Tham-tưahth ớxqif ng Triệbgns u Túfghk tiếrppx p:
– Quảbbsq đcndb úfghk ng nhưahth đcndb ạshro i nhârppx n đcndb oáoumj n, têbwvb n đcndb i bêbwvb n tráoumj i Hoằilwg ng-Chârppx n làajlk Đuhnp ôjwmf -thốptge ng Vũxfws Quang, vớxqif i con vợeqiq têbwvb n Võyuhf Kim-Liêbwvb n. Têbwvb n đcndb i bêbwvb n phảbbsq i làajlk Đuhnp ôjwmf -thốptge ng Đuhnp inh Hoàajlk ng-Nghi, y làajlk con tểtppq tưahth ớxqif ng Đuhnp inh Nho-Quan củbojt a Nùrppx ng Trígavv -Cao hồyqqi i trưahth ớxqif c. Võyuhf côjwmf ng y bìepcb nh thưahth ờpdth ng, nhưahth ng y làajlk ngưahth ờpdth i cówspy tàajlk i dùrppx ng binh bậmltd c nhấjmlo t trong mưahth ờpdth i hai tưahth ớxqif ng trẻtppq ; vợeqiq y têbwvb n Phưahth ơptge ng-Quỳuvgf nh làajlk họbwyf c tròuqxc têbwvb n hoạshro n quan Lýbgns Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t. Còuqxc n hai cặiqiq p thiếrppx u niêbwvb n, thìepcb mộuirl t cặiqiq p mặiqiq c quầpdth n áoumj o mầpdth u lam, chồyqqi ng têbwvb n Hùrppx ng Trígavv , vợeqiq têbwvb n Âbbrt u Lam; cặiqiq p thiếrppx u niêbwvb n mặiqiq c quầpdth n áoumj o hồyqqi ng đcndb ãbbrt từuirl ng đcndb ốptge i chưahth ởazpb ng vớxqif i Hứtppq a, Vưahth ơptge ng đcndb ạshro i nhârppx n hôjwmf m qua; chồyqqi ng têbwvb n Hùrppx ng Tígavv n, vợeqiq têbwvb n Âbbrt u Hồyqqi ng. Bốptge n đcndb ứtppq a nàajlk y đcndb ãbbrt dùrppx ng thúfghk binh quấjmlo y rốptge i ta đcndb êbwvb m trưahth ớxqif c.
Đuhnp ếrppx n đcndb ârppx y, thìepcb quârppx n Việbgns t chỉpdth còuqxc n cáoumj ch trạshro i Tốptge ng khôjwmf ng đcndb ầpdth y hai dặiqiq m (1 km). Ba hồyqqi i tùrppx vàajlk rúfghk c lêbwvb n. Chưahth a đcndb ầpdth y mộuirl t khắdtea c, quârppx n Việbgns t dàajlk n thàajlk nh trậmltd n thếrppx . Rồyqqi i mộuirl t đcndb ộuirl i nhãbbrt nhạshro c hơptge n năyuhf m chụxqif c ngưahth ờpdth i đcndb i hai bêbwvb n, Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng ngồyqqi i trêbwvb n cỗmiwh xe do đcndb ôjwmf i cọbwyf p kérppx o. Vợeqiq chồyqqi ng Hùrppx ng Trígavv , Hùrppx ng Tígavv n đcndb i sau. Giówspy Xuârppx n thổbwvb i nhẹahth trêbwvb n cáoumj nh đcndb ồyqqi ng Ngọbwyf c-tuyềhbfq n đcndb ầpdth y cỏxpba non, trăyuhf m hoa đcndb ua nởazpb . Khi xe đcndb ếrppx n trưahth ớxqif c trạshro i, thìepcb nhãbbrt nhạshro c im bặiqiq t. Âbbrt u Hồyqqi ng bưahth ớxqif c lạshro i cổbwvb ng trạshro i cung tay:
– Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng nưahth ớxqif c Đuhnp ạshro i-Việbgns t, xin đcndb ưahth ợeqiq c cầpdth u kiếrppx n vớxqif i Trưahth ơptge ng đcndb ạshro i nhârppx n.
Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t bàajlk n vớxqif i cáoumj c tưahth ớxqif ng:
– Ta nghe têbwvb n Hoằilwg ng-Chârppx n tàajlk i trígavv khôjwmf ng thua Kinh-Nam vưahth ơptge ng làajlk m bao. Y cówspy đcndb iêbwvb n hay khôjwmf ng, màajlk chỉpdth đcndb em mấjmlo y ngưahth ờpdth i vàajlk o trạshro i ta đcndb ểtppq nộuirl p mạshro ng? Hoặiqiq c giảbbsq y cówspy mưahth u gìepcb chăyuhf ng?
Hứtppq a Dựpdth đcndb áoumj p:
– Vớxqif i đcndb ộuirl i quârppx n hùrppx ng-tráoumj ng thếrppx kia, nếrppx u y cho đcndb áoumj nh trạshro i, thìepcb ta khôjwmf ng thểtppq đcndb ưahth ơptge ng nổbwvb i; ấjmlo y làajlk chưahth a kểtppq hai đcndb ạshro o đcndb ówspy ng ởazpb Đuhnp ạshro i-giáoumj p, Hỏxpba a-giáoumj p cówspy thểtppq đcndb áoumj nh vàajlk o hai hôjwmf ng. Ta cứtppq mởazpb cửuebh a tiếrppx p đcndb ówspy n y, xem y muốptge n gìepcb ?
Trưahth ơptge ng bèduok n cho mởazpb cổbwvb ng trạshro i, rồyqqi i dẫeqiq n bốptge n tưahth ớxqif ng ra ngoàajlk i. Y cung tay:
– Đuhnp ôjwmf -giáoumj m Quảbbsq ng-Nam Târppx y-lộuirl Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t xin ra mắdtea t vưahth ơptge ng gia. Giữxqif a lúfghk c hai bêbwvb n giao tranh, khôjwmf ng biếrppx t vưahth ơptge ng gia tớxqif i đcndb ârppx y cówspy chuyệbgns n gìepcb ?
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng mỉpdth m cưahth ờpdth i:
– Trưahth ơptge ng Đuhnp ôjwmf -giáoumj m cầpdth m quârppx n đcndb ếrppx n đcndb ârppx y làajlk vìepcb sựpdth nghiệbgns p họbwyf Triệbgns u. Hậmltd u bốptge i đcndb em quârppx n đcndb ếrppx n ârppx y làajlk vìepcb sựpdth sốptge ng còuqxc n củbojt a tộuirl c Việbgns t. Nghĩajij cho kỹoumj , giữxqif a Đuhnp ôjwmf -giam vớxqif i hậmltd u bốptge i khôjwmf ng thùrppx , khôjwmf ng oáoumj n, màajlk phảbbsq i xua quârppx n đcndb áoumj nh nhau đcndb ãbbrt hai ngàajlk y. Vãbbrt n bốptge i thấjmlo y binh tưahth ớxqif ng củbojt a Đuhnp ôjwmf -giáoumj m quáoumj mệbgns t mỏxpba i, nêbwvb n tạshro m thờpdth i cho quârppx n hưahth u chiếrppx n, rồyqqi i đcndb em ígavv t quàajlk tếrppx t tớxqif i đcndb ârppx y mờpdth i Trưahth ơptge ng đcndb ạshro i nhârppx n vớxqif i Ôjjat n, Trưahth ơptge ng, Hứtppq a, Vưahth ơptge ng tưahth ớxqif ng quârppx n cùrppx ng uốptge ng rưahth ợeqiq u mừuirl ng Xuârppx n; đcndb ợeqiq i vàajlk i ngàajlk y sau, quârppx n hai bêbwvb n đcndb ềhbfq u khoẻtppq , rồyqqi i sẽeqiq tígavv nh sau, khôjwmf ng biếrppx t Trưahth ơptge ng đcndb ạshro i nhârppx n nghĩajij sao?
Vưahth ơptge ng quay lạshro i chỉpdth vàajlk o bốptge n chiếrppx c xe, trêbwvb n chứtppq a đcndb ầpdth y thựpdth c phẩcycy m. Bốptge n chiếrppx c xe do ngựpdth a kérppx o từuirl từuirl tiếrppx n lêbwvb n. Âbbrt u Thanh cung cung, kígavv nh kígavv nh đcndb ếrppx n trưahth ớxqif c Thủbojt -Tiếrppx t trao tờpdth giấjmlo y hồyqqi ng, trêbwvb n cówspy ghi sốptge lễuqxc vậmltd t. Thủbojt -Tiếrppx t tiếrppx p lấjmlo y đcndb ọbwyf c: Lợeqiq n (heo) quay năyuhf m con, gàajlk hấjmlo p ngũxfws vịepcb hưahth ơptge ng mưahth ờpdth i con, vịepcb t quay mưahth ờpdth i con, giòuqxc lụxqif a hai mưahth ơptge i cârppx y, giòuqxc thủbojt hai mưahth ơptge i cârppx y, báoumj nh chưahth ng mộuirl t trăyuhf m cặiqiq p, báoumj nh dầpdth y mộuirl t nghìepcb n cặiqiq p, nưahth ớxqif c mắdtea m chắdtea t (nhĩajij ) năyuhf m hũxfws , tràajlk năyuhf m cârppx n.
Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t chỉpdth tay vàajlk o trong:
– Xin mờpdth i vưahth ơptge ng gia.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng vẫeqiq y tay, đcndb ộuirl i nhãbbrt nhạshro c lùrppx i lạshro i, vưahth ơptge ng cùrppx ng vợeqiq chồyqqi ng Hùrppx ng Trígavv , Hùrppx ng Tígavv n vàajlk o trạshro i. Phârppx n ngôjwmf i chủbojt kháoumj ch xong. Binh Tốptge ng đcndb ãbbrt đcndb em hếrppx t lễuqxc vậmltd t bầpdth y ra.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng cung tay nówspy i:
– Cáoumj c vịepcb tưahth ớxqif ng quârppx n! Cáoumj c vịepcb đcndb ềhbfq u làajlk nhữxqif ng tưahth ớxqif ng giỏxpba i, thưahth ởazpb ng phạshro t côjwmf ng bằilwg ng, mệbgns nh lệbgns nh nghiêbwvb m minh, trígavv dũxfws ng song toàajlk n; binh lígavv nh đcndb ềhbfq u thiệbgns n chiếrppx n. Thếrppx nhưahth ng cáoumj c vịepcb bịepcb têbwvb n thưahth sinh mặiqiq t trắdtea ng Vưahth ơptge ng An-Thạshro ch bầpdth y ra ma pháoumj p Thanh-miêbwvb u, Trợeqiq -dịepcb ch, Bảbbsq o-giáoumj p, Nôjwmf ng-đcndb iềhbfq n, Thủbojt y-lợeqiq i... khiếrppx n cho lòuqxc ng dârppx n oáoumj n hậmltd n. Trong nưahth ớxqif c cứtppq trăyuhf m ngưahth ờpdth i thìepcb chígavv n mưahth ơptge i ngưahth ờpdth i chốptge ng đcndb ốptge i. Chígavv nh vìepcb vậmltd y Thạshro ch mớxqif i đcndb em bọbwyf n Thẩcycy m Khởazpb i, Lưahth u Di xuốptge ng Nam thùrppx y, luyệbgns n quârppx n, tígavv ch trữxqif lưahth ơptge ng thảbbsq o đcndb ểtppq đcndb áoumj nh Đuhnp ạshro i-Việbgns t, vớxqif i ýbgns nghĩajij đcndb em chiếrppx n côjwmf ng ra che lấjmlo p tộuirl i lỗmiwh i. Đuhnp ứtppq ng trưahth ớxqif c cáoumj i thếrppx mộuirl t mấjmlo t, mộuirl t còuqxc n, nêbwvb n chúfghk ng tôjwmf i phảbbsq i tiếrppx n quârppx n sang tựpdth vệbgns . Rúfghk t cuộuirl c, đcndb ưahth a đcndb ếrppx n cáoumj c vịepcb cùrppx ng chưahth quârppx n phảbbsq i lăyuhf n mìepcb nh vàajlk o chỗmiwh chếrppx t, màajlk khôjwmf ng đcndb áoumj ng! Tiếrppx c quáoumj ! Tiếrppx c quáoumj !
Vưahth ơptge ng thởazpb dàajlk i:
– Nay cáoumj c vịepcb tiếrppx n lêbwvb n cứtppq u Ung-chârppx u, thìepcb bịepcb chặiqiq n ởazpb Hỏxpba a-giáoumj p, lùrppx i lạshro i thìepcb bịepcb cắdtea t ởazpb Đuhnp ạshro i-giáoumj p. Đuhnp ówspy ng quârppx n ởazpb chỗmiwh vôjwmf dụxqif ng, lưahth ơptge ng thảbbsq o khôjwmf ng còuqxc n. Vígavv dùrppx chưahth vịepcb cówspy cốptge pháoumj đcndb ưahth ợeqiq c vòuqxc ng vârppx y lùrppx i vềhbfq , thìepcb bọbwyf n Lưahth u Di, Vưahth ơptge ng An-Thạshro ch sẽeqiq đcndb ổbwvb lỗmiwh i lêbwvb n đcndb ầpdth u cáoumj c vịepcb ... rồyqqi i khôjwmf ng nhữxqif ng cáoumj c vịepcb lârppx m cảbbsq nh đcndb ầpdth u bịepcb chặiqiq t đcndb em bêbwvb u, thârppx n bịepcb vứtppq t cho ruồyqqi i nhặiqiq ng, dòuqxc i bọbwyf đcndb ụxqif c khoérppx t; màajlk đcndb ếrppx n vợeqiq con, gia thuộuirl c e khôjwmf ng bịepcb giếrppx t, thìepcb cũxfws ng bịepcb tịepcb ch biêbwvb n đcndb iềhbfq n sảbbsq n, rồyqqi i sẽeqiq phảbbsq i sốptge ng kiếrppx p tôjwmf i đcndb òuqxc i. Ôjjat i! Nghĩajij thựpdth c đcndb áoumj ng thưahth ơptge ng.
Hứtppq a Dựpdth hỏxpba i:
– Theo nhưahth vưahth ơptge ng gia thìepcb chúfghk ng tôjwmf i phảbbsq i làajlk m gìepcb ?
– Kẻtppq thứtppq c thờpdth i mớxqif i làajlk ngưahth ờpdth i tuấjmlo n kiệbgns t. Côjwmf -gia nghĩajij khắdtea p thiêbwvb n hạshro , đcndb ârppx u khôjwmf ng làajlk nhàajlk ? Cáoumj c vịepcb còuqxc n ngạshro i ngùrppx ng gìepcb màajlk khôjwmf ng cho quârppx n hạshro cờpdth đcndb ầpdth u hàajlk ng, rồyqqi i sang Đuhnp ạshro i-Việbgns t sốptge ng, đcndb ểtppq dàajlk nh tấjmlo m thârppx n mai hậmltd u; mộuirl t khi Vưahth ơptge ng An-Thạshro ch khôjwmf ng còuqxc n nữxqif a, cáoumj c vịepcb lạshro i trởazpb vềhbfq cốptge lýbgns .
Ôjjat n Nguyêbwvb n-Dụxqif cưahth ờpdth i nhạshro t:
– Têbwvb n nhãbbrt i con Lýbgns Hoằilwg ng-Chârppx n kia, suốptge t mấjmlo y ngàajlk y nay, ngưahth ờpdth i chuyêbwvb n cắdtea n trộuirl m, đcndb áoumj nh lérppx n, thựpdth c đcndb úfghk ng làajlk đcndb ồyqqi Nam-man, khôjwmf ng đcndb áoumj ng mặiqiq t anh hùrppx ng. Hôjwmf m trưahth ớxqif c, ngưahth ờpdth i bầpdth y tròuqxc sai têbwvb n Đuhnp inh Hoàajlk ng-Nghi tớxqif i trảbbsq tùrppx binh, rồyqqi i sai hai vợeqiq chồyqqi ng têbwvb n Hung Tígavv n dùrppx ng Chu-sa huyềhbfq n ârppx m chưahth ởazpb ng đcndb áoumj nh lérppx n, làajlk m cho Hứtppq a Dựpdth , Vưahth ơptge ng Trấjmlo n bịepcb thưahth ơptge ng. Hôjwmf m qua đcndb ếrppx n lưahth ợeqiq t con vợeqiq têbwvb n Hùrppx ng Nghĩajij a dùrppx ng Chu-sa huyềhbfq n ârppx m chưahth ởazpb ng đcndb áoumj nh ta. Bârppx y giờpdth ngưahth ờpdth i lạshro i mang lễuqxc vậmltd t đcndb ếrppx n đcndb ârppx y đcndb ểtppq mong làajlk m nảbbsq n lòuqxc ng ta ưahth ? Đuhnp ưahth ợeqiq c! Ngưahth ờpdth i hãbbrt y rờpdth i khỏxpba i nơptge i đcndb ârppx y tứtppq c thờpdth i, ta quyếrppx t đcndb em quârppx n ra đcndb ạshro i chiếrppx n vớxqif i ngưahth ờpdth i.
Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t vẫeqiq y tay ra hiệbgns u cho Ôjjat n Nguyêbwvb n-Dụxqif im lặiqiq ng rồyqqi i nówspy i:
– Nếrppx u nhưahth vưahth ơptge ng gia cówspy lòuqxc ng tửuebh tếrppx , thìepcb xin cho lui binh khỏxpba i núfghk i Đuhnp ạshro i-giáoumj p, đcndb ểtppq chúfghk ng tôjwmf i rúfghk t vềhbfq Côjwmf n-lôjwmf n chỉpdth nh đcndb ốptge n binh mãbbrt , rồyqqi i mờpdth i vưahth ơptge ng gia đcndb ếrppx n quyếrppx t chiếrppx n mộuirl t trậmltd n, khôjwmf ng biếrppx t vưahth ơptge ng gia nghĩajij sao?
– Thếrppx thìepcb đcndb ưahth ợeqiq c. Côjwmf -gia xin y lờpdth i Trưahth ơptge ng đcndb ôjwmf giáoumj m. Sáoumj ng mai, quârppx n Việbgns t sẽeqiq rúfghk t khỏxpba i núfghk i Đuhnp ạshro i-giáoumj p, đcndb ểtppq cáoumj c vịepcb lui quârppx n.
Nówspy i xong vưahth ơptge ng đcndb ứtppq ng dậmltd y cung tay hàajlk nh lễuqxc , rồyqqi i cùrppx ng tùrppx y tùrppx ng rờpdth i khỏxpba i trạshro i Tốptge ng.
Giữxqif a lúfghk c đcndb ówspy , chim ưahth ng mang thưahth củbojt a nguyêbwvb n-soáoumj i Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t đcndb ếrppx n mặiqiq t trậmltd n cho Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng. Vưahth ơptge ng mởazpb ra đcndb ọbwyf c:
« Cáoumj c đcndb ạshro i thầpdth n Tốptge ng triềhbfq u, thuộuirl c Cựpdth u-đcndb ảbbsq ng, Târppx n-đcndb ảbbsq ng tranh cãbbrt i nhau từuirl ngàajlk y 20 tháoumj ng chạshro p, đcndb ếrppx n nay chưahth a ngãbbrt ngũxfws .
Cựpdth u-đcndb ảbbsq ng chủbojt hòuqxc a, Târppx n-đcndb ảbbsq ng chủbojt chiếrppx n.
Phe chủbojt hòuqxc a do Ngôjwmf Sung đcndb ứtppq ng đcndb ầpdth u, chủbojt trưahth ơptge ng chérppx m Thẩcycy m Khởazpb i, Lưahth u Di cùrppx ng mộuirl t sốptge biêbwvb n thầpdth n chủbojt chiếrppx n, rồyqqi i sai sứtppq sang Đuhnp ạshro i-Việbgns t giảbbsq ng hòuqxc a; yêbwvb u sáoumj ch Đuhnp ạshro i-Việbgns t phảbbsq i dârppx ng biểtppq u tạshro tộuirl i, trảbbsq hếrppx t tùrppx hàajlk ng binh cùrppx ng lưahth ơptge ng thảbbsq o. Phe chủbojt chiếrppx n do Vưahth ơptge ng An-Thạshro ch cầpdth m đcndb ầpdth u, chủbojt trưahth ơptge ng lậmltd p hàajlk nh doanh, đcndb em quârppx n nghiêbwvb ng nưahth ớxqif c sang chiếrppx m Đuhnp ạshro i-Việbgns t, đcndb ặiqiq t làajlk m quậmltd n huyệbgns n. Phechủbojt hòuqxc a cãbbrt i rằilwg ng, hiệbgns n tàajlk i nguyêbwvb n Nam thùrppx y khôjwmf ng còuqxc n; bảbbsq o-binh tan náoumj t, thàajlk nh trìepcb hủbojt y diệbgns t, lưahth ơptge ng thảbbsq o khôjwmf ng còuqxc n, thìepcb phảbbsq i đcndb em quârppx n vớxqif i lưahth ơptge ng từuirl Târppx y, Bắdtea c xuốptge ng. Nhưahth vậmltd y phảbbsq i lụxqif y Liêbwvb u, Hạshro , bằilwg ng khôjwmf ng hai nơptge i nàajlk y đcndb em quyârppx n vàajlk o thìepcb nguy khốptge n thay. Phe chủbojt chiếrppx n khôjwmf ng chịepcb u, nhấjmlo t đcndb ịepcb nh nhârppx n dịepcb p nàajlk y đcndb em quârppx n chiếrppx m Đuhnp ạshro i-Việbgns t làajlk cówspy danh nghĩajij a. Sau khi chiếrppx m Đuhnp ạshro i-Việbgns t sẽeqiq đcndb áoumj nh Chiêbwvb m, Làajlk o, Chârppx n, Xiệbgns m, Lýbgns . Bấjmlo y giờpdth sẽeqiq quay lêbwvb n Bắdtea c rửuebh a hậmltd n bịepcb Liêbwvb u làajlk m nhụxqif c bao năyuhf m qua.
