Tựythc -Mai nghe Vưpbjd ơfrtr ng gọmkrv i têgxmo n nưpbjd ớniel c mìrqrg nh làmhpo Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t, thìrqrg biếazhx t y thuộnjmh c phe chốgmxy ng Lưpbjd u hậssyl u, thânxry n vớniel i Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t. Chàmhpo ng nólyba i thầssyl m:
- Ômgjn ng nàmhpo y chơfrtr i đmyyu ưpbjd ợmyyu c.
Đyjhv ứypjo c-Dụtqay ng tiếazhx p:
- Quốgmxy c-côlqmu ng khôlqmu ng biệtcjy n minh đmyyu ưpbjd ợmyyu c, nhưpbjd vậssyl y làmhpo nhậssyl n tộnjmh i. Cânxry u hỏxwtj i thứypjo nhìrqrg làmhpo : Khi Quốgmxy c-côlqmu ng mởzpcm ra, thấmgjn y rõnxry ràmhpo ng trong hộnjmh p cólyba thanh kiếazhx m. Đyjhv áypjo ng lẽgdqd Quốgmxy c-côlqmu ng phảlyba i buôlqmu ng hộnjmh p lùhjqe i bưpbjd ớniel c. Lýeaji đmyyu ânxry u Quốgmxy c-côlqmu ng lạjblb i mang kiếazhx m ra đmyyu ưpbjd a vàmhpo o trưpbjd ớniel c ngựythc c hoàmhpo ng thưpbjd ợmyyu ng. Nếazhx u nhưpbjd khôlqmu ng cólyba Phiêgxmo u-kịrclt đmyyu ạjblb i tưpbjd ớniel ng quânxry n đmyyu ẩbcpc y Quốgmxy c-côlqmu ng lui lạjblb i...
Ômgjn ng ta chỉyavr vàmhpo o Tựythc -Mai:
- Hơfrtr n nữpbjd a thiếazhx u niêgxmo n nàmhpo y khôlqmu ng đmyyu em thânxry n đmyyu ỡmkrv kiếazhx m, cólyba lẽgdqd Hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng đmyyu ãnjio bịrclt hạjblb i rồotpa i. Chiếazhx u luậssyl t bảlyba n triềxwtj u, tộnjmh i kiêgxmo u căgedr ng vớniel i quânxry n phụtqay , cùhjqe ng tộnjmh i thíewwy chúsjhh a, phảlyba i tru di tam tộnjmh c.
Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng nghe buộnjmh c tộnjmh i, y kinh hồotpa n táypjo ng đmyyu ởzpcm m, nhưpbjd ng khôlqmu ng nólyba i đmyyu ưpbjd ợmyyu c, chỉyavr biếazhx t lắgxmo c đmyyu ầssyl u, trong khi vẫfkoe n quỳpwna gốgmxy i.
Nhàmhpo vua nghĩomuv thầssyl m:
- Kểvwhu ra vớniel i tộnjmh i trạjblb ng têgxmo n Tàmhpo o nàmhpo y làmhpo m từahnd xưpbjd a đmyyu ếazhx n giờzeei cũkzkb ng đmyyu áypjo ng tru di tam tộnjmh c. Nhưpbjd ng khốgmxy n nỗazhx i y làmhpo cốgmxy mệtcjy nh đmyyu ạjblb i thầssyl n, ta khôlqmu ng thểvwhu giếazhx t y ngay đmyyu ưpbjd ợmyyu c. Hơfrtr n nữpbjd a hôlqmu m qua ta truyềxwtj n bắgxmo t giam con y vềxwtj tộnjmh i hàmhpo hiếazhx p lưpbjd ơfrtr ng dânxry n. Khi đmyyu em việtcjy c nàmhpo y ra đmyyu ìrqrg nh nghịrclt , chắgxmo c chắgxmo n con y bịrclt xửzeei tửzeei . Y sẽgdqd bịrclt cáypjo ch chứypjo c. Nhưpbjd vậssyl y cũkzkb ng đmyyu ủfncm rồotpa i. Còxuna n hôlqmu m nay, y ngay tìrqrg nh, màmhpo ta bắgxmo t tộnjmh i y, e phe đmyyu ảlyba ng y khôlqmu ng phụtqay c.
Nhàmhpo vua quay lạjblb i nólyba i vớniel i Tựythc -Mai:
- Tàmhpo o quốgmxy c-côlqmu ng làmhpo võnxry quan, nêgxmo n thiếazhx u tinh tếazhx . Chứypjo sựythc thựythc c khôlqmu ng tàmhpo ýeaji . Nếazhx u cólyba tàmhpo ýeaji , thìrqrg đmyyu êgxmo m qua, trong lúsjhh c hộnjmh i kiếazhx n vớniel i trẫfkoe m Quốgmxy c-côlqmu ng đmyyu ãnjio ra tay gia hạjblb i, chứypjo đmyyu ânxry u đmyyu ểvwhu đmyyu ếazhx n hôlqmu m nay? Tộnjmh i củfncm a Tàmhpo o quốgmxy c-côlqmu ng sẽgdqd đmyyu ìrqrg nh nghịrclt sau. Nhịrclt đmyyu ệtcjy buôlqmu ng tha cho Quốgmxy c-côlqmu ng.
Tựythc -Mai khoan thai bưpbjd ớniel c đmyyu ếazhx n trưpbjd ớniel c Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng, nólyba xoa tay vàmhpo o huyệtcjy t Đyjhv ạjblb i-trùhjqe y. Lợmyyu i-Dụtqay ng rùhjqe ng mìrqrg nh, chânxry n tay cửzeei đmyyu ộnjmh ng đmyyu ưpbjd ợmyyu c. Y lưpbjd ờzeei m lưpbjd ờzeei m nhìrqrg n Trung-Đyjhv ạjblb o, rồotpa i vềxwtj chỗazhx đmyyu ứypjo ng.
Xuấmgjn t thânxry n pháypjo i Liêgxmo u-Đyjhv ôlqmu ng, Tàmhpo o dùhjqe ng võnxry côlqmu ng lậssyl p nghiệtcjy p. Trong suốgmxy t hai triềxwtj u Tháypjo i-tôlqmu ng, Chânxry n-tôlqmu ng khôlqmu ng ai đmyyu ịrclt ch nổinke i Tàmhpo o. Từahnd khi Lưpbjd u hậssyl u nhiếazhx p chíewwy nh, Tàmhpo o giúsjhh p bàmhpo đmyyu iềxwtj u khiểvwhu n bọmkrv n Tôlqmu n Đyjhv ứypjo c-Khắgxmo c, Lêgxmo Lụtqay c-Vũkzkb , Sửzeei -vạjblb n Na-vưpbjd ợmyyu ng, Khiếazhx u Tam Bảlyba n vàmhpo mưpbjd ờzeei i trưpbjd ởzpcm ng lãnjio o bang Nhậssyl t-hồotpa khốgmxy ng chếazhx triềxwtj u thầssyl n, anh hùhjqe ng thiêgxmo n hạjblb . Tàmhpo o tuy làmhpo m Tảlyba bộnjmh c-xạjblb , nhưpbjd ng y lấmgjn n áypjo t Lãnjio Di-Giảlyba n làmhpo m Hữpbjd u-bộnjmh c xạjblb . Khắgxmo p quầssyl n thầssyl n khôlqmu ng ai dáypjo m chốgmxy ng đmyyu ốgmxy i y. Hôlqmu m nay y bịrclt viêgxmo n tổinke ng lĩomuv nh Ngựythc -lânxry m quânxry n, cùhjqe ng thiếazhx u niêgxmo n vôlqmu danh làmhpo m nhụtqay c, y căgedr m hậssyl n vôlqmu cùhjqe ng, tựythc hứypjo a trong lòxuna ng:
- Đyjhv êgxmo m nay ta sẽgdqd tìrqrg m đmyyu ếazhx n chúsjhh ng bay đmyyu ểvwhu đmyyu òxuna i mólyba n nợmyyu nàmhpo y.
