Cáhdhm c quan bàhoen n táhdhm n, rồrqct i lýxegb luậblgl n phậblgl n vâwktl n. Códnxh ngưdgin ờyyhd i đhoen ưdgin a ýxegb kiếfdeq n đhoen uổdhdy i hếfdeq t ngưdgin ờyyhd i Hoa đhoen i. Códnxh ngưdgin ờyyhd i lạkarf i đhoen ềojtt nghịwbwr tậblgl p trung họbakj vàhoen o mộpbhk t khu. Cũrurw ng códnxh ngưdgin ờyyhd i muốempz n thíwktl ch chữdhdy vàhoen o mặkxnp t họbakj . Cuốempz i cùbxrb ng côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Ninh tâwktl u:
– Tâwktl u phụjcus hoàhoen ng, tấbcld t cảcxph nhữdhdy ng đhoen ềojtt nghịwbwr trêhfzs n đhoen ềojtt u khôvpbt ng thểpeli dùbxrb ng đhoen ưdgin ợnekg c. Thờyyhd i đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tổdhdy , bang Nhậblgl t-hồrqct đhoen ãjfga hôvpbt hàhoen o dâwktl n chúsztw ng nổdhdy i lêhfzs n chéufkr m giếfdeq t ngưdgin ờyyhd i Hoa cựriua c kỳhbdk tàhoen n nhẫujic n. Vìupzg vụjcus nàhoen y, Tốempz ng vu cáhdhm o rằlenh ng ta đhoen ốempz i xửzkxj tàhoen n tệvweu vớvsxy i dâwktl n củvwgz a họbakj , họbakj đhoen òxjbz i mang quâwktl n sang đhoen áhdhm nh. Sứkxnp củvwgz a họbakj hạkarf ch hỏvweu i lôvpbt i thôvpbt i mãjfga i. Việvweu c tậblgl p trung họbakj vàhoen o mộpbhk t khu, hay thíwktl ch chữdhdy vàhoen o mặkxnp t họbakj lạkarf i càhoen ng khôvpbt ng nêhfzs n, bởyztf i từdxis trưdgin ớvsxy c đhoen ếfdeq n giờyyhd ta thưdgin ờyyhd ng hôvpbt hàhoen o Hoa, Việvweu t đhoen ềojtt u làhoen con cháhdhm u vua Thầdxoz n-nôvpbt ng! Nay vìupzg họbakj trung thàhoen nh vớvsxy i chúsztw a, khôvpbt ng ăivuw n cơojtt m Tốempz ng, màhoen sang kiềojtt u ngụjcus ởyztf ta, ta đhoen ốempz i xửzkxj tàhoen n nhẫujic n vớvsxy i họbakj thìupzg khôvpbt ng nêhfzs n. Thầdxoz n nhi xin phâwktl n tíwktl ch vấbcld n đhoen ềojtt ngưdgin ờyyhd i Hoa tỷdhdy mỉmaeq , rồrqct i đhoen ềojtt nghịwbwr biệvweu n pháhdhm p đhoen ốempz i phódnxh .
Ỷpbhk -Lan khuyếfdeq n khíwktl ch:
– Côvpbt ng chúsztw a đhoen ãjfga lặkxnp n lộpbhk i khắzqoq p đhoen ấbcld t nưdgin ớvsxy c kiểpeli m soáhdhm t việvweu c cảcxph i cáhdhm ch nôvpbt ng nghiệvweu p. Côvpbt ng chúsztw a biếfdeq t rõrtbd dâwktl n tìupzg nh. Côvpbt ng chúsztw a cứkxnp trìupzg nh bầdxoz y.
– Trưdgin ớvsxy c hếfdeq t hãjfga y phâwktl n ngưdgin ờyyhd i Hoa ra làhoen m ba loạkarf i. Mộpbhk t làhoen loạkarf i sang ta từdxis thờyyhd i Ngôvpbt , Đhimz inh, Lêhfzs vềojtt trưdgin ớvsxy c, tứkxnp c cáhdhm ch đhoen âwktl y trăivuw m năivuw m, trảcxph i bốempz n đhoen ờyyhd i. Theo lễfdeq nghi ngưdgin ờyyhd i Hoa, thìupzg từdxis tổdhdy bốempz n đhoen ờyyhd i trởyztf đhoen i, con cháhdhm u khôvpbt ng giỗzkxj vàhoen o ngàhoen y kịwbwr , màhoen tậblgl p trung vàhoen o ngàhoen y rằlenh m tháhdhm ng giêhfzs ng. Cho nêhfzs n, đhoen a sốempz họbakj khôvpbt ng còxjbz n liêhfzs n lạkarf c gìupzg vớvsxy i anh em, họbakj hàhoen ng trong nưdgin ớvsxy c. Mồrqct mảcxph từdxis cụjcus tớvsxy i ôvpbt ng, cha họbakj đhoen ềojtt u ởyztf Đhimz ạkarf i-Việvweu t. Loạkarf i nàhoen y con cháhdhm u họbakj hầdxoz u nhưdgin mùbxrb mịwbwr t vềojtt Trung-quốempz c. Họbakj khôvpbt ng nódnxh i tiếfdeq mg Hoa nữdhdy a, màhoen chỉmaeq nódnxh i tiếfdeq ng Việvweu t. Nhữdhdy ng bang hộpbhk i củvwgz a họbakj cũrurw ng khôvpbt ng còxjbz n đhoen em chíwktl nh nghĩwbwr a phụjcus c hồrqct i tiêhfzs n triềojtt u ra làhoen m chủvwgz đhoen ạkarf o nữdhdy a, họbakj coi nhưdgin mìupzg nh làhoen ngưdgin ờyyhd i Việvweu t. Ta khôvpbt ng cầdxoz n phảcxph i chúsztw ýxegb tớvsxy i.
Cảcxph triềojtt u đhoen ìupzg nh đhoen ềojtt u đhoen ồrqct ng ýxegb vớvsxy i Thiêhfzs n-Ninh. Nàhoen ng tiếfdeq p:
– Loạkarf i thứkxnp nhìupzg làhoen nhữdhdy ng ngưdgin ờyyhd i nghèjjiv o khổdhdy , tha phưdgin ơojtt ng cầdxoz u thựriua c. Họbakj vưdgin ợnekg t biêhfzs n trốempz n sang Đhimz ạkarf i-Việvweu t chỉmaeq vớvsxy i mộpbhk t hy vọbakj ng làhoen kiếfdeq m miếfdeq ng cơojtt m manh áhdhm o. Loạkarf i nàhoen y đhoen a sốempz khôvpbt ng ởyztf trong bang hộpbhk i nàhoen o. Sởyztf dĩwbwr họbakj phảcxph i nhậblgl p vàhoen o bang hộpbhk i, làhoen vìupzg sợnekg bịwbwr kèjjiv n cựriua a, bịwbwr đhoen e dọbakj a. Đhimz ốempz i vớvsxy i họbakj , ta cho ngưdgin ờyyhd i mậblgl t liêhfzs n lạkarf c, giúsztw p tiềojtt n cho họbakj pháhdhm hoang, hoặkxnp c cấbcld p ruộpbhk ng côvpbt ng đhoen iềojtt n cho họbakj cầdxoz y cấbcld y. Ta phâwktl n táhdhm n họbakj đhoen i mỗzkxj i làhoen ng mấbcld y ngưdgin ờyyhd i. Họbakj sẽblgl nhớvsxy ơojtt n triềojtt u đhoen ìupzg nh, trởyztf thàhoen nh ngoan dâwktl n. Con cháhdhm u họbakj sinh ra, lớvsxy n lêhfzs n ởyztf Đhimz ạkarf i-Việvweu t, sẽblgl chỉmaeq nódnxh i tiếfdeq ng Việvweu t. Qua nhiềojtt u lầdxoz n đhoen i vềojtt cáhdhm c trấbcld n kiểpeli m soáhdhm t cảcxph i cáhdhm ch nôvpbt ng thôvpbt n, thầdxoz n nhi đhoen ãjfga giúsztw p đhoen ưdgin ợnekg c íwktl t nhấbcld t mộpbhk t phầdxoz n ba sốempz ngưdgin ờyyhd i Hoa cùbxrb ng khổdhdy nàhoen y. Họbakj nhớvsxy ơojtt n đhoen ếfdeq n đhoen ộpbhk thờyyhd sốempz ng phụjcus hoàhoen ng.
Triềojtt u đhoen ìupzg nh vỗzkxj tay hoan hôvpbt .
Côvpbt ng chúsztw a lạkarf i tiếfdeq p:
– Loạkarf i ngưdgin ờyyhd i Hoa thứkxnp ba, làhoen loạkarf i mớvsxy i sang kiềojtt u ngụjcus gầdxoz n đhoen âwktl y. Họbakj thuộpbhk c con cháhdhm u di thầdxoz n củvwgz a cáhdhm c vua Nam Đhimz ưdgin ờyyhd ng, Bắzqoq c-Háhdhm n, Ngôvpbt -Việvweu t, Nam-Háhdhm n, Bắzqoq c-Tềojtt , nổdhdy i lêhfzs n trung hưdgin ng, bịwbwr Tốempz ng triềojtt u dẹxegb p tan, rồrqct i truy lùbxrb ng. Đhimz a sốempz họbakj códnxh võrtbd côvpbt ng, códnxh văivuw n họbakj c. Vìupzg sang Đhimz ạkarf i-Việvweu t đhoen ểpeli láhdhm nh nạkarf n do vong quốempz c, nêhfzs n họbakj tổdhdy chứkxnp c thàhoen nh nhữdhdy ng bang hộpbhk i, códnxh kỷdhdy luậblgl t, lậblgl p trưdgin ờyyhd ng dạkarf y con cáhdhm i họbakj c, nódnxh i tiếfdeq ng Hoa; đhoen ôvpbt i khi códnxh luậblgl t lệvweu riêhfzs ng. Họbakj liêhfzs n lạkarf c mậblgl t thiếfdeq t vớvsxy i nhau trong mưdgin u đhoen ồrqct trởyztf vềojtt trung hưdgin ng triềojtt u đhoen ạkarf i cũrurw . Họbakj còxjbz n anh em, họbakj hàhoen ng bêhfzs n Trung-nguyêhfzs n. Hàhoen ng năivuw m, họbakj kéufkr o nhau vềojtt quêhfzs trong dịwbwr p tếfdeq t, dịwbwr p giỗzkxj tổdhdy , thăivuw m lạkarf i cốempz lýxegb . Tốempz ng triềojtt u dùbxrb ng mồrqct mảcxph , anh em, họbakj hàhoen ng gâwktl y áhdhm p lựriua c, bắzqoq t họbakj phảcxph i làhoen m gian tếfdeq . Thảcxph ng hoặkxnp c, códnxh ngưdgin ờyyhd i tựriua nguyệvweu n làhoen m gian tếfdeq đhoen ểpeli mộpbhk t mai Tốempz ng chiếfdeq m Đhimz ạkarf i-Việvweu t, họbakj sẽblgl trởyztf thàhoen nh quan cai trịwbwr .
Hìupzg nh-bộpbhk tham-tri Hoàhoen ng Khắzqoq c-Dụjcus ng hỏvweu i:
– Khảcxph i côvpbt ng chúsztw a, nhưdgin vậblgl y họbakj quêhfzs n quêhfzs hưdgin ơojtt ng ưdgin ? Họbakj khôvpbt ng muốempz n trởyztf vềojtt quêhfzs ưdgin ? Thầdxoz n nghĩwbwr họbakj làhoen m gian tếfdeq cho Tốempz ng, mong Tốempz ng âwktl n xáhdhm đhoen ểpeli họbakj vềojtt quêhfzs làhoen m ăivuw n chứkxnp ? Hoặkxnp c giảcxph họbakj mong khôvpbt i phụjcus c lạkarf i đhoen ạkarf i nghiệvweu p củvwgz a triềojtt u đhoen ạkarf i cũrurw chứkxnp ?
Thiêhfzs n-Ninh cưdgin ờyyhd i rấbcld t tưdgin ơojtt i:
– Đhimz ấbcld y làhoen quan Tham-tri dùbxrb ng lýxegb màhoen suy. Thựriua c tếfdeq ra ngưdgin ờyyhd i Hoa khôvpbt ng códnxh mộpbhk t ýxegb niệvweu m vềojtt quốempz c gia. Từdxis cổdhdy , họbakj chỉmaeq biếfdeq t đhoen ếfdeq n thiêhfzs n hạkarf . Thiêhfzs n hạkarf tứkxnp c làhoen dưdgin ớvsxy i gầdxoz m trờyyhd i nàhoen y, chỗzkxj nàhoen o cũrurw ng làhoen đhoen ấbcld t củvwgz a trờyyhd i cảcxph . Họbakj ởyztf đhoen âwktl u cũrurw ng đhoen ưdgin ợnekg c. Khổdhdy ng-tửzkxj đhoen i du thuyếfdeq t khắzqoq p cáhdhm c nưdgin ớvsxy c đhoen ểpeli mong tìupzg m mộpbhk t ôvpbt ng vua nàhoen o dùbxrb ng đhoen ạkarf o củvwgz a mìupzg nh, chứkxnp ngàhoen i đhoen âwktl u códnxh khưdgin khưdgin ôvpbt m nưdgin ớvsxy c Lỗzkxj ? Hơojtt n mộpbhk t lầdxoz n ngàhoen i đhoen ịwbwr nh đhoen em đhoen ạkarf o đhoen ếfdeq n cáhdhm c nưdgin ớvsxy c Di, Đhimz ịwbwr ch. Đhimz ệvweu tửzkxj hỏvweu i: ngưdgin ờyyhd i quâwktl n tửzkxj lạkarf i tớvsxy i chỗzkxj thôvpbt lậblgl u ưdgin ? Ngàhoen i trảcxph lờyyhd i: ngưdgin ờyyhd i quâwktl n tửzkxj tớvsxy i chỗzkxj nàhoen o thìupzg chỗzkxj ấbcld y khôvpbt ng còxjbz n dãjfga man nữdhdy a. Cho nêhfzs n ngưdgin ờyyhd i Hoa thưdgin ờyyhd ng bỏvweu quêhfzs hưdgin ơojtt ng, tha phưdgin ơojtt ng cầdxoz u thựriua c dễfdeq dàhoen ng hơojtt n ngưdgin ờyyhd i Việvweu t.
Côvpbt ng chúsztw a thấbcld y cáhdhm c đhoen ạkarf i thầdxoz n gậblgl t đhoen ầdxoz u côvpbt ng nhậblgl n lờyyhd i nódnxh i củvwgz a mìupzg nh, nàhoen ng tiếfdeq p:
– Ngưdgin ợnekg c lạkarf i bấbcld t cứkxnp giốempz ng ngưdgin ờyyhd i nàhoen o, tớvsxy i chiếfdeq m Hoa-hạkarf cai trịwbwr , ngưdgin ờyyhd i Hoa cũrurw ng khôvpbt ng coi làhoen ngưdgin ờyyhd i ngoạkarf i quốempz c nhưdgin ngưdgin ờyyhd i Việvweu t ta. Bởyztf i vậblgl y Lưdgin u Tríwktl -Viễfdeq n làhoen ngưdgin ờyyhd i rợnekg Sa-đhoen àhoen , vàhoen o chiếfdeq m Trung-nguyêhfzs n lậblgl p ra triềojtt u Háhdhm n trong Ngũrurw -đhoen ạkarf i. Trưdgin ớvsxy c đhoen ódnxh , Ngũrurw -hồrqct loạkarf n Hoa, cai trịwbwr Hoa-Bắzqoq c biếfdeq t bao năivuw m? Gầdxoz n đhoen âwktl y Liêhfzs u chiếfdeq m gầdxoz n hếfdeq t Hoa-Bắzqoq c, cai trịwbwr ngưdgin ờyyhd i Hoa, bắzqoq t Tốempz ng tiếfdeq n cốempz ng, màhoen ngưdgin ờyyhd i Hoa vẫujic n coi Liêhfzs u nhưdgin làhoen mộpbhk t chủvwgz ng củvwgz a họbakj màhoen thôvpbt i. Ngưdgin ờyyhd i Hoa kỳhbdk thịwbwr làhoen kỳhbdk thịwbwr văivuw n hódnxh a, chứkxnp khôvpbt ng kỳhbdk thịwbwr chủvwgz ng loạkarf i. Vớvsxy i nhữdhdy ng ngưdgin ờyyhd i Hoa ởyztf Đhimz ạkarf i-Việvweu t đhoen ãjfga mấbcld y chụjcus c năivuw m rồrqct i, họbakj trởyztf thàhoen nh giầdxoz u códnxh , họbakj đhoen âwktl u códnxh muốempz n vềojtt quêhfzs nghèjjiv o khổdhdy vớvsxy i hai bàhoen n tay trắzqoq ng làhoen m gìupzg ? Khi họbakj ra đhoen i bởyztf i khôvpbt ng thầdxoz n phụjcus c Tốempz ng triềojtt u cũrurw ng códnxh , vìupzg sợnekg Tốempz ng triềojtt u làhoen m tộpbhk i vìupzg liêhfzs n hệvweu vớvsxy i triềojtt u đhoen ạkarf i cũrurw cũrurw ng códnxh ; tàhoen i sảcxph n củvwgz a họbakj ởyztf quêhfzs hưdgin ơojtt ng hoặkxnp c bịwbwr tịwbwr ch thu, hoặkxnp c anh em, bàhoen con chia nhau cũrurw ng códnxh . Nay họbakj trởyztf vềojtt , thìupzg tàhoen i sảcxph n khôvpbt ng còxjbz n. Họbakj chảcxph dạkarf i gìupzg màhoen vềojtt quêhfzs sinh sốempz ng.
Hộpbhk bộpbhk thưdgin ợnekg ng-thưdgin Mai Đhimz ìupzg nh hỏvweu i:
– Tâwktl u đhoen iệvweu n hạkarf , códnxh phảcxph i họbakj khôvpbt ng vềojtt quêhfzs , vìupzg sợnekg cáhdhm i áhdhm n con cháhdhm u di thầdxoz n triềojtt u đhoen ạkarf i cũrurw khôvpbt ng?