Cuốptge i cùrppx ng nhàajlk vua nghiêbwvb ng theo phe chủbojt chiếrppx n. Triềhbfq u đcndb ìepcb nh lạshro i họbwyf p bàajlk n đcndb ịepcb nh. Nay đcndb ãbbrt quyếrppx t đcndb ịepcb nh năyuhf m việbgns c khẩcycy n cấjmlo p.
– Mộuirl t làajlk cửuebh hai đcndb ạshro i thầpdth n thuộuirl c Khu-mậmltd t việbgns n làajlk Trưahth ơptge n Thuậmltd t, Tạshro Quýbgns -Thàajlk nh ngay ngàajlk y hôjwmf m sau lêbwvb n đcndb ưahth ờpdth ng xuốptge ng Quảbbsq ng-Târppx y tổbwvb chứtppq c trưahth ớxqif ng lệbgns nh.
– Hai làajlk cho thiếrppx t lậmltd p ngựpdth a chạshro y trạshro m từuirl Ung-chârppx u vềhbfq Biệbgns n-kinh (20 tháoumj ng chạshro p).
– Ba làajlk cáoumj ch chứtppq c Lưahth u Di, cửuebh Thạshro ch Giáoumj m thay thếrppx (22 tháoumj ng chạshro p). Sai tậmltd p họbwyf p hếrppx t bảbbsq o-binh vùrppx ng Kinh, Hồyqqi , Lưahth ỡmltd ng-Quảbbsq ng thàajlk nh từuirl ng ”chỉpdth huy” mộuirl t, mỗmiwh i chỉpdth huy năyuhf m trăyuhf m ngưahth ờpdth i, sai huấjmlo n luyệbgns n võyuhf -nghệbgns , xung phong hãbbrt m trậmltd n, đcndb ưahth a xuốptge ng cảbbsq n quârppx n Việbgns t (23-24 tháoumj ng chạshro p)
– Bốptge n làajlk đcndb iềhbfq u đcndb ạshro o binh thứtppq 19 xuốptge ng Đuhnp àajlk m-chârppx u (Trưahth ờpdth ng-sa), đcndb ạshro o binh 35 xuốptge ng Quếrppx -chârppx u, đcndb ểtppq chặiqiq n khôjwmf ng cho quârppx n Việbgns t tiếrppx n đcndb áoumj nh vùrppx ng Bắdtea c Ngũxfws -lĩajij nh; vìepcb ba đcndb ạshro o binh 1, 2, 3 ởazpb Quếrppx -chârppx u, đcndb ãbbrt đcndb ưahth ợeqiq c Lưahth u Di cửuebh Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t đcndb em xuốptge ng cứtppq u Ung-chârppx u, thàajlk nh ra Quếrppx -chârppx u khôjwmf ng cówspy quârppx n trấjmlo n thủbojt (25 tháoumj ng chạshro p).
– Năyuhf m làajlk cửuebh Triệbgns u Tiếrppx t đcndb ang trấjmlo n thủbojt Diêbwvb n-chârppx u (Thiểtppq m-Târppx y) lĩajij nh chứtppq c « An-nam đcndb ạshro o hàajlk nh doanh mãbbrt bộuirl đcndb ôjwmf tổbwvb ng quảbbsq n chiêbwvb u thảbbsq o sứtppq » kiêbwvb m chứtppq c Quảbbsq ng-Nam Târppx y-lộuirl An-phủbojt -sứtppq (Tứtppq c Quảbbsq ng-Târppx y); sai Lýbgns Hiếrppx n làajlk m phówspy ; Yêbwvb n Đuhnp ạshro t làajlk m phówspy đcndb ôjwmf tổbwvb ng quảbbsq n; Ôjjat ng Cảbbsq o làajlk m quảbbsq n cârppx u, tứtppq c coi vềhbfq thưahth từuirl , trưahth ớxqif ng lệbgns nh. Đuhnp em tấjmlo t cảbbsq binh tinh nhuệbgns ởazpb miềhbfq n Târppx y, Bắdtea c, chuyểtppq n vềhbfq Nam-thùrppx y đcndb ểtppq đcndb áoumj nh Đuhnp ạshro i-Việbgns t. Vậmltd y xin vưahth ơptge ng giảbbsq i quyếrppx t ba đcndb ạshro o binh đcndb ệbgns 1, 2, 3, vàajlk kịepcb binh 47 càajlk ng sớxqif m càajlk ng tốptge t ».
Ghi chúfghk ,
Nhưahth vậmltd y so vớxqif i ngàajlk y nay thìepcb Triệbgns u Tiếrppx t làajlk m tổbwvb ng tưahth -lệbgns nh, Lýbgns Hiếrppx n làajlk m tưahth -lệbgns nh phówspy , Yêbwvb n Đuhnp ạshro t làajlk m tưahth -lệbgns nh hàajlk nh quârppx n, Ôjjat n Cảbbsq o làajlk m tham mưahth u trưahth ởazpb ng.
TS, TTTTGTB chỉpdth thuậmltd t qua việbgns c Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t đcndb em quârppx n cứtppq u việbgns n, rồyqqi i bịepcb quârppx n Việbgns t đcndb ówspy n đcndb áoumj nh, y cùrppx ng bốptge n tưahth ớxqif ng Ôjjat n Nguyêbwvb n-Dụxqif , Trưahth ơptge ng Biệbgns n, Hứtppq a Dựpdth , Vưahth ơptge ng Trấjmlo n tửuebh trậmltd n. Trong khi mộuirl chígavv củbojt a năyuhf m ngưahth ờpdth i đcndb ềhbfq u thuậmltd t lạshro i trậmltd n đcndb áoumj nh nàajlk y bằilwg ng nhiềhbfq u chi tiếrppx t kháoumj c nhau. Tôjwmf i tổbwvb ng hợeqiq p năyuhf m mộuirl chígavv mớxqif i vẽeqiq ra đcndb ưahth ợeqiq c trậmltd n đcndb áoumj nh khủbojt ng khiếrppx p nàajlk y. Trong TTCTBK, Giang Văyuhf n-Dụxqif thờpdth i Khang-Hy chúfghk giảbbsq i bia Ôjjat n Nguyêbwvb n-Dụxqif cho rằilwg ng: Con cháoumj u năyuhf m tưahth ớxqif ng đcndb ãbbrt đcndb ềhbfq cao quârppx n Việbgns t quáoumj đcndb áoumj ng, mụxqif c đcndb ígavv ch biệbgns n luậmltd n cho việbgns c bạshro i trậmltd n củbojt a tổbwvb tiêbwvb n mìepcb nh. Nhưahth ng đcndb ếrppx n thờpdth i Càajlk n-Long, sau khi Tôjwmf n Sĩajij -Nghịepcb đcndb ạshro i bạshro i ởazpb Đuhnp ạshro i-Việbgns t (1789), Vưahth ơptge ng Dãbbrt -Nam lạshro i cho rằilwg ng bia, mộuirl chígavv năyuhf m tưahth ớxqif ng chérppx p đcndb úfghk ng. Tốptge ng thua vìepcb bốptge n đcndb iềhbfq u quârppx n Tốptge ng khôjwmf ng bằilwg ng quârppx n Việbgns t, đcndb ówspy làajlk tổbwvb chứtppq c, huấjmlo n luyệbgns n, trang bịepcb , kỷwlpk luậmltd t.
Sau khi Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng rờpdth i trạshro i Tốptge ng trởazpb vềhbfq , Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t họbwyf p chưahth tưahth ớxqif ng bàajlk n luậmltd n. Vưahth ơptge ng Trấjmlo n đcndb ưahth a ýbgns kiếrppx n:
– Lýbgns Hoằilwg ng-Chârppx n làajlk mộuirl t tưahth ớxqif ng mưahth u trígavv trùrppx m hoàajlk n vũxfws , y lạshro i cówspy tàajlk i dùrppx ng binh khôjwmf ng kérppx m Kinh-Nam vưahth ơptge ng. Nay tựpdth nhiêbwvb n y hứtppq a mởazpb đcndb ưahth ờpdth ng cho ta rúfghk t quârppx n, chưahth a chắdtea c đcndb ãbbrt làajlk thựpdth c. Nếrppx u ta rúfghk t quârppx n, cówspy thểtppq y cho phụxqif c binh chờpdth đcndb ợeqiq i đcndb ểtppq tiêbwvb u diệbgns t. Ta khówspy màajlk bảbbsq o toàajlk n tígavv nh mệbgns nh.
– Tôjwmf i cũxfws ng nghĩajij thếrppx .
Hứtppq a Dựpdth tiếrppx p:
– Trưahth ớxqif c mắdtea t ta cówspy bốptge n con đcndb ưahth ờpdth ng đcndb i. Mộuirl t làajlk đcndb ầpdth u hàajlk ng thìepcb mạshro ng sốptge ng đcndb ưahth ợeqiq c bảbbsq o toàajlk n, nhưahth ng gia đcndb ìepcb nh sẽeqiq bịepcb liêbwvb n lụxqif y. Ta khôjwmf ng thểtppq đcndb i đcndb ưahth ờpdth ng nàajlk y. Hai làajlk đcndb ówspy ng quârppx n ởazpb đcndb ârppx y chờpdth việbgns n binh, thìepcb việbgns n binh ígavv t ra phảbbsq i vàajlk i tháoumj ng mớxqif i tớxqif i, màajlk lưahth ơptge ng thảbbsq o củbojt a ta thìepcb tuyệbgns t rồyqqi i. Ta cũxfws ng khôjwmf ng thểtppq đcndb i đcndb ưahth ờpdth ng nàajlk y. Ba làajlk tin lờpdth i Hoằilwg ng-Chârppx n rúfghk t lui. Vígavv thửuebh Hoằilwg ng-Chârppx n cówspy thiệbgns n târppx m mởazpb đcndb ưahth ờpdth ng cho ta lui quârppx n; cho rằilwg ng ta lui quârppx n trówspy t lọbwyf t, nhưahth ng khôjwmf ng cứtppq u đcndb ưahth ợeqiq c thàajlk nh Ung, thìepcb trưahth ớxqif c sau gìepcb cũxfws ng bịepcb họbwyf a sáoumj t thârppx n. Con đcndb ưahth ờpdth ng nàajlk y càajlk ng khôjwmf ng thểtppq đcndb i đcndb ưahth ợeqiq c. Bốptge n làajlk , lợeqiq i dụxqif ng quârppx n Giao-chỉpdth đcndb ówspy ng trêbwvb n Hỏxpba a-giáoumj p khôjwmf ng làajlk m bao, ta liềhbfq u lĩajij nh đcndb áoumj nh lêbwvb n, pháoumj vòuqxc ng vârppx y, rồyqqi i tiếrppx n vềhbfq thàajlk nh Ung. Trong Tôjwmf Giàajlk m đcndb áoumj nh ra, ta từuirl ngoàajlk i đcndb áoumj nh vàajlk o, may ra cứtppq u đcndb ưahth ợeqiq c Giàajlk m. Chỉpdth cówspy con đcndb ưahth ờpdth ng nàajlk y khảbbsq dĩajij đcndb i đcndb ưahth ợeqiq c màajlk thôjwmf i.
Trưahth ơptge ng Biệbgns n nhăyuhf n mặiqiq t:
– Nếrppx u nhưahth ta đcndb áoumj nh lêbwvb n Hỏxpba a-giáoumj p, rồyqqi i phígavv a sau Hoằilwg ng-Chârppx n cho quârppx n đcndb uổbwvb i theo, thìepcb chẳdrlk ng hówspy a ra ta chui đcndb ầpdth u vàajlk o rọbwyf ưahth ?
Hứtppq a Dựpdth chỉpdth lêbwvb n bảbbsq n đcndb ồyqqi :
– Từuirl đcndb ârppx y lêbwvb n Hỏxpba a-giáoumj p chỉpdth cówspy mộuirl t đcndb ưahth ờpdth ng đcndb i, Hoằilwg ng-Chârppx n khôjwmf ng bao giờpdth nghĩajij rằilwg ng ta dáoumj m hàajlk nh sựpdth liềhbfq u lĩajij nh nhưahth vậmltd y. Khi y biếrppx t, tậmltd p trung đcndb ưahth ợeqiq c quârppx n, đcndb uổbwvb i theo; thìepcb ta đcndb ãbbrt pháoumj xong vòuqxc ng vârppx y, tiếrppx n vềhbfq thàajlk nh Ung rồyqqi i.
Cáoumj c tưahth ớxqif ng bàajlk n luậmltd n phârppx n vârppx n chưahth a quyếrppx t, thìepcb tếrppx táoumj c vàajlk o báoumj o:
– Quârppx n Giao-chỉpdth têbwvb n núfghk i Hỏxpba a-giáoumj p đcndb ãbbrt nhổbwvb trạshro i tiếrppx n vềhbfq thàajlk nh Ung; còuqxc n quârppx n đcndb ówspy ng trêbwvb n núfghk i Đuhnp ạshro i-giáoumj p đcndb ãbbrt đcndb ổbwvb đcndb ồyqqi i, tiếrppx n vềhbfq hợeqiq p vớxqif i quârppx n củbojt a Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng.
Ôjjat n Nguyêbwvb n-Dụxqif nhảbbsq y phắdtea t lêbwvb n:
– Vậmltd y thìepcb ngay bârppx y giờpdth , bao nhiêbwvb u đcndb ồyqqi dùrppx ng nặiqiq ng đcndb ểtppq lạshro i hếrppx t, thưahth ơptge ng binh cũxfws ng khôjwmf ng mang theo. Ta chờpdth trờpdth i tốptge i sẽeqiq ârppx m thầpdth m tiếrppx n lêbwvb n núfghk i Hỏxpba a-giáoumj p. Đuhnp ểtppq đcndb áoumj nh lừuirl a đcndb ịepcb ch, ta vẫeqiq n đcndb ểtppq nguyêbwvb n trạshro i, đcndb èduok n cáoumj c cửuebh a trạshro i vẫeqiq n đcndb ốptge t sáoumj ng, lạshro i duy trìepcb đcndb ộuirl i quârppx n tiếrppx p tụxqif c đcndb áoumj nh trốptge ng hiệbgns u cầpdth m canh.
Đuhnp êbwvb m mùrppx ng sáoumj u tháoumj ng giêbwvb ng, khi màajlk n đcndb êbwvb m buôjwmf ng xuốptge ng, Ôjjat n Nguyêbwvb n-Dụxqif dẫeqiq n đcndb ạshro o binh đcndb ệbgns nhấjmlo t lêbwvb n đcndb ưahth ờpdth ng trưahth ớxqif c. Khi tớxqif i chârppx n núfghk i Hỏxpba a-giáoumj p y cho đcndb ộuirl i tháoumj m mãbbrt đcndb i dòuqxc đcndb ưahth ờpdth ng. Láoumj t sau tháoumj m mãbbrt báoumj o rằilwg ng quârppx n Việbgns t đcndb ãbbrt rúfghk t khỏxpba i, bao nhiêbwvb u bếrppx p đcndb ãbbrt lấjmlo p hếrppx t, chúfghk ng bỏxpba lạshro i trêbwvb n núfghk i mộuirl t sốptge đcndb ồyqqi dùrppx ng vôjwmf ígavv ch. Ôjjat n yêbwvb n târppx m cho quârppx n vưahth ợeqiq t núfghk i. Khi sang đcndb ếrppx n chârppx n núfghk i bêbwvb n kia, cũxfws ng khôjwmf ng thấjmlo y bówspy ng dáoumj ng mộuirl t têbwvb n quârppx n Việbgns t, y cưahth ờpdth i thầpdth m:
– Têbwvb n Hoằilwg ng-Chârppx n tưahth ởazpb ng ta sợeqiq hãbbrt i rúfghk t lui, nêbwvb n bỏxpba khôjwmf ng chặiqiq n phígavv a trưahth ớxqif c nữxqif a. Y nàajlk o ngờpdth !!!
Ôjjat n sai ngưahth ờpdth i báoumj o vớxqif i Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t. Thủbojt -Tiếrppx t cho đcndb ạshro o đcndb ệbgns nhịepcb leo núfghk i, đcndb ạshro o đcndb ệbgns tam tiếrppx p theo. Y vớxqif i cáoumj c tham tưahth ớxqif ng đcndb i giữxqif a hai đcndb ạshro o đcndb ệbgns nhịepcb , đcndb ệbgns tam. Còuqxc n đcndb ạshro o kịepcb binh 47 đcndb i sau làajlk m đcndb oạshro n hậmltd u.
Khi lêbwvb n tớxqif i đcndb ỉpdth nh Hoảbbsq -giáoumj p, Trưahth ơptge ng đcndb ứtppq ng trêbwvb n mỏxpba n núfghk i cao quan sáoumj t vềhbfq hưahth ớxqif ng Đuhnp ôjwmf ng, nơptge i Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng đcndb ówspy ng quârppx n, thấjmlo y đcndb èduok n đcndb uốptge c lậmltd p lòuqxc e trêbwvb n mộuirl t khoảbbsq ng thung lũxfws ng rộuirl ng, y cưahth ờpdth i vớxqif i chưahth tưahth ớxqif ng:
– Ngàajlk y mai, ígavv t ra phảbbsq i tớxqif i Ngọbwyf Hoằilwg ng-Chârppx n mớxqif i biếrppx t ra tiếrppx n quârppx n, y cówspy tậmltd p trung quârppx n đcndb uổbwvb i theo thìepcb cũxfws ng phảbbsq i sáoumj ng ngàajlk y kia (mốptge t) mớxqif i lêbwvb n đcndb ưahth ờpdth ng đcndb ưahth ợeqiq c. Bấjmlo y giờpdth ta đcndb ãbbrt bắdtea t tay đcndb ưahth ợeqiq c vớxqif i Tôjwmf Giàajlk m rồyqqi i.
Thìepcb nh lìepcb nh ba chiếrppx c pháoumj o thăyuhf ng thiêbwvb n vọbwyf t lêbwvb n trêbwvb n trờpdth i, nổbwvb tung, áoumj nh sáoumj ng tỏxpba a ra hìepcb nh ba con chim ưahth ng sáoumj ng chówspy i trong đcndb êbwvb m tốptge i. Rồyqqi i tiếrppx p theo hàajlk ng loạshro t tiếrppx ng Lôjwmf i-tiễuqxc n bắdtea n lêbwvb n trờpdth i, nổbwvb rung đcndb ộuirl ng khôjwmf ng gian, áoumj nh lửuebh a sáoumj ng lòuqxc a rừuirl ng núfghk i. Lạshro i tiếrppx ng máoumj y bắdtea n đcndb áoumj kêbwvb u rígavv t lêbwvb n nhữxqif ng tiếrppx ng ghêbwvb sợeqiq . Lôjwmf i-tiễuqxc n, đcndb áoumj đcndb ổbwvb chụxqif p lêbwvb n đcndb ầpdth u đcndb ộuirl i hìepcb nh quârppx n Tốptge ng đcndb ang đcndb i. Quârppx n reo, trốptge ng thúfghk c, chiêbwvb ng rềhbfq n. Quârppx n Việbgns t từuirl trong cáoumj c hốptge c đcndb áoumj , trong rừuirl ng bắdtea n ra. Quârppx n Tốptge ng khôjwmf ng biếrppx t quârppx n Việbgns t ởazpb đcndb ârppx u, thàajlk nh ra chỉpdth biếrppx t tìepcb m chỗmiwh núfghk p.
Thủbojt -Tiếrppx t kinh hồyqqi n, hỏxpba i viêbwvb n tưahth ớxqif ng tham quârppx n Triệbgns u Túfghk :
– Lỗmiwh i tạshro i ta! Lỗmiwh i tạshro i ta! Ngưahth ờpdth i đcndb ãbbrt rộuirl ng lưahth ợeqiq ng, mởazpb đcndb ưahth ờpdth ng cho ta lui, màajlk ta làajlk m ngưahth ợeqiq c, nêbwvb n ta phảbbsq i lĩajij nh cáoumj i hậmltd u quảbbsq nàajlk y. Làajlk m sao bârppx y giờpdth ???
Y đcndb ứtppq ng trêbwvb n mỏxpba m đcndb áoumj cao, trôjwmf ng vềhbfq hưahth ớxqif ng Bắdtea c, nơptge i đcndb ạshro o kịepcb mãbbrt đcndb i đcndb oạshro n hậmltd u; y rùrppx ng mìepcb nh khi thấjmlo y dưahth ớxqif i áoumj nh lửuebh a chậmltd p chờpdth n hiệbgns n ra cảbbsq nh hỗmiwh n loạshro n: Kịepcb -binh bịepcb trúfghk ng phụxqif c binh củbojt a Thầpdth n-nỏxpba , Thầpdth n-hổbwvb , Thầpdth n-báoumj o. Kịepcb -mãbbrt bịepcb bắdtea n ngãbbrt lổbwvb ng chổbwvb ng, còuqxc n ngựpdth a thìepcb bịepcb Thầpdth n-hổbwvb , Thầpdth n-báoumj o, Thầpdth n-ngao tấjmlo n côjwmf ng bỏxpba chạshro y táoumj n loạshro n. Dùrppx khoảbbsq ng cáoumj ch hơptge n sáoumj u dậmltd m (3 km), y cũxfws ng nhìepcb n thấjmlo y tưahth ớxqif ng chỉpdth huy đcndb oàajlk n phụxqif c kígavv ch làajlk Lýbgns Đuhnp oan, Ngọbwyf c-Liêbwvb n, Hùrppx ng Nghiãbbrt , Âbbrt u Thanh.