Mọmkrv i ngưpbjd ờzeei i cùhjqe ng đmyyu ưpbjd a mắgxmo t nhìrqrg n Tựythc -Mai. Tháypjo i-hậssyl u hỏxwtj i:
- Thiếazhx u niêgxmo n trung nghĩomuv a kia làmhpo con cháypjo u củfncm a bậssyl c đmyyu ạjblb i thầssyl n nàmhpo o vậssyl y? Hãnjio y lạjblb i gầssyl n đmyyu ânxry y cho ta nhìrqrg n rõnxry mặgvrd t.
Tựythc -Mai tiếazhx n đmyyu ếazhx n trưpbjd ớniel c màmhpo n rậssyl p đmyyu ầssyl u bốgmxy n lầssyl n. Nhưpbjd ng chàmhpo ng khôlqmu ng nólyba i mộnjmh t lờzeei i nàmhpo o cảlyba . Đyjhv ịrclt nh-vưpbjd ơfrtr ng lêgxmo n tiếazhx ng:
- Trầssyl n hiềxwtj n đmyyu ệtcjy . Hiềxwtj n đmyyu ệtcjy khấmgjn u đmyyu ầssyl u chưpbjd a đmyyu ủfncm , lễhjmg nghi bảlyba n triềxwtj u đmyyu ịrclt nh rằlcuo ng khi khấmgjn u đmyyu ầssyl u phảlyba i xưpbjd ng têgxmo n họmkrv . Hiềxwtj n đmyyu ệtcjy xưpbjd ng têgxmo n họmkrv đmyyu i.
Tựythc -Mai lắgxmo c đmyyu ầssyl u nhìrqrg n nhàmhpo vua. Nhàmhpo vua nhắgxmo c:
- Nhịrclt đmyyu ệtcjy ! Nhịrclt đmyyu ệtcjy ra mắgxmo t Tháypjo i-hậssyl u đmyyu i.
Tựythc -Mai lạjblb i rậssyl p đmyyu ầssyl u:
- Têgxmo n nhàmhpo quêgxmo Trầssyl n Tựythc -Mai thuộnjmh c Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t xin tham kiếazhx n Tháypjo i-hậssyl u. Kíewwy nh chúsjhh c Tháypjo i-hậssyl u đmyyu ưpbjd ợmyyu c Trờzeei i, Phậssyl t hộnjmh trìrqrg vạjblb n sựythc nguyệtcjy n đmyyu ắgxmo c nhưpbjd sởzpcm cầssyl u. Muôlqmu n tânxry u... khi thầssyl n tớniel i đmyyu ânxry y, hoàmhpo ng thưpbjd ợmyyu ng ban chỉyavr dụtqay : Tuyệtcjy t đmyyu ốgmxy i khôlqmu ng đmyyu ưpbjd ợmyyu c nólyba i. Dùhjqe ai hỏxwtj i cũkzkb ng khôlqmu ng trảlyba lờzeei i. Vìrqrg vậssyl y hạjblb thầssyl n chỉyavr khấmgjn u đmyyu ầssyl u, màmhpo khôlqmu ng thỉyavr nh an Tháypjo i-hậssyl u. Mãnjio i tớniel i khi hoàmhpo ng thưpbjd ợmyyu ng lêgxmo n tiếazhx ng cho phérvvk p, thầssyl n mớniel i dáypjo m nólyba i.
Tháypjo i-hậssyl u trầssyl m ngânxry m:
- Thiếazhx u niêgxmo n nàmhpo y dùhjqe ng võnxry côlqmu ng gìrqrg màmhpo khốgmxy ng chếazhx đmyyu ưpbjd ợmyyu c Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng, kểvwhu cũkzkb ng lạjblb . Vớniel i tàmhpo i củfncm a y màmhpo ứypjo ng tuyểvwhu n phòxuna mãnjio , thìrqrg thựythc c xứypjo ng đmyyu áypjo ng.
Bàmhpo hỏxwtj i Tựythc -Mai:
- Cháypjo u bìrqrg nh thânxry n. Thìrqrg ra cháypjo u làmhpo em củfncm a vưpbjd ơfrtr ng phi Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng. Thứypjo c khinh thânxry n vừahnd a rồotpa i củfncm a cháypjo u hơfrtr i giốgmxy ng võnxry côlqmu ng Thiếazhx u-lânxry m. Lúsjhh c co chânxry n đmyyu áypjo bay kiếazhx m làmhpo chiêgxmo u gìrqrg , ta nhìrqrg n khôlqmu ng ra. Lạjblb i ba chỉyavr phólyba ng vàmhpo o Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng kìrqrg nh lựythc c vôlqmu song. Ta chưpbjd a từahnd ng thấmgjn y qua.
Tựythc -Mai đmyyu áypjo p:
- Tânxry u tháypjo i hậssyl u, chiêgxmo u đmyyu ólyba têgxmo n Kìrqrg nh ngưpbjd nhưpbjd ợmyyu c thủfncm y thuộnjmh c võnxry côlqmu ng pháypjo i Cửzeei u-chânxry n thờzeei i Lĩomuv nh-Nam. Còxuna n chỉyavr đmyyu ólyba cólyba têgxmo n Lĩomuv nh-Nam chỉyavr pháypjo p.
Tháypjo i-hậssyl u hỏxwtj i nhàmhpo vua:
- Hoàmhpo ng nhi, hoàmhpo ng nhi gặgvrd p Tựythc -Mai ởzpcm đmyyu ânxry u? Tạjblb i sao lạjblb i gọmkrv i làmhpo nhịrclt đmyyu ệtcjy ?
Nhàmhpo vua tânxry u:
- Hàmhpo i nhi xuấmgjn t thàmhpo nh vi hàmhpo nh, thăgedr m dânxry n cho biếazhx t sựythc tìrqrg nh. Chẳtcjy ng may gặgvrd p bọmkrv n áypjo c nhânxry n nhậssyl n diệtcjy n. Chúsjhh ng đmyyu ịrclt nh hạjblb i hàmhpo i nhi. May nhờzeei Trầssyl n Tựythc -Mai đmyyu áypjo nh đmyyu uổinke i chúsjhh ng đmyyu i. Hàmhpo i nhi đmyyu ãnjio kếazhx t huynh đmyyu ệtcjy vớniel i y.
Triềxwtj u Tốgmxy ng gồotpa m toàmhpo n Nho-thầssyl n, họmkrv rấmgjn t trọmkrv ng nhữpbjd ng ngưpbjd ờzeei i trung nghĩomuv a. Vừahnd a rồotpa i họmkrv thấmgjn y Tựythc -Mai đmyyu em lưpbjd ng đmyyu ỡmkrv kiếazhx m cho nhàmhpo vua, nêgxmo n ngưpbjd ờzeei i ngưpbjd ờzeei i đmyyu ềxwtj u nhìrqrg n chàmhpo ng vớniel i con mắgxmo t thiệtcjy n cảlyba m.
Trưpbjd ơfrtr ng Sĩomuv -Tổinke n hỏxwtj i:
- Trầssyl n côlqmu ng tửzeei . Côlqmu ng tửzeei đmyyu em lưpbjd ng đmyyu ỡmkrv kiếazhx m cho Hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng làmhpo cứypjo u mộnjmh t Thiêgxmo n-tửzeei hay mộnjmh t nghĩomuv a huynh?
Tựythc -Mai đmyyu áypjo p:
- Thưpbjd a đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv , vãnjio n sinh khôlqmu ng chủfncm tânxry m đmyyu em lưpbjd ng đmyyu ỡmkrv kiếazhx m cho ôlqmu ng vua Trung-thổinke . Vãnjio n sinh làmhpo ngưpbjd ờzeei i Việtcjy t, chẳtcjy ng việtcjy c gìrqrg phảlyba i chếazhx t thay cho ôlqmu ng vua Tốgmxy ng triềxwtj u.
Mọmkrv i ngưpbjd ờzeei i tỏxwtj vẻmkrv bựythc c mìrqrg nh:
- Thằlcuo ng nhỏxwtj nàmhpo y vôlqmu phérvvk p quáypjo .
