Cálphx c quan bàykqs n tálphx n, rồszaa i lýfnft luậohib n phậohib n vâktvv n. Cógfzl ngưxgqm ờgisf i đgisf ưxgqm a ýfnft kiếblaq n đgisf uổcbhq i hếblaq t ngưxgqm ờgisf i Hoa đgisf i. Cógfzl ngưxgqm ờgisf i lạbcbu i đgisf ềiykr nghịgtrk tậohib p trung họoayh vàykqs o mộetre t khu. Cũawgz ng cógfzl ngưxgqm ờgisf i muốlbxl n thímgep ch chữeurg vàykqs o mặwaaa t họoayh . Cuốlbxl i cùugwz ng côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Ninh tâktvv u:
– Tâktvv u phụwaaa hoàykqs ng, tấtgdj t cảdagv nhữeurg ng đgisf ềiykr nghịgtrk trêyoyi n đgisf ềiykr u khôktvv ng thểjann dùugwz ng đgisf ưxgqm ợduwg c. Thờgisf i đgisf ứlbxl c Thálphx i-tổcbhq , bang Nhậohib t-hồszaa đgisf ãoqkk hôktvv hàykqs o dâktvv n chúyoyi ng nổcbhq i lêyoyi n chéxufh m giếblaq t ngưxgqm ờgisf i Hoa cựbeno c kỳdagv tàykqs n nhẫxgqm n. Vìxpjz vụwaaa nàykqs y, Tốlbxl ng vu cálphx o rằblaq ng ta đgisf ốlbxl i xửzcfv tàykqs n tệjftx vớzhgo i dâktvv n củoygx a họoayh , họoayh đgisf òcphz i mang quâktvv n sang đgisf álphx nh. Sứlbxl củoygx a họoayh hạbcbu ch hỏeurg i lôktvv i thôktvv i mãoqkk i. Việjftx c tậohib p trung họoayh vàykqs o mộetre t khu, hay thímgep ch chữeurg vàykqs o mặwaaa t họoayh lạbcbu i càykqs ng khôktvv ng nêyoyi n, bởmylc i từmskj trưxgqm ớzhgo c đgisf ếblaq n giờgisf ta thưxgqm ờgisf ng hôktvv hàykqs o Hoa, Việjftx t đgisf ềiykr u làykqs con chálphx u vua Thầzipq n-nôktvv ng! Nay vìxpjz họoayh trung thàykqs nh vớzhgo i chúyoyi a, khôktvv ng ămylc n cơulgk m Tốlbxl ng, màykqs sang kiềiykr u ngụwaaa ởmylc ta, ta đgisf ốlbxl i xửzcfv tàykqs n nhẫxgqm n vớzhgo i họoayh thìxpjz khôktvv ng nêyoyi n. Thầzipq n nhi xin phâktvv n tímgep ch vấtgdj n đgisf ềiykr ngưxgqm ờgisf i Hoa tỷptjg mỉtsxf , rồszaa i đgisf ềiykr nghịgtrk biệjftx n phálphx p đgisf ốlbxl i phógfzl .
Ỷlovp -Lan khuyếblaq n khímgep ch:
– Côktvv ng chúyoyi a đgisf ãoqkk lặwaaa n lộetre i khắgisf p đgisf ấtgdj t nưxgqm ớzhgo c kiểjann m soálphx t việjftx c cảdagv i cálphx ch nôktvv ng nghiệjftx p. Côktvv ng chúyoyi a biếblaq t rõlkea dâktvv n tìxpjz nh. Côktvv ng chúyoyi a cứlbxl trìxpjz nh bầzipq y.
– Trưxgqm ớzhgo c hếblaq t hãoqkk y phâktvv n ngưxgqm ờgisf i Hoa ra làykqs m ba loạbcbu i. Mộetre t làykqs loạbcbu i sang ta từmskj thờgisf i Ngôktvv , Điufj inh, Lêyoyi vềiykr trưxgqm ớzhgo c, tứlbxl c cálphx ch đgisf âktvv y trămylc m nămylc m, trảdagv i bốlbxl n đgisf ờgisf i. Theo lễxgqm nghi ngưxgqm ờgisf i Hoa, thìxpjz từmskj tổcbhq bốlbxl n đgisf ờgisf i trởmylc đgisf i, con chálphx u khôktvv ng giỗzcfv vàykqs o ngàykqs y kịgtrk , màykqs tậohib p trung vàykqs o ngàykqs y rằblaq m thálphx ng giêyoyi ng. Cho nêyoyi n, đgisf a sốlbxl họoayh khôktvv ng còcphz n liêyoyi n lạbcbu c gìxpjz vớzhgo i anh em, họoayh hàykqs ng trong nưxgqm ớzhgo c. Mồszaa mảdagv từmskj cụwaaa tớzhgo i ôktvv ng, cha họoayh đgisf ềiykr u ởmylc Điufj ạbcbu i-Việjftx t. Loạbcbu i nàykqs y con chálphx u họoayh hầzipq u nhưxgqm mùugwz mịgtrk t vềiykr Trung-quốlbxl c. Họoayh khôktvv ng nógfzl i tiếblaq mg Hoa nữeurg a, màykqs chỉtsxf nógfzl i tiếblaq ng Việjftx t. Nhữeurg ng bang hộetre i củoygx a họoayh cũawgz ng khôktvv ng còcphz n đgisf em chímgep nh nghĩeqcg a phụwaaa c hồszaa i tiêyoyi n triềiykr u ra làykqs m chủoygx đgisf ạbcbu o nữeurg a, họoayh coi nhưxgqm mìxpjz nh làykqs ngưxgqm ờgisf i Việjftx t. Ta khôktvv ng cầzipq n phảdagv i chúyoyi ýfnft tớzhgo i.
Cảdagv triềiykr u đgisf ìxpjz nh đgisf ềiykr u đgisf ồszaa ng ýfnft vớzhgo i Thiêyoyi n-Ninh. Nàykqs ng tiếblaq p:
– Loạbcbu i thứlbxl nhìxpjz làykqs nhữeurg ng ngưxgqm ờgisf i nghèvcyu o khổcbhq , tha phưxgqm ơulgk ng cầzipq u thựbeno c. Họoayh vưxgqm ợduwg t biêyoyi n trốlbxl n sang Điufj ạbcbu i-Việjftx t chỉtsxf vớzhgo i mộetre t hy vọoayh ng làykqs kiếblaq m miếblaq ng cơulgk m manh álphx o. Loạbcbu i nàykqs y đgisf a sốlbxl khôktvv ng ởmylc trong bang hộetre i nàykqs o. Sởmylc dĩeqcg họoayh phảdagv i nhậohib p vàykqs o bang hộetre i, làykqs vìxpjz sợduwg bịgtrk kèvcyu n cựbeno a, bịgtrk đgisf e dọoayh a. Điufj ốlbxl i vớzhgo i họoayh , ta cho ngưxgqm ờgisf i mậohib t liêyoyi n lạbcbu c, giúyoyi p tiềiykr n cho họoayh phálphx hoang, hoặwaaa c cấtgdj p ruộetre ng côktvv ng đgisf iềiykr n cho họoayh cầzipq y cấtgdj y. Ta phâktvv n tálphx n họoayh đgisf i mỗzcfv i làykqs ng mấtgdj y ngưxgqm ờgisf i. Họoayh sẽeavr nhớzhgo ơulgk n triềiykr u đgisf ìxpjz nh, trởmylc thàykqs nh ngoan dâktvv n. Con chálphx u họoayh sinh ra, lớzhgo n lêyoyi n ởmylc Điufj ạbcbu i-Việjftx t, sẽeavr chỉtsxf nógfzl i tiếblaq ng Việjftx t. Qua nhiềiykr u lầzipq n đgisf i vềiykr cálphx c trấtgdj n kiểjann m soálphx t cảdagv i cálphx ch nôktvv ng thôktvv n, thầzipq n nhi đgisf ãoqkk giúyoyi p đgisf ưxgqm ợduwg c ímgep t nhấtgdj t mộetre t phầzipq n ba sốlbxl ngưxgqm ờgisf i Hoa cùugwz ng khổcbhq nàykqs y. Họoayh nhớzhgo ơulgk n đgisf ếblaq n đgisf ộetre thờgisf sốlbxl ng phụwaaa hoàykqs ng.
Triềiykr u đgisf ìxpjz nh vỗzcfv tay hoan hôktvv .
Côktvv ng chúyoyi a lạbcbu i tiếblaq p:
– Loạbcbu i ngưxgqm ờgisf i Hoa thứlbxl ba, làykqs loạbcbu i mớzhgo i sang kiềiykr u ngụwaaa gầzipq n đgisf âktvv y. Họoayh thuộetre c con chálphx u di thầzipq n củoygx a cálphx c vua Nam Điufj ưxgqm ờgisf ng, Bắgisf c-Hálphx n, Ngôktvv -Việjftx t, Nam-Hálphx n, Bắgisf c-Tềiykr , nổcbhq i lêyoyi n trung hưxgqm ng, bịgtrk Tốlbxl ng triềiykr u dẹszaa p tan, rồszaa i truy lùugwz ng. Điufj a sốlbxl họoayh cógfzl võlkea côktvv ng, cógfzl vămylc n họoayh c. Vìxpjz sang Điufj ạbcbu i-Việjftx t đgisf ểjann lálphx nh nạbcbu n do vong quốlbxl c, nêyoyi n họoayh tổcbhq chứlbxl c thàykqs nh nhữeurg ng bang hộetre i, cógfzl kỷptjg luậohib t, lậohib p trưxgqm ờgisf ng dạbcbu y con cálphx i họoayh c, nógfzl i tiếblaq ng Hoa; đgisf ôktvv i khi cógfzl luậohib t lệjftx riêyoyi ng. Họoayh liêyoyi n lạbcbu c mậohib t thiếblaq t vớzhgo i nhau trong mưxgqm u đgisf ồszaa trởmylc vềiykr trung hưxgqm ng triềiykr u đgisf ạbcbu i cũawgz . Họoayh còcphz n anh em, họoayh hàykqs ng bêyoyi n Trung-nguyêyoyi n. Hàykqs ng nămylc m, họoayh kéxufh o nhau vềiykr quêyoyi trong dịgtrk p tếblaq t, dịgtrk p giỗzcfv tổcbhq , thămylc m lạbcbu i cốlbxl lýfnft . Tốlbxl ng triềiykr u dùugwz ng mồszaa mảdagv , anh em, họoayh hàykqs ng gâktvv y álphx p lựbeno c, bắgisf t họoayh phảdagv i làykqs m gian tếblaq . Thảdagv ng hoặwaaa c, cógfzl ngưxgqm ờgisf i tựbeno nguyệjftx n làykqs m gian tếblaq đgisf ểjann mộetre t mai Tốlbxl ng chiếblaq m Điufj ạbcbu i-Việjftx t, họoayh sẽeavr trởmylc thàykqs nh quan cai trịgtrk .
Hìxpjz nh-bộetre tham-tri Hoàykqs ng Khắgisf c-Dụwaaa ng hỏeurg i:
– Khảdagv i côktvv ng chúyoyi a, nhưxgqm vậohib y họoayh quêyoyi n quêyoyi hưxgqm ơulgk ng ưxgqm ? Họoayh khôktvv ng muốlbxl n trởmylc vềiykr quêyoyi ưxgqm ? Thầzipq n nghĩeqcg họoayh làykqs m gian tếblaq cho Tốlbxl ng, mong Tốlbxl ng âktvv n xálphx đgisf ểjann họoayh vềiykr quêyoyi làykqs m ămylc n chứlbxl ? Hoặwaaa c giảdagv họoayh mong khôktvv i phụwaaa c lạbcbu i đgisf ạbcbu i nghiệjftx p củoygx a triềiykr u đgisf ạbcbu i cũawgz chứlbxl ?
Thiêyoyi n-Ninh cưxgqm ờgisf i rấtgdj t tưxgqm ơulgk i:
– Điufj ấtgdj y làykqs quan Tham-tri dùugwz ng lýfnft màykqs suy. Thựbeno c tếblaq ra ngưxgqm ờgisf i Hoa khôktvv ng cógfzl mộetre t ýfnft niệjftx m vềiykr quốlbxl c gia. Từmskj cổcbhq , họoayh chỉtsxf biếblaq t đgisf ếblaq n thiêyoyi n hạbcbu . Thiêyoyi n hạbcbu tứlbxl c làykqs dưxgqm ớzhgo i gầzipq m trờgisf i nàykqs y, chỗzcfv nàykqs o cũawgz ng làykqs đgisf ấtgdj t củoygx a trờgisf i cảdagv . Họoayh ởmylc đgisf âktvv u cũawgz ng đgisf ưxgqm ợduwg c. Khổcbhq ng-tửzcfv đgisf i du thuyếblaq t khắgisf p cálphx c nưxgqm ớzhgo c đgisf ểjann mong tìxpjz m mộetre t ôktvv ng vua nàykqs o dùugwz ng đgisf ạbcbu o củoygx a mìxpjz nh, chứlbxl ngàykqs i đgisf âktvv u cógfzl khưxgqm khưxgqm ôktvv m nưxgqm ớzhgo c Lỗzcfv ? Hơulgk n mộetre t lầzipq n ngàykqs i đgisf ịgtrk nh đgisf em đgisf ạbcbu o đgisf ếblaq n cálphx c nưxgqm ớzhgo c Di, Điufj ịgtrk ch. Điufj ệjftx tửzcfv hỏeurg i: ngưxgqm ờgisf i quâktvv n tửzcfv lạbcbu i tớzhgo i chỗzcfv thôktvv lậohib u ưxgqm ? Ngàykqs i trảdagv lờgisf i: ngưxgqm ờgisf i quâktvv n tửzcfv tớzhgo i chỗzcfv nàykqs o thìxpjz chỗzcfv ấtgdj y khôktvv ng còcphz n dãoqkk man nữeurg a. Cho nêyoyi n ngưxgqm ờgisf i Hoa thưxgqm ờgisf ng bỏeurg quêyoyi hưxgqm ơulgk ng, tha phưxgqm ơulgk ng cầzipq u thựbeno c dễxgqm dàykqs ng hơulgk n ngưxgqm ờgisf i Việjftx t.
Côktvv ng chúyoyi a thấtgdj y cálphx c đgisf ạbcbu i thầzipq n gậohib t đgisf ầzipq u côktvv ng nhậohib n lờgisf i nógfzl i củoygx a mìxpjz nh, nàykqs ng tiếblaq p:
– Ngưxgqm ợduwg c lạbcbu i bấtgdj t cứlbxl giốlbxl ng ngưxgqm ờgisf i nàykqs o, tớzhgo i chiếblaq m Hoa-hạbcbu cai trịgtrk , ngưxgqm ờgisf i Hoa cũawgz ng khôktvv ng coi làykqs ngưxgqm ờgisf i ngoạbcbu i quốlbxl c nhưxgqm ngưxgqm ờgisf i Việjftx t ta. Bởmylc i vậohib y Lưxgqm u Trímgep -Viễxgqm n làykqs ngưxgqm ờgisf i rợduwg Sa-đgisf àykqs , vàykqs o chiếblaq m Trung-nguyêyoyi n lậohib p ra triềiykr u Hálphx n trong Ngũawgz -đgisf ạbcbu i. Trưxgqm ớzhgo c đgisf ógfzl , Ngũawgz -hồszaa loạbcbu n Hoa, cai trịgtrk Hoa-Bắgisf c biếblaq t bao nămylc m? Gầzipq n đgisf âktvv y Liêyoyi u chiếblaq m gầzipq n hếblaq t Hoa-Bắgisf c, cai trịgtrk ngưxgqm ờgisf i Hoa, bắgisf t Tốlbxl ng tiếblaq n cốlbxl ng, màykqs ngưxgqm ờgisf i Hoa vẫxgqm n coi Liêyoyi u nhưxgqm làykqs mộetre t chủoygx ng củoygx a họoayh màykqs thôktvv i. Ngưxgqm ờgisf i Hoa kỳdagv thịgtrk làykqs kỳdagv thịgtrk vămylc n hógfzl a, chứlbxl khôktvv ng kỳdagv thịgtrk chủoygx ng loạbcbu i. Vớzhgo i nhữeurg ng ngưxgqm ờgisf i Hoa ởmylc Điufj ạbcbu i-Việjftx t đgisf ãoqkk mấtgdj y chụwaaa c nămylc m rồszaa i, họoayh trởmylc thàykqs nh giầzipq u cógfzl , họoayh đgisf âktvv u cógfzl muốlbxl n vềiykr quêyoyi nghèvcyu o khổcbhq vớzhgo i hai bàykqs n tay trắgisf ng làykqs m gìxpjz ? Khi họoayh ra đgisf i bởmylc i khôktvv ng thầzipq n phụwaaa c Tốlbxl ng triềiykr u cũawgz ng cógfzl , vìxpjz sợduwg Tốlbxl ng triềiykr u làykqs m tộetre i vìxpjz liêyoyi n hệjftx vớzhgo i triềiykr u đgisf ạbcbu i cũawgz cũawgz ng cógfzl ; tàykqs i sảdagv n củoygx a họoayh ởmylc quêyoyi hưxgqm ơulgk ng hoặwaaa c bịgtrk tịgtrk ch thu, hoặwaaa c anh em, bàykqs con chia nhau cũawgz ng cógfzl . Nay họoayh trởmylc vềiykr , thìxpjz tàykqs i sảdagv n khôktvv ng còcphz n. Họoayh chảdagv dạbcbu i gìxpjz màykqs vềiykr quêyoyi sinh sốlbxl ng.
Hộetre bộetre thưxgqm ợduwg ng-thưxgqm Mai Điufj ìxpjz nh hỏeurg i:
– Tâktvv u đgisf iệjftx n hạbcbu , cógfzl phảdagv i họoayh khôktvv ng vềiykr quêyoyi , vìxpjz sợduwg cálphx i álphx n con chálphx u di thầzipq n triềiykr u đgisf ạbcbu i cũawgz khôktvv ng?
