Tiếgtqb p theo bộqnci Anh linh thầgtil n võyptc tộqnci c việkbuy t
............
Niêrjiu n hiệkbuy u Long-thụuybr y Thássxv i-bìmftq nh thứrjiu sássxv u, đqcan ờituw i vua Lýthpi Thássxv nh-tôynxs ng, làvocq năxodl m Kỷcbwo -Hợssxv i (1059), bêrjiu n Trung-nguyêrjiu n nhằcblf m niêrjiu n hiệkbuy u Gia-hựsuey u thứrjiu tưrdto , đqcan ờituw i vua Tốfanc ng Nhâzbbd n-tôynxs ng.
Bấjznh y giờituw vàvocq o tiếgtqb t thássxv ng hai, hoa soan nởiyzl rựsuey c bầgtil u trờituw i. Mỗsuey i trậkltd n giósuey thổbqzj i, làvocq y nhưrdto nhữirto ng cássxv nh hoa tíuzde m nhạpwrr t bay lảddan tảddan trong khôynxs ng gian. Bêrjiu n bờituw nhữirto ng con sôynxs ng nhỏqnci , hoa tầgtil m xuâzbbd n nởiyzl rựsuey c lêrjiu n mầgtil u hồirto ng. Nhữirto ng ássxv ng cỏqnci non ven đqcan ưrdto ờituw ng trổbqzj mầgtil u xanh non, mưrdto ớkbka t nhưrdto tơidyp . Giữirto a cảddan nh hoa xuâzbbd n rựsuey c rỡiyzl ấjznh y, mộqnci t kỵswlj binh phi nhưrdto bay trêrjiu n con đqcan ưrdto ờituw ng dàvocq i. Khi đqcan ếgtqb n cổbqzj ng làvocq ng Sủdtjq i, thìmftq ngừtbmt ng lạpwrr i. Toássxv n Hoàvocq ng-nam gássxv c cổbqzj ng đqcan ồirto ng loạpwrr t đqcan ứrjiu ng dậkltd y hỏqnci i:
– Huynh ơidyp i, cósuey côynxs ng văxodl n gìmftq đqcan ấjznh y?
Ghi chúfhef :
Thờituw i Lýthpi , con trai đqcan ếgtqb n tuổbqzj i mưrdto ờituw i sássxv u, thìmftq đqcan ưrdto ợssxv c làvocq ng làvocq m lễknyz rấjznh t trọuzde ng thểcxnr , rồirto i ghi têrjiu n vàvocq o mộqnci t cuốfanc n sổbqzj vàvocq ng. Kểcxnr từtbmt ngàvocq y ấjznh y đqcan ưrdto ợssxv c gọuzde i làvocq hoàvocq ng nam (con trai vua). Cũixmn ng kểcxnr từtbmt đqcan ấjznh y, hoàvocq ng nam đqcan ưrdto ợssxv c cấjznh p ruộqnci ng côynxs ng đqcan iềtbmt n đqcan ểcxnr cầgtil y cấjznh y, đqcan ưrdto ợssxv c tham dựsuey nhữirto ng buổbqzj i họuzde p củdtjq a làvocq ng xãpwrr , cùmftq ng đqcan ósuey ng gósuey p vàvocq o côynxs ng việkbuy c íuzde ch lợssxv i chung trong làvocq ng, ngoàvocq i nưrdto ớkbka c. Hoàvocq ng-nam đqcan ưrdto ợssxv c coi nhưrdto mộqnci t tàvocq i nguyêrjiu n quốfanc c gia. Sang triềtbmt u Lêrjiu , Nguyễknyz n đqcan ưrdto ợssxv c đqcan ổbqzj i thàvocq nh xuấjznh t đqcan inh.
Viêrjiu n kỵswlj binh vẻgtqb mặltpf t nghiêrjiu m trọuzde ng nósuey i vớkbka i ngưrdto ờituw i trưrdto ởiyzl ng toássxv n canh cổbqzj ng làvocq ng:
– Anh Tềtbmt àvocq . Cósuey lệkbuy nh khẩwunn n, tôynxs i cầgtil n trao tậkltd n tay cho ôynxs ng Lýthpi , anh đqcan ưrdto a tôynxs i vàvocq o ngay đqcan i.
Ngưrdto ờituw i trưrdto ởiyzl ng toássxv n Hoàvocq ng-nam, têrjiu n Tềtbmt cầgtil m cássxv i dùmftq i đqcan ássxv nh vàvocq o chiếgtqb c mõyptc hìmftq nh con cássxv mộqnci t hồirto i lẻgtqb ba tiếgtqb ng, rồirto i đqcan ứrjiu ng lêrjiu n, nósuey i vớkbka i viêrjiu n kỵswlj binh chạpwrr y trạpwrr m:
– Mờituw i huynh đqcan ếgtqb n nhàvocq cụuybr Lýthpi vớkbka i tôynxs i.
Hai ngưrdto ờituw i sósuey ng vai vàvocq o làvocq ng. Trong khi mộqnci t hoàvocq ng-nam khássxv c cầgtil m lấjznh y cưrdto ơidyp ng ngựsuey a củdtjq a viêrjiu n kỵswlj binh, cộqnci t vàvocq o gốfanc c câzbbd y bêrjiu n cạpwrr nh. Cụuybr Lýthpi -trưrdto ởiyzl ng đqcan ãpwrr khăxodl n ássxv o chỉrync nh tềtbmt đqcan ứrjiu ng đqcan ósuey n ởiyzl trưrdto ớkbka c cổbqzj ng nhàvocq . Viêrjiu n kịuazj binh cúfhef i đqcan ầgtil u chàvocq o:
– Kíuzde nh cụuybr Lýthpi . Cósuey thưrdto củdtjq a quan huyệkbuy n Gia-lâzbbd m đqcan ạpwrr t đqcan ếgtqb n cụuybr .
Ôzbbd ng Lýthpi tiếgtqb p thưrdto , miệkbuy ng cưrdto ờituw i:
– Mờituw i anh vàvocq o uốfanc ng chéjyim n tràvocq đqcan ãpwrr .
Viêrjiu n kỵswlj binh lắituw c đqcan ầgtil u:
– Chássxv u cảddan m ơidyp n cụuybr nhiềtbmt u, đqcan ểcxnr khi khássxv c. Chássxv u còjyim n phảddan i chạpwrr y trạpwrr m nữirto a.
Ghi chúfhef :
Thờituw i Lýthpi , Trầgtil n, nhữirto ng kịuazj binh chạpwrr y trạpwrr m, đqcan em lệkbuy nh từtbmt phủdtjq huyệkbuy n hay triềtbmt u đqcan ìmftq nh đqcan i cássxv c nơidyp i, đqcan ưrdto ợssxv c dâzbbd n chúfhef ng, hưrdto ơidyp ng đqcan ảddan ng quýthpi mếgtqb n, chiềtbmt u đqcan ãpwrr i vìmftq họuzde làvocq nhữirto ng ngưrdto ờituw i cósuey đqcan ứrjiu c hạpwrr nh tốfanc t, lạpwrr i phảddan i họuzde c lễknyz nghĩgtil a rồirto i mớkbka i đqcan ưrdto ợssxv c giao việkbuy c. Từtbmt đqcan ờituw i Lêrjiu vềtbmt sau, thìmftq triềtbmt u đqcan ìmftq nh, hay nghe lờituw i líuzde nh trạpwrr m bắituw t tộqnci i hưrdto ơidyp ng đqcan ảddan ng, nêrjiu n bọuzde n líuzde nh trạpwrr m thưrdto ờituw ng hốfanc ng hássxv ch vôynxs cùmftq ng. Hơidyp i týthpi làvocq hoạpwrr nh họuzde e, đqcan òjyim i tiềtbmt n, đqcan òjyim i ăxodl n uốfanc ng.
Viêrjiu n kỵswlj binh lễknyz phéjyim p chàvocq o rồirto i ra đqcan i. Cụuybr Lýthpi cầgtil m bao thưrdto lêrjiu n xem, ngoàvocq i đqcan ósuey ng dấjznh u con chim ưrdto ng bay trêrjiu n trờituw i, châzbbd n cặltpf p hai thanh gưrdto ơidyp m. Kinh nghiệkbuy m giúfhef p cụuybr biếgtqb t đqcan âzbbd y làvocq côynxs ng văxodl n củdtjq a Khu-mậkltd t việkbuy n. Cụuybr vộqnci i mởiyzl ra đqcan ọuzde c. Bứrjiu c côynxs ng văxodl n khássxv dàvocq i, đqcan ếgtqb n bốfanc n tờituw giấjznh y. Ðọuzde c xong, cụuybr bảddan o Tềtbmt :
– Chássxv u đqcan ássxv nh trốfanc ng mờituw i quan viêrjiu n ra đqcan ìmftq nh làvocq ng họuzde p khẩwunn n cấjznh p.
Tềtbmt trởiyzl vềtbmt đqcan iếgtqb m cássxv nh, cầgtil m dùmftq i đqcan ássxv nh trốfanc ng. Mớkbka i sau mộqnci t khắituw c, màvocq dưrdto ờituw ng nhưrdto tấjznh t cảddan chứrjiu c sắituw c trong làvocq ng đqcan ãpwrr lụuybr c tụuybr c kéjyim o đqcan ếgtqb n đqcan ìmftq nh. Nhưrdto thưrdto ờituw ng lệkbuy , quan viêrjiu n làvocq ng ngồirto i làvocq m bốfanc n chiếgtqb u trêrjiu n bốfanc n bệkbuy . Bệkbuy cao nhấjznh t dàvocq nh cho cássxv c vịuazj quan lớkbka n vềtbmt hưrdto u, bệkbuy nàvocq y cao đqcan ếgtqb n hơidyp n ba thưrdto ớkbka c (75cm). Bệkbuy thứrjiu nhìmftq cao hai thưrdto ớkbka c, dàvocq nh cho cássxv c vịuazj đqcan ỗsuey đqcan ạpwrr t. Bệkbuy thứrjiu ba cao hơidyp n thưrdto ớkbka c dàvocq nh cho ôynxs ng tiêrjiu n chỉrync , lýthpi trưrdto ởiyzl ng, phósuey lýthpi , trưrdto ơidyp ng tuầgtil n. Cássxv c chiếgtqb u còjyim n lạpwrr i dàvocq nh cho trưrdto ởiyzl ng xósuey m, cùmftq ng cássxv c viêrjiu n chứrjiu c khássxv c.
Ghi chúfhef :
Hồirto i nàvocq y thuậkltd t thờituw i thơidyp ấjznh u củdtjq a Linh-Nhâzbbd n hoàvocq ng thássxv i hậkltd u, thưrdto ờituw ng gọuzde i tắituw t làvocq Ỷptst -Lan thássxv i hậkltd u (1059). Mọuzde i sựsuey kiệkbuy n tôynxs i căxodl n cứrjiu vàvocq o cuốfanc n phổbqzj màvocq tiềtbmt n nhâzbbd n tôynxs i đqcan ểcxnr lạpwrr i. Phầgtil n cuốfanc i cuốfanc n phổbqzj cósuey chéjyim p hưrdto ơidyp ng ưrdto ớkbka c củdtjq a làvocq ng Siêrjiu u-loạpwrr i, tứrjiu c làvocq ng Sủdtjq i làvocq quêrjiu hưrdto ơidyp ng ngàvocq i. Hưrdto ơidyp ng ưrdto ớkbka c nàvocq y làvocq m vàvocq o niêrjiu n hiệkbuy u Thiêrjiu n-phùmftq Duệkbuy -vũixmn nguyêrjiu n niêrjiu n đqcan ờituw i vua Lýthpi Nhâzbbd n-Tôynxs ng, tứrjiu c năxodl m Canh-Týthpi 1120. Nhưrdto vậkltd y hưrdto ơidyp ng ưrdto ớkbka c làvocq m sau khi Ỷptst -Lan thássxv i hậkltd u băxodl ng ba năxodl m, tôynxs i chắituw c nhữirto ng thủdtjq tụuybr c đqcan iềtbmt u hàvocq nh trong làvocq ng chưrdto a thay đqcan ổbqzj i làvocq m bao so vớkbka i hồirto i ngàvocq i còjyim n niêrjiu n thiếgtqb u, bởiyzl i chỉrync cássxv ch nhau 61 năxodl m. Làvocq ng Siêrjiu u-loạpwrr i nay thuộqnci c xãpwrr Phúfhef -thịuazj , huyệkbuy n Gia-lâzbbd m, Hàvocq -nộqnci i.
Lýthpi trưrdto ởiyzl ng đqcan ứrjiu ng lêrjiu n cung tay:
– Trìmftq nh trêrjiu n cósuey cássxv c quan lớkbka n, cássxv c chứrjiu c sắituw c. Quan huyệkbuy n Gia-lâzbbd m mớkbka i đqcan ạpwrr t thưrdto khẩwunn n cấjznh p đqcan ếgtqb n cho làvocq ng ta.
Cụuybr Tiêrjiu n-chỉrync hỏqnci i:
– Cósuey chuyệkbuy n gìmftq rồirto i ưrdto ?
– Vâzbbd ng, quảddan thếgtqb . Quâzbbd n Tốfanc ng lạpwrr i xâzbbd m lăxodl ng vàvocq o Bắituw c-biêrjiu n. Vua bàvocq Bìmftq nh-Dưrdto ơidyp ng cùmftq ng phòjyim mãpwrr Thâzbbd n Thiệkbuy u-Thássxv i cấjznh p bássxv o vềtbmt triềtbmt u đqcan ìmftq nh. Long-Thụuybr y hoàvocq ng đqcan ếgtqb họuzde p đqcan ìmftq nh thầgtil n. Quan Tưrdto -khôynxs ng Lýthpi Ðạpwrr o-Thàvocq nh, quan Tểcxnr -tưrdto ớkbka ng Dưrdto ơidyp ng Ðạpwrr o-Gia, quan Văxodl n-minh đqcan iệkbuy n đqcan ạpwrr i họuzde c sĩgtil Bùmftq i Hựsuey u bàvocq n nêrjiu n sai sứrjiu sang cássxv o vớkbka i Tốfanc ng triềtbmt u. Quan Thássxv i-sưrdto Dưrdto ơidyp ng Bìmftq nh, Thássxv i-úfhef y Quássxv ch Kim-Nhậkltd t, cùmftq ng vớkbka i quan Tảddan kiêrjiu u-vệkbuy đqcan ạpwrr i-tưrdto ớkbka ng quâzbbd n Lýthpi Thưrdto ờituw ng-Kiệkbuy t bássxv c ýthpi kiếgtqb n, đqcan òjyim i ássxv p dụuybr ng chíuzde nh sássxv ch Bắituw c-cưrdto ơidyp ng củdtjq a Khai-Quốfanc c vưrdto ơidyp ng.
Trưrdto ởiyzl ng giássxv p Nhấjznh t hỏqnci i:
– Cụuybr Lýthpi àvocq , chássxv u còjyim n trẻgtqb , khôynxs ng biếgtqb t rõyptc chíuzde nh sássxv ch Bắituw c-cưrdto ơidyp ng ra sao, xin cụuybr chỉrync dạpwrr y cho.
Cụuybr Lýthpi đqcan ưrdto ợssxv c dịuazj p bầgtil y tỏqnci sởiyzl kiếgtqb n củdtjq a mìmftq nh:
Nguyêrjiu n vàvocq o niêrjiu n hiệkbuy u Thuậkltd n-thiêrjiu n thứrjiu mưrdto ờituw i bẩwunn y (1026), quan Thássxv i-sưrdto phụuybr quốfanc c thássxv i úfhef y làvocq Khai-Quốfanc c vưrdto ơidyp ng cùmftq ng triềtbmt u đqcan ìmftq nh Bắituw c-biêrjiu n họuzde p mấjznh y ngàvocq y, rồirto i đqcan ưrdto a ra đqcan ưrdto ờituw ng lốfanc i đqcan ốfanc i phósuey vớkbka i bọuzde n biêrjiu n thầgtil n Tốfanc ng hiếgtqb u sựsuey . Chíuzde nh sássxv ch gồirto m bẩwunn y đqcan iềtbmt u. Nhưrdto ng đqcan iềtbmt u quan trọuzde ng nhấjznh t làvocq : đqcan ốfanc i vớkbka i triềtbmt u đqcan ìmftq nh thìmftq hậkltd u lễknyz , lờituw i khiêrjiu m. Ðốfanc i vớkbka i bọuzde n biêrjiu n thầgtil n thìmftq thẳwlys ng tay dùmftq ng sứrjiu c mạpwrr nh.
Ghi chúfhef :
Xin đqcan ọuzde c Anh-hùmftq ng Bắituw c-cưrdto ơidyp ng, cùmftq ng tássxv c giảddan , 4 quyểcxnr n.
Ôzbbd ng Phósuey lýthpi hỏqnci i:
– Vụuybr Tốfanc ng dởiyzl quẻgtqb ra làvocq m sao xin cụuybr nósuey i cho rõyptc đqcan ểcxnr cảddan làvocq ng đqcan ưrdto ợssxv c hiểcxnr u.
Lýthpi trưrdto ởiyzl ng bỡiyzl ngỡiyzl mộqnci t chúfhef t rồirto i hưrdto ớkbka ng vàvocq o mộqnci t ngưrdto ờituw i giàvocq , tósuey c bạpwrr c phơidyp , nhưrdto ng khôynxs ng râzbbd u, ngồirto i ởiyzl chỗsuey cao nhấjznh t:
– Vụuybr nàvocq y Quâzbbd n-hầgtil u biếgtqb t nhiềtbmt u, xin Quâzbbd n-hầgtil u giảddan ng cho.
Lãpwrr o giàvocq gậkltd t đqcan ầgtil u nósuey i:
– Ðưrdto ợssxv c, đqcan ưrdto ợssxv c chứrjiu .
Mộqnci t thanh niêrjiu n hỏqnci i bạpwrr n:
– Ôzbbd ng nàvocq y cósuey phảddan i làvocq Trung-nghĩgtil a hầgtil u khôynxs ng? Lýthpi lịuazj ch ôynxs ng ra sao?
- Àiyzl , ôynxs ng cósuey têrjiu n làvocq Trịuazj nh Quang-Thạpwrr ch, vốfanc n làvocq gia tưrdto ớkbka ng củdtjq a quan Kiểcxnr m-hiệkbuy u Thássxv i-phósuey , Tảddan -bộqnci c-xạpwrr , Ðồirto ng-trung-thưrdto môynxs n hạpwrr bìmftq nh chưrdto ơidyp ng sựsuey , Chiêrjiu u-văxodl n-quan đqcan ạpwrr i họuzde c sĩgtil , giássxv m tu quốfanc c sửkgwq Dưrdto ơidyp ng Ðứrjiu c-Thàvocq nh, tứrjiu c Tểcxnr -tưrdto ớkbka ng thờituw i vua Thássxv i-tôynxs ng. Hồirto i trẻgtqb ôynxs ng hầgtil u tiểcxnr u thưrdto con quan Dưrdto ơidyp ng tểcxnr tưrdto ớkbka ng. Sau tiểcxnr u thưrdto tiếgtqb n cung đqcan ưrdto ợssxv c phong Thiêrjiu n-Cảddan m hoàvocq ng hậkltd u, ôynxs ng tựsuey thiếgtqb n làvocq m thássxv i giássxv m hầgtil u Hoàvocq ng-hậkltd u. Vìmftq ôynxs ng cósuey võyptc côynxs ng cao, cùmftq ng văxodl n tàvocq i, nêrjiu n dầgtil n dầgtil n đqcan ưrdto ợssxv c thăxodl ng lêrjiu n đqcan ếgtqb n chứrjiu c Nhậkltd p-nộqnci i đqcan ôynxs -tri. Ôzbbd ng cũixmn ng cósuey thờituw i cầgtil m quâzbbd n. Lúfhef c vềtbmt hưrdto u, ôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c thăxodl ng hàvocq m Trung-nghĩgtil a đqcan ạpwrr i tưrdto ớkbka ng quâzbbd n, tưrdto ớkbka c Siêrjiu u-loạpwrr i hầgtil u. Vùmftq ng mìmftq nh ởiyzl đqcan âzbbd y làvocq ấjznh p phong củdtjq a ôynxs ng. Khi mớkbka i đqcan ưrdto ợssxv c phong, ôynxs ng đqcan em tôynxs ng tộqnci c, rồirto i mưrdto ợssxv n thêrjiu m mộqnci t sốfanc nhâzbbd n sĩgtil , mởiyzl ra trưrdto ờituw ng Trung-nghĩgtil a đqcan ểcxnr dạpwrr y văxodl n, luyệkbuy n võyptc cho thiếgtqb u niêrjiu n. Hiệkbuy n cósuey rấjznh t nhiềtbmt u võyptc tưrdto ớkbka ng, văxodl n quan xuấjznh t thâzbbd n từtbmt trưrdto ờituw ng ôynxs ng, nêrjiu n ôynxs ng cósuey uy tíuzde n vớkbka i triềtbmt u đqcan ìmftq nh.
– Hèdpcm n gìmftq ai cũixmn ng cung cung kíuzde nh kíuzde nh vớkbka i ôynxs ng.
Siêrjiu u-loạpwrr i hầgtil u nósuey i:
– Từtbmt xưrdto a đqcan ếgtqb n giờituw biêrjiu n giớkbka i Tốfanc ng-Việkbuy t thưrdto ờituw ng ngăxodl n cássxv ch bằcblf ng 207 trang ấjznh p. Cássxv c trang ấjznh p nàvocq y làvocq lạpwrr c ấjznh p còjyim n sósuey t lạpwrr i từtbmt thờituw i vua Hùmftq ng. Mỗsuey i trang làvocq mộqnci t giòjyim ng họuzde , ngưrdto ờituw i cai trịuazj làvocq mộqnci t lạpwrr c hầgtil u. Ngưrdto ờituw i Hássxv n gọuzde i làvocq khêrjiu đqcan ộqnci ng. Cássxv c khêrjiu đqcan ộqnci ng thưrdto ờituw ng bịuazj biêrjiu n thầgtil n Tốfanc ng lấjznh n ássxv p, đqcan e dọuzde a, vìmftq vậkltd y khi thìmftq họuzde theo Tốfanc ng, khi thìmftq họuzde theo Việkbuy t. Vàvocq o thờituw i vua Thássxv i-tôynxs ng, Khai-Quốfanc c vưrdto ơidyp ng giúfhef p cho tộqnci c Nùmftq ng nổbqzj i lêrjiu n, đqcan ássxv nh chiếgtqb m Lưrdto ỡiyzl ng-quảddan ng. Nùmftq ng Tríuzde -Cao đqcan ưrdto ợssxv c tôynxs n làvocq m Nhâzbbd n-Huệkbuy hoàvocq ng đqcan ếgtqb (1052), quốfanc c hiệkbuy u làvocq Ðạpwrr i-Nam. Nưrdto ớkbka c Ðạpwrr i-Nam bao gồirto m lãpwrr nh thổbqzj 107 khêrjiu đqcan ộqnci ng vớkbka i Lưrdto ỡiyzl ng-Quảddan ng. Ðạpwrr i-Nam, Ðạpwrr i-việkbuy t, Ðạpwrr i-lýthpi , Lãpwrr o-quan, Xiêrjiu m-la, Châzbbd n-lạpwrr p, Chiêrjiu m-thàvocq nh kếgtqb t thàvocq nh tộqnci c Việkbuy t, đqcan ểcxnr chốfanc ng lạpwrr i Tốfanc ng, nếgtqb u Tốfanc ng xâzbbd m lăxodl ng.