Tựythc -Mai tiếazhx p:
- Nhưpbjd ng từahnd lúsjhh c vãnjio n sinh theo sứypjo đmyyu oàmhpo n sang Tốgmxy ng, đmyyu ãnjio nghe khắgxmo p anh hùhjqe ng võnxry lânxry m, nhânxry n sĩomuv , dânxry n Háypjo n ca tụtqay ng: Trong triềxwtj u cólyba ôlqmu ng vua cựythc c kỳpwna hiếazhx u thảlyba o, lạjblb i nhânxry n từahnd , thưpbjd ơfrtr ng dânxry n nhưpbjd thưpbjd ơfrtr ng con. Vìrqrg vậssyl y vãnjio n sinh nghĩomuv mìrqrg nh đmyyu ưpbjd ợmyyu c chếazhx t thay mộnjmh t nhânxry n quânxry n, đmyyu ểvwhu nhânxry n quânxry n sốgmxy ng màmhpo ban phúsjhh c cho dânxry n, thìrqrg vãnjio n sinh sẵlygc n sàmhpo ng.
Lãnjio Di-Giảlyba n hỏxwtj i:
- Chúsjhh em bảlyba o ngưpbjd ờzeei i ta ca tụtqay ng hoàmhpo ng thưpbjd ợmyyu ng nhânxry n từahnd , cùhjqe ng hiếazhx u thuậssyl n, vậssyl y họmkrv cólyba nólyba i nhânxry n từahnd cùhjqe ng hiếazhx u thuậssyl n ra sao khôlqmu ng?
Tựythc -Mai đmyyu ịrclt nh trảlyba lờzeei i, thìrqrg cólyba tiếazhx ng Bảlyba o-Hòxuna a dùhjqe ng lăgedr ng khôlqmu ng truyềxwtj n ngữpbjd rólyba t vàmhpo o tai:
- Tựythc -Mai ngoan. Hãnjio y nólyba i theo chịrclt . Ta nịrclt nh ôlqmu ng vua cùhjqe ng quầssyl n thầssyl n, đmyyu ểvwhu dùhjqe ng họmkrv diệtcjy t bọmkrv n mưpbjd u chiếazhx m Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t. Nàmhpo o nólyba i theo chịrclt nàmhpo o.
Tựythc -Mai nólyba i:
- Tểvwhu tưpbjd ớniel ng thửzeei vãnjio n sinh hẳtcjy n? Từahnd trưpbjd ớniel c đmyyu ếazhx n giờzeei , cứypjo mỗazhx i năgedr m vua lạjblb i tăgedr ng thuếazhx . Thếazhx màmhpo Hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng lêgxmo n ngôlqmu i mưpbjd ờzeei i năgedr m khôlqmu ng nhữpbjd ng khôlqmu ng tăgedr ng, màmhpo còxuna n tha thuếazhx ba năgedr m. Hỏxwtj i suốgmxy t ba trăgedr m năgedr m qua, cólyba vịrclt Hoàmhpo ng-đmyyu ếazhx nàmhpo o nhânxry n từahnd nhưpbjd vậssyl y khôlqmu ng?
Cảlyba triềxwtj u thầssyl n cùhjqe ng nhìrqrg n nhau gậssyl t đmyyu ầssyl u, côlqmu ng nhậssyl n lờzeei i Tựythc -Mai nólyba i đmyyu úsjhh ng. Chàmhpo ng tiếazhx p:
- Khi tiêgxmo n đmyyu ếazhx băgedr ng hàmhpo , xânxry y lăgedr ng mộnjmh tốgmxy n biếazhx t bao? Cáypjo c vua đmyyu ờzeei i trưpbjd ớniel c đmyyu ềxwtj u bắgxmo t dânxry n đmyyu ólyba ng thêgxmo m thuếazhx , hoặgvrd c lấmgjn y côlqmu ng khốgmxy ra dùhjqe ng. Đyjhv ânxry y Hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng lạjblb i bắgxmo t hậssyl u cung giảlyba m chi. Thếazhx màmhpo sốgmxy tiềxwtj n xânxry y lăgedr ng vẫfkoe n nhiềxwtj u hơfrtr n bao giờzeei cảlyba . Hỏxwtj i trong hơfrtr n nghìrqrg n năgedr m qua, cólyba vịrclt Hoàmhpo ng-đmyyu ếazhx nàmhpo o nhânxry n từahnd nhưpbjd vậssyl y khôlqmu ng?
Mọmkrv i ngưpbjd ờzeei i đmyyu ềxwtj u gậssyl t đmyyu ầssyl u. Tựythc -Mai nólyba i lớniel n:
- Lạjblb i nữpbjd a, trong mưpbjd ờzeei i năgedr m chấmgjn p chíewwy nh, Hoàmhpo ng- thưpbjd ợmyyu ng luôlqmu n giảlyba m áypjo n cho tùhjqe . Khắgxmo p nưpbjd ớniel c chưpbjd a cólyba vụtqay xửzeei tửzeei hìrqrg nh nàmhpo o cảlyba . Hỏxwtj i ngay thờzeei i vua Văgedr n-vưpbjd ơfrtr ng cũkzkb ng chưpbjd a chắgxmo c hơfrtr n. Nhưpbjd vậssyl y khôlqmu ng phảlyba i nhânxry n từahnd làmhpo gìrqrg ?
Trưpbjd ơfrtr ng Tri-Bạjblb ch hỏxwtj i:
- Vìrqrg thấmgjn y Thiêgxmo n tửzeei Thiêgxmo n-triềxwtj u nhânxry n từahnd , nêgxmo n chúsjhh em mớniel i quyếazhx t đmyyu ịrclt nh bỏxwtj Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t theo Tốgmxy ng hẳtcjy n?
Tựythc -Mai cưpbjd ờzeei i lớniel n:
- Trưpbjd ơfrtr ng đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv lầssyl m rồotpa i. Hôlqmu m rồotpa i vãnjio n sinh dạjblb o chơfrtr i Biệtcjy n-kinh, thấmgjn y ngưpbjd ờzeei i ăgedr n màmhpo y dắgxmo t con chólyba . Gặgvrd p ngưpbjd ờzeei i nhàmhpo giầssyl u, ôlqmu ng ta trảlyba cho lãnjio o ăgedr n màmhpo y trăgedr m đmyyu ồotpa ng tiềxwtj n đmyyu ểvwhu mua chólyba . Nhưpbjd ng sau khi trảlyba tiềxwtj n, con chólyba nhấmgjn t đmyyu ịrclt nh khôlqmu ng theo ôlqmu ng nhàmhpo giầssyl u. Chólyba còxuna n khôlqmu ng nỡmkrv tham phúsjhh phụtqay bầssyl n, huốgmxy ng chi ngưpbjd ờzeei i? Vãnjio n sinh cứypjo u giáypjo làmhpo cứypjo u mộnjmh t ôlqmu ng vua nhânxry n từahnd . Chứypjo nếazhx u Hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng áypjo c đmyyu ộnjmh c nhưpbjd Tùhjqe y Dưpbjd ơfrtr ng-Đyjhv ếazhx , e vãnjio n sinh đmyyu áypjo cho mộnjmh t đmyyu áypjo chếazhx t tốgmxy t, chứypjo đmyyu ừahnd ng nólyba i cứypjo u giáypjo .
Mọmkrv i ngưpbjd ờzeei i thấmgjn y Tựythc -Mai nólyba i ngỗazhx nghịrclt ch, nhưpbjd ng đmyyu úsjhh ng đmyyu ạjblb o lýeaji , họmkrv đmyyu ềxwtj u bậssyl t cưpbjd ờzeei i. Tựythc -Mai tiếazhx p:
- Vìrqrg lýeaji do đmyyu ólyba vãnjio n sinh khôlqmu ng thểvwhu bỏxwtj chúsjhh a Việtcjy t theo hoàmhpo ng thưpbjd ợmyyu ng. Vìrqrg bỏxwtj chúsjhh a Việtcjy t, vãnjio n sinh khôlqmu ng bằlcuo ng con chólyba . Huốgmxy ng hồotpa chúsjhh a Việtcjy t cũkzkb ng làmhpo ôlqmu ng vua cựythc c kỳpwna nhânxry n từahnd . Nhânxry n từahnd nhấmgjn t cổinke kim.
Lãnjio Di-Giảlyba n hỏxwtj i:
- Lýeaji Côlqmu ng-Uẩbcpc n nhânxry n từahnd ởzpcm chỗazhx nàmhpo o?