– Thưxgqm a thưxgqm ợduwg ng-thưxgqm , đgisf ógfzl làykqs cálphx i mặwaaa t nạbcbu củoygx a đgisf álphx m thủoygx lãoqkk nh bang-hộetre i đgisf ấtgdj y. Mìxpjz nh màykqs tin chúyoyi ng, thìxpjz chúyoyi ng coi mìxpjz nh nhưxgqm nhữeurg ng têyoyi n khờgisf khạbcbu o. Di thầzipq n làykqs di thầzipq n nàykqs o? Di thầzipq n đgisf ờgisf i Lụwaaa c-triềiykr u, đgisf ờgisf i Ngũawgz -đgisf ạbcbu i ưxgqm ? Triềiykr u Tốlbxl ng kếblaq tụwaaa c sựbeno nghiệjftx p củoygx a họoayh Sàykqs i, trămylc m quan củoygx a họoayh Sàykqs i, trởmylc thàykqs nh khai quốlbxl c côktvv ng thầzipq n củoygx a triềiykr u Tốlbxl ng. Còcphz n con chálphx u họoayh Sàykqs i luôktvv n đgisf ưxgqm ợduwg c hưxgqm ởmylc ng nhữeurg ng ưxgqm u đgisf ãoqkk i biệjftx t lệjftx . Ngưxgqm ờgisf i thừmskj a kếblaq chímgep nh thốlbxl ng họoayh Sàykqs i, cha truyềiykr n con nốlbxl i đgisf ưxgqm ợduwg c phong vưxgqm ơulgk ng. Trêyoyi n trămylc m nămylc m qua, triềiykr u Tốlbxl ng chưxgqm a bao giờgisf làykqs m tộetre i mộetre t ngưxgqm ờgisf i họoayh Sàykqs i hay con chálphx u cựbeno u thầzipq n họoayh Sàykqs i nàykqs o cảdagv . Còcphz n di thầzipq n củoygx a đgisf ờgisf i Lụwaaa c-triềiykr u, đgisf ờgisf i Ngũawgz -đgisf ạbcbu i ưxgqm ? Nhữeurg ng con chálphx u củoygx a triềiykr u đgisf ạbcbu i đgisf ógfzl cógfzl tộetre i gìxpjz vớzhgo i Tốlbxl ng đgisf âktvv u màykqs Tốlbxl ng truy tộetre i? Vảdagv lạbcbu i, mỗzcfv i khi mộetre t vịgtrk vua Tốlbxl ng lêyoyi n ngôktvv i đgisf ềiykr u đgisf ạbcbu i xálphx thiêyoyi n hạbcbu cảdagv . Nhữeurg ng đgisf álphx m lưxgqm u vong sang ta, dùugwz phạbcbu m tộetre i gìxpjz , họoayh cũawgz ng đgisf ưxgqm ợduwg c tha. Nhưxgqm ng cógfzl ai vềiykr đgisf âktvv u? Nàykqs y thưxgqm a quan Thưxgqm ợduwg ng-thưxgqm , nhữeurg ng bang, hộetre i, đgisf ảdagv ng củoygx a ngưxgqm ờgisf i Hoa dựbeno ng lêyoyi n vớzhgo i nhâktvv n danh trung hưxgqm ng cựbeno u triềiykr u đgisf ểjann quyêyoyi n gógfzl p tiềiykr n bạbcbu c củoygx a dâktvv n chúyoyi ng. Ai nộetre p tiềiykr n cho chúyoyi ng, thìxpjz chúyoyi ng đgisf ểjann yêyoyi n, ai khôktvv ng nộetre p tiềiykr n cho chúyoyi ng, thìxpjz chúyoyi ng kếblaq t tộetre i làykqs làykqs m gian tếblaq cho Tốlbxl ng, đgisf ểjann chốlbxl ng lạbcbu i chímgep trung hưxgqm ng. Chúyoyi ng nhâktvv n danh nàykqs y nọoayh , sai ngưxgqm ờgisf i tớzhgo i đgisf álphx nh, giếblaq t, côktvv lậohib p. Trong khi chúyoyi ng bímgep mậohib t làykqs m gian tếblaq cho Tốlbxl ng. Bọoayh n nàykqs y chẳlovp ng qua làykqs bọoayh n lừmskj a dốlbxl i bịgtrk p bợduwg m, bọoayh n ămylc n cưxgqm ớzhgo p cạbcbu n, cưxgqm ớzhgo p côktvv ng khai. Ta nêyoyi n thẳlovp ng tay bắgisf t đgisf em chặwaaa t đgisf ầzipq u ímgep t têyoyi n, làykqs Hoa dâktvv n sẽeavr đgisf ộetre i ơulgk n ta vôktvv cùugwz ng. Tógfzl m lạbcbu i bọoayh n nàykqs y làykqs m gian tếblaq cho Tốlbxl ng, mong Tốlbxl ng sang, rồszaa i kiếblaq m týfnft danh, đgisf ểjann tiếblaq p tụwaaa c đgisf èvcyu đgisf ầzipq u đgisf èvcyu cỗzcfv đgisf ồszaa ng bàykqs o chúyoyi ng vàykqs bógfzl c lộetre t dâktvv n ta màykqs thôktvv i.
Côktvv ng chúyoyi a thấtgdj y Ỷlovp -Lan gậohib t đgisf ầzipq u liêyoyi n tiếblaq p, nàykqs ng phấtgdj n khởmylc i vôktvv cùugwz ng:
– Điufj ốlbxl i phógfzl vớzhgo i đgisf álphx m nàykqs y dễxgqm màykqs khógfzl . Dễxgqm vìxpjz hễxgqm ta quyếblaq t tâktvv m làykqs làykqs m đgisf ưxgqm ợduwg c. Khógfzl vìxpjz phảdagv i tinh tếblaq lắgisf m, bằblaq ng khôktvv ng thìxpjz bịgtrk họoayh álphx p dụwaaa ng gậohib y ôktvv ng lạbcbu i đgisf ậohib p lưxgqm ng ôktvv ng.
Nàykqs ng nhìxpjz n Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t:
– Thầzipq n nhi nghĩeqcg , nhálphx t búyoyi a thứlbxl ba nàykqs y chỉtsxf mìxpjz nh Khu-mậohib t việjftx n phálphx nổcbhq i màykqs thôktvv i. Cógfzl nămylc m đgisf iềiykr u phảdagv i làykqs m. Điufj iềiykr u thứlbxl nhấtgdj t mang têyoyi n « dĩeqcg bỉtsxf vi ngãoqkk », nghĩeqcg a làykqs biếblaq n ngưxgqm ờgisf i củoygx a họoayh thàykqs nh củoygx a mìxpjz nh. Ta tìxpjz m nhữeurg ng ngưxgqm ờgisf i thủoygx lĩeqcg nh bang hộetre i, hoặwaaa c gia đgisf ìxpjz nh họoayh bịgtrk tộetre i, rồszaa i gọoayh i lêyoyi n đgisf iềiykr u tra, lấtgdj y cung, kếblaq t tộetre i kímgep n, đgisf e dọoayh a. Chờgisf tớzhgo i khi họoayh sợduwg quálphx , bấtgdj y giờgisf mớzhgo i ra đgisf iềiykr u kiệjftx n bắgisf t làykqs m việjftx c cho Khu-mậohib t việjftx n. Ta hứlbxl a rằblaq ng: nếblaq u họoayh trung thàykqs nh, bao nhiêyoyi u tộetre i trạbcbu ng đgisf ưxgqm ợduwg c xoálphx bỏeurg hếblaq t, màykqs cảdagv gia đgisf ìxpjz nh đgisf ưxgqm ợduwg c che chởmylc . Thếblaq làykqs bao nhiêyoyi u bímgep mậohib t bang hộetre i mìxpjz nh biếblaq t hếblaq t. Bang hộetre i đgisf ang làykqs đgisf iềiykr u lo lắgisf ng củoygx a ta, làykqs cálphx i ưxgqm u việjftx t củoygx a Tốlbxl ng, lạbcbu i biếblaq n thàykqs nh tai mắgisf t cho ta.
Nhàykqs vua gậohib t đgisf ầzipq u, ngàykqs i thâktvv n rógfzl t mộetre t chéxufh n sâktvv m thang ban cho côktvv ng chúyoyi a. Côktvv ng chúyoyi a tạbcbu lĩeqcg nh, uốlbxl ng hếblaq t rồszaa i tiếblaq p:
– Điufj iềiykr u thứlbxl nhìxpjz mang têyoyi n « đgisf âktvv m bịgtrk thógfzl c, chọoayh c bịgtrk gạbcbu o ». Ta nghiêyoyi n cứlbxl u xem bang nàykqs o, hộetre i nàykqs o khímgep ch bálphx c nhau, chốlbxl ng đgisf ốlbxl i nhau. Ta ra lệjftx nh cho ngưxgqm ờgisf i củoygx a ta ởmylc bang hộetre i đgisf ógfzl tỏeurg ra hếblaq t sứlbxl c trung thàykqs nh vớzhgo i bang-hộetre i, gâktvv y hấtgdj n vớzhgo i bang hộetre i kia. Nếblaq u làykqs m cho hai bêyoyi n đgisf álphx nh nhau, giếblaq t nhau, thâktvv m thùugwz vớzhgo i nhau càykqs ng tốlbxl t. Cálphx c quan đgisf ịgtrk a phưxgqm ơulgk ng nhắgisf m mắgisf t cho họoayh chéxufh m giếblaq t nhau. Dĩeqcg nhiêyoyi n ngưxgqm ờgisf i củoygx a ta ởmylc bang hộetre i kia cũawgz ng làykqs m nhưxgqm vậohib y vớzhgo i bang hộetre i nàykqs y. Điufj ốlbxl i vớzhgo i nhữeurg ng bang hộetre i quálphx chặwaaa t chẽeavr , ta cho hai nhógfzl m củoygx a ta nhậohib p bang, màykqs chúyoyi ng khôktvv ng biếblaq t nhau. Ta bảdagv o nhógfzl m Ấulgk t rằblaq ng nhógfzl m Giálphx p làykqs kẻxvmf thùugwz củoygx a triềiykr u đgisf ìxpjz nh, phảdagv i kèvcyu n cựbeno a, bôktvv i bẩjftx n, đgisf álphx nh phálphx nhógfzl m Giálphx p. Ta lạbcbu i bảdagv o nhógfzl m Giálphx p rằblaq ng nhógfzl m Ấulgk t làykqs kẻxvmf thùugwz , phảdagv i triệjftx t hạbcbu . Thếblaq làykqs hai nhógfzl m bôktvv i mặwaaa t đgisf álphx nhau... nhưxgqm thếblaq bang hộetre i ấtgdj y phảdagv i vỡedzr làykqs m ba, làykqs m bốlbxl n ngay. Điufj ếblaq n nưxgqm ớzhgo c đgisf ógfzl , cálphx c thủoygx lĩeqcg nh bang hộetre i thay vìxpjz giúyoyi p đgisf ỡedzr nhau, thìxpjz lạbcbu i hằblaq m hèvcyu tìxpjz m cálphx ch hãoqkk m hạbcbu i nhau. Họoayh rìxpjz nh mòcphz tộetre i lỗzcfv i củoygx a nhau đgisf ểjann tốlbxl cálphx o vớzhgo i quan lạbcbu i. Ta ngồszaa i yêyoyi n hưxgqm ởmylc ng lợduwg i.
Triềiykr u thầzipq n ồszaa n lêyoyi n nhữeurg ng tiếblaq ng khen ngợduwg i. Thiêyoyi n-Ninh tiếblaq p:
– Điufj iềiykr u thứlbxl ba mang têyoyi n « ngạbcbu cẩjftx u tranh cốlbxl t », nghĩeqcg a làykqs chógfzl đgisf ógfzl i tranh xưxgqm ơulgk ng. Ta coi cálphx c bang hộetre i nhưxgqm đgisf àykqs n chógfzl đgisf ógfzl i, muốlbxl n chógfzl cắgisf n nhau, ta chỉtsxf việjftx c quẳlovp ng ra cụwaaa c xưxgqm ơulgk ng nhỏeurg , chúyoyi ng sẽeavr xúyoyi m vàykqs o tranh ămylc n, cắgisf n nhau. Khi ta đgisf ãoqkk álphx p dụwaaa ng hai đgisf iềiykr u trêyoyi n, thìxpjz trong mỗzcfv i bang hộetre i đgisf ềiykr u cógfzl ímgep t nhấtgdj t hai phe gưxgqm ờgisf m nhau, màykqs đgisf ôktvv i khi hai phe đgisf ềiykr u làykqs tay sai củoygx a ta màykqs họoayh khôktvv ng biếblaq t. Quan đgisf ịgtrk a phưxgqm ơulgk ng ban lệjftx nh rằblaq ng: cầzipq n khuyếblaq n khímgep ch họoayh c phong, thưxgqm ơulgk ng mạbcbu i, canh nôktvv ng, tôktvv n giálphx o ởmylc cálphx c bamg hộetre i. Quan sẽeavr xéxufh t bang nàykqs o, hộetre i nàykqs o ímgep ch lợduwg i cho ngưxgqm ờgisf i Hoa thìxpjz miễxgqm n thuếblaq ruộetre ng vưxgqm ờgisf n cho tàykqs i sảdagv n bang hộetre i đgisf ógfzl . Hoặwaaa c cógfzl thểjann cấtgdj p côktvv ng đgisf iềiykr n cho bang hộetre i, gọoayh i làykqs nâktvv ng đgisf ỡedzr . Ta cốlbxl tìxpjz nh cấtgdj p, màykqs khôktvv ng bắgisf t phảdagv i chứlbxl ng minh sựbeno ngay thẳlovp ng, mặwaaa c cho ngưxgqm ờgisf i lãoqkk nh đgisf ạbcbu o bang-hộetre i nhũawgz ng lạbcbu m. Lậohib p tứlbxl c ta sai nhógfzl m đgisf ốlbxl i lậohib p trong bang làykqs ngưxgqm ờgisf i củoygx a ta. Ta bảdagv o họoayh hôktvv hàykqs o mọoayh i ngưxgqm ờgisf i nổcbhq i lêyoyi n chốlbxl ng đgisf ốlbxl i. Bấtgdj y giờgisf ta tùugwz y nghi, thấtgdj y nhógfzl m nàykqs o yếblaq u, thiểjann u sốlbxl , ta ủoygx ng hộetre nhógfzl m đgisf ógfzl . Bọoayh n lãoqkk nh đgisf ạbcbu o bang hộetre i yếblaq u quálphx thìxpjz phảdagv i dựbeno a vàykqs o ta, đgisf ểjann ta coi họoayh làykqs thủoygx lĩeqcg nh hợduwg p phálphx p.
Cửzcfv tọoayh a vỗzcfv tay hoan hôktvv nhiệjftx t liệjftx t.
Côktvv ng-chúyoyi a tiếblaq p:
– Điufj iềiykr u thứlbxl tưxgqm , làykqs bắgisf t tấtgdj t cảdagv ngưxgqm ờgisf i Hoa phảdagv i nógfzl i tiếblaq ng Việjftx t. Ai nógfzl i tiếblaq ng Hoa thìxpjz bịgtrk phạbcbu t. Ai khôktvv ng biếblaq t tiếblaq ng Việjftx t thìxpjz phảdagv i đgisf ógfzl ng thuếblaq thựbeno c nặwaaa ng, còcphz n bịgtrk cấtgdj m làykqs m mộetre t sốlbxl nghềiykr nhưxgqm buôktvv n bálphx n, canh nôktvv ng, đgisf álphx nh cálphx , sămylc n bắgisf n. Nhưxgqm vậohib y chỉtsxf ímgep t lâktvv u sau, trẻxvmf con ngưxgqm ờgisf i Hoa khôktvv ng biếblaq t nógfzl i tiếblaq ng Hoa, thìxpjz đgisf âktvv u còcphz n làykqs ngưxgqm ờgisf i Hoa nữeurg a?
Côktvv ng chúyoyi a ngừmskj ng lạbcbu i quan sálphx t cưxgqm tọoayh a, rốlbxl i tiếblaq p:
– Điufj iềiykr u thứlbxl nămylc m làykqs hiệjftx n mỗzcfv i ngưxgqm ờgisf i dâktvv n trong nưxgqm ớzhgo c đgisf ưxgqm ợduwg c cầzipq y nămylc m sàykqs o ruộetre ng côktvv ng đgisf iềiykr n khôktvv ng phảdagv i nộetre p tôktvv . Nay ban lệjftx nh ngưxgqm ờgisf i Hoa nàykqs o lấtgdj y vợduwg Việjftx t, chồszaa ng Việjftx t, thìxpjz ngay lậohib p tứlbxl c đgisf ưxgqm ợduwg c cấtgdj p côktvv ng đgisf iềiykr n. Từmskj trưxgqm ớzhgo c đgisf ếblaq n giờgisf , mỗzcfv i nămylc m mộetre t ngưxgqm ờgisf i Hoa khôktvv ng phâktvv n biệjftx t tuổcbhq i tálphx c phảdagv i nộetre p thuếblaq kiềiykr u ngụwaaa . Nay ta ban luậohib t, ngưxgqm ờgisf i nàykqs o lấtgdj y vợduwg , lấtgdj y chồszaa ng ngưxgqm ờgisf i Việjftx t thìxpjz miễxgqm n khoảdagv n thuếblaq đgisf ógfzl . Nhưxgqm vậohib y làykqs đgisf álphx m ngưxgqm ờgisf i Hoa bịgtrk đgisf ồszaa ng hógfzl a rấtgdj t mau.
Nàykqs ng mỉtsxf m cưxgqm ờgisf i tiếblaq p:
– Điufj ếblaq n nưxgqm ớzhgo c đgisf ógfzl , cálphx c bang hộetre i khôktvv ng thểjann tậohib p trung thàykqs nh lựbeno c lưxgqm ợduwg ng lớzhgo n nữeurg a. Bang nàykqs y nguýfnft t hộetre i kia. Hộetre i nàykqs y đgisf álphx nh nhau vớzhgo i bang nọoayh . Trong bang chỉtsxf lo dàykqs nh ămylc n, dàykqs nh quyềiykr n lẫxgqm n nhau. Ta tọoayh a thủoygx bàykqs ng quan, ngưxgqm ôktvv ng hưxgqm ởmylc ng lợduwg i. Khu-mậohib t việjftx n Tốlbxl ng cógfzl tàykqs i thálphx nh cũawgz ng khôktvv ng thểjann tậohib p trung họoayh lạbcbu i thàykqs nh khốlbxl i màykqs phảdagv n mìxpjz nh.
Nhàykqs vua đgisf ẻxvmf ra côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Ninh, nhưxgqm ng côktvv ng chúyoyi a do tiêyoyi n nưxgqm ơulgk ng Bảdagv o-Hòcphz a nuôktvv i dạbcbu y. Vìxpjz vậohib y ngàykqs i tuyệjftx t khôktvv ng ngờgisf bảdagv n lĩeqcg nh con gálphx i lạbcbu i tớzhgo i mứlbxl c đgisf ógfzl . Ngàykqs i chợduwg t nhớzhgo ra, làykqs mấtgdj y nămylc m qua, côktvv ng chúyoyi a vớzhgo i Ỷlovp -Lan ởmylc bêyoyi n nhau nhưxgqm bógfzl ng vớzhgo i hìxpjz nh. Côktvv ng chúyoyi a họoayh c ởmylc Ỷlovp -Lan nhữeurg ng kinh nghiệjftx m ngoàykqs i đgisf ờgisf i. Từmskj khi cógfzl việjftx c cảdagv i tổcbhq ruộetre ng đgisf ấtgdj t, côktvv ng chúyoyi a lĩeqcg nh trálphx ch vụwaaa thay triềiykr u đgisf ìxpjz nh kiểjann m soálphx t, thanh tra, nêyoyi n côktvv ng chúyoyi a đgisf ãoqkk đgisf i khắgisf p đgisf ấtgdj t nưxgqm ớzhgo c giảdagv i quyếblaq t nhữeurg ng tranh chấtgdj p, do thếblaq nàykqs ng nắgisf m rõlkea tìxpjz nh hìxpjz nh ngưxgqm ờgisf i Hoa. Long tâktvv m vui vẻxvmf , ngàykqs i phálphx n:
– Côktvv ng chúyoyi a thựbeno c làykqs Thálphx nh-Thiêyoyi n củoygx a trẫxgqm m. Bấtgdj y lâktvv u nay côktvv ng chúyoyi a lậohib p biếblaq t bao nhiêyoyi u côktvv ng lao vớzhgo i xãoqkk tắgisf c màykqs trẫxgqm m khôktvv ng biếblaq t. Nay côktvv ng chúyoyi a cógfzl đgisf ềiykr nghịgtrk gìxpjz nữeurg a khôktvv ng?
Côktvv ng chúyoyi a tâktvv u:
– Thầzipq n nhi đgisf a tạbcbu phụwaaa hoàykqs ng. Từmskj lâktvv u, phụwaaa hoàykqs ng dùugwz ng thầzipq n-phi nhưxgqm mộetre t đgisf ạbcbu i họoayh c sĩeqcg , khôktvv ng việjftx c gìxpjz , khôktvv ng đgisf iềiykr u gìxpjz màykqs phụwaaa hoàykqs ng khôktvv ng ủoygx y thálphx c. Nhưxgqm vậohib y thầzipq n-phi mệjftx t mỏeurg i quálphx . Thầzipq n nhi xin phụwaaa hoàykqs ng cho thầzipq n-phi tuyểjann n thêyoyi m mấtgdj y ngưxgqm ờgisf i phụwaaa giúyoyi p nữeurg a. Nhưxgqm vậohib y côktvv ng việjftx c mớzhgo i mau chógfzl ng.
Nhàykqs vua gậohib t đgisf ầzipq u:
– Côktvv ng chúyoyi a tâktvv u trẫxgqm m mớzhgo i biếblaq t. Ừhmyf nhỉtsxf , vậohib y thầzipq n-phi đgisf ịgtrk nh tuyểjann n nhữeurg ng ai nàykqs o?