Ôzbbd ng ngừtbmt ng lạpwrr i, đqcan ưrdto a mắituw t nhìmftq n cửkgwq tọuzde a rồirto i tiếgtqb p:
– Nhưrdto ng khi Tríuzde -Cao đqcan ắituw c thếgtqb rồirto i thìmftq y lạpwrr i muốfanc n dùmftq ng 9 tộqnci c Nùmftq ng cai trịuazj cássxv c tộqnci c Mássxv n, Thássxv i, Trang, Mèdpcm o, Lôynxs -lôynxs , Tàvocq y. Cássxv c lạpwrr c hầgtil u củdtjq a 198 tộqnci c khássxv c chốfanc ng lạpwrr i. Tríuzde -Cao thẳwlys ng tay đqcan àvocq n ássxv p. Y còjyim n bắituw t cássxv c tộqnci c khássxv c bỏqnci phong tụuybr c, tiếgtqb ng nósuey i củdtjq a mìmftq nh, màvocq họuzde c tiếgtqb ng Hássxv n, chữirto Hássxv n. Thếgtqb làvocq Ðạpwrr i-Nam bịuazj rạpwrr n nứrjiu t. Thấjznh y việkbuy c nguy hạpwrr i, vua bàvocq Bìmftq nh-Dưrdto ơidyp ng phảddan i can thiệkbuy p. Nhưrdto ng Tríuzde -Cao cho rằcblf ng nưrdto ớkbka c mìmftq nh còjyim n lớkbka n hơidyp n Ðạpwrr i-Việkbuy t, dâzbbd n đqcan ôynxs ng hơidyp n tấjznh t cảddan cássxv c nưrdto ớkbka c thuộqnci c tộqnci c Việkbuy t, nêrjiu n y khôynxs ng nghe. Sau cùmftq ng chíuzde nh vua Thássxv i-tôynxs ng sai sứrjiu sang khuyêrjiu n răxodl n, y cũixmn ng khôynxs ng nghe. Vìmftq vậkltd y, 198 tộqnci c khássxv c bỏqnci Ðạpwrr i-Nam, xin trởiyzl vềtbmt vớkbka i Ðạpwrr i-Việkbuy t, rúfhef t lạpwrr i lãpwrr nh thổbqzj củdtjq a y chỉrync cósuey 9 khêrjiu đqcan ộqnci ng Nùmftq ng vớkbka i phầgtil n đqcan ấjznh t Lưrdto ỡiyzl ng-Quảddan ng. Tốfanc ng dòjyim đqcan ưrdto ợssxv c tin đqcan ósuey , sai Ðịuazj ch Thanh mang đqcan ạpwrr i quâzbbd n sang đqcan ássxv nh. Ngưrdto ờituw i Hássxv n tạpwrr i Lưrdto ỡiyzl ng-Quảddan ng nổbqzj i lêrjiu n theo Tốfanc ng. Lúfhef c đqcan ầgtil u Tríuzde -Cao thắituw ng đqcan ưrdto ợssxv c mấjznh y trậkltd n. Sau bịuazj bạpwrr i, mấjznh t hếgtqb t vùmftq ng Quảddan ng-châzbbd u, Khâzbbd m-châzbbd u, Liêrjiu m-châzbbd u. Y vộqnci i rúfhef t vềtbmt Quảddan ng-Tâzbbd y. Biếgtqb t thếgtqb nguy, y cầgtil u cứrjiu u vớkbka i vua Thássxv i-tôynxs ng.
Ôzbbd ng ngừtbmt ng lạpwrr i, nhấjznh m mộqnci t chung tràvocq . Ðássxv m thanh niêrjiu n trẻgtqb nhao nhao lêrjiu n hỏqnci i:
– Thưrdto a cụuybr thếgtqb Ðạpwrr i-Việkbuy t cósuey cứrjiu u Tríuzde -Cao khôynxs ng?
Siêrjiu u-loạpwrr i hầgtil u hỏqnci i ngưrdto ợssxv c lạpwrr i:
– Theo chưrdto vịuazj , Ðạpwrr i-Việkbuy t cósuey nêrjiu n cứrjiu u hay khôynxs ng?
Lậkltd p tứrjiu c cảddan đqcan ìmftq nh ồirto n lêrjiu n bàvocq n tássxv n, kẻgtqb thìmftq bảddan o nêrjiu n cứrjiu u, ngưrdto ờituw i thìmftq bảddan o khôynxs ng nêrjiu n. Siêrjiu u-loạpwrr i hầgtil u hỏqnci i mộqnci t trung niêrjiu n nam tửkgwq :
– Thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i, thầgtil y làvocq ngưrdto ờituw i cósuey kiếgtqb n thứrjiu c, thầgtil y cho biếgtqb t ýthpi kiếgtqb n?
Làvocq ng Thổbqzj -lộqnci i cósuey hai thầgtil y đqcan ồirto dạpwrr y chữirto . Thầgtil y thứrjiu nhấjznh t ăxodl n lưrdto ơidyp ng củdtjq a trưrdto ờituw ng Trung-nghĩgtil a, họuzde Trầgtil n, têrjiu n làvocq Trọuzde ng-San. Thầgtil y đqcan ồirto thứrjiu nhìmftq ăxodl n lưrdto ơidyp ng vua, họuzde Quássxv ch têrjiu n Sĩgtil -An, nhưrdto ng vìmftq cụuybr Tiêrjiu n-chỉrync trong làvocq ng cũixmn ng têrjiu n làvocq Sĩgtil -An, nêrjiu n thầgtil y xin đqcan ổbqzj i làvocq Thássxv i, đqcan ểcxnr kiêrjiu ng húfhef y vịuazj ngồirto i đqcan ầgtil u hưrdto ơidyp ng đqcan ảddan ng. Nghe Siêrjiu u-loạpwrr i hầgtil u hỏqnci i, thầgtil y đqcan ứrjiu ng dậkltd y cung tay:
– Thưrdto a cụuybr , nếgtqb u chássxv u làvocq vua Thássxv i-Tôynxs ng thìmftq chássxv u cứrjiu u y.
Lậkltd p tứrjiu c cósuey nhiềtbmt u tiếgtqb ng ồirto n àvocq o:
– Khôynxs ng cứrjiu u têrjiu n phảddan n bộqnci i. Khôynxs ng, khôynxs ng cứrjiu u.
Thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i nósuey i:
– Thưrdto a cụuybr , theo nhưrdto chássxv u nghĩgtil , ngưrdto ờituw i xua quâzbbd n đqcan ássxv nh chiếgtqb m Lưrdto ỡiyzl ng-Quảddan ng làvocq Khai-Quốfanc c vưrdto ơidyp ng chứrjiu khôynxs ng phảddan i vua Thássxv i-Tôynxs ng. Chíuzde nh Vưrdto ơidyp ng đqcan ãpwrr ứrjiu ng mệkbuy nh trờituw i, hợssxv p lòjyim ng ngưrdto ờituw i, cùmftq ng võyptc lâzbbd m suấjznh t lĩgtil nh tộqnci c Việkbuy t tiếgtqb n đqcan ássxv nh chiếgtqb m lạpwrr i đqcan ấjznh t cũixmn thờituw i vua Hùmftq ng. Vưrdto ơidyp ng giao cho tiêrjiu n-côynxs Bảddan o-Hòjyim a tổbqzj ng chỉrync huy. Còjyim n sắituw c dâzbbd n Nùmftq ng vớkbka i Tríuzde -Cao chỉrync cósuey mộqnci t đqcan ạpwrr o quâzbbd n nhỏqnci . Ngôynxs i vua vớkbka i nưrdto ớkbka c Ðạpwrr i-Nam nhưrdto từtbmt trêrjiu n trờituw i rơidyp i xuốfanc ng cho Tríuzde -Cao vớkbka i 9 khêrjiu đqcan ộqnci ng Nùmftq ng. Nêrjiu n sau khi lêrjiu n ngôynxs i vua, Tríuzde -Cao bắituw t buộqnci c phảddan i dùmftq ng ngưrdto ờituw i Hássxv n, dùmftq ng văxodl n tựsuey Hássxv n. Dĩgtil nhiêrjiu n ngưrdto ờituw i Hássxv n khuyêrjiu n y nêrjiu n tássxv ch khỏqnci i tộqnci c Việkbuy t thàvocq nh mộqnci t nưrdto ớkbka c riêrjiu ng. Cássxv i ngu củdtjq a Tríuzde -Cao làvocq phíuzde a Bắituw c Ðạpwrr i-Nam tiếgtqb p giássxv p vớkbka i vùmftq ng Kinh-hồirto củdtjq a Tốfanc ng. Vùmftq ng nàvocq y vua Tốfanc ng phong cho phòjyim mãpwrr Tựsuey -Mai làvocq m Kinh-Nam vưrdto ơidyp ng. Ðássxv ng lẽxwox Tríuzde -Cao phảddan i biếgtqb t rằcblf ng Kinh-Nam vưrdto ơidyp ng làvocq ngưrdto ờituw i dùmftq ng binh giỏqnci i nhấjznh t Hoa-Việkbuy t, y cứrjiu dựsuey a vàvocq o Vưrdto ơidyp ng đqcan ểcxnr Vưrdto ơidyp ng làvocq m bứrjiu c tưrdto ờituw ng trấjznh n Tốfanc ng cho, thìmftq Ðạpwrr i-Nam vữirto ng nhưrdto bàvocq n thạpwrr ch. Ðâzbbd y y lạpwrr i vôynxs lễknyz vớkbka i Vưrdto ơidyp ng. Y viếgtqb t thưrdto cho Vưrdto ơidyp ng màvocq dássxv m xưrdto ng trẫmftq m, coi nhưrdto mìmftq nh làvocq Hoàvocq ng-đqcan ếgtqb , còjyim n Vưrdto ơidyp ng chỉrync làvocq mộqnci t quậkltd n vưrdto ơidyp ng màvocq thôynxs i. Nêrjiu n Vưrdto ơidyp ng mớkbka i đqcan ểcxnr cho Ðịuazj ch Thanh đqcan em quâzbbd n vưrdto ợssxv t Kinh-Nam đqcan ássxv nh y. Bâzbbd y giờituw , quâzbbd n Tốfanc ng đqcan ếgtqb n đqcan ássxv nh, tấjznh t nhiêrjiu n ngưrdto ờituw i Hássxv n phảddan n y vềtbmt vớkbka i Tốfanc ng, y lâzbbd m đqcan ưrdto ờituw ng cùmftq ng. Nếgtqb u ta cứrjiu u y, thìmftq sau nàvocq y vĩgtil nh viễknyz n y phảddan i quy phụuybr c Ðạpwrr i-Việkbuy t.
Mọuzde i ngưrdto ờituw i vỗsuey tay hoan hôynxs .
Siêrjiu u-loạpwrr i hầgtil u nósuey i:
– Khi Ðịuazj ch Thanh tớkbka i đqcan ássxv nh Tríuzde -Cao thìmftq Khai-Quốfanc c vưrdto ơidyp ng đqcan ang vâzbbd n du tạpwrr i Châzbbd n-lạpwrr p. Vua Thássxv i-Tôynxs ng khôynxs ng chịuazj u cứrjiu u y. Khai-Quốfanc c vưrdto ơidyp ng đqcan ưrdto ợssxv c tin, trởiyzl vềtbmt , xin vua xuấjznh t binh cứrjiu u Tríuzde -Cao. Vua bằcblf ng lòjyim ng, nêrjiu n Vưrdto ơidyp ng sai Trấjznh n-Bắituw c đqcan ạpwrr i tưrdto ớkbka ng quâzbbd n Vũixmn Nhĩgtil đqcan em đqcan ạpwrr o quâzbbd n biêrjiu n phòjyim ng vưrdto ợssxv t biêrjiu n đqcan ássxv nh phíuzde a sau Ðịuazj ch Thanh. Nhưrdto ng khi quâzbbd n ta vừtbmt a vàvocq o đqcan ấjznh t Tốfanc ng thìmftq toàvocq n thểcxnr nưrdto ớkbka c Ðạpwrr i-Nam đqcan ãpwrr bịuazj Ðịuazj ch Thanh chiếgtqb m. Vìmftq vậkltd y Vũixmn Nhĩgtil phảddan i rúfhef t quâzbbd n vềtbmt (1053).
Hầgtil u thởiyzl dàvocq i:
– Chuyệkbuy n đqcan ósuey vừtbmt a dứrjiu t thìmftq vua Thássxv i-Tôynxs ng băxodl ng hàvocq . Thấjznh m thoássxv t nay đqcan ãpwrr bẩwunn y năxodl m (1059). Sau khi Ðịuazj ch Thanh diệkbuy t Tríuzde -Cao, y tổbqzj chứrjiu c lạpwrr i vùmftq ng Lưrdto ỡiyzl ng-Quảddan ng. Triềtbmt u đqcan ìmftq nh Tốfanc ng biếgtqb t dùmftq ng nhữirto ng tưrdto ớkbka ng bạpwrr i trậkltd n đqcan ểcxnr trấjznh n Nam-thùmftq y, vìmftq họuzde cósuey kinh nghiệkbuy m. Nhưrdto ng chíuzde nh bọuzde n nàvocq y lạpwrr i hay gâzbbd y rốfanc i.
Phósuey lýthpi hỏqnci i:
– Bẩwunn m quâzbbd n hầgtil u, đqcan ósuey làvocq nhữirto ng têrjiu n nàvocq o vậkltd y?
Mộqnci t trong nhữirto ng viêrjiu n quan cósuey tàvocq i làvocq Tiêrjiu u Chúfhef . Y xuấjznh t thâzbbd n tiếgtqb n sĩgtil , nhưrdto ng giỏqnci i việkbuy c binh. Hồirto i Tríuzde -Cao đqcan ássxv nh, y làvocq m chứrjiu c Tri huyệkbuy n ởiyzl Quảddan ng-châzbbd u. Y khôynxs n khéjyim o rúfhef t quâzbbd n vềtbmt vùmftq ng Chưrdto ơidyp ng-giang, đqcan ợssxv i Ðich Thanh tớkbka i đqcan ássxv nh, y mớkbka i phảddan n côynxs ng. Chíuzde nh y bắituw t sốfanc ng đqcan ưrdto ợssxv c mẹsxlw vàvocq con Tríuzde -Cao. Sau khi Tríuzde -Cao bịuazj dẹsxlw p, Tốfanc ng phong cho y coi Ung-châzbbd u, cuốfanc ng họuzde ng củdtjq a Tốfanc ng thôynxs ng vớkbka i ta. Y cósuey ýthpi đqcan ịuazj nh đqcan ássxv nh lấjznh y Ðạpwrr i-Việkbuy t. Y cho tuyểcxnr n quâzbbd n, huấjznh n luyệkbuy n, gửkgwq i tếgtqb tássxv c sang ta. Y đqcan ãpwrr nhiềtbmt u lầgtil n dâzbbd ng biểcxnr u vềtbmt triềtbmt u đqcan ểcxnr xin trìmftq nh bầgtil y phưrdto ơidyp ng lưrdto ợssxv c đqcan ássxv nh Ðạpwrr i-Việkbuy t. Nhưrdto ng quan trêrjiu n củdtjq a y làvocq Lýthpi Sưrdto -Trung, Tiêrjiu u Cốfanc luôynxs n bássxv c ýthpi kiếgtqb n củdtjq a y. Vảddan trong triềtbmt u, vua Tốfanc ng làvocq anh em kếgtqb t nghĩgtil a củdtjq a Kinh-Nam vưrdto ơidyp ng Tựsuey -Mai, ngàvocq i chủdtjq trưrdto ơidyp ng giữirto vữirto ng mặltpf t Nam, đqcan ểcxnr chốfanc ng mặltpf t Bắituw c, nêrjiu n Chúfhef khôynxs ng làvocq m đqcan ưrdto ợssxv c gìmftq . Nhờituw Kinh-Nam vưrdto ơidyp ng Tựsuey -Mai cho biếgtqb t rõyptc ýthpi vua Tốfanc ng cùmftq ng bọuzde n quan coi Quảddan ng-Tâzbbd y khôynxs ng muốfanc n gâzbbd y hấjznh n ởiyzl Nam-phưrdto ơidyp ng, vìmftq vậkltd y vua Thássxv i-tôynxs ng mớkbka i cưrdto ơidyp ng quyếgtqb t: hơidyp i đqcan ụuybr ng chạpwrr m làvocq phảddan n ứrjiu ng thựsuey c mạpwrr nh. Nêrjiu n nay mớkbka i cósuey việkbuy c đqcan em Thiêrjiu n-tửkgwq binh lêrjiu n đqcan ểcxnr làvocq m cho Tốfanc ng kinh hãpwrr i.
Ghi chúfhef :
Sựsuey kiệkbuy n nàvocq y chéjyim p trong Tốfanc ng-sửkgwq , quyểcxnr n 332, trang 10.676, Lýthpi Sưrdto -Trung truyệkbuy n. Trang 10.690 Lụuybr c Sằcblf n truyệkbuy n. Quyểcxnr n 334, trang 10.727 Thẩwunn m Khởiyzl i truyệkbuy n. Trang 10.732 Tiêrjiu u Chúfhef chuyệkbuy n.
Phósuey lýthpi hỏqnci i:
– Vậkltd y bâzbbd y giờituw Tốfanc ng dởiyzl quẻgtqb , khôynxs ng rõyptc Long-Thụuybr y hoàvocq ng-đqcan ếgtqb quyếgtqb t đqcan ịuazj nh sao?
Lýthpi trưrdto ởiyzl ng đqcan ássxv p:
– Ngàvocq i đqcan ồirto ng ýthpi giảddan i quyếgtqb t theo chíuzde nh sássxv ch Bắituw c-cưrdto ơidyp ng thờituw i Thuậkltd n-thiêrjiu n. Ngàvocq i truyềtbmt n cho Tảddan kiêrjiu u-vệkbuy đqcan ạpwrr i tưrdto ớkbka ng quâzbbd n, Thássxv i-hàvocq hầgtil u Lýthpi Thưrdto ờituw ng-Kiệkbuy t mang mưrdto ờituw i đqcan ạpwrr o Thiêrjiu n-tửkgwq binh lêrjiu n Bắituw c-cưrdto ơidyp ng đqcan ặltpf t dưrdto ớkbka i quyềtbmt n vua bàvocq Bìmftq nh-Dưrdto ơidyp ng, đqcan ểcxnr đqcan ốfanc i phósuey vớkbka i giặltpf c. Vìmftq vậkltd y quan huyệkbuy n Gia-lâzbbd m truyềtbmt n cho làvocq ng ta phảddan i cấjznh p mộqnci t trăxodl m dâzbbd n đqcan inh chuyêrjiu n chởiyzl lưrdto ơidyp ng thảddan o trong vòjyim ng mộqnci t thássxv ng.
Ghi chúfhef :
ÐVSKTT, Lýthpi Kỷcbwo : Năxodl m Kỷcbwo -Hợssxv i, niêrjiu n hiệkbuy u Chưrdto ơidyp ng-thássxv nh Gia-khássxv nh nguyêrjiu n niêrjiu n, (Tốfanc ng niêrjiu n hiệkbuy u Gia-hựsuey u năxodl m thứrjiu tưrdto ) mùmftq a xuâzbbd n, thássxv ng ba, đqcan ássxv nh Khâzbbd m-châzbbd u nhàvocq Tốfanc ng, dưrdto ơidyp ng oai rồirto i rúfhef t vềtbmt , vìmftq (vua) ghéjyim t Tốfanc ng phảddan n phúfhef c.
Cássxv c quan viêrjiu n xãpwrr đqcan ồirto ng ồirto n lêrjiu n nhữirto ng tiếgtqb ng bàvocq n tássxv n xôynxs n xao. Cụuybr Tiêrjiu n-chỉrync hỏqnci i Trưrdto ơidyp ng-tuầgtil n:
– Anh Huy, anh cósuey thểcxnr cấjznh p đqcan ưrdto ợssxv c trăxodl m Hoàvocq ng-nam ngay ngàvocq y mai khôynxs ng? Làvocq ng ta cósuey đqcan ủdtjq lưrdto ơidyp ng thựsuey c cho trăxodl m Hoàvocq ng-nam ăxodl n mộqnci t thássxv ng khôynxs ng?
Trưrdto ơidyp ng tuầgtil n Huy gãpwrr i đqcan ầgtil u:
– Bẩwunn m cụuybr đqcan ưrdto ợssxv c chứrjiu . Tíuzde nh tuổbqzj i từtbmt mưrdto ờituw i ba đqcan ếgtqb n ba mưrdto ơidyp i, xãpwrr mìmftq nh cósuey hơidyp n hai trăxodl m xuấjznh t đqcan inh. Hiệkbuy n nay ruộqnci ng mớkbka i cấjznh y, côynxs ng việkbuy c đqcan ồirto ng ássxv ng tạpwrr m ổbqzj n. Tuy nhiêrjiu n xãpwrr mìmftq nh đqcan ang cósuey vụuybr khơidyp i sâzbbd u lòjyim ng con lạpwrr ch dẫmftq n nưrdto ớkbka c. Nếgtqb u nay lấjznh y đqcan i trăxodl m hoàvocq ng nam, thìmftq phảddan i tạpwrr m ngưrdto ng véjyim t lạpwrr ch. Còjyim n lưrdto ơidyp ng thảddan o thìmftq làvocq ng mìmftq nh dưrdto giảddan .
Siêrjiu u-loạpwrr i hầgtil u dơidyp tay lêrjiu n, ýthpi muốfanc n nósuey i, lậkltd p tứrjiu c trong đqcan ìmftq nh im phăxodl ng phắituw c. Tiếgtqb ng cụuybr oang oang:
– Nưrdto ớkbka c Ðạpwrr i-Việkbuy t ta cósuey truyềtbmt n thốfanc ng nam hùmftq ng, nữirto kiệkbuy t. Nay nhâzbbd n lúfhef c khôynxs ng bậkltd n việkbuy c nôynxs ng tang, khi nam phảddan i ra trậkltd n, thìmftq nữirto thay thếgtqb véjyim t lạpwrr ch. Ta tuy tuổbqzj i trêrjiu n bẩwunn y mưrdto ơidyp i, nhưrdto ng sứrjiu c còjyim n trássxv ng kiệkbuy n, ta cũixmn ng ra véjyim t lạpwrr ch vớkbka i bọuzde n chássxv u chắituw t. Bàvocq nhàvocq ta thìmftq thổbqzj i xôynxs i, nưrdto ớkbka ng gàvocq cho chúfhef ng ăxodl n.
Lậkltd p tứrjiu c cássxv c cụuybr giàvocq chiếgtqb u nhấjznh t cũixmn ng hưrdto ởiyzl ng ứrjiu ng:
– Quâzbbd n hầgtil u đqcan ãpwrr dạpwrr y thếgtqb thìmftq chúfhef ng tôynxs i cũixmn ng xin theo gưrdto ơidyp ng quâzbbd n hầgtil u.
Cụuybr Lýthpi lắituw c đqcan ầgtil u:
– Bẩwunn m cássxv c quan dạpwrr y thếgtqb , chứrjiu bọuzde n con đqcan âzbbd u dássxv m.
Mộqnci t cụuybr giàvocq cưrdto ờituw i:
– Bọuzde n giàvocq nàvocq y chưrdto a chếgtqb t màvocq , chúfhef ng tôynxs i tuy châzbbd n tay run, khôynxs ng véjyim t kinh đqcan ưrdto ợssxv c, thìmftq cũixmn ng chốfanc ng gậkltd y ra kểcxnr chuyệkbuy n đqcan ờituw i xưrdto a cho bọuzde n chássxv u gássxv i nghe, hầgtil u cổbqzj đqcan ộqnci ng lòjyim ng hăxodl ng say củdtjq a chúfhef ng.