Y lạshro i nhìepcb n vềhbfq hưahth ớxqif ng Nam, nơptge i đcndb ạshro o quârppx n đcndb ệbgns nhấjmlo t đcndb ãbbrt đcndb ổbwvb đcndb ồyqqi i, thìepcb chỉpdth còuqxc n thấjmlo y cảbbsq nh quârppx n Tốptge ng đcndb ầpdth u hàajlk ng bịepcb quârppx n Việbgns t lùrppx a ngồyqqi i thàajlk nh từuirl ng hàajlk ng, hai tay đcndb ưahth a lêbwvb n đcndb ầpdth u.
Còuqxc n hai đcndb ạshro o binh đcndb ệbgns nhịepcb , đcndb ệbgns tam thìepcb đcndb ang chiếrppx n đcndb ấjmlo u tuyệbgns t vọbwyf ng. Vôjwmf tìepcb nh y nhìepcb n lêbwvb n: Phígavv a chỏxpba m ba gówspy c núfghk i, mỗmiwh i chỏxpba m mộuirl t tưahth ớxqif ng Việbgns t đcndb ang dùrppx ng đcndb uốptge c đcndb ểtppq chỉpdth đcndb ưahth ờpdth ng cho quârppx n tấjmlo n côjwmf ng. Dưahth ớxqif i áoumj nh đcndb uốptge c chậmltd p chờpdth n, y nhậmltd n ra đcndb ówspy làajlk Phạshro m Dậmltd t, Vũxfws Quang, Đuhnp inh Hoàajlk ng-Nghi.
Cuộuirl c nãbbrt Thạshro ch-xa, Lôjwmf i-tiễuqxc n, bắdtea n têbwvb n, xung sáoumj t suốptge t từuirl giờpdth Sửuebh u đcndb ếrppx n hếrppx t giờpdth Dầpdth n thìepcb Hoàajlk ng-Nghi đcndb áoumj nh ba tiếrppx ng chiêbwvb ng, lậmltd p tứtppq c Thạshro ch-xa, đcndb ạshro i nỏxpba ngưahth ng táoumj c xạshro , quârppx n Việbgns t cũxfws ng lui vàajlk o rừuirl ng.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng đcndb ứtppq ng trêbwvb n chówspy t vówspy t mộuirl t cârppx y cao, tay cầpdth m loa hưahth ớxqif ng vàajlk o phígavv a quârppx n Tốptge ng:
– Binh tưahth ớxqif ng Tốptge ng nghe đcndb ârppx y! Phígavv a hậmltd u quârppx n, đcndb ạshro o kịepcb binh bịepcb Thầpdth n-hổbwvb , Thầpdth n-báoumj o, Thầpdth n-Ngao bao vârppx y đcndb ãbbrt đcndb ầpdth u hàajlk ng hếrppx t rồyqqi i. Phígavv a trưahth ớxqif c, đcndb ạshro o đcndb ệbgns nhấjmlo t bịepcb Thầpdth n-phong đcndb ốptge t, bịepcb trúfghk ng trậmltd n đcndb ịepcb a củbojt a Thầpdth n-nỏxpba , bịepcb diệbgns t hếrppx t. Hãbbrt y mau mau buôjwmf ng vũxfws khígavv , hai tay chắdtea p lạshro i đcndb ểtppq lêbwvb n đcndb ầpdth u, rồyqqi i đcndb i xuốptge ng chârppx n núfghk i, sẽeqiq khỏxpba i chếrppx t. Ta, Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng, đcndb em quârppx n nhârppx n nghĩajij a sang cứtppq u dârppx n Háoumj n bịepcb khổbwvb vìepcb Târppx n-pháoumj p; hứtppq a rằilwg ng: Ai đcndb ầpdth u hàajlk ng sẽeqiq đcndb ưahth ợeqiq c tha. Ai chốptge ng sẽeqiq bịepcb bắdtea t cho hổbwvb , báoumj o ăyuhf n thịepcb t.
Sau mấjmlo y lầpdth n gọbwyf i loa, quârppx n Tốptge ng buôjwmf ng vũxfws khígavv , rờpdth i chỗmiwh nấjmlo p, nốptge i đcndb uôjwmf i nhau xuốptge ng núfghk i. Đuhnp ếrppx n cuốptge i giờpdth Dầpdth n, khi áoumj nh nắdtea ng Xuârppx n chiếrppx u chứtppq a chan trêbwvb n núfghk i Hỏxpba a-giáoumj p; Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t cùrppx ng mấjmlo y viêbwvb n táoumj lãbbrt nh mệbgns t nhừuirl ngưahth ờpdth i ra, rồyqqi i cùrppx ng nhau đcndb ứtppq ng dậmltd y quan sáoumj t trậmltd n đcndb ịepcb a: Trêbwvb n con đcndb ưahth ờpdth ng vắdtea t ngang qua núfghk i Hỏxpba a-giáoumj p, vũxfws khígavv , vậmltd t dụxqif ng ngổbwvb n ngang khắdtea p nơptge i. Cạshro nh vũxfws khígavv , nàajlk o xáoumj c chếrppx t củbojt a ngưahth ờpdth i, nàajlk o xáoumj c chếrppx t củbojt a ngựpdth a nằilwg m rảbbsq i ráoumj c trêbwvb n đcndb ưahth ờpdth ng, dưahth ớxqif i khe, hốptge c đcndb áoumj . Cówspy xáoumj c bịepcb têbwvb n xuyêbwvb n qua ngưahth ờpdth i, cówspy xáoumj c bịepcb trúfghk ng đcndb áoumj thârppx y dậmltd p náoumj t; lạshro i cówspy thưahth ơptge ng binh chưahth a chếrppx t, kẻtppq thìepcb nằilwg m thởazpb thoi thówspy p, ngưahth ờpdth i thìepcb rêbwvb n la. Mộuirl t vàajlk i binh sĩajij còuqxc n sốptge ng sówspy t, ngồyqqi i dựpdth a lưahth ng vàajlk o váoumj ch đcndb áoumj , vàajlk o gốptge c cârppx y, mặiqiq t mũxfws i lem luốptge c, máoumj u me khắdtea p thârppx n. Chúfghk ng ngơptge ngáoumj c nhìepcb n Trưahth ơptge ng, màajlk khôjwmf ng nówspy i lêbwvb n lờpdth i.
Cówspy hai phụxqif nữxqif trẻtppq từuirl dưahth ớxqif i đcndb i lêbwvb n, Trưahth ơptge ng nhậmltd n ra mộuirl t ngưahth ờpdth i làajlk Trầpdth n Ngọbwyf c-Liêbwvb n, mộuirl t ngưahth ờpdth i làajlk Âbbrt u Huyềhbfq n. Ngọbwyf c-Liêbwvb n bưahth ng cáoumj i khay, trêbwvb n đcndb ựpdth ng bìepcb nh rưahth ợeqiq u, mộuirl t cáoumj i báoumj t, mộuirl t đcndb ôjwmf i đcndb ũxfws a, mộuirl t đcndb ĩajij a đcndb ựpdth ng báoumj nh chưahth ng, mộuirl t đcndb ĩajij a đcndb ựpdth ng giòuqxc bìepcb . Âbbrt u Huyềhbfq n dắdtea t mộuirl t con ngựpdth a đcndb ầpdth y dủbojt yêbwvb n cưahth ơptge ng. Ngọbwyf c-Liêbwvb n cung tay nówspy i:
– Thưahth a Đuhnp ôjwmf -giáoumj m, Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng sai chịepcb em chúfghk ng tôjwmf i lêbwvb n mờpdth i Đuhnp ôjwmf -giáoumj m xơptge i đcndb iểtppq m târppx m, rồyqqi i lêbwvb n ngựpdth a vềhbfq Quếrppx -chârppx u cho.
Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t đcndb ưahth a đcndb ôjwmf i mắdtea t lờpdth đcndb ờpdth nhìepcb n hai thiếrppx u phụxqif trẻtppq , y khôjwmf ng nówspy i khôjwmf ng rằilwg ng, hai tay tiếrppx p khay đcndb ồyqqi ăyuhf n; thảbbsq n nhiêbwvb n uốptge ng rưahth ợeqiq u, an báoumj nh. Ăytla n xong Trưahth ơptge ng hỏxpba i:
– Trầpdth n, Âbbrt u phu nhârppx n. Kẻtppq bạshro i trậmltd n nàajlk y muốptge n biếrppx t tìepcb nh hìepcb nh cáoumj c tưahth ớxqif ng, cùrppx ng quârppx n sĩajij Tốptge ng ra sao?
Ngọbwyf c-Liêbwvb n cung tay:
– Nhưahth Trưahth ơptge ng đcndb ạshro i nhârppx n biếrppx t, sau trârppx n đcndb áoumj nh Đuhnp ạshro i-giáoumj p hai hôjwmf m trưahth ớxqif c, đcndb ạshro o đcndb ệbgns nhấjmlo t quârppx n sốptge chỉpdth còuqxc n mộuirl t nửuebh a, nêbwvb n bịepcb hiệbgns u Đuhnp ằilwg ng-hảbbsq i củbojt a vợeqiq chồyqqi ng chúfghk ng tôjwmf i tiêbwvb u diệbgns t trong nửuebh a giờpdth . Ôjjat n tưahth ớxqif ng quârppx n chếrppx t trong loạshro n quârppx n.
– Còuqxc n đcndb ạshro o kịepcb -binh?
– Đuhnp ạshro o kịepcb binh bịepcb trúfghk ng phụxqif c binh củbojt a hiệbgns u Quảbbsq ng-tháoumj nh, Quảbbsq ng-vũxfws , tấjmlo t cảbbsq ngưahth ờpdth i ngựpdth a phơptge i thârppx y ởazpb bêbwvb n bờpdth suốptge i Ngọbwyf c-tuyềhbfq n. Vưahth ơptge ng Tuầpdth n-kiểtppq m đcndb ấjmlo u võyuhf vớxqif i sưahth huynh Hùrppx ng Trígavv , đcndb ãbbrt chếrppx t vàajlk o giờpdth Sửuebh u đcndb êbwvb m qua.
– Còuqxc n hai đcndb ạshro o đcndb ệbgns nhịepcb , đcndb ệbgns tam?
Ngọbwyf c-Liêbwvb n chỉpdth vàajlk o con đcndb ưahth ờpdth ng vắdtea t ngang qua núfghk i:
– Họbwyf bịepcb Thạshro ch-xa, Lôjwmf i-tiễuqxc n nãbbrt suốptge t đcndb êbwvb m; bịepcb hai hiệbgns u Quảbbsq ng-tháoumj nh, Quảbbsq ng-vũxfws tậmltd p kígavv ch chếrppx t phârppx n nửuebh a; còuqxc n phârppx n nửuebh a xuốptge ng núfghk i đcndb ầpdth u hàajlk ng. Nộuirl i ngàajlk y hôjwmf m nay, Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng sẽeqiq cấjmlo p lưahth ơptge ng thựpdth c cho họbwyf vềhbfq Quếrppx -chârppx u.
Thủbojt -Tiếrppx t nówspy i nhưahth ngưahth ờpdth i mấjmlo t hồyqqi n:
– Thếrppx còuqxc n Trưahth ơptge ng Biệbgns n, Hứtppq a Dựpdth ?
– Dưahth ờpdth ng nhưahth hai vịepcb đcndb ówspy chếrppx t trong loạshro n quârppx n, chúfghk ng tôjwmf i đcndb ang cho tìepcb m xáoumj c, đcndb ểtppq tẩcycy m liệbgns m, rồyqqi i sẽeqiq đcndb ưahth a vềhbfq Quếrppx -chârppx u.
Trong khi Ngọbwyf c-Liêbwvb n đcndb ốptge i đcndb áoumj p, thìepcb từuirl phígavv a sau Lýbgns Đuhnp oan đcndb ãbbrt đcndb em đcndb ộuirl i y-sĩajij lêbwvb n, đcndb ang băyuhf ng bówspy cho thưahth ơptge ng binh Tốptge ng. Thấjmlo y viêbwvb n tham tưahth ớxqif ng Triệbgns u Túfghk nằilwg n thoi thówspy p thởazpb miệbgns ng xin nưahth ớxqif c uốptge ng. Lýbgns Đuhnp oan vộuirl i bồyqqi ng y lêbwvb n, đcndb ưahth a vềhbfq chỗmiwh bằilwg ng phẳdrlk ng, lấjmlo y nưahth ớxqif c cho uốptge ng, rồyqqi i băyuhf ng bówspy cấjmlo p cứtppq u.
Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t ngửuebh a mặiqiq t lêbwvb n trờpdth i chỉpdth vềhbfq phígavv a núfghk i Ngũxfws -lĩajij nh, lạshro y ba lạshro y rồyqqi i than:
– Hy-Ninh bệbgns hạshro ! Trưahth ớxqif c đcndb ârppx y vua Đuhnp ếrppx -Minh đcndb ãbbrt lậmltd p đcndb àajlk n tếrppx cáoumj o trờpdth i đcndb ấjmlo t, phârppx n chia cưahth ơptge ng thổbwvb Nam-Bắdtea c rằilwg ng: Nam khôjwmf ng xârppx m Bắdtea c, Bắdtea c chẳdrlk ng hiếrppx p Nam, kẻtppq nàajlk o tráoumj i lờpdth i thìepcb tuyệbgns t tổbwvb tuyệbgns t tôjwmf n. Cho nêbwvb n đcndb ờpdth i Tầpdth n, Đuhnp ồyqqi Thưahth vớxqif i nửuebh a triệbgns u quârppx n bịepcb đcndb ốptge t ởazpb Ma-tầpdth n lĩajij nh; đcndb ờpdth i Háoumj n, Mãbbrt Việbgns n, Lưahth u Long bạshro ịepcb quârppx n ởazpb hồyqqi Đuhnp ộuirl ng-đcndb ìepcb nh; rồyqqi i Hoàajlk ng Thao bịepcb giếrppx t ởazpb sôjwmf ng Bạshro ch-đcndb ằilwg ng; rồyqqi i Hầpdth u Nhârppx n-Bảbbsq o, Triệbgns u Phụxqif ng-Huârppx n, Quáoumj ch Quârppx n-Biệbgns n, Tôjwmf n Toàajlk n-Hưahth ng bạshro i ởazpb Chi-lăyuhf ng, Bạshro ch-đcndb ằilwg ng. Bârppx y giờpdth thàajlk nh Ung nhưahth đcndb èduok n trưahth ớxqif c giówspy , thầpdth n đcndb ãbbrt làajlk m hếrppx t sứtppq c, màajlk đcndb ưahth a đcndb ếrppx n kếrppx t quảbbsq nàajlk y. Chẳdrlk ng qua làajlk sốptge trờpdth i đcndb ãbbrt đcndb ịepcb nh.
Ngọbwyf c-Liêbwvb n tiếrppx p:
– Khảbbsq ng kháoumj i thay! Trung nghĩajij a thay lờpdth i củbojt a mộuirl t tưahth ớxqif ng ngoàajlk i biêbwvb n thùrppx y khôjwmf ng nhụxqif c mệbgns nh quârppx n vưahth ơptge ng. Trưahth ơptge ng đcndb ạshro i nhârppx n luậmltd n đcndb úfghk ng. Cáoumj i thờpdth i vua Đuhnp ếrppx -Minh lậmltd p đcndb àajlk n tếrppx trờpdth i đcndb ấjmlo t đcndb ãbbrt quáoumj xa. Tiểtppq u nữxqif xin dẫeqiq n tígavv ch mớxqif i đcndb ârppx y tạshro i Tốptge ng triềhbfq u đcndb ểtppq đcndb ạshro i nhârppx n nghe: Bấjmlo y giờpdth làajlk niêbwvb n hiệbgns u Đuhnp ạshro i-trung Tưahth ờpdth ng-phùrppx nguyêbwvb n niêbwvb n (Mậmltd u-Thârppx n, DL.1008), tháoumj ng giêbwvb ng, ngàajlk y Ấxfws t-Sửuebh u, cówspy tiếrppx ng thầpdth n tiêbwvb n từuirl cửuebh a Đuhnp ạshro i-thừuirl a trêbwvb n trờpdth i đcndb ọbwyf c bàajlk i văyuhf n rấjmlo t dàajlk i, khắdtea p Biệbgns n-kinh đcndb ềhbfq u nghe đcndb ưahth ợeqiq c. Vua Chârppx n-Tôjwmf ng sai chérppx p lạshro i, rồyqqi i cho triệbgns u quầpdth n thầpdth n ởazpb đcndb iệbgns n Triềhbfq u-nguyêbwvb n, vàajlk gọbwyf i sáoumj ch ấjmlo y làajlk Thiêbwvb n-thưahth . Nộuirl i dung sáoumj ch đcndb ịepcb nh rõyuhf cưahth ơptge ng vựpdth c Trung-nguyêbwvb n vàajlk bốptge n phígavv a Đuhnp ôjwmf ng, Târppx y, Nam, Bắdtea c. Phầpdth n đcndb ịepcb nh cưahth ơptge ng giớxqif i Nam vựpdth c chảbbsq nówspy i rõyuhf rằilwg ng con vua Viêbwvb m-đcndb ếrppx làajlk m vua phưahth ơptge ng Nam đcndb ówspy sao? Vìepcb Thiêbwvb n-thưahth rấjmlo t linh, nêbwvb n từuirl đcndb ấjmlo y, mỗmiwh i tháoumj ng, tểtppq -tưahth ớxqif ng phảbbsq i đcndb ếrppx n đcndb iệbgns n Kígavv nh-thiêbwvb n đcndb ọbwyf c mộuirl t lầpdth n, mong thấjmlo u đcndb ếrppx n trờpdth i; nhờpdth trờpdth i sai Thiêbwvb n-binh, Thiêbwvb n-tưahth ớxqif ng ngăyuhf n chậmltd n khôjwmf ng cho Khấjmlo t-Đuhnp an vưahth ợeqiq t biêbwvb n chiếrppx m đcndb ấjmlo t Trung-thổbwvb . Kểtppq từuirl khi Vưahth ơptge ng An-Thạshro ch lêbwvb n làajlk m tểtppq -tưahth ớxqif ng, y mớxqif i bỏxpba khôjwmf ng đcndb ọbwyf c, rồyqqi i Trưahth ơptge ng đcndb ạshro i nhârppx n cùrppx ng chưahth quârppx n mớxqif i mua lấjmlo y kếrppx t quảbbsq nàajlk y.
Ghi chúfghk ,
Việbgns c chérppx p Thiêbwvb n-thưahth nàajlk y, đcndb ưahth ợeqiq c ghi rõyuhf trong Tốptge ng-sửuebh quyểtppq n 7, Chârppx n-tôjwmf ng bảbbsq n kỷwlpk , trang 135. Sựpdth thựpdth c bấjmlo y giờpdth phígavv a Bắdtea c Tốptge ng bịepcb Liêbwvb u uy hiếrppx p, bắdtea t cắdtea t đcndb ấjmlo t, nộuirl p vàajlk ng lụxqif a. Phígavv a Târppx y bịepcb Târppx y-hạshro tấjmlo n côjwmf ng. Phígavv a Nam bịepcb Đuhnp ạshro i-Việbgns t érppx p. Bọbwyf n 5 gian thầpdth n bịepcb Tốptge ng-sửuebh gọbwyf i làajlk Ngũxfws -quỷwlpk gồyqqi m Vưahth ơptge ng Khârppx m Nhưahth ợeqiq c, Trầpdth n Nghiêbwvb u-Táoumj (Tẩcycy u), Đuhnp inh Vịepcb , Trầpdth n Bàajlk nh Niêbwvb n, Lưahth u Thừuirl a Hoa mớxqif i bầpdth y ra tròuqxc bịepcb p bợeqiq m. Niêbwvb n hiệbgns u Đuhnp ạshro i-trung Tưahth ờpdth ng-phùrppx đcndb ờpdth i vua Chârppx n-Tôjwmf ng (1008) thay vìepcb tổbwvb chứtppq c binh bịepcb giữxqif nưahth ớxqif c, thìepcb Tểtppq -tưahth ớxqif ng Vưahth ơptge ng Khârppx m Nhưahth ợeqiq c đcndb ềhbfq nghịepcb nêbwvb n dùrppx ng hìepcb nh thứtppq c Phong-thiệbgns n, tứtppq c tếrppx cáoumj o trờpdth i đcndb ấjmlo t ởazpb núfghk i Tháoumj i-sơptge n đcndb ểtppq trấjmlo n phụxqif c bốptge n phưahth ơptge ng. Nhưahth ng muốptge n tỏxpba ra việbgns c cúfghk ng tếrppx đcndb ówspy làajlk linh ứtppq ng tựpdth trờpdth i, cầpdth n phảbbsq i cówspy bộuirl sáoumj ch gọbwyf i làajlk Thiêbwvb n-thưahth , củbojt a Thiêbwvb n-đcndb ìepcb nh ban xuốptge ng.