Tựythc -Mai dõnxry ng dạjblb c kểvwhu hếazhx t nhữpbjd ng năgedr m xáypjo thuếazhx , tôlqmu tưpbjd ợmyyu ng làmhpo m chùhjqe a, đmyyu úsjhh c chuôlqmu ng, cùhjqe ng ânxry n xáypjo tùhjqe nhânxry n. Rồotpa i nólyba tiếazhx p:
- Chúsjhh a Việtcjy t làmhpo m vua mưpbjd ờzeei i táypjo m năgedr m, màmhpo chỉyavr thu thuếazhx trưpbjd ớniel c sau cólyba bốgmxy n năgedr m. Hỏxwtj i còxuna n chúsjhh a nàmhpo o nhânxry n từahnd hơfrtr n? Nhàmhpo tùhjqe trốgmxy ng trơfrtr n. Ngay cảlyba phảlyba n thầssyl n Đyjhv àmhpo m Can, mưpbjd u thíewwy chúsjhh a màmhpo ngưpbjd ờzeei i cũkzkb ng khôlqmu ng bắgxmo t tộnjmh i.
Chàmhpo ng nólyba i lớniel n:
- Cáypjo c vịrclt ởzpcm đmyyu ânxry y đmyyu ềxwtj u làmhpo đmyyu ạjblb i Nho, trong lòxuna ng đmyyu ầssyl y trung quânxry n. Hàmhpo ng ngàmhpo y phòxuna táypjo đmyyu ấmgjn ng quânxry n phụtqay nhânxry n từahnd . Nhưpbjd ng cáypjo c vịrclt cólyba biếazhx t lòxuna ng nhânxry n đmyyu ólyba trong tânxry m Hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng ởzpcm đmyyu ânxry u màmhpo nảlyba y sinh khôlqmu ng? Theo vãnjio n sinh nghĩomuv , mộnjmh t làmhpo do từahnd Tiêgxmo n-đmyyu ếazhx cùhjqe ng mẫfkoe u hậssyl u truyềxwtj n lạjblb i. Hai làmhpo do cáypjo c vịrclt sưpbjd phólyba giảlyba ng dạjblb y. Vãnjio n sinh khôlqmu ng biếazhx t ôlqmu ng thầssyl y nàmhpo o đmyyu ãnjio dạjblb y Hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng họmkrv c? Ngưpbjd ờzeei i đmyyu ólyba xứypjo ng đmyyu áypjo ng làmhpo m tểvwhu thầssyl n.
Cảlyba triềxwtj u đmyyu ìrqrg nh đmyyu ềxwtj u đmyyu ưpbjd a mắgxmo t nhìrqrg n Đyjhv ịrclt nh-vưpbjd ơfrtr ng, Vưpbjd ơfrtr ng Khânxry m-Nhưpbjd ợmyyu c vớniel i Yếazhx n Thùhjqe .
Trưpbjd ơfrtr ng Sĩomuv -Tổinke n hỏxwtj i:
- Theo chúsjhh em, mộnjmh t vịrclt vua cầssyl n nhấmgjn t đmyyu ứypjo c tíewwy nh gìrqrg ?
Tựythc -Mai vẫfkoe n nólyba i theo Bảlyba o-Hòxuna a:
- Theo vãnjio n sinh, mộnjmh t vịrclt Thiêgxmo n-tửzeei khôlqmu ng cầssyl n thôlqmu ng minh, chẳtcjy ng cầssyl n võnxry côlqmu ng cao, văgedr n chưpbjd ơfrtr ng quáypjo n thếazhx , màmhpo cầssyl n nhấmgjn t cáypjo i đmyyu ứypjo c.
Sĩomuv -Tổinke n hỏxwtj i:
- Chúsjhh em nólyba i thiêgxmo n tửzeei cầssyl n đmyyu ứypjo c. Nhưpbjd ng cólyba hàmhpo ng trăgedr m đmyyu ứypjo c: Đyjhv ứypjo c nhu, đmyyu ứypjo c cưpbjd ơfrtr ng, đmyyu ứypjo c dũkzkb ng, đmyyu ứypjo c liêgxmo m. Đyjhv ứypjo c nàmhpo o cầssyl n nhấmgjn t?
- Thưpbjd a trong bộnjmh Tháypjo nh-tổinke sựythc tíewwy ch đmyyu ạjblb i nhânxry n Vưpbjd ơfrtr ng Đyjhv ịrclt nh-Quốgmxy c (1) cólyba luậssyl n rồotpa i . Tiêgxmo n sinh chẳtcjy ng từahnd ng viếazhx t :Âmyyu « Than ôlqmu i, đmyyu ấmgjn ng quânxry n phụtqay gặgvrd p lúsjhh c nưpbjd ớniel c loạjblb n cầssyl n đmyyu ứypjo c dũkzkb ng. Xãnjio tắgxmo c đmyyu ólyba i khổinke cầssyl n đmyyu ứypjo c từahnd . Khi phảlyba i xérvvk t ngưpbjd ờzeei i cầssyl n đmyyu ứypjo c minh. Nhưpbjd ng thờzeei i nàmhpo o cũkzkb ng cầssyl n đmyyu ứypjo c nhânxry n. Khôlqmu ng nhânxry n thìrqrg sao thưpbjd ơfrtr ng dânxry n. Tháypjo nh nhânxry n nólyba i: Bậssyl c vua chúsjhh a nhưpbjd cha mẹsghx dânxry n. Lo trưpbjd ớniel c cáypjo i lo củfncm a dânxry n, vui sau cáypjo i vui củfncm a dânxry n Âmyyu ».
Chúsjhh giảlyba i
(1) Ngưpbjd ờzeei i xưpbjd a khi nólyba i tớniel i văgedr n gia, thưpbjd ờzeei ng gọmkrv i têgxmo n tựythc đmyyu ểvwhu tỏxwtj ýeaji kíewwy nh trọmkrv ng. Vưpbjd ơfrtr ng Khânxry m-Nhưpbjd ợmyyu c tựythc làmhpo Đyjhv ịrclt nh-Quốgmxy c, vìrqrg vậssyl y Bảlyba o-Hòxuna a nhắgxmo c Tựythc -Mai gọmkrv i têgxmo n tựythc củfncm a ôlqmu ng ra, đmyyu ểvwhu lấmgjn y lòxuna ng.
Hiệtcjy n nay bốgmxy n biểvwhu n tháypjo i bìrqrg nh, trong triềxwtj u toàmhpo n túsjhh c Nho, trung thầssyl n. Ngoàmhpo i dânxry n, chỗazhx nàmhpo o cũkzkb ng mởzpcm mang truyềxwtj n báypjo đmyyu ạjblb o tháypjo nh Khổinke ng. Thiêgxmo n-tửzeei cầssyl n đmyyu ứypjo c nhânxry n hơfrtr n cảlyba . Tỷnjio nhưpbjd vừahnd a rồotpa i, nếazhx u Thiêgxmo n-tửzeei khôlqmu ng nhânxry n, ắgxmo t Tàmhpo o quốgmxy c-côlqmu ng bịrclt chặgvrd t đmyyu ầssyl u. Cho nêgxmo n tiểvwhu u sinh nghĩomuv : Mìrqrg nh theo sứypjo đmyyu oàmhpo n đmyyu ểvwhu họmkrv c văgedr n minh Hoa-hạjblb , khôlqmu ng ngờzeei đmyyu ưpbjd ợmyyu c thấmgjn y mộnjmh t anh quânxry n nhânxry n từahnd ... lạjblb i đmyyu ưpbjd ợmyyu c đmyyu ọmkrv c biếazhx t bao sáypjo ch củfncm a Vưpbjd ơfrtr ng đmyyu ạjblb i-nhânxry n, Yếazhx n đmyyu ạjblb i-nhânxry n, Trưpbjd ơfrtr ng đmyyu ạjblb i-nhânxry n. Cólyba lẽgdqd tiểvwhu u sinh xin Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng cho ởzpcm lạjblb i íewwy t năgedr m đmyyu ểvwhu họmkrv c nhữpbjd ng cáypjo i hay củfncm a văgedr n minh Hoa-hạjblb .
Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng vốgmxy n ghen tàmhpo i vớniel i Khânxry m-Nhưpbjd ợmyyu c. Y hậssyl n Tựythc -Mai đmyyu iểvwhu m huyệtcjy t, nêgxmo n cắgxmo t ngang:
- Têgxmo n bérvvk con Nam-man kia, mi nólyba i đmyyu ãnjio đmyyu ọmkrv c sáypjo ch củfncm a Vưpbjd ơfrtr ng Khânxry m-Nhưpbjd ợmyyu c, thếazhx mi đmyyu ãnjio đmyyu ọmkrv c nhữpbjd ng bộnjmh nàmhpo o?
Tựythc -Mai hỏxwtj i nhàmhpo vua:
- Tânxry u đmyyu ạjblb i ca. Trong lịrclt ch sửzeei Hoa-hạjblb , chưpbjd a đmyyu ờzeei i nàmhpo o văgedr n họmkrv c, tưpbjd tưpbjd ởzpcm ng thịrclt nh bằlcuo ng bảlyba n triềxwtj u. Tạjblb i sao cólyba mộnjmh t đmyyu ạjblb i thầssyl n nólyba i năgedr ng nhưpbjd phưpbjd ờzeei ng vôlqmu họmkrv c bấmgjn t thuậssyl t vậssyl y kiàmhpo . Xin hoàmhpo ng huynh trao y cho Yếazhx n đmyyu ạjblb i-nhânxry n, Vưpbjd ơfrtr ng đmyyu ạjblb i-nhânxry n dạjblb y íewwy t bộnjmh sáypjo ch. Y bảlyba o đmyyu ệtcjy làmhpo ngưpbjd ờzeei i Nam-man, nhưpbjd ng đmyyu ệtcjy dáypjo m tháypjo ch y thi văgedr n chưpbjd ơfrtr ng vớniel i đmyyu ệtcjy .
Triềxwtj u đmyyu ìrqrg nh thấmgjn y Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng nólyba i năgedr ng cụtqay c súsjhh c, đmyyu ềxwtj u cau mặgvrd t khólyba chịrclt u. Nhàmhpo vua nólyba i vớniel i Lợmyyu i-Dụtqay ng:
- Trầssyl n nhịrclt đmyyu ệtcjy làmhpo em kếazhx t nghĩomuv a củfncm a trẫfkoe m. Quốgmxy c-côlqmu ng chẳtcjy ng nêgxmo n quáypjo lờzeei i.
Nhàmhpo vua nghe Lợmyyu i-Dụtqay ng nólyba i cũkzkb ng muốgmxy n thửzeei kiếazhx n thứypjo c củfncm a Tựythc -Mai, nêgxmo n hỏxwtj i nólyba :
- Nhịrclt đmyyu ệtcjy đmyyu ãnjio đmyyu ọmkrv c nhữpbjd ng bộnjmh sáypjo ch nàmhpo o củfncm a Vưpbjd ơfrtr ng đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv ?
- Đyjhv ệtcjy mớniel i tớniel i kinh sưpbjd hai tháypjo ng qua, nêgxmo n chỉyavr mớniel i đmyyu ọmkrv c đmyyu ưpbjd ợmyyu c cáypjo c bộnjmh : Thiêgxmo n-thưpbjd nghịrclt chếazhx , Tháypjo nh-tổinke sựythc tíewwy ch, Ngũkzkb -nhạjblb c quảlyba ng văgedr n kýeaji .
Ba bộnjmh sáypjo ch trêgxmo n làmhpo ba bộnjmh Vưpbjd ơfrtr ng Khânxry m-Nhưpbjd ợmyyu c viếazhx t vàmhpo o thờzeei i vua Chânxry n-tôlqmu ng. Triềxwtj u thầssyl n cùhjqe ng nghĩomuv rằlcuo ng: Thưpbjd tịrclt ch Trung-quốgmxy c cólyba hàmhpo ng nghìrqrg n, hàmhpo ng vạjblb n. Sáypjo ch củfncm a Khânxry m-Nhưpbjd ợmyyu c chỉyavr mớniel i in gầssyl n đmyyu ânxry y, thếazhx màmhpo thiếazhx u niêgxmo n nàmhpo y mớniel i sang đmyyu ãnjio đmyyu ọmkrv c hếazhx t ba bộnjmh trêgxmo n, thìrqrg e sáypjo ch kháypjo c y đmyyu ọmkrv c đmyyu ếazhx n hàmhpo ng trăgedr m bộnjmh .
Tựythc -Mai nólyba i mộnjmh t hồotpa i làmhpo m Vưpbjd ơfrtr ng Khânxry m-Nhưpbjd ợmyyu c, Trưpbjd ơfrtr ng Tri-Bạjblb ch, Yếazhx n Thùhjqe đmyyu ềxwtj u khoan khoáypjo i trong lòxuna ng. Nólyba chỉyavr vàmhpo o thanh kiếazhx m:
- Tânxry u hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng, xin hoàmhpo ng-thưpbjd ợmyyu ng cầssyl m thanh kiếazhx m màmhpo Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng đmyyu em cốgmxy ng. Cam đmyyu oan long tânxry m sẽgdqd vui mừahnd ng.
Nhàmhpo vua cầssyl m thanh kiếazhx m lêgxmo n xem, áypjo nh thérvvk p lạjblb nh toáypjo t tỏxwtj a ra. Thoáypjo ng nhìrqrg n qua, cũkzkb ng biếazhx t thanh kiếazhx m lânxry u đmyyu ờzeei i lắgxmo m. Dưpbjd ớniel i chuôlqmu i kiếazhx m cólyba khắgxmo c chữpbjd :
Đyjhv ạjblb i phong khởzpcm i hềxwtj ,
Vânxry n phi dưpbjd ơfrtr ng.
Uy gia hảlyba i nộnjmh i hềxwtj ,
Qui cốgmxy hưpbjd ơfrtr ng,
An đmyyu ắgxmo c mãnjio nh sĩomuv hềxwtj ,
Thủfncm tứypjo phưpbjd ơfrtr ng.(2)
Ghi chúsjhh
Đyjhv ânxry y làmhpo bàmhpo i ca rấmgjn t cổinke , do Lưpbjd u Bang, Cao-tổinke nhàmhpo Háypjo n làmhpo m. Sau khi thắgxmo ng Hạjblb ng Vũkzkb , thốgmxy ng nhấmgjn t đmyyu ấmgjn t nưpbjd ớniel c, Lưpbjd u Bang vềxwtj thăgedr m quêgxmo hưpbjd ơfrtr ng, rồotpa i làmhpo m ra bàmhpo i ca nàmhpo y. Tạjblb m dịrclt ch:
Giólyba lớniel n khởzpcm i chừahnd ,
Mânxry y bay cao.
Oai khắgxmo p bốgmxy n bểvwhu chừahnd ,
Vềxwtj cốgmxy hưpbjd ơfrtr ng.
Sao đmyyu ưpbjd ợmyyu c mãnjio nh sĩomuv chừahnd ,
Trấmgjn n giữpbjd bốgmxy n phưpbjd ơfrtr ng.
Nhàmhpo vua trầssyl m ngânxry m suy nghĩomuv , rồotpa i tiếazhx n đmyyu ếazhx n bêgxmo n Đyjhv ịrclt nh-vưpbjd ơfrtr ng:
- Hoàmhpo ng-thúsjhh c. Hoàmhpo ng-thúsjhh c xem nàmhpo y, quýeaji vậssyl t màmhpo đmyyu ứypjo c Cao-tổinke nhàmhpo ta suốgmxy t đmyyu ờzeei i tìrqrg m kiếazhx m khôlqmu ng đmyyu ưpbjd ợmyyu c, nay đmyyu ãnjio thấmgjn y rồotpa i đmyyu ânxry y.
Đyjhv ịrclt nh-vưpbjd ơfrtr ng đmyyu ỡmkrv lấmgjn y kiếazhx m xem qua mộnjmh t lưpbjd ợmyyu t, vưpbjd ơfrtr ng hỏxwtj i Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng:
- Nhịrclt đmyyu ệtcjy , báypjo u vậssyl t nàmhpo y nhịrclt đmyyu ệtcjy tìrqrg m thấmgjn y ởzpcm đmyyu ânxry u vậssyl y?
Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng nólyba i:
- Tânxry u bệtcjy hạjblb , nguyêgxmo n thanh kiếazhx m nàmhpo y củfncm a Cao-tổinke nhàmhpo Háypjo n làmhpo Lưpbjd u Bang. Khi Cao-tổinke khởzpcm i nghiệtcjy p đmyyu ãnjio dùhjqe ng nólyba chérvvk m rắgxmo n khởzpcm i nghĩomuv a. Lúsjhh c thàmhpo nh đmyyu ạjblb i nghiệtcjy p, Cao-tổinke vềxwtj đmyyu ấmgjn t Báypjo i, họmkrv p con em đmyyu ệtcjy tửzeei , mởzpcm tiệtcjy c mừahnd ng. Trong tiệtcjy c ngàmhpo i hứypjo ng chíewwy cầssyl m kiếazhx m músjhh a vàmhpo làmhpo m ra bàmhpo i ca trêgxmo n. Cho nêgxmo n thanh kiếazhx m cólyba têgxmo n Đyjhv ạjblb i-phong.
Nhàmhpo vua gậssyl t đmyyu ầssyl u:
- Suốgmxy t triềxwtj u Tânxry y-Háypjo n, cáypjo c vua dùhjqe ng thanh Đyjhv ạjblb i-phong nàmhpo y làmhpo m Thưpbjd ợmyyu ng-phưpbjd ơfrtr ng bảlyba o kiếazhx m. Từahnd sau khi Vưpbjd ơfrtr ng Mãnjio ng cưpbjd ớniel p ngôlqmu i, Đyjhv ạjblb i-phong kiếazhx m bịrclt tuyệtcjy t tíewwy ch.
Ghi chúsjhh
Bộnjmh Đyjhv ôlqmu ng-Háypjo n cảlyba o lụtqay c chérvvk p rằlcuo ng: Âmyyu « Khi Vưpbjd ơfrtr ng-Mãnjio ng cưpbjd ớniel p ngôlqmu i nhàmhpo Háypjo n, y đmyyu oạjblb t thanh Đyjhv ạjblb i-phong. Y đmyyu em cấmgjn t chung vàmhpo o vớniel i bảlyba o vậssyl t ởzpcm dưpbjd ớniel i đmyyu áypjo y đmyyu iệtcjy n Vịrclt -ưpbjd ơfrtr ng, rồotpa i sai ngưpbjd ờzeei i chôlqmu n ởzpcm hồotpa Đyjhv ộnjmh ng-đmyyu ìrqrg nh Âmyyu ».
Thờzeei i vua Trưpbjd ng thàmhpo nh đmyyu ạjblb i nghiệtcjy p, ngàmhpo i sai côlqmu ng chúsjhh a Trầssyl n Năgedr ng, Quỳpwna nh-Hoa, Quếazhx -Hoa đmyyu àmhpo o kho tàmhpo ng Tầssyl n-Háypjo n mang vềxwtj . Trong kho tàmhpo ng cólyba thanh Đyjhv ạjblb i-phong. Pháypjo i đmyyu oàmhpo n Lĩomuv nh-Nam chởzpcm kho tàmhpo ng vềxwtj tớniel i Khúsjhh c-giang, bịrclt đmyyu oàmhpo n cao thủfncm củfncm a Mãnjio hậssyl u đmyyu uổinke i theo. Côlqmu ng chúsjhh a Trầssyl n Năgedr ng đmyyu em chôlqmu n kho tàmhpo ng ởzpcm Tuyệtcjy t-phong.
Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng sai Bảlyba o-Hòxuna a, Thôlqmu ng-Mai, Tựythc -Mai đmyyu àmhpo o kho tàmhpo ng mang vềxwtj Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t, nhânxry n đmyyu ólyba đmyyu em thanh Đyjhv ạjblb i-phong cho Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng làmhpo m lễhjmg vậssyl t cốgmxy ng Tốgmxy ng-đmyyu ếazhx .
Theo tin tứypjo c tếazhx táypjo c Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t, Tốgmxy ng tháypjo i tổinke Triệtcjy u Khuôlqmu ng-Duẫfkoe n cưpbjd ớniel p ngôlqmu i củfncm a ấmgjn u quânxry n nhàmhpo Chu. Cho nêgxmo n trong lòxuna ng luôlqmu n luôlqmu n sợmyyu thiêgxmo n hạjblb dịrclt nghịrclt . Ômgjn ng nghĩomuv rằlcuo ng, nếazhx u mìrqrg nh cólyba thanh kiếazhx m Đyjhv ạjblb i-phong trong tay, thìrqrg dânxry n chúsjhh ng sẽgdqd tin rằlcuo ng trờzeei i trao thiêgxmo n hạjblb cho. Ômgjn ng truyềxwtj n tìrqrg m thanh kiếazhx m nàmhpo y khắgxmo p nơfrtr i màmhpo khôlqmu ng thấmgjn y. Vìrqrg vậssyl y Bảlyba o-Hòxuna a khuyêgxmo n Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng nêgxmo n cốgmxy ng Tốgmxy ng-đmyyu ếazhx , đmyyu ểvwhu mua cảlyba m tìrqrg nh.
Quảlyba nhiêgxmo n Thiêgxmo n-Tháypjo nh hoàmhpo ng đmyyu ếazhx mừahnd ng khôlqmu ng búsjhh t nàmhpo o tảlyba siếazhx t. Ômgjn ng bảlyba o mộnjmh t võnxry quan:
- Hoàmhpo ng-môlqmu n chỉyavr hạjblb p. Khanh đmyyu ưpbjd a thanh kiếazhx m nàmhpo y đmyyu ểvwhu báypjo ch quan xem mộnjmh t lầssyl n cho biếazhx t.
Lýeaji Chíewwy nh vânxry ng mệtcjy nh hai tay đmyyu ỡmkrv kiếazhx m mang đmyyu i khắgxmo p đmyyu iệtcjy n.
Khai-Quốgmxy c vưpbjd ơfrtr ng cho mởzpcm bốgmxy n ốgmxy ng tre ra. Trong mỗazhx i ốgmxy ng cólyba mộnjmh t ốgmxy ng tiêgxmo u chạjblb m trổinke xàmhpo cừahnd rấmgjn t tinh vi. Mộnjmh t ốgmxy ng chạjblb m sựythc tíewwy ch vua Đyjhv ếazhx -Minh kếazhx t hôlqmu n vớniel i tiêgxmo n nữpbjd ởzpcm núsjhh i Ngũkzkb -lĩomuv nh, sinh ra tháypjo i tửzeei Lộnjmh c-Tụtqay c. Nhàmhpo vua cầssyl m ốgmxy ng tiêgxmo u xem:
- Àurji , đmyyu ânxry y làmhpo sựythc tíewwy ch triềxwtj u Thầssyl n-Nôlqmu ng phânxry n ra Bắgxmo c sau thàmhpo nh Trung-nguyêgxmo n. Nam sau thàmhpo nh Lĩomuv nh-Nam đmyyu ânxry y.
Ốyjhv ng thứypjo nhìrqrg chạjblb m sựythc tíewwy ch vua Đyjhv ếazhx -Minh tếazhx cáypjo o trờzeei i đmyyu ấmgjn t ởzpcm Thiêgxmo n-Đyjhv àmhpo i. Ốyjhv ng thứypjo ba chạjblb m sựythc tíewwy ch Lạjblb c-Long quânxry n kếazhx t hôlqmu n vớniel i Âmyyu u-Cơfrtr , đmyyu ẻmkrv ra trăgedr m con.
Nhàmhpo vua cầssyl m ba ốgmxy ng tiêgxmo u lêgxmo n coi, tầssyl n ngầssyl n mộnjmh t lúsjhh c, rồotpa i nólyba i:
- Đyjhv úsjhh ng rồotpa i, Háypjo n, Việtcjy t vốgmxy n gốgmxy c cùhjqe ng ôlqmu ng tổinke . Háypjo n làmhpo con nhàmhpo báypjo c làmhpo vai anh. Việtcjy t làmhpo con nhàmhpo chúsjhh , làmhpo em.