Buổbqzj i họuzde p đqcan ịuazj nh rõyptc nhữirto ng Hoàvocq ng-nam nàvocq o đqcan ưrdto ợssxv c cửkgwq đqcan i vậkltd n lưrdto ơidyp ng; nhữirto ng phụuybr nữirto nàvocq o phảddan i đqcan i véjyim t lạpwrr ch. Tuy buổbqzj i họuzde p diễknyz n ra êrjiu m đqcan ẹsxlw p, vìmftq ngưrdto ờituw i ngưrdto ờituw i đqcan ềtbmt u mộqnci t lòjyim ng vớkbka i đqcan ấjznh t nưrdto ớkbka c, mộqnci t lòjyim ng vớkbka i làvocq ng xãpwrr . Nhưrdto ng khi chấjznh m dứrjiu t, thìmftq gàvocq đqcan ãpwrr lêrjiu n chuồirto ng khássxv lâzbbd u, bósuey ng đqcan êrjiu m phủdtjq xuốfanc ng trong làvocq ng. Mọuzde i ngưrdto ờituw i thưrdto thảddan ra vềtbmt , trong làvocq ng rộqnci n lêrjiu n niềtbmt m vui, vìmftq tin tưrdto ởiyzl ng rằcblf ng ta sẽxwox thắituw ng giặltpf c Tầgtil u.
Trưrdto ơidyp ng tuầgtil n Huy nósuey i vớkbka i thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i, trưrdto ởiyzl ng giássxv p Nhìmftq trong làvocq ng:
– Nàvocq y thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i, giássxv p thầgtil y cósuey bao nhiêrjiu u Hoàvocq ng-nam đqcan i biêrjiu n?
– Gầgtil n nhưrdto hếgtqb t. Còjyim n thanh nữirto thìmftq mấjznh t bốfanc n đqcan ứrjiu a phảddan i đqcan i véjyim t lạpwrr ch, bâzbbd y giờituw tôynxs i đqcan i bássxv o cho cha mẹsxlw chúfhef ng biếgtqb t.
Thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i đqcan ếgtqb n xósuey m Nhìmftq , tớkbka i trưrdto ớkbka c cổbqzj ng mộqnci t căxodl n nhàvocq thanh lịuazj ch, thầgtil y giậkltd t chuôynxs ng. Mộqnci t thiếgtqb u nữirto cầgtil m đqcan èdpcm n chạpwrr y ra, thấjznh y ôynxs ng, côynxs vộqnci i cung tay:
– Lạpwrr y thầgtil y ạpwrr . Mờituw i thầgtil y vàvocq o chơidyp i.
– Minh-Ðệkbuy đqcan ấjznh y àvocq . Bốfanc , mẹsxlw cósuey nhàvocq khôynxs ng?
– Thưrdto a thầgtil y bốfanc mẹsxlw con sắituw p vềtbmt đqcan ấjznh y ạpwrr , rưrdto ớkbka c thầgtil y an tọuzde a ạpwrr .
Thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i hỏqnci i:
– Minh-Ðệkbuy àvocq , con đqcan ãpwrr hiềtbmt n hậkltd u, lạpwrr i họuzde c giỏqnci i, sao khôynxs ng thi vàvocq o trưrdto ờituw ng Trung-nghĩgtil a màvocq họuzde c? Bỏqnci họuzde c uổbqzj ng quássxv .
– Thưrdto a thầgtil y tạpwrr i vìmftq nhàvocq con thiếgtqb u ngưrdto ờituw i làvocq m, nêrjiu n mẹsxlw con bảddan o con ởiyzl nhàvocq làvocq m việkbuy c đqcan ấjznh y ạpwrr .
– Kểcxnr cũixmn ng lạpwrr , vớkbka i hoàvocq n cảddan nh nhàvocq con, thìmftq mưrdto ợssxv n đqcan ếgtqb n mưrdto ờituw i ngưrdto ờituw i ởiyzl cũixmn ng cứrjiu đqcan ưrdto ợssxv c đqcan i. Con vừtbmt a thôynxs ng minh, cầgtil n cùmftq , lạpwrr i cósuey đqcan ứrjiu c tốfanc t, màvocq bỏqnci họuzde c thựsuey c đqcan ássxv ng tiếgtqb c. Trong khi Minh-Can vừtbmt a hung dữirto , vừtbmt a đqcan àvocq nh hanh đqcan ỏqnci mỏqnci , thìmftq lạpwrr i cho đqcan i họuzde c. Khósuey hiểcxnr u quássxv .
Minh-Ðệkbuy rơidyp m rớkbka m nưrdto ớkbka c mắituw t:
– Thưrdto a thầgtil y tuy khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c đqcan ếgtqb n trưrdto ờituw ng nữirto a, nhưrdto ng con vẫmftq n đqcan ọuzde c sássxv ch đqcan ểcxnr hiểcxnr u biếgtqb t thêrjiu m. Con lạpwrr i mưrdto ợssxv n sássxv ch củdtjq a Trinh-Dung vềtbmt đqcan ọuzde c cho khỏqnci i quêrjiu n.
– Ừvodj , nhưrdto vậkltd y cũixmn ng đqcan ưrdto ợssxv c. Con đqcan ãpwrr đqcan ưrdto ợssxv c họuzde c Tứrjiu -thưrdto , Ngũixmn -kinh, Bắituw c-sửkgwq , Nam-sửkgwq , lạpwrr i biếgtqb t làvocq m thơidyp , làvocq m phúfhef . Nhưrdto vậkltd y tạpwrr m đqcan ủdtjq . Nhàvocq Trinh-Dung cósuey nhiềtbmt u sássxv ch quýthpi , con mưrdto ợssxv n vềtbmt đqcan ọuzde c đqcan ểcxnr mởiyzl mang kiếgtqb n thứrjiu c. Cổbqzj nhâzbbd n dạpwrr y rằcblf ng: họuzde c thầgtil y khôynxs ng tầgtil y họuzde c bạpwrr n. Thếgtqb con đqcan ãpwrr đqcan ọuzde c thêrjiu m đqcan ưrdto ợssxv c nhữirto ng bộqnci nàvocq o?
– Thưrdto a thầgtil y con đqcan ọuzde c thêrjiu m đqcan ưrdto ợssxv c bộqnci Chiếgtqb n-quốfanc c sássxv ch, Lụuybr c-thao, Tam-lưrdto ợssxv c, Tôynxs n-Ngôynxs binh phássxv p, Ðạpwrr o-đqcan ứrjiu c kinh, Nam-hoa kinh, Hàvocq n-Phi tửkgwq .
– Chàvocq , con đqcan ọuzde c rộqnci ng đqcan ấjznh y. Sássxv ch củdtjq a Ðạpwrr o gia chỉrync đqcan ọuzde c đqcan ểcxnr biếgtqb t màvocq thôynxs i, chứrjiu khôynxs ng íuzde ch lợssxv i gìmftq . Con nêrjiu n tìmftq m đqcan ọuzde c vềtbmt sửkgwq . Vớkbka i sửkgwq , mỗsuey i kỷcbwo , mỗsuey i thếgtqb gia, mỗsuey i truyệkbuy n làvocq mộqnci t tấjznh m gưrdto ơidyp ng sássxv ng cho mìmftq nh. Trong tấjznh t cảddan họuzde c tròjyim củdtjq a làvocq ng, thầgtil y thấjznh y con cósuey ngộqnci tíuzde nh cao nhấjznh t, tiếgtqb c rằcblf ng con khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c theo họuzde c thêrjiu m. Thôynxs i, vua Trưrdto ng, cùmftq ng chưrdto tưrdto ớkbka ng nhưrdto Trưrdto ng Nhịuazj , Thássxv nh-Thiêrjiu n, Trầgtil n Quốfanc c đqcan âzbbd u cósuey ai đqcan ưrdto ợssxv c họuzde c nhiềtbmt u.
– Ða tạpwrr thầgtil y.
Ðếgtqb n đqcan ósuey cósuey tiếgtqb ng xe ngựsuey a long cong, rồirto i ba ngưrdto ờituw i xuốfanc ng xe. Minh-Ðệkbuy đqcan on đqcan ảddan chạpwrr y ra cầgtil m lấjznh y giâzbbd y cưrdto ơidyp ng ngựsuey a:
– Bốfanc ơidyp i, mẹsxlw ơidyp i, cósuey thầgtil y đqcan ếgtqb n chơidyp i.
Mộqnci t trung niêrjiu n nam tửkgwq dássxv ng ngưrdto ờituw i thanh nhãpwrr , cung tay:
– Kíuzde nh thầgtil y. Thầgtil y đqcan i họuzde p việkbuy c làvocq ng cósuey tin gìmftq lạpwrr khôynxs ng? Ðệkbuy , con pha tràvocq mờituw i thầgtil y.
Chủdtjq khássxv ch yêrjiu n vịuazj , thầgtil y đqcan ồirto nósuey i:
– Anh Thiếgtqb t nàvocq y. Nưrdto ớkbka c nhàvocq cósuey sựsuey , dùmftq ng binh ởiyzl Bắituw c-biêrjiu n. Làvocq ng ta phảddan i cấjznh p trăxodl m hoàvocq ng nam chuyểcxnr n lưrdto ơidyp ng. Cássxv c cụuybr trong làvocq ng quyếgtqb t đqcan ịuazj nh bắituw t đqcan ássxv m thanh nữirto véjyim t lạpwrr ch thay cho đqcan ássxv m hoàvocq ng nam. Trong nhàvocq ôynxs ng thìmftq Minh-Ðệkbuy , Minh-Can phảddan i gósuey p mỗsuey i chássxv u mưrdto ờituw i côynxs ng.
Mộqnci t ngưrdto ờituw i đqcan àvocq n bàvocq tầgtil m thưrdto ớkbka c bưrdto ớkbka c xuốfanc ng xe cùmftq ng mộqnci t côynxs gássxv i ngang tuổbqzj i vớkbka i Minh-Ðệkbuy , nhưrdto ng quầgtil n ássxv o lụuybr a sang trọuzde ng vôynxs vùmftq ng. Thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i đqcan ứrjiu ng dậkltd y:
– Chàvocq o chịuazj Thiếgtqb t.
– Chàvocq o thầgtil y.
Ðếgtqb n đqcan ósuey Minh-Ðệkbuy bưrdto ng nưrdto ớkbka c ra, khéjyim p néjyim p cúfhef i đqcan ầgtil u:
– Mờituw i thầgtil y xơidyp i nưrdto ớkbka c ạpwrr , mờituw i bốfanc mẹsxlw xơidyp i nưrdto ớkbka c ạpwrr .
Ngưrdto ờituw i đqcan àvocq n bàvocq cau màvocq y nhìmftq n Minh-Ðệkbuy nhưrdto nhìmftq n con quássxv i vậkltd t:
– Màvocq y cósuey câzbbd m cássxv i mõyptc m màvocq y đqcan i, rồirto i cúfhef t vàvocq o nhàvocq khôynxs ng? Ra đqcan âzbbd y làvocq m gìmftq ? Minh-Can đqcan âzbbd u?
Minh-Ðệkbuy cúfhef i đqcan ầgtil u vàvocq o nhàvocq , thiếgtqb u nữirto quầgtil n ássxv o sang trọuzde ng cung tay:
– Thưrdto a thầgtil y ạpwrr .
– Khôynxs ng dássxv m, Minh-Can hồirto i nàvocq y ra sao?
– Thưrdto a thầgtil y con theo họuzde c trưrdto ờituw ng Trung-nghĩgtil a, văxodl n, võyptc đqcan ềtbmt u tiếgtqb n lắituw m ạpwrr .
Bàvocq Thiếgtqb t hỏqnci i:
– Nàvocq y thầgtil y, nhàvocq tôynxs i phảddan i gósuey p hai đqcan ứrjiu a, mỗsuey i đqcan ứrjiu a mưrdto ờituw i côynxs ng. Nhưrdto vậkltd y tôynxs i xin đqcan ểcxnr con Minh-Ðệkbuy làvocq m cảddan hai mưrdto ơidyp i côynxs ng cósuey đqcan ưrdto ợssxv c khôynxs ng? Trờituw i thássxv ng hai mưrdto a phùmftq n, giósuey bấjznh c lạpwrr nh thếgtqb nàvocq y, màvocq bắituw t con Minh-Can đqcan i đqcan ắituw p đqcan ấjznh t bùmftq n ởiyzl lạpwrr ch thìmftq chếgtqb t chứrjiu sốfanc ng sao đqcan ưrdto ợssxv c.
Thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i ngạpwrr c nhiêrjiu n:
– Trong hai đqcan ứrjiu a, tôynxs i thấjznh y Minh-Can khỏqnci e hơidyp n Minh-Ðệkbuy nhiềtbmt u. Nếgtqb u phảddan i thay thếgtqb thìmftq Minh-Can phảddan i thay Minh-Ðệkbuy mớkbka i phảddan i chứrjiu ?
– Thầgtil y ơidyp i, con Minh-Can làvocq vàvocq ng làvocq ngọuzde c củdtjq a nhàvocq tôynxs i, mớkbka i cầgtil n giữirto sứrjiu c, chứrjiu con Minh-Ðệkbuy , nósuey cósuey chếgtqb t cũixmn ng khôynxs ng sao.
Thầgtil y đqcan ồirto tỏqnci ýthpi bấjznh t mãpwrr n:
– Tôynxs i chỉrync biếgtqb t truyềtbmt n lệkbuy nh củdtjq a làvocq ng, còjyim n cửkgwq ai đqcan i làvocq việkbuy c củdtjq a gia chủdtjq .
Nósuey i rồirto i thầgtil y từtbmt tạpwrr bưrdto ớkbka c ra khỏqnci i nhàvocq . Bàvocq Thiếgtqb t đqcan ểcxnr chồirto ng tiễknyz n thầgtil y đqcan ồirto . Bàvocq gọuzde i hai con gássxv i lạpwrr i:
– Sássxv ng nay con Minh-Ðệkbuy đqcan ãpwrr dãpwrr bèdpcm o cho lợssxv n ăxodl n chưrdto a?
– Thưrdto a mẹsxlw rồirto i ạpwrr .
– Màvocq y đqcan ãpwrr giặltpf t quầgtil n ássxv o chưrdto a?
– Thưrdto a mẹsxlw xong rồirto i ạpwrr .
Minh-Can xen vàvocq o:
– Nósuey chỉrync giặltpf t quầgtil n ássxv o củdtjq a bốfanc mẹsxlw , củdtjq a nósuey thôynxs i. Còjyim n quầgtil n ássxv o củdtjq a con, nósuey bỏqnci lạpwrr i. Con bảddan o nósuey giặltpf t, nósuey lủdtjq ng bủdtjq ng, rồirto i lờituw luôynxs n.
Bốfanc p, bốfanc p. Bàvocq Thiếgtqb t tássxv t Minh-Ðệkbuy hai cássxv i. Gòjyim mássxv nàvocq ng nổbqzj i lêrjiu n nhữirto ng nốfanc t ngósuey n tay đqcan ỏqnci hỏqnci n:
– Nàvocq y bưrdto ớkbka ng nàvocq y! Nàvocq y hỗsuey n nàvocq y. Từtbmt nay màvocq y màvocq khôynxs ng giặltpf t quầgtil n ássxv o cho nósuey , thìmftq tao dầgtil n vàvocq o xássxv c màvocq y.
Minh-Ðệkbuy xoa tay vàvocq o mássxv :
– Thưrdto a mẹsxlw , con cho lợssxv n ăxodl n, rồirto i giặltpf t quầgtil n ássxv o. Giặltpf t chưrdto a xong, con phảddan i ngừtbmt ng lạpwrr i thổbqzj i cơidyp m. Con đqcan ợssxv i ăxodl n xong, sẽxwox giặltpf t tiếgtqb p chứrjiu cósuey phảddan i con khôynxs ng giặltpf t đqcan âzbbd u? Nósuey làvocq em, cũixmn ng khoẻgtqb mạpwrr nh nhưrdto con, sao nósuey khôynxs ng giặltpf t, màvocq bắituw t con giặltpf t?
Bốfanc p, bốfanc p. Bàvocq Thiếgtqb t tássxv t cho Minh-Ðệkbuy hai cássxv i nữirto a, nàvocq ng ngãpwrr chúfhef i xuốfanc ng nềtbmt n nhàvocq :
– Màvocq y còjyim n so bìmftq hảddan ? Bàvocq đqcan ássxv nh cho màvocq y chếgtqb t thìmftq thôynxs i. Cássxv i ngữirto nhưrdto màvocq y màvocq cũixmn ng so đqcan o vớkbka i nósuey đqcan ưrdto ợssxv c sao.
Bàvocq tru tréjyim o lêrjiu n:
– Hừtbmt , màvocq y làvocq cássxv i thứrjiu bèdpcm o bọuzde t, cássxv i thứrjiu tôynxs m téjyim p; còjyim n nósuey làvocq tiêrjiu n nga, làvocq côynxs ng chúfhef a. Màvocq y khôynxs ng biếgtqb t thâzbbd n, dássxv m so đqcan o. Hứrjiu ! Bàvocq nósuey i cho màvocq y biếgtqb t, mai màvocq y phảddan i dậkltd y sớkbka m dãpwrr bèdpcm o, nấjznh u cássxv m lợssxv n, giặltpf t quầgtil n ássxv o, sao cho tờituw mờituw sássxv ng phảddan i xong, rồirto i mang mósuey ng ra đqcan ìmftq nh làvocq ng đqcan ểcxnr theo ngưrdto ờituw i ta đqcan i véjyim t lạpwrr ch. Nhớkbka đqcan ấjznh y, màvocq y phảddan i làvocq m thay cho con Minh-Can nữirto a. Ði!
Minh-Ðệkbuy lau nưrdto ớkbka c mắituw t, ra bờituw sôynxs ng giặltpf t quầgtil n ássxv o.
Minh-Ðệkbuy làvocq con đqcan ầgtil u lòjyim ng củdtjq a mộqnci t gia đqcan ìmftq nh khássxv giảddan trong làvocq ng Sủdtjq i. Phụuybr thâzbbd n nàvocq ng, ôynxs ng Thiếgtqb t làvocq ngưrdto ờituw i theo đqcan òjyim i nghiêrjiu n búfhef t. Dássxv ng ngưrdto ờituw i mảddan nh khảddan nh, tíuzde nh tìmftq nh ôynxs n nhu văxodl n nhãpwrr , lạpwrr i cósuey họuzde c, đqcan úfhef ng ra năxodl m mưrdto ờituw i tássxv m hai mưrdto ơidyp i, bốfanc mẹsxlw đqcan ãpwrr hỏqnci i vợssxv cho ôynxs ng. Nhưrdto ng vìmftq theo đqcan uổbqzj i việkbuy c họuzde c, lạpwrr i lậkltd n đqcan ậkltd n nơidyp i quan trưrdto ờituw ng, nêrjiu n mãpwrr i năxodl m 24 tuổbqzj i, ôynxs ng mớkbka i kếgtqb t hôynxs n vớkbka i mộqnci t thiếgtqb u nữirto môynxs n đqcan ăxodl ng hộqnci đqcan ốfanc i, 16 tuổbqzj i têrjiu n Vũixmn -thịuazj Tỉrync nh. Nhưrdto ng sau ba năxodl m, bàvocq Tỉrync nh khôynxs ng cósuey con. Song thâzbbd n lạpwrr i hỏqnci i cho ôynxs ng ngưrdto ờituw i con gássxv i kẻgtqb chợssxv têrjiu n Minh-Giang. Sássxv u thássxv ng sau Minh-Giang mang thai, đqcan ẻgtqb ra Minh-Ðệkbuy . Còjyim n bàvocq Vũixmn -thịuazj Tỉrync nh thìmftq bỏqnci nhàvocq ra đqcan i. Minh-Giang khôynxs ng phảddan i làvocq mộqnci t thiếgtqb u nữirto xinh đqcan ẹsxlw p, dássxv ng ngưrdto ờituw i nàvocq ng cao lớkbka n, trôynxs ng hơidyp i thôynxs , giọuzde ng nósuey i đqcan ụuybr c đqcan ụuybr c, pha vớkbka i cássxv i oang oang, thàvocq nh ra hơidyp i giốfanc ng tiếgtqb ng ngưrdto ờituw i quássxv t thássxv o. Minh-Giang cũixmn ng đqcan ưrdto ợssxv c theo họuzde c chúfhef t íuzde t chữirto nghĩgtil a.
Khôynxs ng hiểcxnr u sao, ngay từtbmt khi sinh ra, dùmftq làvocq con đqcan ầgtil u lòjyim ng, Minh-Ðệkbuy khôynxs ng đqcan ãpwrr bịuazj bàvocq mẹsxlw ghéjyim t cay ghéjyim t đqcan ắituw ng. Minh-Ðệkbuy đqcan ưrdto ợssxv c trao cho ngưrdto ờituw i vúfhef nuôynxs i, ăxodl n ngủdtjq cùmftq ng vúfhef , thảddan ng hoặltpf c ôynxs ng Thiếgtqb t cósuey bếgtqb bồirto ng thìmftq bàvocq vợssxv cau cósuey nhìmftq n ôynxs ng nhưrdto khôynxs ng hàvocq i lòjyim ng. Mỗsuey i lầgtil n Minh-Ðệkbuy khósuey c, làvocq lậkltd p tứrjiu c bịuazj mẹsxlw tássxv t cho hai cássxv i liềtbmt n. Vìmftq vậkltd y suốfanc t cuộqnci c đqcan ờituw i thơidyp i ấjznh u, mỗsuey i lầgtil n thấjznh y mẹsxlw ,làvocq y nhưrdto Minh-Ðệkbuy tìmftq m chỗsuey trốfanc n, nhưrdto phảddan i thấjznh y mộqnci t cássxv i gìmftq kinh hãpwrr i trêrjiu n thếgtqb gian. Minh-Ðệkbuy sốfanc ng côynxs đqcan ộqnci c vớkbka i vúfhef , sốfanc ng vớkbka i ngưrdto ờituw i ởiyzl , nàvocq ng khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c hưrdto ởiyzl ng mộqnci t chúfhef t gìmftq vềtbmt tìmftq nh mẫmftq u tửkgwq . Vìmftq mẹsxlw coi con nhưrdto mộqnci t thúfhef vậkltd t bấjznh t đqcan ắituw c dĩgtil phảddan i nuôynxs i trong nhàvocq , nêrjiu n từtbmt vúfhef , đqcan ếgtqb n ngưrdto ờituw i ởiyzl đqcan ềtbmt u nuôynxs i Minh-Ðệkbuy nhưrdto nuôynxs i lợssxv n, khôynxs ng mấjznh y thiếgtqb t tha chăxodl m sósuey c. Minh-Ðệkbuy thơidyp thẩwunn n chơidyp i mộqnci t mìmftq nh, đqcan ứrjiu a trẻgtqb luôynxs n kinh sợssxv , khôynxs ng biếgtqb t khi làvocq m cássxv i nàvocq y, cósuey bịuazj đqcan ássxv nh khôynxs ng? Nósuey i đqcan iềtbmt u kia cósuey bịuazj chửkgwq i khôynxs ng?