– Thưdgin a thưdgin ợnekg ng-thưdgin , đhoen ódnxh làhoen cáhdhm i mặkxnp t nạkarf củvwgz a đhoen áhdhm m thủvwgz lãjfga nh bang-hộpbhk i đhoen ấbcld y. Mìupzg nh màhoen tin chúsztw ng, thìupzg chúsztw ng coi mìupzg nh nhưdgin nhữdhdy ng têhfzs n khờyyhd khạkarf o. Di thầdxoz n làhoen di thầdxoz n nàhoen o? Di thầdxoz n đhoen ờyyhd i Lụjcus c-triềojtt u, đhoen ờyyhd i Ngũrurw -đhoen ạkarf i ưdgin ? Triềojtt u Tốempz ng kếfdeq tụjcus c sựriua nghiệvweu p củvwgz a họbakj Sàhoen i, trăivuw m quan củvwgz a họbakj Sàhoen i, trởyztf thàhoen nh khai quốempz c côvpbt ng thầdxoz n củvwgz a triềojtt u Tốempz ng. Còxjbz n con cháhdhm u họbakj Sàhoen i luôvpbt n đhoen ưdgin ợnekg c hưdgin ởyztf ng nhữdhdy ng ưdgin u đhoen ãjfga i biệvweu t lệvweu . Ngưdgin ờyyhd i thừdxis a kếfdeq chíwktl nh thốempz ng họbakj Sàhoen i, cha truyềojtt n con nốempz i đhoen ưdgin ợnekg c phong vưdgin ơojtt ng. Trêhfzs n trăivuw m năivuw m qua, triềojtt u Tốempz ng chưdgin a bao giờyyhd làhoen m tộpbhk i mộpbhk t ngưdgin ờyyhd i họbakj Sàhoen i hay con cháhdhm u cựriua u thầdxoz n họbakj Sàhoen i nàhoen o cảcxph . Còxjbz n di thầdxoz n củvwgz a đhoen ờyyhd i Lụjcus c-triềojtt u, đhoen ờyyhd i Ngũrurw -đhoen ạkarf i ưdgin ? Nhữdhdy ng con cháhdhm u củvwgz a triềojtt u đhoen ạkarf i đhoen ódnxh códnxh tộpbhk i gìupzg vớvsxy i Tốempz ng đhoen âwktl u màhoen Tốempz ng truy tộpbhk i? Vảcxph lạkarf i, mỗzkxj i khi mộpbhk t vịwbwr vua Tốempz ng lêhfzs n ngôvpbt i đhoen ềojtt u đhoen ạkarf i xáhdhm thiêhfzs n hạkarf cảcxph . Nhữdhdy ng đhoen áhdhm m lưdgin u vong sang ta, dùbxrb phạkarf m tộpbhk i gìupzg , họbakj cũrurw ng đhoen ưdgin ợnekg c tha. Nhưdgin ng códnxh ai vềojtt đhoen âwktl u? Nàhoen y thưdgin a quan Thưdgin ợnekg ng-thưdgin , nhữdhdy ng bang, hộpbhk i, đhoen ảcxph ng củvwgz a ngưdgin ờyyhd i Hoa dựriua ng lêhfzs n vớvsxy i nhâwktl n danh trung hưdgin ng cựriua u triềojtt u đhoen ểpeli quyêhfzs n gódnxh p tiềojtt n bạkarf c củvwgz a dâwktl n chúsztw ng. Ai nộpbhk p tiềojtt n cho chúsztw ng, thìupzg chúsztw ng đhoen ểpeli yêhfzs n, ai khôvpbt ng nộpbhk p tiềojtt n cho chúsztw ng, thìupzg chúsztw ng kếfdeq t tộpbhk i làhoen làhoen m gian tếfdeq cho Tốempz ng, đhoen ểpeli chốempz ng lạkarf i chíwktl trung hưdgin ng. Chúsztw ng nhâwktl n danh nàhoen y nọbakj , sai ngưdgin ờyyhd i tớvsxy i đhoen áhdhm nh, giếfdeq t, côvpbt lậblgl p. Trong khi chúsztw ng bíwktl mậblgl t làhoen m gian tếfdeq cho Tốempz ng. Bọbakj n nàhoen y chẳhoen ng qua làhoen bọbakj n lừdxis a dốempz i bịwbwr p bợnekg m, bọbakj n ăivuw n cưdgin ớvsxy p cạkarf n, cưdgin ớvsxy p côvpbt ng khai. Ta nêhfzs n thẳhoen ng tay bắzqoq t đhoen em chặkxnp t đhoen ầdxoz u íwktl t têhfzs n, làhoen Hoa dâwktl n sẽblgl đhoen ộpbhk i ơojtt n ta vôvpbt cùbxrb ng. Tódnxh m lạkarf i bọbakj n nàhoen y làhoen m gian tếfdeq cho Tốempz ng, mong Tốempz ng sang, rồrqct i kiếfdeq m týxegb danh, đhoen ểpeli tiếfdeq p tụjcus c đhoen èjjiv đhoen ầdxoz u đhoen èjjiv cỗzkxj đhoen ồrqct ng bàhoen o chúsztw ng vàhoen bódnxh c lộpbhk t dâwktl n ta màhoen thôvpbt i.
Côvpbt ng chúsztw a thấbcld y Ỷpbhk -Lan gậblgl t đhoen ầdxoz u liêhfzs n tiếfdeq p, nàhoen ng phấbcld n khởyztf i vôvpbt cùbxrb ng:
– Đhimz ốempz i phódnxh vớvsxy i đhoen áhdhm m nàhoen y dễfdeq màhoen khódnxh . Dễfdeq vìupzg hễfdeq ta quyếfdeq t tâwktl m làhoen làhoen m đhoen ưdgin ợnekg c. Khódnxh vìupzg phảcxph i tinh tếfdeq lắzqoq m, bằlenh ng khôvpbt ng thìupzg bịwbwr họbakj áhdhm p dụjcus ng gậblgl y ôvpbt ng lạkarf i đhoen ậblgl p lưdgin ng ôvpbt ng.
Nàhoen ng nhìupzg n Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t:
– Thầdxoz n nhi nghĩwbwr , nháhdhm t búsztw a thứkxnp ba nàhoen y chỉmaeq mìupzg nh Khu-mậblgl t việvweu n pháhdhm nổdhdy i màhoen thôvpbt i. Códnxh năivuw m đhoen iềojtt u phảcxph i làhoen m. Đhimz iềojtt u thứkxnp nhấbcld t mang têhfzs n « dĩwbwr bỉmaeq vi ngãjfga », nghĩwbwr a làhoen biếfdeq n ngưdgin ờyyhd i củvwgz a họbakj thàhoen nh củvwgz a mìupzg nh. Ta tìupzg m nhữdhdy ng ngưdgin ờyyhd i thủvwgz lĩwbwr nh bang hộpbhk i, hoặkxnp c gia đhoen ìupzg nh họbakj bịwbwr tộpbhk i, rồrqct i gọbakj i lêhfzs n đhoen iềojtt u tra, lấbcld y cung, kếfdeq t tộpbhk i kíwktl n, đhoen e dọbakj a. Chờyyhd tớvsxy i khi họbakj sợnekg quáhdhm , bấbcld y giờyyhd mớvsxy i ra đhoen iềojtt u kiệvweu n bắzqoq t làhoen m việvweu c cho Khu-mậblgl t việvweu n. Ta hứkxnp a rằlenh ng: nếfdeq u họbakj trung thàhoen nh, bao nhiêhfzs u tộpbhk i trạkarf ng đhoen ưdgin ợnekg c xoáhdhm bỏvweu hếfdeq t, màhoen cảcxph gia đhoen ìupzg nh đhoen ưdgin ợnekg c che chởyztf . Thếfdeq làhoen bao nhiêhfzs u bíwktl mậblgl t bang hộpbhk i mìupzg nh biếfdeq t hếfdeq t. Bang hộpbhk i đhoen ang làhoen đhoen iềojtt u lo lắzqoq ng củvwgz a ta, làhoen cáhdhm i ưdgin u việvweu t củvwgz a Tốempz ng, lạkarf i biếfdeq n thàhoen nh tai mắzqoq t cho ta.
Nhàhoen vua gậblgl t đhoen ầdxoz u, ngàhoen i thâwktl n ródnxh t mộpbhk t chéufkr n sâwktl m thang ban cho côvpbt ng chúsztw a. Côvpbt ng chúsztw a tạkarf lĩwbwr nh, uốempz ng hếfdeq t rồrqct i tiếfdeq p:
– Đhimz iềojtt u thứkxnp nhìupzg mang têhfzs n « đhoen âwktl m bịwbwr thódnxh c, chọbakj c bịwbwr gạkarf o ». Ta nghiêhfzs n cứkxnp u xem bang nàhoen o, hộpbhk i nàhoen o khíwktl ch báhdhm c nhau, chốempz ng đhoen ốempz i nhau. Ta ra lệvweu nh cho ngưdgin ờyyhd i củvwgz a ta ởyztf bang hộpbhk i đhoen ódnxh tỏvweu ra hếfdeq t sứkxnp c trung thàhoen nh vớvsxy i bang-hộpbhk i, gâwktl y hấbcld n vớvsxy i bang hộpbhk i kia. Nếfdeq u làhoen m cho hai bêhfzs n đhoen áhdhm nh nhau, giếfdeq t nhau, thâwktl m thùbxrb vớvsxy i nhau càhoen ng tốempz t. Cáhdhm c quan đhoen ịwbwr a phưdgin ơojtt ng nhắzqoq m mắzqoq t cho họbakj chéufkr m giếfdeq t nhau. Dĩwbwr nhiêhfzs n ngưdgin ờyyhd i củvwgz a ta ởyztf bang hộpbhk i kia cũrurw ng làhoen m nhưdgin vậblgl y vớvsxy i bang hộpbhk i nàhoen y. Đhimz ốempz i vớvsxy i nhữdhdy ng bang hộpbhk i quáhdhm chặkxnp t chẽblgl , ta cho hai nhódnxh m củvwgz a ta nhậblgl p bang, màhoen chúsztw ng khôvpbt ng biếfdeq t nhau. Ta bảcxph o nhódnxh m Ấwftz t rằlenh ng nhódnxh m Giáhdhm p làhoen kẻjcus thùbxrb củvwgz a triềojtt u đhoen ìupzg nh, phảcxph i kèjjiv n cựriua a, bôvpbt i bẩvpbt n, đhoen áhdhm nh pháhdhm nhódnxh m Giáhdhm p. Ta lạkarf i bảcxph o nhódnxh m Giáhdhm p rằlenh ng nhódnxh m Ấwftz t làhoen kẻjcus thùbxrb , phảcxph i triệvweu t hạkarf . Thếfdeq làhoen hai nhódnxh m bôvpbt i mặkxnp t đhoen áhdhm nhau... nhưdgin thếfdeq bang hộpbhk i ấbcld y phảcxph i vỡupzg làhoen m ba, làhoen m bốempz n ngay. Đhimz ếfdeq n nưdgin ớvsxy c đhoen ódnxh , cáhdhm c thủvwgz lĩwbwr nh bang hộpbhk i thay vìupzg giúsztw p đhoen ỡupzg nhau, thìupzg lạkarf i hằlenh m hèjjiv tìupzg m cáhdhm ch hãjfga m hạkarf i nhau. Họbakj rìupzg nh mòxjbz tộpbhk i lỗzkxj i củvwgz a nhau đhoen ểpeli tốempz cáhdhm o vớvsxy i quan lạkarf i. Ta ngồrqct i yêhfzs n hưdgin ởyztf ng lợnekg i.
Triềojtt u thầdxoz n ồrqct n lêhfzs n nhữdhdy ng tiếfdeq ng khen ngợnekg i. Thiêhfzs n-Ninh tiếfdeq p:
– Đhimz iềojtt u thứkxnp ba mang têhfzs n « ngạkarf cẩvpbt u tranh cốempz t », nghĩwbwr a làhoen chódnxh đhoen ódnxh i tranh xưdgin ơojtt ng. Ta coi cáhdhm c bang hộpbhk i nhưdgin đhoen àhoen n chódnxh đhoen ódnxh i, muốempz n chódnxh cắzqoq n nhau, ta chỉmaeq việvweu c quẳhoen ng ra cụjcus c xưdgin ơojtt ng nhỏvweu , chúsztw ng sẽblgl xúsztw m vàhoen o tranh ăivuw n, cắzqoq n nhau. Khi ta đhoen ãjfga áhdhm p dụjcus ng hai đhoen iềojtt u trêhfzs n, thìupzg trong mỗzkxj i bang hộpbhk i đhoen ềojtt u códnxh íwktl t nhấbcld t hai phe gưdgin ờyyhd m nhau, màhoen đhoen ôvpbt i khi hai phe đhoen ềojtt u làhoen tay sai củvwgz a ta màhoen họbakj khôvpbt ng biếfdeq t. Quan đhoen ịwbwr a phưdgin ơojtt ng ban lệvweu nh rằlenh ng: cầdxoz n khuyếfdeq n khíwktl ch họbakj c phong, thưdgin ơojtt ng mạkarf i, canh nôvpbt ng, tôvpbt n giáhdhm o ởyztf cáhdhm c bamg hộpbhk i. Quan sẽblgl xéufkr t bang nàhoen o, hộpbhk i nàhoen o íwktl ch lợnekg i cho ngưdgin ờyyhd i Hoa thìupzg miễfdeq n thuếfdeq ruộpbhk ng vưdgin ờyyhd n cho tàhoen i sảcxph n bang hộpbhk i đhoen ódnxh . Hoặkxnp c códnxh thểpeli cấbcld p côvpbt ng đhoen iềojtt n cho bang hộpbhk i, gọbakj i làhoen nâwktl ng đhoen ỡupzg . Ta cốempz tìupzg nh cấbcld p, màhoen khôvpbt ng bắzqoq t phảcxph i chứkxnp ng minh sựriua ngay thẳhoen ng, mặkxnp c cho ngưdgin ờyyhd i lãjfga nh đhoen ạkarf o bang-hộpbhk i nhũrurw ng lạkarf m. Lậblgl p tứkxnp c ta sai nhódnxh m đhoen ốempz i lậblgl p trong bang làhoen ngưdgin ờyyhd i củvwgz a ta. Ta bảcxph o họbakj hôvpbt hàhoen o mọbakj i ngưdgin ờyyhd i nổdhdy i lêhfzs n chốempz ng đhoen ốempz i. Bấbcld y giờyyhd ta tùbxrb y nghi, thấbcld y nhódnxh m nàhoen o yếfdeq u, thiểpeli u sốempz , ta ủvwgz ng hộpbhk nhódnxh m đhoen ódnxh . Bọbakj n lãjfga nh đhoen ạkarf o bang hộpbhk i yếfdeq u quáhdhm thìupzg phảcxph i dựriua a vàhoen o ta, đhoen ểpeli ta coi họbakj làhoen thủvwgz lĩwbwr nh hợnekg p pháhdhm p.
Cửzkxj tọbakj a vỗzkxj tay hoan hôvpbt nhiệvweu t liệvweu t.
Côvpbt ng-chúsztw a tiếfdeq p:
– Đhimz iềojtt u thứkxnp tưdgin , làhoen bắzqoq t tấbcld t cảcxph ngưdgin ờyyhd i Hoa phảcxph i nódnxh i tiếfdeq ng Việvweu t. Ai nódnxh i tiếfdeq ng Hoa thìupzg bịwbwr phạkarf t. Ai khôvpbt ng biếfdeq t tiếfdeq ng Việvweu t thìupzg phảcxph i đhoen ódnxh ng thuếfdeq thựriua c nặkxnp ng, còxjbz n bịwbwr cấbcld m làhoen m mộpbhk t sốempz nghềojtt nhưdgin buôvpbt n báhdhm n, canh nôvpbt ng, đhoen áhdhm nh cáhdhm , săivuw n bắzqoq n. Nhưdgin vậblgl y chỉmaeq íwktl t lâwktl u sau, trẻjcus con ngưdgin ờyyhd i Hoa khôvpbt ng biếfdeq t nódnxh i tiếfdeq ng Hoa, thìupzg đhoen âwktl u còxjbz n làhoen ngưdgin ờyyhd i Hoa nữdhdy a?
Côvpbt ng chúsztw a ngừdxis ng lạkarf i quan sáhdhm t cưdgin tọbakj a, rốempz i tiếfdeq p:
– Đhimz iềojtt u thứkxnp năivuw m làhoen hiệvweu n mỗzkxj i ngưdgin ờyyhd i dâwktl n trong nưdgin ớvsxy c đhoen ưdgin ợnekg c cầdxoz y năivuw m sàhoen o ruộpbhk ng côvpbt ng đhoen iềojtt n khôvpbt ng phảcxph i nộpbhk p tôvpbt . Nay ban lệvweu nh ngưdgin ờyyhd i Hoa nàhoen o lấbcld y vợnekg Việvweu t, chồrqct ng Việvweu t, thìupzg ngay lậblgl p tứkxnp c đhoen ưdgin ợnekg c cấbcld p côvpbt ng đhoen iềojtt n. Từdxis trưdgin ớvsxy c đhoen ếfdeq n giờyyhd , mỗzkxj i năivuw m mộpbhk t ngưdgin ờyyhd i Hoa khôvpbt ng phâwktl n biệvweu t tuổdhdy i táhdhm c phảcxph i nộpbhk p thuếfdeq kiềojtt u ngụjcus . Nay ta ban luậblgl t, ngưdgin ờyyhd i nàhoen o lấbcld y vợnekg , lấbcld y chồrqct ng ngưdgin ờyyhd i Việvweu t thìupzg miễfdeq n khoảcxph n thuếfdeq đhoen ódnxh . Nhưdgin vậblgl y làhoen đhoen áhdhm m ngưdgin ờyyhd i Hoa bịwbwr đhoen ồrqct ng hódnxh a rấbcld t mau.
Nàhoen ng mỉmaeq m cưdgin ờyyhd i tiếfdeq p:
– Đhimz ếfdeq n nưdgin ớvsxy c đhoen ódnxh , cáhdhm c bang hộpbhk i khôvpbt ng thểpeli tậblgl p trung thàhoen nh lựriua c lưdgin ợnekg ng lớvsxy n nữdhdy a. Bang nàhoen y nguýxegb t hộpbhk i kia. Hộpbhk i nàhoen y đhoen áhdhm nh nhau vớvsxy i bang nọbakj . Trong bang chỉmaeq lo dàhoen nh ăivuw n, dàhoen nh quyềojtt n lẫujic n nhau. Ta tọbakj a thủvwgz bàhoen ng quan, ngưdgin ôvpbt ng hưdgin ởyztf ng lợnekg i. Khu-mậblgl t việvweu n Tốempz ng códnxh tàhoen i tháhdhm nh cũrurw ng khôvpbt ng thểpeli tậblgl p trung họbakj lạkarf i thàhoen nh khốempz i màhoen phảcxph n mìupzg nh.
Nhàhoen vua đhoen ẻjcus ra côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Ninh, nhưdgin ng côvpbt ng chúsztw a do tiêhfzs n nưdgin ơojtt ng Bảcxph o-Hòxjbz a nuôvpbt i dạkarf y. Vìupzg vậblgl y ngàhoen i tuyệvweu t khôvpbt ng ngờyyhd bảcxph n lĩwbwr nh con gáhdhm i lạkarf i tớvsxy i mứkxnp c đhoen ódnxh . Ngàhoen i chợnekg t nhớvsxy ra, làhoen mấbcld y năivuw m qua, côvpbt ng chúsztw a vớvsxy i Ỷpbhk -Lan ởyztf bêhfzs n nhau nhưdgin bódnxh ng vớvsxy i hìupzg nh. Côvpbt ng chúsztw a họbakj c ởyztf Ỷpbhk -Lan nhữdhdy ng kinh nghiệvweu m ngoàhoen i đhoen ờyyhd i. Từdxis khi códnxh việvweu c cảcxph i tổdhdy ruộpbhk ng đhoen ấbcld t, côvpbt ng chúsztw a lĩwbwr nh tráhdhm ch vụjcus thay triềojtt u đhoen ìupzg nh kiểpeli m soáhdhm t, thanh tra, nêhfzs n côvpbt ng chúsztw a đhoen ãjfga đhoen i khắzqoq p đhoen ấbcld t nưdgin ớvsxy c giảcxph i quyếfdeq t nhữdhdy ng tranh chấbcld p, do thếfdeq nàhoen ng nắzqoq m rõrtbd tìupzg nh hìupzg nh ngưdgin ờyyhd i Hoa. Long tâwktl m vui vẻjcus , ngàhoen i pháhdhm n:
– Côvpbt ng chúsztw a thựriua c làhoen Tháhdhm nh-Thiêhfzs n củvwgz a trẫujic m. Bấbcld y lâwktl u nay côvpbt ng chúsztw a lậblgl p biếfdeq t bao nhiêhfzs u côvpbt ng lao vớvsxy i xãjfga tắzqoq c màhoen trẫujic m khôvpbt ng biếfdeq t. Nay côvpbt ng chúsztw a códnxh đhoen ềojtt nghịwbwr gìupzg nữdhdy a khôvpbt ng?
Côvpbt ng chúsztw a tâwktl u:
– Thầdxoz n nhi đhoen a tạkarf phụjcus hoàhoen ng. Từdxis lâwktl u, phụjcus hoàhoen ng dùbxrb ng thầdxoz n-phi nhưdgin mộpbhk t đhoen ạkarf i họbakj c sĩwbwr , khôvpbt ng việvweu c gìupzg , khôvpbt ng đhoen iềojtt u gìupzg màhoen phụjcus hoàhoen ng khôvpbt ng ủvwgz y tháhdhm c. Nhưdgin vậblgl y thầdxoz n-phi mệvweu t mỏvweu i quáhdhm . Thầdxoz n nhi xin phụjcus hoàhoen ng cho thầdxoz n-phi tuyểpeli n thêhfzs m mấbcld y ngưdgin ờyyhd i phụjcus giúsztw p nữdhdy a. Nhưdgin vậblgl y côvpbt ng việvweu c mớvsxy i mau chódnxh ng.
Nhàhoen vua gậblgl t đhoen ầdxoz u:
– Côvpbt ng chúsztw a tâwktl u trẫujic m mớvsxy i biếfdeq t. Ừelpm nhỉmaeq , vậblgl y thầdxoz n-phi đhoen ịwbwr nh tuyểpeli n nhữdhdy ng ai nàhoen o?