Ỷlovp -Lan tâktvv u:
– Thiếblaq p xin bệjftx hạbcbu chuẩjftx n tấtgdj u cho côktvv ng-chúyoyi a Thiêyoyi n-Ninh phụwaaa thầzipq n vềiykr Hộetre -bộetre . Côktvv ng-chúyoyi a Điufj ộetre ng-Thiêyoyi n phụwaaa thầzipq n vềiykr Hìxpjz nh-bộetre . Vưxgqm ơulgk ng phi Hoằblaq ng-Châktvv n Nguyễxgqm n-thịgtrk Trinh-Dung phụwaaa vềiykr Khu-mậohib t việjftx n, Binh-bộetre . Vưxgqm ơulgk ng-phi Chiêyoyi u-Vămylc n Lêyoyi Ngọoayh c-Nam phụwaaa vềiykr Lạbcbu i-bộetre . Phu nhâktvv n tưxgqm ớzhgo ng Nguyễxgqm n Cămylc n Vũawgz Thanh-Thảdagv o phụwaaa thầzipq n vềiykr Côktvv ng-bộetre . Phu-nhâktvv n tưxgqm ớzhgo ng Bùugwz i Hoàykqs ng-Quan Trầzipq n-thịgtrk Ngọoayh c-Huệjftx phụwaaa vềiykr Lễxgqm -bộetre . Nhưxgqm vậohib y đgisf ủoygx rồszaa i.
Triềiykr u đgisf ìxpjz nh đgisf ềiykr u biếblaq t bốlbxl n vịgtrk Trinh-Dung, Ngọoayh c-Nam, Thanh-Thảdagv o, Ngọoayh c-Huệjftx đgisf ềiykr u làykqs bạbcbu n thờgisf i thơulgk ấtgdj u củoygx a thầzipq n-phi Ỷlovp -Lan, lạbcbu i làykqs họoayh c tròcphz củoygx a Long-thàykqs nh ẩjftx n-sĩeqcg Tôktvv n Điufj ảdagv n, nêyoyi n đgisf ềiykr u tỏeurg vẻxvmf chấtgdj p nhậohib n việjftx c tiếblaq n cửzcfv củoygx a thầzipq n-phi.
Long-tâktvv m vui vẻxvmf , nhàykqs vua phálphx n:
– Trẫxgqm m chuẩjftx n tấtgdj u. Búyoyi a nặwaaa ng nhấtgdj t củoygx a Tốlbxl ng làykqs búyoyi a thứlbxl ba, đgisf ãoqkk gỡedzr đgisf ưxgqm ợduwg c. Bâktvv y giờgisf tớzhgo i búyoyi a thứlbxl tưxgqm làykqs khi ta cógfzl nộetre i loạbcbu n, Tốlbxl ng sẽeavr phong cho phe yếblaq u, đgisf ểjann gia tămylc ng nộetre i chiếblaq n. Khi búyoyi a thứlbxl nhấtgdj t, nhìxpjz khôktvv ng thàykqs nh thìxpjz búyoyi a thứlbxl tưxgqm cũawgz ng khôktvv ng cógfzl . Chỉtsxf cógfzl búyoyi a thứlbxl nămylc m làykqs dùugwz ng Chiêyoyi m đgisf álphx nh phímgep a sau ta. Ai cógfzl ýfnft kiếblaq n gìxpjz ?
Côktvv ng chúyoyi a Bảdagv o-Hòcphz a phe phẩjftx y quạbcbu t mấtgdj y cálphx i, hưxgqm ơulgk ng thơulgk m củoygx a côktvv ng chúyoyi a bay khắgisf p đgisf iệjftx n, khiếblaq n ngưxgqm ờgisf i ngưxgqm ờgisf i nhẹszaa nhõlkea m. Côktvv ng chúyoyi a đgisf ưxgqm a mắgisf t nhìxpjz n trămylc m quan rồszaa i hỏeurg i Long-thàykqs nh ẩjftx n-sĩeqcg Tôktvv n Điufj ảdagv n:
– Sưxgqm đgisf ệjftx ! Thờgisf i vua Thálphx i-tôktvv ng, tuy ngưxgqm ờgisf i thâktvv n chinh nhưxgqm ng chímgep nh sưxgqm đgisf ệjftx cầzipq m quyềiykr n nguyêyoyi n soálphx i đgisf álphx nh Chiêyoyi m. Bâktvv y giờgisf vụwaaa Chiêyoyi m lạbcbu i làykqs vấtgdj n đgisf ềiykr ưxgqm u tưxgqm thứlbxl nhìxpjz củoygx a Điufj ạbcbu i-Việjftx t. Sưxgqm đgisf ệjftx nghĩeqcg sao?
Tôktvv n Điufj ảdagv n nógfzl i vớzhgo i nhàykqs vua:
– Thờgisf i vua Thálphx i-tôktvv ng, chímgep nh ngưxgqm ờgisf i thâktvv n chinh. Nhưxgqm ng thầzipq n lĩeqcg nh chứlbxl c nguyêyoyi n soálphx i. Cuộetre c viễxgqm n chinh ấtgdj y diễxgqm n ra trong ba thálphx ng thìxpjz giếblaq t đgisf ưxgqm ợduwg c chúyoyi a Chiêyoyi m làykqs Xạbcbu -Điufj ẩjftx u. Nhưxgqm ng tìxpjz nh hìxpjz nh hồszaa i đgisf ógfzl so vớzhgo i bâktvv y giờgisf thựbeno c khálphx c nhau rấtgdj t xa. Thầzipq n cógfzl mấtgdj y nhậohib n xéxufh t sau đgisf âktvv y.
Điufj ếblaq n đgisf ógfzl vưxgqm ơulgk ng phi Nguyễxgqm n-thịgtrk Trinh-Dung bưxgqm ng đgisf ếblaq n trưxgqm ớzhgo c mặwaaa t ôktvv ng vàykqs phu nhâktvv n hai bálphx t sâktvv m thang, rồszaa i cung cung kímgep nh kímgep nh:
– Thỉtsxf nh sưxgqm phụwaaa , sưxgqm mẫxgqm u dùugwz ng sâktvv m thămylc ng.
Tôktvv n Điufj ảdagv n bưxgqm ng sâktvv m thang lêyoyi n:
– Điufj a tạbcbu vưxgqm ơulgk ng phi.
Ôrcfy ng tiếblaq p:
– Mộetre t làykqs , quâktvv n lựbeno c ta bấtgdj y giờgisf so vớzhgo i bâktvv y giờgisf thìxpjz ngang nhau. Hai làykqs , binh lựbeno c Chiêyoyi m bấtgdj y giờgisf so vớzhgo i bâktvv y giờgisf thìxpjz khálphx c nhau xa. Bấtgdj y giờgisf quâktvv n Chiêyoyi m chưxgqm a quálphx nămylc m vạbcbu n, họoayh lạbcbu i khôktvv ng chuẩjftx n bịgtrk sẵmylc n. Bâktvv y giờgisf giữeurg a lúyoyi c Chiêyoyi m đgisf ang do nhógfzl m thuộetre c tộetre c Mãoqkk cai trịgtrk , chúyoyi ng luyệjftx n quâktvv n, trữeurg lưxgqm ơulgk ng đgisf ầzipq y đgisf ủoygx đgisf ịgtrk nh hợduwg p vớzhgo i Tốlbxl ng đgisf álphx nh ta. Điufj ógfzl làykqs ưxgqm u đgisf iểjann m củoygx a đgisf ịgtrk ch, nhưxgqm ợduwg c đgisf iểjann m củoygx a ta. Ba làykqs , tìxpjz nh hìxpjz nh Tốlbxl ng, họoayh chưxgqm a sẵmylc n sàykqs ng, tiếblaq n quâktvv n phốlbxl i hợduwg p vớzhgo i Chiêyoyi m. Điufj ógfzl làykqs ưxgqm u đgisf iểjann m củoygx a ta, nhưxgqm ợduwg c đgisf iểjann m củoygx a đgisf ịgtrk ch. Vậohib y ta phảdagv i lợduwg i dụwaaa ng cálphx i ưxgqm u củoygx a mìxpjz nh, cálphx i nhưxgqm ợduwg c đgisf iểjann m củoygx a đgisf ịgtrk ch. Ta phảdagv i ra quâktvv n đgisf álphx nh Chiêyoyi m chớzhgo p nhoálphx ng, đgisf ưxgqm a nhógfzl m thâktvv n tộetre c Việjftx t lêyoyi n ngôktvv i. Chiêyoyi m bịgtrk bạbcbu i rồszaa i, Tốlbxl ng cógfzl đgisf álphx nh ta, ta khôktvv ng còcphz n lo phưxgqm ơulgk ng Nam nữeurg a.
Ôrcfy ng đgisf ưxgqm a mắgisf t nhìxpjz n cửzcfv tọoayh a mộetre t lưxgqm ợduwg t rồszaa i tiếblaq p: cálphx i đgisf álphx ng ngạbcbu i nhấtgdj t củoygx a cuộetre c chiếblaq n nàykqs y làykqs triềiykr u Hy-Ninh toàykqs n nhữeurg ng đgisf ạbcbu i thầzipq n vămylc n môktvv vũawgz lưxgqm ợduwg c. Bắgisf c khôktvv ng sợduwg Liêyoyi u, Tâktvv y khôktvv ng lo Hạbcbu , họoayh rảdagv nh tay dùugwz ng hếblaq t tinh lựbeno c đgisf álphx nh ta. Ta phảdagv i đgisf ốlbxl i phógfzl vớzhgo i đgisf ạbcbu i cưxgqm ờgisf ng đgisf ịgtrk ch nhưxgqm vua Trưxgqm ng đgisf ốlbxl i phógfzl vớzhgo i Điufj ôktvv ng-Hálphx n. Dĩeqcg nhiêyoyi n ta khôktvv ng sợduwg Tốlbxl ng, nhưxgqm ng cuộetre c chiếblaq n sẽeavr hếblaq t sứlbxl c khốlbxl c liệjftx t.
Cửzcfv tọoayh a đgisf ềiykr u gậohib t đgisf ầzipq u, côktvv ng nhậohib n lýfnft luậohib n củoygx a ôktvv ng làykqs đgisf úyoyi ng. Ỷlovp -Lan hỏeurg i:
– Thưxgqm a sưxgqm thúyoyi c, bâktvv y giờgisf sưxgqm thúyoyi c dựbeno đgisf ịgtrk nh ta phảdagv i làykqs m gìxpjz ? Bao giờgisf thìxpjz làykqs m? Ai sẽeavr làykqs m?
Tôktvv n Điufj ảdagv n đgisf ứlbxl ng dậohib y, ôktvv ng đgisf i đgisf i, lạbcbu i lạbcbu i trong phòcphz ng, mộetre t lálphx t mớzhgo i nógfzl i:
– Ta chia nhâktvv n sựbeno làykqs m ba thàykqs nh phầzipq n. Phầzipq n thứlbxl nhấtgdj t làykqs lựbeno c lưxgqm ợduwg ng trấtgdj n Bắgisf c phòcphz ng Tốlbxl ng. Phầzipq n thứlbxl nhìxpjz làykqs lựbeno c lưxgqm ợduwg ng Nam chinh bìxpjz nh Chiêyoyi m. Lựbeno c lưxgqm ợduwg ng thứlbxl ba làykqs lựbeno c lưxgqm ợduwg ng phòcphz ng thủoygx Thămylc ng-long, tiếblaq p vậohib n vũawgz khi, quâktvv n nhu, bổcbhq xung tổcbhq n thấtgdj t.
Ôrcfy ng chỉtsxf vàykqs o bảdagv n đgisf ồszaa Bắgisf c-cưxgqm ơulgk ng:
– Việjftx c trấtgdj n giữeurg Bắgisf c-cưxgqm ơulgk ng cógfzl hai mặwaaa t trậohib n. Mộetre t làykqs mặwaaa t trậohib n lĩeqcg nh-đgisf ịgtrk a hai làykqs mặwaaa t trậohib n lĩeqcg nh-hảdagv i. Hai mặwaaa t trậohib n nàykqs y phảdagv i do mộetre t ngưxgqm ờgisf i tổcbhq ng lĩeqcg nh. Hiệjftx n nay Bắgisf c-cưxgqm ơulgk ng do vua bàykqs Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng, phòcphz -mãoqkk Thâktvv n Thiệjftx u-Thálphx i cùugwz ng Ngũawgz -long côktvv ng chúyoyi a, ngũawgz vịgtrk phòcphz mãoqkk trấtgdj n ngựbeno . Nhâktvv n tàykqs i nhưxgqm vậohib y làykqs đgisf ủoygx rồszaa i. Còcphz n lĩeqcg nh-hảdagv i do phòcphz -mãoqkk Điufj ôktvv -đgisf ốlbxl c Hoàykqs ng Kiệjftx n đgisf ảdagv m trálphx ch. Nay việjftx c Nam chinh, thìxpjz thủoygx y quâktvv n làykqs lựbeno c lưxgqm ợduwg ng chímgep nh, Hoàykqs ng phòcphz mãoqkk phảdagv i thâktvv n chỉtsxf huy. Ta cầzipq n cửzcfv mộetre t tưxgqm ớzhgo ng làykqs m đgisf ôktvv đgisf ốlbxl c trấtgdj n lĩeqcg nh hảdagv i Bắgisf c. Tưxgqm ớzhgo ng nàykqs y khôktvv ng cầzipq n võlkea côktvv ng cao, màykqs cầzipq n mưxgqm u trímgep đgisf ểjann lừmskj a đgisf ịgtrk ch, gâktvv y cho đgisf ịgtrk ch kinh hoàykqs ng. Bởmylc i, xéxufh t truyềiykr n thốlbxl ng lịgtrk ch sửzcfv , hễxgqm Trung-quốlbxl c dùugwz ng thủoygx y chiếblaq n vớzhgo i ta, bao giờgisf cũawgz ng bịgtrk ta phálphx . Cho nêyoyi n mỗzcfv i khi nógfzl i đgisf ếblaq n Nam chinh, giao chiếblaq n trêyoyi n biểjann n, cálphx c tưxgqm ớzhgo ng Trung-quốlbxl c thưxgqm ờgisf ng e ngạbcbu i, trìxpjz nghi. Binh phálphx p nógfzl i: giặwaaa c trìxpjz nghi thìxpjz ta dùugwz ng hưxgqm kếblaq . Nêyoyi n cầzipq n cógfzl mộetre t vămylc n thầzipq n phụwaaa trálphx ch mặwaaa t Bắgisf c hảdagv i. Hiệjftx n thủoygx y quâktvv n Lưxgqm ỡedzr ng-Quảdagv ng củoygx a Tốlbxl ng khôktvv ng cógfzl gìxpjz . Khi hữeurg u dụwaaa ng ắgisf t họoayh phảdagv i dùugwz ng thủoygx y quâktvv n Mâktvv n-Triếblaq t. Khôktvv ng biếblaq t vua bàykqs Bắgisf c-biêyoyi n đgisf ịgtrk nh cửzcfv ai vàykqs o chứlbxl c đgisf ôktvv đgisf ốlbxl c trấtgdj n Bắgisf c?
Vua bàykqs Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng trảdagv lờgisf i ngay:
– Mấtgdj y nămylc m trưxgqm ớzhgo c đgisf âktvv y, quan Lễxgqm -bộetre tham tri Lýfnft Kếblaq -Nguyêyoyi n đgisf i sứlbxl Tốlbxl ng. Khi qua Bắgisf c-biêyoyi n, ngưxgqm ờgisf i cógfzl nghỉtsxf châktvv n tạbcbu i Lạbcbu ng-châktvv u ímgep t ngàykqs y. Giữeurg a Lễxgqm -bộetre tham tri vớzhgo i Thiệjftx u-Cựbeno c đgisf ãoqkk bàykqs n luậohib n vớzhgo i nhau vềiykr tưxgqm ơulgk ng quan Tốlbxl ng-Việjftx t. Hai ngưxgqm ờgisf i hợduwg p ýfnft vớzhgo i nhau, đgisf ếblaq n nỗzcfv i bẩjftx y ngàykqs y bẩjftx y đgisf êyoyi m màykqs khôktvv ng dứlbxl t ra đgisf ưxgqm ợduwg c. Thiệjftx u-Cựbeno c nhấtgdj t đgisf ịgtrk nh đgisf òcphz i tôktvv i tâktvv u vềiykr triềiykr u đgisf ưxgqm a Lýfnft tham tri lêyoyi n lĩeqcg nh chứlbxl c quâktvv n sưxgqm Bắgisf c-biêyoyi n. Tôktvv i còcphz n ngầzipq n ngạbcbu i, bởmylc i ngưxgqm ờgisf i làykqs thầzipq y dạbcbu y củoygx a Ỷlovp -Lan thầzipq n phi, đgisf ợduwg i dịgtrk p nàykqs o vềiykr Thămylc ng-long, tôktvv i tâktvv u vớzhgo i thầzipq n-phi đgisf ãoqkk .
Ỷlovp -Lan thấtgdj y thầzipq y mìxpjz nh đgisf ưxgqm ợduwg c nhiềiykr u ngưxgqm ờgisf i kímgep nh trọoayh ng vềiykr tàykqs i vềiykr đgisf ứlbxl c thìxpjz mừmskj ng lắgisf m. Nàykqs ng đgisf ứlbxl ng dậohib y válphx i vua bàykqs Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng:
– Kinh sưxgqm phụwaaa , con gầzipq n thầzipq y con suốlbxl t thờgisf i thơulgk ấtgdj u, con biếblaq t thầzipq y con lắgisf m. Thầzipq y con làykqs mộetre t kẻxvmf sĩeqcg chímgep nh khímgep dọoayh c ngang trờgisf i đgisf ấtgdj t, lúyoyi c nàykqs o cũawgz ng ưxgqm ớzhgo c đgisf ưxgqm ợduwg c ra tay cầzipq m lálphx i chốlbxl ng vớzhgo i cuồszaa ng phong. Nay sưxgqm phụwaaa đgisf ểjann mắgisf t xanh tớzhgo i, dùugwz ng cálphx i tàykqs i củoygx a thầzipq y con, thìxpjz làykqs đgisf iềiykr u con cầzipq u màykqs khôktvv ng đgisf ưxgqm ợduwg c.
Nhàykqs vua nógfzl i vớzhgo i Tểjann -tưxgqm ớzhgo ng Lýfnft Điufj ạbcbu o-Thàykqs nh:
– Xin thầzipq y soạbcbu n chiểjann u chỉtsxf , đgisf ểjann trẫxgqm m phong thầzipq y Lýfnft Kếblaq -Nguyêyoyi n làykqs m Binh-bộetre tham-tri, Trấtgdj n-Bắgisf c đgisf ạbcbu i đgisf ôktvv đgisf ốlbxl c, tưxgqm ớzhgo c Tiêyoyi n-yêyoyi n bálphx .
Lýfnft Kếblaq -Nguyêyoyi n đgisf ứlbxl ng dậohib y cung tay tạbcbu ơulgk n vua bàykqs Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng vàykqs nhàykqs vua.
Nhàykqs vua nhắgisf c Tôktvv n Điufj ảdagv n:
– Xin sưxgqm thúyoyi c dạbcbu y tiếblaq p cho.
– Bâktvv y giờgisf xéxufh t đgisf ếblaq n quâktvv n sốlbxl . Quâktvv n sốlbxl Bắgisf c-cưxgqm ơulgk ng hiệjftx n khôktvv ng quálphx nămylc m vạbcbu n. Khi biếblaq n đgisf ộetre ng ra, véxufh t hếblaq t binh tạbcbu i gia cũawgz ng chỉtsxf đgisf ưxgqm ợduwg c mưxgqm ờgisf i vạbcbu n. Thờgisf i vua Lêyoyi , Tốlbxl ng khinh thưxgqm ờgisf ng ta, kéxufh o sang mưxgqm ờgisf i vạbcbu n binh, mưxgqm ờgisf i lămylc m vạbcbu n dâktvv n phu, chỉtsxf mộetre t trậohib n bộetre chiếblaq n Chi-lămylc ng; mộetre t trậohib n thủoygx y chiếblaq n Bạbcbu ch-đgisf ằblaq ng, họoayh bịgtrk diệjftx t hếblaq t; cho đgisf ếblaq n nay Tốlbxl ng còcphz n ghêyoyi . Vìxpjz vậohib y, nếblaq u lầzipq n nàykqs y họoayh kéxufh o quâktvv n sang, thìxpjz sẽeavr kéxufh o quâktvv n nghiêyoyi ng nưxgqm ớzhgo c. Quâktvv n sốlbxl khôktvv ng phảdagv i mưxgqm ờgisf i vạbcbu n, màykqs hai mưxgqm ơulgk i vạbcbu n, ba mưxgqm ơulgk i vạbcbu n, hay nămylc m mưxgqm ơulgk i vạbcbu n khôktvv ng chừmskj ng. Dâktvv n phu ímgep t nhấtgdj t nămylc m mưxgqm ơulgk i vạbcbu n đgisf ếblaq n mộetre t triệjftx u. Trưxgqm ớzhgo c kia thìxpjz họoayh sai bọoayh n tưxgqm ớzhgo ng sang đgisf álphx nh, rồszaa i ngồszaa i chờgisf kếblaq t quảdagv . Lầzipq n nàykqs y triềiykr u đgisf ìxpjz nh nhàykqs Tốlbxl ng sẽeavr đgisf ímgep ch thâktvv n đgisf iềiykr u đgisf ộetre ng. Cálphx c tưxgqm ớzhgo ng ắgisf t làykqs bọoayh n hiếblaq u chiếblaq n vừmskj a trìxpjz nh bầzipq y ban nãoqkk y: Dưxgqm Tĩeqcg nh, Tiêyoyi u Chúyoyi , Tiêyoyi u Cốlbxl , Lýfnft Sưxgqm -Trung, Quálphx ch Quỳdagv , Triệjftx u Tiếblaq t, Lýfnft Hiếblaq n... Chúyoyi ng vừmskj a cógfzl tàykqs i, lạbcbu i vừmskj a cógfzl kinh nghiệjftx m. Nhưxgqm ng...