Hai năxodl m sau nữirto a, Minh-Giang lạpwrr i sinh ra mộqnci t gássxv i, đqcan ặltpf t têrjiu n làvocq Minh-Can, vớkbka i ngụuybr ýthpi đqcan ứrjiu a con nàvocq y làvocq gan làvocq ruộqnci t củdtjq a mìmftq nh. Lạpwrr thay, vừtbmt a sinh ra, Minh-Can đqcan ãpwrr đqcan ưrdto ợssxv c mẹsxlw yêrjiu u thưrdto ơidyp ng cựsuey c kỳjznh . Bàvocq khôynxs ng mưrdto ợssxv n vúfhef , màvocq đqcan íuzde ch thâzbbd n mìmftq nh nuôynxs i. Mọuzde i săxodl n sósuey c nhưrdto tắituw m rửkgwq a, thay quầgtil n ássxv o, nhấjznh t nhấjznh t bàvocq đqcan ềtbmt u tựsuey tay làvocq m. Sau Minh-Can đqcan ếgtqb n hai con trai têrjiu n Mãpwrr nh, Trássxv ng, mộqnci t con gássxv i têrjiu n Minh-Nhàvocq n, cuốfanc i cùmftq ng làvocq đqcan ứrjiu a con trai têrjiu n Lợssxv i. Tuy cósuey sássxv u mặltpf t con, nhưrdto ng bàvocq cũixmn ng rửkgwq ng rưrdto ng khôynxs ng mấjznh y quan tâzbbd m đqcan ếgtqb n chúfhef ng. Bàvocq chỉrync khôynxs ng quan tâzbbd m, chứrjiu khôynxs ng đqcan ếgtqb n nỗsuey i ghéjyim t nhưrdto đqcan ốfanc i vớkbka i Minh-Ðệkbuy .
Triềtbmt u Lýthpi tôynxs n sùmftq ng đqcan ạpwrr o Phậkltd t, nêrjiu n khôynxs ng cósuey việkbuy c trọuzde ng nam khinh nữirto , lạpwrr i nữirto a hàvocq o quang củdtjq a vua Trưrdto ng cùmftq ng 162 tưrdto ớkbka ng còjyim n sássxv ng rựsuey c. Mớkbka i đqcan âzbbd y thờituw i Thuậkltd n-thiêrjiu n (1010-1028) nhữirto ng danh tưrdto ớkbka ng nhưrdto vua bàvocq Bìmftq nh-Dưrdto ơidyp ng đqcan ưrdto ơidyp ng kim trịuazj vìmftq Bắituw c-biêrjiu n kiêrjiu m chưrdto ởiyzl ng môynxs n phássxv i Mêrjiu -linh; trưrdto ởiyzl ng đqcan ạpwrr i côynxs ng chúfhef a Bảddan o-Hòjyim a, chưrdto ởiyzl ng môynxs n phássxv i Tảddan n-viêrjiu n, sưrdto phụuybr củdtjq a đqcan ưrdto ơidyp ng kim thiêrjiu n tửkgwq ; Vưrdto ơidyp ng-phi Khai-Quốfanc c vưrdto ơidyp ng Thanh-Mai; cássxv c côynxs ng chúfhef a Kim-Thàvocq nh, Trưrdto ờituw ng-Ninh, Côynxs i-Sơidyp n... vớkbka i nhữirto ng trậkltd n đqcan ássxv nh sang Tốfanc ng kinh thiêrjiu n đqcan ộqnci ng đqcan ịuazj a. Cho nêrjiu n trong hưrdto ơidyp ng đqcan ảddan ng, ngoàvocq i lăxodl ng miếgtqb u phụuybr nữirto đqcan ưrdto ợssxv c tôynxs n trọuzde ng, con gássxv i đqcan ưrdto ợssxv c hoc văxodl n, luyệkbuy n võyptc nhưrdto con trai.
Làvocq ng Sủdtjq i cósuey ba trưrdto ờituw ng họuzde c lớkbka n. Mộqnci t trưrdto ờituw ng củdtjq a thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i, ăxodl n lưrdto ơidyp ng vua, dạpwrr y khai tâzbbd m cho trẻgtqb con. Khi họuzde c tròjyim trưrdto ờituw ng làvocq ng cósuey trìmftq nh đqcan ộqnci khássxv , mớkbka i nhậkltd p họuzde c trưrdto ờituw ng củdtjq a Trung-nghĩgtil a đqcan ạpwrr i tưrdto ớkbka ng quâzbbd n Siêrjiu u-loạpwrr i hầgtil u. Trưrdto ờituw ng nàvocq y thưrdto ờituw ng đqcan ưrdto ợssxv c gọuzde i làvocq trưrdto ờituw ng Trung-nghĩgtil a hầgtil u. Trưrdto ờituw ng dạpwrr y cảddan văxodl n lẫmftq n võyptc . Trưrdto ờituw ng thứrjiu ba cũixmn ng dạpwrr y văxodl n, luyệkbuy n võyptc , nhưrdto ng hơidyp i xa, đqcan iềtbmt u kiệkbuy n thu nhậkltd n khósuey khăxodl n hơidyp n, đqcan ósuey làvocq chùmftq a Dâzbbd u. Sưrdto trưrdto ởiyzl ng củdtjq a chùmftq a, thuộqnci c phássxv i Tiêrjiu u-sơidyp n, phássxv i võyptc xuấjznh t thâzbbd n củdtjq a vua Thássxv i-tổbqzj nhàvocq Lýthpi , đqcan ưrdto ơidyp ng kim chưrdto ởiyzl ng môynxs n hiệkbuy n làvocq Quốfanc c-sưrdto . Nêrjiu n nhữirto ng họuzde c sinh đqcan ưrdto ợssxv c thu nhậkltd n đqcan ềtbmt u trởiyzl thàvocq nh đqcan ệkbuy tửkgwq Tiêrjiu u-sơidyp n, đqcan iềtbmt u màvocq tấjznh t cảddan phụuybr huynh đqcan ềtbmt u mơidyp ưrdto ớkbka c con mìmftq nh đqcan ưrdto ợssxv c thu nạpwrr p.
Chịuazj em Minh-Ðệkbuy , Minh-Can đqcan ềtbmt u theo họuzde c vớkbka i thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i. Bàvocq Thiếgtqb t chỉrync theo dõyptc i đqcan ưrdto ờituw ng họuzde c vấjznh n củdtjq a Minh-Can. Còjyim n Minh-Ðệkbuy họuzde c ra sao, ăxodl n ra sao, bệkbuy nh thếgtqb nàvocq o bàvocq khôynxs ng biếgtqb t tớkbka i. Bàvocq xửkgwq dụuybr ng nàvocq ng nhưrdto con ởiyzl , thứrjiu con ởiyzl bịuazj khinh miệkbuy t bịuazj hắituw t hủdtjq i, đqcan ểcxnr hầgtil u Minh-Can. Hơidyp i mộqnci t týthpi làvocq bàvocq đqcan ássxv nh, bàvocq chửkgwq i. Minh-Can lạpwrr i đqcan àvocq nh hanh, đqcan ụuybr ng chúfhef t làvocq khósuey c bùmftq lu bùmftq loa, bịuazj a chuyệkbuy n mássxv ch mẹsxlw , đqcan ểcxnr Minh-Ðệkbuy phảddan i đqcan òjyim n. Bàvocq ra lệkbuy nh: khi bàvocq đqcan ássxv nh, mắituw ng thìmftq Minh-Ðệkbuy tuyệkbuy t đqcan ốfanc i phảddan i cúfhef i đqcan ầgtil u chịuazj u đqcan ựsuey ng, khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c khósuey c, khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c cãpwrr i, cũixmn ng khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c nósuey i
Chịuazj em Minh-Ðệkbuy , Minh-Can đqcan ềtbmt u theo họuzde c vớkbka i thầgtil y đqcan ồirto Thássxv i. Bàvocq Thiếgtqb t chỉrync theo dõyptc i đqcan ưrdto ờituw ng họuzde c vấjznh n củdtjq a Minh-Can. Còjyim n Minh-Ðệkbuy họuzde c ra sao, ăxodl n ra sao, bệkbuy nh thếgtqb nàvocq o bàvocq khôynxs ng biếgtqb t tớkbka i. Bàvocq xửkgwq dụuybr ng nàvocq ng nhưrdto con ởiyzl , thứrjiu con ởiyzl bịuazj khinh miệkbuy t bịuazj hắituw t hủdtjq i, đqcan ểcxnr hầgtil u Minh-Can. Hơidyp i mộqnci t týthpi làvocq bàvocq đqcan ássxv nh, bàvocq chửkgwq i. Minh-Can lạpwrr i đqcan àvocq nh hanh, đqcan ụuybr ng chúfhef t làvocq khósuey c bùmftq lu bùmftq loa, bịuazj a chuyệkbuy n mássxv ch mẹsxlw , đqcan ểcxnr Minh-Ðệkbuy phảddan i đqcan òjyim n. Bàvocq ra lệkbuy nh: khi bàvocq đqcan ássxv nh, mắituw ng thìmftq Minh-Ðệkbuy tuyệkbuy t đqcan ốfanc i phảddan i cúfhef i đqcan ầgtil u chịuazj u đqcan ựsuey ng, khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c khósuey c, khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c cãpwrr i, cũixmn ng khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c nósuey i năxodl ng gìmftq . Năxodl m mưrdto ờituw i tuổbqzj i bàvocq cho Minh-Can thi vàvocq o trưrdto ờituw ng củdtjq a Trung-nghĩgtil a hầgtil u. Minh-Ðệkbuy cũixmn ng xin cha mẹsxlw cho thi. Lậkltd p tứrjiu c bàvocq Thiếgtqb t mắituw ng:
– Cássxv i ngữirto nhưrdto màvocq y, ăxodl n khôynxs ng nêrjiu n đqcan ọuzde i, nósuey i khôynxs ng lêrjiu n lờituw i, họuzde c hàvocq nh đqcan ưrdto ợssxv c dăxodl m ba chữirto mèdpcm o càvocq o, màvocq cũixmn ng xin thi vàvocq o trưrdto ờituw ng quan ưrdto ? Ăfeub n màvocq y đqcan òjyim i xôynxs i vòjyim , sao màvocq y khôynxs ng lêrjiu n núfhef i Tảddan n xin tiêrjiu n côynxs Bảddan o-Hòjyim a thu làvocq m đqcan ệkbuy tửkgwq , rồirto i sau gảddan màvocq y cho Thássxv i-tửkgwq mộqnci t thểcxnr . Hừtbmt ! Ngưrdto ờituw i chẳwlys ng đqcan ássxv ng giássxv hòjyim n chìmftq . Ba hồirto n bẩwunn y víuzde a đqcan òjyim i đqcan i võyptc ng đqcan àvocq o.
Bàvocq nósuey i nósuey i bâzbbd ng quơidyp mộqnci t mìmftq nh:
– Voi đqcan úfhef , chósuey đqcan úfhef , chuộqnci t chùmftq cũixmn ng nhảddan y.
Minh-Can đqcan ậkltd u vàvocq o trưrdto ờituw ng Trung-nghĩgtil a hầgtil u, họuzde c văxodl n, luyệkbuy n võyptc , nghiễknyz m nhiêrjiu n trởiyzl thàvocq nh thiếgtqb u nữirto đqcan ưrdto ợssxv c khắituw p huyệkbuy n kíuzde nh trọuzde ng, vớkbka i nhữirto ng hy vọuzde ng vàvocq o tưrdto ơidyp ng lai. Tuy mớkbka i mưrdto ờituw i tuổbqzj i, nhưrdto ng đqcan ãpwrr cósuey nhiềtbmt u gia đqcan ìmftq nh danh giássxv đqcan ássxv nh tiếgtqb ng kếgtqb t thâzbbd n.
Còjyim n Minh-Ðệkbuy thìmftq đqcan ưrdto ợssxv c cho nghỉrync họuzde c, ởiyzl nhàvocq giúfhef p việkbuy c, phụuybr vớkbka i ngưrdto ờituw i ởiyzl . Nàvocq ng trởiyzl thàvocq nh ngưrdto ờituw i ởiyzl bậkltd c nhìmftq , loạpwrr i ngưrdto ờituw i ởiyzl khôynxs ng côynxs ng đqcan ểcxnr hầgtil u hạpwrr Minh-Can cùmftq ng cássxv c em. Khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c họuzde c, nhưrdto ng Minh-Ðệkbuy vẫmftq n âzbbd m thầgtil m đqcan ọuzde c sássxv ch. Ngoàvocq i nhữirto ng sássxv ch củdtjq a bốfanc cósuey sẵweas n, Minh-Ðệkbuy còjyim n mưrdto ợssxv n thêrjiu m sássxv ch củdtjq a nhàvocq Trinh-Dung đqcan ểcxnr đqcan ọuzde c thêrjiu m. Hósuey a cho nêrjiu n cássxv i côynxs đqcan ơidyp n, phẫmftq n hậkltd n, khiếgtqb n Minh-Ðệkbuy âzbbd m thầgtil m đqcan ọuzde c sássxv ch, kiếgtqb n thứrjiu c trởiyzl thàvocq nh rấjznh t rộqnci ng, màvocq trong nhàvocq khôynxs ng ai hay.
Mấjznh y năxodl m sau, mộqnci t biếgtqb n chuyểcxnr n lớkbka n đqcan ãpwrr làvocq m thay đqcan ổbqzj i cuộqnci c sốfanc ng trong nhàvocq ôynxs ng Thiếgtqb t.
Nhâzbbd n bàvocq chịuazj ôynxs ng Thiếgtqb t mởiyzl mộqnci t khássxv ch đqcan iếgtqb m vàvocq mộqnci t tửkgwq u lầgtil u lớkbka n ởiyzl huyệkbuy n, ôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c chịuazj cửkgwq làvocq m quảddan n lýthpi , bàvocq đqcan ưrdto ợssxv c cửkgwq trôynxs ng coi trang tríuzde tiếgtqb p khássxv ch. Từtbmt nhàvocq lêrjiu n huyệkbuy n khoảddan ng mộqnci t giờituw đqcan i bộqnci , nhưrdto ng hai ôynxs ng bàvocq đqcan i vềtbmt bằcblf ng xe ngựsuey a. Côynxs ng việkbuy c làvocq m đqcan òjyim i hỏqnci i ôynxs ng bàvocq phảddan i cósuey mặltpf t từtbmt sássxv ng tinh mơidyp cho đqcan ếgtqb n tốfanc i, đqcan ôynxs i khi khuya ôynxs ng bàvocq mớkbka i trởiyzl vềtbmt nhàvocq .
Vìmftq phảddan i đqcan i làvocq m xa, nêrjiu n ôynxs ng bàvocq cho vúfhef giàvocq nghỉrync , rồirto i mưrdto ợssxv n mộqnci t ngưrdto ờituw i làvocq m đqcan ểcxnr trôynxs ng coi con cássxv i, cùmftq ng cơidyp m nưrdto ớkbka c. Nhưrdto ng mộqnci t ngưrdto ờituw i làvocq m, thìmftq khôynxs ng xuểcxnr đqcan ốfanc i vớkbka i cảddan gia đqcan ìmftq nh tássxv m ngưrdto ờituw i, lạpwrr i thêrjiu m mộqnci t đqcan àvocq n gia súfhef c, nàvocq o làvocq cặltpf p chósuey , mộqnci t đqcan ựsuey c têrjiu n Ðứrjiu c-Tâzbbd m, mộqnci t cássxv i têrjiu n Tâzbbd m-Ðứrjiu c. Tiếgtqb p theo làvocq cặltpf p mèdpcm o, mưrdto ờituw i con ngỗsuey ng, hơidyp n hai chụuybr c con gàvocq , bốfanc n con lợssxv n. Nêrjiu n bàvocq Thiếgtqb t bắituw t Minh-Ðệkbuy phảddan i trợssxv giúfhef p cho chịuazj ngưrdto ờituw i làvocq m.
Chịuazj nàvocq y têrjiu n Sửkgwq u.
Chịuazj Sửkgwq u nguyêrjiu n làvocq mộqnci t nôynxs ng dâzbbd n, vìmftq chồirto ng chếgtqb t, lạpwrr i khôynxs ng con, nêrjiu n khi đqcan i vàvocq o tuổbqzj i bốfanc n mưrdto ơidyp i, sứrjiu c khoẻgtqb khôynxs ng cho phéjyim p chịuazj làvocq m nhữirto ng việkbuy c nặltpf ng nhọuzde c nhưrdto gássxv nh lúfhef a, bừtbmt a ruộqnci ng, tássxv t nưrdto ớkbka c, nêrjiu n chịuazj phảddan i đqcan i ởiyzl . Trássxv i vớkbka i cássxv i têrjiu n Sửkgwq u, ngưrdto ờituw i chịuazj nhỏqnci thósuey , khẳwlys ng khiu, dássxv ng đqcan i lịuazj ch bịuazj ch, cássxv nh tay nhưrdto chỉrync còjyim n xưrdto ơidyp ng, mặltpf t chịuazj tássxv i méjyim t, màvocq trêrjiu n lớkbka p da lúfhef c nàvocq o cũixmn ng bósuey ng nhữirto ng mỡiyzl , mụuybr n lớkbka n, mụuybr n nhỏqnci mọuzde c lốfanc nhốfanc rấjznh t mấjznh t trậkltd t tựsuey . Hàvocq m răxodl ng chịuazj nhuộqnci m từtbmt hồirto i còjyim n con gássxv i, nay đqcan ãpwrr bong hếgtqb t lớkbka p bêrjiu n ngoàvocq i, nêrjiu n trôynxs ng nósuey hơidyp i vàvocq ng vàvocq ng, xam xássxv m. Vìmftq yếgtqb u nhưrdto thếgtqb , cho nêrjiu n mọuzde i côynxs ng việkbuy c trong nhàvocq chịuazj đqcan ềtbmt u đqcan ẩwunn y cho Minh-Ðệkbuy hếgtqb t.
Mỗsuey i khi chịuazj khôynxs ng chu toàvocq n đqcan ưrdto ợssxv c việkbuy c chủdtjq giao cho, thìmftq y nhưrdto tốfanc i ôynxs ng bàvocq Thiếgtqb t vềtbmt , chịuazj đqcan i mộqnci t đqcan ưrdto ờituw ng kểcxnr lểcxnr nàvocq o thằcblf ng Trássxv ng phássxv phássxv ch, thằcblf ng Lựsuey c nghịuazj ch ngợssxv m, con Minh-Nhàvocq n quấjznh y khósuey c. Chịuazj rấjznh t khôynxs n. Chịuazj biếgtqb t rằcblf ng Minh-Can làvocq đqcan ứrjiu a con cưrdto ng, nêrjiu n chịuazj chiềtbmt u chuộqnci ng côynxs nàvocq y rấjznh t mựsuey c. Ðốfanc i vớkbka i Minh-Ðệkbuy , chịuazj thẳwlys ng tay bắituw t làvocq m đqcan ủdtjq mọuzde i côynxs ng việkbuy c đqcan ầgtil u tắituw t, mặltpf t tốfanc i. Hễknyz nàvocq ng mởiyzl miệkbuy ng than làvocq chịuazj xui Minh-Can bịuazj a chuyệkbuy n vềtbmt mássxv ch mẹsxlw , lậkltd p tứrjiu c nàvocq ng bịuazj bàvocq Thiếgtqb t đqcan ássxv nh đqcan ậkltd p. Mỗsuey i lầgtil n nhưrdto thếgtqb , bàvocq Thiếgtqb t nghiếgtqb n hai hàvocq m răxodl ng vàvocq o nhau, miệkbuy ng ríuzde t lêrjiu n:
– Trờituw i hởiyzl trờituw i! Con diềtbmt u tha quạpwrr mổbqzj kia, màvocq y cósuey biếgtqb t bốfanc mẹsxlw màvocq y làvocq m đqcan ầgtil u tắituw t, mặltpf t tốfanc i ra mớkbka i cósuey miếgtqb ng ăxodl n cho màvocq y khôynxs ng? Thếgtqb màvocq ởiyzl nhàvocq màvocq y còjyim n tássxv c quássxv i hửkgwq ??? Hửkgwq ??? Hửkgwq ???
Bàvocq nósuey i vớkbka i chịuazj Sửkgwq u:
– Từtbmt nay tôynxs i cho phéjyim p chịuazj , ngoàvocq i trừtbmt con Minh-Can ra, bấjznh t cứrjiu đqcan ứrjiu a nàvocq o khôynxs ng nghe lờituw i chịuazj , chịuazj đqcan ưrdto ợssxv c dầgtil n vàvocq o xássxv c chúfhef ng nósuey cho tôynxs i.
Từtbmt đqcan ấjznh y chịuazj em Minh-Ðệkbuy sợssxv chịuazj Sửkgwq u mộqnci t phéjyim p. Tiềtbmt n ăxodl n, tiềtbmt n chợssxv , bàvocq Thiếgtqb t trao cho chịuazj Sửkgwq u cảddan . Chịuazj khôynxs n lắituw m, chịuazj biếgtqb t ôynxs ng bàvocq đqcan ềtbmt u ăxodl n trưrdto a, ăxodl n chiềtbmt u ởiyzl khássxv ch đqcan iếgtqb m, nêrjiu n chịuazj bớkbka t đqcan i mộqnci t nửkgwq a tiềtbmt n chợssxv . Thờituw i bấjznh y giờituw , bữirto a sássxv ng thưrdto ờituw ng ăxodl n vàvocq o lúfhef c rạpwrr ng đqcan ôynxs ng, rồirto i ngưrdto ờituw i lớkbka n ra đqcan ồirto ng làvocq m việkbuy c, trẻgtqb con đqcan i họuzde c. Buổbqzj i chiềtbmt u ăxodl n vàvocq o lúfhef c gàvocq lêrjiu n chuồirto ng. Cho nêrjiu n hai bữirto a cơidyp m, thìmftq bữirto a sássxv ng chịuazj cho bọuzde n trẻgtqb ăxodl n rau, ăxodl n tôynxs m, cássxv . Bữirto a chiềtbmt u chịuazj cũixmn ng làvocq m nhữirto ng mósuey n sang nhưrdto thịuazj t lợssxv n kho, cássxv hấjznh p, cássxv rássxv n, nhưrdto ng chỉrync cho mỗsuey i đqcan ứrjiu a ăxodl n chúfhef t íuzde t thôynxs i, duy Minh-Can thìmftq đqcan ưrdto ợssxv c ăxodl n thảddan dàvocq n; cốfanc t sao còjyim n dưrdto lạpwrr i chịuazj cấjznh t vàvocq o chạpwrr n. Tốfanc i bàvocq Hàvocq n vềtbmt , thấjznh y trong chạpwrr n, nàvocq o thịuazj t, nàvocq o cássxv dưrdto thừtbmt a êrjiu hềtbmt , thìmftq cho rằcblf ng chịuazj Sửkgwq u thựsuey c thàvocq , nuôynxs i con mìmftq nh đqcan ầgtil y đqcan ủdtjq . Vàvocq o nhữirto ng ngàvocq y sósuey c, ngàvocq y vọuzde ng, bàvocq Thiếgtqb t dặltpf n chịuazj :
– Nhớkbka phảddan i mua hoa quảddan , mua gàvocq , nấjznh u xôynxs i đqcan ểcxnr cúfhef ng gia tiêrjiu n. Con gàvocq đqcan ósuey , chịuazj dàvocq nh hai cássxv i đqcan ùmftq i cho Minh-Can, còjyim n lạpwrr i thìmftq cho bốfanc n đqcan ứrjiu a kia. Cássxv i cổbqzj , cássxv i cássxv nh cho con nợssxv đqcan ờituw i con Minh-Ðệkbuy .