Ỷpbhk -Lan tâwktl u:
– Thiếfdeq p xin bệvweu hạkarf chuẩvpbt n tấbcld u cho côvpbt ng-chúsztw a Thiêhfzs n-Ninh phụjcus thầdxoz n vềojtt Hộpbhk -bộpbhk . Côvpbt ng-chúsztw a Đhimz ộpbhk ng-Thiêhfzs n phụjcus thầdxoz n vềojtt Hìupzg nh-bộpbhk . Vưdgin ơojtt ng phi Hoằlenh ng-Châwktl n Nguyễfdeq n-thịwbwr Trinh-Dung phụjcus vềojtt Khu-mậblgl t việvweu n, Binh-bộpbhk . Vưdgin ơojtt ng-phi Chiêhfzs u-Văivuw n Lêhfzs Ngọbakj c-Nam phụjcus vềojtt Lạkarf i-bộpbhk . Phu nhâwktl n tưdgin ớvsxy ng Nguyễfdeq n Căivuw n Vũrurw Thanh-Thảcxph o phụjcus thầdxoz n vềojtt Côvpbt ng-bộpbhk . Phu-nhâwktl n tưdgin ớvsxy ng Bùbxrb i Hoàhoen ng-Quan Trầdxoz n-thịwbwr Ngọbakj c-Huệvweu phụjcus vềojtt Lễfdeq -bộpbhk . Nhưdgin vậblgl y đhoen ủvwgz rồrqct i.
Triềojtt u đhoen ìupzg nh đhoen ềojtt u biếfdeq t bốempz n vịwbwr Trinh-Dung, Ngọbakj c-Nam, Thanh-Thảcxph o, Ngọbakj c-Huệvweu đhoen ềojtt u làhoen bạkarf n thờyyhd i thơojtt ấbcld u củvwgz a thầdxoz n-phi Ỷpbhk -Lan, lạkarf i làhoen họbakj c tròxjbz củvwgz a Long-thàhoen nh ẩvpbt n-sĩwbwr Tôvpbt n Đhimz ảcxph n, nêhfzs n đhoen ềojtt u tỏvweu vẻjcus chấbcld p nhậblgl n việvweu c tiếfdeq n cửzkxj củvwgz a thầdxoz n-phi.
Long-tâwktl m vui vẻjcus , nhàhoen vua pháhdhm n:
– Trẫujic m chuẩvpbt n tấbcld u. Búsztw a nặkxnp ng nhấbcld t củvwgz a Tốempz ng làhoen búsztw a thứkxnp ba, đhoen ãjfga gỡupzg đhoen ưdgin ợnekg c. Bâwktl y giờyyhd tớvsxy i búsztw a thứkxnp tưdgin làhoen khi ta códnxh nộpbhk i loạkarf n, Tốempz ng sẽblgl phong cho phe yếfdeq u, đhoen ểpeli gia tăivuw ng nộpbhk i chiếfdeq n. Khi búsztw a thứkxnp nhấbcld t, nhìupzg khôvpbt ng thàhoen nh thìupzg búsztw a thứkxnp tưdgin cũrurw ng khôvpbt ng códnxh . Chỉmaeq códnxh búsztw a thứkxnp năivuw m làhoen dùbxrb ng Chiêhfzs m đhoen áhdhm nh phíwktl a sau ta. Ai códnxh ýxegb kiếfdeq n gìupzg ?
Côvpbt ng chúsztw a Bảcxph o-Hòxjbz a phe phẩvpbt y quạkarf t mấbcld y cáhdhm i, hưdgin ơojtt ng thơojtt m củvwgz a côvpbt ng chúsztw a bay khắzqoq p đhoen iệvweu n, khiếfdeq n ngưdgin ờyyhd i ngưdgin ờyyhd i nhẹxegb nhõrtbd m. Côvpbt ng chúsztw a đhoen ưdgin a mắzqoq t nhìupzg n trăivuw m quan rồrqct i hỏvweu i Long-thàhoen nh ẩvpbt n-sĩwbwr Tôvpbt n Đhimz ảcxph n:
– Sưdgin đhoen ệvweu ! Thờyyhd i vua Tháhdhm i-tôvpbt ng, tuy ngưdgin ờyyhd i thâwktl n chinh nhưdgin ng chíwktl nh sưdgin đhoen ệvweu cầdxoz m quyềojtt n nguyêhfzs n soáhdhm i đhoen áhdhm nh Chiêhfzs m. Bâwktl y giờyyhd vụjcus Chiêhfzs m lạkarf i làhoen vấbcld n đhoen ềojtt ưdgin u tưdgin thứkxnp nhìupzg củvwgz a Đhimz ạkarf i-Việvweu t. Sưdgin đhoen ệvweu nghĩwbwr sao?
Tôvpbt n Đhimz ảcxph n nódnxh i vớvsxy i nhàhoen vua:
– Thờyyhd i vua Tháhdhm i-tôvpbt ng, chíwktl nh ngưdgin ờyyhd i thâwktl n chinh. Nhưdgin ng thầdxoz n lĩwbwr nh chứkxnp c nguyêhfzs n soáhdhm i. Cuộpbhk c viễfdeq n chinh ấbcld y diễfdeq n ra trong ba tháhdhm ng thìupzg giếfdeq t đhoen ưdgin ợnekg c chúsztw a Chiêhfzs m làhoen Xạkarf -Đhimz ẩvpbt u. Nhưdgin ng tìupzg nh hìupzg nh hồrqct i đhoen ódnxh so vớvsxy i bâwktl y giờyyhd thựriua c kháhdhm c nhau rấbcld t xa. Thầdxoz n códnxh mấbcld y nhậblgl n xéufkr t sau đhoen âwktl y.
Đhimz ếfdeq n đhoen ódnxh vưdgin ơojtt ng phi Nguyễfdeq n-thịwbwr Trinh-Dung bưdgin ng đhoen ếfdeq n trưdgin ớvsxy c mặkxnp t ôvpbt ng vàhoen phu nhâwktl n hai báhdhm t sâwktl m thang, rồrqct i cung cung kíwktl nh kíwktl nh:
– Thỉmaeq nh sưdgin phụjcus , sưdgin mẫujic u dùbxrb ng sâwktl m thăivuw ng.
Tôvpbt n Đhimz ảcxph n bưdgin ng sâwktl m thang lêhfzs n:
– Đhimz a tạkarf vưdgin ơojtt ng phi.
Ôotaz ng tiếfdeq p:
– Mộpbhk t làhoen , quâwktl n lựriua c ta bấbcld y giờyyhd so vớvsxy i bâwktl y giờyyhd thìupzg ngang nhau. Hai làhoen , binh lựriua c Chiêhfzs m bấbcld y giờyyhd so vớvsxy i bâwktl y giờyyhd thìupzg kháhdhm c nhau xa. Bấbcld y giờyyhd quâwktl n Chiêhfzs m chưdgin a quáhdhm năivuw m vạkarf n, họbakj lạkarf i khôvpbt ng chuẩvpbt n bịwbwr sẵjndy n. Bâwktl y giờyyhd giữdhdy a lúsztw c Chiêhfzs m đhoen ang do nhódnxh m thuộpbhk c tộpbhk c Mãjfga cai trịwbwr , chúsztw ng luyệvweu n quâwktl n, trữdhdy lưdgin ơojtt ng đhoen ầdxoz y đhoen ủvwgz đhoen ịwbwr nh hợnekg p vớvsxy i Tốempz ng đhoen áhdhm nh ta. Đhimz ódnxh làhoen ưdgin u đhoen iểpeli m củvwgz a đhoen ịwbwr ch, nhưdgin ợnekg c đhoen iểpeli m củvwgz a ta. Ba làhoen , tìupzg nh hìupzg nh Tốempz ng, họbakj chưdgin a sẵjndy n sàhoen ng, tiếfdeq n quâwktl n phốempz i hợnekg p vớvsxy i Chiêhfzs m. Đhimz ódnxh làhoen ưdgin u đhoen iểpeli m củvwgz a ta, nhưdgin ợnekg c đhoen iểpeli m củvwgz a đhoen ịwbwr ch. Vậblgl y ta phảcxph i lợnekg i dụjcus ng cáhdhm i ưdgin u củvwgz a mìupzg nh, cáhdhm i nhưdgin ợnekg c đhoen iểpeli m củvwgz a đhoen ịwbwr ch. Ta phảcxph i ra quâwktl n đhoen áhdhm nh Chiêhfzs m chớvsxy p nhoáhdhm ng, đhoen ưdgin a nhódnxh m thâwktl n tộpbhk c Việvweu t lêhfzs n ngôvpbt i. Chiêhfzs m bịwbwr bạkarf i rồrqct i, Tốempz ng códnxh đhoen áhdhm nh ta, ta khôvpbt ng còxjbz n lo phưdgin ơojtt ng Nam nữdhdy a.
Ôotaz ng đhoen ưdgin a mắzqoq t nhìupzg n cửzkxj tọbakj a mộpbhk t lưdgin ợnekg t rồrqct i tiếfdeq p: cáhdhm i đhoen áhdhm ng ngạkarf i nhấbcld t củvwgz a cuộpbhk c chiếfdeq n nàhoen y làhoen triềojtt u Hy-Ninh toàhoen n nhữdhdy ng đhoen ạkarf i thầdxoz n văivuw n môvpbt vũrurw lưdgin ợnekg c. Bắzqoq c khôvpbt ng sợnekg Liêhfzs u, Tâwktl y khôvpbt ng lo Hạkarf , họbakj rảcxph nh tay dùbxrb ng hếfdeq t tinh lựriua c đhoen áhdhm nh ta. Ta phảcxph i đhoen ốempz i phódnxh vớvsxy i đhoen ạkarf i cưdgin ờyyhd ng đhoen ịwbwr ch nhưdgin vua Trưdgin ng đhoen ốempz i phódnxh vớvsxy i Đhimz ôvpbt ng-Háhdhm n. Dĩwbwr nhiêhfzs n ta khôvpbt ng sợnekg Tốempz ng, nhưdgin ng cuộpbhk c chiếfdeq n sẽblgl hếfdeq t sứkxnp c khốempz c liệvweu t.
Cửzkxj tọbakj a đhoen ềojtt u gậblgl t đhoen ầdxoz u, côvpbt ng nhậblgl n lýxegb luậblgl n củvwgz a ôvpbt ng làhoen đhoen úsztw ng. Ỷpbhk -Lan hỏvweu i:
– Thưdgin a sưdgin thúsztw c, bâwktl y giờyyhd sưdgin thúsztw c dựriua đhoen ịwbwr nh ta phảcxph i làhoen m gìupzg ? Bao giờyyhd thìupzg làhoen m? Ai sẽblgl làhoen m?
Tôvpbt n Đhimz ảcxph n đhoen ứkxnp ng dậblgl y, ôvpbt ng đhoen i đhoen i, lạkarf i lạkarf i trong phòxjbz ng, mộpbhk t láhdhm t mớvsxy i nódnxh i:
– Ta chia nhâwktl n sựriua làhoen m ba thàhoen nh phầdxoz n. Phầdxoz n thứkxnp nhấbcld t làhoen lựriua c lưdgin ợnekg ng trấbcld n Bắzqoq c phòxjbz ng Tốempz ng. Phầdxoz n thứkxnp nhìupzg làhoen lựriua c lưdgin ợnekg ng Nam chinh bìupzg nh Chiêhfzs m. Lựriua c lưdgin ợnekg ng thứkxnp ba làhoen lựriua c lưdgin ợnekg ng phòxjbz ng thủvwgz Thăivuw ng-long, tiếfdeq p vậblgl n vũrurw khi, quâwktl n nhu, bổdhdy xung tổdhdy n thấbcld t.
Ôotaz ng chỉmaeq vàhoen o bảcxph n đhoen ồrqct Bắzqoq c-cưdgin ơojtt ng:
– Việvweu c trấbcld n giữdhdy Bắzqoq c-cưdgin ơojtt ng códnxh hai mặkxnp t trậblgl n. Mộpbhk t làhoen mặkxnp t trậblgl n lĩwbwr nh-đhoen ịwbwr a hai làhoen mặkxnp t trậblgl n lĩwbwr nh-hảcxph i. Hai mặkxnp t trậblgl n nàhoen y phảcxph i do mộpbhk t ngưdgin ờyyhd i tổdhdy ng lĩwbwr nh. Hiệvweu n nay Bắzqoq c-cưdgin ơojtt ng do vua bàhoen Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng, phòxjbz -mãjfga Thâwktl n Thiệvweu u-Tháhdhm i cùbxrb ng Ngũrurw -long côvpbt ng chúsztw a, ngũrurw vịwbwr phòxjbz mãjfga trấbcld n ngựriua . Nhâwktl n tàhoen i nhưdgin vậblgl y làhoen đhoen ủvwgz rồrqct i. Còxjbz n lĩwbwr nh-hảcxph i do phòxjbz -mãjfga Đhimz ôvpbt -đhoen ốempz c Hoàhoen ng Kiệvweu n đhoen ảcxph m tráhdhm ch. Nay việvweu c Nam chinh, thìupzg thủvwgz y quâwktl n làhoen lựriua c lưdgin ợnekg ng chíwktl nh, Hoàhoen ng phòxjbz mãjfga phảcxph i thâwktl n chỉmaeq huy. Ta cầdxoz n cửzkxj mộpbhk t tưdgin ớvsxy ng làhoen m đhoen ôvpbt đhoen ốempz c trấbcld n lĩwbwr nh hảcxph i Bắzqoq c. Tưdgin ớvsxy ng nàhoen y khôvpbt ng cầdxoz n võrtbd côvpbt ng cao, màhoen cầdxoz n mưdgin u tríwktl đhoen ểpeli lừdxis a đhoen ịwbwr ch, gâwktl y cho đhoen ịwbwr ch kinh hoàhoen ng. Bởyztf i, xéufkr t truyềojtt n thốempz ng lịwbwr ch sửzkxj , hễfdeq Trung-quốempz c dùbxrb ng thủvwgz y chiếfdeq n vớvsxy i ta, bao giờyyhd cũrurw ng bịwbwr ta pháhdhm . Cho nêhfzs n mỗzkxj i khi nódnxh i đhoen ếfdeq n Nam chinh, giao chiếfdeq n trêhfzs n biểpeli n, cáhdhm c tưdgin ớvsxy ng Trung-quốempz c thưdgin ờyyhd ng e ngạkarf i, trìupzg nghi. Binh pháhdhm p nódnxh i: giặkxnp c trìupzg nghi thìupzg ta dùbxrb ng hưdgin kếfdeq . Nêhfzs n cầdxoz n códnxh mộpbhk t văivuw n thầdxoz n phụjcus tráhdhm ch mặkxnp t Bắzqoq c hảcxph i. Hiệvweu n thủvwgz y quâwktl n Lưdgin ỡupzg ng-Quảcxph ng củvwgz a Tốempz ng khôvpbt ng códnxh gìupzg . Khi hữdhdy u dụjcus ng ắzqoq t họbakj phảcxph i dùbxrb ng thủvwgz y quâwktl n Mâwktl n-Triếfdeq t. Khôvpbt ng biếfdeq t vua bàhoen Bắzqoq c-biêhfzs n đhoen ịwbwr nh cửzkxj ai vàhoen o chứkxnp c đhoen ôvpbt đhoen ốempz c trấbcld n Bắzqoq c?
Vua bàhoen Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng trảcxph lờyyhd i ngay:
– Mấbcld y năivuw m trưdgin ớvsxy c đhoen âwktl y, quan Lễfdeq -bộpbhk tham tri Lýxegb Kếfdeq -Nguyêhfzs n đhoen i sứkxnp Tốempz ng. Khi qua Bắzqoq c-biêhfzs n, ngưdgin ờyyhd i códnxh nghỉmaeq châwktl n tạkarf i Lạkarf ng-châwktl u íwktl t ngàhoen y. Giữdhdy a Lễfdeq -bộpbhk tham tri vớvsxy i Thiệvweu u-Cựriua c đhoen ãjfga bàhoen n luậblgl n vớvsxy i nhau vềojtt tưdgin ơojtt ng quan Tốempz ng-Việvweu t. Hai ngưdgin ờyyhd i hợnekg p ýxegb vớvsxy i nhau, đhoen ếfdeq n nỗzkxj i bẩvpbt y ngàhoen y bẩvpbt y đhoen êhfzs m màhoen khôvpbt ng dứkxnp t ra đhoen ưdgin ợnekg c. Thiệvweu u-Cựriua c nhấbcld t đhoen ịwbwr nh đhoen òxjbz i tôvpbt i tâwktl u vềojtt triềojtt u đhoen ưdgin a Lýxegb tham tri lêhfzs n lĩwbwr nh chứkxnp c quâwktl n sưdgin Bắzqoq c-biêhfzs n. Tôvpbt i còxjbz n ngầdxoz n ngạkarf i, bởyztf i ngưdgin ờyyhd i làhoen thầdxoz y dạkarf y củvwgz a Ỷpbhk -Lan thầdxoz n phi, đhoen ợnekg i dịwbwr p nàhoen o vềojtt Thăivuw ng-long, tôvpbt i tâwktl u vớvsxy i thầdxoz n-phi đhoen ãjfga .
Ỷpbhk -Lan thấbcld y thầdxoz y mìupzg nh đhoen ưdgin ợnekg c nhiềojtt u ngưdgin ờyyhd i kíwktl nh trọbakj ng vềojtt tàhoen i vềojtt đhoen ứkxnp c thìupzg mừdxis ng lắzqoq m. Nàhoen ng đhoen ứkxnp ng dậblgl y váhdhm i vua bàhoen Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng:
– Kinh sưdgin phụjcus , con gầdxoz n thầdxoz y con suốempz t thờyyhd i thơojtt ấbcld u, con biếfdeq t thầdxoz y con lắzqoq m. Thầdxoz y con làhoen mộpbhk t kẻjcus sĩwbwr chíwktl nh khíwktl dọbakj c ngang trờyyhd i đhoen ấbcld t, lúsztw c nàhoen o cũrurw ng ưdgin ớvsxy c đhoen ưdgin ợnekg c ra tay cầdxoz m láhdhm i chốempz ng vớvsxy i cuồrqct ng phong. Nay sưdgin phụjcus đhoen ểpeli mắzqoq t xanh tớvsxy i, dùbxrb ng cáhdhm i tàhoen i củvwgz a thầdxoz y con, thìupzg làhoen đhoen iềojtt u con cầdxoz u màhoen khôvpbt ng đhoen ưdgin ợnekg c.
Nhàhoen vua nódnxh i vớvsxy i Tểpeli -tưdgin ớvsxy ng Lýxegb Đhimz ạkarf o-Thàhoen nh:
– Xin thầdxoz y soạkarf n chiểpeli u chỉmaeq , đhoen ểpeli trẫujic m phong thầdxoz y Lýxegb Kếfdeq -Nguyêhfzs n làhoen m Binh-bộpbhk tham-tri, Trấbcld n-Bắzqoq c đhoen ạkarf i đhoen ôvpbt đhoen ốempz c, tưdgin ớvsxy c Tiêhfzs n-yêhfzs n báhdhm .
Lýxegb Kếfdeq -Nguyêhfzs n đhoen ứkxnp ng dậblgl y cung tay tạkarf ơojtt n vua bàhoen Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng vàhoen nhàhoen vua.
Nhàhoen vua nhắzqoq c Tôvpbt n Đhimz ảcxph n:
– Xin sưdgin thúsztw c dạkarf y tiếfdeq p cho.
– Bâwktl y giờyyhd xéufkr t đhoen ếfdeq n quâwktl n sốempz . Quâwktl n sốempz Bắzqoq c-cưdgin ơojtt ng hiệvweu n khôvpbt ng quáhdhm năivuw m vạkarf n. Khi biếfdeq n đhoen ộpbhk ng ra, véufkr t hếfdeq t binh tạkarf i gia cũrurw ng chỉmaeq đhoen ưdgin ợnekg c mưdgin ờyyhd i vạkarf n. Thờyyhd i vua Lêhfzs , Tốempz ng khinh thưdgin ờyyhd ng ta, kéufkr o sang mưdgin ờyyhd i vạkarf n binh, mưdgin ờyyhd i lăivuw m vạkarf n dâwktl n phu, chỉmaeq mộpbhk t trậblgl n bộpbhk chiếfdeq n Chi-lăivuw ng; mộpbhk t trậblgl n thủvwgz y chiếfdeq n Bạkarf ch-đhoen ằlenh ng, họbakj bịwbwr diệvweu t hếfdeq t; cho đhoen ếfdeq n nay Tốempz ng còxjbz n ghêhfzs . Vìupzg vậblgl y, nếfdeq u lầdxoz n nàhoen y họbakj kéufkr o quâwktl n sang, thìupzg sẽblgl kéufkr o quâwktl n nghiêhfzs ng nưdgin ớvsxy c. Quâwktl n sốempz khôvpbt ng phảcxph i mưdgin ờyyhd i vạkarf n, màhoen hai mưdgin ơojtt i vạkarf n, ba mưdgin ơojtt i vạkarf n, hay năivuw m mưdgin ơojtt i vạkarf n khôvpbt ng chừdxis ng. Dâwktl n phu íwktl t nhấbcld t năivuw m mưdgin ơojtt i vạkarf n đhoen ếfdeq n mộpbhk t triệvweu u. Trưdgin ớvsxy c kia thìupzg họbakj sai bọbakj n tưdgin ớvsxy ng sang đhoen áhdhm nh, rồrqct i ngồrqct i chờyyhd kếfdeq t quảcxph . Lầdxoz n nàhoen y triềojtt u đhoen ìupzg nh nhàhoen Tốempz ng sẽblgl đhoen íwktl ch thâwktl n đhoen iềojtt u đhoen ộpbhk ng. Cáhdhm c tưdgin ớvsxy ng ắzqoq t làhoen bọbakj n hiếfdeq u chiếfdeq n vừdxis a trìupzg nh bầdxoz y ban nãjfga y: Dưdgin Tĩwbwr nh, Tiêhfzs u Chúsztw , Tiêhfzs u Cốempz , Lýxegb Sưdgin -Trung, Quáhdhm ch Quỳhbdk , Triệvweu u Tiếfdeq t, Lýxegb Hiếfdeq n... Chúsztw ng vừdxis a códnxh tàhoen i, lạkarf i vừdxis a códnxh kinh nghiệvweu m. Nhưdgin ng...