Tháoumj ng ba niêbwvb n hiệbgns u Thiêbwvb n-hy thứtppq ba (??) vẫeqiq n thờpdth i vua Chârppx n-Tôjwmf ng, viêbwvb n Tuầpdth n-kiểtppq m Chu Năyuhf ng cùrppx ng viêbwvb n Tháoumj i-giáoumj m Chu Hoàajlk i Chígavv nh đcndb ưahth ợeqiq c nhàajlk vua chuẩcycy n cho làajlk m Thiêbwvb n-thưahth giảbbsq , đcndb em dấjmlo u vàajlk o hang núfghk i Càajlk n-hựpdth u, phígavv a Nam Trưahth ờpdth ng-an, rồyqqi i sai bọbwyf n đcndb ồyqqi ng cốptge t nówspy i rằilwg ng « Từuirl nghìepcb n xưahth a, cówspy Thiêbwvb n-thưahth từuirl trờpdth i rơptge i xuốptge ng hang núfghk i Càajlk n-hựpdth u ». Song sĩajij dârppx n khôjwmf ng ai tin.
Bấjmlo y giờpdth danh sĩajij Khấjmlo u Chuẩcycy n, trưahth ớxqif c từuirl ng làajlk Tểtppq -tưahth ớxqif ng, bịepcb biếrppx m vìepcb tộuirl i nówspy i thẳdrlk ng, rấjmlo t đcndb ưahth ợeqiq c sĩajij dârppx n tin tưahth ởazpb ng. Oârppx ng đcndb ang trấjmlo n nhậmltd m đcndb ạshro o Vĩajij nh-hưahth ng quârppx n gầpdth n núfghk i Càajlk n Hựpdth u. Sĩajij dârppx n nówspy i rằilwg ng: Cáoumj i vụxqif Thiêbwvb n-thưahth làajlk bịepcb a đcndb ặiqiq t. Nếrppx u nhưahth cówspy thìepcb ắdtea t Khấjmlo u Chuẩcycy n đcndb ãbbrt dârppx ng vềhbfq triềhbfq u.
Vua Chârppx n-Tôjwmf ng mậmltd t sai Chu Hoàajlk i Chígavv nh ngỏxpba ýbgns rằilwg ng Khấjmlo u Chuẩcycy n nêbwvb n giảbbsq vàajlk o núfghk i, tìepcb m thấjmlo y Thiêbwvb n-tưahth rồyqqi i dârppx ng lêbwvb n vua. Lúfghk c đcndb ầpdth u Khấjmlo u Chuẩcycy n từuirl chốptge i, nhưahth ng vìepcb say quyềhbfq n hàajlk nh, muốptge n vềhbfq triềhbfq u, ôjwmf ng phảbbsq i báoumj n rẻtppq cáoumj i chígavv nh khígavv . Khi ôjwmf ng mang Thiêbwvb n-thưahth vềhbfq Biệbgns n-kinh, nhàajlk vua thârppx n ra cổbwvb ng thàajlk nh rưahth ớxqif c. Dĩajij nhiêbwvb n Khấjmlo u Chuẩcycy n thanh vârppx n đcndb ắdtea c lộuirl . Thếrppx làajlk tháoumj ng sáoumj u năyuhf m đcndb ówspy , Vưahth ơptge ng Khârppx m Nhưahth ợeqiq c chếrppx t, Khấjmlo u Chuẩcycy n đcndb ưahth ợeqiq c phong chứtppq c Tểtppq -tưahth ớxqif ng kiêbwvb m Lạshro i-bộuirl thưahth ợeqiq ng-thưahth .
Mộuirl t danh sĩajij đcndb ưahth ơptge ng thờpdth i làajlk Ngụxqif y Dãbbrt ngưahth ờpdth i Thiểtppq m-chârppx u đcndb ãbbrt đcndb ãbbrt làajlk m mộuirl t bàajlk i thơptge chârppx m biếrppx m Khấjmlo u Chuẩcycy n. Khấjmlo u Chẩcycy n đcndb au lắdtea m, ôjwmf ng làajlk m thơptge đcndb ểtppq biệbgns n luậmltd n cho mìepcb nh nhưahth sau:
Tặiqiq ng Ngụxqif y Dãbbrt xửuebh sĩajij
Nhârppx n văyuhf n danh lợeqiq i tẩcycy u trầpdth n ai,
Duy tửuebh cao nhàajlk n hốptge i thịepcb nh tàajlk i.
Hârppx m chẳdrlk m dạshro phong huyêbwvb n tiếrppx t lệbgns ,
Bếrppx môjwmf n xuârppx n vũxfws trưahth ởazpb ng môjwmf i đcndb àajlk i.
Thi đcndb ềhbfq viễuqxc n tụxqif kinh niêbwvb n đcndb ắdtea c.
Tăyuhf ng luyếrppx n u hiêbwvb n kếrppx nhậmltd t lai,
Khưahth ớxqif c khủbojt ng minh quârppx n trưahth ng ẩcycy n dậmltd t,
Khêbwvb vârppx n nan đcndb ắdtea c, cậmltd n bồyqqi i hồyqqi i.
Dịepcb ch
Ngưahth ờpdth i đcndb ờpdth i danh lợeqiq i thígavv ch bon chen,
Duy chỉpdth ngàajlk i đcndb ârppx y quảbbsq thựpdth c nhàajlk n.
Ôjjat m gốptge i ngồyqqi i nghe thanh giówspy thổbwvb i,
Mưahth a xuârppx n, cửuebh a khérppx p cảbbsq nh rêbwvb u lan.
Hang núfghk i xa xăyuhf m thưahth gửuebh i lạshro i,
Tăyuhf ng nhârppx n yêbwvb u thígavv ch hiêbwvb n hoang tàajlk n.
Chỉpdth sợeqiq vua trưahth ng ngưahth ờpdth i ởazpb ẩcycy n,
Còuqxc n đcndb ârppx u mârppx y, suốptge i cảbbsq nh xanh lam!
Thếrppx rồyqqi i, triềhbfq u đcndb ìepcb nh tếrppx cáoumj o khắdtea p nơptge i, nàajlk o núfghk i Tháoumj i-sơptge n, nàajlk o Khổbwvb ng-miếrppx u, nàajlk o tếrppx Đuhnp ạshro o-tổbwvb . Cáoumj c chârppx u quậmltd n cũxfws ng tếrppx , dârppx n cũxfws ng tếrppx , náoumj o loạshro n cảbbsq nưahth ớxqif c.
Nộuirl i dung Thiêbwvb n-thưahth nówspy i rằilwg ng: Vua Trung-nguyêbwvb n làajlk thiêbwvb n-tửuebh đcndb ưahth ợeqiq c sai xuốptge ng cai trịepcb Thiêbwvb n-hạshro . Sắdtea c dârppx n Bắdtea c làajlk Đuhnp ịepcb ch, Târppx y làajlk Nhung, Đuhnp ôjwmf ng làajlk Di, Nam làajlk Man phảbbsq i quy phụxqif c. Trong sáoumj ch cũxfws ng đcndb ịepcb nh rõyuhf cưahth ơptge ng thổbwvb củbojt a Trung-nguyêbwvb n vớxqif i bốptge n vùrppx ng Đuhnp ôjwmf ng, Târppx y, Nam, Bắdtea c. Sáoumj chlạshro i đcndb ưahth ợeqiq c vua cho ngưahth ờpdth i núfghk p trêbwvb n cáoumj c nówspy c đcndb ềhbfq n thờpdth Tam-hoàajlk ng, Ngũxfws -đcndb ếrppx đcndb ọbwyf c. Dârppx n chúfghk ng nghe thấjmlo y tưahth ởazpb ng đcndb ârppx u trờpdth i sai thiêbwvb n tưahth ớxqif ng xuốptge ng đcndb ọbwyf c. Họbwyf chérppx p lạshro i rồyqqi i lưahth u truyềhbfq n. Sau vụxqif nàajlk y tinh thầpdth n quârppx n, dârppx n Tốptge ng hưahth ng khởazpb i lêbwvb n, giữxqif đcndb ưahth ợeqiq c cưahth ơptge ng giớxqif i phígavv a Bắdtea c hơptge n năyuhf m mưahth ơptge i năyuhf m.
Khi Quáoumj ch Quỳuvgf , Triệbgns u Tiếrppx t đcndb em quârppx n sang đcndb áoumj nh Đuhnp ạshro i-Việbgns t, quârppx n Tốptge ng tiếrppx n tớxqif i sôjwmf ng Nhưahth -nguyệbgns t, chỉpdth còuqxc n cáoumj ch Thăyuhf ng-long cówspy 25 km. Lýbgns Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t cho làajlk m bàajlk i thơptge , ngụxqif ýbgns Thiêbwvb n-thưahth đcndb ãbbrt đcndb ịepcb nh ranh giớxqif i Hoa-Việbgns t, kẻtppq nàajlk o xârppx m lăyuhf ng Đuhnp ạshro i-Việbgns t làajlk tráoumj i vớxqif i sáoumj ch trờpdth i, ắdtea t phảbbsq i bạshro i. Sau đcndb ówspy ôjwmf ng sai ngưahth ờpdth i núfghk p trong đcndb ềhbfq n thờpdth chưahth thầpdth n, màajlk đcndb ọbwyf c. Binh tưahth ớxqif ng Tốptge ng nghe đcndb ưahth ợeqiq c, lạshro i tưahth ởazpb ng làajlk trờpdth i sai thầpdth n xuốptge ng kểtppq tộuirl i, rồyqqi i truyềhbfq n nhau vềhbfq sựpdth tígavv ch Thiêbwvb n-thưahth , vềhbfq trậmltd n đcndb áoumj nh Hỏxpba a-giáoumj p. Họbwyf thìepcb thầpdth m: Nhưahth vậmltd y việbgns c Tốptge ng ra quârppx n tráoumj i vớxqif i Thiêbwvb n-thưahth , thìepcb trưahth ớxqif c sau rồyqqi i cũxfws ng đcndb ếrppx n chếrppx t hếrppx t. Đuhnp ówspy làajlk mộuirl t nguyêbwvb n do đcndb ưahth a đcndb ếrppx n quârppx n Tốptge ng mấjmlo t hếrppx t tinh thầpdth n chiếrppx n đcndb ấjmlo u, rồyqqi i bịepcb bạshro i. Nhắdtea c lạshro i bàajlk i thơptge nhưahth sau:
Nam-quốptge c sơptge n hàajlk Nam đcndb ếrppx cưahth ,
Tiệbgns t nhiêbwvb n đcndb ịepcb nh phậmltd n tạshro i Thiêbwvb n-thưahth .
Nhưahth hàajlk nghịepcb ch lỗmiwh lai xârppx m phạshro m,
Nhữxqif đcndb ẳdrlk ng hàajlk nh khan thủbojt bạshro i hưahth .
Dịepcb ch:
Nam-quốptge c sơptge n hàajlk vua Nam ởazpb ,
Đuhnp iềhbfq u nàajlk y đcndb ãbbrt đcndb ịepcb nh tạshro i Thiêbwvb n-thưahth .
Bọbwyf n bay làajlk giặiqiq c từuirl xa đcndb ếrppx n,
Làajlk m sao tráoumj nh đcndb ưahth ợeqiq c đcndb ạshro i bạshro i ưahth ?
Suốptge t 987 năyuhf m qua, ngưahth ờpdth i Việbgns t đcndb ọbwyf c bàajlk i thơptge trêbwvb n thấjmlo y cârppx u « Tiệbgns t nhiêbwvb n đcndb ịepcb nh phậmltd n tạshro i Thiêbwvb n-thưahth » thìepcb cứtppq cho thiêbwvb n thưahth làajlk danh từuirl chung đcndb ểtppq chỉpdth sáoumj ch trờpdth i do Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t bịepcb a ra; khôjwmf ng ai biếrppx t rằilwg ng đcndb ówspy làajlk danh tựpdth riêbwvb ng đcndb ểtppq chỉpdth bộuirl sáoumj ch ra đcndb ờpdth i vàajlk o thờpdth i vua Chârppx n-Tôjwmf ng.
Vìepcb hệbgns thốptge ng tuyêbwvb n truyềhbfq n từuirl thờpdth i Chârppx n-Tôjwmf ng qua thờpdth i Nhârppx n-Tôjwmf ng, Anh-Tôjwmf ng, bấjmlo y giờpdth làajlk thờpdth i Thầpdth n-tôjwmf ng, (1076) trêbwvb n từuirl vua, đcndb ạshro i thầpdth n, cho đcndb ếrppx n dârppx n Trung-hoa đcndb ềhbfq u tin vàajlk o Thiêbwvb n-thưahth nêbwvb n Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t mớxqif i nhârppx n đcndb ówspy , dùrppx ng gậmltd y ôjwmf ng đcndb ậmltd p lưahth ng ôjwmf ng. Chỉpdth đcndb ộuirl c giảbbsq Nam-quốptge c sơptge n hàajlk mớxqif i hiểtppq u rõyuhf ýbgns nghĩajij a chữxqif Thiêbwvb n-thưahth nàajlk y màajlk thôjwmf i.
Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t cung tay nówspy i vớxqif i Ngọbwyf c-Liêbwvb n:
– Mệbgns nh trờpdth i đcndb ãbbrt đcndb ịepcb nh nhưahth vậmltd y, thìepcb Trưahth ơptge ng nàajlk y còuqxc n sốptge ng sao đcndb ưahth ợeqiq c? Kẻtppq bạshro i trậmltd n mong phu nhârppx n vềhbfq khảbbsq i vớxqif i Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng rằilwg ng, xin ngưahth ờpdth i cho chôjwmf n năyuhf m anh em chúfghk ng tôjwmf i tạshro i đcndb ârppx y, đcndb ểtppq oan hồyqqi n ngàajlk y ngàajlk y cảbbsq n bưahth ớxqif c nhữxqif ng kẻtppq làajlk m tráoumj i mệbgns nh trờpdth i.
Nówspy i dứtppq t lờpdth i, Trưahth ơptge ng đcndb ưahth a kiếrppx m lêbwvb n cổbwvb tựpdth tửuebh .
Ghi chúfghk ,
Sau nàajlk y, triềhbfq u Tốptge ng cho xârppx y mộuirl năyuhf m tưahth ớxqif ng tửuebh trậmltd n nàajlk y rấjmlo t lớxqif n; truy phong cho Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t tưahth ớxqif c vưahth ơptge ng; lạshro i truy phong cho Ôjjat n Nguyêbwvb n-Dụxqif , Hứtppq a-Dựpdth , Trưahth ơptge ng-Biệbgns n, Vưahth ơptge ng-Trấjmlo n tưahth ớxqif c côjwmf ng, vàajlk lậmltd p đcndb ềhbfq n thờpdth ngay chârppx n núfghk i Hỏxpba a-giáoumj p. Sau con cháoumj u củbojt a họbwyf cảbbsq i táoumj ng mang xưahth ơptge ng vềhbfq quêbwvb , còuqxc n mộuirl ởazpb cạshro nh đcndb ềhbfq n hiệbgns n nay làajlk mộuirl tưahth ợeqiq ng trưahth ng. Niêbwvb n hiệbgns u Thiệbgns u-Hưahth ng thứtppq chígavv n, đcndb ờpdth i Tốptge ng Cao-tôjwmf ng (DL. 1139), triềhbfq u đcndb ìepcb nh cho tạshro c bia đcndb áoumj , đcndb úfghk c tưahth ợeqiq ng, gia phong tưahth ớxqif c vưahth ơptge ng cho cảbbsq năyuhf m, đcndb ềhbfq n thờpdth đcndb ówspy mang têbwvb n « Trung-liệbgns t ngũxfws đcndb ạshro i vưahth ơptge ng từuirl ». Sang triềhbfq u Minh, dârppx n chúfghk ng xârppx y thêbwvb m đcndb ềhbfq n thờpdth năyuhf m tưahth ớxqif ng ởazpb Côjwmf n-lôjwmf n, Đuhnp ạshro i-giáoumj p, Ngọbwyf c-tuyềhbfq n. Trong cuộuirl c cáoumj ch mạshro ng văyuhf n hówspy a (1966), đcndb ềhbfq n bịepcb pháoumj hủbojt y, tưahth ợeqiq ng đcndb ồyqqi ng bịepcb nấjmlo u ra, bia bịepcb vạshro c, nhưahth ng rấjmlo t may nguyêbwvb n văyuhf n bia vẫeqiq n còuqxc n in trong TTCTBK. Khi tôjwmf i viếrppx t nhữxqif ng giòuqxc ng nàajlk y (1995), thìepcb báoumj c-sĩajij Ôjjat n Thúfghk y-Hoa hậmltd u duệbgns củbojt a Ôjjat n Nguyêbwvb n-Dụxqif ; kỹoumj -sưahth Trưahth ơptge ng Minh, hậmltd u duệbgns củbojt a Trưahth ơptge ng Thủbojt -Tiếrppx t, đcndb ang thu gówspy p tiềhbfq n củbojt a con cháoumj u năyuhf m tưahth ớxqif ng, dựpdth ng lạshro i đcndb ềhbfq n.
Trong TS, TTTTGTB ghi trậmltd n Đuhnp ạshro i-giáoumj p diễuqxc n ra ngàajlk y Târppx n-Dậmltd u, tháoumj ng giêbwvb ng niêbwvb n hiệbgns u Hy-Ninh thứtppq chígavv n(4 tháoumj ng giêbwvb ng, năyuhf m Bígavv nh-Thìepcb n, DL. 11-02-1076). Còuqxc n theo bia củbojt a năyuhf m tưahth ớxqif ng thìepcb trậmltd n khởazpb i diễuqxc n vàajlk o giờpdth Mùrppx i ngàajlk y 4, Trưahth ơptge ng tựpdth tửuebh vàajlk o giờpdth Thìepcb n ngàajlk y 7 tháoumj ng giêbwvb ng. Nhưahth vậmltd y trậmltd n đcndb áoumj nh diễuqxc n ra trong bốptge n ngàajlk y.
Chiềhbfq u ngàajlk y 7 tháoumj ng giêbwvb ng niêbwvb n hiệbgns u Tháoumj i-Ninh thứtppq năyuhf m đcndb ờpdth i vua Nhârppx n-tôjwmf ng nưahth ớxqif c Đuhnp ạshro i-Việbgns t (DL. 14-1-1076), sau khi đcndb ãbbrt cho băyuhf ng bówspy , chữxqif a trịepcb thưahth ơptge ng binh Tốptge ng, lạshro i cấjmlo p cho lưahth ơptge ng thựpdth c đcndb ểtppq vềhbfq Quếrppx -chârppx u; Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng truyềhbfq n hộuirl i chưahth tưahth ớxqif ng lạshro i mừuirl ng chiếrppx n thắdtea ng.
Vưahth ơptge ng gọbwyf i vợeqiq chốptge ng Đuhnp inh Hoàajlk ng-Nghi ra chỗmiwh vắdtea ng, ban lệbgns nh:
– Năyuhf m tưahth ớxqif ng Tốptge ng vìepcb chúfghk a tuẫeqiq n quốptge c, vậmltd y hai em hãbbrt y sắdtea m sửuebh a quan quáoumj ch chôjwmf n ởazpb đcndb ỉpdth nh Hỏxpba a-giáoumj p, trêbwvb n mộuirl cho khắdtea c bia đcndb áoumj ghi rõyuhf têbwvb n, ngàajlk y, giờpdth chếrppx t củbojt a họbwyf . Lạshro i làajlk m mộuirl t tấjmlo m bia, chérppx p lạshro i hùrppx ng khígavv khi họbwyf lúfghk c tửuebh trậmltd n. Còuqxc n đcndb áoumj m binh sĩajij , đcndb ệbgns dùrppx ng tùrppx binh thu nhặiqiq t xáoumj c đcndb em chôjwmf n cạshro nh con đcndb ưahth ờpdth ng từuirl Côjwmf n-lôjwmf n tớxqif i chârppx n núfghk i phígavv a Nam Hỏxpba a-giáoumj p sơptge n. Trêbwvb n mỗmiwh i mộuirl , nhớxqif cắdtea m mộuirl t miếrppx ng váoumj n đcndb ềhbfq rõyuhf têbwvb n họbwyf , chứtppq c tưahth ớxqif c củbojt a từuirl ng ngưahth ờpdth i. Nhưahth vậmltd y, sau nàajlk y gia đcndb ìepcb nh họbwyf cówspy thểtppq tìepcb m đcndb ếrppx n đcndb ểtppq cáoumj i tảbbsq i táoumj ng vềhbfq quêbwvb .
Đuhnp inh Hoàajlk ng-Nghi đcndb ưahth a mắdtea t nhìepcb n vưahth ơptge ng, miệbgns ng cưahth ờpdth i tủbojt m tỉpdth m:
– Xin tuârppx n chỉpdth .
Thấjmlo y nérppx t mặiqiq t Hoàajlk ng-Nghi cưahth ờpdth i màajlk khôjwmf ng phảbbsq i cưahth ờpdth i vưahth ơptge ng hỏxpba i:
– Nghi đcndb ệbgns hiểtppq u ýbgns ta rồyqqi i ưahth ?
– Dĩajij nhiêbwvb n em hiểtppq u.
– Em thửuebh nówspy i cho ta nghe xem, cówspy đcndb úfghk ng khôjwmf ng nàajlk o?
– Sau nàajlk y chúfghk ng ta rúfghk t đcndb i rồyqqi i thếrppx nàajlk o Tốptge ng cũxfws ng đcndb em quârppx n từuirl Târppx y, từuirl Bắdtea c xuốptge ng Nam đcndb áoumj nh ta trảbbsq thùrppx . Quârppx n nhấjmlo t đcndb ịepcb nh phảbbsq i qua Đuhnp ạshro i-giáoumj p, Hoảbbsq -giáoumj p, Ngọbwyf c-tuyềhbfq n. Thửuebh hỏxpba i ai ra trậmltd n màajlk khôjwmf ng sợeqiq chếrppx t? Khi quârppx n Tốptge ng qua đcndb ârppx y, trong lòuqxc ng vốptge n sợeqiq sệbgns t, màajlk suốptge t dọbwyf c đcndb ưahth ờpdth ng thấjmlo y bốptge n vạshro n cáoumj i mảbbsq , vớxqif i ngôjwmf i mộuirl lớxqif n củbojt a năyuhf m tưahth ớxqif ng, thìepcb dùrppx can đcndb ảbbsq m đcndb ếrppx n đcndb ârppx u cũxfws ng phảbbsq i bởazpb vígavv a. Vưahth ơptge ng sai em chôjwmf n quârppx n Tốptge ng thìepcb mộuirl t làajlk do thiệbgns n-târppx m, hai làajlk dùrppx ng mảbbsq Tốptge ng hớxqif p hồyqqi n quârppx n Tốptge ng vậmltd y.
