt xoa:

– Hằgbplng-Nga giátxfeng thếxzhxhfgs khátxfec.

Chưuivaơgbplng-thátxfenh Gia-khátxfenh hoàfhngng đhkouếxzhx đhkouohslt Yếxzhxn-Loan trởwdgw vềpeba kiệknjju. Yếxzhxm-Loan thấfhngy bốmisjn ngưuivagmuki bạxfzkn Trinh-Dung, Ngọxkyyc-Huệknjj, Thanh-Thảrvuwo, Ngọxkyyc-Nam trong đhkouxzhxi thiếxzhxu nữgswcyzppa hátxfet. Nàfhngng vẫynley tay gọxkyyi bốmisjn ngưuivagmuki:

– Em vềpeba Thăpebang-long, rồhfgsi sẽqsxf đhkouóhfgsn bốmisjn chịcqcdhihpng vềpeba, đhkougfgs Hồhfgsng-hàfhng ngũbacv tiêgbpln mưuivau hạxfzknh phúyzppc cho dâqbrhn, tạxfzko hùhihpng khígswc Đwdgwxfzki-Việknjjt nhưuiva thờgmuki vua Trưuivang.

Đwdgwhkouc vua cùhihpng Yếxzhxn-Loan lêgbpln kiệknjju. Nhãwdgw nhạxfzkc lạxfzki tấfhngu khúyzppc Hồhfgsi-loan.

Ghi chúyzpp,

Trong kiệknjju, đhkouhkouc vua vớmdqbi Yếxzhxn-Loan bàfhngn bạxfzkc nhữgswcng gìimha? nóhfgsi vớmdqbi nhau nhữgswcng gìimha? vàfhng... làfhngm nhữgswcng gìimha? Cho đhkouếxzhxn nay, sau ngóhfgst nghìimhan năpebam khôgnxing ai đhkoutxfen ra nổqbrhi. Chúyzppng tôgnxii đhkouãwdgwimham tòmdqbi hếxzhxt chígswcnh sửtbjh, dãwdgw sửtbjh, huyềpeban sửtbjh khôgnxing cóhfgstxfech nàfhngo thuậllydt đhkougfgs ngưuivagmuki sau biếxzhxt. Đwdgwxzhxc giảrvuw Nam-quốmisjc sơgbpln vốmisjn thôgnxing minh, xin cứhkouhihpy tâqbrhm màfhng đhkoutxfen. Nếxzhxu đhkouxzhxc giảrvuwhfgs đhkoutxfen sai cũbacvng khôgnxing sao, tôgnxii tin rằgbplng anh hồhfgsn hai vịcqcdbacvng khôgnxing trừdtzong phạxfzkt đhkouâqbrhu. Bởwdgwi Chưuivaơgbplng-thátxfenh gia khátxfenh hoàfhngng đhkouếxzhxfhng ôgnxing vua nhâqbrhn từdtzo. Còmdqbn Ỷekgg-Lan sau trởwdgw thàfhngnh Linh-Nhâqbrhn hoàfhngng thátxfei hậllydu, vềpeba giàfhng lạxfzki đhkoui tu, đhkouohslc quảrvuw Bồhfgs-tátxfet, đhkoufdqjy từdtzo bi hỷwumb xảrvuw, tuy ngàfhngi rấfhngt thiêgbplng, nhưuivang khôgnxing chấfhngp nhấfhngt bậllydc chátxfeu chắohslt nhưuiva chúyzppng ta.

Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.