Ôotaz ng ngừdxis ng lạkarf i nódnxh i thựriua c chậblgl m: nay Tốempz ng chưdgin a chuẩvpbt n bịwbwr xong mặkxnp t trậblgl n Nam thùbxrb y. Khi ta Nam chinh, Tếfdeq -táhdhm c củvwgz a họbakj códnxh biếfdeq t cũrurw ng phảcxph i mộpbhk t tháhdhm ng tin mớvsxy i tớvsxy i triềojtt u. Triềojtt u đhoen ìupzg nh bàhoen n luậblgl n, rồrqct i ban lệvweu nh mấbcld t mộpbhk t tháhdhm ng nữdhdy a mớvsxy i tớvsxy i cáhdhm c nơojtt i. Sau đhoen ódnxh họbakj códnxh đhoen em quâwktl n từdxis Tâwktl y, từdxis Bắzqoq c xuốempz ng cũrurw ng phảcxph i hai tháhdhm ng nữdhdy a, tổdhdy ng cộpbhk ng sáhdhm u tháhdhm ng. Vậblgl y dáhdhm m hỏvweu i phòxjbz -mãjfga Thâwktl n Thiệvweu u-Tháhdhm i rằlenh ng Bắzqoq c-biêhfzs n-cưdgin ơojtt ng códnxh thểpeli cầdxoz m cựriua đhoen ưdgin ợnekg c bao nhiêhfzs u lâwktl u?
Phòxjbz -mãjfga Thâwktl n Thiệvweu u-Tháhdhm i đhoen áhdhm p ngay::
– Chúsztw ng tôvpbt i códnxh thểpeli cầdxoz m cựriua đhoen ưdgin ợnekg c sáhdhm u tháhdhm ng, khôvpbt ng cho giặkxnp c vưdgin ợnekg t biêhfzs n. Sau đhoen ódnxh , chúsztw ng tôvpbt i códnxh thểpeli cầdxoz m cựriua ởyztf tuyếfdeq n Chi-lăivuw ng, Đhimz ôvpbt ng-triềojtt u khoảcxph ng ba tháhdhm ng nữdhdy a. Cộpbhk ng làhoen chíwktl n tháhdhm ng, nhưdgin ng phảcxph i hy sinh rấbcld t nhiềojtt u nhâwktl n mạkarf ng.
Tôvpbt n Đhimz ảcxph n gậblgl t đhoen ầdxoz u:
– Nhưdgin vậblgl y thìupzg đhoen ưdgin ợnekg c. Giáhdhm dĩwbwr Tốempz ng can thiệvweu p ngay đhoen ểpeli cứkxnp u Chiêhfzs m, ta códnxh thờyyhd i gian mộpbhk t năivuw m đhoen ểpeli bìupzg nh Chiêhfzs m. Sau khi bìupzg nh Chiêhfzs m, ta mớvsxy i dùbxrb ng hếfdeq t lựriua c lưdgin ợnekg ng đhoen áhdhm nh vớvsxy i Tốempz ng. Việvweu c trấbcld n Bắzqoq c coi nhưdgin xong.
Ôotaz ng đhoen ưdgin a mắzqoq t nhìupzg n Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t:
– Bâwktl y giờyyhd tớvsxy i lựriua c lưdgin ợnekg ng Nam chinh. Nam chinh lầdxoz n nàhoen y, xin thỉmaeq nh Hoàhoen ng-thưdgin ợnekg ng thâwktl n chinh. Khôvpbt ng biếfdeq t Hoàhoen ng-thưdgin ợnekg ng nghĩwbwr sao?
Nhàhoen vua vui vẻjcus :
– Trưdgin ớvsxy c đhoen âwktl y thìupzg hoàhoen ng-khảcxph o (ngàhoen y xưdgin a khi bốempz mấbcld t rồrqct i, con gọbakj i bốempz làhoen hiểpeli n-khảcxph o. Mẹxegb mấbcld t rồrqct i, gọbakj i mẹxegb làhoen tỷdhdy -khảcxph o. Vua gọbakj i bốempz qua đhoen ờyyhd i làhoen hoàhoen ng-khảcxph o) thâwktl n chinh. Sưdgin thúsztw c làhoen m nguyêhfzs n soáhdhm i. Vậblgl y bâwktl y giờyyhd trẫujic m xin tuâwktl n lệvweu nh sưdgin thúsztw c nam chinh.
Nhàhoen vua nódnxh i đhoen ếfdeq n chữdhdy tuâwktl n lệvweu nh làhoen m cảcxph triềojtt u đhoen ìupzg nh đhoen ềojtt u bậblgl t cưdgin ờyyhd i. Tôvpbt n Đhimz ảcxph n lắzqoq c đhoen ầdxoz u:
– Tre giàhoen măivuw ng mọbakj c. Lớvsxy p sódnxh ng sau mạkarf nh hơojtt n lớvsxy p sódnxh ng trưdgin ớvsxy c. Cuộpbhk c Nam chinh năivuw m Thiêhfzs n-cảcxph m Tháhdhm nh-vũrurw nguyêhfzs n niêhfzs n (1044), đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tôvpbt ng thâwktl n chinh, thầdxoz n làhoen m nguyêhfzs n soáhdhm i. Thờyyhd i gian hai mưdgin ơojtt i ba năivuw m đhoen ãjfga qua. Nay đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tôvpbt ng băivuw ng hàhoen , thầdxoz n cùbxrb ng chưdgin tưdgin ớvsxy ng Nam chinh năivuw m nàhoen o đhoen ềojtt u giàhoen cảcxph rồrqct i. Bệvweu hạkarf thâwktl n chinh, thìupzg nêhfzs n chọbakj n lấbcld y mộpbhk t tưdgin ớvsxy ng kháhdhm c trẻjcus hơojtt n thầdxoz n làhoen m nguyêhfzs n soáhdhm i, cùbxrb ng mộpbhk t sốempz tưdgin ớvsxy ng trẻjcus kháhdhm c nữdhdy a thìupzg hơojtt n.
Nhàhoen vua hỏvweu i Tháhdhm i-úsztw y Quáhdhm ch Kim-Nhậblgl t:
– Khanh hiệvweu n giữdhdy chứkxnp c Đhimz ạkarf i-tưdgin -mãjfga , khanh nghĩwbwr sao?
Quan đhoen ạkarf i-tưdgin -mãjfga lĩwbwr nh chứkxnp c Tháhdhm i-úsztw y làhoen Quáhdhm ch Kim-Nhậblgl t tâwktl u:
– Hiệvweu n trong triềojtt u võrtbd tưdgin ớvsxy ng đhoen ủvwgz tàhoen i làhoen m nguyêhfzs n soáhdhm i Nam chinh códnxh : Trung-thàhoen nh vưdgin ơojtt ng Hoằlenh ng-Châwktl n, Tíwktl n-nghĩwbwr a vưdgin ơojtt ng Chiêhfzs u-Văivuw n. Đhimz ôvpbt -đhoen ốempz c Hoàhoen ng Kiệvweu n; Đhimz ịwbwr nh-viễfdeq n tưdgin ớvsxy ng quâwktl n Nguyễfdeq n Căivuw n; Chiêhfzs u-thảcxph o hiệvweu u úsztw y Bùbxrb i Hoàhoen ng-Quan, mớvsxy i thăivuw ng lêhfzs n Tảcxph -thiêhfzs n ngưdgin u vệvweu thưdgin ợnekg ng tưdgin ớvsxy ng quâwktl n; Tảcxph lãjfga nh vệvweu đhoen ạkarf i tưdgin ớvsxy ng quâwktl n Dưdgin Phi; Hổdhdy -uy thưdgin ợnekg ng tưdgin ớvsxy ng quâwktl n Ngôvpbt Thưdgin ờyyhd ng-Hiếfdeq n (em Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t). Nhưdgin ng tấbcld t cảcxph , khôvpbt ng ai bằlenh ng Tháhdhm i-bảcxph o Lýxegb Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t.
Nhàhoen vua hỏvweu i Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng:
– Xin Quốempz c-phụjcus ban chỉmaeq dụjcus .
Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng mỉmaeq m cưdgin ờyyhd i hàhoen i lòxjbz ng vềojtt sựriua tiếfdeq n cửzkxj củvwgz a Quáhdhm ch Kim-Nhậblgl t:
– Đhimz úsztw ng nhưdgin quan Đhimz ạkarf i-tưdgin -mãjfga bàhoen n, xin bệvweu hạkarf chuẩvpbt n tấbcld u cho Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t làhoen m nguyêhfzs n soáhdhm i, Thưdgin ờyyhd ng-Hiếfdeq n làhoen m tiêhfzs n phong. Còxjbz n lạkarf i tấbcld t cảcxph cáhdhm c tưdgin ớvsxy ng trẻjcus códnxh tàhoen i đhoen ềojtt u theo bệvweu hạkarf Nam chinh. Xin quan Đhimz ạkarf i-tưdgin -mãjfga cho biếfdeq t quâwktl n sốempz códnxh thểpeli Nam chinh.
Đhimz ạkarf i-tưdgin -mãjfga Quáhdhm ch Kim-Nhậblgl t tâwktl u:
– Thiêhfzs n tửzkxj binh thờyyhd i đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tôvpbt ng códnxh năivuw m hiệvweu u, mang têhfzs n Ngựriua -long, Quảcxph ng-tháhdhm nh, Quảcxph ng-vũrurw , Bổdhdy ng-nhậblgl t, Đhimz ằlenh ng-hảcxph i, mỗzkxj i hiệvweu u códnxh hai quâwktl n, thàhoen nh mưdgin ờyyhd i quâwktl n. Từdxis sau trậblgl n giúsztw p Nùbxrb ng Tríwktl -Cao, lấbcld y quâwktl n cáhdhm c trấbcld n lậblgl p thêhfzs m bẩvpbt y hiệvweu u, mưdgin ờyyhd i bốempz n quâwktl n nữdhdy a làhoen Vũrurw -thắzqoq ng, Long-dựriua c, Thầdxoz n-đhoen iệvweu n, Bổdhdy ng-tháhdhm nh, Bảcxph o-thắzqoq ng, Hùbxrb ng-lưdgin ợnekg c, Vạkarf n-tiệvweu p. Tổdhdy ng cộpbhk ng 24 quâwktl n. Cộpbhk ng 24 vạkarf n. Hai hiệvweu u Ngựriua -long, Quảcxph ng-tháhdhm nh đhoen ódnxh ng tạkarf i Thăivuw ng-long. Hai hiệvweu u Quảcxph ng-vũrurw , Bổdhdy ng-nhậblgl t đhoen ódnxh ng tạkarf i Trưdgin ờyyhd ng-yêhfzs n. Hai hiệvweu u Đhimz ằlenh ng-hảcxph i, Vũrurw -thắzqoq ng đhoen ódnxh ng tạkarf i Đhimz ôvpbt ng-triềojtt u. Hai hiệvweu u Long-dựriua c, Thầdxoz n-đhoen iệvweu n đhoen ódnxh ng tạkarf i biêhfzs n giớvsxy i Chiêhfzs m-thàhoen nh. Hai hiệvweu u Bổdhdy ng-tháhdhm nh, Bảcxph o-thắzqoq ng đhoen ódnxh ng tạkarf i Thanh-hódnxh a. Hai hiệvweu u Hùbxrb ng-lưdgin ợnekg c, Vạkarf n-tiệvweu p đhoen ódnxh ng tạkarf i Kinh-Bắzqoq c. Tấbcld t cảcxph 24 quâwktl n đhoen ềojtt u luyệvweu n tậblgl p, di đhoen ộpbhk ng hàhoen ng ngàhoen y. Quâwktl n sốempz , vũrurw khíwktl đhoen ầdxoz y đhoen ủvwgz . Lừdxis a, ngựriua a, xe cộpbhk đhoen ềojtt u đhoen ưdgin ợnekg c chăivuw m nuôvpbt i bảcxph o trìupzg cựriua c kỳhbdk chu đhoen áhdhm o. Theo binh pháhdhm p củvwgz a Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng, cáhdhm c hiệvweu u đhoen ềojtt u sẵjndy n sàhoen ng, chỉmaeq cầdxoz n tiếfdeq p đhoen ưdgin ợnekg c lệvweu nh, làhoen hai giờyyhd sau (4 giờyyhd ngàhoen y nay) códnxh thểpeli lêhfzs n đhoen ưdgin ờyyhd ng viễfdeq n chinh ngay. Xin bệvweu hạkarf quyếfdeq t đhoen ịwbwr nh nhữdhdy ng hiệvweu u nàhoen o Nam chinh.
Nhàhoen vua phâwktl n tíwktl ch:
– Từdxis trưdgin ớvsxy c đhoen ếfdeq n nay cáhdhm c hiệvweu u Thiêhfzs n-tửzkxj binh chỉmaeq dùbxrb ng đhoen ểpeli chốempz ng ngoạkarf i xâwktl m, íwktl t khi dùbxrb ng giữdhdy an ninh trong nưdgin ớvsxy c. Bởyztf i an ninh thôvpbt n xãjfga đhoen ãjfga códnxh hoàhoen ng nam. An-ninh cáhdhm c trấbcld n, phủvwgz huyệvweu n cũrurw ng đhoen ềojtt u códnxh quâwktl n đhoen ịwbwr a phưdgin ơojtt ng. Vậblgl y trẫujic m quyếfdeq t đhoen ịwbwr nh mang hếfdeq t mưdgin ờyyhd i hai hiệvweu u Thiêhfzs n-tửzkxj binh theo.
Ngàhoen i ngừdxis ng lạkarf i mộpbhk t láhdhm t rồrqct i hỏvweu i phòxjbz mãjfga Hoàhoen ng Kiệvweu n:
– Vềojtt thủvwgz y quâwktl n, Kiệvweu n nhi làhoen đhoen ôvpbt -đhoen ốempz c, Kiêhfzs n nhi cho biếfdeq t tìupzg nh hìupzg nh.
Phòxjbz -mãjfga Hoàhoen ng Kiệvweu n đhoen ứkxnp ng dậblgl y:
– Tâwktl u phụjcus hoàhoen ng, vềojtt thủvwgz y quâwktl n ta códnxh bốempz n hạkarf m đhoen ộpbhk i. Hạkarf m đhoen ộpbhk i Ârqct u-Cơojtt trấbcld n Tiêhfzs n-yêhfzs n, phòxjbz ng Bắzqoq c-phưdgin ơojtt ng do đhoen ôvpbt đhoen ốempz c Trầdxoz n Phúsztw c, cháhdhm u củvwgz a đhoen ạkarf i hiệvweu p Trầdxoz n Kiệvweu t chỉmaeq huy. Hạkarf m đhoen ộpbhk i Bạkarf ch-Đhimz ằlenh ng, trấbcld n vùbxrb ng biểpeli n Thiêhfzs n-trưdgin ờyyhd ng, do đhoen ôvpbt đhoen ốempz c Trầdxoz n Nhưdgin -Ýszqw , con trai củvwgz a đhoen ạkarf i hiệvweu p Trầdxoz n Trung-Đhimz ạkarf o chỉmaeq huy. Hạkarf m đhoen ộpbhk i Đhimz ộpbhk ng-đhoen ìupzg nh trấbcld n vùbxrb ng Thăivuw ng-long, do đhoen ôvpbt đhoen ốempz c Trầdxoz n Lâwktl m, con đhoen ạkarf i hiệvweu p Trầdxoz n Phụjcus -Quốempz c chỉmaeq huy. Hạkarf m đhoen ộpbhk i Thầdxoz n-phùbxrb trấbcld n vùbxrb ng Thanh-Nghệvweu , do Đhimz ôvpbt -đhoen ốempz c Trầdxoz n Hảcxph i con trai đhoen ạkarf i hiệvweu p Trầdxoz n Bảcxph o-Dâwktl n chỉmaeq huy. Ngoàhoen i ra mỗzkxj i trấbcld n, châwktl u, huyệvweu n còxjbz n códnxh mộpbhk t thủvwgz y đhoen ộpbhk i đhoen ểpeli vậblgl n tảcxph i lưdgin ơojtt ng thựriua c, quâwktl n nhu, vũrurw khíwktl . Mỗzkxj i hạkarf m đhoen ộpbhk i códnxh 100 chiếfdeq n thuyềojtt n lớvsxy n, mỗzkxj i chiếfdeq n thuyềojtt n códnxh 300 thủvwgz y thủvwgz ; 150 thuyềojtt n vậblgl n tảcxph i, mỗzkxj i thuyềojtt n chởyztf đhoen ưdgin ợnekg c 300 quâwktl n vàhoen 50 chiếfdeq n thuyềojtt n duyêhfzs n tốempz c đhoen ểpeli chỉmaeq huy.
Nhàhoen vua ban chỉmaeq :
– Vậblgl y thìupzg đhoen ểpeli hạkarf m đhoen ộpbhk i Ârqct u-Cơojtt cho Tham-tri Lýxegb Kếfdeq -Nguyêhfzs n giữdhdy biểpeli n Bắzqoq c phòxjbz ng Tốempz ng. Ba hạkarf m đhoen ộpbhk i còxjbz n lạkarf i đhoen ềojtt u do phòxjbz mãjfga Hoàhoen ng Kiệvweu n chỉmaeq huy theo trẫujic m Nam chinh.
Nhàhoen vua đhoen ứkxnp ng dậblgl y, hưdgin ớvsxy ng Tôvpbt n Đhimz ảcxph n:
– Trong lầdxoz n phạkarf t Chiêhfzs m nàhoen y trẫujic m thâwktl n chinh, Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t làhoen m nguyêhfzs n soáhdhm i, Thưdgin ờyyhd ng-Hiếfdeq n làhoen m tiêhfzs n phong. Nhưdgin ng trẫujic m xin sưdgin thúsztw c, sưdgin thẩvpbt m đhoen ừdxis ng quảcxph n ngạkarf i tùbxrb ng chinh. Códnxh sưdgin thúsztw c, sưdgin thẩvpbt m làhoen m quâwktl n sưdgin , thìupzg trẫujic m mớvsxy i yêhfzs n tâwktl m.
Tôvpbt n Đhimz ảcxph n chưdgin a kịwbwr p trảcxph lờyyhd i, thìupzg Ngôvpbt Cẩvpbt m-Thi đhoen áhdhm p ngay:
– Hoàhoen ng thưdgin ợnekg ng đhoen ãjfga ban chỉmaeq thìupzg vợnekg chồrqct ng thầdxoz n xin cung kíwktl nh tuâwktl n theo. Thầdxoz n xin đhoen em mộpbhk t đhoen ộpbhk i đhoen ệvweu tửzkxj củvwgz a trưdgin ờyyhd ng Long-thàhoen nh gồrqct m 300 ngưdgin ờyyhd i võrtbd côvpbt ng cựriua c cao, tinh thầdxoz n dũrurw ng cảcxph m yêhfzs u nưdgin ớvsxy c theo.
Cửzkxj tọbakj a vỗzkxj tay hoan hôvpbt .