– Đuhnp úfghk ng thếrppx .
Tưahth ớxqif ng sĩajij tềhbfq tựpdth u vưahth ơptge ng hỏxpba i:
– Trong trậmltd n vừuirl a qua, ta dùrppx ng hưahth binh nhiềhbfq u hơptge n làajlk thựpdth c, ta đcndb áoumj nh vàajlk o târppx m giặiqiq c hơptge n làajlk dùrppx ng đcndb ao kiếrppx m. Chígavv nh vìepcb vậmltd y quârppx n Tốptge ng tan vỡmltd mau chówspy ng, màajlk cảbbsq hai bêbwvb n đcndb ềhbfq u ígavv t đcndb ổbwvb máoumj u. Bârppx y giờpdth ta rúfghk t quârppx n.
Phạshro m Dậmltd t đcndb ứtppq ng lêbwvb n nówspy i:
– Khảbbsq i vưahth ơptge ng gia, hôjwmf m trưahth ớxqif c đcndb áoumj nh chiếrppx m Côjwmf n-lôjwmf n, đcndb ệbgns đcndb ãbbrt cho pháoumj hầpdth u hếrppx t nhữxqif ng gìepcb do Târppx n-pháoumj p thiếrppx t lậmltd p, lạshro i hủbojt y hếrppx t cầpdth u cốptge ng, thàajlk nh trìepcb từuirl Côjwmf n-lôjwmf n tớxqif i Liễuqxc u-chârppx u, Târppx n-chârppx u. Ta rúfghk t làajlk phảbbsq i.
Lýbgns Đuhnp oan đcndb ứtppq ng dậmltd y:
– Khảbbsq i vưahth ơptge ng gia, thờpdth i Lĩajij nh-Nam, côjwmf ng-chúfghk a Gia-hưahth ng Trầpdth n Quốptge c đcndb ưahth ợeqiq c lệbgns nh đcndb em quârppx n đcndb ốptge t hếrppx t kho lẫeqiq m, xưahth ởazpb ng đcndb ówspy ng chiếrppx n thuyềhbfq n Háoumj n. Ngưahth ờpdth i đcndb ãbbrt nhârppx n đcndb ówspy , vi chỉpdth , đcndb em quârppx n tiếrppx n vềhbfq Lạshro c-dưahth ơptge ng lậmltd t đcndb ổbwvb triềhbfq u Háoumj n. Nay vùrppx ng Quếrppx -chârppx u, Trưahth ờpdth ng-sa... Tốptge ng khôjwmf ng còuqxc n quârppx n. Ta nhârppx n mớxqif i đcndb ạshro i thắdtea ng, thểtppq nhưahth trẻtppq tre, xin vưahth ơptge ng gia cho bọbwyf n đcndb ệbgns tiếrppx n vềhbfq chiếrppx m lạshro i Trưahth ờpdth ng-sa, hồyqqi Đuhnp ộuirl ng-đcndb ìepcb nh, lậmltd p lạshro i lãbbrt nh thổbwvb thờpdth i Văyuhf n-lang, thờpdth i Lĩajij nh-Nam.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng hỏxpba i cáoumj c tưahth ớxqif ng:
– Chưahth tưahth ớxqif ng nghĩajij gìepcb vềhbfq lờpdth i đcndb ềhbfq nghịepcb củbojt a Lýbgns đcndb ệbgns ?
Tấjmlo t cảbbsq Long-biêbwvb n ngũxfws hùrppx ng, Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh đcndb ềhbfq u táoumj n thàajlk nh ýbgns kiếrppx n củbojt a Lýbgns Đuhnp oan. Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng chưahth a biếrppx t trảbbsq lờpdth i sao, thìepcb thârppx n binh báoumj o cówspy nguyêbwvb n-soáoumj i Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t, Tôjwmf n Đuhnp ảbbsq n, Cẩcycy m-Thi, Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng tớxqif i. Vưahth ơptge ng vộuirl i dẫeqiq n cáoumj c tưahth ớxqif ng ra đcndb ówspy n vàajlk o.
Lễuqxc tấjmlo t.
Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng khen ngợeqiq i Long-biêbwvb n ngũxfws hùrppx ng vàajlk Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh:
– Ta khôjwmf ng ngờpdth cáoumj c em lạshro i biếrppx n chếrppx Thầpdth n-nỏxpba thàajlk nh nhữxqif ng nỏxpba bắdtea n mãbbrt nãbbrt o, hoàajlk ng thạshro ch lợeqiq i hạshro i nhưahth vậmltd y. Nhârppx n bàajlk chúfghk a kho Thiêbwvb n-Ninh than rằilwg ng cáoumj c em dùrppx ng sốptge mãbbrt nãbbrt o, hoàajlk ng thạshro ch nhiềhbfq u quáoumj , khôjwmf ng kịepcb p tiếrppx p tếrppx . Lạshro i nhârppx n ta thu đcndb ưahth ợeqiq c mấjmlo y kho loạshro i nhựpdth a cháoumj y, mãbbrt nãbbrt o, hoàajlk ng thạshro ch củbojt a Tốptge ng tígavv ch trữxqif ởazpb Khârppx m, Liêbwvb m, Dung, Nghi, Bạshro ch chârppx u. Ta sai chởazpb lêbwvb n Ung-chârppx u cho cáoumj c em dùrppx ng.
Tôjwmf n Đuhnp ảbbsq n vỗmiwh tay lêbwvb n vai Lýbgns Đuhnp oan:
– Trưahth ớxqif c khi cho Long-biêbwvb n ngũxfws hùrppx ng, Thầpdth n-võyuhf thậmltd p anh lêbwvb n đcndb ârppx y đcndb áoumj nh việbgns n binh Tốptge ng, vua bàajlk Bìepcb nh-Dưahth ơptge ng đcndb ãbbrt bàajlk n vớxqif i nguyêbwvb n soáoumj i Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t vàajlk ta rằilwg ng: Cho Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng vớxqif i cáoumj c cháoumj u đcndb i phen nàajlk y, thìepcb thàajlk nh côjwmf ng cầpdth m chắdtea c trong tay. Nhưahth ng phảbbsq i cẩcycy n thậmltd n, bằilwg ng khôjwmf ng cáoumj c cháoumj u sẽeqiq đcndb áoumj nh lêbwvb n chiếrppx m lạshro i vùrppx ng Trưahth ờpdth ng-sa, hồyqqi Đuhnp ộuirl ng-đcndb ìepcb nh, màajlk gârppx y ra tai vạshro lớxqif n. Nay quảbbsq nhiêbwvb n đcndb úfghk ng nhưahth vậmltd y.
Lýbgns Đuhnp oan hỏxpba i:
– Trìepcb nh sưahth thúfghk c, nay ta tiếrppx n lêbwvb n, thìepcb việbgns c chiếrppx m lạshro i cốptge thổbwvb thờpdth i Linh-Nam đcndb ârppx u cówspy khówspy ?
Tôjwmf n Đuhnp ảbbsq n mỉpdth m cưahth ờpdth i:
– Cháoumj u biếrppx t mộuirl t màajlk khôjwmf ng biếrppx t hai. Dĩajij nhiêbwvb n cáoumj c cháoumj u đcndb áoumj nh Trưahth ờpdth ng-sa thìepcb thàajlk nh côjwmf ng. Nhưahth ng thàajlk nh côjwmf ng rồyqqi i cówspy giữxqif đcndb ưahth ợeqiq c khôjwmf ng? Nàajlk y cháoumj u, đcndb ưahth ờpdth ng từuirl Đuhnp ạshro i-Việbgns t lêbwvb n đcndb ârppx y xa diệbgns u vợeqiq i, làajlk m sao ta cówspy thểtppq tiếrppx p tếrppx lưahth ơptge ng thảbbsq o cho năyuhf m vạshro n ngưahth ờpdth i ngựpdth a? Vớxqif i năyuhf m vạshro n ngưahth ờpdth i ngựpdth a làajlk m sao trấjmlo n đcndb ưahth ợeqiq c cảbbsq mộuirl t vùrppx ng rộuirl ng gấjmlo p hai mưahth ơptge i lầpdth n Đuhnp ạshro i-Việbgns t? Thờpdth i Lĩajij nh-Nam, bấjmlo y giờpdth vùrppx ng nàajlk y cứtppq hai Háoumj n, mộuirl t Việbgns t, màajlk khi ngưahth ờpdth i Háoumj n nổbwvb i dârppx y ta cũxfws ng khôjwmf ng giữxqif nổbwvb i, huốptge ng hồyqqi nay khắdtea p vùrppx ng, ta khôjwmf ng còuqxc n ngưahth ờpdth i Việbgns t nàajlk o?
Lýbgns Đuhnp oan im lặiqiq ng ngồyqqi i xuốptge ng, nhưahth ng trong lòuqxc ng còuqxc n ấjmlo m ứtppq c.
Tígavv n-Nghiãbbrt vưahth ơptge ng nówspy i:
– Cáoumj o chếrppx t ba năyuhf m, quay đcndb ầpdth u vềhbfq núfghk i. Hồyqqi i đcndb áoumj nh Chiêbwvb m, ta kếrppx t bạshro n, cứtppq u giúfghk p cho Đuhnp ộuirl ng-đcndb ìepcb nh thấjmlo t kiệbgns t, Tuyếrppx t-sơptge n thậmltd p anh, Trưahth ờpdth ng-bạshro ch ngũxfws hùrppx ng, cùrppx ng mộuirl t sốptge cao thủbojt . Ta lạshro i đcndb ưahth a vợeqiq con họbwyf sang bêbwvb n Đuhnp ạshro i-Việbgns t sinh sốptge ng. Thếrppx nhưahth ng, trong trậmltd n đcndb áoumj nh vừuirl a qua ta giao cho họbwyf việbgns c tổbwvb chứtppq c cai trịepcb , trừuirl ng trịepcb áoumj c báoumj , tuyểtppq n mộuirl nhârppx n tàajlk i. Ta dùrppx ng tùrppx binh tổbwvb chứtppq c thàajlk nh hai hiệbgns u binh Lĩajij nh-Nam, mộuirl t hiệbgns u binh Quếrppx -lârppx m đcndb ểtppq trấjmlo n thủbojt đcndb ấjmlo t chiếrppx m đcndb ưahth ợeqiq c. Thếrppx nhưahth ng bârppx y giờpdth trởazpb vềhbfq đcndb ấjmlo t Trung-nguyêbwvb n, họbwyf lạshro i muốptge n dùrppx ng quârppx n ấjmlo y cáoumj t cứtppq đcndb ịepcb a phưahth ơptge ng. Cho nêbwvb n ta chỉpdth nêbwvb n đcndb áoumj nh Tốptge ng, dàajlk nh lạshro i nhữxqif ng khêbwvb đcndb ộuirl ng đcndb ãbbrt mấjmlo t màajlk thôjwmf i, ta chẳdrlk ng nêbwvb n tham vọbwyf ng chiếrppx m đcndb ấjmlo t củbojt a họbwyf làajlk m gìepcb .
Thếrppx làajlk ngàajlk y hôjwmf m sau, Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng truyềhbfq n lệbgns nh rúfghk t quârppx n.
Ngàajlk y Ấxfws t-Sửuebh u, tháoumj ng giêbwvb ng niêbwvb n hiệbgns u Tháoumj i-Ninh thứtppq năyuhf m đcndb ờpdth i vua Lýbgns Nhârppx n-tôjwmf ng bêbwvb n Đuhnp ạshro i-Việbgns t (20 tháoumj ng giêbwvb ng năyuhf m Bígavv nh-Thìepcb n, DL. 26-2-1076).
Tạshro i đcndb ạshro i bảbbsq n doanh củbojt a nguyêbwvb n-soáoumj i Lýbgns Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t, chưahth tưahth ớxqif ng tềhbfq tựpdth u đcndb ầpdth y đcndb ủbojt , đcndb ểtppq nghe Tuyếrppx t-sơptge n thậmltd p anh, Đuhnp ộuirl ng-đcndb ìepcb nh thấjmlo t kiệbgns t, Trưahth ờpdth ng-bạshro ch ngũxfws hùrppx ng tưahth ờpdth ng trìepcb nh vềhbfq ba việbgns c đcndb ãbbrt làajlk m tạshro i vùrppx ng quârppx n Việbgns t mớxqif i chiếrppx m đcndb ưahth ợeqiq c: Mộuirl t làajlk hủbojt y bỏxpba Târppx n-pháoumj p củbojt a Vưahth ơptge ng An-Thạshro ch, hai làajlk tổbwvb chứtppq c lạshro i guồyqqi ng máoumj y cai trịepcb nhưahth thờpdth i vua Tốptge ng Nhârppx n-tôjwmf ng, ba làajlk trừuirl ng trịepcb bọbwyf n tham quan, bọbwyf n cưahth ờpdth ng hàajlk o áoumj c báoumj .
Sau khi nghe trìepcb nh bầpdth y xong, ngưahth ờpdth i đcndb ứtppq ng đcndb ầpdth u Đuhnp ộuirl ng-đcndb ìepcb nh thấjmlo t kiệbgns t làajlk Từuirl Báoumj -Tưahth ờpdth ng đcndb ềhbfq nghịepcb rằilwg ng tấjmlo t cảbbsq vùrppx ng Khârppx m, Liêbwvb m, Dung, Nghi, Bạshro ch xin đcndb ểtppq cho Đuhnp ộuirl ng-đcndb ìepcb nh thấjmlo t kiệbgns t cai trịepcb ; vùrppx ng Ung, Liễuqxc u, Târppx n xin đcndb ểtppq cho Tuyếrppx t-sơptge n thậmltd p anh cai trịepcb ; vùrppx ng cáoumj c khêbwvb đcndb ộuirl ng 18 ảbbsq i xin đcndb ểtppq cho Trưahth ờpdth ng-bạshro ch ngũxfws hùrppx ng cai trịepcb .
Nguyêbwvb n-soáoumj i Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t vui vẻtppq :
– Tụxqif c ngữxqif nówspy i: Việbgns c thiêbwvb n hạshro , ắdtea t cówspy ngưahth ờpdth i thiệbgns n hạshro giảbbsq i quyếrppx t, thựpdth c khôjwmf ng sai. Nay cáoumj c vịepcb võyuhf -lârppx m Trung-nguyêbwvb n đcndb ãbbrt muốptge n nhưahth vậmltd y, thìepcb làajlk đcndb iềhbfq u chúfghk ng tôjwmf i cầpdth u màajlk khôjwmf ng đcndb ưahth ợeqiq c. Xin cáoumj c vịepcb cứtppq tựpdth tiệbgns n bổbwvb quan lạshro i, đcndb ịepcb nh thuếrppx khówspy a tùrppx y ýbgns .
Sau khi đcndb áoumj m võyuhf lârppx m Trung-nguyêbwvb n rờpdth i hàajlk nh doanh, nguyêbwvb n-soáoumj i Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t cho canh phòuqxc ng thựpdth c cẩcycy n thậmltd n, rồyqqi i nghịepcb tớxqif i việbgns c rúfghk t quârppx n.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng bàajlk n:
– Mụxqif c đcndb ígavv ch thứtppq nhấjmlo t củbojt a chúfghk ng ta làajlk hủbojt y bỏxpba Târppx n-pháoumj p củbojt a Vưahth ơptge ng An-Thạshro ch tạshro i Quảbbsq ng-Nam Târppx y-lộuirl . Nay đcndb ãbbrt xong. Mụxqif c đcndb ígavv ch thừuirl nhìepcb làajlk pháoumj hếrppx t kho lưahth ơptge ng thảbbsq o, vũxfws khígavv , thàajlk nh trìepcb , quârppx n lữxqif củbojt a Tốptge ng chuẩcycy n bịepcb đcndb áoumj nh ta cũxfws ng đcndb ãbbrt xong. Mụxqif c đcndb ígavv ch thứtppq ba làajlk chiếrppx m lạshro i cáoumj c vùrppx ng đcndb ấjmlo t bịepcb Tốptge ng cưahth ớxqif p, cũxfws ng đcndb ãbbrt xong. Vậmltd y ta cówspy nêbwvb n pháoumj thàajlk nh Ung rồyqqi i mớxqif i rúfghk t. Hay rúfghk t luôjwmf n?
Chưahth tưahth ớxqif ng bàajlk n luậmltd n phârppx n vârppx n. Phígavv a khôjwmf ng muốptge n pháoumj thàajlk nh Ung, vìepcb đcndb áoumj nh thàajlk nh Ung xong cũxfws ng chẳdrlk ng ígavv ch lợeqiq i làajlk m bao, trong khi quârppx n dârppx n Tốptge ng trong thàajlk nh chếrppx t nhiềhbfq u quáoumj ; quârppx n mìepcb nh chếrppx t cũxfws ng khôjwmf ng ígavv t. Chủbojt trưahth ơptge ng nàajlk y gồyqqi m cówspy Tôjwmf n Đuhnp ảbbsq n, Cẩcycy m-Thi, côjwmf ng chúfghk a Thiêbwvb n-Ninh, Vũxfws -kịepcb thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n Hàajlk Mai-Việbgns t, đcndb ạshro i đcndb ôjwmf đcndb ốptge c Lýbgns Kếrppx -Nguyêbwvb n, cáoumj c đcndb ôjwmf đcndb ốptge c Trầpdth n Lârppx m, Trầpdth n Phúfghk c, Trầpdth n An, Trầpdth n Hảbbsq i. Mộuirl t phígavv a cho rằilwg ng thàajlk nh Ung làajlk đcndb ầpdth u nãbbrt o chỉpdth huy cáoumj c ảbbsq i tiếrppx p giáoumj p vớxqif i Đuhnp ạshro i-Việbgns t, bằilwg ng mọbwyf i giáoumj phảbbsq i san bằilwg ng thàajlk nh Ung, đcndb ểtppq sau nàajlk y Tốptge ng muốptge n xârppx y lạshro i cũxfws ng phảbbsq i tốptge n nhiềhbfq u côjwmf ng sứtppq c, nhưahth vậmltd y khảbbsq năyuhf ng đcndb áoumj nh Đuhnp ạshro i-Việbgns t đcndb ãbbrt giảbbsq m đcndb i. Chủbojt trưahth ơptge ng nàajlk y gồyqqi m cówspy Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng, Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng, Long-biêbwvb n ngũxfws -hùrppx ng, Târppx y-hồyqqi thấjmlo t kiệbgns t, Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh.
Hai bêbwvb n bàajlk n luậmltd n gầpdth n nửuebh a ngàajlk y, màajlk vẫeqiq n khôjwmf ng đcndb i đcndb ếrppx n kếrppx t quảbbsq nàajlk o. Cuốptge i cùrppx ng nguyêbwvb n soáoumj i Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t quyếrppx t đcndb ịepcb nh: Đuhnp ồyqqi ng ýbgns cho đcndb áoumj nh thàajlk nh Ung, vớxqif i hai đcndb iềhbfq u kiệbgns n. Mộuirl t làajlk khôjwmf ng đcndb ưahth ợeqiq c hy sinh quáoumj năyuhf m trăyuhf m quârppx n Việbgns t. Hai làajlk trong bẩcycy y ngàajlk y màajlk khôjwmf ng hạshro đcndb ưahth ợeqiq c thàajlk nh, thìepcb coi nhưahth thấjmlo t bạshro i, cho rúfghk t quârppx n.
Việbgns c đcndb áoumj nh thàajlk nh trao cho Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng, Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng. Hai vưahth ơptge ng họbwyf p vớxqif i Long-biêbwvb n ngũxfws hùrppx ng, Târppx y-hồyqqi thấjmlo t kiệbgns t, Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh, Vũxfws -kịepcb thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n đcndb ểtppq nghịepcb kếrppx đcndb áoumj nh thàajlk nh.
Đuhnp inh Hoàajlk ng-Nghi đcndb ứtppq ng lêbwvb n nówspy i:
– Nguyêbwvb n soáoumj i đcndb ãbbrt giớxqif i hạshro n cho chúfghk ng ta bẩcycy y ngàajlk y, vậmltd y bârppx y giờpdth đcndb ệbgns xin đcndb ưahth a ra năyuhf m bưahth ớxqif c pháoumj thàajlk nh Ung, chỉpdth trong ba ngàajlk y; màajlk quârppx n mìepcb nh chếrppx t rấjmlo t ígavv t, nhưahth ng quârppx n Tốptge ng thìepcb chếrppx t nhiềhbfq u lắdtea m.
Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng hỏxpba i:
– Nghi đcndb ệbgns thửuebh nówspy i cho ta nghe xem nàajlk o?