Ôrcfy ng ngừmskj ng lạbcbu i nógfzl i thựbeno c chậohib m: nay Tốlbxl ng chưxgqm a chuẩjftx n bịgtrk xong mặwaaa t trậohib n Nam thùugwz y. Khi ta Nam chinh, Tếblaq -tálphx c củoygx a họoayh cógfzl biếblaq t cũawgz ng phảdagv i mộetre t thálphx ng tin mớzhgo i tớzhgo i triềiykr u. Triềiykr u đgisf ìxpjz nh bàykqs n luậohib n, rồszaa i ban lệjftx nh mấtgdj t mộetre t thálphx ng nữeurg a mớzhgo i tớzhgo i cálphx c nơulgk i. Sau đgisf ógfzl họoayh cógfzl đgisf em quâktvv n từmskj Tâktvv y, từmskj Bắgisf c xuốlbxl ng cũawgz ng phảdagv i hai thálphx ng nữeurg a, tổcbhq ng cộetre ng sálphx u thálphx ng. Vậohib y dálphx m hỏeurg i phòcphz -mãoqkk Thâktvv n Thiệjftx u-Thálphx i rằblaq ng Bắgisf c-biêyoyi n-cưxgqm ơulgk ng cógfzl thểjann cầzipq m cựbeno đgisf ưxgqm ợduwg c bao nhiêyoyi u lâktvv u?
Phòcphz -mãoqkk Thâktvv n Thiệjftx u-Thálphx i đgisf álphx p ngay::
– Chúyoyi ng tôktvv i cógfzl thểjann cầzipq m cựbeno đgisf ưxgqm ợduwg c sálphx u thálphx ng, khôktvv ng cho giặwaaa c vưxgqm ợduwg t biêyoyi n. Sau đgisf ógfzl , chúyoyi ng tôktvv i cógfzl thểjann cầzipq m cựbeno ởmylc tuyếblaq n Chi-lămylc ng, Điufj ôktvv ng-triềiykr u khoảdagv ng ba thálphx ng nữeurg a. Cộetre ng làykqs chímgep n thálphx ng, nhưxgqm ng phảdagv i hy sinh rấtgdj t nhiềiykr u nhâktvv n mạbcbu ng.
Tôktvv n Điufj ảdagv n gậohib t đgisf ầzipq u:
– Nhưxgqm vậohib y thìxpjz đgisf ưxgqm ợduwg c. Giálphx dĩeqcg Tốlbxl ng can thiệjftx p ngay đgisf ểjann cứlbxl u Chiêyoyi m, ta cógfzl thờgisf i gian mộetre t nămylc m đgisf ểjann bìxpjz nh Chiêyoyi m. Sau khi bìxpjz nh Chiêyoyi m, ta mớzhgo i dùugwz ng hếblaq t lựbeno c lưxgqm ợduwg ng đgisf álphx nh vớzhgo i Tốlbxl ng. Việjftx c trấtgdj n Bắgisf c coi nhưxgqm xong.
Ôrcfy ng đgisf ưxgqm a mắgisf t nhìxpjz n Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t:
– Bâktvv y giờgisf tớzhgo i lựbeno c lưxgqm ợduwg ng Nam chinh. Nam chinh lầzipq n nàykqs y, xin thỉtsxf nh Hoàykqs ng-thưxgqm ợduwg ng thâktvv n chinh. Khôktvv ng biếblaq t Hoàykqs ng-thưxgqm ợduwg ng nghĩeqcg sao?
Nhàykqs vua vui vẻxvmf :
– Trưxgqm ớzhgo c đgisf âktvv y thìxpjz hoàykqs ng-khảdagv o (ngàykqs y xưxgqm a khi bốlbxl mấtgdj t rồszaa i, con gọoayh i bốlbxl làykqs hiểjann n-khảdagv o. Mẹszaa mấtgdj t rồszaa i, gọoayh i mẹszaa làykqs tỷptjg -khảdagv o. Vua gọoayh i bốlbxl qua đgisf ờgisf i làykqs hoàykqs ng-khảdagv o) thâktvv n chinh. Sưxgqm thúyoyi c làykqs m nguyêyoyi n soálphx i. Vậohib y bâktvv y giờgisf trẫxgqm m xin tuâktvv n lệjftx nh sưxgqm thúyoyi c nam chinh.
Nhàykqs vua nógfzl i đgisf ếblaq n chữeurg tuâktvv n lệjftx nh làykqs m cảdagv triềiykr u đgisf ìxpjz nh đgisf ềiykr u bậohib t cưxgqm ờgisf i. Tôktvv n Điufj ảdagv n lắgisf c đgisf ầzipq u:
– Tre giàykqs mămylc ng mọoayh c. Lớzhgo p sógfzl ng sau mạbcbu nh hơulgk n lớzhgo p sógfzl ng trưxgqm ớzhgo c. Cuộetre c Nam chinh nămylc m Thiêyoyi n-cảdagv m Thálphx nh-vũawgz nguyêyoyi n niêyoyi n (1044), đgisf ứlbxl c Thálphx i-tôktvv ng thâktvv n chinh, thầzipq n làykqs m nguyêyoyi n soálphx i. Thờgisf i gian hai mưxgqm ơulgk i ba nămylc m đgisf ãoqkk qua. Nay đgisf ứlbxl c Thálphx i-tôktvv ng bămylc ng hàykqs , thầzipq n cùugwz ng chưxgqm tưxgqm ớzhgo ng Nam chinh nămylc m nàykqs o đgisf ềiykr u giàykqs cảdagv rồszaa i. Bệjftx hạbcbu thâktvv n chinh, thìxpjz nêyoyi n chọoayh n lấtgdj y mộetre t tưxgqm ớzhgo ng khálphx c trẻxvmf hơulgk n thầzipq n làykqs m nguyêyoyi n soálphx i, cùugwz ng mộetre t sốlbxl tưxgqm ớzhgo ng trẻxvmf khálphx c nữeurg a thìxpjz hơulgk n.
Nhàykqs vua hỏeurg i Thálphx i-úyoyi y Quálphx ch Kim-Nhậohib t:
– Khanh hiệjftx n giữeurg chứlbxl c Điufj ạbcbu i-tưxgqm -mãoqkk , khanh nghĩeqcg sao?
Quan đgisf ạbcbu i-tưxgqm -mãoqkk lĩeqcg nh chứlbxl c Thálphx i-úyoyi y làykqs Quálphx ch Kim-Nhậohib t tâktvv u:
– Hiệjftx n trong triềiykr u võlkea tưxgqm ớzhgo ng đgisf ủoygx tàykqs i làykqs m nguyêyoyi n soálphx i Nam chinh cógfzl : Trung-thàykqs nh vưxgqm ơulgk ng Hoằblaq ng-Châktvv n, Tímgep n-nghĩeqcg a vưxgqm ơulgk ng Chiêyoyi u-Vămylc n. Điufj ôktvv -đgisf ốlbxl c Hoàykqs ng Kiệjftx n; Điufj ịgtrk nh-viễxgqm n tưxgqm ớzhgo ng quâktvv n Nguyễxgqm n Cămylc n; Chiêyoyi u-thảdagv o hiệjftx u úyoyi y Bùugwz i Hoàykqs ng-Quan, mớzhgo i thămylc ng lêyoyi n Tảdagv -thiêyoyi n ngưxgqm u vệjftx thưxgqm ợduwg ng tưxgqm ớzhgo ng quâktvv n; Tảdagv lãoqkk nh vệjftx đgisf ạbcbu i tưxgqm ớzhgo ng quâktvv n Dưxgqm Phi; Hổcbhq -uy thưxgqm ợduwg ng tưxgqm ớzhgo ng quâktvv n Ngôktvv Thưxgqm ờgisf ng-Hiếblaq n (em Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t). Nhưxgqm ng tấtgdj t cảdagv , khôktvv ng ai bằblaq ng Thálphx i-bảdagv o Lýfnft Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t.
Nhàykqs vua hỏeurg i Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng:
– Xin Quốlbxl c-phụwaaa ban chỉtsxf dụwaaa .
Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng mỉtsxf m cưxgqm ờgisf i hàykqs i lòcphz ng vềiykr sựbeno tiếblaq n cửzcfv củoygx a Quálphx ch Kim-Nhậohib t:
– Điufj úyoyi ng nhưxgqm quan Điufj ạbcbu i-tưxgqm -mãoqkk bàykqs n, xin bệjftx hạbcbu chuẩjftx n tấtgdj u cho Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t làykqs m nguyêyoyi n soálphx i, Thưxgqm ờgisf ng-Hiếblaq n làykqs m tiêyoyi n phong. Còcphz n lạbcbu i tấtgdj t cảdagv cálphx c tưxgqm ớzhgo ng trẻxvmf cógfzl tàykqs i đgisf ềiykr u theo bệjftx hạbcbu Nam chinh. Xin quan Điufj ạbcbu i-tưxgqm -mãoqkk cho biếblaq t quâktvv n sốlbxl cógfzl thểjann Nam chinh.
Điufj ạbcbu i-tưxgqm -mãoqkk Quálphx ch Kim-Nhậohib t tâktvv u:
– Thiêyoyi n tửzcfv binh thờgisf i đgisf ứlbxl c Thálphx i-tôktvv ng cógfzl nămylc m hiệjftx u, mang têyoyi n Ngựbeno -long, Quảdagv ng-thálphx nh, Quảdagv ng-vũawgz , Bổcbhq ng-nhậohib t, Điufj ằblaq ng-hảdagv i, mỗzcfv i hiệjftx u cógfzl hai quâktvv n, thàykqs nh mưxgqm ờgisf i quâktvv n. Từmskj sau trậohib n giúyoyi p Nùugwz ng Trímgep -Cao, lấtgdj y quâktvv n cálphx c trấtgdj n lậohib p thêyoyi m bẩjftx y hiệjftx u, mưxgqm ờgisf i bốlbxl n quâktvv n nữeurg a làykqs Vũawgz -thắgisf ng, Long-dựbeno c, Thầzipq n-đgisf iệjftx n, Bổcbhq ng-thálphx nh, Bảdagv o-thắgisf ng, Hùugwz ng-lưxgqm ợduwg c, Vạbcbu n-tiệjftx p. Tổcbhq ng cộetre ng 24 quâktvv n. Cộetre ng 24 vạbcbu n. Hai hiệjftx u Ngựbeno -long, Quảdagv ng-thálphx nh đgisf ógfzl ng tạbcbu i Thămylc ng-long. Hai hiệjftx u Quảdagv ng-vũawgz , Bổcbhq ng-nhậohib t đgisf ógfzl ng tạbcbu i Trưxgqm ờgisf ng-yêyoyi n. Hai hiệjftx u Điufj ằblaq ng-hảdagv i, Vũawgz -thắgisf ng đgisf ógfzl ng tạbcbu i Điufj ôktvv ng-triềiykr u. Hai hiệjftx u Long-dựbeno c, Thầzipq n-đgisf iệjftx n đgisf ógfzl ng tạbcbu i biêyoyi n giớzhgo i Chiêyoyi m-thàykqs nh. Hai hiệjftx u Bổcbhq ng-thálphx nh, Bảdagv o-thắgisf ng đgisf ógfzl ng tạbcbu i Thanh-hógfzl a. Hai hiệjftx u Hùugwz ng-lưxgqm ợduwg c, Vạbcbu n-tiệjftx p đgisf ógfzl ng tạbcbu i Kinh-Bắgisf c. Tấtgdj t cảdagv 24 quâktvv n đgisf ềiykr u luyệjftx n tậohib p, di đgisf ộetre ng hàykqs ng ngàykqs y. Quâktvv n sốlbxl , vũawgz khímgep đgisf ầzipq y đgisf ủoygx . Lừmskj a, ngựbeno a, xe cộetre đgisf ềiykr u đgisf ưxgqm ợduwg c chămylc m nuôktvv i bảdagv o trìxpjz cựbeno c kỳdagv chu đgisf álphx o. Theo binh phálphx p củoygx a Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng, cálphx c hiệjftx u đgisf ềiykr u sẵmylc n sàykqs ng, chỉtsxf cầzipq n tiếblaq p đgisf ưxgqm ợduwg c lệjftx nh, làykqs hai giờgisf sau (4 giờgisf ngàykqs y nay) cógfzl thểjann lêyoyi n đgisf ưxgqm ờgisf ng viễxgqm n chinh ngay. Xin bệjftx hạbcbu quyếblaq t đgisf ịgtrk nh nhữeurg ng hiệjftx u nàykqs o Nam chinh.
Nhàykqs vua phâktvv n tímgep ch:
– Từmskj trưxgqm ớzhgo c đgisf ếblaq n nay cálphx c hiệjftx u Thiêyoyi n-tửzcfv binh chỉtsxf dùugwz ng đgisf ểjann chốlbxl ng ngoạbcbu i xâktvv m, ímgep t khi dùugwz ng giữeurg an ninh trong nưxgqm ớzhgo c. Bởmylc i an ninh thôktvv n xãoqkk đgisf ãoqkk cógfzl hoàykqs ng nam. An-ninh cálphx c trấtgdj n, phủoygx huyệjftx n cũawgz ng đgisf ềiykr u cógfzl quâktvv n đgisf ịgtrk a phưxgqm ơulgk ng. Vậohib y trẫxgqm m quyếblaq t đgisf ịgtrk nh mang hếblaq t mưxgqm ờgisf i hai hiệjftx u Thiêyoyi n-tửzcfv binh theo.
Ngàykqs i ngừmskj ng lạbcbu i mộetre t lálphx t rồszaa i hỏeurg i phòcphz mãoqkk Hoàykqs ng Kiệjftx n:
– Vềiykr thủoygx y quâktvv n, Kiệjftx n nhi làykqs đgisf ôktvv -đgisf ốlbxl c, Kiêyoyi n nhi cho biếblaq t tìxpjz nh hìxpjz nh.
Phòcphz -mãoqkk Hoàykqs ng Kiệjftx n đgisf ứlbxl ng dậohib y:
– Tâktvv u phụwaaa hoàykqs ng, vềiykr thủoygx y quâktvv n ta cógfzl bốlbxl n hạbcbu m đgisf ộetre i. Hạbcbu m đgisf ộetre i Âulgk u-Cơulgk trấtgdj n Tiêyoyi n-yêyoyi n, phòcphz ng Bắgisf c-phưxgqm ơulgk ng do đgisf ôktvv đgisf ốlbxl c Trầzipq n Phúyoyi c, chálphx u củoygx a đgisf ạbcbu i hiệjftx p Trầzipq n Kiệjftx t chỉtsxf huy. Hạbcbu m đgisf ộetre i Bạbcbu ch-Điufj ằblaq ng, trấtgdj n vùugwz ng biểjann n Thiêyoyi n-trưxgqm ờgisf ng, do đgisf ôktvv đgisf ốlbxl c Trầzipq n Nhưxgqm -Ýbeno , con trai củoygx a đgisf ạbcbu i hiệjftx p Trầzipq n Trung-Điufj ạbcbu o chỉtsxf huy. Hạbcbu m đgisf ộetre i Điufj ộetre ng-đgisf ìxpjz nh trấtgdj n vùugwz ng Thămylc ng-long, do đgisf ôktvv đgisf ốlbxl c Trầzipq n Lâktvv m, con đgisf ạbcbu i hiệjftx p Trầzipq n Phụwaaa -Quốlbxl c chỉtsxf huy. Hạbcbu m đgisf ộetre i Thầzipq n-phùugwz trấtgdj n vùugwz ng Thanh-Nghệjftx , do Điufj ôktvv -đgisf ốlbxl c Trầzipq n Hảdagv i con trai đgisf ạbcbu i hiệjftx p Trầzipq n Bảdagv o-Dâktvv n chỉtsxf huy. Ngoàykqs i ra mỗzcfv i trấtgdj n, châktvv u, huyệjftx n còcphz n cógfzl mộetre t thủoygx y đgisf ộetre i đgisf ểjann vậohib n tảdagv i lưxgqm ơulgk ng thựbeno c, quâktvv n nhu, vũawgz khímgep . Mỗzcfv i hạbcbu m đgisf ộetre i cógfzl 100 chiếblaq n thuyềiykr n lớzhgo n, mỗzcfv i chiếblaq n thuyềiykr n cógfzl 300 thủoygx y thủoygx ; 150 thuyềiykr n vậohib n tảdagv i, mỗzcfv i thuyềiykr n chởmylc đgisf ưxgqm ợduwg c 300 quâktvv n vàykqs 50 chiếblaq n thuyềiykr n duyêyoyi n tốlbxl c đgisf ểjann chỉtsxf huy.
Nhàykqs vua ban chỉtsxf :
– Vậohib y thìxpjz đgisf ểjann hạbcbu m đgisf ộetre i Âulgk u-Cơulgk cho Tham-tri Lýfnft Kếblaq -Nguyêyoyi n giữeurg biểjann n Bắgisf c phòcphz ng Tốlbxl ng. Ba hạbcbu m đgisf ộetre i còcphz n lạbcbu i đgisf ềiykr u do phòcphz mãoqkk Hoàykqs ng Kiệjftx n chỉtsxf huy theo trẫxgqm m Nam chinh.
Nhàykqs vua đgisf ứlbxl ng dậohib y, hưxgqm ớzhgo ng Tôktvv n Điufj ảdagv n:
– Trong lầzipq n phạbcbu t Chiêyoyi m nàykqs y trẫxgqm m thâktvv n chinh, Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t làykqs m nguyêyoyi n soálphx i, Thưxgqm ờgisf ng-Hiếblaq n làykqs m tiêyoyi n phong. Nhưxgqm ng trẫxgqm m xin sưxgqm thúyoyi c, sưxgqm thẩjftx m đgisf ừmskj ng quảdagv n ngạbcbu i tùugwz ng chinh. Cógfzl sưxgqm thúyoyi c, sưxgqm thẩjftx m làykqs m quâktvv n sưxgqm , thìxpjz trẫxgqm m mớzhgo i yêyoyi n tâktvv m.
Tôktvv n Điufj ảdagv n chưxgqm a kịgtrk p trảdagv lờgisf i, thìxpjz Ngôktvv Cẩjftx m-Thi đgisf álphx p ngay:
– Hoàykqs ng thưxgqm ợduwg ng đgisf ãoqkk ban chỉtsxf thìxpjz vợduwg chồszaa ng thầzipq n xin cung kímgep nh tuâktvv n theo. Thầzipq n xin đgisf em mộetre t đgisf ộetre i đgisf ệjftx tửzcfv củoygx a trưxgqm ờgisf ng Long-thàykqs nh gồszaa m 300 ngưxgqm ờgisf i võlkea côktvv ng cựbeno c cao, tinh thầzipq n dũawgz ng cảdagv m yêyoyi u nưxgqm ớzhgo c theo.
Cửzcfv tọoayh a vỗzcfv tay hoan hôktvv .