Lúsztw c đhoen ầdxoz u Tôvpbt n Đhimz ảcxph n đhoen ịwbwr nh từdxis chốempz i, vìupzg cáhdhm c em ôvpbt ng làhoen Tôvpbt n Mạkarf nh, Tôvpbt n Trọbakj ng, Tôvpbt n Qúsztw y, đhoen ềojtt u đhoen ang cầdxoz m đhoen ạkarf i quâwktl n. Hơojtt n nữdhdy a đhoen áhdhm m họbakj c tròxjbz ôvpbt ng đhoen ang cầdxoz m quâwktl n nghiêhfzs ng nưdgin ớvsxy c nhưdgin Dưdgin Phi đhoen ang làhoen m đhoen ạkarf i tưdgin ớvsxy ng quâwktl n; phòxjbz mãjfga Hoàhoen ng Kiệvweu n làhoen m đhoen ôvpbt đhoen ốempz c; hai vưdgin ơojtt ng phi Trung-thàhoen nh, Tíwktl n-nghĩwbwr a; hai phu nhâwktl n Bùbxrb i Hoàhoen ng-Quan, Nguyễfdeq n Căivuw n. Nếfdeq u ôvpbt ng cầdxoz m quâwktl n Nam chinh nữdhdy a, e códnxh nhữdhdy ng lờyyhd i dèjjiv m pha dịwbwr nghịwbwr . Nhưdgin ng Ngôvpbt Cẩvpbt m-Thi đhoen ãjfga nhậblgl n lờyyhd i, ôvpbt ng đhoen àhoen nh chịwbwr u thua.
Nhàhoen vua hỏvweu i:
– Sưdgin thúsztw c làhoen quâwktl n sưdgin , xin sưdgin thúsztw c cho biếfdeq t nhữdhdy ng gìupzg phảcxph i làhoen m bâwktl y giờyyhd ?
– Ban nãjfga y thầdxoz n đhoen ãjfga trìupzg nh bầdxoz y vềojtt ba thàhoen nh phầdxoz n. Thàhoen nh phầdxoz n thứkxnp nhấbcld t trấbcld n Bắzqoq c phòxjbz ng Tốempz ng, thàhoen nh phầdxoz n thứkxnp nhìupzg bìupzg nh Chiêhfzs m đhoen ãjfga xong. Bâwktl y giờyyhd tớvsxy i thàhoen nh phầdxoz n thứkxnp ba phòxjbz ng thủvwgz Thăivuw ng-long, tiếfdeq p vậblgl n vũrurw khi, lưdgin ơojtt ng thảcxph o, quâwktl n nhu. Thàhoen nh phầdxoz n nàhoen y cựriua c kỳhbdk quan trọbakj ng. Bởyztf i khi quâwktl n ra trậblgl n, màhoen lưdgin ơojtt ng thảcxph o khôvpbt ng đhoen ủvwgz , bổdhdy xung tổdhdy n thấbcld t khôvpbt ng kịwbwr p, thìupzg nguy lắzqoq m. Khôvpbt ng biếfdeq t khi bệvweu hạkarf thâwktl n chinh, thìupzg ai làhoen ngưdgin ờyyhd i đhoen ảcxph m tráhdhm ch côvpbt ng việvweu c nàhoen y? Từdxis xưdgin a đhoen ếfdeq n giờyyhd khi vua thâwktl n chinh, thìupzg tháhdhm i tửzkxj nhiếfdeq p chíwktl nh, vớvsxy i mấbcld y đhoen ạkarf i thầdxoz n phụjcus chíwktl nh. Thờyyhd i đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tôvpbt ng thìupzg chíwktl nh Hoàhoen ng-thưdgin ợnekg ng nhiếfdeq p chíwktl nh, Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng phụjcus chíwktl nh. Nay thìupzg Tháhdhm i-tửzkxj Càhoen n-Đhimz ứkxnp c chưdgin a đhoen ủvwgz tríwktl khôvpbt n nhiếfdeq p chíwktl nh, vậblgl y bệvweu hạkarf đhoen ịwbwr nh trao cho ai?
Nhàhoen vua hỏvweu i tểpeli tưdgin ớvsxy ng Lýxegb Đhimz ạkarf o-Thàhoen nh:
– Xin thầdxoz y dạkarf y cho.
Tểpeli -tưdgin ớvsxy ng Lýxegb Đhimz ạkarf o-Thàhoen nh tâwktl u:
– Đhimz úsztw ng đhoen ạkarf o lýxegb ra, phảcxph i do Tháhdhm i-tửzkxj nhiếfdeq p chíwktl nh. Nay tuy Tháhdhm i-tửzkxj còxjbz n thơojtt , nhưdgin ng cũrurw ng cứkxnp đhoen ểpeli têhfzs n Tháhdhm i-tửzkxj cho đhoen úsztw ng đhoen ạkarf o. Khi con còxjbz n thơojtt , thìupzg mẹxegb buôvpbt ng rèjjiv m thíwktl nh chíwktl nh. Thưdgin ợnekg ng-Dưdgin ơojtt ng hoàhoen ng hậblgl u làhoen cháhdhm nh hậblgl u, làhoen đhoen íwktl ch mẫujic u củvwgz a Tháhdhm i-tửzkxj , xin đhoen ểpeli hậblgl u buôvpbt ng rèjjiv m thíwktl nh chíwktl nh. Còxjbz n đhoen ạkarf i thầdxoz n phụjcus chíwktl nh, thầdxoz n trộpbhk m nghĩwbwr khôvpbt ng ai bằlenh ng quốempz c-phụjcus .
Từdxis nhàhoen vua cho tớvsxy i Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng, Ỷpbhk -Lan, Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t đhoen ềojtt u đhoen ưdgin a mắzqoq t nhìupzg n vịwbwr lãjfga o thầdxoz n vớvsxy i vẻjcus áhdhm i ngạkarf i cho ôvpbt ng. Bởyztf i ôvpbt ng quáhdhm trọbakj ng Nho-họbakj c, màhoen thàhoen nh ra máhdhm y módnxh c. Nhưdgin ng cảcxph ba đhoen ềojtt u thôvpbt ng cảcxph m vớvsxy i ôvpbt ng: vìupzg nhữdhdy ng việvweu c làhoen m củvwgz a Dưdgin ơojtt ng hậblgl u nhưdgin liêhfzs n hệvweu vớvsxy i Tốempz ng, Chiêhfzs m; phảcxph n triềojtt u đhoen ìupzg nh, tuyểpeli n bọbakj n ngưdgin ờyyhd i khôvpbt ng phảcxph i tháhdhm i giáhdhm m đhoen ưdgin a vàhoen o cung, áhdhm m hạkarf i cáhdhm c cung phi đhoen ểpeli khôvpbt ng thụjcus thai, hạkarf i Ỷpbhk -Lan v.v. Tộpbhk i áhdhm c tầdxoz y trờyyhd i nhưdgin thếfdeq , nhàhoen vua dấbcld u kíwktl n, chỉmaeq giớvsxy i hạkarf n cho Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng, Ỷpbhk -Lan, Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t, vua bàhoen Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng, côvpbt ng chúsztw a Bảcxph o-Hòxjbz a biếfdeq t màhoen thôvpbt i. Vìupzg Đhimz ạkarf o-Thàhoen nh khôvpbt ng biếfdeq t, nêhfzs n ôvpbt ng mớvsxy i bàhoen n đhoen ểpeli cho Dưdgin ơojtt ng hậblgl u thíwktl nh chíwktl nh.
Nhàhoen vua nhìupzg n Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng cầdxoz u cứkxnp u. Vìupzg chỉmaeq vưdgin ơojtt ng mớvsxy i códnxh quyềojtt n quyếfdeq t đhoen ịwbwr nh đhoen i ngưdgin ợnekg c lạkarf i nhữdhdy ng đhoen ạkarf o lýxegb cổdhdy kim màhoen thôvpbt i. Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng hiểpeli u liềojtt n, vưdgin ơojtt ng khẽblgl gõrtbd ngódnxh n tay lêhfzs n bàhoen n, cửzkxj tọbakj a im phăivuw ng phắzqoq c:
– Quan Đhimz ạkarf i-tưdgin đhoen ồrqct bàhoen n nhưdgin vậblgl y thựriua c phảcxph i. Nhưdgin ng từdxis khi tiếfdeq n cung, hoàhoen ng-hậblgl u thưdgin ờyyhd ng ẩvpbt n dậblgl t, khôvpbt ng lýxegb gìupzg đhoen ếfdeq n triềojtt u chíwktl nh, cùbxrb ng việvweu c trong Hoàhoen ng-thàhoen nh. Nay đhoen ểpeli hậblgl u lĩwbwr nh trọbakj ng tráhdhm ch nhưdgin vậblgl y, côvpbt ng việvweu c khôvpbt ng thểpeli chu toàhoen n, thìupzg nguy đhoen ếfdeq n vậblgl n mạkarf ng Đhimz ạkarf i-Việvweu t. Việvweu c nàhoen y làhoen việvweu c củvwgz a hoàhoen ng tộpbhk c. Vậblgl y hoàhoen ng tộpbhk c ởyztf đhoen âwktl y lớvsxy n nhấbcld t làhoen thầdxoz n, rồrqct i tớvsxy i vua bàhoen Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng, trưdgin ởyztf ng đhoen ạkarf i côvpbt ng chúsztw a Bảcxph o-Hòxjbz a, Ngũrurw -long côvpbt ng chúsztw a, ba côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Thàhoen nh, Đhimz ộpbhk ng-Thiêhfzs n, Thiêhfzs n-Ninh. Cộpbhk ng mưdgin ờyyhd i mộpbhk t vịwbwr , thầdxoz n xin tấbcld t cảcxph bỏvweu phiếfdeq u kíwktl n xem nêhfzs n đhoen ểpeli ai thay cho hoàhoen ng hậblgl u.
Mộpbhk t cung nữdhdy trao cho mưdgin ờyyhd i mộpbhk t ngưdgin ờyyhd i, mỗzkxj i ngưdgin ờyyhd i mộpbhk t mảcxph nh giấbcld y, ai nấbcld y viếfdeq t têhfzs n ngưdgin ờyyhd i đhoen ưdgin ợnekg c đhoen ềojtt cửzkxj vàhoen o, rồrqct i gấbcld p lạkarf i. Sau đhoen ódnxh mưdgin ờyyhd i mộpbhk t tờyyhd giấbcld y đhoen ưdgin ợnekg c trao cho Tểpeli tưdgin ớvsxy ng Lýxegb Đhimz ạkarf o-Thàhoen nh mởyztf ra. Ôotaz ng kinh ngạkarf c, khi thấbcld y cảcxph mưdgin ờyyhd i mộpbhk t ngưdgin ờyyhd i đhoen ềojtt u đhoen ềojtt cửzkxj Ỷpbhk -Lan thầdxoz n phi.
Long tâwktl m mừdxis ng vôvpbt kểpeli , nhàhoen vua tuyêhfzs n chỉmaeq :
– Vậblgl y thìupzg Tháhdhm i-tửzkxj Càhoen n-Đhimz ứkxnp c nhiếfdeq p chíwktl nh, Ỷpbhk -Lan thầdxoz n phi thíwktl nh chíwktl nh. Hai vịwbwr phụjcus chíwktl nh làhoen Quốempz c-phụjcus vớvsxy i Lýxegb tểpeli tưdgin ớvsxy ng.
Quốempz c-mẫujic u Trầdxoz n Thanh-Mai nódnxh i vớvsxy i nhàhoen vua vàhoen Quốempz c-phụjcus :
– Thờyyhd i vua Tháhdhm i-tôvpbt ng, khi đhoen áhdhm nh Tốempz ng, bìupzg nh Chiêhfzs m, thìupzg nhữdhdy ng vịwbwr cao niêhfzs n nhưdgin Thiêhfzs n-trưdgin ờyyhd ng ngũrurw -kiệvweu t, Đhimz ạkarf i-Việvweu t ngũrurw -long chỉmaeq làhoen m cốempz vấbcld n, hoặkxnp c tham dựriua vớvsxy i tíwktl nh cáhdhm ch yểpeli m trợnekg ; còxjbz n toàhoen n do giớvsxy i trung niêhfzs n, giớvsxy i trẻjcus chúsztw ng tôvpbt i bấbcld y giờyyhd lãjfga nh đhoen ạkarf o. Bâwktl y giờyyhd lớvsxy p chúsztw ng tôvpbt i, đhoen ềojtt u đhoen ãjfga lớvsxy n tuổdhdy i, màhoen lớvsxy p trẻjcus hiệvweu n nay dưdgin ờyyhd ng nhưdgin códnxh tàhoen i hơojtt n lớvsxy p trưdgin ớvsxy c. Tôvpbt i nghĩwbwr nêhfzs n đhoen ểpeli lớvsxy p trẻjcus lĩwbwr nh trọbakj ng tráhdhm ch thìupzg hơojtt n. Chúsztw ng ta chỉmaeq làhoen m cốempz vấbcld n.
Vua bàhoen Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng đhoen ứkxnp ng lêhfzs n nódnxh i:
– Lờyyhd i Quốempz c-mẫujic u thựriua c phảcxph i. Nhớvsxy xưdgin a kia đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tổdhdy thưdgin ờyyhd ng hếfdeq t sứkxnp c chúsztw ýxegb vàhoen o việvweu c đhoen àhoen o tạkarf o lớvsxy p trẻjcus . Mỗzkxj i khi thấbcld y lớvsxy p trẻjcus nởyztf ra mộpbhk t anh tàhoen i làhoen ngưdgin ờyyhd i mừdxis ng vôvpbt hạkarf n. Hồrqct i đhoen ạkarf i hộpbhk i Lộpbhk c-hàhoen , Thuậblgl n-thiêhfzs n thậblgl p hùbxrb ng bấbcld y giờyyhd chỉmaeq códnxh hai ngưdgin ờyyhd i làhoen đhoen ãjfga thàhoen nh niêhfzs n, còxjbz n lạkarf i đhoen ềojtt u làhoen thiếfdeq u niêhfzs n... Thếfdeq màhoen ngưdgin ờyyhd i đhoen ãjfga quyếfdeq t đhoen oáhdhm n rằlenh ng Thuậblgl n-thiêhfzs n thậblgl p hùbxrb ng sau nàhoen y sẽblgl làhoen m lêhfzs n chuyệvweu n kinh thiêhfzs n đhoen ộpbhk ng đhoen ịwbwr a. Nay anh tàhoen i củvwgz a chúsztw ng ta khôvpbt ng phảcxph i mưdgin ờyyhd i màhoen hơojtt n trăivuw m. Ta nêhfzs n trao trọbakj ng tráhdhm ch cho chúsztw ng.
Nhàhoen vua cựriua c kỳhbdk cao hứkxnp ng:
– Nhớvsxy hồrqct i Bắzqoq c-chinh, Đhimz ạkarf i-Việvweu t Ngũrurw -long, Thiêhfzs n-trưdgin ờyyhd ng Ngũrurw -kiệvweu t, thêhfzs m đhoen ạkarf i hiệvweu p Thôvpbt ng-Mai, quốempz c nẫujic u Thanh-Mai, cộpbhk ng mưdgin ờyyhd i mộpbhk t vịwbwr ... khi ẩvpbt n khi hiệvweu n, trợnekg giúsztw p chưdgin tưdgin ớvsxy ng khắzqoq p nơojtt i. Hỡupzg i ơojtt i, côvpbt ng đhoen ứkxnp c thựriua c ngàhoen n năivuw m khódnxh phai. Nay trẫujic m thấbcld y xung quanh còxjbz n hai vịwbwr bồrqct -táhdhm t Mộpbhk c-tồrqct n Vọbakj ng-thêhfzs , Đhimz ạkarf i-từdxis Liêhfzs n-hoa; Thiêhfzs n-trưdgin ờyyhd ng tam-anh Phụjcus -Quốempz c, Bảcxph o-Dâwktl n, Trung-Đhimz ạkarf o; Hoàhoen ng Giang cưdgin sĩwbwr , tiêhfzs n nưdgin ơojtt ng Thiếfdeq u-Mai; chíwktl n vịwbwr đhoen ạkarf i cao thủvwgz pháhdhm i Mêhfzs -linh; bẩvpbt y vịwbwr đhoen ạkarf i cao thủvwgz pháhdhm i Tảcxph n-viêhfzs n; nếfdeq u kểpeli quốempz c-phụjcus , quốempz c-mẫujic u; phòxjbz mãjfga Thâwktl n Thiệvweu u-Tháhdhm i... cộpbhk ng 26 vịwbwr .
Nhàhoen vua nódnxh i vớvsxy i Bảcxph o-Hòxjbz a, Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng:
– Mặkxnp t trậblgl n phíwktl a Bắzqoq c, em hoàhoen n toàhoen n nhờyyhd hai chịwbwr đhoen iềojtt u đhoen ộpbhk ng hàhoen o kiệvweu t pháhdhm i Mêhfzs -linh, Tảcxph n-viêhfzs n; anh Thiệvweu u-Tháhdhm i đhoen iềojtt u đhoen ộpbhk ng pháhdhm i Tâwktl y-vu giáhdhm m sáhdhm t, hỗzkxj trợnekg . Mặkxnp t trậblgl n phíwktl a Nam thìupzg xin nhờyyhd bồrqct -táhdhm t Mộpbhk c-tồrqct n, Viêhfzs n-Chiếfdeq u; Thiêhfzs n-trưdgin ờyyhd ng tam anh vớvsxy i pháhdhm i Đhimz ôvpbt ng-a. Còxjbz n Quốempz c-phụjcus , Quốempz c-mẫujic u, tiêhfzs n-nưdgin ơojtt ng Thiếfdeq u-Mai, Hoàhoen ng Giang cưdgin -sĩwbwr đhoen iềojtt u đhoen ộpbhk ng pháhdhm i Tiêhfzs u-sơojtt n, Sàhoen i-sơojtt n tùbxrb y nghi trợnekg giúsztw p ởyztf trung-ưdgin ơojtt ng.
Nhàhoen vua hỏvweu i Tôvpbt n Đhimz ảcxph n:
– Thàhoen nh phầdxoz n trấbcld n thủvwgz Thăivuw ng-long, tiếfdeq p việvweu n đhoen ãjfga xong. Bâwktl y giờyyhd tớvsxy i vấbcld n đhoen ềojtt gìupzg ?
Tôvpbt n Đhimz ảcxph n tiếfdeq p:
– Bâwktl y giờyyhd tớvsxy i vấbcld n đhoen ềojtt tiếfdeq p tếfdeq lưdgin ơojtt ng thảcxph o, bổdhdy xung tổdhdy n thấbcld t. Xin quan Hộpbhk -bộpbhk thưdgin ợnekg ng thưdgin cho biếfdeq t quốempz c sảcxph n, lưdgin ơojtt ng thảcxph o ra sao?
Hộpbhk -bộpbhk thưdgin ợnekg ng-thưdgin Mai Đhimz ìupzg nh tâwktl u:
– Trưdgin ớvsxy c kia thầdxoz n phụjcus tráhdhm ch toàhoen n bộpbhk thuếfdeq khoáhdhm , lưdgin ơojtt ng thảcxph o trong nưdgin ớvsxy c. Từdxis khi Ỷpbhk -Lan thầdxoz n phi vớvsxy i hai vịwbwr Quáhdhm ch Sĩwbwr -An, Lýxegb Kếfdeq -Nguyêhfzs n đhoen ềojtt nghịwbwr cảcxph i cáhdhm ch nôvpbt ng nghiệvweu p, bệvweu hạkarf ban âwktl n sủvwgz ng cho binh sĩwbwr . Việvweu c nàhoen y đhoen ụjcus ng chạkarf m tớvsxy i hoàhoen ng thâwktl n, quốempz c thíwktl ch, cáhdhm c đhoen ạkarf i thầdxoz n, báhdhm ch quan đhoen ịwbwr a phưdgin ơojtt ng; thầdxoz n khôvpbt ng thểpeli thựriua c hiệvweu n nổdhdy i. Bệvweu hạkarf đhoen ãjfga chỉmaeq đhoen ịwbwr nh thầdxoz n-phi ngồrqct i ởyztf trong, côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Ninh làhoen m khâwktl m sai đhoen i cáhdhm c nơojtt i thanh sáhdhm t ởyztf ngoàhoen i, códnxh quyềojtt n tiềojtt n trảcxph m hậblgl u tấbcld u, thìupzg côvpbt ng chúsztw a nắzqoq m vấbcld t chắzqoq c vấbcld n đhoen ềojtt . Xin đhoen ểpeli côvpbt ng chúsztw a tâwktl u lêhfzs n bệvweu hạkarf .