– Bưahth ớxqif c thứtppq nhấjmlo t làajlk tuyệbgns t đcndb ưahth ờpdth ng cấjmlo p nưahth ớxqif c. Trong mấjmlo y ngàajlk y đcndb áoumj nh thàajlk nh, đcndb ệbgns chúfghk ýbgns thấjmlo y quanh thàajlk nh Ung cówspy con hàajlk o cựpdth c sârppx u bắdtea t nguồyqqi n từuirl mộuirl t sôjwmf ng nhỏxpba . Hàajlk o lạshro i cówspy lạshro ch nhỏxpba thôjwmf ng vàajlk o trong thàajlk nh. Đuhnp ịepcb a thếrppx thàajlk nh rấjmlo t cao. Nếrppx u bârppx y giờpdth ta ngăyuhf n nưahth ớxqif c con sôjwmf ng thôjwmf ng vớxqif i hàajlk o, rồyqqi i khơptge i đcndb ấjmlo t thựpdth c sârppx u, ắdtea t bao nhiêbwvb u nưahth ớxqif c quanh hàajlk o sẽeqiq rúfghk t ra hếrppx t. Nhưahth vậmltd y chỉpdth nộuirl i trong hai ngàajlk y trong thàajlk nh khôjwmf ng còuqxc n nưahth ớxqif c uốptge ng nữxqif a.
Mọbwyf i ngưahth ờpdth i vỗmiwh tay hoan hôjwmf .
– Bưahth ớxqif c thứtppq nhìepcb làajlk lấjmlo p hàajlk o. Ta hiệbgns n cówspy trong tay hai vạshro n tùrppx binh. Sau khi khơptge i hếrppx t nưahth ớxqif c ởazpb hàajlk o quanh thàajlk nh, ta dùrppx ng tùrppx binh khuârppx n đcndb áoumj lấjmlo p hàajlk o. Dĩajij nhiêbwvb n trong khi họbwyf lấjmlo p hàajlk o, thìepcb quârppx n trong thàajlk nh cówspy thểtppq bắdtea n têbwvb n, lăyuhf n đcndb áoumj xuốptge ng. Vậmltd y khi họbwyf khuârppx n đcndb áoumj lấjmlo p hàajlk o, thìepcb ta dùrppx ng đcndb ộuirl i Thầpdth n-tiễuqxc n Long-biêbwvb n phụxqif c bêbwvb n ngoàajlk i, hễuqxc quârppx n Tốptge ng nhôjwmf đcndb ầpdth u lêbwvb n làajlk bắdtea n ngãbbrt .
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng gậmltd t đcndb ầpdth u:
– Phưahth ơptge ng pháoumj p nàajlk y đcndb ưahth ợeqiq c. Rồyqqi i sao?
– Bưahth ớxqif c thứtppq ba làajlk ta dùrppx ng lốptge i côjwmf ng thàajlk nh nhưahth vũxfws bãbbrt o, nhưahth sérppx t nổbwvb liêbwvb n tiếrppx p ngàajlk y đcndb êbwvb m; reo hòuqxc xung phong, dùrppx ng đcndb ạshro i nỏxpba bắdtea n Lôjwmf i-tiễuqxc n đcndb ốptge t sạshro ch nhàajlk cửuebh a, kho lẫeqiq m. Nhưahth vậmltd y chỉpdth hai ngàajlk y sau quârppx n Tốptge ng kiệbgns t lựpdth c, lưahth ơptge ng thảbbsq o cháoumj y hếrppx t, nhàajlk cửuebh a trúfghk ngụxqif chẳdrlk ng còuqxc n. Bấjmlo y giờpdth ta tiếrppx n sang bưahth ớxqif c thứtppq tưahth .
Mọbwyf i ngưahth ờpdth i hỏxpba i:
– Bưahth ớxqif c thứtppq tưahth làajlk gìepcb ?
– Bưahth ớxqif c thứtppq tưahth làajlk , quârppx n ta, ngưahth ờpdth i nàajlk o cũxfws ng cówspy mộuirl t cáoumj i túfghk i vảbbsq i lớxqif n đcndb ựpdth ng trang phụxqif c, dụxqif ng cụxqif . Ta lệbgns nh cho quârppx n tạshro m cấjmlo t trang phụxqif c, dụxqif ng cởazpb ởazpb trạshro i, lấjmlo y túfghk i đcndb ówspy đcndb ựpdth ng đcndb ấjmlo t. Ta cho họbwyf chờpdth sẵuqxc n ởazpb gầpdth n bốptge n khu củbojt a bốptge n tưahth ờpdth ng thàajlk nh. Bưahth ớxqif c thứtppq năyuhf m, ta cho bắdtea n tớxqif i tấjmlo p, bắdtea n thựpdth c nhiềhbfq u Lôjwmf i-tiễuqxc n vàajlk o thàajlk nh, khôjwmf ng chừuirl a mộuirl t chỗmiwh nàajlk o. Bấjmlo y giờpdth quârppx n Tốptge ng khôjwmf ng còuqxc n thấjmlo y trờpdth i đcndb ấjmlo t làajlk gìepcb ; ta cho quârppx n xung phong đcndb ếrppx n trưahth ớxqif c tưahth ờpdth ng thàajlk nh xếrppx p bao lạshro i thàajlk nh bứtppq c tưahth ờpdth ng cówspy bậmltd c, rồyqqi i leo vàajlk o trong.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng khen ngợeqiq i:
– Đuhnp ưahth ợeqiq c, ta đcndb ồyqqi ng ýbgns kếrppx hoạshro ch củbojt a Nghi đcndb ệbgns .
Vưahth ơptge ng ban lệbgns nh:
– Trong năyuhf m bưahth ớxqif c Nghi đcndb ệbgns đcndb ưahth a ra, cówspy hai phầpdth n chígavv nh yếrppx u. Hai phầpdth n nàajlk y phảbbsq i phốptge i hợeqiq p nhịepcb p nhàajlk ng vớxqif i nhau. Việbgns c thứtppq nhấjmlo t làajlk khơptge i nưahth ớxqif c, lấjmlo p hàajlk o, đcndb em túfghk i vảbbsq i làajlk m ụxqif . Việbgns c thứtppq nhìepcb làajlk côjwmf ng thàajlk nh. Vậmltd y việbgns c thứtppq nhấjmlo t Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng đcndb ảbbsq m tráoumj ch. Việbgns c thứtppq hai do ta đcndb ảbbsq m tráoumj ch.
Vưahth ơptge ng hỏxpba i em:
– Nhịepcb đcndb ệbgns ! Nhịepcb đcndb ệbgns đcndb ịepcb nh trao cho ai làajlk m, bao giờpdth thìepcb làajlk m?
– Làajlk m ngay lậmltd p tứtppq c.
Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng trảbbsq lờpdth i: Việbgns c tổbwvb ng chỉpdth huy đcndb àajlk o đcndb ấjmlo t ngăyuhf n nưahth ớxqif c sôjwmf ng, khơptge i nưahth ớxqif c trong thàajlk nh chảbbsq y ra ngoàajlk i giao cho Vũxfws -kịepcb thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n Hàajlk Mai-Việbgns t.
Hàajlk Mai-Việbgns t đcndb ứtppq ng dậmltd y nhậmltd n lệbgns nh.
– Việbgns c dùrppx ng tùrppx binh lấjmlo p hàajlk o trao cho Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh. Côjwmf ng táoumj c phảbbsq i thi hàajlk nh ngay lậmltd p tứtppq c, khôjwmf ng kểtppq ngàajlk y đcndb êbwvb m.
Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh đcndb ứtppq ng dậmltd y nhậmltd n lệbgns nh.
– Việbgns c chấjmlo t bao đcndb ấjmlo t làajlk m ụxqif , sẽeqiq do Târppx y-hồyqqi thấjmlo t kiệbgns t dùrppx ng bảbbsq n bộuirl quârppx n mãbbrt thựpdth c hiệbgns n.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng vui lòuqxc ng:
– Lựpdth c lưahth ợeqiq ng côjwmf ng thàajlk nh khôjwmf ng cầpdth n đcndb ôjwmf ng. Chỉpdth cầpdth n bốptge n hiệbgns u đcndb áoumj nh bốptge n mặiqiq t, mộuirl t hiệbgns u đcndb áoumj nh vàajlk o trung ưahth ơptge ng. Việbgns c nàajlk y ta giao cho Long-biêbwvb n ngũxfws -hùrppx ng.
Vưahth ơptge ng ban lệbgns nh:
– Việbgns c tổbwvb ng chỉpdth huy nãbbrt đcndb ạshro i nỏxpba vàajlk o thàajlk nh, ta giao cho Phạshro m Dậmltd t. Lúfghk c đcndb ầpdth u đcndb ểtppq cho quârppx n khỏxpba i mệbgns t, ta chia lựpdth c lưahth ợeqiq ng làajlk m hai, luârppx n phiêbwvb n nhau, mỗmiwh i ngàajlk y hai hiệbgns u đcndb áoumj nh hai hiệbgns u nghỉpdth . Vậmltd y Vũxfws Quang, Hoàajlk ng-Nghi mộuirl t phiêbwvb n; Lýbgns Đuhnp oan, Trầpdth n Ninh mộuirl t phiêbwvb n. Cứtppq hai hiệbgns u côjwmf ng, thìepcb hai hiệbgns u nghỉpdth . Sau hai ngàajlk y, quârppx n Tốptge ng mệbgns t mỏxpba i rồyqqi i, thìepcb ta dùrppx ng cảbbsq bốptge n hiệbgns u cùrppx ng đcndb áoumj nh. Vũxfws Quang cửuebh a Târppx y, Hoàajlk ng-Nghi cửuebh a Bắdtea c, Lýbgns Đuhnp oan cửuebh a Nam, Trầpdth n Ninh cửuebh a Đuhnp ôjwmf ng.
Vưahth ơptge ng đcndb ưahth a mắdtea t nhìepcb n Phạshro m Dậmltd t:
– Ngay chiềhbfq u nay, Vũxfws Quang, Hoàajlk ng-Nghi đcndb áoumj nh trưahth ớxqif c.
Giờpdth Tuấjmlo t (19-21 giờpdth )ngàajlk y 20 tháoumj ng giêbwvb ng,
Phạshro m Dậmltd t sai bắdtea n lêbwvb n trờpdth i mũxfws i Lôjwmf i-tiễuqxc n chứtppq a hoàajlk ng-thạshro ch, mãbbrt -nãbbrt o. Mũxfws i Lôjwmf i-tiễuqxc n lêbwvb n cao, thìepcb lửuebh a bắdtea t cháoumj y vàajlk o hoàajlk ng thạshro ch, mãbbrt nãbbrt o pháoumj t nổbwvb nhưahth tiếrppx ng sấjmlo m rung đcndb ộuirl ng khôjwmf ng gian thàajlk nh Ung. Tạshro i bốptge n phígavv a, bọbwyf n Vũxfws Quang, Hoàajlk ng-Nghi, Võyuhf Kim-Liêbwvb n, Phưahth ơptge ng-Quỳuvgf nh, đcndb ãbbrt leo lêbwvb n trúfghk c đcndb àajlk i chờpdth đcndb ợeqiq i từuirl lârppx u. Khi thấjmlo y mũxfws i đcndb ạshro i Lôjwmf i-tiễuqxc n nổbwvb , thìepcb biếrppx t làajlk lệbgns nh côjwmf ng thàajlk nh bắdtea t đcndb ầpdth u. Cảbbsq bốptge n ngưahth ờpdth i đcndb ềhbfq u cầpdth m cờpdth đcndb ỏxpba phấjmlo t lêbwvb n, nỏxpba binh chârppx m lửuebh a pháoumj t pháoumj o. Phúfghk t chốptge c hàajlk ng trăyuhf m tiếrppx ng nổbwvb rung đcndb ộuirl ng thàajlk nh Ung, lửuebh a phụxqif t lêbwvb n cao, bắdtea n tung ra khằilwg p nơptge i. Sau hai khắdtea c, thàajlk nh ngậmltd p trong biểtppq n lửuebh a. Quârppx n Tốptge ng kinh hoàajlk ng ôjwmf m đcndb ầpdth u chạshro y toáoumj n loạshro n, tiếrppx ng ngựpdth a hígavv , tiếrppx ng chówspy tru, tiếrppx ng ngưahth ờpdth i gàajlk o thérppx t lẫeqiq n vớxqif i tiếrppx ng nổbwvb củbojt a Lôjwmf i-tiễuqxc n vọbwyf ng đcndb i rấjmlo t xa. Quârppx n trêbwvb n thàajlk nh đcndb àajlk nh núfghk p trong hốptge , khôjwmf ng giáoumj m ngówspy c đcndb ầpdth u dậmltd y. Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng đcndb ứtppq ng trêbwvb n đcndb àajlk i cao nhìepcb n rấjmlo t rõyuhf biếrppx n chuyểtppq n trong thàajlk nh. Vưahth ơptge ng ra lệbgns nh cho Hàajlk Mai-Việbgns t, Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh hàajlk nh sựpdth .
Cuộuirl c nãbbrt Lôjwmf i-tiễuqxc n diễuqxc n ra suốptge t đcndb êbwvb m, cho tớxqif i giờpdth Thìepcb n ngàajlk y hôjwmf m sau, 22 tháoumj ng giêbwvb ng, thìepcb đcndb ổbwvb i phiêbwvb n. Phiêbwvb n nàajlk y do Lýbgns Đuhnp oan, Trầpdth n Ninh, Ngọbwyf c-Liêbwvb n, Ngọbwyf c-Hưahth ơptge ng đcndb ảbbsq m tráoumj ch. Cũxfws ng cùrppx ng lúfghk c ấjmlo y Hàajlk Mai-Việbgns t đcndb ãbbrt cho khơptge i cạshro n hếrppx t nưahth ớxqif c bốptge n con hàajlk o quanh thàajlk nh.
Đuhnp ếrppx n chiềhbfq u hôjwmf m ấjmlo y, thìepcb Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh đcndb ãbbrt lấjmlo p xong bốptge n con hàajlk o.
Giờpdth Dậmltd u, ngàajlk y 22 tháoumj ng Giêbwvb ng
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng, Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng đcndb i mộuirl t vòuqxc ng quanh thàajlk nh quan sáoumj t trậmltd n thếrppx . Đuhnp ếrppx n tốptge i nhịepcb vưahth ơptge ng truyềhbfq n mờpdth i chưahth tưahth ớxqif ng lạshro i họbwyf p. Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng hỏxpba i Long-biêbwvb n ngũxfws hùrppx ng:
– Từuirl trưahth a đcndb ếrppx n giờpdth cáoumj c em cówspy nhậmltd n thấjmlo y gìepcb kháoumj c lạshro khôjwmf ng?
Kim-Loan, Kim-Liêbwvb n trảbbsq lờpdth i:
– Em thấjmlo y dưahth ờpdth ng nhưahth trong thàajlk nh têbwvb liệbgns t hoàajlk n toàajlk n, khôjwmf ng còuqxc n sứtppq c chốptge ng trảbbsq nữxqif a.
– Đuhnp úfghk ng thếrppx . Vậmltd y Târppx y-hồyqqi thấjmlo t kiệbgns t chuẩcycy n bịepcb , đcndb úfghk ng gờpdth Dầpdth n ngàajlk y mai, thìepcb cho quârppx n xếrppx p bao đcndb ấjmlo t làajlk m ụxqif leo vàajlk o.
Đuhnp êbwvb m đcndb ówspy , đcndb ếrppx n phiêbwvb n Lýbgns Đuhnp oan, Trầpdth n Ninh, Ngọbwyf c-Liêbwvb n, Ngọbwyf c-Hưahth ơptge ng chỉpdth huy hai hiệbgns u Bổbwvb ng-nhậmltd t, Đuhnp ằilwg ng-hảbbsq i nãbbrt đcndb ạshro i nỏxpba cầpdth m chừuirl ng, mụxqif c đcndb ígavv ch làajlk m cho quârppx n Tốptge ng ăyuhf n ngủbojt khôjwmf ng yêbwvb n.
Ngàajlk y 23 tháoumj ng giêbwvb ng
Đuhnp úfghk ng ra sang giờpdth Sửuebh u (1-3 giờpdth sáoumj ng) thìepcb tớxqif i phiêbwvb n Vũxfws Quang, Hoàajlk ng-Nghi, Kim-Liêbwvb n, Phưahth ơptge ng-Quỳuvgf nh côjwmf ng thàajlk nh cho đcndb áoumj m Lýbgns Đuhnp oan, Trầpdth n Ninh nghỉpdth . Nhưahth ng hôjwmf m nay làajlk ngàajlk y đcndb ạshro i tấjmlo n côjwmf ng. Bốptge n cặiqiq p Dậmltd t, Quang, Đuhnp oan, Ninh dàajlk n quârppx n ra bốptge n mặiqiq t Târppx y, Bắdtea c, Đuhnp ôjwmf ng, Nam, còuqxc n Hoàajlk ng-Nghi vớxqif i bảbbsq n bộuirl quârppx n mãbbrt thêbwvb m đcndb ộuirl i Thầpdth n-tiễuqxc n Long-biêbwvb n chờpdth đcndb ợeqiq i ởazpb cửuebh a Nam. Bốptge n mặiqiq t, bốptge n hiệbgns u quârppx n cùrppx ng bắdtea n đcndb ạshro i nỏxpba vàajlk o thàajlk nh. Đuhnp ârppx y làajlk lầpdth n đcndb ầpdth u tiêbwvb n thàajlk nh Ung phảbbsq i hứtppq ng chịepcb u mộuirl t cuộuirl c hỏxpba a côjwmf ng kinh hồyqqi n đcndb ộuirl ng pháoumj ch nhưahth vậmltd y.
Sau mộuirl t giờpdth bắdtea n đcndb áoumj , Lôjwmf i-tiễuqxc n, vừuirl a sang giờpdth Dầpdth n, Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng cho tung lêbwvb n trờpdth i năyuhf m chiếrppx c pháoumj o thăyuhf ng thiêbwvb n, toảbbsq ra năyuhf m mầpdth u vàajlk ng, trắdtea ng, đcndb en, xanh, đcndb ỏxpba . Đuhnp ówspy làajlk lệbgns nh cho quârppx n mang bao đcndb ấjmlo t làajlk m ụxqif . Lậmltd p tứtppq c Târppx y-hồyqqi thấjmlo t kiệbgns t phấjmlo t cờpdth hiệbgns u, quârppx n xung vàajlk o sáoumj t tưahth ờpdth ng, mỗmiwh i ngưahth ờpdth i lígavv nh đcndb ềhbfq u mang mộuirl t bao đcndb ấjmlo t, mau chówspy ng xếrppx p lạshro i vớxqif i nhau, phúfghk t chốptge c thàajlk nh mộuirl t cáoumj i ụxqif cówspy nhiềhbfq u bậmltd c cao bằilwg ng mặiqiq t thàajlk nh.
Thầpdth n-vũxfws thậmltd p anh tung mìepcb nh leo lêbwvb n đcndb ầpdth u tiêbwvb n vớxqif i đcndb ộuirl i Thầpdth n-tiễuqxc n Long-biêbwvb n. Khôjwmf ng gặiqiq p mộuirl t chốptge ng cựpdth nàajlk o. Mưahth ờpdth i ngưahth ờpdth i cho mởazpb cổbwvb ng thàajlk nh ra, đcndb ộuirl i Thầpdth n-hổbwvb , Thầpdth n-báoumj o gầpdth n lêbwvb n mộuirl t tiếrppx ng rung đcndb ộuirl ng trờpdth i đcndb ấjmlo t, tỏxpba a ra nhưahth rẻtppq quạshro t, xung vàajlk o trưahth ớxqif c. Bốptge n hiệbgns u Thiêbwvb n-tửuebh binh reo hòuqxc tràajlk n nhưahth nưahth ớxqif c vỡmltd bờpdth tiếrppx n vàajlk o chiếrppx m bốptge n khu. Còuqxc n hiệbgns u Quảbbsq ng-vũxfws do Hoàajlk ng-Nghi Phưahth ơptge ng-Quỳuvgf nh chỉpdth huy, xôjwmf ng thẳdrlk ng vàajlk o trung-ưahth ơptge ng. Tấjmlo t cảbbsq khôjwmf ng gặiqiq p mộuirl t kháoumj ng cựpdth nàajlk o.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng, Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng đcndb ãbbrt nhậmltd p thàajlk nh. Mộuirl t cảbbsq nh tưahth ợeqiq ng kinh hoàajlk ng phơptge i bầpdth y ra trưahth ớxqif c mắdtea t hai vưahth ơptge ng: Khắdtea p nơptge i chỉpdth còuqxc n trăyuhf m căyuhf n nhàajlk bằilwg ng ngówspy i làajlk nguyêbwvb n vẹahth n. Còuqxc n nhàajlk gỗmiwh , nhàajlk tranh, cáoumj i thìepcb cháoumj y chỉpdth còuqxc n nềhbfq n, cáoumj i thìepcb trơptge lạshro i mấjmlo y cáoumj i cộuirl t. Rảbbsq i ráoumj c trêbwvb n mặiqiq t đcndb ấjmlo t, xáoumj c chếrppx t chồyqqi ng chấjmlo t lêbwvb n nhau, lẫeqiq n lộuirl n trong đcndb ốptge ng tro, trong bùrppx n lầpdth y. Lạshro i cówspy nhữxqif ng cáoumj i nằilwg m vắdtea t vẻtppq o trêbwvb n cârppx y, chârppx n tay co quắdtea p, mặiqiq t trợeqiq n trừuirl ng trừuirl ng; mùrppx i hôjwmf i thốptge i xôjwmf ng lêbwvb n nồyqqi ng nặiqiq c.