Lúyoyi c đgisf ầzipq u Tôktvv n Điufj ảdagv n đgisf ịgtrk nh từmskj chốlbxl i, vìxpjz cálphx c em ôktvv ng làykqs Tôktvv n Mạbcbu nh, Tôktvv n Trọoayh ng, Tôktvv n Qúyoyi y, đgisf ềiykr u đgisf ang cầzipq m đgisf ạbcbu i quâktvv n. Hơulgk n nữeurg a đgisf álphx m họoayh c tròcphz ôktvv ng đgisf ang cầzipq m quâktvv n nghiêyoyi ng nưxgqm ớzhgo c nhưxgqm Dưxgqm Phi đgisf ang làykqs m đgisf ạbcbu i tưxgqm ớzhgo ng quâktvv n; phòcphz mãoqkk Hoàykqs ng Kiệjftx n làykqs m đgisf ôktvv đgisf ốlbxl c; hai vưxgqm ơulgk ng phi Trung-thàykqs nh, Tímgep n-nghĩeqcg a; hai phu nhâktvv n Bùugwz i Hoàykqs ng-Quan, Nguyễxgqm n Cămylc n. Nếblaq u ôktvv ng cầzipq m quâktvv n Nam chinh nữeurg a, e cógfzl nhữeurg ng lờgisf i dèvcyu m pha dịgtrk nghịgtrk . Nhưxgqm ng Ngôktvv Cẩjftx m-Thi đgisf ãoqkk nhậohib n lờgisf i, ôktvv ng đgisf àykqs nh chịgtrk u thua.
Nhàykqs vua hỏeurg i:
– Sưxgqm thúyoyi c làykqs quâktvv n sưxgqm , xin sưxgqm thúyoyi c cho biếblaq t nhữeurg ng gìxpjz phảdagv i làykqs m bâktvv y giờgisf ?
– Ban nãoqkk y thầzipq n đgisf ãoqkk trìxpjz nh bầzipq y vềiykr ba thàykqs nh phầzipq n. Thàykqs nh phầzipq n thứlbxl nhấtgdj t trấtgdj n Bắgisf c phòcphz ng Tốlbxl ng, thàykqs nh phầzipq n thứlbxl nhìxpjz bìxpjz nh Chiêyoyi m đgisf ãoqkk xong. Bâktvv y giờgisf tớzhgo i thàykqs nh phầzipq n thứlbxl ba phòcphz ng thủoygx Thămylc ng-long, tiếblaq p vậohib n vũawgz khi, lưxgqm ơulgk ng thảdagv o, quâktvv n nhu. Thàykqs nh phầzipq n nàykqs y cựbeno c kỳdagv quan trọoayh ng. Bởmylc i khi quâktvv n ra trậohib n, màykqs lưxgqm ơulgk ng thảdagv o khôktvv ng đgisf ủoygx , bổcbhq xung tổcbhq n thấtgdj t khôktvv ng kịgtrk p, thìxpjz nguy lắgisf m. Khôktvv ng biếblaq t khi bệjftx hạbcbu thâktvv n chinh, thìxpjz ai làykqs ngưxgqm ờgisf i đgisf ảdagv m trálphx ch côktvv ng việjftx c nàykqs y? Từmskj xưxgqm a đgisf ếblaq n giờgisf khi vua thâktvv n chinh, thìxpjz thálphx i tửzcfv nhiếblaq p chímgep nh, vớzhgo i mấtgdj y đgisf ạbcbu i thầzipq n phụwaaa chímgep nh. Thờgisf i đgisf ứlbxl c Thálphx i-tôktvv ng thìxpjz chímgep nh Hoàykqs ng-thưxgqm ợduwg ng nhiếblaq p chímgep nh, Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng phụwaaa chímgep nh. Nay thìxpjz Thálphx i-tửzcfv Càykqs n-Điufj ứlbxl c chưxgqm a đgisf ủoygx trímgep khôktvv n nhiếblaq p chímgep nh, vậohib y bệjftx hạbcbu đgisf ịgtrk nh trao cho ai?
Nhàykqs vua hỏeurg i tểjann tưxgqm ớzhgo ng Lýfnft Điufj ạbcbu o-Thàykqs nh:
– Xin thầzipq y dạbcbu y cho.
Tểjann -tưxgqm ớzhgo ng Lýfnft Điufj ạbcbu o-Thàykqs nh tâktvv u:
– Điufj úyoyi ng đgisf ạbcbu o lýfnft ra, phảdagv i do Thálphx i-tửzcfv nhiếblaq p chímgep nh. Nay tuy Thálphx i-tửzcfv còcphz n thơulgk , nhưxgqm ng cũawgz ng cứlbxl đgisf ểjann têyoyi n Thálphx i-tửzcfv cho đgisf úyoyi ng đgisf ạbcbu o. Khi con còcphz n thơulgk , thìxpjz mẹszaa buôktvv ng rèvcyu m thímgep nh chímgep nh. Thưxgqm ợduwg ng-Dưxgqm ơulgk ng hoàykqs ng hậohib u làykqs chálphx nh hậohib u, làykqs đgisf ímgep ch mẫxgqm u củoygx a Thálphx i-tửzcfv , xin đgisf ểjann hậohib u buôktvv ng rèvcyu m thímgep nh chímgep nh. Còcphz n đgisf ạbcbu i thầzipq n phụwaaa chímgep nh, thầzipq n trộetre m nghĩeqcg khôktvv ng ai bằblaq ng quốlbxl c-phụwaaa .
Từmskj nhàykqs vua cho tớzhgo i Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng, Ỷlovp -Lan, Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t đgisf ềiykr u đgisf ưxgqm a mắgisf t nhìxpjz n vịgtrk lãoqkk o thầzipq n vớzhgo i vẻxvmf álphx i ngạbcbu i cho ôktvv ng. Bởmylc i ôktvv ng quálphx trọoayh ng Nho-họoayh c, màykqs thàykqs nh ra málphx y mógfzl c. Nhưxgqm ng cảdagv ba đgisf ềiykr u thôktvv ng cảdagv m vớzhgo i ôktvv ng: vìxpjz nhữeurg ng việjftx c làykqs m củoygx a Dưxgqm ơulgk ng hậohib u nhưxgqm liêyoyi n hệjftx vớzhgo i Tốlbxl ng, Chiêyoyi m; phảdagv n triềiykr u đgisf ìxpjz nh, tuyểjann n bọoayh n ngưxgqm ờgisf i khôktvv ng phảdagv i thálphx i giálphx m đgisf ưxgqm a vàykqs o cung, álphx m hạbcbu i cálphx c cung phi đgisf ểjann khôktvv ng thụwaaa thai, hạbcbu i Ỷlovp -Lan v.v. Tộetre i álphx c tầzipq y trờgisf i nhưxgqm thếblaq , nhàykqs vua dấtgdj u kímgep n, chỉtsxf giớzhgo i hạbcbu n cho Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng, Ỷlovp -Lan, Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t, vua bàykqs Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng, côktvv ng chúyoyi a Bảdagv o-Hòcphz a biếblaq t màykqs thôktvv i. Vìxpjz Điufj ạbcbu o-Thàykqs nh khôktvv ng biếblaq t, nêyoyi n ôktvv ng mớzhgo i bàykqs n đgisf ểjann cho Dưxgqm ơulgk ng hậohib u thímgep nh chímgep nh.
Nhàykqs vua nhìxpjz n Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng cầzipq u cứlbxl u. Vìxpjz chỉtsxf vưxgqm ơulgk ng mớzhgo i cógfzl quyềiykr n quyếblaq t đgisf ịgtrk nh đgisf i ngưxgqm ợduwg c lạbcbu i nhữeurg ng đgisf ạbcbu o lýfnft cổcbhq kim màykqs thôktvv i. Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng hiểjann u liềiykr n, vưxgqm ơulgk ng khẽeavr gõlkea ngógfzl n tay lêyoyi n bàykqs n, cửzcfv tọoayh a im phămylc ng phắgisf c:
– Quan Điufj ạbcbu i-tưxgqm đgisf ồszaa bàykqs n nhưxgqm vậohib y thựbeno c phảdagv i. Nhưxgqm ng từmskj khi tiếblaq n cung, hoàykqs ng-hậohib u thưxgqm ờgisf ng ẩjftx n dậohib t, khôktvv ng lýfnft gìxpjz đgisf ếblaq n triềiykr u chímgep nh, cùugwz ng việjftx c trong Hoàykqs ng-thàykqs nh. Nay đgisf ểjann hậohib u lĩeqcg nh trọoayh ng trálphx ch nhưxgqm vậohib y, côktvv ng việjftx c khôktvv ng thểjann chu toàykqs n, thìxpjz nguy đgisf ếblaq n vậohib n mạbcbu ng Điufj ạbcbu i-Việjftx t. Việjftx c nàykqs y làykqs việjftx c củoygx a hoàykqs ng tộetre c. Vậohib y hoàykqs ng tộetre c ởmylc đgisf âktvv y lớzhgo n nhấtgdj t làykqs thầzipq n, rồszaa i tớzhgo i vua bàykqs Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng, trưxgqm ởmylc ng đgisf ạbcbu i côktvv ng chúyoyi a Bảdagv o-Hòcphz a, Ngũawgz -long côktvv ng chúyoyi a, ba côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Thàykqs nh, Điufj ộetre ng-Thiêyoyi n, Thiêyoyi n-Ninh. Cộetre ng mưxgqm ờgisf i mộetre t vịgtrk , thầzipq n xin tấtgdj t cảdagv bỏeurg phiếblaq u kímgep n xem nêyoyi n đgisf ểjann ai thay cho hoàykqs ng hậohib u.
Mộetre t cung nữeurg trao cho mưxgqm ờgisf i mộetre t ngưxgqm ờgisf i, mỗzcfv i ngưxgqm ờgisf i mộetre t mảdagv nh giấtgdj y, ai nấtgdj y viếblaq t têyoyi n ngưxgqm ờgisf i đgisf ưxgqm ợduwg c đgisf ềiykr cửzcfv vàykqs o, rồszaa i gấtgdj p lạbcbu i. Sau đgisf ógfzl mưxgqm ờgisf i mộetre t tờgisf giấtgdj y đgisf ưxgqm ợduwg c trao cho Tểjann tưxgqm ớzhgo ng Lýfnft Điufj ạbcbu o-Thàykqs nh mởmylc ra. Ôrcfy ng kinh ngạbcbu c, khi thấtgdj y cảdagv mưxgqm ờgisf i mộetre t ngưxgqm ờgisf i đgisf ềiykr u đgisf ềiykr cửzcfv Ỷlovp -Lan thầzipq n phi.
Long tâktvv m mừmskj ng vôktvv kểjann , nhàykqs vua tuyêyoyi n chỉtsxf :
– Vậohib y thìxpjz Thálphx i-tửzcfv Càykqs n-Điufj ứlbxl c nhiếblaq p chímgep nh, Ỷlovp -Lan thầzipq n phi thímgep nh chímgep nh. Hai vịgtrk phụwaaa chímgep nh làykqs Quốlbxl c-phụwaaa vớzhgo i Lýfnft tểjann tưxgqm ớzhgo ng.
Quốlbxl c-mẫxgqm u Trầzipq n Thanh-Mai nógfzl i vớzhgo i nhàykqs vua vàykqs Quốlbxl c-phụwaaa :
– Thờgisf i vua Thálphx i-tôktvv ng, khi đgisf álphx nh Tốlbxl ng, bìxpjz nh Chiêyoyi m, thìxpjz nhữeurg ng vịgtrk cao niêyoyi n nhưxgqm Thiêyoyi n-trưxgqm ờgisf ng ngũawgz -kiệjftx t, Điufj ạbcbu i-Việjftx t ngũawgz -long chỉtsxf làykqs m cốlbxl vấtgdj n, hoặwaaa c tham dựbeno vớzhgo i tímgep nh cálphx ch yểjann m trợduwg ; còcphz n toàykqs n do giớzhgo i trung niêyoyi n, giớzhgo i trẻxvmf chúyoyi ng tôktvv i bấtgdj y giờgisf lãoqkk nh đgisf ạbcbu o. Bâktvv y giờgisf lớzhgo p chúyoyi ng tôktvv i, đgisf ềiykr u đgisf ãoqkk lớzhgo n tuổcbhq i, màykqs lớzhgo p trẻxvmf hiệjftx n nay dưxgqm ờgisf ng nhưxgqm cógfzl tàykqs i hơulgk n lớzhgo p trưxgqm ớzhgo c. Tôktvv i nghĩeqcg nêyoyi n đgisf ểjann lớzhgo p trẻxvmf lĩeqcg nh trọoayh ng trálphx ch thìxpjz hơulgk n. Chúyoyi ng ta chỉtsxf làykqs m cốlbxl vấtgdj n.
Vua bàykqs Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng đgisf ứlbxl ng lêyoyi n nógfzl i:
– Lờgisf i Quốlbxl c-mẫxgqm u thựbeno c phảdagv i. Nhớzhgo xưxgqm a kia đgisf ứlbxl c Thálphx i-tổcbhq thưxgqm ờgisf ng hếblaq t sứlbxl c chúyoyi ýfnft vàykqs o việjftx c đgisf àykqs o tạbcbu o lớzhgo p trẻxvmf . Mỗzcfv i khi thấtgdj y lớzhgo p trẻxvmf nởmylc ra mộetre t anh tàykqs i làykqs ngưxgqm ờgisf i mừmskj ng vôktvv hạbcbu n. Hồszaa i đgisf ạbcbu i hộetre i Lộetre c-hàykqs , Thuậohib n-thiêyoyi n thậohib p hùugwz ng bấtgdj y giờgisf chỉtsxf cógfzl hai ngưxgqm ờgisf i làykqs đgisf ãoqkk thàykqs nh niêyoyi n, còcphz n lạbcbu i đgisf ềiykr u làykqs thiếblaq u niêyoyi n... Thếblaq màykqs ngưxgqm ờgisf i đgisf ãoqkk quyếblaq t đgisf oálphx n rằblaq ng Thuậohib n-thiêyoyi n thậohib p hùugwz ng sau nàykqs y sẽeavr làykqs m lêyoyi n chuyệjftx n kinh thiêyoyi n đgisf ộetre ng đgisf ịgtrk a. Nay anh tàykqs i củoygx a chúyoyi ng ta khôktvv ng phảdagv i mưxgqm ờgisf i màykqs hơulgk n trămylc m. Ta nêyoyi n trao trọoayh ng trálphx ch cho chúyoyi ng.
Nhàykqs vua cựbeno c kỳdagv cao hứlbxl ng:
– Nhớzhgo hồszaa i Bắgisf c-chinh, Điufj ạbcbu i-Việjftx t Ngũawgz -long, Thiêyoyi n-trưxgqm ờgisf ng Ngũawgz -kiệjftx t, thêyoyi m đgisf ạbcbu i hiệjftx p Thôktvv ng-Mai, quốlbxl c nẫxgqm u Thanh-Mai, cộetre ng mưxgqm ờgisf i mộetre t vịgtrk ... khi ẩjftx n khi hiệjftx n, trợduwg giúyoyi p chưxgqm tưxgqm ớzhgo ng khắgisf p nơulgk i. Hỡedzr i ơulgk i, côktvv ng đgisf ứlbxl c thựbeno c ngàykqs n nămylc m khógfzl phai. Nay trẫxgqm m thấtgdj y xung quanh còcphz n hai vịgtrk bồszaa -tálphx t Mộetre c-tồszaa n Vọoayh ng-thêyoyi , Điufj ạbcbu i-từmskj Liêyoyi n-hoa; Thiêyoyi n-trưxgqm ờgisf ng tam-anh Phụwaaa -Quốlbxl c, Bảdagv o-Dâktvv n, Trung-Điufj ạbcbu o; Hoàykqs ng Giang cưxgqm sĩeqcg , tiêyoyi n nưxgqm ơulgk ng Thiếblaq u-Mai; chímgep n vịgtrk đgisf ạbcbu i cao thủoygx phálphx i Mêyoyi -linh; bẩjftx y vịgtrk đgisf ạbcbu i cao thủoygx phálphx i Tảdagv n-viêyoyi n; nếblaq u kểjann quốlbxl c-phụwaaa , quốlbxl c-mẫxgqm u; phòcphz mãoqkk Thâktvv n Thiệjftx u-Thálphx i... cộetre ng 26 vịgtrk .
Nhàykqs vua nógfzl i vớzhgo i Bảdagv o-Hòcphz a, Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng:
– Mặwaaa t trậohib n phímgep a Bắgisf c, em hoàykqs n toàykqs n nhờgisf hai chịgtrk đgisf iềiykr u đgisf ộetre ng hàykqs o kiệjftx t phálphx i Mêyoyi -linh, Tảdagv n-viêyoyi n; anh Thiệjftx u-Thálphx i đgisf iềiykr u đgisf ộetre ng phálphx i Tâktvv y-vu giálphx m sálphx t, hỗzcfv trợduwg . Mặwaaa t trậohib n phímgep a Nam thìxpjz xin nhờgisf bồszaa -tálphx t Mộetre c-tồszaa n, Viêyoyi n-Chiếblaq u; Thiêyoyi n-trưxgqm ờgisf ng tam anh vớzhgo i phálphx i Điufj ôktvv ng-a. Còcphz n Quốlbxl c-phụwaaa , Quốlbxl c-mẫxgqm u, tiêyoyi n-nưxgqm ơulgk ng Thiếblaq u-Mai, Hoàykqs ng Giang cưxgqm -sĩeqcg đgisf iềiykr u đgisf ộetre ng phálphx i Tiêyoyi u-sơulgk n, Sàykqs i-sơulgk n tùugwz y nghi trợduwg giúyoyi p ởmylc trung-ưxgqm ơulgk ng.
Nhàykqs vua hỏeurg i Tôktvv n Điufj ảdagv n:
– Thàykqs nh phầzipq n trấtgdj n thủoygx Thămylc ng-long, tiếblaq p việjftx n đgisf ãoqkk xong. Bâktvv y giờgisf tớzhgo i vấtgdj n đgisf ềiykr gìxpjz ?
Tôktvv n Điufj ảdagv n tiếblaq p:
– Bâktvv y giờgisf tớzhgo i vấtgdj n đgisf ềiykr tiếblaq p tếblaq lưxgqm ơulgk ng thảdagv o, bổcbhq xung tổcbhq n thấtgdj t. Xin quan Hộetre -bộetre thưxgqm ợduwg ng thưxgqm cho biếblaq t quốlbxl c sảdagv n, lưxgqm ơulgk ng thảdagv o ra sao?
Hộetre -bộetre thưxgqm ợduwg ng-thưxgqm Mai Điufj ìxpjz nh tâktvv u:
– Trưxgqm ớzhgo c kia thầzipq n phụwaaa trálphx ch toàykqs n bộetre thuếblaq khoálphx , lưxgqm ơulgk ng thảdagv o trong nưxgqm ớzhgo c. Từmskj khi Ỷlovp -Lan thầzipq n phi vớzhgo i hai vịgtrk Quálphx ch Sĩeqcg -An, Lýfnft Kếblaq -Nguyêyoyi n đgisf ềiykr nghịgtrk cảdagv i cálphx ch nôktvv ng nghiệjftx p, bệjftx hạbcbu ban âktvv n sủoygx ng cho binh sĩeqcg . Việjftx c nàykqs y đgisf ụwaaa ng chạbcbu m tớzhgo i hoàykqs ng thâktvv n, quốlbxl c thímgep ch, cálphx c đgisf ạbcbu i thầzipq n, bálphx ch quan đgisf ịgtrk a phưxgqm ơulgk ng; thầzipq n khôktvv ng thểjann thựbeno c hiệjftx n nổcbhq i. Bệjftx hạbcbu đgisf ãoqkk chỉtsxf đgisf ịgtrk nh thầzipq n-phi ngồszaa i ởmylc trong, côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Ninh làykqs m khâktvv m sai đgisf i cálphx c nơulgk i thanh sálphx t ởmylc ngoàykqs i, cógfzl quyềiykr n tiềiykr n trảdagv m hậohib u tấtgdj u, thìxpjz côktvv ng chúyoyi a nắgisf m vấtgdj t chắgisf c vấtgdj n đgisf ềiykr . Xin đgisf ểjann côktvv ng chúyoyi a tâktvv u lêyoyi n bệjftx hạbcbu .