Nhàhoen vua vẫujic y tay gọbakj i côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Ninh:
– Ninh nhi! Từdxis hồrqct i đhoen ódnxh đhoen ếfdeq n giờyyhd con đhoen ãjfga phảcxph i trảcxph m cổdhdy bao nhiêhfzs u cưdgin ờyyhd ng hàhoen o áhdhm c báhdhm , ôvpbt quan ởyztf ngoàhoen i? Việvweu c binh lưdgin ơojtt ng kếfdeq t quảcxph ra sao?
Côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Ninh vốempz n đhoen ãjfga đhoen ẹxegb p sắzqoq c nưdgin ớvsxy c hưdgin ơojtt ng trờyyhd i. Bâwktl y giờyyhd đhoen ưdgin ợnekg c đhoen ạkarf i thầdxoz n khen, phụjcus hoàhoen ng tíwktl n cẩvpbt n, trong lòxjbz ng cựriua c kỳhbdk vui vẻjcus , néufkr t hoa đhoen ẹxegb p hơojtt n bao giờyyhd cảcxph . Côvpbt ng chúsztw a tâwktl u:
– Tâwktl u phụjcus hoàhoen ng, nhờyyhd uy đhoen ứkxnp c liệvweu t tổdhdy , nhờyyhd uy đhoen ứkxnp c phụjcus hoàhoen ng, thầdxoz n nhi đhoen i thanh sáhdhm t cáhdhm c nơojtt i. Chỗzkxj nàhoen o táhdhm đhoen iềojtt n, bầdxoz n dâwktl n cũrurw ng vui vẻjcus , họbakj nódnxh i rằlenh ng đhoen ếfdeq n vua Hùbxrb ng, vua Trưdgin ng sốempz ng dâwktl y họbakj cũrurw ng chỉmaeq sưdgin ớvsxy ng đhoen ếfdeq n nhưdgin vậblgl y màhoen thôvpbt i. Nhờyyhd thếfdeq màhoen quốempz c sảcxph n dưdgin thừdxis a. Chỉmaeq códnxh mộpbhk t sốempz hưdgin ơojtt ng chứkxnp c bịwbwr cáhdhm ch màhoen khôvpbt ng códnxh ai bịwbwr phạkarf t tùbxrb hoặkxnp c xửzkxj tửzkxj cảcxph . Vềojtt Thiêhfzs n-tửzkxj binh, khi khuyếfdeq t mộpbhk t ngưdgin ờyyhd i, thìupzg códnxh hàhoen ng trăivuw m ngưdgin ờyyhd i tìupzg nh nguyệvweu n.
Côvpbt ng chúsztw a trìupzg nh lêhfzs n nhàhoen vua tậblgl p sáhdhm ch nhỏvweu ghi chéufkr p tìupzg nh trạkarf ng kho tàhoen ng, lưdgin ơojtt ng thảcxph o, rồrqct i tâwktl u:
– Từdxis thờyyhd i đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tổdhdy , khi Quốempz c-phụjcus vềojtt lĩwbwr nh Phụjcus -quốempz c tháhdhm i-úsztw y, ngưdgin ờyyhd i đhoen ãjfga cho chỉmaeq nh đhoen ốempz n toàhoen n bộpbhk việvweu c binh lưdgin ơojtt ng. Vềojtt quâwktl n thìupzg códnxh Thiêhfzs n-tửzkxj binh; quâwktl n cáhdhm c trấbcld n, huyệvweu n; làhoen ng códnxh hoàhoen ng nam. Thiêhfzs n-tửzkxj binh làhoen binh tinh nhuệvweu , binh nhàhoen nghềojtt , binh tìupzg nh nguyệvweu n. Trưdgin ớvsxy c kia họbakj đhoen ưdgin ợnekg c trảcxph lưdgin ơojtt ng bổdhdy ng kháhdhm cao. Sau nàhoen y Ỷpbhk -Lan thầdxoz n phi vớvsxy i hai vịwbwr đhoen ạkarf i họbakj c sĩwbwr Quáhdhm ch Sĩwbwr -An, Lýxegb Kếfdeq -Nguyêhfzs n vềojtt triềojtt u tâwktl u rằlenh ng, binh sĩwbwr đhoen ódnxh ng xa nhàhoen , họbakj đhoen ưdgin ợnekg c pháhdhm t lưdgin ơojtt ng, màhoen khôvpbt ng biếfdeq t làhoen m sao chuyểpeli n vềojtt cho gia đhoen ìupzg nh. Ba vịwbwr đhoen ềojtt nghịwbwr cảcxph i tổdhdy : Thiêhfzs n-tửzkxj binh đhoen ưdgin ợnekg c cấbcld p pháhdhm t mộpbhk t mẫujic u năivuw m sàhoen o ruộpbhk ng côvpbt ng đhoen iềojtt n loạkarf i tốempz t. Ruộpbhk ng nàhoen y do làhoen ng-xãjfga cửzkxj ngưdgin ờyyhd i làhoen m cho họbakj . Đhimz ếfdeq n mùbxrb a, thìupzg gia đhoen ìupzg nh họbakj hưdgin ởyztf ng hoa lợnekg i, màhoen khôvpbt ng phảcxph i đhoen ódnxh ng thuếfdeq . Thàhoen nh ra Binh-bộpbhk chỉmaeq việvweu c nuôvpbt i ăivuw n, pháhdhm t tiềojtt n túsztw i cho họbakj . Khi di chuyểpeli n, nhẹxegb nhàhoen ng, dễfdeq dàhoen ng, mau chódnxh ng.
Côvpbt ng chúsztw a ngừdxis ng lạkarf i mộpbhk t láhdhm t, rồrqct i tiếfdeq p: còxjbz n binh cáhdhm c trấbcld n, lộpbhk , huyệvweu n thìupzg bắzqoq t buộpbhk c mọbakj i con trai đhoen ếfdeq n tuổdhdy i phảcxph i xung quâwktl n hai năivuw m. Cáhdhm c con trai trong làhoen ng tớvsxy i tuổdhdy i mưdgin ờyyhd i sáhdhm u, thìupzg ghi têhfzs n vàhoen o sổdhdy hoàhoen ng nam, coi nhưdgin con củvwgz a vua. Họbakj họbakj c văivuw n, luyệvweu n võrtbd , họbakj c xung phong hãjfga m trậblgl n, do làhoen ng dạkarf y, giữdhdy an-ninh làhoen ng xãjfga . Mỗzkxj i hoàhoen ng nam đhoen ưdgin ợnekg c pháhdhm t mộpbhk t mẫujic u côvpbt ng đhoen iềojtt n, khôvpbt ng phảcxph i nộpbhk p tôvpbt , nhưdgin ng phảcxph i nộpbhk p thuếfdeq . Gầdxoz n đhoen âwktl y theo đhoen ềojtt nghịwbwr củvwgz a Ỷpbhk -Lan thầdxoz n phi, thìupzg hoàhoen ng nam đhoen ưdgin ợnekg c chia thàhoen nh toáhdhm n năivuw m ngưdgin ờyyhd i mộpbhk t, ởyztf năivuw m tuổdhdy i kháhdhm c nhau: mưdgin ờyyhd i sáhdhm u, mưdgin ờyyhd i táhdhm m, hai mưdgin ơojtt i, hai mưdgin ơojtt i hai, hai mưdgin ơojtt i bốempz n. Họbakj cùbxrb ng làhoen m ruộpbhk ng vớvsxy i nhau. Hoa lợnekg i thu đhoen ưdgin ợnekg c bao nhiêhfzs u, thìupzg chia đhoen ềojtt u làhoen m năivuw m phầdxoz n. Trong năivuw m ngưdgin ờyyhd i đhoen ódnxh , khi ngưdgin ờyyhd i tớvsxy i tuổdhdy i mưdgin ờyyhd i táhdhm m thìupzg phảcxph i lêhfzs n đhoen ưdgin ờyyhd ng, xung vàhoen o binh cáhdhm c trấbcld n, cáhdhm c lộpbhk , cáhdhm c huyệvweu n trong hai năivuw m. Hai năivuw m đhoen ódnxh , họbakj phảcxph i luyệvweu n tậblgl p võrtbd nghệvweu , binh bịwbwr hàhoen ng ngàhoen y. Bốempz n ngưdgin ờyyhd i ởyztf nhàhoen vẫujic n tiếfdeq p tụjcus c cầdxoz y năivuw m mẫujic u ruộpbhk ng côvpbt ng đhoen iềojtt n. Hoa lợnekg i vẫujic n chia làhoen m năivuw m. Cho nêhfzs n ngưdgin ờyyhd i xung quâwktl n, màhoen bốempz mẹxegb , vợnekg con, hoặkxnp c bảcxph n thâwktl n vẫujic n khôvpbt ng bịwbwr thiệvweu t. Thàhoen nh ra cáhdhm c trấbcld n, lộpbhk chỉmaeq cầdxoz n nuôvpbt i ăivuw n, pháhdhm t tiềojtt n túsztw i tưdgin ợnekg ng trưdgin ng cho binh líwktl nh. Khi Thiêhfzs n-tửzkxj binh tớvsxy i tuổdhdy i hồrqct i hưdgin u, hay tàhoen n tậblgl t, tửzkxj trậblgl n, thìupzg tuyểpeli n nhữdhdy ng hoàhoen ng nam đhoen ãjfga từdxis ng hếfdeq t hạkarf n xung quâwktl n thay thếfdeq .
Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t hỏvweu i:
– Khảcxph i đhoen iệvweu n hạkarf , bâwktl y giờyyhd códnxh cuộpbhk c Nam-chinh, thìupzg lưdgin ơojtt ng thựriua c sẽblgl vậblgl n chuyểpeli n nhưdgin thếfdeq nàhoen o ra mặkxnp t trậblgl n?
Côvpbt ng chúsztw a chỉmaeq vàhoen o bảcxph n đhoen ồrqct Đhimz ạkarf i-Việvweu t:
– Nưdgin ớvsxy c ta nằlenh m dàhoen i theo bờyyhd bểpeli , lạkarf i códnxh nhiềojtt u sôvpbt ng lớvsxy n, nêhfzs n khi thu thuếfdeq lúsztw a, gạkarf o, muộpbhk i cho cấbcld t vàhoen o nhữdhdy ng kho gầdxoz n sôvpbt ng, gầdxoz n biểpeli n, cậblgl n đhoen ồrqct n thủvwgz y quâwktl n, hoặkxnp c cáhdhm c đhoen ạkarf o binh đhoen ểpeli tiệvweu n phâwktl n pháhdhm t, dễfdeq vậblgl n chuyểpeli n. Nay pháhdhm t lưdgin ơojtt ng cho cáhdhm c đhoen ạkarf o Thiêhfzs n-tửzkxj binh ăivuw n, ta chỉmaeq cầdxoz n dùbxrb ng thuyềojtt n chởyztf đhoen i màhoen thôvpbt i, màhoen khôvpbt ng cầdxoz n vậblgl n chuyểpeli n bằlenh ng đhoen ưdgin ờyyhd ng bộpbhk , rấbcld t tốempz n côvpbt ng, lạkarf i chậblgl m trễfdeq .
Ỷpbhk -Lan hỏvweu i Thiêhfzs n-Ninh:
– Hồrqct i niêhfzs n hiệvweu u Chưdgin ơojtt ng-tháhdhm nh Gia-kháhdhm nh, tôvpbt i còxjbz n thơojtt ấbcld u, códnxh cuộpbhk c dụjcus ng binh ởyztf Bắzqoq c-cưdgin ơojtt ng, khiếfdeq n làhoen ng tôvpbt i phảcxph i cửzkxj đhoen i trăivuw m hoàhoen ng nam trong mộpbhk t tháhdhm ng. Cũrurw ng may bấbcld y giờyyhd mùbxrb a màhoen ng vừdxis a xong, nêhfzs n khôvpbt ng trởyztf ngạkarf i đhoen ếfdeq n việvweu c đhoen ồrqct ng áhdhm ng. Nay phảcxph i chuyểpeli n lưdgin ơojtt ng thựriua c cho cuộpbhk c viễfdeq n chinh nhưdgin vậblgl y, thìupzg côvpbt ng chúsztw a dựriua tíwktl nh thếfdeq nàhoen o?
– Tâwktl u thầdxoz n-phi, trưdgin ớvsxy c kia thìupzg kho lẫujic m tậblgl p trung vàhoen o cáhdhm c phủvwgz huyệvweu n, nêhfzs n phảcxph i cầdxoz n nhiềojtt u hoàhoen ng nam vậblgl n chuyểpeli n. Nay kho lẫujic m đhoen ểpeli ởyztf ven sôvpbt ng, ven biểpeli n, thìupzg binh cáhdhm c trấbcld n, cáhdhm c lộpbhk , sẽblgl đhoen ảcxph m tráhdhm ch chuyểpeli n xuốempz ng thuyềojtt n. Thủvwgz y quâwktl n sẽblgl chởyztf ra mặkxnp t trậblgl n. Thảcxph ng hoặkxnp c códnxh dùbxrb ng hoàhoen ng nam, thìupzg cũrurw ng chỉmaeq cầdxoz n tớvsxy i mộpbhk t phầdxoz n mưdgin ờyyhd i sốempz ngưdgin ờyyhd i nhưdgin trưdgin ớvsxy c kia màhoen thôvpbt i.
Vua bàhoen Bìupzg nh-Dưdgin ơojtt ng đhoen ứkxnp ng dậblgl y hưdgin ớvsxy ng vàhoen o cửzkxj tọbakj a, rồrqct i nódnxh i:
– Thờyyhd i đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tổdhdy , ngưdgin ờyyhd i cửzkxj côvpbt -mẫujic u lêhfzs n làhoen m vua Bắzqoq c-biêhfzs n. Sau côvpbt mẫujic u truyềojtt n ngôvpbt i cho tôvpbt i. Nghĩwbwr mìupzg nh phậblgl n mỏvweu ng tàhoen i thôvpbt , màhoen ngồrqct i trấbcld n ngựriua biêhfzs n cưdgin ơojtt ng bấbcld y lâwktl u đhoen ãjfga làhoen quáhdhm đhoen áhdhm ng. Nay tuổdhdy i đhoen ang đhoen i vàhoen o sáhdhm u mưdgin ơojtt i, màhoen còxjbz n tham lam thếfdeq tụjcus c, hódnxh a ra códnxh tộpbhk i vớvsxy i tổdhdy tiêhfzs n. Hoàhoen ng thưdgin ợnekg ng nốempz i di chíwktl củvwgz a đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tổdhdy , cho Thiêhfzs n-Thàhoen nh vềojtt làhoen m dâwktl u họbakj Thâwktl n, khắzqoq p Bắzqoq c-biêhfzs n đhoen ềojtt u thâwktl m cảcxph m hồrqct ng-âwktl n. Từdxis năivuw m Thiêhfzs n-Thàhoen nh mưdgin ờyyhd i tuổdhdy i, tôvpbt i đhoen ãjfga thu làhoen m đhoen ệvweu tửzkxj , dạkarf y văivuw n, luyệvweu n võrtbd , dạkarf y cho phéufkr p trịwbwr dâwktl n củvwgz a vua Trưdgin ng. Cho hay, hổdhdy phụjcus sinh sinh hổdhdy tửzkxj , tre giàhoen măivuw ng mọbakj c, Thiêhfzs n-Thàhoen nh trởyztf thàhoen nh ngưdgin ờyyhd i văivuw n môvpbt vũrurw lưdgin ợnekg c. Vìupzg vậblgl y, trưdgin ớvsxy c khi vềojtt đhoen âwktl y nghịwbwr sựriua , tôvpbt i đhoen ãjfga họbakj p 207 đhoen ộpbhk ng chủvwgz , trang trưdgin ởyztf ng, cáhdhm o việvweu c truyềojtt n ngôvpbt i cho Thiêhfzs n-Thàhoen nh. Hôvpbt m nay tôvpbt i cũrurw ng xin tâwktl u cùbxrb ng hoàhoen ng-thưdgin ợnekg ng vàhoen triềojtt u đhoen ìupzg nh.
Côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Thàhoen nh cùbxrb ng phòxjbz mãjfga Thâwktl n Cảcxph nh-Long bưdgin ớvsxy c đhoen ếfdeq n trưdgin ớvsxy c nhàhoen vua rồrqct i Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng, Vưdgin ơojtt ng phi lạkarf y tạkarf . Trong hai ngưdgin ờyyhd i, thìupzg côvpbt ng chúsztw a đhoen ẹxegb p nhưdgin bôvpbt ng hoa lan mớvsxy i nởyztf chódnxh i chang. Còxjbz n phòxjbz mãjfga thìupzg nhưdgin câwktl y ngọbakj c trưdgin ớvsxy c giódnxh , khiếfdeq n ai cũrurw ng phảcxph i khen thầdxoz m: thựriua c làhoen tốempz t đhoen ôvpbt i. Triềojtt u đhoen ìupzg nh cùbxrb ng đhoen ưdgin a lờyyhd i chúsztw c tụjcus ng vua bàhoen Bắzqoq c-biêhfzs n Thiêhfzs n-Thàhoen nh.
Thấbcld y trờyyhd i đhoen ãjfga sang canh ba (nửzkxj a đhoen êhfzs m), Tểpeli –tưdgin ớvsxy ng Lýxegb Đhimz ạkarf o-Thàhoen nh tâwktl u:
– Việvweu c nghịwbwr sựriua quâwktl n quốempz c trọbakj ng sựriua đhoen ãjfga hoàhoen n tấbcld t. Thầdxoz n xin bệvweu hạkarf cho bãjfga i triềojtt u. Buổdhdy i nghịwbwr sựriua tớvsxy i sẽblgl chỉmaeq gồrqct m cáhdhm c vịwbwr liêhfzs n hệvweu đhoen ếfdeq n cuộpbhk c Nam chinh màhoen thôvpbt i.
Ỷpbhk -Lan đhoen ứkxnp ng dậblgl y nódnxh i:
– Hôvpbt m nay phảcxph i bàhoen n quốempz c sựriua , tôvpbt i códnxh truyềojtt n cung nữdhdy nấbcld u cháhdhm o cáhdhm quảcxph dâwktl ng Hoàhoen ng-thưdgin ợnekg ng, Quốempz c-phụjcus , Quốempz c-mẫujic u cùbxrb ng mờyyhd i chưdgin vịwbwr dùbxrb ng lấbcld y thảcxph o.
Cung nga, tháhdhm i giáhdhm m dâwktl ng cháhdhm o cáhdhm quảcxph . Mùbxrb i cháhdhm o bốempz c lêhfzs n ngàhoen o ngạkarf t. Nhữdhdy ng tưdgin ớvsxy ng lĩwbwr nh từdxis ng ra ngoàhoen i cầdxoz m quâwktl n, thìupzg módnxh n cháhdhm o cáhdhm quảcxph chỉmaeq làhoen módnxh n ăivuw n bìupzg nh thưdgin ờyyhd ng. Nhưdgin ng đhoen ốempz i vớvsxy i nhàhoen vua, côvpbt ng chúsztw a, thìupzg đhoen âwktl y làhoen módnxh n ăivuw n đhoen ặkxnp c biệvweu t, lạkarf miệvweu ng. Códnxh ngưdgin ờyyhd i ăivuw n mộpbhk t báhdhm t, códnxh ngưdgin ờyyhd i ăivuw n tớvsxy i năivuw m sáhdhm u báhdhm t. Tiệvweu c cháhdhm o tàhoen n.
Nhàhoen vua ban chỉmaeq :
– Bãjfga i triềojtt u.
Nhạkarf c vừdxis a cửzkxj hếfdeq t bảcxph n Long-hồrqct i, thìupzg cửzkxj a đhoen iệvweu n Uy-viễfdeq n bậblgl t tung, rồrqct i mộpbhk t bao lớvsxy n bay vàhoen o giữdhdy a nghịwbwr sựriua đhoen ưdgin ờyyhd ng đhoen ếfdeq n vùbxrb mộpbhk t cáhdhm i, rơojtt i ngay trưdgin ớvsxy c mặkxnp t Lýxegb Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t. Ôotaz ng vộpbhk i pháhdhm t mộpbhk t chiêhfzs u chưdgin ởyztf ng, đhoen ẩvpbt y vàhoen o vậblgl t kia. Vậblgl t ấbcld y bay nhẹxegb nhàhoen ng xuốempz ng giữdhdy a đhoen iệvweu n. Quan Tổdhdy ng-lĩwbwr nh thịwbwr -vệvweu Đhimz ỗzkxj Oanh vộpbhk i mởyztf bao ra, thìupzg trong đhoen ódnxh códnxh mộpbhk t xáhdhm c ngưdgin ờyyhd i, mặkxnp c y phụjcus c thịwbwr vệvweu ; cổdhdy bịwbwr bẻjcus gẫujic y, đhoen ầdxoz u y gậblgl p xuốempz ng lưdgin ng, hai mắzqoq t trợnekg n ngưdgin ợnekg c, máhdhm u từdxis miệvweu ng chảcxph y ra khắzqoq p ngưdgin ờyyhd i. Miệvweu ng y códnxh cáhdhm i đhoen ùbxrb i chódnxh luộpbhk c nhéufkr t sâwktl u vàhoen o trong họbakj ng. Mọbakj i ngưdgin ờyyhd i đhoen ềojtt u bậblgl t lêhfzs n tiếfdeq ng kêhfzs u:
– Mộpbhk c-tồrqct n Vọbakj ng-thêhfzs hòxjbz a thưdgin ợnekg ng.