Đuhnp inh Hoàajlk ng-Nghi cówspy nhiệbgns m vụxqif tiếrppx n chiếrppx m dinh tổbwvb ng trấjmlo n. Cho nêbwvb n khi vừuirl a vàajlk o trong, chàajlk ng cùrppx ng Phưahth ơptge ng-Quỳuvgf nh xua quârppx n tiếrppx n thẳdrlk ng vàajlk o trung ưahth ơptge ng. Mộuirl t đcndb ộuirl i võyuhf sĩajij Tốptge ng hơptge n ba trăyuhf m ngưahth ờpdth i dàajlk n ra ra chặiqiq n lạshro i. Đuhnp ộuirl i võyuhf sĩajij nàajlk y, quầpdth n áoumj o ráoumj ch bưahth ơptge m, đcndb ầpdth u tówspy c tảbbsq tơptge i; đcndb ưahth ợeqiq c chỉpdth huy bởazpb i Tôjwmf Giàajlk m. Họbwyf chiếrppx n đcndb ấjmlo u rấjmlo t mạshro nh liệbgns t. Nhưahth ng họbwyf đcndb ưahth ơptge ng đcndb ầpdth u sao nổbwvb i vớxqif i đcndb ộuirl i Thầpdth n-tiễuqxc n Long-biêbwvb n, vàajlk hiệbgns u Quảbbsq ng-vũxfws ? Nêbwvb n trong khoảbbsq nh khắdtea c, chỉpdth còuqxc n lạshro i hơptge n ba chụxqif c ngưahth ờpdth i.
Phưahth ơptge ng-Quỳuvgf nh thấjmlo y vậmltd y, đcndb ộuirl ng lòuqxc ng bấjmlo t trắdtea c, ra lệbgns nh cho đcndb ộuirl i Thấjmlo n-tiễuqxc n:
– Ngừuirl ng tay!
Nàajlk ng tiếrppx n lêbwvb n cung tay hàajlk nh lễuqxc vớxqif i Tôjwmf Giàajlk m:
– Tôjwmf tưahth ớxqif ng quârppx n! Ngưahth ờpdth i cứtppq thong thảbbsq lùrppx i vàajlk o dinh. Tiểtppq u nữxqif hứtppq a khôjwmf ng làajlk m khówspy dễuqxc ngưahth ờpdth i cùrppx ng bảbbsq o quyếrppx n đcndb ârppx u.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng, Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng đcndb ãbbrt tớxqif i. Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng hưahth ớxqif ng Tôjwmf Giàajlk m chắdtea p tay:
– Tôjwmf tiêbwvb n sinh, đcndb ầpdth u hàajlk ng đcndb i thôjwmf i!
Tôjwmf Giàajlk m trong dáoumj ng mệbgns t mỏxpba i cùrppx ng cựpdth c, nhưahth ng tinh thầpdth n vẫeqiq n tỉpdth nh táoumj o, ôjwmf ng chắdtea p tay hưahth ớxqif ng hai vưahth ơptge ng:
– Nhịepcb vịepcb vưahth ơptge ng gia! Tôjwmf Giàajlk m nàajlk y đcndb ãbbrt trấjmlo n ởazpb Nam-thùrppx y trong hơptge n ba mưahth ơptge i năyuhf m nay, nêbwvb n hiểtppq u rấjmlo t rõyuhf Đuhnp ạshro i-Việbgns t. Chígavv nh lãbbrt o phu từuirl ng chốptge ng đcndb ốptge i chígavv nh sáoumj ch củbojt a Thẩcycy m Khởazpb i, Lưahth u Di gârppx y hấjmlo n vớxqif i Đuhnp ạshro i-Việbgns t. Nhưahth ng... nhưahth ng chỉpdth vìepcb cưahth ơptge ng trựpdth c, lạshro i chủbojt thârppx n vớxqif i Đuhnp ạshro i-Việbgns t, màajlk hoạshro n lộuirl đcndb ầpdth y chôjwmf ng gai, màajlk phảbbsq i ởazpb dưahth ớxqif i quyềhbfq n bọbwyf n Thẩcycy m, Lưahth u. Nay cáoumj i tai vạshro nàajlk y, do chígavv nh chúfghk ng gârppx y ra, rồyqqi i lãbbrt o phu phảbbsq i chịepcb u. Hôjwmf m nay lãbbrt o phu nhấjmlo t đcndb ịepcb nh sẽeqiq chếrppx t ởazpb thàajlk nh Ung nàajlk y đcndb ểtppq báoumj o đcndb áoumj p quârppx n phụxqif .
Trung-Thàajlk nh chắdtea p tay hàajlk nh lễuqxc :
– Tôjwmf tiêbwvb n sinh chẳdrlk ng nêbwvb n bi phẫeqiq n, anh em tiểtppq u-sinh hứtppq a cấjmlo p ngựpdth a, xe, lưahth ơptge ng thảbbsq o đcndb ểtppq tiêbwvb n sinh vớxqif i gia quyếrppx n rờpdth i khỏxpba i đcndb ârppx y.
Tôjwmf Giàajlk m váoumj i nhịepcb vưahth ơptge ng:
– Đuhnp a tạshro nhịepcb vịepcb vưahth ơptge ng gia, lãbbrt o phu sốptge ng thìepcb trấjmlo n thủbojt thàajlk nh Ung, nay thàajlk nh Ung mấjmlo t, thìepcb nguyệbgns n làajlk m ma thàajlk nh Ung. Vậmltd y lãbbrt o phu xin nhịepcb vưahth ơptge ng ban cho mộuirl t ârppx n huệbgns .
Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng cảbbsq m đcndb ộuirl ng:
– Xin tiêbwvb n sinh cứtppq nówspy i, anh em tiểtppq u-sinh nguyệbgns n chu toàajlk n.
Tôjwmf chỉpdth vàajlk o dinh mìepcb nh:
– Nguyệbgns n vọbwyf ng củbojt a lãbbrt o phu làajlk : Xin nhịepcb vưahth ơptge ng khôjwmf ng cho bấjmlo t cứtppq ngưahth ờpdth i hay thúfghk nàajlk o vàajlk o trong dinh củbojt a lãbbrt o phu trong vòuqxc ng mộuirl t giờpdth . Khôjwmf ng biếrppx t vưahth ơptge ng cówspy hứtppq a cho khôjwmf ng?
Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng gậmltd t đcndb ầpdth u:
– Tiểtppq u sinh xin hứtppq a.
Vưahth ơptge ng phấjmlo t tay cho binh sĩajij , cùrppx ng cáoumj c đcndb ộuirl i thúfghk lùrppx i ra xa.
Tôjwmf Giàajlk m cùrppx ng đcndb ôjwmf i võyuhf sĩajij tiếrppx n vàajlk o trong dinh. Khoảbbsq ng hơptge n khắdtea c sau, trong dinh bốptge c cháoumj y, phúfghk t chốptge c ngọbwyf n lửuebh a bốptge c cao. Trong khówspy i lửuebh a chậmltd p chờpdth n, ngưahth ờpdth i ngưahth ờpdth i đcndb ềhbfq u thấjmlo y Tôjwmf Giàajlk m mặiqiq c quầpdth n áoumj o đcndb ạshro i tràajlk o, tay cầpdth m hốptge t, ngồyqqi i nghiêbwvb m chỉpdth nh, miệbgns ng mỉpdth m cưahth ờpdth i, cho tớxqif i khi dinh thựpdth xụxqif p đcndb ổbwvb .
Nhịepcb vưahth ơptge ng cùrppx ng chưahth tưahth ớxqif ng hưahth ớxqif ng vàajlk o trong đcndb áoumj m lửuebh a cháoumj y, váoumj i ba váoumj i. Khoảbbsq ng nửuebh a giờpdth sau, dinh tổbwvb ng trấjmlo n chỉpdth còuqxc n lạshro i mộuirl t đcndb ốptge ng than đcndb ỏxpba lừuirl . Nhưahth ng vìepcb đcndb ãbbrt hứtppq a trong mộuirl t giờpdth khôjwmf ng cho quârppx n nhậmltd p dinh tổbwvb ng trấjmlo n, nêbwvb n Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng chỉpdth biếrppx t đcndb ứtppq ng nhìepcb n. Đuhnp ợeqiq i đcndb úfghk ng mộuirl t giờpdth sau, nhịepcb vưahth ơptge ng cho bớxqif i than, tìepcb m ra đcndb ưahth ợeqiq c ba mưahth ơptge i sáoumj u xáoumj c chếrppx t làajlk vợeqiq , con, cháoumj u củbojt a Tôjwmf Giàajlk m, vớxqif i xáoumj c củbojt a hai mưahth ơptge i mốptge t dũxfws ng sĩajij .
Quârppx n Đuhnp ạshro i-Việbgns t đcndb ưahth ợeqiq c lệbgns nh rúfghk t ra ngoàajlk i thàajlk nh, chỉpdth đcndb ểtppq lạshro i hiệbgns u Bổbwvb ng-nhậmltd t củbojt a Lýbgns Đuhnp oan, Ngọbwyf c-Liêbwvb n thu dọbwyf n chiếrppx n trưahth ờpdth ng.
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng cho quârppx n thu nhặiqiq t xáoumj c chếrppx t xếrppx p lạshro i thàajlk nh từuirl ng đcndb ốptge ng, rồyqqi i sai chấjmlo t củbojt i, đcndb ổbwvb dầpdth u thiêbwvb u hếrppx t. Vưahth ơptge ng sai khârppx m liệbgns m thi thểtppq Tôjwmf Giàajlk m vớxqif i gia quyếrppx n đcndb em chôjwmf n, lạshro i cho lậmltd p bia đcndb áoumj trêbwvb n từuirl ng mộuirl , đcndb ềhbfq têbwvb n từuirl ng ngưahth ờpdth i. Còuqxc n dârppx n, quârppx n còuqxc n sốptge ng sówspy t thìepcb bắdtea t rờpdth i thàajlk nh, vìepcb sợeqiq đcndb ộuirl c khígavv tửuebh thi gârppx y bệbgns nh.
Nguyệbgns n-soáoumj i Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t, quârppx n sưahth Tôjwmf n Đuhnp ảbbsq n đcndb ãbbrt tớxqif i. Nưahth ớxqif c mắdtea t đcndb ầpdth m đcndb ìepcb a, côjwmf ng chúfghk a Thiêbwvb n-Ninh đcndb ọbwyf c kinh vãbbrt ng sinh cho oan hồyqqi n binh tưahth ớxqif ng, dârppx n chúfghk ng Tốptge ng. Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t nówspy i vớxqif i Trung, Tígavv n nhịepcb vưahth ơptge ng:
– Ta hẹahth n cho nhịepcb đcndb ệbgns bẩcycy y ngàajlk y đcndb ểtppq hạshro thàajlk nh Ung, nhưahth ng nhịepcb đcndb ệbgns thàajlk nh côjwmf ng trong vòuqxc ng ba ngàajlk y. Ta lạshro i hẹahth n khôjwmf ng thểtppq đcndb ểtppq quârppx n chếrppx t quáoumj năyuhf m trăyuhf m, màajlk nhịepcb đcndb ệbgns chỉpdth hy sinh cówspy hơptge n trăyuhf m tùrppx binh. Giỏxpba i. Thôjwmf i, ta hủbojt y thàajlk nh, rồyqqi i lui binh.
Ghi chúfghk ,
Vềhbfq ngàajlk y thàajlk nh Ung thấjmlo t thủbojt vàajlk ngàajlk y lui quârppx n củbojt a Đuhnp ạshro i-Việbgns t, cáoumj c sáoumj ch chérppx p khôjwmf ng giốptge ng nhau.
– Tưahth -mãbbrt Quang, tểtppq -tưahth ớxqif ng Tốptge ng kếrppx nhiệbgns m Vưahth ơptge ng An-Thạshro ch chérppx p: Thàajlk nh Ung thấjmlo t thủbojt ngàajlk y Mậmltd u-Dầpdth n, tháoumj ng giêbwvb ng niêbwvb n hiệbgns u Hy-Ninh thứtppq 9 (21 tháoumj ng giêbwvb ng, năyuhf m Bígavv nh-Thìepcb n, DL. 27-2-1076). Ngàajlk y 23 (1-3-76) Đuhnp ạshro i-Việbgns t rúfghk t quârppx n.
– TTTTGTB chérppx p thàajlk nh Ung thấjmlo t thủbojt ngàajlk y Canh-Thìepcb n, tháoumj ng giêbwvb ng, niêbwvb n hiệbgns u Hy-Ninh thứtppq chígavv n (23 tháoumj ng giêbwvb ng năyuhf m Bígavv nh-Thìepcb n, DL. 1-3-1076), Đuhnp ạshro i-Việbgns t rúfghk t quârppx n khỏxpba i đcndb ấjmlo t Tốptge ng vàajlk o tháoumj ng 3.
– QTNC, TTCTGCK chérppx p rấjmlo t chi tiếrppx t việbgns c quârppx n Việbgns t vârppx y đcndb áoumj nh cầpdth m chừuirl ng thàajlk nh Ung từuirl 10 tháoumj ng chạshro p năyuhf m Ấxfws t-Mãbbrt o (DL.18-1-1076). Đuhnp ếrppx n ngàajlk y 20 tháoumj ng giêbwvb ng năyuhf m Bígavv nh-Thìepcb n khởazpb i sựpdth tấjmlo n côjwmf ng vàajlk o giờpdth Tuấjmlo t (19-21 giờpdth ). Thàajlk nh Ung thấjmlo t thủbojt giờpdth Dầpdth n (3-5 giờpdth ) ngàajlk y 23 tháoumj ng giêbwvb ng (DL. 1-3.1076). Quârppx n Đuhnp ạshro i-Việbgns t rúfghk t ngàajlk y 24 tháoumj ng giêbwvb ng, cho đcndb ếrppx n ngàajlk y 15 tháoumj ng ba toàajlk n quârppx n mớxqif i ra khỏxpba i đcndb ấjmlo t Tốptge ng.
Tôjwmf i giảbbsq i đcndb oáoumj n nhưahth thếrppx nàajlk y: Tưahth -mãbbrt -Quang lấjmlo y ngàajlk y quârppx n Việbgns t thựpdth c sựpdth tấjmlo n côjwmf ng coi nhưahth ngàajlk y thấjmlo t thủbojt . Ngàajlk y quârppx n Việbgns t khởazpb i sựpdth rúfghk t tứtppq c ngàajlk y thàajlk nh Ung bịepcb tràajlk n ngậmltd p, nêbwvb n mớxqif i cówspy sựpdth kháoumj c biệbgns t.
TS quyểtppq n 446, TTTTGTB chérppx p rằilwg ng khi quârppx n Việbgns t vàajlk o thàajlk nh Ung, quáoumj tứtppq c giậmltd n giếrppx t hếrppx t quârppx n vàajlk dârppx n, xếrppx p đcndb ầpdth u thàajlk nh 580 đcndb ốptge ng, mỗmiwh i đcndb ốptge ng 100 đcndb ầpdth u. Sau nàajlk y cáoumj c sửuebh gia Việbgns t-Hoa cứtppq theo đcndb ówspy chérppx p lạshro i. Cówspy lẽeqiq TS, TTTTGTB căyuhf n cứtppq vàajlk o tấjmlo m bia, củbojt a mộuirl t Nho sĩajij Tốptge ng soạshro n vàajlk o niêbwvb n hiệbgns u Nguyêbwvb n-phong thứtppq nhìepcb (1079) đcndb ờpdth i Tốptge ng Thầpdth n-tôjwmf ng. Tấjmlo m bia nàajlk y hiệbgns n còuqxc n lưahth u trữxqif ởazpb việbgns n bảbbsq o tàajlk ng Quảbbsq ng-Târppx y. Nộuirl i dung đcndb ọbwyf an nàajlk y nhưahth sau « Quârppx n Giao-chỉpdth đcndb áoumj nh lârppx u mớxqif i vàajlk o đcndb ưahth ợeqiq c thàajlk nh, khi vàajlk o đcndb ưahth ợeqiq c thìepcb trong thàajlk nh chỉpdth còuqxc n hơptge n sáoumj u nghìepcb n quârppx n. Hai bêbwvb n hỗmiwh n chiếrppx n nửuebh a ngàajlk y, thìepcb quârppx n Tốptge ng chếrppx t hếrppx t. Quârppx n Giao chặiqiq t đcndb ầpdth u xếrppx p thàajlk nh 580 đcndb ốptge ng, mỗmiwh i đcndb ốptge ng 100 đcndb ầpdth u. Họbwyf (quârppx n Giao) lạshro i thu nhặiqiq t xáoumj c chếrppx t củbojt a gầpdth n mưahth ờpdth i vạshro n quârppx n Tốptge ng chếrppx t trưahth ớxqif c đcndb ówspy , vùrppx i tạshro m trong thàajlk nh; đcndb em đcndb ốptge t đcndb i ».
QTNC chérppx p rằilwg ng khi quârppx n Việbgns t vàajlk o thàajlk nh Ung, quârppx n trong thàajlk nh chỉpdth còuqxc n hơptge n sáoumj u nghìepcb n ngưahth ờpdth i. Họbwyf đcndb ềhbfq u chiếrppx n đcndb ấjmlo u đcndb ếrppx n khi chếrppx t hếrppx t. Vậmltd y 580 đcndb ốptge ng, 58.000 ngưahth ờpdth i bịepcb giếrppx t, chấjmlo t đcndb ốptge ng làajlk sốptge ngưahth ờpdth i sốptge ng sówspy t, sau hơptge n tháoumj ng chiếrppx n đcndb ấjmlo u. Chứtppq thựpdth c sựpdth quârppx n thủbojt thàajlk nh khoảbbsq ng mưahth ờpdth i vạshro n.
Niêbwvb n hiệbgns u Tháoumj i-Ninh thứtppq năyuhf m đcndb ờpdth i vua Nhârppx n-tôjwmf ng nưahth ớxqif c Đuhnp ạshro i-Việbgns t
Ngàajlk y hai mưahth ơptge i tháoumj ng ba, Tháoumj i-Ninh hoàajlk ng đcndb ếrppx , thiếrppx t đcndb ạshro i triềhbfq u ởazpb đcndb iệbgns n Càajlk n-nguyêbwvb n, đcndb ểtppq nghe nguyêbwvb n-soáoumj i Lýbgns Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t târppx u trìepcb nh vềhbfq côjwmf ng cuộuirl c Bắdtea c-phạshro t.
Cáoumj c quan tềhbfq tựpdth u đcndb ôjwmf ng đcndb ủbojt , nhàajlk vua cùrppx ng Linh-Nhârppx n hoàajlk ng tháoumj i hậmltd u từuirl trong cung đcndb i ra. Lễuqxc quan xưahth ớxqif ng:
– Hoàajlk ng thưahth ợeqiq ng giáoumj lârppx m.
Nhạshro c tấjmlo u bảbbsq n Nguyêbwvb n-thọbwyf . Nhàajlk vua đcndb ưahth a tay ra hiệbgns u miễuqxc n lễuqxc . Lễuqxc quan hôjwmf :
– Bìepcb nh thârppx n.
Tháoumj i-sưahth Lýbgns Đuhnp ạshro o-Thàajlk nh bưahth ớxqif c ra:
– Târppx u Tháoumj i-hậmltd u, târppx u Bệbgns -hạshro . Nguyêbwvb n-soáoumj i Lýbgns Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t cùrppx ng chưahth tưahth ớxqif ng đcndb em quârppx n Bắdtea c phạshro t đcndb ãbbrt vềhbfq tớxqif i Thăyuhf ng-long. Hôjwmf m nay thầpdth n xin thiếrppx t đcndb ạshro i triềhbfq u, đcndb ểtppq nguyêbwvb n soáoumj i Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t târppx u trìepcb nh lêbwvb n bệbgns hạshro .
Linh-Nhârppx n hoàajlk ng tháoumj i hậmltd u tuyêbwvb n chỉpdth :
– Kểtppq từuirl khi ta khởazpb i binh, hàajlk ng ngàajlk y triềhbfq u đcndb ìepcb nh đcndb ềhbfq u nhậmltd n đcndb ưahth ợeqiq c tấjmlo u chưahth ơptge ng củbojt a Nguyêbwvb n-soáoumj i cùrppx ng Tôjwmf n quârppx n-sưahth gửuebh i vềhbfq . Nhưahth ng tạshro i sao cáoumj i ngàajlk y vui hôjwmf m nay, báoumj ch quan hiệbgns n diệbgns n đcndb ầpdth y đcndb ủbojt , màajlk Tôjwmf n quârppx n sưahth lạshro i khôjwmf ng tớxqif i?
Phòuqxc -mãbbrt Hoàajlk ng Kiêbwvb n târppx u:
– Sau khi hạshro thàajlk nh Ung, sưahth phụxqif , sưahth mẫeqiq u củbojt a thầpdth n vàajlk o thàajlk nh, tậmltd n mắdtea t nhìepcb n xáoumj c chếrppx t củbojt a hơptge n mưahth ờpdth i vạshro n ngưahth ờpdth i. Cówspy ngưahth ờpdth i chưahth a chếrppx t hẳdrlk n, còuqxc n đcndb ang quằilwg n quạshro i. Cówspy xáoumj c chếrppx t còuqxc n đcndb ang chảbbsq y máoumj u. Cówspy xáoumj c chếrppx t sìepcb nh thốptge i, chưahth ơptge ng lêbwvb n. Cũxfws ng cówspy xáoumj c chếrppx t thịepcb t rữxqif a gầpdth n hếrppx t. Sưahth phụxqif , sưahth mẫeqiq u thầpdth n chợeqiq t cảbbsq m thấjmlo y thưahth ơptge ng târppx m; trêbwvb n đcndb ưahth ờpdth ng vềhbfq Thăyuhf ng-long, ngưahth ờpdth i luôjwmf n thởazpb dàajlk i. Khi qua Bắdtea c-ngạshro n, ngưahth ờpdth i gặiqiq p lạshro i đcndb ạshro i sưahth Mộuirl c-tồyqqi n, Viêbwvb n-Chiếrppx u, Pháoumj p-Nhẫeqiq n; ba vịepcb đcndb ạshro i sưahth đcndb em cáoumj i lẽeqiq vôjwmf -thưahth ờpdth ng củbojt a thếrppx gian ra giảbbsq ng giảbbsq i. Sưahth phụxqif , sưahth mẫeqiq u thầpdth n ngộuirl đcndb ạshro o, đcndb ãbbrt vàajlk o chốptge n Khôjwmf ng-môjwmf n. Ngưahth ờpdth i cówspy đcndb ểtppq lạshro i mộuirl t tờpdth biểtppq u xin dârppx ng lêbwvb n Bệbgns -hạshro .