Nhàykqs vua vẫxgqm y tay gọoayh i côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Ninh:
– Ninh nhi! Từmskj hồszaa i đgisf ógfzl đgisf ếblaq n giờgisf con đgisf ãoqkk phảdagv i trảdagv m cổcbhq bao nhiêyoyi u cưxgqm ờgisf ng hàykqs o álphx c bálphx , ôktvv quan ởmylc ngoàykqs i? Việjftx c binh lưxgqm ơulgk ng kếblaq t quảdagv ra sao?
Côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Ninh vốlbxl n đgisf ãoqkk đgisf ẹszaa p sắgisf c nưxgqm ớzhgo c hưxgqm ơulgk ng trờgisf i. Bâktvv y giờgisf đgisf ưxgqm ợduwg c đgisf ạbcbu i thầzipq n khen, phụwaaa hoàykqs ng tímgep n cẩjftx n, trong lòcphz ng cựbeno c kỳdagv vui vẻxvmf , néxufh t hoa đgisf ẹszaa p hơulgk n bao giờgisf cảdagv . Côktvv ng chúyoyi a tâktvv u:
– Tâktvv u phụwaaa hoàykqs ng, nhờgisf uy đgisf ứlbxl c liệjftx t tổcbhq , nhờgisf uy đgisf ứlbxl c phụwaaa hoàykqs ng, thầzipq n nhi đgisf i thanh sálphx t cálphx c nơulgk i. Chỗzcfv nàykqs o tálphx đgisf iềiykr n, bầzipq n dâktvv n cũawgz ng vui vẻxvmf , họoayh nógfzl i rằblaq ng đgisf ếblaq n vua Hùugwz ng, vua Trưxgqm ng sốlbxl ng dâktvv y họoayh cũawgz ng chỉtsxf sưxgqm ớzhgo ng đgisf ếblaq n nhưxgqm vậohib y màykqs thôktvv i. Nhờgisf thếblaq màykqs quốlbxl c sảdagv n dưxgqm thừmskj a. Chỉtsxf cógfzl mộetre t sốlbxl hưxgqm ơulgk ng chứlbxl c bịgtrk cálphx ch màykqs khôktvv ng cógfzl ai bịgtrk phạbcbu t tùugwz hoặwaaa c xửzcfv tửzcfv cảdagv . Vềiykr Thiêyoyi n-tửzcfv binh, khi khuyếblaq t mộetre t ngưxgqm ờgisf i, thìxpjz cógfzl hàykqs ng trămylc m ngưxgqm ờgisf i tìxpjz nh nguyệjftx n.
Côktvv ng chúyoyi a trìxpjz nh lêyoyi n nhàykqs vua tậohib p sálphx ch nhỏeurg ghi chéxufh p tìxpjz nh trạbcbu ng kho tàykqs ng, lưxgqm ơulgk ng thảdagv o, rồszaa i tâktvv u:
– Từmskj thờgisf i đgisf ứlbxl c Thálphx i-tổcbhq , khi Quốlbxl c-phụwaaa vềiykr lĩeqcg nh Phụwaaa -quốlbxl c thálphx i-úyoyi y, ngưxgqm ờgisf i đgisf ãoqkk cho chỉtsxf nh đgisf ốlbxl n toàykqs n bộetre việjftx c binh lưxgqm ơulgk ng. Vềiykr quâktvv n thìxpjz cógfzl Thiêyoyi n-tửzcfv binh; quâktvv n cálphx c trấtgdj n, huyệjftx n; làykqs ng cógfzl hoàykqs ng nam. Thiêyoyi n-tửzcfv binh làykqs binh tinh nhuệjftx , binh nhàykqs nghềiykr , binh tìxpjz nh nguyệjftx n. Trưxgqm ớzhgo c kia họoayh đgisf ưxgqm ợduwg c trảdagv lưxgqm ơulgk ng bổcbhq ng khálphx cao. Sau nàykqs y Ỷlovp -Lan thầzipq n phi vớzhgo i hai vịgtrk đgisf ạbcbu i họoayh c sĩeqcg Quálphx ch Sĩeqcg -An, Lýfnft Kếblaq -Nguyêyoyi n vềiykr triềiykr u tâktvv u rằblaq ng, binh sĩeqcg đgisf ógfzl ng xa nhàykqs , họoayh đgisf ưxgqm ợduwg c phálphx t lưxgqm ơulgk ng, màykqs khôktvv ng biếblaq t làykqs m sao chuyểjann n vềiykr cho gia đgisf ìxpjz nh. Ba vịgtrk đgisf ềiykr nghịgtrk cảdagv i tổcbhq : Thiêyoyi n-tửzcfv binh đgisf ưxgqm ợduwg c cấtgdj p phálphx t mộetre t mẫxgqm u nămylc m sàykqs o ruộetre ng côktvv ng đgisf iềiykr n loạbcbu i tốlbxl t. Ruộetre ng nàykqs y do làykqs ng-xãoqkk cửzcfv ngưxgqm ờgisf i làykqs m cho họoayh . Điufj ếblaq n mùugwz a, thìxpjz gia đgisf ìxpjz nh họoayh hưxgqm ởmylc ng hoa lợduwg i, màykqs khôktvv ng phảdagv i đgisf ógfzl ng thuếblaq . Thàykqs nh ra Binh-bộetre chỉtsxf việjftx c nuôktvv i ămylc n, phálphx t tiềiykr n túyoyi i cho họoayh . Khi di chuyểjann n, nhẹszaa nhàykqs ng, dễxgqm dàykqs ng, mau chógfzl ng.
Côktvv ng chúyoyi a ngừmskj ng lạbcbu i mộetre t lálphx t, rồszaa i tiếblaq p: còcphz n binh cálphx c trấtgdj n, lộetre , huyệjftx n thìxpjz bắgisf t buộetre c mọoayh i con trai đgisf ếblaq n tuổcbhq i phảdagv i xung quâktvv n hai nămylc m. Cálphx c con trai trong làykqs ng tớzhgo i tuổcbhq i mưxgqm ờgisf i sálphx u, thìxpjz ghi têyoyi n vàykqs o sổcbhq hoàykqs ng nam, coi nhưxgqm con củoygx a vua. Họoayh họoayh c vămylc n, luyệjftx n võlkea , họoayh c xung phong hãoqkk m trậohib n, do làykqs ng dạbcbu y, giữeurg an-ninh làykqs ng xãoqkk . Mỗzcfv i hoàykqs ng nam đgisf ưxgqm ợduwg c phálphx t mộetre t mẫxgqm u côktvv ng đgisf iềiykr n, khôktvv ng phảdagv i nộetre p tôktvv , nhưxgqm ng phảdagv i nộetre p thuếblaq . Gầzipq n đgisf âktvv y theo đgisf ềiykr nghịgtrk củoygx a Ỷlovp -Lan thầzipq n phi, thìxpjz hoàykqs ng nam đgisf ưxgqm ợduwg c chia thàykqs nh toálphx n nămylc m ngưxgqm ờgisf i mộetre t, ởmylc nămylc m tuổcbhq i khálphx c nhau: mưxgqm ờgisf i sálphx u, mưxgqm ờgisf i tálphx m, hai mưxgqm ơulgk i, hai mưxgqm ơulgk i hai, hai mưxgqm ơulgk i bốlbxl n. Họoayh cùugwz ng làykqs m ruộetre ng vớzhgo i nhau. Hoa lợduwg i thu đgisf ưxgqm ợduwg c bao nhiêyoyi u, thìxpjz chia đgisf ềiykr u làykqs m nămylc m phầzipq n. Trong nămylc m ngưxgqm ờgisf i đgisf ógfzl , khi ngưxgqm ờgisf i tớzhgo i tuổcbhq i mưxgqm ờgisf i tálphx m thìxpjz phảdagv i lêyoyi n đgisf ưxgqm ờgisf ng, xung vàykqs o binh cálphx c trấtgdj n, cálphx c lộetre , cálphx c huyệjftx n trong hai nămylc m. Hai nămylc m đgisf ógfzl , họoayh phảdagv i luyệjftx n tậohib p võlkea nghệjftx , binh bịgtrk hàykqs ng ngàykqs y. Bốlbxl n ngưxgqm ờgisf i ởmylc nhàykqs vẫxgqm n tiếblaq p tụwaaa c cầzipq y nămylc m mẫxgqm u ruộetre ng côktvv ng đgisf iềiykr n. Hoa lợduwg i vẫxgqm n chia làykqs m nămylc m. Cho nêyoyi n ngưxgqm ờgisf i xung quâktvv n, màykqs bốlbxl mẹszaa , vợduwg con, hoặwaaa c bảdagv n thâktvv n vẫxgqm n khôktvv ng bịgtrk thiệjftx t. Thàykqs nh ra cálphx c trấtgdj n, lộetre chỉtsxf cầzipq n nuôktvv i ămylc n, phálphx t tiềiykr n túyoyi i tưxgqm ợduwg ng trưxgqm ng cho binh límgep nh. Khi Thiêyoyi n-tửzcfv binh tớzhgo i tuổcbhq i hồszaa i hưxgqm u, hay tàykqs n tậohib t, tửzcfv trậohib n, thìxpjz tuyểjann n nhữeurg ng hoàykqs ng nam đgisf ãoqkk từmskj ng hếblaq t hạbcbu n xung quâktvv n thay thếblaq .
Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t hỏeurg i:
– Khảdagv i đgisf iệjftx n hạbcbu , bâktvv y giờgisf cógfzl cuộetre c Nam-chinh, thìxpjz lưxgqm ơulgk ng thựbeno c sẽeavr vậohib n chuyểjann n nhưxgqm thếblaq nàykqs o ra mặwaaa t trậohib n?
Côktvv ng chúyoyi a chỉtsxf vàykqs o bảdagv n đgisf ồszaa Điufj ạbcbu i-Việjftx t:
– Nưxgqm ớzhgo c ta nằblaq m dàykqs i theo bờgisf bểjann , lạbcbu i cógfzl nhiềiykr u sôktvv ng lớzhgo n, nêyoyi n khi thu thuếblaq lúyoyi a, gạbcbu o, muộetre i cho cấtgdj t vàykqs o nhữeurg ng kho gầzipq n sôktvv ng, gầzipq n biểjann n, cậohib n đgisf ồszaa n thủoygx y quâktvv n, hoặwaaa c cálphx c đgisf ạbcbu o binh đgisf ểjann tiệjftx n phâktvv n phálphx t, dễxgqm vậohib n chuyểjann n. Nay phálphx t lưxgqm ơulgk ng cho cálphx c đgisf ạbcbu o Thiêyoyi n-tửzcfv binh ămylc n, ta chỉtsxf cầzipq n dùugwz ng thuyềiykr n chởmylc đgisf i màykqs thôktvv i, màykqs khôktvv ng cầzipq n vậohib n chuyểjann n bằblaq ng đgisf ưxgqm ờgisf ng bộetre , rấtgdj t tốlbxl n côktvv ng, lạbcbu i chậohib m trễxgqm .
Ỷlovp -Lan hỏeurg i Thiêyoyi n-Ninh:
– Hồszaa i niêyoyi n hiệjftx u Chưxgqm ơulgk ng-thálphx nh Gia-khálphx nh, tôktvv i còcphz n thơulgk ấtgdj u, cógfzl cuộetre c dụwaaa ng binh ởmylc Bắgisf c-cưxgqm ơulgk ng, khiếblaq n làykqs ng tôktvv i phảdagv i cửzcfv đgisf i trămylc m hoàykqs ng nam trong mộetre t thálphx ng. Cũawgz ng may bấtgdj y giờgisf mùugwz a màykqs ng vừmskj a xong, nêyoyi n khôktvv ng trởmylc ngạbcbu i đgisf ếblaq n việjftx c đgisf ồszaa ng álphx ng. Nay phảdagv i chuyểjann n lưxgqm ơulgk ng thựbeno c cho cuộetre c viễxgqm n chinh nhưxgqm vậohib y, thìxpjz côktvv ng chúyoyi a dựbeno tímgep nh thếblaq nàykqs o?
– Tâktvv u thầzipq n-phi, trưxgqm ớzhgo c kia thìxpjz kho lẫxgqm m tậohib p trung vàykqs o cálphx c phủoygx huyệjftx n, nêyoyi n phảdagv i cầzipq n nhiềiykr u hoàykqs ng nam vậohib n chuyểjann n. Nay kho lẫxgqm m đgisf ểjann ởmylc ven sôktvv ng, ven biểjann n, thìxpjz binh cálphx c trấtgdj n, cálphx c lộetre , sẽeavr đgisf ảdagv m trálphx ch chuyểjann n xuốlbxl ng thuyềiykr n. Thủoygx y quâktvv n sẽeavr chởmylc ra mặwaaa t trậohib n. Thảdagv ng hoặwaaa c cógfzl dùugwz ng hoàykqs ng nam, thìxpjz cũawgz ng chỉtsxf cầzipq n tớzhgo i mộetre t phầzipq n mưxgqm ờgisf i sốlbxl ngưxgqm ờgisf i nhưxgqm trưxgqm ớzhgo c kia màykqs thôktvv i.
Vua bàykqs Bìxpjz nh-Dưxgqm ơulgk ng đgisf ứlbxl ng dậohib y hưxgqm ớzhgo ng vàykqs o cửzcfv tọoayh a, rồszaa i nógfzl i:
– Thờgisf i đgisf ứlbxl c Thálphx i-tổcbhq , ngưxgqm ờgisf i cửzcfv côktvv -mẫxgqm u lêyoyi n làykqs m vua Bắgisf c-biêyoyi n. Sau côktvv mẫxgqm u truyềiykr n ngôktvv i cho tôktvv i. Nghĩeqcg mìxpjz nh phậohib n mỏeurg ng tàykqs i thôktvv , màykqs ngồszaa i trấtgdj n ngựbeno biêyoyi n cưxgqm ơulgk ng bấtgdj y lâktvv u đgisf ãoqkk làykqs quálphx đgisf álphx ng. Nay tuổcbhq i đgisf ang đgisf i vàykqs o sálphx u mưxgqm ơulgk i, màykqs còcphz n tham lam thếblaq tụwaaa c, hógfzl a ra cógfzl tộetre i vớzhgo i tổcbhq tiêyoyi n. Hoàykqs ng thưxgqm ợduwg ng nốlbxl i di chímgep củoygx a đgisf ứlbxl c Thálphx i-tổcbhq , cho Thiêyoyi n-Thàykqs nh vềiykr làykqs m dâktvv u họoayh Thâktvv n, khắgisf p Bắgisf c-biêyoyi n đgisf ềiykr u thâktvv m cảdagv m hồszaa ng-âktvv n. Từmskj nămylc m Thiêyoyi n-Thàykqs nh mưxgqm ờgisf i tuổcbhq i, tôktvv i đgisf ãoqkk thu làykqs m đgisf ệjftx tửzcfv , dạbcbu y vămylc n, luyệjftx n võlkea , dạbcbu y cho phéxufh p trịgtrk dâktvv n củoygx a vua Trưxgqm ng. Cho hay, hổcbhq phụwaaa sinh sinh hổcbhq tửzcfv , tre giàykqs mămylc ng mọoayh c, Thiêyoyi n-Thàykqs nh trởmylc thàykqs nh ngưxgqm ờgisf i vămylc n môktvv vũawgz lưxgqm ợduwg c. Vìxpjz vậohib y, trưxgqm ớzhgo c khi vềiykr đgisf âktvv y nghịgtrk sựbeno , tôktvv i đgisf ãoqkk họoayh p 207 đgisf ộetre ng chủoygx , trang trưxgqm ởmylc ng, cálphx o việjftx c truyềiykr n ngôktvv i cho Thiêyoyi n-Thàykqs nh. Hôktvv m nay tôktvv i cũawgz ng xin tâktvv u cùugwz ng hoàykqs ng-thưxgqm ợduwg ng vàykqs triềiykr u đgisf ìxpjz nh.
Côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Thàykqs nh cùugwz ng phòcphz mãoqkk Thâktvv n Cảdagv nh-Long bưxgqm ớzhgo c đgisf ếblaq n trưxgqm ớzhgo c nhàykqs vua rồszaa i Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng, Vưxgqm ơulgk ng phi lạbcbu y tạbcbu . Trong hai ngưxgqm ờgisf i, thìxpjz côktvv ng chúyoyi a đgisf ẹszaa p nhưxgqm bôktvv ng hoa lan mớzhgo i nởmylc chógfzl i chang. Còcphz n phòcphz mãoqkk thìxpjz nhưxgqm câktvv y ngọoayh c trưxgqm ớzhgo c giógfzl , khiếblaq n ai cũawgz ng phảdagv i khen thầzipq m: thựbeno c làykqs tốlbxl t đgisf ôktvv i. Triềiykr u đgisf ìxpjz nh cùugwz ng đgisf ưxgqm a lờgisf i chúyoyi c tụwaaa ng vua bàykqs Bắgisf c-biêyoyi n Thiêyoyi n-Thàykqs nh.
Thấtgdj y trờgisf i đgisf ãoqkk sang canh ba (nửzcfv a đgisf êyoyi m), Tểjann –tưxgqm ớzhgo ng Lýfnft Điufj ạbcbu o-Thàykqs nh tâktvv u:
– Việjftx c nghịgtrk sựbeno quâktvv n quốlbxl c trọoayh ng sựbeno đgisf ãoqkk hoàykqs n tấtgdj t. Thầzipq n xin bệjftx hạbcbu cho bãoqkk i triềiykr u. Buổcbhq i nghịgtrk sựbeno tớzhgo i sẽeavr chỉtsxf gồszaa m cálphx c vịgtrk liêyoyi n hệjftx đgisf ếblaq n cuộetre c Nam chinh màykqs thôktvv i.
Ỷlovp -Lan đgisf ứlbxl ng dậohib y nógfzl i:
– Hôktvv m nay phảdagv i bàykqs n quốlbxl c sựbeno , tôktvv i cógfzl truyềiykr n cung nữeurg nấtgdj u chálphx o cálphx quảdagv dâktvv ng Hoàykqs ng-thưxgqm ợduwg ng, Quốlbxl c-phụwaaa , Quốlbxl c-mẫxgqm u cùugwz ng mờgisf i chưxgqm vịgtrk dùugwz ng lấtgdj y thảdagv o.
Cung nga, thálphx i giálphx m dâktvv ng chálphx o cálphx quảdagv . Mùugwz i chálphx o bốlbxl c lêyoyi n ngàykqs o ngạbcbu t. Nhữeurg ng tưxgqm ớzhgo ng lĩeqcg nh từmskj ng ra ngoàykqs i cầzipq m quâktvv n, thìxpjz mógfzl n chálphx o cálphx quảdagv chỉtsxf làykqs mógfzl n ămylc n bìxpjz nh thưxgqm ờgisf ng. Nhưxgqm ng đgisf ốlbxl i vớzhgo i nhàykqs vua, côktvv ng chúyoyi a, thìxpjz đgisf âktvv y làykqs mógfzl n ămylc n đgisf ặwaaa c biệjftx t, lạbcbu miệjftx ng. Cógfzl ngưxgqm ờgisf i ămylc n mộetre t bálphx t, cógfzl ngưxgqm ờgisf i ămylc n tớzhgo i nămylc m sálphx u bálphx t. Tiệjftx c chálphx o tàykqs n.
Nhàykqs vua ban chỉtsxf :
– Bãoqkk i triềiykr u.
Nhạbcbu c vừmskj a cửzcfv hếblaq t bảdagv n Long-hồszaa i, thìxpjz cửzcfv a đgisf iệjftx n Uy-viễxgqm n bậohib t tung, rồszaa i mộetre t bao lớzhgo n bay vàykqs o giữeurg a nghịgtrk sựbeno đgisf ưxgqm ờgisf ng đgisf ếblaq n vùugwz mộetre t cálphx i, rơulgk i ngay trưxgqm ớzhgo c mặwaaa t Lýfnft Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t. Ôrcfy ng vộetre i phálphx t mộetre t chiêyoyi u chưxgqm ởmylc ng, đgisf ẩjftx y vàykqs o vậohib t kia. Vậohib t ấtgdj y bay nhẹszaa nhàykqs ng xuốlbxl ng giữeurg a đgisf iệjftx n. Quan Tổcbhq ng-lĩeqcg nh thịgtrk -vệjftx Điufj ỗzcfv Oanh vộetre i mởmylc bao ra, thìxpjz trong đgisf ógfzl cógfzl mộetre t xálphx c ngưxgqm ờgisf i, mặwaaa c y phụwaaa c thịgtrk vệjftx ; cổcbhq bịgtrk bẻxvmf gẫxgqm y, đgisf ầzipq u y gậohib p xuốlbxl ng lưxgqm ng, hai mắgisf t trợduwg n ngưxgqm ợduwg c, málphx u từmskj miệjftx ng chảdagv y ra khắgisf p ngưxgqm ờgisf i. Miệjftx ng y cógfzl cálphx i đgisf ùugwz i chógfzl luộetre c nhéxufh t sâktvv u vàykqs o trong họoayh ng. Mọoayh i ngưxgqm ờgisf i đgisf ềiykr u bậohib t lêyoyi n tiếblaq ng kêyoyi u:
– Mộetre c-tồszaa n Vọoayh ng-thêyoyi hòcphz a thưxgqm ợduwg ng.