Đhimz ỗzkxj Oanh lôvpbt i xáhdhm c chếfdeq t khỏvweu i bao vảcxph i, trêhfzs n lưdgin ng y códnxh mảcxph nh vảcxph i trắzqoq ng, vớvsxy i hàhoen ng chữdhdy viếfdeq t bằlenh ng máhdhm u:
« Nọbakj c cổdhdy thằlenh ng béufkr con Đhimz ỗzkxj -Oanh đhoen áhdhm nh mưdgin ờyyhd i roi vềojtt tộpbhk i bấbcld t cẩvpbt n. Làhoen m tổdhdy ng-lĩwbwr nh thịwbwr vệvweu màhoen khi họbakj p quốempz c sựriua , đhoen ểpeli gian nhâwktl n nghe trộpbhk m. Lầdxoz n sau thìupzg xửzkxj tửzkxj hìupzg nh. »
Côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Ninh bậblgl t kêhfzs u lớvsxy n lêhfzs n:
– Têhfzs n nàhoen y làhoen Đhimz oàhoen n Quang-Minh. Y làhoen m việvweu c tạkarf i Khu-mậblgl t việvweu n củvwgz a Quảcxph ng-Tâwktl y Nam-lộpbhk . Y giảcxph làhoen m ngưdgin ờyyhd i Việvweu t, rồrqct i thi vàhoen o trưdgin ờyyhd ng Trung-nghĩwbwr a, vìupzg văivuw n họbakj c, võrtbd côvpbt ng y đhoen ềojtt u giỏvweu i, nêhfzs n đhoen ưdgin ợnekg c Quang-Thạkarf ch cho làhoen m đhoen ạkarf i đhoen ệvweu tửzkxj .
Côvpbt ng chúsztw a lấbcld y trong bọbakj c y ra mộpbhk t tậblgl p giấbcld y. Trêhfzs n giấbcld y, đhoen ầdxoz y nhữdhdy ng chữdhdy . Nàhoen ng đhoen ưdgin a đhoen ếfdeq n cho nhàhoen vua cùbxrb ng Ỷpbhk -Lan đhoen ọbakj c. Trêhfzs n giấbcld y ghi chéufkr p gầdxoz n nhưdgin đhoen ầdxoz y đhoen ủvwgz nhữdhdy ng gìupzg triềojtt u đhoen ìupzg nh Đhimz ạkarf i-Việvweu t đhoen ãjfga họbakj p bàhoen n từdxis hồrqct i chiềojtt u. Dưdgin ờyyhd ng nhưdgin y ghi chéufkr p chưdgin a xong, đhoen ãjfga bịwbwr giếfdeq t, nêhfzs n thiếfdeq u đhoen oạkarf n cuốempz i.
Ỷpbhk -Lan, Quáhdhm ch Sĩwbwr -An, Lýxegb Kếfdeq -Nguyêhfzs n cũrurw ng đhoen ãjfga nhậblgl n ra Đhimz oàhoen n Quang-Minh. Ba ngưdgin ờyyhd i nhìupzg n nhau, rồrqct i lắzqoq c đhoen ầdxoz u, nhưdgin tựriua nhủvwgz :
– Cũrurw ng may Mộpbhk c-tồrqct n hòxjbz a thưdgin ợnekg ng kháhdhm m pháhdhm ra, bằlenh ng khôvpbt ng thìupzg bao nhiêhfzs u cơojtt mậblgl t đhoen ềojtt u lọbakj t vàhoen o tay bọbakj n Tốempz ng.
Đhimz ỗzkxj Oanh đhoen ếfdeq n trưdgin ớvsxy c mặkxnp t nhàhoen vua quỳhbdk gốempz i:
– Mộpbhk c-tồrqct n bồrqct -táhdhm t tuyêhfzs n phạkarf t thầdxoz n mưdgin ờyyhd i roi vềojtt tộpbhk i bấbcld t cẩvpbt n. Xin bệvweu hạkarf cho thầdxoz n thụjcus hìupzg nh, bằlenh ng khôvpbt ng thìupzg ... ngưdgin ờyyhd i phạkarf t thầdxoz n nặkxnp ng lắzqoq m.
Nhàhoen vua đhoen ịwbwr nh ra lệvweu nh đhoen áhdhm nh Đhimz ỗzkxj Oanh, thìupzg tiêhfzs n-nưdgin ơojtt ng Bảcxph o-Hòxjbz a vẫujic y tay:
– Thôvpbt i tha cho. Từdxis nay phảcxph i chúsztw ýxegb kiểpeli m soáhdhm t cẩvpbt n thậblgl n.
Biếfdeq t khi Mộpbhk c-tồrqct n hòxjbz a thưdgin ợnekg ng phạkarf t ai, màhoen tiêhfzs n nưdgin ơojtt ng Bảcxph o-Hòxjbz a lêhfzs n tiếfdeq ng âwktl n xáhdhm , làhoen ôvpbt ng khôvpbt ng truy phạkarf t tộpbhk i nhâwktl n nữdhdy a, Đhimz ỗzkxj Oanh hưdgin ớvsxy ng tiêhfzs n nưdgin ơojtt ng hàhoen nh lễfdeq :
– Đhimz a tạkarf sưdgin phụjcus đhoen ạkarf i xáhdhm .
Niêhfzs n hiệvweu u Thiêhfzs n-huốempz ng Bảcxph o-tưdgin ợnekg ng thứkxnp nhìupzg , đhoen ờyyhd i vua Tháhdhm nh-tôvpbt ng nhàhoen Lýxegb (1069), Xuâwktl n, tháhdhm ng hai, ngàhoen y Đhimz inh-Dậblgl u (dưdgin ơojtt ng-lịwbwr ch 24-2-1069) bêhfzs n Trung-quốempz c nhằlenh m niêhfzs n hiệvweu u Hy-ninh thứkxnp nhìupzg đhoen ờyyhd i Tốempz ng Thầdxoz n-tôvpbt n.
Ghi chúsztw
Vua thứkxnp ba củvwgz a triềojtt u Lýxegb têhfzs n thựriua c làhoen Nhậblgl t-tôvpbt ng, con đhoen ầdxoz u lòxjbz ng củvwgz a Tháhdhm i-tôvpbt ng, lêhfzs n ngôvpbt i vua năivuw m Giáhdhm p-Ngọbakj (1054), lấbcld y niêhfzs n hiệvweu u làhoen Long-thụjcus y Tháhdhm i-bìupzg nh. Đhimz ếfdeq n năivuw m Kỷdhdy -Hợnekg i (1059) cảcxph i niêhfzs n làhoen Chưdgin ơojtt ng-tháhdhm nh Gia-kháhdhm nh. Năivuw m Bíwktl nh-Ngọbakj (1066) nhâwktl n sinh tháhdhm i-tửzkxj Càhoen n-Đhimz ứkxnp c, cảcxph i nguyêhfzs n làhoen Long-chưdgin ơojtt ng Thiêhfzs n-tựriua . Chỉmaeq hai năivuw m sau, năivuw m Mậblgl u-Thâwktl n (1068) nhâwktl n đhoen ưdgin ợnekg c hiếfdeq n voi trắzqoq ng, coi làhoen đhoen iềojtt m làhoen nh, cảcxph i niêhfzs n làhoen Thiêhfzs n-huốempz ng Bảcxph o-tưdgin ợnekg ng. Hồrqct i đhoen ầdxoz u năivuw m 1069 vẫujic n còxjbz n dùbxrb ng niêhfzs n hiệvweu u Thiêhfzs n-huốempz ng Bảcxph o-tưdgin ợnekg ng. Đhimz ếfdeq n giữdhdy a năivuw m, sau chiếfdeq n thắzqoq ng mớvsxy i đhoen ổdhdy i làhoen Thầdxoz n-vũrurw nguyêhfzs n niêhfzs n. Kểpeli từdxis đhoen ầdxoz u đhoen ờyyhd i Lýxegb , cáhdhm c vua vẫujic n lấbcld y quốempz c hiệvweu u làhoen Đhimz ạkarf i-Việvweu t, nhưdgin ng trêhfzs n văivuw n kiệvweu n chưdgin a bao giờyyhd dùbxrb ng chíwktl nh thứkxnp c. Đhimz ếfdeq n đhoen ờyyhd i vua Tháhdhm nh-tôvpbt ng, ngàhoen i chíwktl nh thứkxnp c dùbxrb ng quốempz c danh Đhimz ạkarf i-Việvweu t trong văivuw n kiệvweu n, vàhoen cảcxph ngay vớvsxy i nhữdhdy ng văivuw n kiệvweu n bang giao vớvsxy i Tốempz ng. Vìupzg hồrqct i đhoen ódnxh Đhimz ạkarf i-Việvweu t quáhdhm mạkarf nh, khiếfdeq n Tốempz ng kiềojtt ng! »
Sáhdhm ng sớvsxy m, xung quanh đhoen iệvweu n Uy-viễfdeq n bao trùbxrb m mộpbhk t khôvpbt ng khíwktl uy nghi cùbxrb ng cựriua c. Trêhfzs n trờyyhd i, lúsztw c nàhoen o cùbxrb ng códnxh hai chựriua c chim ưdgin ng bay lưdgin ợnekg n tuầdxoz n hàhoen nh, theo lệvweu nh củvwgz a mộpbhk t Ưkyzs ng-binh đhoen ứkxnp ng trêhfzs n ngọbakj n câwktl y đhoen iềojtt u khiểpeli n. Xung quanh đhoen iệvweu n, giáhdhm p-sĩwbwr gưdgin ơojtt m đhoen ao sáhdhm ng ngờyyhd i, đhoen ứkxnp ng canh gáhdhm c, thâwktl n bấbcld t đhoen ộpbhk ng nhưdgin nhữdhdy ng pho tưdgin ợnekg ng đhoen áhdhm . Vòxjbz ng ngoàhoen i Ngao-binh dàhoen n hơojtt n trăivuw m chódnxh sódnxh i tuầdxoz n hàhoen nh. Nhữdhdy ng đhoen ạkarf i thầdxoz n, tưdgin ớvsxy ng lĩwbwr nh dùbxrb thịwbwr vệvweu đhoen ãjfga quen, nhưdgin ng khi vàhoen o đhoen iệvweu n cũrurw ng phảcxph i bỏvweu mũrurw , đhoen ểpeli xem mặkxnp t. Ai cũrurw ng biếfdeq t đhoen âwktl y làhoen cuộpbhk c họbakj p cựriua c mậblgl t.
Đhimz úsztw ng giờyyhd Thìupzg n, Thiêhfzs n-huốempz ng Bảcxph o-tưdgin ợnekg ng hoàhoen ng đhoen ếfdeq đhoen i trưdgin ớvsxy c, phíwktl a sau làhoen Ỷpbhk -Lan thầdxoz n-phi, códnxh thịwbwr vệvweu hộpbhk tốempz ng đhoen ếfdeq n đhoen iệvweu n Uy-viễfdeq n. Hoàhoen ng đhoen ếfdeq vàhoen o trong rồrqct i, thìupzg đhoen àhoen n chódnxh sódnxh i khéufkr p vòxjbz ng vậblgl y. Kểpeli từdxis giờyyhd nàhoen y, nộpbhk i bấbcld t xuấbcld t, ngoạkarf i bấbcld t nhậblgl p.
Nhạkarf c cửzkxj bàhoen i Nguyêhfzs n-thọbakj (đhoen ãjfga nódnxh i trong hồrqct i trưdgin ớvsxy c), báhdhm o hiệvweu u vua thiếfdeq t đhoen ạkarf i triềojtt u.
Lễfdeq nghi tấbcld t.
Quan Tổdhdy ng-lĩwbwr nh thịwbwr -vệvweu Đhimz ỗzkxj Oanh thâwktl n tiễfdeq n mộpbhk t trăivuw m hai mưdgin ơojtt i nhạkarf c côvpbt ng rờyyhd i khỏvweu i đhoen iệvweu n.
Năivuw m trưdgin ớvsxy c mỗzkxj i khi thiếfdeq t triềojtt u Tểpeli -tưdgin ớvsxy ng Lýxegb Đhimz ạkarf o-Thàhoen nh tâwktl u đhoen iềojtt u gìupzg , phảcxph i xưdgin ng têhfzs n, cùbxrb ng toàhoen n vẹxegb n chứkxnp c tưdgin ớvsxy c. Tháhdhm ng trưdgin ớvsxy c đhoen âwktl y, hoàhoen ng-đhoen ếfdeq giáhdhm ng chỉmaeq ban cho ôvpbt ng khi tâwktl u khôvpbt ng phảcxph i xưdgin ng têhfzs n nữdhdy a. Kểpeli từdxis khi triềojtt u Lýxegb lậblgl p lêhfzs n đhoen ếfdeq n giờyyhd , chỉmaeq códnxh mìupzg nh Khai-Quốempz c vưdgin ơojtt ng đhoen ưdgin ợnekg c ban cho danh dựriua nàhoen y, nay Tểpeli tưdgin ớvsxy ng Lýxegb Đhimz ạkarf o-Thàhoen nh làhoen ngưdgin ờyyhd i thứkxnp nhìupzg .
Ôotaz ng tâwktl u:
– Hôvpbt m nay thiếfdeq t triềojtt u cơojtt mậblgl t, đhoen ểpeli quyếfdeq t đhoen ịwbwr nh kếfdeq sáhdhm ch bìupzg nh Chiêhfzs m. Tấbcld t cảcxph tưdgin ớvsxy ng soáhdhm i, đhoen ôvpbt -đhoen ốempz c liêhfzs n hệvweu đhoen ềojtt u tềojtt tựriua u. Riêhfzs ng quốempz c-phụjcus tháhdhm nh thểpeli bấbcld t an, nêhfzs n quốempz c-mẫujic u phảcxph i săivuw n sódnxh c ngưdgin ờyyhd i, thàhoen nh ra vắzqoq ng mặkxnp t. Kháhdhm c vớvsxy i mọbakj i lầdxoz n, hôvpbt m nay tấbcld t cảcxph lụjcus c vịwbwr phu nhâwktl n phụjcus giúsztw p Ỷpbhk -Lan thầdxoz n phi cũrurw ng tham dựriua đhoen ểpeli biếfdeq t tìupzg nh hìupzg nh.
Ôotaz ng chỉmaeq sáhdhm u phu nhâwktl n:
– Tâwktl u bệvweu hạkarf , sáhdhm u vịwbwr phu nhâwktl n trợnekg giúsztw p thầdxoz n-phi làhoen : côvpbt ng chúsztw a Thiêhfzs n-Ninh giúsztw p vềojtt việvweu c bộpbhk Hộpbhk , nộpbhk i cung, Hoàhoen ng-thàhoen nh. Côvpbt ng chúsztw a Đhimz ộpbhk ng-Thiêhfzs n trợnekg giúsztw p vềojtt việvweu c bộpbhk Hìupzg nh. Vưdgin ơojtt ng-phi Trung-thàhoen nh vưdgin ơojtt ng Hoằlenh ng-Châwktl n làhoen Nguyễfdeq n-thịwbwr Trinh-Dung trợnekg gúsztw p vềojtt Binh-bộpbhk , Khu-mậblgl t việvweu n. Vưdgin ơojtt ng phi Tíwktl n-nghĩwbwr a vưdgin ơojtt ng Chiêhfzs u-văivuw n làhoen Lêhfzs Ngọbakj c-Nam giúsztw p vềojtt Lạkarf i-bộpbhk . Phu-nhâwktl n Đhimz ịwbwr nh-viễfdeq n tưdgin ớvsxy ng quâwktl n Nguyễfdeq n Căivuw n làhoen Vũrurw Thanh-Thảcxph o giúsztw p vềojtt Côvpbt ng-bộpbhk . Phu nhâwktl n củvwgz a Tảcxph -thiêhfzs n ngưdgin u vệvweu thưdgin ợnekg ng tưdgin ớvsxy ng quâwktl n Bùbxrb i Hoàhoen ng-Quan làhoen Trầdxoz n-thịwbwr Ngọbakj c-Huệvweu giúsztw p vềojtt Lễfdeq -bộpbhk . Xin bệvweu hạkarf ban chỉmaeq .
Nhàhoen vua hưdgin ớvsxy ng vàhoen o hai con trai củvwgz a quốempz c-phụjcus làhoen Trung-thàhoen nh vưdgin ơojtt ng Hoằlenh ng-Châwktl n, Tíwktl n-nghĩwbwr a vưdgin ơojtt ng Chiêhfzs u-văivuw n, hỏvweu i:
– Hôvpbt m qua trẫujic m đhoen ếfdeq n thăivuw m Quốempz c-phụjcus , ngưdgin ờyyhd i códnxh vẻjcus mệvweu t. Trẫujic m dâwktl ng sâwktl m thang. Khôvpbt ng biếfdeq t tìupzg nh trạkarf ng nay ra sao?
Tíwktl n-nghĩwbwr a vưdgin ơojtt ng Chiêhfzs u-Văivuw n tâwktl u:
– Đhimz ạkarf tạkarf bệvweu hạkarf , phụjcus vưdgin ơojtt ng chỉmaeq còxjbz n mệvweu t chúsztw t íwktl t thôvpbt i.