Ðiềtbmt u đqcan ósuey chịuazj Sửkgwq u làvocq m đqcan úfhef ng. Chịuazj giếgtqb t gàvocq , xôynxs i xôynxs i, mua hoa quảddan cúfhef ng, hai cássxv i đqcan ùmftq i cho Minh-Can, chịuazj chỉrync cho mỗsuey i trẻgtqb mộqnci t miếgtqb ng nhỏqnci , còjyim n lạpwrr i chịuazj đqcan em vềtbmt nhàvocq cho chássxv u, cho em chịuazj ăxodl n. Ðốfanc i vớkbka i Minh-Ðệkbuy , ngay chúfhef t íuzde t nưrdto ớkbka c luộqnci c gàvocq chịuazj cũixmn ng khôynxs ng cho, chứrjiu đqcan ừtbmt ng nósuey i làvocq miếgtqb ng thịuazj t.
Ôzbbd ng Thiếgtqb t thìmftq dùmftq sao cũixmn ng làvocq đqcan àvocq n ôynxs ng. Ởxarh cássxv i xãpwrr hộqnci i xưrdto a, xãpwrr hộqnci i đqcan ờituw i Lýthpi , chủdtjq đqcan ạpwrr o tộqnci c Việkbuy t dàvocq nh cho ngưrdto ờituw i đqcan àvocq n bàvocq rấjznh t nhiềtbmt u quyềtbmt n trong gia đqcan ìmftq nh. Nàvocq o nuôynxs i con; nàvocq o dạpwrr y con; nàvocq o quảddan n trịuazj tiềtbmt n bạpwrr c, củdtjq a cảddan i; nàvocq o giỗsuey tếgtqb t; giao tếgtqb trong họuzde , ngoàvocq i làvocq ng đqcan ềtbmt u do đqcan àvocq n bàvocq đqcan ảddan m đqcan ưrdto ơidyp ng hếgtqb t. Thàvocq nh ra cássxv i gia đqcan ìmftq nh ôynxs ng Thiếgtqb t, do bàvocq Thiếgtqb t nắituw m quyềtbmt n, nhưrdto ng bàvocq quêrjiu n mấjznh t tấjznh t cảddan thiêrjiu n tíuzde nh trờituw i cho đqcan ểcxnr làvocq m mẹsxlw , dĩgtil nhiêrjiu n làvocq m sao bàvocq cósuey đqcan ủdtjq đqcan ứrjiu c củdtjq a mộqnci t phụuybr nữirto trong chủdtjq đqcan ạpwrr o tộqnci c Việkbuy t. Cho nêrjiu n, ngưrdto ờituw i ngoàvocq i nhìmftq n vàvocq o, thìmftq thấjznh y cássxv c con ăxodl n mặltpf c tưrdto ơidyp m tấjznh t, nhưrdto ng thựsuey c ra đqcan ássxv m trẻgtqb sốfanc ng bơidyp vơidyp nhưrdto mồirto côynxs i, khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c hưrdto ởiyzl ng chúfhef t tìmftq nh mẫmftq u tửkgwq nàvocq o.
Theo tụuybr c lệkbuy làvocq ng xãpwrr tộqnci c Việkbuy t từtbmt thờituw i vua Hùmftq ng, mỗsuey i khi cósuey nhữirto ng buổbqzj i họuzde p quan trọuzde ng đqcan ếgtqb n vậkltd n mệkbuy nh toàvocq n xãpwrr nhưrdto hôynxs m nay, thìmftq mọuzde i ngưrdto ờituw i phảddan i hiệkbuy n diệkbuy n. Nếgtqb u nhưrdto cósuey nhữirto ng côynxs ng việkbuy c tạpwrr p dịuazj ch gósuey p sứrjiu c vàvocq o côynxs ng íuzde ch nhưrdto đqcan ắituw p đqcan ưrdto ờituw ng, làvocq m cỏqnci , véjyim t sôynxs ng v.v. lệkbuy làvocq ng đqcan ịuazj nh rõyptc nhữirto ng chứrjiu c sắituw c nàvocq o, quan viêrjiu n nàvocq o, đqcan ưrdto ợssxv c miễknyz n. Tuy nhiêrjiu n nhữirto ng ngưrdto ờituw i phảddan i gósuey p côynxs ng, nếgtqb u vìmftq sứrjiu c khoẻgtqb , vìmftq việkbuy c nhàvocq đqcan a đqcan oan, thìmftq cósuey thểcxnr mưrdto ợssxv n ngưrdto ờituw i thay thếgtqb , làvocq ng cũixmn ng cho. Hôynxs m nay, buổbqzj i họuzde p diễknyz n ra lúfhef c buổbqzj i trưrdto a, ôynxs ng bàvocq Thiếgtqb t khôynxs ng cósuey nhàvocq , nêrjiu n ngưrdto ờituw i trưrdto ởiyzl ng xósuey m phảddan i bássxv o cho ôynxs ng bàvocq nhữirto ng quyếgtqb t đqcan ịuazj nh củdtjq a buổbqzj i hộqnci i. Việkbuy c làvocq ng bắituw t Minh-Ðệkbuy , Minh-Can mỗsuey i ngưrdto ờituw i gósuey p mưrdto ờituw i côynxs ng, ýthpi ôynxs ng Thiếgtqb t muốfanc n dùmftq ng tiềtbmt n mưrdto ợssxv n ngưrdto ờituw i thay thếgtqb cho con khỏqnci i mệkbuy t nhọuzde c, nhưrdto nhữirto ng gia đqcan ìmftq nh khássxv giảddan khássxv c. Trưrdto ớkbka c đqcan âzbbd y, mỗsuey i lầgtil n nhưrdto vậkltd y, ôynxs ng lêrjiu n tiếgtqb ng đqcan ềtbmt nghịuazj , thìmftq y nhưrdto bàvocq Thiếgtqb t nhảddan y choi choi nhưrdto khỉrync đqcan ósuey i xỉrync a xósuey i vàvocq o mặltpf t ôynxs ng màvocq nêrjiu u ra đqcan ủdtjq thứrjiu tộqnci i củdtjq a Minh-Ðệkbuy , thàvocq nh ra lâzbbd u ngàvocq y, ôynxs ng khôynxs ng còjyim n týthpi quyềtbmt n hàvocq nh nàvocq o cảddan . Muốfanc n giữirto cho nhàvocq cửkgwq a êrjiu m thắituw m, ôynxs ng đqcan àvocq nh buôynxs ng xuôynxs i đqcan ểcxnr mặltpf c vợssxv .
Trờituw i đqcan ãpwrr vềtbmt khuya, cássxv i lạpwrr nh thássxv ng hai còjyim n bao phủdtjq khôynxs ng gian, nhưrdto ng Minh-Ðệkbuy vẫmftq n phảddan i ra bờituw sôynxs ng giặltpf t quầgtil n ássxv o. Từtbmt hồirto i sássxv u bẩwunn y tuổbqzj i, khi còjyim n đqcan i họuzde c, nàvocq ng đqcan ưrdto ợssxv c nghe thầgtil y đqcan ồirto kểcxnr chuyệkbuy n rằcblf ng Bụuybr t (Phậkltd t)cósuey nghìmftq n mắituw t nghìmftq n tai, luôynxs n nghe tiếgtqb ng chúfhef ng sinh kêrjiu u cứrjiu u. Khi gặltpf p đqcan ưrdto ờituw ng cùmftq ng, cứrjiu khấjznh n Bụuybr t làvocq ngàvocq i hiệkbuy n ra cứrjiu u giúfhef p. Hồirto i nhỏqnci , bịuazj mẹsxlw đqcan ássxv nh, bịuazj Minh-Can hàvocq nh hạpwrr , nàvocq ng chỉrync biếgtqb t cắituw n răxodl ng chịuazj u đqcan ựsuey ng. Sau nàvocq y lớkbka n lêrjiu n, nàvocq ng thưrdto ờituw ng khấjznh n Bụuybr t, mong Bụuybr t hiệkbuy n lêrjiu n đqcan ểcxnr che chởiyzl cho nàvocq ng. Rồirto i nàvocq ng tưrdto ởiyzl ng tưrdto ợssxv ng Bụuybr t đqcan ứrjiu ng trêrjiu n mâzbbd y, nàvocq ng chắituw p tay hưrdto ớkbka ng lêrjiu n khôynxs ng gian vôynxs tậkltd n màvocq khấjznh n Bụuybr t, tâzbbd m sựsuey vớkbka i Bụuybr t.
Cósuey mộqnci t lầgtil n Minh-Can dẫmftq n bạpwrr n vềtbmt nhàvocq chơidyp i, bắituw t nàvocq ng làvocq m cơidyp m đqcan ãpwrr i khássxv ch, nàvocq ng khôynxs ng chịuazj u làvocq m, vìmftq làvocq m thìmftq lấjznh y đqcan âzbbd u ra thịuazj t, cássxv cho bữirto a cơidyp m chiềtbmt u? Lậkltd p tứrjiu c Minh-Can cùmftq ng bạpwrr n xúfhef m vàvocq o dùmftq ng võyptc đqcan ássxv nh nàvocq ng. Dùmftq nàvocq ng làvocq chịuazj , hơidyp n hai tuổbqzj i, lớkbka n trưrdto ớkbka c, nhưrdto ng vìmftq Minh-Can họuzde c võyptc , nêrjiu n nàvocq ng đqcan àvocq nh chịuazj u đqcan òjyim n. Mỗsuey i lầgtil n nàvocq ng bịuazj đqcan ấjznh m, bịuazj đqcan ãpwrr ngãpwrr lăxodl n quay ra, chúfhef ng lạpwrr i reo hòjyim cưrdto ờituw i nósuey i, tỏqnci vẻgtqb khoan khoássxv i. Chiềtbmt u vềtbmt , nàvocq ng đqcan em chuyệkbuy n mássxv ch bốfanc mẹsxlw , thìmftq bàvocq Thiếgtqb t cau mặltpf t:
– Họuzde c thìmftq phảddan i hàvocq nh. Nósuey họuzde c võyptc màvocq khôynxs ng cósuey chỗsuey thửkgwq thìmftq sao biếgtqb t đqcan ưrdto ợssxv c kếgtqb t quảddan . Nay nósuey cósuey mưrdto ợssxv n cássxv i thâzbbd y thốfanc i tha củdtjq a màvocq y màvocq đqcan ấjznh m đqcan ássxv , thìmftq cũixmn ng làvocq vạpwrr n phúfhef c cho màvocq y, màvocq y còjyim n đqcan àvocq nh hanh gìmftq nữirto a đqcan âzbbd y?
Từtbmt đqcan ấjznh y Minh-Can thưrdto ờituw ng rủdtjq bạpwrr n vềtbmt nhàvocq chơidyp i, mỗsuey i khi thấjznh y Minh-Ðệkbuy , chúfhef ng ngứrjiu a mắituw t, lạpwrr i lôynxs i nàvocq ng ra màvocq đqcan ấjznh m đqcan ássxv . Nàvocq ng đqcan àvocq nh nghiếgtqb n răxodl ng chịuazj u đqcan ựsuey ng.
Mộqnci t lầgtil n, chịuazj Sửkgwq u mua thứrjiu c ăxodl n khôynxs ng nhiềtbmt u, màvocq Minh-Can mang nhữirto ng bẩwunn y tássxv m ngưrdto ờituw i bạpwrr n vềtbmt nhàvocq đqcan òjyim i làvocq m cơidyp m ăxodl n giữirto a trưrdto a. Minh-Ðệkbuy vừtbmt a mởiyzl miệkbuy ng nósuey i rằcblf ng khôynxs ng đqcan ủdtjq thứrjiu c ăxodl n, thìmftq Minh-Can cùmftq ng đqcan ássxv m bạpwrr n xúfhef m vàvocq o màvocq đqcan ássxv nh, chửkgwq i. Nósuey hạpwrr lệkbuy nh:
– Con ởiyzl hôynxs i thốfanc i nàvocq y. Khôynxs ng còjyim n thứrjiu c ăxodl n thìmftq màvocq y giếgtqb t hai con gàvocq mássxv i trong chuồirto ng kia cũixmn ng đqcan ưrdto ợssxv c chứrjiu gìmftq ?
Biếgtqb t rằcblf ng cãpwrr i thìmftq ăxodl n đqcan òjyim n, nàvocq ng đqcan àvocq nh bắituw t hai con gàvocq đqcan ang đqcan ẻgtqb làvocq m thịuazj t cho chúfhef ng ăxodl n. Chiềtbmt u hôynxs m đqcan ósuey , bàvocq Thiếgtqb t vềtbmt , khôynxs ng thấjznh y hai con gàvocq mássxv i đqcan ẻgtqb đqcan âzbbd u, bàvocq hỏqnci i, Minh-Can le te đqcan ássxv p:
– Hồirto i trưrdto a con Ðệkbuy nósuey giếgtqb t gàvocq đqcan ãpwrr i bạpwrr n nósuey làvocq con Ngọuzde c-Nam, Trinh-Dung, Ngọuzde c-Huệkbuy , Thanh-Thảddan o cùmftq ng vớkbka i mấjznh y thằcblf ng bạpwrr n mấjznh t rồirto i.
Minh-Ðệkbuy kinh hãpwrr i cãpwrr i:
– Thưrdto a mẹsxlw , chíuzde nh nósuey đqcan em bẩwunn y đqcan ứrjiu a bạpwrr n vềtbmt , bắituw t con giếgtqb t gàvocq làvocq m cơidyp m đqcan ãpwrr i. Con chốfanc i, chúfhef ng nósuey xúfhef m vàvocq o đqcan ássxv nh con. Ðâzbbd y, mẹsxlw xem, khắituw p ngưrdto ờituw i con đqcan ầgtil y vếgtqb t thâzbbd m tíuzde m đqcan âzbbd y.
Bàvocq Thiếgtqb t xỉrync a xósuey i vàvocq o mặltpf t nàvocq ng:
– Tiêrjiu n sưrdto bốfanc màvocq y, màvocq y n*ng l... lêrjiu n, đqcan em trai vềtbmt nhàvocq , lạpwrr i bắituw t gàvocq mássxv i đqcan ẻgtqb củdtjq a tao giếgtqb t đqcan ãpwrr i nósuey , rồirto i màvocq y lạpwrr i đqcan ổbqzj cho con gássxv i tao ưrdto ? Tao phảddan i giếgtqb t chếgtqb t màvocq y mớkbka i đqcan ưrdto ợssxv c.
Thếgtqb làvocq bàvocq đqcan ássxv nh nàvocq ng túfhef i bụuybr i. Xưrdto a nay, mỗsuey i lầgtil n bịuazj đqcan òjyim n, màvocq nàvocq ng phâzbbd n trầgtil n, thìmftq y nhưrdto bàvocq Thiếgtqb t còjyim n đqcan ássxv nh đqcan ếgtqb n khi nàvocq ng khôynxs ng nósuey i gìmftq mớkbka i thôynxs i. Vìmftq vậkltd y nàvocq ng nghiếgtqb n răxodl ng chịuazj u mưrdto a roi, bãpwrr o vọuzde t cho qua.
Sau trậkltd n đqcan òjyim n, nàvocq ng ra bờituw sôynxs ng ôynxs m mặltpf t ngồirto i khósuey c. Nàvocq ng khấjznh n Bụuybr t, nósuey i chuyệkbuy n vớkbka i Bụuybr t. Nàvocq ng chắituw p tay:
– Lạpwrr y Bụuybr t chứrjiu ng giássxv m cho con.
Rồirto i nàvocq ng kểcxnr hếgtqb t nguồirto n cơidyp n. Nàvocq ng vừtbmt a kểcxnr xong, thìmftq cósuey tiếgtqb ng nósuey i trong, êrjiu m đqcan ềtbmt m phássxv t ra:
– Tấjznh t cảddan nhữirto ng gìmftq con đqcan ang phảddan i gássxv nh chịuazj u, làvocq do cộqnci ng nghiệkbuy p từtbmt muôynxs n vàvocq n kiếgtqb p trưrdto ớkbka c kếgtqb t tụuybr . Nếgtqb u nay con cứrjiu chốfanc ng, cứrjiu trássxv nh néjyim , thìmftq cássxv i nghiệkbuy p xưrdto a bao giờituw mớkbka i giảddan i hếgtqb t?
Nàvocq ng ngửkgwq a mắituw t nhìmftq n lêrjiu n, thìmftq khôynxs ng phảddan i làvocq Bụuybr t, màvocq làvocq mộqnci t bàvocq quầgtil n ássxv o trắituw ng. Trong bósuey ng đqcan êrjiu m mờituw ảddan o, nàvocq ng nghĩgtil ngay đqcan ếgtqb n đqcan ứrjiu c Quan-Thếgtqb -Âlgsr m hiệkbuy n xuốfanc ng cứrjiu u khổbqzj cứrjiu u nạpwrr n. Nàvocq ng thụuybr p lạpwrr y:
– Nam-môynxs cứrjiu u khổbqzj , cứrjiu u nạpwrr n Quan-thếgtqb -âzbbd m Bồirto -tássxv t, xin Bồirto -tássxv t thưrdto ơidyp ng tìmftq nh cứrjiu u con khỏqnci i cảddan nh đqcan au khổbqzj nàvocq y.
– Ðau khổbqzj , đqcan au khổbqzj . Thếgtqb con cósuey biếgtqb t trêrjiu n thếgtqb gian nàvocq y cósuey khôynxs ng biếgtqb t bao nhiêrjiu u chúfhef ng sinh đqcan au khổbqzj hơidyp n con khôynxs ng? Ta cho con bốfanc n câzbbd u đqcan ểcxnr giảddan i cássxv i ẩwunn n ứrjiu c trong tâzbbd m. Con hãpwrr y nghe đqcan âzbbd y:
Nhâzbbd n sinh đqcan ôynxs thịuazj mệkbuy nh an bàvocq i.
Con ngưrdto ờituw i ta sinh ra, đqcan ãpwrr đqcan ưrdto ợssxv c sốfanc mệkbuy nh an bàvocq i, nhàvocq Phậkltd t gọuzde i làvocq nghiệkbuy p quảddan . Khi nghiệkbuy p nósuey tớkbka i, thìmftq phảddan i thảddan n nhiêrjiu n chịuazj u đqcan ựsuey ng, chứrjiu nếgtqb u cứrjiu chốfanc ng đqcan ốfanc i thìmftq kiếgtqb p sau nósuey sẽxwox theo màvocq đqcan òjyim i mãpwrr i.
Nhâzbbd n thếgtqb nan phùmftq ng khai khẩwunn u tiếgtqb u.
Trong thếgtqb gian nàvocq y, đqcan au khổbqzj đqcan ầgtil y dẫmftq y, khósuey màvocq mởiyzl miệkbuy ng cưrdto ờituw i đqcan ưrdto ợssxv c. Vậkltd y thìmftq con cósuey khổbqzj mộqnci t mìmftq nh đqcan âzbbd u?
Khởiyzl i khảddan nhâzbbd n vôynxs đqcan ắituw c vậkltd n thờituw i?
Cuộqnci c đqcan ờituw i thay đqcan ổbqzj i, ngưrdto ờituw i nàvocq o đqcan ang khổbqzj rồirto i cũixmn ng cósuey ngàvocq y vậkltd n tốfanc t nósuey tớkbka i. Con muốfanc n gấjznh p làvocq m chi?
Cửkgwq đqcan ầgtil u tam xíuzde ch hữirto u thầgtil n minh.
Ngửkgwq a đqcan ầgtil u nhìmftq n lêrjiu n ba thưrdto ớkbka c (75 cm) làvocq cósuey thầgtil n minh chứrjiu ng giássxv m. Con khỏqnci i phảddan i kêrjiu u oan!
Qua bốfanc n câzbbd u khuyêrjiu n củdtjq a Quan-âzbbd m, Minh-Ðệkbuy cảddan m thấjznh y trong ngưrdto ờituw i khoan khoássxv i lạpwrr thưrdto ờituw ng. Ngàvocq i tiếgtqb p:
– Thôynxs i, bâzbbd y giờituw ta tạpwrr m giảddan m cássxv i đqcan au đqcan ớkbka n thâzbbd n xássxv c cho con đqcan ãpwrr . Con hãpwrr y ngồirto i im, khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c đqcan ộqnci ng đqcan ậkltd y.
Quan-Âlgsr m cúfhef i xuốfanc ng, xòjyim e bàvocq n tay đqcan ểcxnr lêrjiu n đqcan ỉrync nh đqcan ầgtil u, mộqnci t luồirto ng nhiệkbuy t khíuzde chạpwrr y khắituw p cơidyp thểcxnr nàvocq ng. Lạpwrr thay, nhiệkbuy t khíuzde chạpwrr y đqcan ếgtqb n đqcan âzbbd u, bao nhiêrjiu u cássxv i đqcan au đqcan ớkbka n đqcan ềtbmt u biếgtqb n mấjznh t.
Nàvocq ng lạpwrr i thìmftq thụuybr p lạpwrr y, Quan-Âlgsr m phássxv n:
– Thôynxs i, lạpwrr y vậkltd y đqcan ủdtjq rồirto i. Bâzbbd y giờituw ta cho con ba cássxv i bửkgwq u bốfanc i đqcan ểcxnr trássxv nh khỏqnci i hoạpwrr n nạpwrr n. Con nhớkbka nhéjyim , tuyệkbuy t đqcan ốfanc i khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c kểcxnr cho ai nghe, bằcblf ng khôynxs ng con sẽxwox gặltpf p tai ássxv ch ghêrjiu lắituw m.
– Con xin tuâzbbd n lệkbuy nh.
Quan-Âlgsr m mósuey c trong túfhef i ra mộqnci t tậkltd p sássxv ch nhỏqnci trao cho nàvocq ng:
– Ðâzbbd y làvocq quyểcxnr n sássxv ch loạpwrr i bỏqnci túfhef i, trong cósuey chéjyim p bàvocq i kinh Bássxv t-nhãpwrr , cùmftq ng yếgtqb u chỉrync kinh Kim-cưrdto ơidyp ng. Lúfhef c nhàvocq n rỗsuey i, trưrdto ớkbka c khi đqcan i ngủdtjq , con hãpwrr y đqcan em ra đqcan ọuzde c, cùmftq ng suy nghĩgtil ýthpi nghĩgtil a thâzbbd m sâzbbd u. Nàvocq o, con hãpwrr y đqcan ọuzde c theo ta.
Gìmftq chứrjiu kinh Bássxv t-nhãpwrr thìmftq nàvocq ng thuộqnci c lòjyim ng, đqcan ãpwrr đqcan ọuzde c hàvocq ng trăxodl m, hàvocq ng nghìmftq n lầgtil n. Nàvocq ng cấjznh t tiếgtqb ng đqcan ọuzde c:
"Quássxv n-tựsuey -tạpwrr i Bồirto -tássxv t,
Hàvocq nh thâzbbd m Bássxv t-nhãpwrr ba-la mậkltd t đqcan a thờituw i,
Chiếgtqb u kiếgtqb n ngũixmn uẩwunn n giai khôynxs ng,
Ðộqnci nhấjznh t thiếgtqb t khổbqzj ássxv ch.
...........
Yếgtqb t đqcan ếgtqb , yếgtqb t đqcan ếgtqb , ba la yếgtqb t đqcan ếgtqb ,
Ba la tăxodl ng yếgtqb t đqcan ếgtqb ,
Bồirto đqcan ềtbmt tássxv t bàvocq ha".