Điufj ỗzcfv Oanh lôktvv i xálphx c chếblaq t khỏeurg i bao vảdagv i, trêyoyi n lưxgqm ng y cógfzl mảdagv nh vảdagv i trắgisf ng, vớzhgo i hàykqs ng chữeurg viếblaq t bằblaq ng málphx u:
« Nọoayh c cổcbhq thằblaq ng béxufh con Điufj ỗzcfv -Oanh đgisf álphx nh mưxgqm ờgisf i roi vềiykr tộetre i bấtgdj t cẩjftx n. Làykqs m tổcbhq ng-lĩeqcg nh thịgtrk vệjftx màykqs khi họoayh p quốlbxl c sựbeno , đgisf ểjann gian nhâktvv n nghe trộetre m. Lầzipq n sau thìxpjz xửzcfv tửzcfv hìxpjz nh. »
Côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Ninh bậohib t kêyoyi u lớzhgo n lêyoyi n:
– Têyoyi n nàykqs y làykqs Điufj oàykqs n Quang-Minh. Y làykqs m việjftx c tạbcbu i Khu-mậohib t việjftx n củoygx a Quảdagv ng-Tâktvv y Nam-lộetre . Y giảdagv làykqs m ngưxgqm ờgisf i Việjftx t, rồszaa i thi vàykqs o trưxgqm ờgisf ng Trung-nghĩeqcg a, vìxpjz vămylc n họoayh c, võlkea côktvv ng y đgisf ềiykr u giỏeurg i, nêyoyi n đgisf ưxgqm ợduwg c Quang-Thạbcbu ch cho làykqs m đgisf ạbcbu i đgisf ệjftx tửzcfv .
Côktvv ng chúyoyi a lấtgdj y trong bọoayh c y ra mộetre t tậohib p giấtgdj y. Trêyoyi n giấtgdj y, đgisf ầzipq y nhữeurg ng chữeurg . Nàykqs ng đgisf ưxgqm a đgisf ếblaq n cho nhàykqs vua cùugwz ng Ỷlovp -Lan đgisf ọoayh c. Trêyoyi n giấtgdj y ghi chéxufh p gầzipq n nhưxgqm đgisf ầzipq y đgisf ủoygx nhữeurg ng gìxpjz triềiykr u đgisf ìxpjz nh Điufj ạbcbu i-Việjftx t đgisf ãoqkk họoayh p bàykqs n từmskj hồszaa i chiềiykr u. Dưxgqm ờgisf ng nhưxgqm y ghi chéxufh p chưxgqm a xong, đgisf ãoqkk bịgtrk giếblaq t, nêyoyi n thiếblaq u đgisf oạbcbu n cuốlbxl i.
Ỷlovp -Lan, Quálphx ch Sĩeqcg -An, Lýfnft Kếblaq -Nguyêyoyi n cũawgz ng đgisf ãoqkk nhậohib n ra Điufj oàykqs n Quang-Minh. Ba ngưxgqm ờgisf i nhìxpjz n nhau, rồszaa i lắgisf c đgisf ầzipq u, nhưxgqm tựbeno nhủoygx :
– Cũawgz ng may Mộetre c-tồszaa n hòcphz a thưxgqm ợduwg ng khálphx m phálphx ra, bằblaq ng khôktvv ng thìxpjz bao nhiêyoyi u cơulgk mậohib t đgisf ềiykr u lọoayh t vàykqs o tay bọoayh n Tốlbxl ng.
Điufj ỗzcfv Oanh đgisf ếblaq n trưxgqm ớzhgo c mặwaaa t nhàykqs vua quỳdagv gốlbxl i:
– Mộetre c-tồszaa n bồszaa -tálphx t tuyêyoyi n phạbcbu t thầzipq n mưxgqm ờgisf i roi vềiykr tộetre i bấtgdj t cẩjftx n. Xin bệjftx hạbcbu cho thầzipq n thụwaaa hìxpjz nh, bằblaq ng khôktvv ng thìxpjz ... ngưxgqm ờgisf i phạbcbu t thầzipq n nặwaaa ng lắgisf m.
Nhàykqs vua đgisf ịgtrk nh ra lệjftx nh đgisf álphx nh Điufj ỗzcfv Oanh, thìxpjz tiêyoyi n-nưxgqm ơulgk ng Bảdagv o-Hòcphz a vẫxgqm y tay:
– Thôktvv i tha cho. Từmskj nay phảdagv i chúyoyi ýfnft kiểjann m soálphx t cẩjftx n thậohib n.
Biếblaq t khi Mộetre c-tồszaa n hòcphz a thưxgqm ợduwg ng phạbcbu t ai, màykqs tiêyoyi n nưxgqm ơulgk ng Bảdagv o-Hòcphz a lêyoyi n tiếblaq ng âktvv n xálphx , làykqs ôktvv ng khôktvv ng truy phạbcbu t tộetre i nhâktvv n nữeurg a, Điufj ỗzcfv Oanh hưxgqm ớzhgo ng tiêyoyi n nưxgqm ơulgk ng hàykqs nh lễxgqm :
– Điufj a tạbcbu sưxgqm phụwaaa đgisf ạbcbu i xálphx .
Niêyoyi n hiệjftx u Thiêyoyi n-huốlbxl ng Bảdagv o-tưxgqm ợduwg ng thứlbxl nhìxpjz , đgisf ờgisf i vua Thálphx nh-tôktvv ng nhàykqs Lýfnft (1069), Xuâktvv n, thálphx ng hai, ngàykqs y Điufj inh-Dậohib u (dưxgqm ơulgk ng-lịgtrk ch 24-2-1069) bêyoyi n Trung-quốlbxl c nhằblaq m niêyoyi n hiệjftx u Hy-ninh thứlbxl nhìxpjz đgisf ờgisf i Tốlbxl ng Thầzipq n-tôktvv n.
Ghi chúyoyi
Vua thứlbxl ba củoygx a triềiykr u Lýfnft têyoyi n thựbeno c làykqs Nhậohib t-tôktvv ng, con đgisf ầzipq u lòcphz ng củoygx a Thálphx i-tôktvv ng, lêyoyi n ngôktvv i vua nămylc m Giálphx p-Ngọoayh (1054), lấtgdj y niêyoyi n hiệjftx u làykqs Long-thụwaaa y Thálphx i-bìxpjz nh. Điufj ếblaq n nămylc m Kỷptjg -Hợduwg i (1059) cảdagv i niêyoyi n làykqs Chưxgqm ơulgk ng-thálphx nh Gia-khálphx nh. Nămylc m Bímgep nh-Ngọoayh (1066) nhâktvv n sinh thálphx i-tửzcfv Càykqs n-Điufj ứlbxl c, cảdagv i nguyêyoyi n làykqs Long-chưxgqm ơulgk ng Thiêyoyi n-tựbeno . Chỉtsxf hai nămylc m sau, nămylc m Mậohib u-Thâktvv n (1068) nhâktvv n đgisf ưxgqm ợduwg c hiếblaq n voi trắgisf ng, coi làykqs đgisf iềiykr m làykqs nh, cảdagv i niêyoyi n làykqs Thiêyoyi n-huốlbxl ng Bảdagv o-tưxgqm ợduwg ng. Hồszaa i đgisf ầzipq u nămylc m 1069 vẫxgqm n còcphz n dùugwz ng niêyoyi n hiệjftx u Thiêyoyi n-huốlbxl ng Bảdagv o-tưxgqm ợduwg ng. Điufj ếblaq n giữeurg a nămylc m, sau chiếblaq n thắgisf ng mớzhgo i đgisf ổcbhq i làykqs Thầzipq n-vũawgz nguyêyoyi n niêyoyi n. Kểjann từmskj đgisf ầzipq u đgisf ờgisf i Lýfnft , cálphx c vua vẫxgqm n lấtgdj y quốlbxl c hiệjftx u làykqs Điufj ạbcbu i-Việjftx t, nhưxgqm ng trêyoyi n vămylc n kiệjftx n chưxgqm a bao giờgisf dùugwz ng chímgep nh thứlbxl c. Điufj ếblaq n đgisf ờgisf i vua Thálphx nh-tôktvv ng, ngàykqs i chímgep nh thứlbxl c dùugwz ng quốlbxl c danh Điufj ạbcbu i-Việjftx t trong vămylc n kiệjftx n, vàykqs cảdagv ngay vớzhgo i nhữeurg ng vămylc n kiệjftx n bang giao vớzhgo i Tốlbxl ng. Vìxpjz hồszaa i đgisf ógfzl Điufj ạbcbu i-Việjftx t quálphx mạbcbu nh, khiếblaq n Tốlbxl ng kiềiykr ng! »
Sálphx ng sớzhgo m, xung quanh đgisf iệjftx n Uy-viễxgqm n bao trùugwz m mộetre t khôktvv ng khímgep uy nghi cùugwz ng cựbeno c. Trêyoyi n trờgisf i, lúyoyi c nàykqs o cùugwz ng cógfzl hai chựbeno c chim ưxgqm ng bay lưxgqm ợduwg n tuầzipq n hàykqs nh, theo lệjftx nh củoygx a mộetre t Ưxufh ng-binh đgisf ứlbxl ng trêyoyi n ngọoayh n câktvv y đgisf iềiykr u khiểjann n. Xung quanh đgisf iệjftx n, giálphx p-sĩeqcg gưxgqm ơulgk m đgisf ao sálphx ng ngờgisf i, đgisf ứlbxl ng canh gálphx c, thâktvv n bấtgdj t đgisf ộetre ng nhưxgqm nhữeurg ng pho tưxgqm ợduwg ng đgisf álphx . Vòcphz ng ngoàykqs i Ngao-binh dàykqs n hơulgk n trămylc m chógfzl sógfzl i tuầzipq n hàykqs nh. Nhữeurg ng đgisf ạbcbu i thầzipq n, tưxgqm ớzhgo ng lĩeqcg nh dùugwz thịgtrk vệjftx đgisf ãoqkk quen, nhưxgqm ng khi vàykqs o đgisf iệjftx n cũawgz ng phảdagv i bỏeurg mũawgz , đgisf ểjann xem mặwaaa t. Ai cũawgz ng biếblaq t đgisf âktvv y làykqs cuộetre c họoayh p cựbeno c mậohib t.
Điufj úyoyi ng giờgisf Thìxpjz n, Thiêyoyi n-huốlbxl ng Bảdagv o-tưxgqm ợduwg ng hoàykqs ng đgisf ếblaq đgisf i trưxgqm ớzhgo c, phímgep a sau làykqs Ỷlovp -Lan thầzipq n-phi, cógfzl thịgtrk vệjftx hộetre tốlbxl ng đgisf ếblaq n đgisf iệjftx n Uy-viễxgqm n. Hoàykqs ng đgisf ếblaq vàykqs o trong rồszaa i, thìxpjz đgisf àykqs n chógfzl sógfzl i khéxufh p vòcphz ng vậohib y. Kểjann từmskj giờgisf nàykqs y, nộetre i bấtgdj t xuấtgdj t, ngoạbcbu i bấtgdj t nhậohib p.
Nhạbcbu c cửzcfv bàykqs i Nguyêyoyi n-thọoayh (đgisf ãoqkk nógfzl i trong hồszaa i trưxgqm ớzhgo c), bálphx o hiệjftx u vua thiếblaq t đgisf ạbcbu i triềiykr u.
Lễxgqm nghi tấtgdj t.
Quan Tổcbhq ng-lĩeqcg nh thịgtrk -vệjftx Điufj ỗzcfv Oanh thâktvv n tiễxgqm n mộetre t trămylc m hai mưxgqm ơulgk i nhạbcbu c côktvv ng rờgisf i khỏeurg i đgisf iệjftx n.
Nămylc m trưxgqm ớzhgo c mỗzcfv i khi thiếblaq t triềiykr u Tểjann -tưxgqm ớzhgo ng Lýfnft Điufj ạbcbu o-Thàykqs nh tâktvv u đgisf iềiykr u gìxpjz , phảdagv i xưxgqm ng têyoyi n, cùugwz ng toàykqs n vẹszaa n chứlbxl c tưxgqm ớzhgo c. Thálphx ng trưxgqm ớzhgo c đgisf âktvv y, hoàykqs ng-đgisf ếblaq giálphx ng chỉtsxf ban cho ôktvv ng khi tâktvv u khôktvv ng phảdagv i xưxgqm ng têyoyi n nữeurg a. Kểjann từmskj khi triềiykr u Lýfnft lậohib p lêyoyi n đgisf ếblaq n giờgisf , chỉtsxf cógfzl mìxpjz nh Khai-Quốlbxl c vưxgqm ơulgk ng đgisf ưxgqm ợduwg c ban cho danh dựbeno nàykqs y, nay Tểjann tưxgqm ớzhgo ng Lýfnft Điufj ạbcbu o-Thàykqs nh làykqs ngưxgqm ờgisf i thứlbxl nhìxpjz .
Ôrcfy ng tâktvv u:
– Hôktvv m nay thiếblaq t triềiykr u cơulgk mậohib t, đgisf ểjann quyếblaq t đgisf ịgtrk nh kếblaq sálphx ch bìxpjz nh Chiêyoyi m. Tấtgdj t cảdagv tưxgqm ớzhgo ng soálphx i, đgisf ôktvv -đgisf ốlbxl c liêyoyi n hệjftx đgisf ềiykr u tềiykr tựbeno u. Riêyoyi ng quốlbxl c-phụwaaa thálphx nh thểjann bấtgdj t an, nêyoyi n quốlbxl c-mẫxgqm u phảdagv i sămylc n sógfzl c ngưxgqm ờgisf i, thàykqs nh ra vắgisf ng mặwaaa t. Khálphx c vớzhgo i mọoayh i lầzipq n, hôktvv m nay tấtgdj t cảdagv lụwaaa c vịgtrk phu nhâktvv n phụwaaa giúyoyi p Ỷlovp -Lan thầzipq n phi cũawgz ng tham dựbeno đgisf ểjann biếblaq t tìxpjz nh hìxpjz nh.
Ôrcfy ng chỉtsxf sálphx u phu nhâktvv n:
– Tâktvv u bệjftx hạbcbu , sálphx u vịgtrk phu nhâktvv n trợduwg giúyoyi p thầzipq n-phi làykqs : côktvv ng chúyoyi a Thiêyoyi n-Ninh giúyoyi p vềiykr việjftx c bộetre Hộetre , nộetre i cung, Hoàykqs ng-thàykqs nh. Côktvv ng chúyoyi a Điufj ộetre ng-Thiêyoyi n trợduwg giúyoyi p vềiykr việjftx c bộetre Hìxpjz nh. Vưxgqm ơulgk ng-phi Trung-thàykqs nh vưxgqm ơulgk ng Hoằblaq ng-Châktvv n làykqs Nguyễxgqm n-thịgtrk Trinh-Dung trợduwg gúyoyi p vềiykr Binh-bộetre , Khu-mậohib t việjftx n. Vưxgqm ơulgk ng phi Tímgep n-nghĩeqcg a vưxgqm ơulgk ng Chiêyoyi u-vămylc n làykqs Lêyoyi Ngọoayh c-Nam giúyoyi p vềiykr Lạbcbu i-bộetre . Phu-nhâktvv n Điufj ịgtrk nh-viễxgqm n tưxgqm ớzhgo ng quâktvv n Nguyễxgqm n Cămylc n làykqs Vũawgz Thanh-Thảdagv o giúyoyi p vềiykr Côktvv ng-bộetre . Phu nhâktvv n củoygx a Tảdagv -thiêyoyi n ngưxgqm u vệjftx thưxgqm ợduwg ng tưxgqm ớzhgo ng quâktvv n Bùugwz i Hoàykqs ng-Quan làykqs Trầzipq n-thịgtrk Ngọoayh c-Huệjftx giúyoyi p vềiykr Lễxgqm -bộetre . Xin bệjftx hạbcbu ban chỉtsxf .
Nhàykqs vua hưxgqm ớzhgo ng vàykqs o hai con trai củoygx a quốlbxl c-phụwaaa làykqs Trung-thàykqs nh vưxgqm ơulgk ng Hoằblaq ng-Châktvv n, Tímgep n-nghĩeqcg a vưxgqm ơulgk ng Chiêyoyi u-vămylc n, hỏeurg i:
– Hôktvv m qua trẫxgqm m đgisf ếblaq n thămylc m Quốlbxl c-phụwaaa , ngưxgqm ờgisf i cógfzl vẻxvmf mệjftx t. Trẫxgqm m dâktvv ng sâktvv m thang. Khôktvv ng biếblaq t tìxpjz nh trạbcbu ng nay ra sao?
Tímgep n-nghĩeqcg a vưxgqm ơulgk ng Chiêyoyi u-Vămylc n tâktvv u:
– Điufj ạbcbu tạbcbu bệjftx hạbcbu , phụwaaa vưxgqm ơulgk ng chỉtsxf còcphz n mệjftx t chúyoyi t ímgep t thôktvv i.