Mộnjmh t văgedr n thầssyl n cầssyl m ốgmxy ng tiêgxmo u lêgxmo n xem xérvvk t mộnjmh t lúsjhh c rồotpa i lắgxmo c đmyyu ầssyl u:
- Nam-man họmkrv c tiêgxmo u củfncm a Hoa-hạjblb , nhưpbjd ng cơfrtr chừahnd ng khôlqmu ng biếazhx t tấmgjn u, nêgxmo n làmhpo m ốgmxy ng to qúsjhh a. Ốyjhv ng tiêgxmo u nàmhpo y chỉyavr dùhjqe ng đmyyu ểvwhu trang tríewwy thôlqmu i, chứypjo dùhjqe hơfrtr i voi, hơfrtr i trânxry u cũkzkb ng khôlqmu ng tấmgjn u nổinke i.
Từahnd lúsjhh c nhậssyl p đmyyu iệtcjy n, Lêgxmo Văgedr n đmyyu ứypjo ng sau ngai vàmhpo ng, íewwy t ai chúsjhh ýeaji đmyyu ếazhx n nólyba . Chàmhpo ng lẳtcjy ng lặgvrd ng nghe Bảlyba o-Hòxuna a truyềxwtj n ngữpbjd cho Tựythc -Mai đmyyu ốgmxy i đmyyu áypjo p. Đyjhv ếazhx n đmyyu ânxry y, thìrqrg nh lìrqrg nh tiếazhx ng Bảlyba o-Hòxuna a rólyba t vàmhpo o tai:
- Thằlcuo ng nàmhpo y têgxmo n Phạjblb m Ung, rấmgjn t giỏxwtj i ânxry m nhạjblb c. Văgedr n đmyyu ệtcjy ra bẻmkrv gẫfkoe y lýeaji luậssyl n củfncm a y đmyyu i.
Lêgxmo Văgedr n bưpbjd ớniel c ra chắgxmo p tay xáypjo Phạjblb m Ung:
- Ngàmhpo i cólyba phảlyba i làmhpo Phạjblb m Ung, hiệtcjy n lĩomuv nh Long-đmyyu ồotpa cáypjo c trựythc c họmkrv c sĩomuv , kiêgxmo m Khu-mậssyl t việtcjy n phólyba sứypjo đmyyu ấmgjn y khôlqmu ng? Vãnjio n sinh họmkrv Lêgxmo têgxmo n Văgedr n, y sinh nưpbjd ớniel c Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t. Trưpbjd ớniel c khi khởzpcm i hàmhpo nh, vãnjio n sinh nghe danh đmyyu ạjblb i nhânxry n nhưpbjd sấmgjn m nổinke bêgxmo n tai. Khôlqmu ng ngờzeei bânxry y giờzeei trưpbjd ớniel c mắgxmo t vãnjio n sinh chỉyavr thấmgjn y mộnjmh t gãnjio hủfncm Nho hồotpa đmyyu ồotpa .
Phạjblb m Ung nổinke i giậssyl n:
- Ta hồotpa đmyyu ồotpa ởzpcm chỗazhx nàmhpo o?
- Theo vãnjio n sinh, khi mộnjmh t ngưpbjd ờzeei i vịrclt tớniel i đmyyu ạjblb i thầssyl n, ắgxmo t phảlyba i thôlqmu ng lịrclt ch sửzeei . Ngàmhpo i khôlqmu ng thôlqmu ng lịrclt ch sửzeei , màmhpo làmhpo m đmyyu ạjblb i thầssyl n thựythc c khổinke cho trăgedr m họmkrv . Thưpbjd a đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv , khắgxmo p thiêgxmo n hạjblb , ai cũkzkb ng biếazhx t rằlcuo ng nhạjblb c sưpbjd sáypjo ng chếazhx ra ốgmxy ng tiêgxmo u họmkrv Trưpbjd ơfrtr ng têgxmo n Chi. Ômgjn ng làmhpo ngưpbjd ờzeei i Việtcjy t. Trưpbjd ơfrtr ng Chi chếazhx ra ốgmxy ng tiêgxmo u vàmhpo o niêgxmo n hiệtcjy u Hồotpa ng-bàmhpo ng bêgxmo n Văgedr n-lang năgedr m 527 (Mậssyl u-Thânxry n, 2353 trưpbjd ớniel c Tânxry y-lịrclt ch). Bấmgjn y giờzeei bêgxmo n Trung-nguyêgxmo n làmhpo niêgxmo n hiệtcjy u vua Nghiêgxmo u năgedr m thứypjo năgedr m.
Phạjblb m Ung ngơfrtr ngáypjo c lắgxmo c đmyyu ầssyl u tỏxwtj ýeaji khôlqmu ng tin.
Lêgxmo Văgedr n cưpbjd ờzeei i khúsjhh c khíewwy ch:
- Hỡmkrv i ôlqmu i! Đyjhv ạjblb i-họmkrv c sĩomuv lạjblb i quêgxmo n quốgmxy c sửzeei rồotpa i.
Chàmhpo ng hỏxwtj i Yếazhx n Thùhjqe :
- Thưpbjd a Hàmhpo n-lânxry m thịrclt đmyyu ộnjmh c họmkrv c sĩomuv . Xin tiêgxmo n sinh dạjblb y dỗazhx cho Phạjblb m đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv bàmhpo i sửzeei vềxwtj giai đmyyu oạjblb n nàmhpo y đmyyu i.
Yếazhx n Thùhjqe biếazhx t Lêgxmo Văgedr n muốgmxy n đmyyu ưpbjd a mìrqrg nh lêgxmo n, cùhjqe ng hạjblb Phạjblb m Ung xuốgmxy ng. Y cưpbjd ờzeei i:
- Lêgxmo huynh đmyyu ệtcjy . Phạjblb m đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv muốgmxy n thửzeei kiếazhx n thứypjo c huynh đmyyu ệtcjy đmyyu ólyba thôlqmu i, chứypjo truyệtcjy n nàmhpo y ai màmhpo khôlqmu ng biếazhx t. Nguyêgxmo n thờzeei i bấmgjn y giờzeei bêgxmo n Trung-nguyêgxmo n chưpbjd a biếazhx t làmhpo m lịrclt ch. Trong khi lịrclt ch pháypjo p bêgxmo n Văgedr n-lang lạjblb i rấmgjn t tinh kỳpwna . Vua Hùhjqe ng sai chérvvk p phưpbjd ơfrtr ng pháypjo p làmhpo m lịrclt ch lêgxmo n lưpbjd ng mộnjmh t con rùhjqe a rồotpa i mang sang cốgmxy ng. Vua Nghiêgxmo u truyềxwtj n chérvvk p lạjblb i màmhpo dùhjqe ng. Lịrclt ch pháypjo p Hoa-hạjblb khởzpcm i đmyyu ầssyl u bằlcuo ng việtcjy c nàmhpo y, nêgxmo n gọmkrv i làmhpo Qui-lịrclt ch. Sau nàmhpo y cáypjo c lịrclt ch gia Trung-thổinke nghiêgxmo n cứypjo u rộnjmh ng ra, chi tiếazhx t hơfrtr n, nhưpbjd ng vẫfkoe n nằlcuo m trong nguyêgxmo n tắgxmo c Qui-lịrclt ch. Trong lễhjmg cốgmxy ng Qui-lịrclt ch còxuna n cólyba cảlyba bốgmxy n ốgmxy ng tiêgxmo u.
Lêgxmo Văgedr n muốgmxy n cho đmyyu áypjo m quan lạjblb i chủfncm chiếazhx n chiếazhx m Nam-đmyyu ịrclt a chùhjqe n nhụtqay t, đmyyu ưpbjd a đmyyu áypjo m chủfncm hòxuna a lêgxmo n. Chàmhpo ng nólyba i:
- Hỡmkrv i ôlqmu i! Yếazhx n đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv đmyyu úsjhh ng làmhpo mộnjmh t báypjo c họmkrv c đmyyu a năgedr ng. Sau khi Văgedr n-lang cốgmxy ng tiêgxmo u cho vua Nghiêgxmo u, tiêgxmo u thuậssyl t truyềxwtj n sang Trung-nguyêgxmo n. Nay Phạjblb m tiêgxmo n sinh nólyba i ngưpbjd ợmyyu c lạjblb i rằlcuo ng Việtcjy t tộnjmh c họmkrv c tiêgxmo u củfncm a ngưpbjd ờzeei i Hoa thìrqrg còxuna n trờzeei i đmyyu ấmgjn t nàmhpo o nữpbjd a.