– Con cósuey hiểcxnr u nghĩgtil a bàvocq i kinh nàvocq y khôynxs ng?
– Dạpwrr , con hiểcxnr u nghĩgtil a Hássxv n-Việkbuy t thôynxs i, còjyim n ýthpi thâzbbd m sâzbbd u thìmftq con khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c họuzde c.
– Nhưrdto vậkltd y cũixmn ng đqcan ưrdto ợssxv c rồirto i. Ta đqcan ãpwrr kiếgtqb n giảddan i bàvocq i kinh nàvocq y, vàvocq chéjyim p trong tậkltd p yếgtqb u quyếgtqb t màvocq ta cho con đqcan âzbbd y. Khi cósuey thờituw i giờituw thìmftq con đqcan em ra màvocq đqcan ọuzde c. Ta cho con mộqnci t yếgtqb u quyếgtqb t: lúfhef c nàvocq o trong lòjyim ng cũixmn ng phảddan i đqcan ểcxnr trốfanc ng khôynxs ng, nhãpwrr n khôynxs ng, nhĩgtil khôynxs ng, tỵswlj khôynxs ng, thiệkbuy t khôynxs ng, thâzbbd n khôynxs ng, ýthpi khôynxs ng. Nhớkbka đqcan ấjznh y, hãpwrr y bỏqnci lụuybr c tặltpf c ra ngoàvocq i.
Minh-Can nhậkltd n tậkltd p sássxv ch. Quan-Âlgsr m tiếgtqb p:
– Bâzbbd y giờituw con nhắituw m mắituw t, rồirto i từtbmt từtbmt bỏqnci hếgtqb t nhãpwrr n, nhĩgtil , tỵswlj , thiệkbuy t, thâzbbd n, ýthpi . Trưrdto ớkbka c hếgtqb t bỏqnci nhãpwrr n đqcan ãpwrr . Con nhắituw m mắituw t lạpwrr i. Bâzbbd y giờituw chỉrync tưrdto ởiyzl ng tưrdto ợssxv ng thấjznh y ta đqcan ứrjiu ng trưrdto ớkbka c mặltpf t.
– Ðưrdto ợssxv c rồirto i, con bỏqnci , khôynxs ng chúfhef ýthpi đqcan ếgtqb n miệkbuy ng đqcan ắituw ng nữirto a. Ðưrdto ợssxv c rồirto i, khássxv lắituw m, nhưrdto vậkltd y bỏqnci đqcan ưrdto ợssxv c thiệkbuy t rồirto i đqcan ósuey . Bâzbbd y giờituw khôynxs ng còjyim n nghĩgtil tớkbka i thâzbbd n mìmftq nh bịuazj đqcan au đqcan ớkbka n, nósuey ng hay lạpwrr nh nữirto a. Ðưrdto ợssxv c. Nhưrdto vậkltd y vôynxs thâzbbd n rồirto i đqcan ósuey . Nàvocq o, hãpwrr y quêrjiu n đqcan i, khôynxs ng nhớkbka tớkbka i bịuazj mẹsxlw đqcan ássxv nh, bịuazj em làvocq m nhụuybr c. Ðưrdto ợssxv c, con quêrjiu n mau lắituw m, thếgtqb làvocq vôynxs ýthpi rồirto i. Cuốfanc i cùmftq ng làvocq vôynxs nhĩgtil . Con đqcan ừtbmt ng chúfhef ýthpi đqcan ếgtqb n xung quanh nữirto a, chỉrync chúfhef ýthpi đqcan ếgtqb n lờituw i ta nósuey i thôynxs i. Ðưrdto ợssxv c rồirto i, bâzbbd y giờituw hãpwrr y tậkltd p trung tinh thầgtil n đqcan ừtbmt ng chúfhef ýthpi đqcan ếgtqb n lờituw i nósuey i củdtjq a ta nữirto a.
Thếgtqb làvocq Minh-Ðệkbuy nhưrdto ngưrdto ờituw i mêrjiu đqcan i, khôynxs ng còjyim n biếgtqb t gìmftq đqcan ếgtqb n xung quanh. Cứrjiu nhưrdto thếgtqb , nàvocq ng nhậkltd p vàvocq o mộqnci t giấjznh c triềtbmt n miêrjiu n thâzbbd m sâzbbd u khôynxs ng biếgtqb t bao nhiêrjiu u lâzbbd u, cho đqcan ếgtqb n khi bàvocq n tay Quan-Âlgsr m vỗsuey lêrjiu n đqcan ầgtil u, nàvocq ng mớkbka i tỉrync nh giấjznh c.
Nàvocq ng cảddan m thấjznh y ngưrdto ờituw i sảddan ng khoássxv i vôynxs cùmftq ng tậkltd n. Quan-Âlgsr m phássxv n:
– Con ngồirto i ngay ngắituw n lạpwrr i. Ðưrdto ợssxv c rồirto i. Từtbmt từtbmt híuzde t hơidyp i, híuzde t làvocq m nhiềtbmt u nhịuazj p. Mắituw t nhắituw m, nhưrdto ng nhìmftq n vàvocq o tỳjznh -vịuazj (lássxv lássxv ch, dạpwrr dàvocq y),tưrdto ởiyzl ng tưrdto ợssxv ng khíuzde từtbmt ngoàvocq i vàvocq o mũixmn i lêrjiu n đqcan ỉrync nh đqcan ầgtil u, rồirto i tỏqnci a ra hai thássxv i dưrdto ơidyp ng, mặltpf t, cổbqzj , chạpwrr y xuốfanc ng bụuybr ng giữirto a. Ðưrdto ợssxv c rồirto i. Bâzbbd y giờituw lạpwrr i thởiyzl ra, thởiyzl làvocq m nhiềtbmt u nhịuazj p, tưrdto ởiyzl ng tưrdto ợssxv ng khíuzde từtbmt bụuybr ng giữirto a xuốfanc ng châzbbd n qua gốfanc i, bàvocq n châzbbd n. Ðưrdto ợssxv c rồirto i. Bâzbbd y giờituw lạpwrr i híuzde t vàvocq o, vẫmftq n híuzde t làvocq m nhiềtbmt u nhịuazj p, tưrdto ởiyzl ng tưrdto ợssxv ng khíuzde từtbmt hai bàvocq n châzbbd n chạpwrr y lêrjiu n bụuybr ng trêrjiu n. Ðưrdto ợssxv c rồirto i. Bâzbbd y giờituw con thởiyzl ra làvocq m nhiềtbmt u nhịuazj p, tưrdto ởiyzl ng tưrdto ợssxv ng khíuzde tứrjiu bụuybr ng trêrjiu n lêrjiu n đqcan ầgtil u, rồirto i ra ngoàvocq i.
Sau hai lầgtil n híuzde t, thởiyzl , ngưrdto ờituw i Minh-Ðệkbuy cảddan m thấjznh y khoẻgtqb mạpwrr nh vôynxs cùmftq ng. Quan-Âlgsr m tiếgtqb p:
– Ta cho con ba bảddan o bốfanc i. Mộqnci t làvocq bàvocq i kinh Bássxv t-nhãpwrr , hai làvocq phưrdto ơidyp ng thứrjiu c nhậkltd p tĩgtil nh, ba làvocq phưrdto ơidyp ng phássxv p thởiyzl híuzde t cho khoẻgtqb . Sau nàvocq y, khi gặltpf p nguy cơidyp vềtbmt thầgtil n chíuzde , thìmftq chiếgtqb u kinh Bássxv t-nhãpwrr màvocq tựsuey giảddan i lấjznh y. Gặltpf p đqcan au đqcan ớkbka n thểcxnr xássxv c thìmftq nhậkltd p tĩgtil nh. Còjyim n nhưrdto ngưrdto ờituw i mệkbuy t mỏqnci i thìmftq thởiyzl híuzde t. Nhưrdto ng nếgtqb u con nhậkltd p tĩgtil nh rồirto i thởiyzl híuzde t vàvocq nhẩwunn m đqcan ọuzde c kinh Bássxv t-nhãpwrr thìmftq con sẽxwox cósuey sứrjiu c khoẻgtqb vôynxs biêrjiu n.
– Con xin đqcan a tạpwrr ngàvocq i.
– Ta cósuey mộqnci t sốfanc yếgtqb u quyếgtqb t, ta đqcan ọuzde c cho con. Tùmftq y theo duyêrjiu n phậkltd n, con cósuey ngộqnci tíuzde nh cao thìmftq thuộqnci c đqcan ưrdto ợssxv c nhiềtbmt u. Còjyim n ngộqnci tíuzde nh thấjznh p, thìmftq thuộqnci c íuzde t.
Nósuey i rồirto i bàvocq đqcan ọuzde c:
Âlgsr m nhu tâzbbd m phássxv p thịuazj vôynxs song,
Luyệkbuy n khíuzde , luyệkbuy n côynxs ng thựsuey c bấjznh t đqcan ồirto ng.
Khíuzde đqcan ắituw c, côynxs ng thàvocq nh, hậkltd u luyệkbuy n kiếgtqb m,
Giảddan i trừtbmt dưrdto ơidyp ng lựsuey c, phássxv ngạpwrr nh côynxs ng.
Bàvocq đqcan ọuzde c đqcan ếgtqb n đqcan âzbbd u Minh-Ðệkbuy thuộqnci c đqcan ếgtqb n đqcan ósuey . Bàvocq đqcan ọuzde c mộqnci t lúfhef c 99 câzbbd u, Minh-Ðệkbuy cũixmn ng thuộqnci c cảddan 99. Bàvocq hỏqnci i:
– Con thửkgwq đqcan ọuzde c lạpwrr i xem, con thuộqnci c đqcan ưrdto ợssxv c mấjznh y câzbbd u.
Minh-Ðệkbuy đqcan ọuzde c thôynxs ng 99 câzbbd u. Bàvocq kinh ngạpwrr c:
– Ngộqnci tíuzde nh con cao thựsuey c. Ðểcxnr ta giảddan i thíuzde ch cho con mưrdto ờituw i câzbbd u đqcan ầgtil u, con luyệkbuy n xong, ta sẽxwox giảddan i thíuzde ch tiếgtqb p.
Bàvocq giảddan ng giảddan i ýthpi nghĩgtil a mưrdto ờituw i câzbbd u. Minh-Ðệkbuy luyệkbuy n cho đqcan ếgtqb n khi trờituw i gầgtil n sássxv ng thìmftq xong. Quan-Âlgsr m phássxv n:
– Kểcxnr từtbmt nay ta đqcan ặltpf t têrjiu n cho con làvocq Yếgtqb n-Loan. Sau nàvocq y mỗsuey i khi con dùmftq ng têrjiu n nàvocq y, thìmftq ngưrdto ờituw i củdtjq a ta khắituw p nơidyp i sẽxwox biếgtqb t con làvocq đqcan ệkbuy tửkgwq củdtjq a ta, màvocq giúfhef p đqcan ỡiyzl con. Ta dặltpf n con mộqnci t đqcan iềtbmt u, từtbmt nay bấjznh t cứrjiu ai hỏqnci i vềtbmt ba bảddan o bốfanc i màvocq ta cho con, tuyệkbuy t đqcan ốfanc i con khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c tiềtbmt t lộqnci gặltpf p ta trong trưrdto ờituw ng hợssxv p nàvocq o. Nhớkbka khôynxs ng?
– Con ghi nhớkbka rồirto i.
Nósuey i rồirto i nàvocq ng cúfhef i xuốfanc ng đqcan ảddan nh lễknyz . Sau khi lễknyz ba lễknyz , nàvocq ng ngẩwunn ng đqcan ầgtil u nhìmftq n lêrjiu n, thìmftq khôynxs ng thấjznh y Quan-Âlgsr m đqcan âzbbd u cảddan .
Từtbmt đqcan ấjznh y nàvocq ng âzbbd m thầgtil m thởiyzl híuzde t, nhậkltd p tĩgtil nh, đqcan ọuzde c kinh Bássxv t-nhãpwrr . Nhưrdto ng chưrdto a bao giờituw thửkgwq kếgtqb t hợssxv p cảddan ba thứrjiu lạpwrr i vớkbka i nhau. Nàvocq ng ngẫmftq m thấjznh y rằcblf ng, trưrdto ớkbka c đqcan âzbbd y ngưrdto ờituw i nàvocq ng bèdpcm bèdpcm ra, coi rấjznh t chưrdto ớkbka ng mắituw t. Cứrjiu sau thờituw i gian luyệkbuy n ba bảddan o bốfanc i, thìmftq sứrjiu c khoẻgtqb tăxodl ng lêrjiu n, cơidyp thểcxnr thon dầgtil n lạpwrr i, mắituw t sássxv ng hơidyp n lêrjiu n.
Mưrdto ờituw i ngàvocq y sau Quan-Âlgsr m lạpwrr i xuấjznh t hiệkbuy n, giảddan i thíuzde ch thêrjiu m mưrdto ờituw i câzbbd u nữirto a, rồirto i nàvocq ng luyệkbuy n trong mưrdto ờituw i ngàvocq y làvocq song. Cứrjiu nhưrdto thếgtqb sau chíuzde n lầgtil n xuấjznh t hiệkbuy n, Minh-Ðệkbuy đqcan ưrdto ợssxv c Quan-Âlgsr m giảddan i thíuzde ch hếgtqb t 99 câzbbd u. Rồirto i từtbmt đqcan ấjznh y khôynxs ng thấjznh y ngàvocq i hiệkbuy n ra nữirto a. Còjyim n nàvocq ng thìmftq cứrjiu âzbbd m thầgtil m luyệkbuy n mộqnci t mìmftq nh.
Tiếgtqb ng chuôynxs ng chùmftq a ban mai, làvocq m Minh-Ðệkbuy tỉrync nh giấjznh c, súfhef c miệkbuy ng qua loa rồirto i nàvocq ng phảddan i vássxv c mộqnci t rổbqzj lớkbka n bèdpcm o đqcan em thássxv i nhỏqnci , trộqnci n vớkbka i cássxv m, nhósuey m lửkgwq a nấjznh u. Vìmftq nấjznh u bằcblf ng rơidyp m, nêrjiu n nàvocq ng phảddan i ngồirto i bêrjiu n bếgtqb p, khôynxs ng rờituw i ra đqcan ưrdto ợssxv c. Tuy ngồirto i nấjznh u cássxv m lợssxv n, màvocq nàvocq ng vẫmftq n thởiyzl híuzde t, đqcan ểcxnr bồirto i bổbqzj lạpwrr i việkbuy c mấjznh t sứrjiu c vìmftq khôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c ngủdtjq .
Nồirto i cássxv m sôynxs i rồirto i, thìmftq chịuazj Sửkgwq u mớkbka i thứrjiu c giấjznh c, chịuazj le te sai nàvocq ng nhặltpf t rau, nấjznh u cơidyp m.
Trờituw i tảddan ng sássxv ng, cảddan nhàvocq thứrjiu c giấjznh c. Cơidyp m dọuzde n lêrjiu n. Cơidyp m chia làvocq m hai mâzbbd m. Mâzbbd m thứrjiu nhấjznh t, ôynxs ng bàvocq Thiếgtqb t ngồirto i vớkbka i Minh-Can, còjyim n lạpwrr i tấjznh t cảddan ngồirto i chung mộqnci t mâzbbd m vớkbka i chịuazj Sửkgwq u. Tuy ngồirto i khôynxs ng cùmftq ng mâzbbd m, nhưrdto ng bàvocq Thiếgtqb t luôynxs n luôynxs n hưrdto ớkbka ng đqcan ôynxs i mắituw t cássxv quảddan vềtbmt phíuzde a Minh-Ðệkbuy :
– Con trờituw i đqcan ássxv nh, tạpwrr i sao khôynxs ng ngồirto i cho thẳwlys ng lêrjiu n, màvocq lạpwrr i khòjyim m khòjyim m thếgtqb kia.
Minh-Ðệkbuy vộqnci i ngồirto i ngay ngắituw n lạpwrr i.
– Cássxv i đqcan ầgtil u cássxv rôynxs thếgtqb kia màvocq màvocq y bỏqnci khôynxs ng ăxodl n àvocq ?
Minh-Ðệkbuy vộqnci i gắituw p cássxv i đqcan ầgtil u cássxv rôynxs bỏqnci vàvocq o bássxv t.
– Ðấjznh y, nósuey ăxodl n cássxv khôynxs ng àvocq ? Khôynxs ng bao giờituw nósuey ăxodl n dưrdto a cảddan . Ăfeub n hỗsuey n thếgtqb thìmftq thôynxs i.
Minh-Ðệkbuy vộqnci i gắituw p dưrdto a ăxodl n.
Minh-Can xen vàvocq o:
– Cássxv i thứrjiu hủdtjq i màvocq mẹsxlw cứrjiu nósuey i hoàvocq i chi cho mệkbuy t. Từtbmt nay mỗsuey i bữirto a mẹsxlw đqcan ểcxnr bọuzde n con ăxodl n xong rồirto i cho nósuey ăxodl n cósuey phảddan i khỏqnci i chưrdto ớkbka ng mắituw t khôynxs ng?
Bàvocq Thiếgtqb t nhưrdto tìmftq m ra cássxv i gìmftq mớkbka i mẻgtqb :
– Nàvocq y chịuazj Sửkgwq u, từtbmt nay chịuazj đqcan ợssxv i cảddan nhàvocq ăxodl n xong rồirto i hãpwrr y cho nósuey ăxodl n nghe.
– Thưrdto a bàvocq vâzbbd ng.
Vừtbmt a lúfhef c đqcan ósuey , cósuey tiếgtqb ng trốfanc ng ngũixmn liêrjiu n thúfhef c dâzbbd n làvocq ng phảddan i tớkbka i bờituw sôynxs ng nhậkltd n nhiệkbuy m vụuybr . Cósuey tiếgtqb ng gọuzde i từtbmt cổbqzj ng vàvocq o:
– Minh-Ðệkbuy ơidyp i! Ði thôynxs i, mọuzde i ngưrdto ờituw i đqcan ang tụuybr họuzde p ởiyzl bờituw sôynxs ng chờituw chúfhef ng mìmftq nh đqcan ấjznh y.
Minh-Ðệkbuy vộqnci i buôynxs ng bássxv t đqcan ứrjiu ng dậkltd y, tìmftq m cássxv i mósuey ng, khoássxv c ássxv o tơidyp i, chàvocq o bốfanc mẹsxlw rồirto i cúfhef i đqcan ầgtil u ra đqcan i. Nếgtqb u ai tinh ýthpi , sẽxwox thấjznh y vai nàvocq ng rung đqcan ộqnci ng, vàvocq hai hàvocq ng nưrdto ớkbka c mắituw t tuôynxs n rơidyp i. Ðếgtqb n cổbqzj ng, đqcan ássxv m bạpwrr n gássxv i reo mừtbmt ng:
– Ðệkbuy đqcan ấjznh y àvocq ? Lạpwrr i khósuey c rồirto i. Hôynxs m nay chúfhef ng mìmftq nh vừtbmt a véjyim t, vừtbmt a nósuey i chuyệkbuy n, tha hồirto màvocq họuzde p chợssxv nhưrdto chim vỡiyzl tổbqzj .
– Tiểcxnr u thưrdto Can đqcan âzbbd u rồirto i? Àiyzl , đqcan ờituw i nàvocq o bàvocq Thiếgtqb t cho châzbbd n tay nàvocq ng lấjznh m bùmftq n nhỉrync ? Con vàvocq ng, con ngọuzde c màvocq .
Minh-Ðệkbuy lẫmftq n vàvocq o trong đqcan ássxv m bạpwrr n gássxv i. Trong đqcan ássxv m bạpwrr n gássxv i cùmftq ng lứrjiu a tuổbqzj i vớkbka i Minh-Ðệkbuy thìmftq cósuey bốfanc n ngưrdto ờituw i làvocq Trinh-Dung, Ngọuzde c-Huệkbuy , Thanh-Thảddan o, vớkbka i Ngọuzde c-Nam làvocq thâzbbd n nhấjznh t. Năxodl m ngưrdto ờituw i nguyêrjiu n làvocq bạpwrr n họuzde c vớkbka i nhau từtbmt hồirto i năxodl m sássxv u tuổbqzj i. Ngọuzde c-Nam hỏqnci i:
– Nghe thầgtil y Thássxv i nósuey i, thìmftq Minh-Ðệkbuy phảddan i làvocq m nhữirto ng hai mưrdto ơidyp i côynxs ng phảddan i khôynxs ng? Chàvocq , hai mưrdto ơidyp i ngàvocq y thìmftq chịuazj u sao nổbqzj i?
Minh-Ðệkbuy thảddan n nhiêrjiu n:
– Ðàvocq nh chịuazj u vậkltd y chứrjiu sao? Mẹsxlw bắituw t thìmftq phảddan i làvocq m.
– Vôynxs lýthpi chi thậkltd m, con nàvocq o cũixmn ng làvocq con, tạpwrr i sao Minh-Ðệkbuy lạpwrr i phảddan i cựsuey c khổbqzj cho con Minh-Can sung sưrdto ớkbka ng?
– Tựsuey mẹsxlw mìmftq nh muốfanc n vậkltd y, thìmftq làvocq m sao bâzbbd y giờituw .
Thanh-Thảddan o bựsuey c mìmftq nh:
– Nósuey i vớkbka i Minh-Ðệkbuy tứrjiu c bỏqnci bu đqcan i ýthpi . Chíuzde nh bàvocq ấjznh y khôynxs ng cósuey lấjznh y mộqnci t chúfhef t ýthpi thứrjiu c nàvocq o đqcan ểcxnr tựsuey vệkbuy , thìmftq Ngọuzde c-Nam cósuey nósuey i cũixmn ng vôynxs íuzde ch.
– Mìmftq nh làvocq ngưrdto ờituw i đqcan ọuzde c sássxv ch thìmftq phảddan i lấjznh y chữirto hiếgtqb u làvocq m đqcan ầgtil u.
Trinh-Dung lắituw c đqcan ầgtil u:
– Bàvocq làvocq m nhưrdto vậkltd y mớkbka i chíuzde nh làvocq bấjznh t hiếgtqb u, chứrjiu khôynxs ng thểcxnr coi làvocq hiếgtqb u.
– Tạpwrr i sao?
– Trờituw i ơidyp i! Bàvocq thuộqnci c làvocq u Luậkltd n-ngữirto , Hiếgtqb u-kinh màvocq khôynxs ng đqcan ọuzde c Thuyếgtqb t-uyểcxnr n củdtjq a Lưrdto u Hưrdto ớkbka ng sao? Trong đqcan ósuey Lưrdto u nhắituw c chuyệkbuy n thầgtil y Tăxodl ng Sâzbbd m làvocq ngưrdto ờituw i ngu hiếgtqb u.
– Nhắituw c cho mìmftq nh đqcan i.
Trinh-Dung thuậkltd t:
"... Tăxodl ng Sâzbbd m bừtbmt a ruộqnci ng vớkbka i cha, lỡiyzl tay làvocq m đqcan ứrjiu t mấjznh t mộqnci t íuzde t rễknyz . Cha làvocq Tăxodl ng Tíuzde ch giậkltd n lắituw m, lấjznh y gậkltd y đqcan ássxv nh vàvocq o lưrdto ng. Tăxodl n Sâzbbd m đqcan au quássxv đqcan iếgtqb ng đqcan i mộqnci t lúfhef c mớkbka i hồirto i lạpwrr i. Khi vềtbmt nhàvocq ôynxs ng đqcan ếgtqb n thưrdto a vớkbka i cha rằcblf ng:
– Hồirto i trưrdto a con cósuey tộqnci i, đqcan ếgtqb n nỗsuey i cha phảddan i đqcan ássxv nh, làvocq m đqcan au tay cha, con thựsuey c làvocq lỗsuey i đqcan ạpwrr o.