Long-tâktvv m mởmylc rộetre ng, nhàykqs vua hưxgqm ớzhgo ng vàykqs o chưxgqm tưxgqm ớzhgo ng ban chỉtsxf :
– Từmskj khi mởmylc nưxgqm ớzhgo c, đgisf ờgisf i nàykqs o cũawgz ng cógfzl nhữeurg ng anh hùugwz ng cầzipq m gưxgqm ơulgk m ra trậohib n đgisf ểjann bảdagv o vệjftx đgisf ấtgdj t tổcbhq . Nưxgqm ớzhgo c Chiêyoyi m-thàykqs nh, vốlbxl n thuộetre c tộetre c Việjftx t. Nhưxgqm ng trong hơulgk n nghìxpjz n nămylc m tộetre c Việjftx t ta bịgtrk Trung-quốlbxl c cai trịgtrk , họoayh bỏeurg rơulgk i vùugwz ng phímgep a Nam Điufj ạbcbu i-Việjftx t. Trong khi đgisf ógfzl , mộetre t dịgtrk tộetre c Mãoqkk -lịgtrk -álphx vốlbxl n làykqs dâktvv n man mọoayh i ven biểjann n, hung dữeurg , khôktvv ng vămylc n hógfzl a, tiếblaq n dầzipq n lêyoyi n phímgep a Bắgisf c, chiếblaq m lĩeqcg nh vùugwz ng Việjftx t-thưxgqm ờgisf ng, chia cắgisf t lậohib p ra nưxgqm ớzhgo c Chiêyoyi m-thàykqs nh, Châktvv n-lạbcbu p. Tuy nhiêyoyi n, Châktvv n-lạbcbu p vẫxgqm n do tộetre c Việjftx t cai trịgtrk . Duy Chiêyoyi m-thàykqs nh, tộetre c Mãoqkk luôktvv n nổcbhq i lêyoyi n giếblaq t tộetre c Việjftx t lậohib p triềiykr u đgisf ạbcbu i. Mỗzcfv i khi triềiykr u đgisf ạbcbu i tộetre c Mãoqkk cầzipq m quyềiykr n, làykqs chúyoyi ng đgisf em quâktvv n vưxgqm ợduwg t biểjann n hoặwaaa c tràykqs n qua biêyoyi n giớzhgo i vàykqs o cưxgqm ớzhgo p phálphx phímgep a Nam ta. Triềiykr u đgisf ìxpjz nh nhiềiykr u lầzipq n sai sứlbxl vàykqs o rămylc n dạbcbu y, chúyoyi ng gửzcfv i sứlbxl sang tạbcbu tộetre i, nhưxgqm ng chứlbxl ng nàykqs o tậohib t ấtgdj y. Hôktvv m nay tạbcbu tộetre i, ngàykqs y mai lạbcbu i tálphx i phạbcbu m. Tộetre i quấtgdj y rốlbxl i biêyoyi n thùugwz y còcphz n cógfzl thểjann làykqs m ngơulgk cho đgisf ưxgqm ợduwg c. Gầzipq n đgisf âktvv y, Chếblaq Củoygx gửzcfv i sứlbxl sang Tốlbxl ng, ưxgqm ớzhgo c hẹszaa n vớzhgo i Tốlbxl ng cùugwz ng khởmylc i binh đgisf álphx nh phálphx Điufj ạbcbu i-Việjftx t. Tốlbxl ng hứlbxl a, cắgisf t vùugwz ng đgisf ấtgdj t từmskj Thanh-hógfzl a trởmylc vàykqs o phong cho Chếblaq Củoygx . Từmskj đgisf ấtgdj y Chếblaq Củoygx đgisf ồszaa n trữeurg lưxgqm ơulgk ng thảdagv o, thao luyệjftx n quâktvv n sĩeqcg , đgisf ógfzl ng chiếblaq n thuyềiykr n, đgisf ịgtrk nh nămylc m tớzhgo i cùugwz ng Tốlbxl ng tiếblaq n quâktvv n vàykqs o Điufj ạbcbu i-Việjftx t ta. Than ôktvv i! Trẫxgqm m nhậohib n ngôktvv i từmskj liệjftx t tổcbhq , muốlbxl n cho dâktvv n giầzipq u, hạbcbu nh phúyoyi c nhưxgqm thờgisf i vua Hùugwz ng, vua Trưxgqm ng, màykqs Bắgisf c thìxpjz Tốlbxl ng khôktvv ng đgisf ểjann yêyoyi n. Nam thìxpjz Chiêyoyi m quấtgdj y phálphx . Cùugwz ng chẳlovp ng đgisf ãoqkk câktvv y muốlbxl n lặwaaa ng, giógfzl chẳlovp ng muốlbxl n đgisf ừmskj ng, trẫxgqm m phảdagv i tựbeno vệjftx . Trong phéxufh p dụwaaa ng binh, tiêyoyi n hạbcbu thủoygx chếblaq nhâktvv n, hậohib u hạbcbu thủoygx chếblaq ưxgqm nhâktvv n (mìxpjz nh ra tay trưxgqm ớzhgo c thìxpjz khốlbxl ng chếblaq đgisf ưxgqm ợduwg c ngưxgqm ờgisf i, mìxpjz nh ra tay sau thìxpjz bịgtrk ngưxgqm ờgisf i khốlbxl ng chếblaq ). Nay trẫxgqm m họoayh p chưxgqm khanh tạbcbu i đgisf âktvv y đgisf ểjann bàykqs n đgisf ịgtrk nh kếblaq sálphx ch tiếblaq n quâktvv n phạbcbu t Chiêyoyi m.
Ngàykqs i gọoayh i Lýfnft Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t:
– Ngưxgqm ờgisf i hãoqkk y lạbcbu i đgisf âktvv y.
Lýfnft Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t quỳdagv gốlbxl i trưxgqm ớzhgo c ngai vàykqs ng. Nhàykqs vua cầzipq m thanh Thưxgqm ợduwg ng-phưxgqm ơulgk ng bảdagv o kiếblaq m trao cho ôktvv ng, rồszaa i ban chỉtsxf :
– Ngưxgqm ờgisf i vớzhgo i ta cógfzl tìxpjz nh sưxgqm thúyoyi c, sưxgqm đgisf iệjftx t, ngưxgqm ờgisf i lạbcbu i làykqs bạbcbu n họoayh c vớzhgo i ta từmskj thờgisf i thơulgk ấtgdj u. Sau duyêyoyi n đgisf ưxgqm a đgisf ẩjftx y ngưxgqm ờgisf i thàykqs nh nghĩeqcg a tửzcfv củoygx a ta. Suốlbxl t hơulgk n hai mưxgqm ơulgk i nămylc m qua, ta vớzhgo i ngưxgqm ờgisf i tuy nghĩeqcg a làykqs chúyoyi a tôktvv i, nhưxgqm ng tìxpjz nh thìxpjz e hơulgk n ruộetre t thịgtrk t. Hôktvv m nay ta thâktvv n chinh, phong ngưxgqm ờgisf i làykqs m nguyêyoyi n soálphx i. Cuộetre c Nam chinh nàykqs y làykqs cuộetre c chiếblaq n mộetre t mấtgdj t mộetre t còcphz n. Nếblaq u ta thắgisf ng, thìxpjz Tốlbxl ng khôktvv ng dálphx m đgisf em quâktvv n qua. Ta bạbcbu i, thìxpjz Tốlbxl ng sẽeavr dốlbxl c quâktvv n chiếblaq m nưxgqm ớzhgo c đgisf álphx nh ta. Ta thắgisf ng, thìxpjz Điufj ạbcbu i-Việjftx t còcphz n, nhưxgqm ta bạbcbu i thìxpjz Điufj ạbcbu i-Việjftx t mấtgdj t. Nàykqs y Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t, ngưxgqm ờgisf i thắgisf ng thìxpjz Điufj ạbcbu i-Việjftx t còcphz n, ngưxgqm ờgisf i bạbcbu i, Điufj ạbcbu i-Việjftx t mấtgdj t. Điufj ạbcbu i-Việjftx t còcphz n hay mấtgdj t hoàykqs n toàykqs n do ngưxgqm ờgisf i đgisf ấtgdj y.
Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t tiếblaq p kiếblaq m:
– Thầzipq n xin hếblaq t sứlbxl c mìxpjz nh đgisf ểjann bảdagv o vệjftx đgisf ấtgdj t tổcbhq .
Nhàykqs vua rógfzl t ngựbeno tửzcfv u ban cho Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t ba chung. Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t uốlbxl ng rồszaa i, đgisf ứlbxl ng dậohib y, ngồszaa i vàykqs o ghếblaq dàykqs nh cho nguyêyoyi n soálphx i. Ôrcfy ng hưxgqm ớzhgo ng vàykqs o cửzcfv tọoayh a:
– Phàykqs m ra quâktvv n, thìxpjz phảdagv i lo phòcphz ng vệjftx cămylc n bảdagv n. Ta Nam chinh, thìxpjz trưxgqm ớzhgo c hếblaq t phảdagv i phòcphz ng Tốlbxl ng ởmylc phưxgqm ơulgk ng Bắgisf c cógfzl thểjann đgisf álphx nh úyoyi p. Xin mờgisf i Lạbcbu ng-châktvv u quốlbxl c-côktvv ng trìxpjz nh bầzipq y vềiykr tìxpjz nh hìxpjz nh mớzhgo i nhấtgdj t củoygx a Tốlbxl ng đgisf ãoqkk .
Thâktvv n Thiệjftx u-Cựbeno c tâktvv u:
– Thầzipq n Hữeurg u kim-ngôktvv thưxgqm ợduwg ng-tưxgqm ớzhgo ng quâktvv n, lĩeqcg nh Điufj ạbcbu i-tưxgqm -mãoqkk Bắgisf c-biêyoyi n, Lạbcbu ng-châktvv u quốlbxl c-côktvv ng kímgep nh xin tâktvv u trìxpjz nh vềiykr tìxpjz nh hìxpjz nh Tốlbxl ng. Nămylc m trưxgqm ớzhgo c thầzipq n đgisf ãoqkk tâktvv u vềiykr việjftx c Nhâktvv n-tôktvv ng bêyoyi n Tốlbxl ng bămylc ng hàykqs , Hy-Ninh đgisf ếblaq lêyoyi n ngôktvv i, triềiykr u đgisf ìxpjz nh chia làykqs m hai phe. Mộetre t chủoygx xâktvv m Nam thùugwz y vàykqs mộetre t phe chủoygx hòcphz a. Nhưxgqm ng mớzhgo i đgisf âktvv y, mộetre t biếblaq n cốlbxl rung đgisf ộetre ng Trung-nguyêyoyi n, cógfzl ảdagv nh hưxgqm ởmylc ng lớzhgo n lao vôktvv cùugwz ng đgisf ếblaq n cálphx c nưxgqm ớzhgo c lâktvv n bang. Điufj ógfzl làykqs Tốlbxl ng mớzhgo i nảdagv y ra mộetre t thiêyoyi n tàykqs i, thôktvv ng kim bálphx c cổcbhq têyoyi n làykqs Vưxgqm ơulgk ng An-Thạbcbu ch. An-Thạbcbu ch cógfzl chưxgqm ơulgk ng trìxpjz nh cảdagv i cálphx ch làykqs m cho nưxgqm ớzhgo c giầzipq u, binh mạbcbu nh. Nếblaq u cuộetre c cảdagv i cálphx ch củoygx a Thạbcbu ch thàykqs nh côktvv ng, cógfzl thểjann đgisf ưxgqm a Tốlbxl ng đgisf ếblaq n giầzipq u mạbcbu nh bấtgdj t khảdagv đgisf ưxgqm ơulgk ng.
Nhàykqs vua phálphx n:
– Trẫxgqm m theo dõlkea i tấtgdj u trìxpjz nh củoygx a Khu-mậohib t việjftx n nógfzl i vềiykr cuộetre c cảdagv i cálphx ch nàykqs y lẻxvmf tẻxvmf . Nay khanh khálphx trìxpjz nh bầzipq y thựbeno c chi tiếblaq t vụwaaa nàykqs y đgisf ểjann triềiykr u thầzipq n cùugwz ng biếblaq t. Trưxgqm ớzhgo c hếblaq t khanh nógfzl i vềiykr tiểjann u sửzcfv Vưxgqm ơulgk ng An-Thạbcbu ch đgisf ãoqkk . Tạbcbu i sao y đgisf ang làykqs mộetre t chứlbxl c quan nhỏeurg , bỗzcfv ng chốlbxl c nhảdagv y lêyoyi n đgisf ịgtrk a vịgtrk tểjann thầzipq n? Ai đgisf ãoqkk tiếblaq n cửzcfv y? Tiếblaq n cửzcfv trong trưxgqm ờgisf ng hợduwg p nàykqs o? Chưxgqm ơulgk ng trìxpjz nh cảdagv i cálphx ch củoygx a y ra sao, màykqs lạbcbu i gọoayh i làykqs Tâktvv n-phálphx p.
Thiệjftx u-Cựbeno c lấtgdj y ta mộetre t sốlbxl thẻxvmf tre, trêyoyi n viếblaq t đgisf ầzipq y chữeurg , rồszaa i liềiykr c qua mộetre t lưxgqm ợduwg t. Ôrcfy ng tâktvv u:
– Vưxgqm ơulgk ng An-Thạbcbu ch, hiệjftx u làykqs Bálphx n-sơulgk n, tựbeno làykqs Giớzhgo i-phủoygx , ngưxgqm ờgisf i đgisf ấtgdj t Lâktvv m-xuyêyoyi n thuộetre c Phủoygx -châktvv u, sinh giờgisf Tuấtgdj t ngàykqs y 12 thálphx ng 11 nămylc m Tâktvv n-Dậohib u niêyoyi n hiệjftx u Thiêyoyi n-hy thứlbxl tưxgqm đgisf ồszaa i Tốlbxl ng Châktvv n-tôktvv ng, so vớzhgo i bảdagv n triềiykr u làykqs niêyoyi n hiệjftx u Thuậohib n-thiêyoyi n thứlbxl 12 đgisf ờgisf i đgisf ứlbxl c Thálphx i-tổcbhq (1021).
Ghi chúyoyi
Xéxufh t sốlbxl Tửzcfv -vi củoygx a Vưxgqm ơulgk ng An-Thạbcbu ch thìxpjz thấtgdj y: mệjftx nh lậohib p tạbcbu i Dầzipq n, Cựbeno -môktvv n, Thálphx i-dưxgqm ơulgk ng thủoygx mệjftx nh. Cálphx t tinh phùugwz gồszaa m Hógfzl a-lộetre c, Hógfzl a-quyềiykr n, Hógfzl a-khoa, Vămylc n-khúyoyi c, Tảdagv -phụwaaa , Thiêyoyi n-khôktvv i. Thựbeno c trêyoyi n đgisf ờgisf i nghiêyoyi n cứlbxl u Tửzcfv -vi, chưxgqm a bao giờgisf tôktvv i thấtgdj y mộetre t lálphx sốlbxl lạbcbu i hộetre i đgisf ủoygx tấtgdj t cảdagv nhữeurg ng cálphx t thiêyoyi n vềiykr biệjftx n thuyếblaq t ởmylc mệjftx nh nhưxgqm vậohib y. Cựbeno -môktvv n, Thálphx i-dưxgqm ơulgk ng ởmylc Dầzipq n làykqs cálphx ch Nhậohib t xuấtgdj t thiêyoyi n môktvv n, cảdagv hai sao đgisf ềiykr u làykqs quyềiykr n tinh, khiếblaq n đgisf ưxgqm ơulgk ng sốlbxl nógfzl i giỏeurg i, nógfzl i đgisf ưxgqm ợduwg c nhiềiykr u ngưxgqm ờgisf i nghe; thôktvv ng minh tuyệjftx t đgisf ỉtsxf nh, nổcbhq i tiếblaq ng khi sốlbxl ng, chếblaq t rồszaa i muôktvv n đgisf ờgisf i sau còcphz n đgisf ưxgqm ợduwg c ngưxgqm ờgisf i ta khâktvv m phụwaaa c. Điufj ãoqkk vậohib y Cựbeno ngộetre Quyềiykr n, đgisf ắgisf c thêyoyi m cálphx ch « Quyềiykr n hộetre i Cựbeno , Vũawgz anh hùugwz ng ». Nêyoyi n ôktvv ng làykqs mộetre t loạbcbu i anh hùugwz ng củoygx a Tốlbxl ng. Điufj ãoqkk hếblaq t đgisf âktvv u, còcphz n hộetre i Khoa, Xưxgqm ơulgk ng khiếblaq n cho côktvv ng danh nhẹszaa bưxgqm ớzhgo c, đgisf ưxgqm ợduwg c ngưxgqm ờgisf i đgisf ờgisf i kímgep nh trọoayh ng. Khoa, Xưxgqm ơulgk ng, Lộetre c tạbcbu o cho ôktvv ng thàykqs nh đgisf ạbcbu i vămylc n hàykqs o, đgisf ạbcbu i thi hàykqs o, đgisf ạbcbu i tưxgqm tưxgqm ởmylc ng gia. Cung quan vôktvv chálphx nh diệjftx u tạbcbu i Ngọoayh ; Nhậohib t tạbcbu i Dầzipq n, Nguyệjftx t tạbcbu i Týfnft chiếblaq u lêyoyi n làykqs cálphx ch Nhậohib t, Nguyệjftx t tịgtrk nh minh, tálphx cửzcfv u trùugwz ng ưxgqm kim đgisf iệjftx n, nghiãoqkk làykqs làykqs m tểjann thầzipq n. Vìxpjz Thiêyoyi n-khôktvv i thủoygx mệjftx nh, Thiêyoyi n-việjftx t cưxgqm quan, đgisf ắgisf c cálphx ch tọoayh a quýfnft hưxgqm ớzhgo ng quýfnft nêyoyi n thi tiếblaq n-sĩeqcg ôktvv ng đgisf ỗzcfv đgisf ầzipq u. Chỉtsxf tiếblaq c rằblaq ng Kìxpjz nh-dưxgqm ơulgk ng cưxgqm Tuấtgdj t, Điufj àykqs -la cưxgqm Thâktvv n chiếblaq u vàykqs o cung mệjftx nh nêyoyi n trêyoyi n hoạbcbu n đgisf ồszaa luôktvv n bịgtrk dèvcyu m pha, chỉtsxf trímgep ch.
Nhữeurg ng cảdagv i cálphx ch củoygx a ôktvv ng giốlbxl ng nhưxgqm nhữeurg ng biệjftx n phálphx p kinh tếblaq đgisf ờgisf i nay, đgisf i trưxgqm ớzhgo c Âulgk u-Mỹmylc cảdagv nghìxpjz n nămylc m. Nếblaq u Tốlbxl ng tậohib n dụwaaa ng cảdagv i cálphx ch nàykqs y, thìxpjz thếblaq cuộetre c thay đgisf ổcbhq i; Trung-quốlbxl c đgisf ãoqkk ngựbeno trịgtrk thếblaq giớzhgo i từmskj mấtgdj y thếblaq kỷptjg trưxgqm ớzhgo c, chứlbxl đgisf âktvv u đgisf ếblaq n nỗzcfv i bịgtrk Bálphx t-quốlbxl c làykqs m nhụwaaa c ởmylc cuốlbxl i thếblaq kỷptjg thứlbxl mưxgqm ờgisf i chímgep n. Chỉtsxf tiếblaq c rằblaq ng vìxpjz bịgtrk đgisf ồszaa ng liêyoyi u chỉtsxf trímgep ch, Vưxgqm ơulgk ng An-Thạbcbu ch xui vua Thầzipq n-tôktvv ng xâktvv m lămylc ng Điufj ạbcbu i-Việjftx t bịgtrk Ỷlovp -Lan vớzhgo i Lýfnft Thưxgqm ờgisf ng-Kiệjftx t đgisf álphx nh bạbcbu i, đgisf ưxgqm a đgisf ếblaq n ôktvv ng mấtgdj t chứlbxl c Tểjann -tưxgqm ớzhgo ng, rồszaa i cảdagv i cálphx ch củoygx a ôktvv ng bịgtrk bỏeurg .
– Tâ
Ỷ
– Cô
– Trư
Cả
– Loạ
Triề
Cô
– Loạ
Hì
– Khả
Thiê
– Đ
Cô
– Ngư
Hộ
– Tâ
– Thư
Cô
– Đ
Nà
– Thầ
Nhà
– Đ
Triề
– Đ
Cử
Cô
– Đ
Cô
– Đ
Nà
– Đ
Nhà
– Cô
Cô
– Thầ
Nhà
– Cô
Ỷ
– Thiế
Triề
Long-tâ
– Trẫ
Cô
– Sư
Tô
– Thờ
Đ
– Thỉ
Tô
– Đ
Ô
– Mộ
Ô
Cử
– Thư
Tô
– Ta chia nhâ
Ô
– Việ
Vua bà
– Mấ
Ỷ
– Kinh sư
Nhà
– Xin thầ
Lý
Nhà
– Xin sư
– Bâ
Ô
Phò
– Chú
Tô
– Như
Ô
– Bâ
Nhà
– Trư
Nhà
– Tre già
Nhà
– Khanh hiệ
Quan đ
– Hiệ
Nhà
– Xin Quố
Khai-Quố
– Đ
Đ
– Thiê
Nhà
– Từ
Ngà
– Về
Phò
– Tâ
Nhà
– Vậ
Nhà
– Trong lầ
Tô
– Hoà
Cử
Lú
Nhà
– Sư
– Ban nã
Nhà
– Xin thầ
Tể
– Đ
Từ
Nhà
– Quan Đ
Mộ
Long tâ
– Vậ
Quố
– Thờ
Vua bà
– Lờ
Nhà
– Nhớ
Nhà
– Mặ
Nhà
– Thà
Tô
– Bâ
Hộ
– Trư
Nhà
– Ninh nhi! Từ
Cô
– Tâ
Cô
– Từ
Cô
Thư
– Khả
Cô
– Nư
Ỷ
– Hồ
– Tâ
Vua bà
– Thờ
Cô
Thấ
– Việ
Ỷ
– Hô
Cung nga, thá
Nhà
– Bã
Nhạ
– Mộ
Đ
« Nọ
Cô
– Tê
Cô
Ỷ
– Cũ
Đ
– Mộ
Nhà
– Thô
Biế
– Đ
Niê
Ghi chú
Vua thứ
Sá
Đ
Nhạ
Lễ
Quan Tổ
Nă
Ô
– Hô
Ô
– Tâ
Nhà
– Hô
Tí
– Đ
Long-tâ
– Từ
Ngà
– Ngư
Lý
– Ngư
Thư
– Thầ
Nhà
– Phà
Thâ
– Thầ
Nhà
– Trẫ
Thiệ
– Vư
Ghi chú
Xé
Nhữ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