Long-tâwktl m mởyztf rộpbhk ng, nhàhoen vua hưdgin ớvsxy ng vàhoen o chưdgin tưdgin ớvsxy ng ban chỉmaeq :
– Từdxis khi mởyztf nưdgin ớvsxy c, đhoen ờyyhd i nàhoen o cũrurw ng códnxh nhữdhdy ng anh hùbxrb ng cầdxoz m gưdgin ơojtt m ra trậblgl n đhoen ểpeli bảcxph o vệvweu đhoen ấbcld t tổdhdy . Nưdgin ớvsxy c Chiêhfzs m-thàhoen nh, vốempz n thuộpbhk c tộpbhk c Việvweu t. Nhưdgin ng trong hơojtt n nghìupzg n năivuw m tộpbhk c Việvweu t ta bịwbwr Trung-quốempz c cai trịwbwr , họbakj bỏvweu rơojtt i vùbxrb ng phíwktl a Nam Đhimz ạkarf i-Việvweu t. Trong khi đhoen ódnxh , mộpbhk t dịwbwr tộpbhk c Mãjfga -lịwbwr -áhdhm vốempz n làhoen dâwktl n man mọbakj i ven biểpeli n, hung dữdhdy , khôvpbt ng văivuw n hódnxh a, tiếfdeq n dầdxoz n lêhfzs n phíwktl a Bắzqoq c, chiếfdeq m lĩwbwr nh vùbxrb ng Việvweu t-thưdgin ờyyhd ng, chia cắzqoq t lậblgl p ra nưdgin ớvsxy c Chiêhfzs m-thàhoen nh, Châwktl n-lạkarf p. Tuy nhiêhfzs n, Châwktl n-lạkarf p vẫujic n do tộpbhk c Việvweu t cai trịwbwr . Duy Chiêhfzs m-thàhoen nh, tộpbhk c Mãjfga luôvpbt n nổdhdy i lêhfzs n giếfdeq t tộpbhk c Việvweu t lậblgl p triềojtt u đhoen ạkarf i. Mỗzkxj i khi triềojtt u đhoen ạkarf i tộpbhk c Mãjfga cầdxoz m quyềojtt n, làhoen chúsztw ng đhoen em quâwktl n vưdgin ợnekg t biểpeli n hoặkxnp c tràhoen n qua biêhfzs n giớvsxy i vàhoen o cưdgin ớvsxy p pháhdhm phíwktl a Nam ta. Triềojtt u đhoen ìupzg nh nhiềojtt u lầdxoz n sai sứkxnp vàhoen o răivuw n dạkarf y, chúsztw ng gửzkxj i sứkxnp sang tạkarf tộpbhk i, nhưdgin ng chứkxnp ng nàhoen o tậblgl t ấbcld y. Hôvpbt m nay tạkarf tộpbhk i, ngàhoen y mai lạkarf i táhdhm i phạkarf m. Tộpbhk i quấbcld y rốempz i biêhfzs n thùbxrb y còxjbz n códnxh thểpeli làhoen m ngơojtt cho đhoen ưdgin ợnekg c. Gầdxoz n đhoen âwktl y, Chếfdeq Củvwgz gửzkxj i sứkxnp sang Tốempz ng, ưdgin ớvsxy c hẹxegb n vớvsxy i Tốempz ng cùbxrb ng khởyztf i binh đhoen áhdhm nh pháhdhm Đhimz ạkarf i-Việvweu t. Tốempz ng hứkxnp a, cắzqoq t vùbxrb ng đhoen ấbcld t từdxis Thanh-hódnxh a trởyztf vàhoen o phong cho Chếfdeq Củvwgz . Từdxis đhoen ấbcld y Chếfdeq Củvwgz đhoen ồrqct n trữdhdy lưdgin ơojtt ng thảcxph o, thao luyệvweu n quâwktl n sĩwbwr , đhoen ódnxh ng chiếfdeq n thuyềojtt n, đhoen ịwbwr nh năivuw m tớvsxy i cùbxrb ng Tốempz ng tiếfdeq n quâwktl n vàhoen o Đhimz ạkarf i-Việvweu t ta. Than ôvpbt i! Trẫujic m nhậblgl n ngôvpbt i từdxis liệvweu t tổdhdy , muốempz n cho dâwktl n giầdxoz u, hạkarf nh phúsztw c nhưdgin thờyyhd i vua Hùbxrb ng, vua Trưdgin ng, màhoen Bắzqoq c thìupzg Tốempz ng khôvpbt ng đhoen ểpeli yêhfzs n. Nam thìupzg Chiêhfzs m quấbcld y pháhdhm . Cùbxrb ng chẳhoen ng đhoen ãjfga câwktl y muốempz n lặkxnp ng, giódnxh chẳhoen ng muốempz n đhoen ừdxis ng, trẫujic m phảcxph i tựriua vệvweu . Trong phéufkr p dụjcus ng binh, tiêhfzs n hạkarf thủvwgz chếfdeq nhâwktl n, hậblgl u hạkarf thủvwgz chếfdeq ưdgin nhâwktl n (mìupzg nh ra tay trưdgin ớvsxy c thìupzg khốempz ng chếfdeq đhoen ưdgin ợnekg c ngưdgin ờyyhd i, mìupzg nh ra tay sau thìupzg bịwbwr ngưdgin ờyyhd i khốempz ng chếfdeq ). Nay trẫujic m họbakj p chưdgin khanh tạkarf i đhoen âwktl y đhoen ểpeli bàhoen n đhoen ịwbwr nh kếfdeq sáhdhm ch tiếfdeq n quâwktl n phạkarf t Chiêhfzs m.
Ngàhoen i gọbakj i Lýxegb Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t:
– Ngưdgin ờyyhd i hãjfga y lạkarf i đhoen âwktl y.
Lýxegb Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t quỳhbdk gốempz i trưdgin ớvsxy c ngai vàhoen ng. Nhàhoen vua cầdxoz m thanh Thưdgin ợnekg ng-phưdgin ơojtt ng bảcxph o kiếfdeq m trao cho ôvpbt ng, rồrqct i ban chỉmaeq :
– Ngưdgin ờyyhd i vớvsxy i ta códnxh tìupzg nh sưdgin thúsztw c, sưdgin đhoen iệvweu t, ngưdgin ờyyhd i lạkarf i làhoen bạkarf n họbakj c vớvsxy i ta từdxis thờyyhd i thơojtt ấbcld u. Sau duyêhfzs n đhoen ưdgin a đhoen ẩvpbt y ngưdgin ờyyhd i thàhoen nh nghĩwbwr a tửzkxj củvwgz a ta. Suốempz t hơojtt n hai mưdgin ơojtt i năivuw m qua, ta vớvsxy i ngưdgin ờyyhd i tuy nghĩwbwr a làhoen chúsztw a tôvpbt i, nhưdgin ng tìupzg nh thìupzg e hơojtt n ruộpbhk t thịwbwr t. Hôvpbt m nay ta thâwktl n chinh, phong ngưdgin ờyyhd i làhoen m nguyêhfzs n soáhdhm i. Cuộpbhk c Nam chinh nàhoen y làhoen cuộpbhk c chiếfdeq n mộpbhk t mấbcld t mộpbhk t còxjbz n. Nếfdeq u ta thắzqoq ng, thìupzg Tốempz ng khôvpbt ng dáhdhm m đhoen em quâwktl n qua. Ta bạkarf i, thìupzg Tốempz ng sẽblgl dốempz c quâwktl n chiếfdeq m nưdgin ớvsxy c đhoen áhdhm nh ta. Ta thắzqoq ng, thìupzg Đhimz ạkarf i-Việvweu t còxjbz n, nhưdgin ta bạkarf i thìupzg Đhimz ạkarf i-Việvweu t mấbcld t. Nàhoen y Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t, ngưdgin ờyyhd i thắzqoq ng thìupzg Đhimz ạkarf i-Việvweu t còxjbz n, ngưdgin ờyyhd i bạkarf i, Đhimz ạkarf i-Việvweu t mấbcld t. Đhimz ạkarf i-Việvweu t còxjbz n hay mấbcld t hoàhoen n toàhoen n do ngưdgin ờyyhd i đhoen ấbcld y.
Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t tiếfdeq p kiếfdeq m:
– Thầdxoz n xin hếfdeq t sứkxnp c mìupzg nh đhoen ểpeli bảcxph o vệvweu đhoen ấbcld t tổdhdy .
Nhàhoen vua ródnxh t ngựriua tửzkxj u ban cho Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t ba chung. Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t uốempz ng rồrqct i, đhoen ứkxnp ng dậblgl y, ngồrqct i vàhoen o ghếfdeq dàhoen nh cho nguyêhfzs n soáhdhm i. Ôotaz ng hưdgin ớvsxy ng vàhoen o cửzkxj tọbakj a:
– Phàhoen m ra quâwktl n, thìupzg phảcxph i lo phòxjbz ng vệvweu căivuw n bảcxph n. Ta Nam chinh, thìupzg trưdgin ớvsxy c hếfdeq t phảcxph i phòxjbz ng Tốempz ng ởyztf phưdgin ơojtt ng Bắzqoq c códnxh thểpeli đhoen áhdhm nh úsztw p. Xin mờyyhd i Lạkarf ng-châwktl u quốempz c-côvpbt ng trìupzg nh bầdxoz y vềojtt tìupzg nh hìupzg nh mớvsxy i nhấbcld t củvwgz a Tốempz ng đhoen ãjfga .
Thâwktl n Thiệvweu u-Cựriua c tâwktl u:
– Thầdxoz n Hữdhdy u kim-ngôvpbt thưdgin ợnekg ng-tưdgin ớvsxy ng quâwktl n, lĩwbwr nh Đhimz ạkarf i-tưdgin -mãjfga Bắzqoq c-biêhfzs n, Lạkarf ng-châwktl u quốempz c-côvpbt ng kíwktl nh xin tâwktl u trìupzg nh vềojtt tìupzg nh hìupzg nh Tốempz ng. Năivuw m trưdgin ớvsxy c thầdxoz n đhoen ãjfga tâwktl u vềojtt việvweu c Nhâwktl n-tôvpbt ng bêhfzs n Tốempz ng băivuw ng hàhoen , Hy-Ninh đhoen ếfdeq lêhfzs n ngôvpbt i, triềojtt u đhoen ìupzg nh chia làhoen m hai phe. Mộpbhk t chủvwgz xâwktl m Nam thùbxrb y vàhoen mộpbhk t phe chủvwgz hòxjbz a. Nhưdgin ng mớvsxy i đhoen âwktl y, mộpbhk t biếfdeq n cốempz rung đhoen ộpbhk ng Trung-nguyêhfzs n, códnxh ảcxph nh hưdgin ởyztf ng lớvsxy n lao vôvpbt cùbxrb ng đhoen ếfdeq n cáhdhm c nưdgin ớvsxy c lâwktl n bang. Đhimz ódnxh làhoen Tốempz ng mớvsxy i nảcxph y ra mộpbhk t thiêhfzs n tàhoen i, thôvpbt ng kim báhdhm c cổdhdy têhfzs n làhoen Vưdgin ơojtt ng An-Thạkarf ch. An-Thạkarf ch códnxh chưdgin ơojtt ng trìupzg nh cảcxph i cáhdhm ch làhoen m cho nưdgin ớvsxy c giầdxoz u, binh mạkarf nh. Nếfdeq u cuộpbhk c cảcxph i cáhdhm ch củvwgz a Thạkarf ch thàhoen nh côvpbt ng, códnxh thểpeli đhoen ưdgin a Tốempz ng đhoen ếfdeq n giầdxoz u mạkarf nh bấbcld t khảcxph đhoen ưdgin ơojtt ng.
Nhàhoen vua pháhdhm n:
– Trẫujic m theo dõrtbd i tấbcld u trìupzg nh củvwgz a Khu-mậblgl t việvweu n nódnxh i vềojtt cuộpbhk c cảcxph i cáhdhm ch nàhoen y lẻjcus tẻjcus . Nay khanh kháhdhm trìupzg nh bầdxoz y thựriua c chi tiếfdeq t vụjcus nàhoen y đhoen ểpeli triềojtt u thầdxoz n cùbxrb ng biếfdeq t. Trưdgin ớvsxy c hếfdeq t khanh nódnxh i vềojtt tiểpeli u sửzkxj Vưdgin ơojtt ng An-Thạkarf ch đhoen ãjfga . Tạkarf i sao y đhoen ang làhoen mộpbhk t chứkxnp c quan nhỏvweu , bỗzkxj ng chốempz c nhảcxph y lêhfzs n đhoen ịwbwr a vịwbwr tểpeli thầdxoz n? Ai đhoen ãjfga tiếfdeq n cửzkxj y? Tiếfdeq n cửzkxj trong trưdgin ờyyhd ng hợnekg p nàhoen o? Chưdgin ơojtt ng trìupzg nh cảcxph i cáhdhm ch củvwgz a y ra sao, màhoen lạkarf i gọbakj i làhoen Tâwktl n-pháhdhm p.
Thiệvweu u-Cựriua c lấbcld y ta mộpbhk t sốempz thẻjcus tre, trêhfzs n viếfdeq t đhoen ầdxoz y chữdhdy , rồrqct i liềojtt c qua mộpbhk t lưdgin ợnekg t. Ôotaz ng tâwktl u:
– Vưdgin ơojtt ng An-Thạkarf ch, hiệvweu u làhoen Báhdhm n-sơojtt n, tựriua làhoen Giớvsxy i-phủvwgz , ngưdgin ờyyhd i đhoen ấbcld t Lâwktl m-xuyêhfzs n thuộpbhk c Phủvwgz -châwktl u, sinh giờyyhd Tuấbcld t ngàhoen y 12 tháhdhm ng 11 năivuw m Tâwktl n-Dậblgl u niêhfzs n hiệvweu u Thiêhfzs n-hy thứkxnp tưdgin đhoen ồrqct i Tốempz ng Châwktl n-tôvpbt ng, so vớvsxy i bảcxph n triềojtt u làhoen niêhfzs n hiệvweu u Thuậblgl n-thiêhfzs n thứkxnp 12 đhoen ờyyhd i đhoen ứkxnp c Tháhdhm i-tổdhdy (1021).
Ghi chúsztw
Xéufkr t sốempz Tửzkxj -vi củvwgz a Vưdgin ơojtt ng An-Thạkarf ch thìupzg thấbcld y: mệvweu nh lậblgl p tạkarf i Dầdxoz n, Cựriua -môvpbt n, Tháhdhm i-dưdgin ơojtt ng thủvwgz mệvweu nh. Cáhdhm t tinh phùbxrb gồrqct m Hódnxh a-lộpbhk c, Hódnxh a-quyềojtt n, Hódnxh a-khoa, Văivuw n-khúsztw c, Tảcxph -phụjcus , Thiêhfzs n-khôvpbt i. Thựriua c trêhfzs n đhoen ờyyhd i nghiêhfzs n cứkxnp u Tửzkxj -vi, chưdgin a bao giờyyhd tôvpbt i thấbcld y mộpbhk t láhdhm sốempz lạkarf i hộpbhk i đhoen ủvwgz tấbcld t cảcxph nhữdhdy ng cáhdhm t thiêhfzs n vềojtt biệvweu n thuyếfdeq t ởyztf mệvweu nh nhưdgin vậblgl y. Cựriua -môvpbt n, Tháhdhm i-dưdgin ơojtt ng ởyztf Dầdxoz n làhoen cáhdhm ch Nhậblgl t xuấbcld t thiêhfzs n môvpbt n, cảcxph hai sao đhoen ềojtt u làhoen quyềojtt n tinh, khiếfdeq n đhoen ưdgin ơojtt ng sốempz nódnxh i giỏvweu i, nódnxh i đhoen ưdgin ợnekg c nhiềojtt u ngưdgin ờyyhd i nghe; thôvpbt ng minh tuyệvweu t đhoen ỉmaeq nh, nổdhdy i tiếfdeq ng khi sốempz ng, chếfdeq t rồrqct i muôvpbt n đhoen ờyyhd i sau còxjbz n đhoen ưdgin ợnekg c ngưdgin ờyyhd i ta khâwktl m phụjcus c. Đhimz ãjfga vậblgl y Cựriua ngộpbhk Quyềojtt n, đhoen ắzqoq c thêhfzs m cáhdhm ch « Quyềojtt n hộpbhk i Cựriua , Vũrurw anh hùbxrb ng ». Nêhfzs n ôvpbt ng làhoen mộpbhk t loạkarf i anh hùbxrb ng củvwgz a Tốempz ng. Đhimz ãjfga hếfdeq t đhoen âwktl u, còxjbz n hộpbhk i Khoa, Xưdgin ơojtt ng khiếfdeq n cho côvpbt ng danh nhẹxegb bưdgin ớvsxy c, đhoen ưdgin ợnekg c ngưdgin ờyyhd i đhoen ờyyhd i kíwktl nh trọbakj ng. Khoa, Xưdgin ơojtt ng, Lộpbhk c tạkarf o cho ôvpbt ng thàhoen nh đhoen ạkarf i văivuw n hàhoen o, đhoen ạkarf i thi hàhoen o, đhoen ạkarf i tưdgin tưdgin ởyztf ng gia. Cung quan vôvpbt cháhdhm nh diệvweu u tạkarf i Ngọbakj ; Nhậblgl t tạkarf i Dầdxoz n, Nguyệvweu t tạkarf i Týxegb chiếfdeq u lêhfzs n làhoen cáhdhm ch Nhậblgl t, Nguyệvweu t tịwbwr nh minh, táhdhm cửzkxj u trùbxrb ng ưdgin kim đhoen iệvweu n, nghiãjfga làhoen làhoen m tểpeli thầdxoz n. Vìupzg Thiêhfzs n-khôvpbt i thủvwgz mệvweu nh, Thiêhfzs n-việvweu t cưdgin quan, đhoen ắzqoq c cáhdhm ch tọbakj a quýxegb hưdgin ớvsxy ng quýxegb nêhfzs n thi tiếfdeq n-sĩwbwr ôvpbt ng đhoen ỗzkxj đhoen ầdxoz u. Chỉmaeq tiếfdeq c rằlenh ng Kìupzg nh-dưdgin ơojtt ng cưdgin Tuấbcld t, Đhimz àhoen -la cưdgin Thâwktl n chiếfdeq u vàhoen o cung mệvweu nh nêhfzs n trêhfzs n hoạkarf n đhoen ồrqct luôvpbt n bịwbwr dèjjiv m pha, chỉmaeq tríwktl ch.
Nhữdhdy ng cảcxph i cáhdhm ch củvwgz a ôvpbt ng giốempz ng nhưdgin nhữdhdy ng biệvweu n pháhdhm p kinh tếfdeq đhoen ờyyhd i nay, đhoen i trưdgin ớvsxy c Ârqct u-Mỹufkr cảcxph nghìupzg n năivuw m. Nếfdeq u Tốempz ng tậblgl n dụjcus ng cảcxph i cáhdhm ch nàhoen y, thìupzg thếfdeq cuộpbhk c thay đhoen ổdhdy i; Trung-quốempz c đhoen ãjfga ngựriua trịwbwr thếfdeq giớvsxy i từdxis mấbcld y thếfdeq kỷdhdy trưdgin ớvsxy c, chứkxnp đhoen âwktl u đhoen ếfdeq n nỗzkxj i bịwbwr Báhdhm t-quốempz c làhoen m nhụjcus c ởyztf cuốempz i thếfdeq kỷdhdy thứkxnp mưdgin ờyyhd i chíwktl n. Chỉmaeq tiếfdeq c rằlenh ng vìupzg bịwbwr đhoen ồrqct ng liêhfzs u chỉmaeq tríwktl ch, Vưdgin ơojtt ng An-Thạkarf ch xui vua Thầdxoz n-tôvpbt ng xâwktl m lăivuw ng Đhimz ạkarf i-Việvweu t bịwbwr Ỷpbhk -Lan vớvsxy i Lýxegb Thưdgin ờyyhd ng-Kiệvweu t đhoen áhdhm nh bạkarf i, đhoen ưdgin a đhoen ếfdeq n ôvpbt ng mấbcld t chứkxnp c Tểpeli -tưdgin ớvsxy ng, rồrqct i cảcxph i cáhdhm ch củvwgz a ôvpbt ng bịwbwr bỏvweu .
– Tâ
Ỷ
– Cô
– Trư
Cả
– Loạ
Triề
Cô
– Loạ
Hì
– Khả
Thiê
– Đ
Cô
– Ngư
Hộ
– Tâ
– Thư
Cô
– Đ
Nà
– Thầ
Nhà
– Đ
Triề
– Đ
Cử
Cô
– Đ
Cô
– Đ
Nà
– Đ
Nhà
– Cô
Cô
– Thầ
Nhà
– Cô
Ỷ
– Thiế
Triề
Long-tâ
– Trẫ
Cô
– Sư
Tô
– Thờ
Đ
– Thỉ
Tô
– Đ
Ô
– Mộ
Ô
Cử
– Thư
Tô
– Ta chia nhâ
Ô
– Việ
Vua bà
– Mấ
Ỷ
– Kinh sư
Nhà
– Xin thầ
Lý
Nhà
– Xin sư
– Bâ
Ô
Phò
– Chú
Tô
– Như
Ô
– Bâ
Nhà
– Trư
Nhà
– Tre già
Nhà
– Khanh hiệ
Quan đ
– Hiệ
Nhà
– Xin Quố
Khai-Quố
– Đ
Đ
– Thiê
Nhà
– Từ
Ngà
– Về
Phò
– Tâ
Nhà
– Vậ
Nhà
– Trong lầ
Tô
– Hoà
Cử
Lú
Nhà
– Sư
– Ban nã
Nhà
– Xin thầ
Tể
– Đ
Từ
Nhà
– Quan Đ
Mộ
Long tâ
– Vậ
Quố
– Thờ
Vua bà
– Lờ
Nhà
– Nhớ
Nhà
– Mặ
Nhà
– Thà
Tô
– Bâ
Hộ
– Trư
Nhà
– Ninh nhi! Từ
Cô
– Tâ
Cô
– Từ
Cô
Thư
– Khả
Cô
– Nư
Ỷ
– Hồ
– Tâ
Vua bà
– Thờ
Cô
Thấ
– Việ
Ỷ
– Hô
Cung nga, thá
Nhà
– Bã
Nhạ
– Mộ
Đ
« Nọ
Cô
– Tê
Cô
Ỷ
– Cũ
Đ
– Mộ
Nhà
– Thô
Biế
– Đ
Niê
Ghi chú
Vua thứ
Sá
Đ
Nhạ
Lễ
Quan Tổ
Nă
Ô
– Hô
Ô
– Tâ
Nhà
– Hô
Tí
– Đ
Long-tâ
– Từ
Ngà
– Ngư
Lý
– Ngư
Thư
– Thầ
Nhà
– Phà
Thâ
– Thầ
Nhà
– Trẫ
Thiệ
– Vư
Ghi chú
Xé
Nhữ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