Nósuey i xong ôynxs ng lùmftq i lạpwrr i vừtbmt a gảddan y đqcan àvocq n, vừtbmt a hássxv t, cósuey ýthpi đqcan ểcxnr cha nghe tiếgtqb ng, cho rằcblf ng Tăxodl ng Sâzbbd m khôynxs ng còjyim n đqcan au đqcan ớkbka n gìmftq nữirto a. Khổbqzj ng-Tửkgwq nghe chuyệkbuy n ấjznh y, bảddan o họuzde c tròjyim cấjznh m cửkgwq a khôynxs ng cho Tăxodl ng Sâzbbd m vàvocq o. Tăxodl ng Sâzbbd m tựsuey nghĩgtil mìmftq nh vôynxs tộqnci i, nhờituw bạpwrr n hỏqnci i ngàvocq i rằcblf ng mìmftq nh tộqnci i gìmftq ? Khổbqzj ng-Tửkgwq đqcan ássxv p:
– Ngàvocq y ôynxs ng Thuấjznh n phụuybr ng sựsuey cha làvocq Cổbqzj Tẩwunn u, lúfhef c cha sai khiếgtqb n gìmftq , ôynxs ng luôynxs n ởiyzl bêrjiu n cạpwrr nh; lúfhef c cha giậkltd n dữirto muốfanc n giếgtqb t thìmftq lássxv nh xa; cha đqcan ássxv nh bằcblf ng roi vọuzde t thìmftq cam chịuazj u; đqcan ássxv nh bằcblf ng gậkltd y gộqnci c thìmftq chạpwrr y trốfanc n. Thếgtqb cho nêrjiu n ôynxs ng Cổbqzj Tẩwunn u khôynxs ng mang tiếgtqb ng bấjznh t từtbmt . Nay Sâzbbd m thờituw cha liềtbmt u mìmftq nh đqcan ểcxnr chiềtbmt u cơidyp n giậkltd n đqcan ếgtqb n nỗsuey i ngấjznh t đqcan i. Giássxv lỡiyzl cha quássxv tay, màvocq chếgtqb t đqcan i, thìmftq cósuey phảddan i làvocq m cho cha mắituw c tộqnci i khôynxs ng? Tộqnci i bấjznh t hiếgtqb u đqcan ósuey còjyim n to hơidyp n nữirto a.
Tăxodl ng Sâzbbd m nghe lạpwrr i chuyệkbuy n, vộqnci i đqcan ếgtqb n tạpwrr tộqnci i vớkbka i Khổbqzj ng-Tửkgwq ".
Minh-Ðệkbuy chợssxv t tỉrync nh ngộqnci :
– Mìmftq nh nhớkbka rồirto i. Cảddan m ơidyp n Trinh-Dung.
– Cảddan m ơidyp n! Nhưrdto ng rồirto i Minh-Ðệkbuy khôynxs ng cósuey mộqnci t chúfhef t chíuzde khíuzde nàvocq o thìmftq đqcan âzbbd u cũixmn ng vàvocq o đqcan ấjznh y.
– Mìmftq nh sẽxwox đqcan ổbqzj i dầgtil n dầgtil n.
Năxodl m ngưrdto ờituw i tớkbka i bờituw sôynxs ng. Ðâzbbd y làvocq con sôynxs ng nhỏqnci , chiềtbmt u ngang chưrdto a quássxv hai chụuybr c trưrdto ợssxv ng. Con sôynxs ng nàvocq y làvocq chi nhássxv nh củdtjq a con sôynxs ng cássxv i. Sôynxs ng tuy khôynxs ng sâzbbd u, nhưrdto ng nósuey làvocq con sôynxs ng dẫmftq n nưrdto ớkbka c cho hai ba xãpwrr trong việkbuy c nôynxs ng tang. Bấjznh y giờituw vàvocq o tiếgtqb t thássxv ng hai, nưrdto ớkbka c sôynxs ng đqcan ang cạpwrr n tớkbka i đqcan ássxv y, nêrjiu n rấjznh t thuậkltd n tiệkbuy n việkbuy c véjyim t lòjyim ng cho sâzbbd u thêrjiu m. Dâzbbd n làvocq ng đqcan ưrdto ợssxv c chia thàvocq nh từtbmt ng toássxv n. Mỗsuey i toássxv n phụuybr trássxv ch véjyim t mộqnci t quãpwrr ng. Cứrjiu năxodl m ngưrdto ờituw i làvocq mộqnci t toássxv n. Trong toássxv n, mộqnci t ngưrdto ờituw i dùmftq ng mósuey ng xớkbka i đqcan ấjznh t, mộqnci t ngưrdto ờituw i đqcan ỡiyzl đqcan ấjznh t, rồirto i chuyểcxnr n cho ngưrdto ờituw i thứrjiu nhìmftq , ngưrdto ờituw i thứrjiu nhìmftq chuyểcxnr n cho ngưrdto ờituw i thứrjiu ba. Ngưrdto ờituw i thứrjiu ba chuyểcxnr n cho ngưrdto ờituw i thứrjiu tưrdto . Ngưrdto ờituw i thứrjiu tưrdto giữirto nhiệkbuy m vụuybr đqcan ắituw p đqcan ấjznh t lêrjiu n bờituw sôynxs ng.
Vìmftq hoàvocq ng nam bịuazj gửkgwq i đqcan i tảddan i lưrdto ơidyp ng, nêrjiu n cứrjiu năxodl m sássxv u côynxs gássxv i, mớkbka i cósuey ngưrdto ờituw i đqcan àvocq n ôynxs ng. Nhữirto ng ngưrdto ờituw i đqcan àvocq n ôynxs ng nàvocq y, tuổbqzj i trêrjiu n bốfanc n mưrdto ơidyp i cảddan rồirto i. Cósuey thểcxnr nósuey i, họuzde ởiyzl tuổbqzj i cha, tuổbqzj i chúfhef củdtjq a Trinh-Dung, Minh-Ðệkbuy . Nhữirto ng ngưrdto ờituw i đqcan àvocq n ôynxs ng đqcan ưrdto ợssxv c chỉrync đqcan ịuazj nh cầgtil m mósuey ng xớkbka i đqcan ấjznh t. Còjyim n đqcan ássxv m con gássxv i thìmftq chuyểcxnr n, đqcan ắituw p đqcan ấjznh t. Họuzde vừtbmt a làvocq m, vừtbmt a hássxv t, vừtbmt a cưrdto ờituw i đqcan ùmftq a hồirto n nhiêrjiu n, nhưrdto khôynxs ng biếgtqb t gìmftq đqcan ếgtqb n nhữirto ng nguy cơidyp tạpwrr i Bắituw c-biêrjiu n.
Khi mặltpf t trờituw i mọuzde c cao, thìmftq cássxv c bôynxs lãpwrr o xuấjznh t hiệkbuy n. Cássxv c cụuybr chốfanc ng gậkltd y đqcan ếgtqb n hỏqnci i thăxodl m, giássxv m sássxv t từtbmt ng toássxv n mộqnci t. Cứrjiu khoảddan ng hơidyp n giờituw (120 phúfhef t ngàvocq y nay), thìmftq lạpwrr i cósuey hồirto i trốfanc ng bássxv o hiệkbuy u nghỉrync mộqnci t khắituw c (14 phúfhef t ngàvocq y nay). Trong lúfhef c nghỉrync ngơidyp i, họuzde nósuey i chuyệkbuy n huyêrjiu n thiêrjiu n. Nàvocq o chuyệkbuy n nhàvocq , chuyệkbuy n ruộqnci ng, chuyệkbuy n vưrdto ờituw n, chuyệkbuy n đqcan àvocq n gàvocq , chuyệkbuy n ao cássxv . Cósuey toássxv n lạpwrr i nósuey i chuyệkbuy n cổbqzj tíuzde ch vềtbmt nhữirto ng mưrdto u mẹsxlw o củdtjq a ngưrdto ờituw i Tầgtil u sai sứrjiu sang gâzbbd y rắituw c rồirto i vớkbka i vua ta, rồirto i nhữirto ng thầgtil n đqcan ồirto ng Việkbuy t xuấjznh t hiệkbuy n, đqcan ốfanc i đqcan ássxv p vớkbka i sứrjiu Tàvocq u v.v.
Toássxv n củdtjq a Minh-Ðệkbuy thìmftq chỉrync bàvocq n chuyệkbuy n gia đqcan ìmftq nh nàvocq ng, vềtbmt bàvocq mẹsxlw khắituw t khe vớkbka i nàvocq ng, vàvocq cưrdto ng chiềtbmt u Minh-Can. Trinh-Dung nổbqzj i cássxv u:
– Bàvocq muốfanc n chiềtbmt u Minh-Can thìmftq chiềtbmt u, nhưrdto ng íuzde t ra nósuey cũixmn ng phảddan i biếgtqb t đqcan iềtbmt u, chứrjiu cósuey đqcan âzbbd u đqcan àvocq nh hanh đqcan ỏqnci mỏqnci , đqcan ặltpf t đqcan iềtbmt u làvocq m cho chịuazj phảddan i đqcan òjyim n. Mìmftq nh nhưrdto Minh-Ðệkbuy mìmftq nh nhèdpcm lúfhef c bốfanc mẹsxlw đqcan i vắituw ng, mìmftq nh đqcan ậkltd p cho nósuey mộqnci t trậkltd n, rồirto i muốfanc n ra sao thìmftq ra.
Ngọuzde c-Nam lắituw c đqcan ầgtil u:
– Khôynxs ng ổbqzj n rồirto i! Con Minh-Can nósuey theo họuzde c trưrdto ờituw ng Trung-nghĩgtil a hầgtil u, nósuey cósuey võyptc , đqcan ụuybr ng vàvocq o nósuey thìmftq nhừtbmt đqcan òjyim n.
Trinh-Dung lắituw c đqcan ầgtil u:
– Hoàvocq n cảddan nh củdtjq a Minh-Ðệkbuy thìmftq họuzde a chăxodl ng cósuey đqcan ạpwrr i sưrdto Mộqnci c-Tồirto n Vọuzde ng-Thêrjiu mớkbka i cứrjiu u đqcan ưrdto ợssxv c màvocq thôynxs i.
Nghe đqcan ếgtqb n tiếgtqb ng Mộqnci c-Tồirto n Vọuzde ng-Thêrjiu hòjyim a thưrdto ợssxv ng, mọuzde i ngưrdto ờituw i đqcan ềtbmt u im bặltpf t, tỏqnci vẻgtqb sợssxv hãpwrr i. Minh-Ðệkbuy hỏqnci i:
– Mộqnci c-Tồirto n Vọuzde ng-Thêrjiu hòjyim a thưrdto ợssxv ng làvocq ai vậkltd y?
Ðếgtqb n đqcan ósuey cụuybr Lýthpi -trưrdto ởiyzl ng đqcan i qua, nghe Minh-Ðệkbuy hỏqnci i, cụuybr vẫmftq y tay:
– Làvocq m việkbuy c đqcan i, làvocq m việkbuy c đqcan i, đqcan ừtbmt ng nósuey i bậkltd y màvocq chếgtqb t cảddan bọuzde n bâzbbd y giờituw .
Thanh-Thảddan o than:
– Thôynxs i thìmftq chỉrync cósuey cássxv ch khấjznh n Bụuybr t hiệkbuy n lêrjiu n giúfhef p, may ra đqcan ưrdto ợssxv c màvocq thôynxs i.
Gìmftq chứrjiu khấjznh n Bụuybr t thìmftq Minh-Ðệkbuy đqcan ãpwrr khấjznh n nhiềtbmt u rồirto i, nhưrdto ng chẳwlys ng bao giờituw Bụuybr t hiệkbuy n lêrjiu n giúfhef p đqcan ỡiyzl nàvocq ng cảddan . Dùmftq Bụuybr t khôynxs ng hiệkbuy n ra nhưrdto ng Quan-Âlgsr m lạpwrr i giássxv ng trầgtil n ban cho nàvocq ng ba bảddan o bốfanc i. Vìmftq vậkltd y, đqcan êrjiu m đqcan êrjiu m nàvocq ng vẫmftq n thởiyzl híuzde t, nhậkltd p tĩgtil nh, vàvocq đqcan ọuzde c kinh. Nàvocq ng chỉrync cósuey thểcxnr thởiyzl híuzde t nhậkltd p tĩgtil nh, nhậkltd p tĩgtil nh đqcan ọuzde c kinh vàvocq đqcan ọuzde c kinh thởiyzl híuzde t, màvocq khôynxs ng thểcxnr vừtbmt a đqcan ọuzde c kinh, vừtbmt a nhậkltd p tĩgtil nh, vừtbmt a thởiyzl híuzde t đqcan ưrdto ợssxv c.
Cứrjiu nhưrdto vậkltd y, mưrdto ờituw i buổbqzj i véjyim t sôynxs ng qua đqcan i, ngưrdto ờituw i nàvocq o cũixmn ng mệkbuy t đqcan ứrjiu đqcan ừtbmt . Sau khi đqcan ãpwrr hếgtqb t mưrdto ờituw i côynxs ng, họuzde đqcan ưrdto ợssxv c nghỉrync . Còjyim n Minh-Ðệkbuy lạpwrr i phảddan i làvocq m mưrdto ờituw i côynxs ng nữirto a thay cho em. Tuy nàvocq ng cósuey mệkbuy t mỏqnci i, nhưrdto ng tốfanc i vềtbmt , thởiyzl híuzde t, thìmftq cássxv i mệkbuy t lạpwrr i biếgtqb n đqcan i mấjznh t. Sang buổbqzj i thứrjiu mưrdto ờituw i mộqnci t, nàvocq ng lạpwrr i đqcan ưrdto ợssxv c phâzbbd n côynxs ng vàvocq o toássxv n khássxv c.
Buổbqzj i véjyim t sôynxs ng thứrjiu mưrdto ờituw i mộqnci t củdtjq a Minh-Ðệkbuy chấjznh m dứrjiu t vàvocq o lúfhef c xếgtqb Ngọuzde .
Vìmftq bịuazj trúfhef ng lạpwrr nh từtbmt hơidyp n hai ngàvocq y trưrdto ớkbka c, thàvocq nh ra, tốfanc i vềtbmt nàvocq ng thởiyzl híuzde t, màvocq khíuzde bếgtqb tắituw c khôynxs ng thôynxs ng, nêrjiu n hôynxs m nay nàvocq ng mệkbuy t nhừtbmt . Vừtbmt a vềtbmt đqcan ếgtqb n nhàvocq , nàvocq ng thấjznh y Minh-Can cùmftq ng vớkbka i hai bạpwrr n trai, hai bạpwrr n gássxv i đqcan ang luyệkbuy n võyptc vớkbka i nhau ởiyzl sâzbbd n. Minh-Can thấjznh y nàvocq ng vềtbmt , nósuey lêrjiu n lớkbka p:
– Vềtbmt mau, đqcan un nưrdto ớkbka c pha chèdpcm cho khássxv ch uốfanc ng.
Minh-Ðệkbuy thảddan n nhiêrjiu n vàvocq o bếgtqb p nấjznh u nưrdto ớkbka c, rồirto i pha tràvocq . Mộqnci t ngưrdto ờituw i bạpwrr n trai củdtjq a Minh-Can hỏqnci i:
– Con ởiyzl nhàvocq chịuazj đqcan ấjznh y àvocq ?
– Gầgtil n nhưrdto vậkltd y.
Minh-Ðệkbuy đqcan ãpwrr quen vớkbka i cảddan nh nàvocq y, nêrjiu n nàvocq ng níuzde n nhịuazj n. Vìmftq mệkbuy t quássxv , nàvocq ng vàvocq o bếgtqb p, chui trong đqcan ốfanc ng rơidyp m nằcblf m nghỉrync . Vừtbmt a thiu thiu thìmftq chịuazj Sửkgwq u gọuzde i:
– Ðệkbuy đqcan âzbbd u?
Nàvocq ng chưrdto a kịuazj p trảddan lờituw i, thìmftq cássxv i cássxv n chổbqzj i đqcan ậkltd p vàvocq o châzbbd n nàvocq ng hai cássxv i. Ðau quássxv , nàvocq ng nhảddan y dựsuey ng dậkltd y. Chịuazj Sửkgwq u quássxv t:
– Cósuey đqcan i xay thósuey c, dãpwrr gạpwrr o khôynxs ng? Chiềtbmt u nay màvocq khôynxs ng cósuey gạpwrr o nấjznh u cơidyp m thìmftq chỉrync cósuey chếgtqb t, nhớkbka nhássxv .
Sau khi đqcan ậkltd p Minh-Ðệkbuy hai cássxv n chổbqzj i, chịuazj Sửkgwq u ngẫmftq m ra mộqnci t đqcan iềtbmt u làvocq mọuzde i khi chịuazj đqcan ậkltd p sẽxwox thôynxs i, làvocq Minh-Ðệkbuy ôynxs m châzbbd n ngồirto i nhăxodl n nhósuey mộqnci t lúfhef c mớkbka i đqcan i nổbqzj i. Bâzbbd y giờituw nàvocq ng chỉrync kêrjiu u lấjznh y lệkbuy , dưrdto ờituw ng nhưrdto khôynxs ng đqcan au đqcan ớkbka n gìmftq .
Minh-Ðệkbuy vộqnci i lấjznh y thúfhef ng vàvocq o gian nhàvocq chứrjiu a thósuey c, xúfhef c thósuey c đqcan em ra cốfanc i xay. Xay xong lạpwrr i phảddan i sàvocq ng, xảddan y, rồirto i đqcan em gạpwrr o ra cốfanc i dãpwrr . Gạpwrr o dãpwrr xong, thìmftq trờituw i vềtbmt chiềtbmt u. Chịuazj Sửkgwq u quássxv t:
– Con ngẫmftq n ngờituw kia, mau quéjyim t nhàvocq , rồirto i gássxv nh nưrdto ớkbka c rửkgwq a chuồirto ng lợssxv n.
Minh-Ðệkbuy tuy mệkbuy t nhừtbmt , ngưrdto ờituw i hâzbbd m hấjznh p sốfanc t, nhưrdto ng vẫmftq n phảddan i tuâzbbd n hàvocq nh. Nàvocq ng gássxv nh đqcan ưrdto ợssxv c hai gássxv nh nưrdto ớkbka c trósuey t lọuzde t. Ðếgtqb n gássxv nh thứrjiu ba thìmftq trưrdto ợssxv t châzbbd n ngãpwrr lăxodl n xuốfanc ng đqcan ấjznh t. Khôynxs ng may, bắituw p châzbbd n chàvocq phảddan i mảddan nh sàvocq nh, mássxv u chảddan y ra chan chứrjiu a. Từtbmt chịuazj Sửkgwq u, cho tớkbka i Minh-Can, cùmftq ng mấjznh y đqcan ứrjiu a em trai làvocq Thắituw ng, Lựsuey c đqcan ềtbmt u dưrdto ơidyp ng mắituw t thảddan n nhiêrjiu n nhìmftq n. Nàvocq ng quằcblf n quạpwrr i mộqnci t lúfhef c, rồirto i cốfanc gắituw ng ngồirto i dậkltd y, uểcxnr oảddan i ra vưrdto ờituw n tìmftq m câzbbd y thuốfanc c dấjznh u, hássxv i mấjznh y lássxv cho vàvocq o cốfanc i dãpwrr ra, đqcan ắituw p lêrjiu n vếgtqb t thưrdto ơidyp ng, rồirto i xéjyim vạpwrr t ássxv o cũixmn băxodl ng lạpwrr i. Lássxv t sau vếgtqb t thưrdto ơidyp ng cầgtil m mássxv u. Nàvocq ng lêrjiu bưrdto ớkbka c vềtbmt buồirto ng, nằcblf m xuốfanc ng nghỉrync . Nhưrdto ng chịuazj Sửkgwq u đqcan ãpwrr oang oang:
– Con ngớkbka ngẩwunn n làvocq m bộqnci , giảddan đqcan au trốfanc n việkbuy c đqcan âzbbd u rồirto i? Cósuey ra ngay khôynxs ng thìmftq bảddan o?
Ghi chúfhef :
Câzbbd y nhọuzde -nồirto i: loạpwrr i câzbbd y mọuzde c hoang khắituw p Việkbuy t-Nam. Têrjiu n Hássxv n-Việkbuy t gọuzde i làvocq Bássxv ch-thảddan o-sưrdto ơidyp ng. Têrjiu n khoa họuzde c làvocq Pulvis Fumu carbonissantus. Khi dãpwrr câzbbd y nàvocq y ra, thìmftq cósuey chấjznh t mầgtil u đqcan en, giốfanc ng nhưrdto nhọuzde nồirto i. Câzbbd y nàvocq y tíuzde nh vịuazj cay, hơidyp i ấjznh m, nhậkltd p tâzbbd m, phếgtqb kinh, tássxv c dụuybr ng cầgtil m mássxv u, trợssxv tiêrjiu u hósuey a, giảddan i đqcan ộqnci c. Cósuey thểcxnr dùmftq ng trịuazj chảddan y mássxv u cam, chảddan y mássxv u châzbbd n răxodl ng, tảddan lỵswlj . Chảddan y mássxv u châzbbd n răxodl ng: dãpwrr nhọuzde nồirto i bôynxs i vàvocq o. Chảddan y mássxv u cam: ássxv n nhọuzde nồirto i khôynxs , thổbqzj i vàvocq o mũixmn i. Chữirto a ghẻgtqb ngoàvocq i da trẻgtqb con: tássxv n nhọuzde nồirto i khôynxs , trộqnci n vớkbka i mỡiyzl heo, mỡiyzl gàvocq bôynxs i lêrjiu n. Chữirto a tảddan lỵswlj : nhọuzde nồirto i khôynxs uốfanc ng vớkbka i chássxv o nósuey ng, ngàvocq y hai lầgtil n, mỗsuey i lầgtil n 8g.
Minh-Ðệkbuy chưrdto a kịuazj p trảddan lờituw i, thìmftq tiếgtqb ng Minh-Can nósuey i:
– Chịuazj đqcan ểcxnr em vàvocq o, lôynxs i nósuey ra cho chịuazj nhássxv !
– Ừvodj , em làvocq m dùmftq m chịuazj .
Minh-Can xồirto ng xộqnci c bưrdto ớkbka c vàvocq o buồirto ng, nósuey vung tay tássxv t Minh-Ðệkbuy hai cássxv i, rồirto i quássxv t:
– Giảddan đqcan au trốfanc n việkbuy c nàvocq y!
Mọuzde i khi Minh-Can tássxv t, thìmftq Minh-Ðệkbuy cảddan m thấjznh y đqcan au đqcan ớkbka n. Nhưrdto ng nay sau hai cássxv i tássxv t vớkbka i tấjznh t cảddan sứrjiu c lựsuey c dássxv ng vàvocq o mặltpf t nàvocq ng, màvocq nàvocq ng chỉrync cảddan m thấjznh y hơidyp i ran rássxv t thôynxs i. Minh-Can cũixmn ng nhậkltd n ra đqcan iềtbmt u đqcan ósuey , thịuazj bẻgtqb quặltpf t cássxv nh tay nàvocq ng, rồirto i nhắituw c bổbqzj ng lêrjiu n, néjyim m ra sâzbbd n đqcan ássxv nh huỵswlj ch mộqnci t cássxv i. Ðau quássxv , Minh-Ðệkbuy nằcblf m im, khôynxs ng bòjyim dậkltd y đqcan ưrdto ợssxv c.