Lễuqxc quan tiếrppx p biểtppq u dârppx ng lêbwvb n. Linh-Nhârppx n hoàajlk ng tháoumj i hậmltd u mởazpb ra, thìepcb trong trụxqif c giấjmlo y, khôjwmf ng cówspy biểtppq u, màajlk chỉpdth cówspy mấjmlo y cârppx u trong kinh Lăyuhf ng-giàajlk , xưahth a bồyqqi -táoumj t Đuhnp ạshro i-Huệbgns táoumj n tháoumj n phậmltd t Thígavv ch-ca mârppx u-ni:
Thếrppx gian ly sinh diệbgns t,
Do ưahth hưahth khôjwmf ng hoa.
Trígavv bấjmlo t đcndb ắdtea c hẫeqiq u vôjwmf ,
Nhi sinh đcndb ạshro i bi târppx m.
(Thếrppx gian lìepcb a sinh, diệbgns t,
Vígavv nhưahth hoa hưahth khôjwmf ng.
Trígavv chẳdrlk ng thấjmlo i cówspy , khôjwmf ng,
Màajlk khởazpb i târppx m đcndb ạshro i bi).
Cảbbsq triềhbfq u thầpdth n cùrppx ng bàajlk ng hoàajlk ng.
Tháoumj i hậmltd u hỏxpba i:
– Tôjwmf n sưahth thúfghk c làajlk ngưahth ờpdth i đcndb ểtppq hếrppx t târppx m chígavv vàajlk o cuộuirl c bảbbsq o vệbgns Xãbbrt -tắdtea c, khôjwmf ng thểtppq mộuirl t chốptge c, mộuirl t láoumj t, màajlk sưahth báoumj , vớxqif i sưahth phụxqif cówspy thểtppq thuyếrppx t pháoumj p khiếrppx n ngưahth ờpdth i bỏxpba đcndb i đcndb ưahth ợeqiq c. Côjwmf -phụxqif nàajlk y muốptge n biếrppx t chi tiếrppx t hơptge n. Đuhnp iềhbfq u nàajlk y xin Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng thuậmltd t lạshro i cho cảbbsq triềhbfq u đcndb ìepcb nh biếrppx t.
Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng tuârppx n chỉpdth đcndb ứtppq ng dậmltd y. Vưahth ơptge ng thuậmltd t chi tiếrppx t từuirl khi Long-biêbwvb n ngũxfws hùrppx ng chếrppx ra Lôjwmf i-tiễuqxc n bắdtea n vàajlk o thàajlk nh Ung, Tôjwmf n Đuhnp ảbbsq n đcndb ang đcndb êbwvb m choàajlk ng dậmltd y, lêbwvb n trúfghk c đcndb àajlk i quan sáoumj t thấjmlo y đcndb àajlk n bàajlk , trẻtppq con trong thàajlk nh bịepcb bắdtea n cháoumj y nhưahth cârppx y đcndb uốptge c, xáoumj c chếrppx t xếrppx p thàajlk nh đcndb ốptge ng; cáoumj i thìepcb đcndb ứtppq t đcndb ôjwmf i, cáoumj i thìepcb gẫeqiq y cârppx n, cáoumj i thờpdth cháoumj y vàajlk ng... ôjwmf ng đcndb ãbbrt táoumj i mặiqiq t, tỏxpba vẻtppq khôjwmf ng vui. Lạshro i đcndb ếrppx n khi trậmltd n đcndb áoumj nh núfghk i Hỏxpba a-giáoumj p diễuqxc n ra, ôjwmf ng lêbwvb n thăyuhf m chiếrppx n trưahth ờpdth ng, lộuirl i dọbwyf c núfghk i, chígavv nh mắdtea t nhìepcb n bốptge n vạshro n xáoumj c chếrppx t ngổbwvb n ngang; lạshro i mộuirl t lầpdth n nữxqif a, mặiqiq t ôjwmf ng xạshro m lạshro i. Sau hai trậmltd n đcndb ówspy , ôjwmf ng bàajlk cùrppx ng mộuirl t sốptge tưahth ớxqif ng khôjwmf ng táoumj n thàajlk nh diệbgns t Ung-chârppx u. Nhưahth ng Ung-chârppx u vẫeqiq n bịepcb pháoumj , khi quârppx n Việbgns t vàajlk o thàajlk nh, trong thàajlk nh hơptge n mưahth ờpdth i vạshro n ngưahth ờpdth i, màajlk chỉpdth còuqxc n mấjmlo y trăyuhf m ngưahth ờpdth i sốptge ng sówspy t; mộuirl t lầpdth n nữxqif a ôjwmf ng bàajlk trởazpb thàajlk nh trầpdth m ngârppx m kháoumj c thưahth ờpdth ng. Rồyqqi i trêbwvb n đcndb ưahth ờpdth ng vềhbfq Thăyuhf ng-long, ôjwmf ng bàajlk bỏxpba đcndb i.
Cảbbsq triềhbfq u đcndb ìepcb nh đcndb ềhbfq u im lặiqiq ng, nhìepcb n nhau đcndb ểtppq tìepcb m lấjmlo y cáoumj i gìepcb giảbbsq i thígavv ch rõyuhf ràajlk ng hơptge n vềhbfq việbgns c ra đcndb i củbojt a Tôjwmf n Đuhnp ảbbsq n, Cẩcycy m-Thi.
Côjwmf ng-chúfghk a Thiêbwvb n-Ninh târppx u:
– Khi đcndb ạshro i quârppx n vềhbfq qua sôjwmf ng Hồyqqi ng, thìepcb sưahth thúfghk c, sưahth thẩcycy m gặiqiq p đcndb ạshro i sưahth Mộuirl c-tồyqqi n, Viêbwvb n-Chiếrppx u, Pháoumj p-Nhẫeqiq n đcndb ang neo thuyềhbfq n giữxqif a sôjwmf ng. Hai vịepcb sang thuyềhbfq n củbojt a ba đcndb ạshro i sưahth . Năyuhf m vịepcb thảbbsq o luậmltd n suốptge t mộuirl t ngàajlk y. Hôjwmf m sau sưahth thúfghk c trao trụxqif c giấjmlo y cho đcndb ệbgns tửuebh . Ngưahth ờpdth i nówspy i rằilwg ng đcndb ówspy làajlk biểtppq u nhờpdth Hoàajlk ng phòuqxc mãbbrt dârppx ng lêbwvb n Tháoumj i-hậmltd u.
Triềhbfq u đcndb ìepcb nh nghịepcb sựpdth , thăyuhf ng thưahth ởazpb ng tưahth ớxqif ng sĩajij cówspy côjwmf ng; lạshro i phủbojt tuấjmlo t cho gia đcndb ìepcb nh cáoumj c tửuebh sĩajij .
Trưahth ớxqif c hếrppx t làajlk :
Trung-Thàajlk nh vưahth ơptge ng, Lýbgns Hoằilwg ng-Chârppx n
Kiểtppq m-hiệbgns u tháoumj i-sưahth , Thưahth ợeqiq ng-thưahth lệbgns nh kiêbwvb m trung-thưahth lệbgns nh, Thăyuhf ng-long tiếrppx t đcndb ộuirl -sứtppq , Tảbbsq kim ngôjwmf đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, quảbbsq n Khu-mậmltd t việbgns n. Phu-nhârppx n Nguyễuqxc n-thịepcb Trinh-Dung đcndb ưahth ợeqiq c phong Minh-đcndb ứtppq c Thạshro c hòuqxc a, Chígavv nhu côjwmf ng chúfghk a.
Tígavv n-Nghĩajij a vưahth ơptge ng, Lýbgns Chiêbwvb u-Văyuhf n
Kiểtppq m-hiệbgns u thiếrppx u-sưahth , Khai-phủbojt nghịepcb đcndb ồyqqi ng tam-tưahth , Võyuhf -minh quârppx n tiếrppx t đcndb ộuirl sứtppq , Thưahth ợeqiq ng-thưahth tảbbsq bộuirl c xạshro , Đuhnp ồyqqi ng trung thưahth môjwmf n hạshro bìepcb nh chưahth ơptge ng sựpdth , Phụxqif -quốptge c đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, Khu-mậmltd t việbgns n sứtppq . Vưahth ơptge ng-phi Lêbwvb Ngọbwyf c-Nam đcndb ưahth ợeqiq c phong Ninh-đcndb ứtppq c, Trang-duệbgns , Hiếrppx u-khang côjwmf ng chúfghk a.
Phòuqxc -mãbbrt Thârppx n Cảbbsq nh-Long
Kiểtppq m-hiệbgns u tưahth -đcndb ồyqqi , Thưahth ợeqiq ng-thưahth tảbbsq thừuirl a, Khu-mậmltd t việbgns n sứtppq , Phiêbwvb u-kịepcb thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n, tổbwvb ng-trấjmlo n Bắdtea c-cưahth ơptge ng, tưahth ớxqif c Lạshro ng-quậmltd n vưahth ơptge ng.
Phòuqxc -mãbbrt Hoàajlk ng Kiệbgns n
Phụxqif -quốptge c tháoumj i-phówspy , Đuhnp ồyqqi ng-trung thưahth môjwmf n hạshro bìepcb nh chưahth ơptge ng sựpdth , Binh-bộuirl thưahth ợeqiq ng thưahth , Kinh-Bắdtea c tiếrppx t đcndb ộuirl -sứtppq , Uy-viễuqxc n đcndb ạshro i họbwyf c-sĩajij , Khu-mậmltd t việbgns n sứtppq , Thuầpdth n-nghĩajij a quốptge c côjwmf ng.
Lýbgns Thưahth ờpdth ng-Kiệbgns t
Phụxqif -quốptge c tháoumj i-úfghk y, Dao-thụxqif Nam-bìepcb nh tiếrppx t đcndb ộuirl -sứtppq , thưahth ợeqiq ng-trụxqif quốptge c, Hoàajlk i-hówspy a đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, Khai-quốptge c côjwmf ng, Thiêbwvb n-tửuebh nghĩajij a đcndb ệbgns .
Lýbgns Kếrppx -Nguyêbwvb n
Tháoumj i-tửuebh tháoumj i phówspy , Tham-tri chígavv nh sựpdth , Thưahth ợeqiq ng-thưahth tảbbsq thừuirl a, Khu-mậmltd t việbgns n sứtppq , lĩajij nh Đuhnp ạshro i-đcndb ôjwmf đcndb ốptge c thủbojt y-sưahth Đuhnp ạshro i-Việbgns t, Gia-thụxqif y côjwmf ng.
Cáoumj c vịepcb thủbojt lĩajij nh Bắdtea c-cưahth ơptge ng
Lưahth Kỷwlpk , Hoàajlk ng Kim-Mãbbrt n, Vi Thủbojt -An trưahth ớxqif c đcndb ârppx y lĩajij nh ấjmlo n đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c hầpdth u. Nay đcndb ềhbfq u thăyuhf ng lêbwvb n Tiếrppx t đcndb ộuirl sứtppq , tưahth ớxqif c Quốptge c côjwmf ng.
Thầpdth n-vũxfws ngũxfws -hùrppx ng đcndb ưahth ợeqiq c phong chứtppq c Đuhnp ôjwmf -thốptge ng, tưahth ớxqif c Báoumj . Thầpdth n-vũxfws ngũxfws Âbbrt u đcndb ưahth ợeqiq c phong nhấjmlo t phẩcycy m phu nhârppx n.
Vũxfws -kịepcb thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n Hàajlk Mai-Việbgns t đcndb ưahth ợeqiq c phong tưahth ớxqif c hầpdth u. Tấjmlo t cảbbsq vẫeqiq n giữxqif nguyêbwvb n chứtppq c cũxfws , nhưahth hồyqqi i chưahth a xuấjmlo t chinh.
Long-biêbwvb n ngũxfws hùrppx ng đcndb ềhbfq u đcndb ưahth ợeqiq c thăyuhf ng chứtppq c thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c hầpdth u. Bốptge n phu nhârppx n sau trậmltd n bìepcb nh Chiêbwvb m đcndb ưahth ợeqiq c phong nhấjmlo t phẩcycy m phu nhârppx n, nay lạshro i lậmltd p đcndb ạshro i côjwmf ng, nêbwvb n phong làajlk m quậmltd n chúfghk a. Duy Phưahth ơptge ng-Quỳuvgf nh đcndb ãbbrt lậmltd p côjwmf ng trong lầpdth n dẹahth p loạshro n họbwyf Dưahth ơptge ng, nay lạshro i lậmltd p côjwmf ng lớxqif n nữxqif a, nêbwvb n cũxfws ng đcndb ưahth ợeqiq c phong quậmltd n chúfghk a.
Phạshro m Dậmltd t đcndb ưahth ợeqiq c phong chứtppq c Long-nhưahth ơptge ng thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Thiệbgns n-târppx m hầpdth u. Phu nhârppx n Lêbwvb Kim-Loan đcndb ưahth ợeqiq c phong Thiêbwvb n-ârppx n Nhu-mẫeqiq n quậmltd n chúfghk a.
Vũxfws Quang đcndb ưahth ợeqiq c phong Hổbwvb -uy thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Thàajlk nh-târppx m hầpdth u. Phu-nhârppx n Võyuhf Kim-Liêbwvb n đcndb ưahth ợeqiq c phong Trang-hòuqxc a Thiêbwvb n-đcndb ứtppq c quậmltd n chúfghk a.
Đuhnp inh Hoàajlk ng-Nghi đcndb ưahth ợeqiq c phong Quáoumj n-quârppx n thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Chígavv nh-târppx m hầpdth u. Phu nhârppx n Phưahth ơptge ng-Quỳuvgf nh đcndb ưahth ợeqiq c phong Tuyêbwvb n-đcndb ứtppq c Thạshro c-hòuqxc a quậmltd n chúfghk a.
Lýbgns Đuhnp oan đcndb ưahth ợeqiq c phong Hoàajlk i-hówspy a thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Trựpdth c-târppx m hầpdth u. Phu-nhârppx n Trầpdth n Ngọbwyf c-Liêbwvb n đcndb ưahth ợeqiq c phong Thiêbwvb n-y Đuhnp ạshro i-từuirl quậmltd n chúfghk a.
Trầpdth n Ninh đcndb ưahth ợeqiq c phong Vârppx n-ma thưahth ợeqiq ng tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Nhu-târppx m hầpdth u. Phu nhârppx n Trầpdth n Ngọbwyf c-Hưahth ơptge ng đcndb ưahth ợeqiq c phong Thiêbwvb n-hưahth ơptge ng Thuầpdth n-mẫeqiq n quậmltd n chúfghk a.
Xérppx t vềhbfq côjwmf ng lao, Târppx y-hồyqqi thấjmlo t kiệbgns t ngang vớxqif i Long-biệbgns n ngũxfws hùrppx ng, tấjmlo t cảbbsq đcndb ưahth ợeqiq c thăyuhf ng tưahth ớxqif ng, tưahth ớxqif c hầpdth u. Nhưahth ng cáoumj c phu nhârppx n mớxqif i dựpdth trậmltd n Bắdtea c phạshro t, nêbwvb n chỉpdth đcndb ưahth ợeqiq c phong nhấjmlo t phẩcycy m phu nhârppx n.
Trầpdth n Di đcndb ưahth ợeqiq c phong Qui-đcndb ứtppq c đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Hưahth -târppx m hầpdth u.
Dưahth ơptge ng Minh đcndb ưahth ợeqiq c phong Trung-vũxfws đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Kígavv nh-târppx m hầpdth u.
Triệbgns u Thu đcndb ưahth ợeqiq c phong Tuyêbwvb n-vũxfws đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Tígavv n-târppx m hầpdth u.
Mai Cầpdth m đcndb ưahth ợeqiq c phong Tuyêbwvb n-uy đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Từuirl -târppx m hầpdth u.
Quáoumj ch Y đcndb ưahth ợeqiq c phong Minh-uy đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, Minh-târppx m hầpdth u.
Ngôjwmf Ứwlpk c đcndb ưahth ợeqiq c phong Đuhnp ịepcb nh-viễuqxc n đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Huệbgns -târppx m hầpdth u.
Tạshro Duy đcndb ưahth ợeqiq c phong Ninh-viễuqxc n đcndb ạshro i tưahth ớxqif ng quârppx n, tưahth ớxqif c Dũxfws ng-târppx m hầpdth u.
Ngoàajlk i ra cáoumj c quan văyuhf n võyuhf chiếrppx u côjwmf ng lao đcndb ềhbfq u đcndb ưahth ợeqiq c thăyuhf ng thưahth ởazpb ng cao thấjmlo p kháoumj c nhau.
– Quả
Đ
– Trung-Thà
Trư
– Ta nghe tê
Hứ
– Vớ
Trư
– Đ
Trung-Thà
– Trư
Vư
Trư
– Xin mờ
Trung-Thà
Trung-Thà
– Cá
Vư
– Nay cá
Hứ
– Theo như
– Kẻ
Ô
– Tê
Trư
– Nế
– Thế
Nó
Giữ
« Cá
Cự
Phe chủ
Cuố
– Mộ
– Hai là
– Ba là
– Bố
– Nă
Ghi chú
Như
TS, TTTTGTB chỉ
Sau khi Trung-Thà
– Lý
– Tô
Hứ
– Trư
Trư
– Nế
Hứ
– Từ
Cá
– Quâ
Ô
– Vậ
Đ
– Tê
Ô
Khi lê
– Ngà
Thì
Thủ
– Lỗ
Y đ
Y lạ
Cò
Cuộ
Trung-Thà
– Binh tư
Sau mấ
Có
– Thư
Trư
– Trầ
Ngọ
– Như
– Cò
– Đ
– Cò
Ngọ
– Họ
Thủ
– Thế
– Dư
Trong khi Ngọ
Trư
– Hy-Ninh bệ
Ngọ
– Khả
Ghi chú
Việ
Thá
Bấ
Vua Châ
Mộ
Tặ
Nhâ
Duy tử
Hâ
Bế
Thi đ
Tă
Khư
Khê
Dị
Ngư
Duy chỉ
Ô
Mư
Hang nú
Tă
Chỉ
Cò
Thế
Nộ
Khi Quá
Nam-quố
Tiệ
Như
Nhữ
Dị
Nam-quố
Đ
Bọ
Là
Suố
Vì
Trư
– Mệ
Nó
Ghi chú
Sau nà
Trong TS, TTTTGTB ghi trậ
Chiề
Vư
– Nă
Đ
– Xin tuâ
Thấ
– Nghi đ
– Dĩ
– Em thử
– Sau nà
– Đ
Tư
– Trong trậ
Phạ
– Khả
Lý
– Khả
Trung-Thà
– Chư
Tấ
Lễ
Tí
– Ta khô
Tô
– Trư
Lý
– Trì
Tô
– Chá
Lý
Tí
– Cá
Thế
Ngà
Tạ
Sau khi nghe trì
Nguyê
– Tụ
Sau khi đ
Trung-Thà
– Mụ
Chư
Hai bê
Việ
Đ
– Nguyê
Tí
– Nghi đ
– Bư
Mọ
– Bư
Trung-Thà
– Phư
– Bư
Mọ
– Bư
– Bư
Trung-Thà
– Đ
Vư
– Trong nă
Vư
– Nhị
– Là
Tí
Hà
– Việ
Thầ
– Việ
Trung-Thà
– Lự
Vư
– Việ
Vư
– Ngay chiề
Giờ
Phạ
Cuộ
Đ
Giờ
Trung-Thà
– Từ
Kim-Loan, Kim-Liê
– Em thấ
– Đ
Đ
Ngà
Đ
Sau mộ
Thầ
Trung-Thà
Đ
Phư
– Ngừ
Nà
– Tô
Trung-Thà
– Tô
Tô
– Nhị
Trung-Thà
– Tô
Tô
– Đ
Tí
– Xin tiê
Tô
– Nguyệ
Tí
– Tiể
Vư
Tô
Nhị
Quâ
Trung-Thà
Nguyệ
– Ta hẹ
Ghi chú
Về
– Tư
– TTTTGTB ché
– QTNC, TTCTGCK ché
Tô
TS quyể
QTNC ché
Niê
Ngà
Cá
– Hoà
Nhạ
– Bì
Thá
– Tâ
Linh-Nhâ
– Kể
Phò
– Sau khi hạ
Lễ
Thế
Do ư
Trí
Nhi sinh đ
(Thế
Ví
Trí
Mà
Cả
Thá
– Tô
Tí
Cả
Cô
– Khi đ
Triề
Trư
Trung-Thà
Kiể
Tí
Kiể
Phò
Kiể
Phò
Phụ
Lý
Phụ
Lý
Thá
Cá
Lư
Thầ
Vũ
Long-biê
Phạ
Vũ
Đ
Lý
Trầ
Xé
Trầ
Dư
Triệ
Mai Cầ
Quá
Ngô
Tạ
Ngoà
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.