Minh-Can cássxv u:
– Con chếgtqb t tiệkbuy t giảddan bộqnci nữirto a hảddan ?
Nósuey co châzbbd n đqcan ássxv vàvocq o môynxs ng nàvocq ng hai cássxv i. Vốfanc n đqcan ãpwrr bịuazj đqcan òjyim n nhiềtbmt u thàvocq nh kinh nghiệkbuy m, Minh-Ðệkbuy ngẫmftq m ra khi bịuazj đqcan òjyim n, nàvocq ng cứrjiu nhậkltd p tĩgtil nh thựsuey c sâzbbd u, rồirto i thởiyzl híuzde t, thìmftq cássxv i đqcan au giảddan m mộqnci t nửkgwq a. Vìmftq vậkltd y nàvocq ng nhắituw m mắituw t nhậkltd p tĩgtil nh rồirto i thởiyzl híuzde t. Hai cássxv i đqcan ássxv khiếgtqb n thâzbbd n thểcxnr nàvocq ng lăxodl n đqcan i hai ba vòjyim ng, nhưrdto ng nàvocq ng vẫmftq n nằcblf m bấjznh t đqcan ộqnci ng. Thằcblf ng Mãpwrr nh chạpwrr y ra lay nàvocq ng:
– Chịuazj Ðệkbuy , chịuazj Ðệkbuy .
Nàvocq ng vẫmftq n nằcblf m bấjznh t đqcan ộqnci ng. Nósuey oàvocq lêrjiu n khósuey c:
– Chịuazj Ðệkbuy chếgtqb t rồirto i, mau đqcan i bássxv o làvocq ng.
Nósuey i rồirto i nósuey chạpwrr y vộqnci i đqcan i. Chịuazj Sửkgwq u vộqnci i ngăxodl n lạpwrr i:
– Con nỡiyzl m nàvocq y nósuey giảddan đqcan òjyim đqcan ấjznh y, em màvocq bássxv o làvocq ng, thìmftq làvocq ng họuzde nọuzde c cổbqzj em ra họuzde đqcan ássxv nh cho màvocq coi.
Thằcblf ng béjyim vộqnci i ngừtbmt ng lạpwrr i. Chịuazj Sửkgwq u vớkbka i Minh-Can vộqnci i khiêrjiu ng Minh-Ðệkbuy vàvocq o nhàvocq , rồirto i đqcan i luộqnci c trứrjiu ng, đqcan ássxv nh cảddan m. Bấjznh y giờituw Minh-Can, chịuazj Sửkgwq u mớkbka i biếgtqb t sợssxv . Chịuazj sờituw tay vàvocq o ngựsuey c nàvocq ng, thấjznh y còjyim n thoi thósuey p thởiyzl , nêrjiu n yêrjiu n tâzbbd m. Chịuazj chỉrync mặltpf t thằcblf ng Mãpwrr nh, Trássxv ng vàvocq con Minh-Nhàvocq n:
– Muốfanc n sốfanc ng thìmftq câzbbd m cássxv i miệkbuy ng, đqcan ứrjiu a nàvocq o héjyim môynxs i thìmftq tao đqcan ậkltd p chếgtqb t, nghe khôynxs ng?
Ba đqcan ứrjiu a trẻgtqb im lặltpf ng gậkltd t đqcan ầgtil u.
Khi mặltpf t trờituw i lặltpf n, thìmftq ôynxs ng bàvocq Thiếgtqb t vềtbmt . Xe vừtbmt a dừtbmt ng trưrdto ớkbka c ngõyptc bàvocq Thiếgtqb t khôynxs ng thấjznh y Minh-Ðệkbuy ra dắituw t ngựsuey a đqcan i tắituw m, cùmftq ng cho ăxodl n cỏqnci nhưrdto thưrdto ờituw ng lệkbuy , bàvocq héjyim t lêrjiu n:
– Cássxv i con trờituw i đqcan ássxv nh thássxv nh đqcan âzbbd m đqcan âzbbd u rồirto i? Cósuey ra tắituw m ngựsuey a hay khôynxs ng?
Minh-Can đqcan on đqcan ảddan cùmftq ng bốfanc n đqcan ứrjiu a trẻgtqb chạpwrr y ra:
– A, bốfanc vềtbmt , mẹsxlw vềtbmt .
Thằcblf ng Lợssxv i chạpwrr y đqcan ếgtqb n ôynxs m châzbbd n bàvocq , bàvocq đqcan ẩwunn y nósuey ra:
– Làvocq m gìmftq thếgtqb nàvocq y, cúfhef t.
Sau khi đqcan ẩwunn y đqcan ứrjiu a trẻgtqb ra, bàvocq chợssxv t thấjznh y néjyim t mặltpf t Minh-Can nhưrdto cósuey vẻgtqb sợssxv hãpwrr i, tay bàvocq vòjyim ng ra ôynxs m lấjznh y cổbqzj con gássxv i:
– Con gássxv i củdtjq a mẹsxlw . Sao hôynxs m nay ởiyzl trưrdto ờituw ng cósuey gìmftq lạpwrr khôynxs ng? Mẹsxlw mua quàvocq cho con đqcan âzbbd y nàvocq y.
Bàvocq mósuey c trong bọuzde c ra cássxv i khăxodl n lụuybr a, choàvocq ng lêrjiu n cổbqzj Minh-Can. Thằcblf ng Lợssxv i mớkbka i cósuey bốfanc n tuổbqzj i, thấjznh y mẹsxlw hắituw t hủdtjq i mìmftq nh, nósuey ngơidyp ngássxv c nhìmftq n bàvocq Thiếgtqb t bằcblf ng con mắituw t sợssxv hãpwrr i, rồirto i khôynxs ng hiểcxnr u nghĩgtil sao nósuey òjyim a lêrjiu n khósuey c. Ôzbbd ng Thiếgtqb t vộqnci i bếgtqb nósuey lêrjiu n lêrjiu n, nósuey nứrjiu c nởiyzl :
– Chịuazj Sửkgwq u vớkbka i chịuazj Can đqcan ássxv nh chếgtqb t chịuazj Ðệkbuy rồirto i.
Bàvocq Thiếgtqb t chéjyim p miệkbuy ng:
– Cứrjiu đqcan ássxv nh chếgtqb t nósuey đqcan i cũixmn ng chẳwlys ng sao.
Ôzbbd ng Thiếgtqb t cau màvocq y hỏqnci i chịuazj Sửkgwq u:
– Bâzbbd y giờituw nósuey ởiyzl đqcan âzbbd u?
– Thưrdto a ôynxs ng, sau khi đqcan i việkbuy c làvocq ng vềtbmt , chássxv u bảddan o nósuey gássxv nh nưrdto ớkbka c rửkgwq a chuồirto ng lợssxv n, nósuey giảddan bệkbuy nh rồirto i vàvocq o buồirto ng nằcblf m ngủdtjq , mọuzde i việkbuy c nàvocq o xay thósuey c, nàvocq o dãpwrr gạpwrr o, nàvocq o thổbqzj i cơidyp m, em Can phảddan i làvocq m hếgtqb t.
Lậkltd p tứrjiu c bàvocq Thiếgtqb t rốfanc ng lêrjiu n nhưrdto trâzbbd u gầgtil m:
– Ôzbbd ng thấjznh y khôynxs ng, con trờituw i tru, đqcan ấjznh t diệkbuy t; con tùmftq đqcan âzbbd m chósuey đqcan éjyim o nósuey nhưrdto vậkltd y đqcan ấjznh y, nósuey làvocq m khổbqzj cho con tôynxs i, trờituw i hởiyzl trờituw i???
Bàvocq cầgtil m hai bàvocq n tay Minh-Can lêrjiu n xem xéjyim t tỷcbwo mỉrync dưrdto ớkbka i ássxv nh đqcan èdpcm n, trong lòjyim ng đqcan ầgtil y xósuey t xa, bàvocq bảddan o chịuazj Sửkgwq u:
– Từtbmt nay trởiyzl đqcan i, cássxv i con thiêrjiu n lôynxs i đqcan ássxv nh nósuey cósuey dởiyzl chứrjiu ng gìmftq , thìmftq mặltpf c nósuey , chịuazj đqcan ừtbmt ng bắituw t đqcan ứrjiu a con châzbbd u ngọuzde c củdtjq a tôynxs i phảddan i làvocq m việkbuy c.
Minh-Can xen vàvocq o:
– Tựsuey con muốfanc n chíuzde nh tay mìmftq nh xay thósuey c, dãpwrr gạpwrr o đqcan ểcxnr dâzbbd ng hiếgtqb n cho bốfanc mẹsxlw chứrjiu cósuey phảddan i chịuazj Sửkgwq u bảddan o con đqcan âzbbd u? Mẹsxlw đqcan ừtbmt ng mắituw ng chịuazj ấjznh y màvocq con phảddan i tộqnci i.
Bàvocq Thiếgtqb t ôynxs m sássxv t Minh-Can vàvocq o lòjyim ng:
– Ôzbbd ng thấjznh y con nósuey cósuey hiếgtqb u khôynxs ng? Thựsuey c khôynxs ng thua Tửkgwq -Lộqnci đqcan ộqnci i gạpwrr o, đqcan âzbbd u kéjyim m vua Thuấjznh n. Nósuey thựsuey c đqcan ưrdto ợssxv c cảddan ngưrdto ờituw i, cảddan nếgtqb t, chứrjiu đqcan âzbbd u cósuey nhưrdto con khốfanc n nạpwrr n kia.
Ôzbbd ng bàvocq vàvocq o nhàvocq thay quầgtil n ássxv o, cơidyp m đqcan ãpwrr dọuzde n lêrjiu n. Cảddan nhàvocq ngồirto i vàvocq o hai mâzbbd m cơidyp m. Ôzbbd ng Thiếgtqb t bảddan o Lựsuey c:
– Con vàvocq o gọuzde i chịuazj dậkltd y ăxodl n cơidyp m.
Thằcblf ng Lựsuey c vàvocq o buồirto ng nósuey i lớkbka n:
– Chịuazj Ðệkbuy ơidyp i, dậkltd y ăxodl n cơidyp m.
Minh-Ðệkbuy đqcan au đqcan ớkbka n, mệkbuy t mỏqnci i, lạpwrr i đqcan ang lêrjiu n cơidyp n sốfanc t, chỉrync ngấjznh t đqcan i chứrjiu chưrdto a chếgtqb t. Tuy nhiêrjiu n trong cássxv i ngấjznh t, nàvocq ng ngủdtjq đqcan ưrdto ợssxv c mộqnci t giấjznh c, thàvocq nh ra sứrjiu c lựsuey c dầgtil n dầgtil n trởiyzl lạpwrr i. Nghe tiếgtqb ng em gọuzde i, nàvocq ng nósuey i trong hơidyp i thởiyzl hổbqzj n hểcxnr n:
– Cássxv c em cứrjiu ăxodl n cơidyp m đqcan i, chịuazj khôynxs ng ăxodl n đqcan âzbbd u.
Lựsuey c trởiyzl ra nósuey i vớkbka i mẹsxlw :
– Chịuazj Ðệkbuy khôynxs ng ăxodl n cơidyp m.
Bàvocq Thiếgtqb t nghiếgtqb n hai hàvocq m răxodl ng vàvocq o nhau, mắituw t bàvocq đqcan ỏqnci gay, mởiyzl tròjyim n nhưrdto hai con ốfanc c ang to. Bàvocq ríuzde t lêrjiu n:
– Màvocq y lạpwrr i hờituw n hảddan ? Màvocq y dỗsuey i hảddan ? Cósuey dậkltd y ngay khôynxs ng?
Giữirto a lúfhef c đqcan ósuey , Minh-Ðệkbuy từtbmt từtbmt tỉrync nh giấjznh c, tay đqcan au, châzbbd n đqcan au, môynxs ng bịuazj vếgtqb t đqcan ássxv tíuzde m bầgtil m, nàvocq ng nghiếgtqb n răxodl ng ngồirto i dậkltd y, nhưrdto ng vẫmftq n khôynxs ng nổbqzj i. Bàvocq Thiếgtqb t chụuybr p ngay đqcan ôynxs i đqcan ũixmn a cảddan rồirto i lao ngưrdto ờituw i vàvocq o buồirto ng Minh-Ðệkbuy ; khôynxs ng nósuey i, khôynxs ng rằcblf ng, bàvocq quấjznh t vàvocq o môynxs ng, vàvocq o lưrdto ng, vàvocq o vai nàvocq ng liêrjiu n tiếgtqb p khôynxs ng biếgtqb t bao nhiêrjiu u cássxv i. Mấjznh y cássxv i đqcan ầgtil u Minh-Ðệkbuy còjyim n dãpwrr y đqcan ụuybr a, nhưrdto ng mấjznh y cássxv i sau nàvocq ng lạpwrr i ngấjznh t đqcan i, khôynxs ng biếgtqb t gìmftq nữirto a, mặltpf c cho bàvocq Thiếgtqb t đqcan ássxv nh. Ðássxv nh mộqnci t lúfhef c mỏqnci i tay, bàvocq Thiếgtqb t hơidyp i ngạpwrr c nhiêrjiu n, vìmftq thấjznh y Minh-Ðệkbuy khôynxs ng rêrjiu n siếgtqb t nhưrdto mọuzde i khi, bàvocq chássxv n nảddan n ngừtbmt ng tay:
– Ðểcxnr thằcblf ng cha màvocq y dạpwrr y màvocq y.
Bàvocq ra nhàvocq ngoàvocq i rốfanc ng lêrjiu n khósuey c vớkbka i chồirto ng:
– Ôzbbd ng thấjznh y chưrdto a? Nósuey làvocq m gan, nằcblf m lỳjznh ra khôynxs ng chịuazj u dậkltd y. Con ôynxs ng đqcan ấjznh y, ôynxs ng dạpwrr y nósuey đqcan i.
Kinh nghiệkbuy m cho ôynxs ng Thiếgtqb t biếgtqb t, nếgtqb u ôynxs ng đqcan ưrdto a ra lờituw i bêrjiu nh Minh-Ðệkbuy , thìmftq vợssxv sẽxwox đqcan ássxv nh chếgtqb t đqcan ứrjiu a con gássxv i bấjznh t hạpwrr nh củdtjq a mìmftq nh. Nhưrdto ợssxv c bằcblf ng ôynxs ng hùmftq a theo vợssxv , thìmftq tộqnci i cho nósuey , nêrjiu n ôynxs ng im lặltpf ng.
Bàvocq Thiếgtqb t thởiyzl hổbqzj n hểcxnr n bảddan o Minh-Can:
– Con vàvocq o nắituw m cổbqzj nósuey néjyim m ra ngoàvocq i vưrdto ờituw n kia cho mẹsxlw . Mẹsxlw khôynxs ng chịuazj u đqcan ưrdto ợssxv c nữirto a rồirto i.
Ðưrdto ợssxv c mẹsxlw sai hàvocq nh hạpwrr kẻgtqb thùmftq , Minh-Can sưrdto ớkbka ng quássxv , ảddan bưrdto ớkbka c vàvocq o buồirto ng chịuazj túfhef m ássxv o ngựsuey c nàvocq ng nhắituw c bổbqzj ng lêrjiu n, rồirto i chạpwrr y ra vưrdto ờituw n. Lúfhef c đqcan ầgtil u thịuazj đqcan ịuazj nh néjyim m nàvocq ng ra sau vưrdto ờituw n thôynxs i, nhưrdto ng bỗsuey ng tíuzde nh ássxv c nổbqzj i dậkltd y, thịuazj chạpwrr y ra chuồirto ng hôynxs i rồirto i néjyim m nàvocq ng xuốfanc ng. Bụuybr p, Minh-Ðệkbuy rơidyp i xuốfanc ng dưrdto ớkbka i hốfanc đqcan ầgtil y phâzbbd n, đqcan ầgtil y dòjyim i bọuzde ngậkltd p đqcan ếgtqb n ngang lưrdto ng. Nhưrdto ng vừtbmt a đqcan au đqcan ớkbka n, vừtbmt a mệkbuy t mỏqnci i, nàvocq ng nàvocq o biếgtqb t gìmftq ? Ðầgtil u nàvocq ng gụuybr c vàvocq o bờituw chuồirto ng hôynxs i.
Ghi chúfhef :
Thờituw i Lýthpi , chưrdto a cósuey cầgtil u tiêrjiu u che kíuzde n nhưrdto bâzbbd y giờituw . Thưrdto ờituw ng mỗsuey i nhàvocq hay nhiềtbmt u nhàvocq chung nhau đqcan àvocq o mộqnci t hốfanc sâzbbd u, bắituw c vássxv n lêrjiu n đqcan ểcxnr ngồirto i đqcan i đqcan ạpwrr i tiểcxnr u tiệkbuy n. Xung quanh trồirto ng câzbbd y réjyim đqcan ểcxnr che phòjyim ng ngưrdto ờituw i ta "nhìmftq n thấjznh y". Cứrjiu mấjznh y ngàvocq y, phâzbbd n nhiềtbmt u thìmftq đqcan em tro đqcan ổbqzj lêrjiu n trêrjiu n. Khi nàvocq o phâzbbd n đqcan ầgtil y, thìmftq múfhef c lêrjiu n pha vớkbka i nưrdto ớkbka c đqcan em bósuey n câzbbd y, bósuey n lúfhef a. Trong nhàvocq , mọuzde i ngưrdto ờituw i vẫmftq n tiếgtqb p tụuybr c ăxodl n uốfanc ng, vui vẻgtqb . Bàvocq Thiếgtqb t vừtbmt a ăxodl n, vừtbmt a nósuey i vớkbka i chồirto ng:
– Khôynxs ng biếgtqb t ma quássxv i, củdtjq a nợssxv ởiyzl đqcan âzbbd u nósuey lạpwrr c vàvocq o nhàvocq nàvocq y làvocq m khổbqzj cho tôynxs i, làvocq m khổbqzj cho con Minh-Can.
............
Niê
Bấ
– Huynh ơ
Ghi chú
Thờ
Viê
– Anh Tề
Ngư
– Mờ
Hai ngư
– Kí
Ô
– Mờ
Viê
– Chá
Ghi chú
Thờ
Viê
– Chá
Tề
Ghi chú
Hồ
Lý
– Trì
Cụ
– Có
– Vâ
Trư
– Cụ
Cụ
Nguyê
Ghi chú
Xin đ
Ô
– Vụ
Lý
– Vụ
Lã
– Ðư
Mộ
– Ô
- À
– Hè
Siê
– Từ
Ô
– Như
Ô
– Thư
Siê
– Theo chư
Lậ
– Thầ
Là
– Thư
Lậ
– Khô
Thầ
– Thư
Mọ
Siê
– Khi Ðị
Hầ
– Chuyệ
Phó
– Bẩ
Mộ
Ghi chú
Sự
Phó
– Vậ
Lý
– Ngà
Ghi chú
ÐVSKTT, Lý
Cá
– Anh Huy, anh có
Trư
– Bẩ
Siê
– Nư
Lậ
– Quâ
Cụ
– Bẩ
Mộ
– Bọ
Buổ
Trư
– Nà
– Gầ
Thầ
– Lạ
– Minh-Ðệ
– Thư
Thầ
– Minh-Ðệ
– Thư
– Kể
Minh-Ðệ
– Thư
– Ừ
– Thư
– Chà
– Ða tạ
Ðế
– Bố
Mộ
– Kí
Chủ
– Anh Thiế
Mộ
– Chà
– Chà
Ðế
– Mờ
Ngư
– Mà
Minh-Ðệ
– Thư
– Khô
– Thư
Bà
– Nà
Thầ
– Trong hai đ
– Thầ
Thầ
– Tô
Nó
– Sá
– Thư
– Mà
– Thư
Minh-Can xen và
– Nó
Bố
– Nà
Minh-Ðệ
– Thư
Bố
– Mà
Bà
– Hừ
Minh-Ðệ
Minh-Ðệ
Khô
Hai nă
Triề
Là
Chị
Chị
– Cá
Bà
– Voi đ
Minh-Can đ
Cò
Mấ
Nhâ
Vì
Chị
Chị
Mỗ
– Trờ
Bà
– Từ
Từ
– Nhớ
Ðiề
Ô
Theo tụ
Trờ
Có
– Họ
Từ
Mộ
– Con ở
Biế
– Hồ
Minh-Ðệ
– Thư
Bà
– Tiê
Thế
Sau trậ
– Lạ
Rồ
– Tấ
Nà
– Nam-mô
– Ðau khổ
Nhâ
Con ngư
Nhâ
Trong thế
Khở
Cuộ
Cử
Ngử
Qua bố
– Thô
Quan-Â
Nà
– Thô
– Con xin tuâ
Quan-Â
– Ðâ
Gì
"Quá
Hà
Chiế
Ðộ
...........
Yế
Ba la tă
Bồ
– Con có
– Dạ
– Như
Minh-Can nhậ
– Bâ
– Ðư
Thế
Nà
– Con ngồ
Sau hai lầ
– Ta cho con ba bả
– Con xin đ
– Ta có
Nó
Â
Luyệ
Khí
Giả
Bà
– Con thử
Minh-Ðệ
– Ngộ
Bà
– Kể
– Con ghi nhớ
Nó
Từ
Mư
Tiế
Nồ
Trờ
– Con trờ
Minh-Ðệ
– Cá
Minh-Ðệ
– Ðấ
Minh-Ðệ
Minh-Can xen và
– Cá
Bà
– Nà
– Thư
Vừ
– Minh-Ðệ
Minh-Ðệ
– Ðệ
– Tiể
Minh-Ðệ
– Nghe thầ
Minh-Ðệ
– Ðà
– Vô
– Tự
Thanh-Thả
– Nó
– Mì
Trinh-Dung lắ
– Bà
– Tạ
– Trờ
– Nhắ
Trinh-Dung thuậ
"... Tă
– Hồ
Nó
– Ngà
Tă
Minh-Ðệ
– Mì
– Cả
– Mì
Nă
Vì
Khi mặ
Toá
– Bà
Ngọ
– Khô
Trinh-Dung lắ
– Hoà
Nghe đ
– Mộ
Ðế
– Là
Thanh-Thả
– Thô
Gì
Cứ
Buổ
Vì
– Về
Minh-Ðệ
– Con ở
– Gầ
Minh-Ðệ
– Ðệ
Nà
– Có
Sau khi đ
Minh-Ðệ
– Con ngẫ
Minh-Ðệ
– Con ngớ
Ghi chú
Câ
Minh-Ðệ
– Chị
– Ừ
Minh-Can xồ
– Giả
Mọ
Minh-Can cá
– Con chế
Nó
– Chị
Nà
– Chị
Nó
– Con nỡ
Thằ
– Muố
Ba đ
Khi mặ
– Cá
Minh-Can đ
– A, bố
Thằ
– Là
Sau khi đ
– Con gá
Bà
– Chị
Bà
– Cứ
Ô
– Bâ
– Thư
Lậ
– Ô
Bà
– Từ
Minh-Can xen và
– Tự
Bà
– Ô
Ô
– Con và
Thằ
– Chị
Minh-Ðệ
– Cá
Lự
– Chị
Bà
– Mà
Giữ
– Ðể
Bà
– Ô
Kinh nghiệ
Bà
– Con và
Ðư
Ghi chú
Thờ
– Khô
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