Phạjblb m Ung cưpbjd ờzeei i nhạjblb t:
- Sửzeei sáypjo ch còxuna n ghi: Tiêgxmo u Sửzeei thổinke i tiêgxmo u màmhpo đmyyu ưpbjd ợmyyu c Tầssyl n Mụtqay c-côlqmu ng gảlyba Lộnjmh ng-Ngọmkrv c. Trưpbjd ơfrtr ng Lưpbjd u-hầssyl u thổinke i tiêgxmo u ởzpcm Cai-hạjblb , làmhpo m tan mưpbjd ờzeei i vạjblb n binh củfncm a Sởzpcm -báypjo vưpbjd ơfrtr ng. Rồotpa i tiêgxmo u thuậssyl t lưpbjd u truyềxwtj n lạjblb i hậssyl u thếazhx . Mãnjio i sau nàmhpo y ngưpbjd ờzeei i Việtcjy t mớniel i biếazhx t thổinke i tiêgxmo u, thìrqrg khôlqmu ng họmkrv c củfncm a Hoa-hạjblb làmhpo gìrqrg ?
- Tôlqmu i dáypjo m hỏxwtj i, ốgmxy ng tiêgxmo u màmhpo Trưpbjd ơfrtr ng Lưpbjd ơfrtr ng dùhjqe ng bằlcuo ng vàmhpo ng hay bạjblb c?
- Bằlcuo ng trúsjhh c. Từahnd Lưpbjd u hầssyl u vềxwtj trưpbjd ớniel c, ngưpbjd ờzeei i ta dùhjqe ng ốgmxy ng tiêgxmo u bằlcuo ng trúsjhh c. Sau nàmhpo y, đmyyu ếazhx n đmyyu ờzeei i Đyjhv ưpbjd ờzeei ng mớniel i chếazhx ốgmxy ng tiêgxmo u bằlcuo ng bạjblb c, bằlcuo ng vàmhpo ng.
- Sai. Bộnjmh Tảlyba -truyệtcjy n chérvvk p: Con gáypjo i Tầssyl n-mụtqay c côlqmu ng làmhpo Lộnjmh ng-Ngọmkrv c, lớniel n tuổinke i chưpbjd a chồotpa ng. Mộnjmh t ngàmhpo y, cólyba thanh niêgxmo n anh tuấmgjn n đmyyu ếazhx n dùhjqe ng ốgmxy ng tiêgxmo u tấmgjn u nhạjblb c bêgxmo n nàmhpo ng. Hai ngưpbjd ờzeei i tânxry m đmyyu ầssyl u ýeaji hợmyyu p, Tầssyl n Mụtqay c-côlqmu ng bèfrtr n gảlyba Lộnjmh ng-Ngọmkrv c cho nhạjblb c sĩomuv . Vìrqrg vậssyl y ngưpbjd ờzeei i ta gọmkrv i nhạjblb c sĩomuv làmhpo Tiêgxmo u Sửzeei . Từahnd Tầssyl n Mụtqay c-côlqmu ng đmyyu ếazhx n Trưpbjd ơfrtr ng Lưpbjd ơfrtr ng ưpbjd ớniel c hơfrtr n bẩbcpc y trăgedr m năgedr m. Nhưpbjd ng Trưpbjd ơfrtr ng Chi chếazhx tiêgxmo u trưpbjd ớniel c Tầssyl n Mụtqay c-côlqmu ng hơfrtr n hai nghìrqrg n năgedr m, vậssyl y tiêgxmo u tộnjmh c Việtcjy t cólyba trưpbjd ớniel c tộnjmh c Háypjo n.
- Trưpbjd ơfrtr ng Chi chếazhx tiêgxmo u trưpbjd ớniel c, biếazhx t đmyyu ânxry u y chẳtcjy ng họmkrv c củfncm a Hoa-hạjblb .
- Đyjhv ưpbjd ợmyyu c. Xin đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv cho vãnjio n sinh biếazhx t: Cólyba phảlyba i cổinke thờzeei i, từahnd sôlqmu ng Trưpbjd ờzeei ng-giang vềxwtj Nam thuộnjmh c tộnjmh c Việtcjy t. Từahnd Trưpbjd ờzeei ng-giang vềxwtj Bắgxmo c thuộnjmh c tộnjmh c Háypjo n khôlqmu ng?
- Dĩomuv nhiêgxmo n nhưpbjd thếazhx . Nguồotpa n gốgmxy c tộnjmh c Việtcjy t vớniel i tiêgxmo u sửzeei đmyyu ânxry u cólyba gìrqrg liêgxmo n hệtcjy vớniel i nhau?
- Sao lạjblb i khôlqmu ng? Đyjhv ạjblb i họmkrv c sĩomuv côlqmu ng nhậssyl n từahnd Trưpbjd ờzeei ng-giang trởzpcm xuốgmxy ng thuộnjmh c lĩomuv nh thổinke tộnjmh c Việtcjy t. Vậssyl y thìrqrg đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv côlqmu ng nhậssyl n tiêgxmo u tổinke làmhpo ngưpbjd ờzeei i Việtcjy t rồotpa i.
- Ta côlqmu ng nhậssyl n bao giờzeei ?
- Khôlqmu ng đmyyu úsjhh ng ưpbjd ? Tiêgxmo u bằlcuo ng trúsjhh c, vìrqrg từahnd hồotpa Đyjhv ộnjmh ng-đmyyu ìrqrg nh lêgxmo n phíewwy a Bắgxmo c làmhpo m gìrqrg cólyba trúsjhh c màmhpo ngưpbjd ờzeei i Hoa chếazhx tiêgxmo u? Côlqmu ng nhậssyl n lãnjio nh thổinke tộnjmh c Việtcjy t từahnd hồotpa Đyjhv ộnjmh ng-đmyyu ìrqrg nh xuốgmxy ng Nam làmhpo côlqmu ng nhậssyl n tiêgxmo u tổinke Trưpbjd ơfrtr ng Chi.
Phạjblb m Ung cốgmxy cãnjio i:
- Tiêgxmo u tổinke làmhpo ngưpbjd ờzeei i Việtcjy t hay Háypjo n cũkzkb ng đmyyu ưpbjd ợmyyu c. Nhưpbjd ng hiệtcjy n nay ngưpbjd ờzeei i Việtcjy t chếazhx ốgmxy ng tiêgxmo u to nhưpbjd thếazhx nàmhpo y làmhpo khôlqmu ng biếazhx t tấmgjn u tiêgxmo u rồotpa i.
Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng cắgxmo t ngang:
- Đyjhv ạjblb i họmkrv c sĩomuv tranh biệtcjy n vớniel i trẻmkrv con làmhpo m gìrqrg ? Tranh biệtcjy n vôlqmu íewwy ch. Lãnjio o phu đmyyu ềxwtj nghịrclt hai bêgxmo n tấmgjn u íewwy t bảlyba n tiêgxmo u, đmyyu ểvwhu mọmkrv i ngưpbjd ờzeei i cùhjqe ng nghe. Nhưpbjd vậssyl y sẽgdqd phânxry n biệtcjy t ai làmhpo ngưpbjd ờzeei i cao thuậssyl t.
Lêgxmo Văgedr n cưpbjd ờzeei i:
- Đyjhv a tạjblb Tàmhpo o quốgmxy c-côlqmu ng. Tôlqmu i tuy còxuna n niêgxmo n thiếazhx u, họmkrv c chưpbjd a đmyyu ưpbjd ợmyyu c mộnjmh t phầssyl n nghìrqrg n bảlyba n lĩomuv nh củfncm a cao nhânxry n nưpbjd ớniel c tôlqmu i, nêgxmo n khôlqmu ng thểvwhu tranh tàmhpo i cùhjqe ng danh tiêgxmo u Hoa-hạjblb . Nhưpbjd ng vớniel i Phạjblb m đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv thìrqrg tôlqmu i nhấmgjn t đmyyu ịrclt nh hơfrtr n. Thểvwhu lệtcjy thếazhx nàmhpo o, xin đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv dạjblb y cho.
- Giảlyba n dịrclt lắgxmo m, mỗazhx i ngưpbjd ờzeei i cùhjqe ng dùhjqe ng ốgmxy ng tiêgxmo u củfncm a mìrqrg nh tấmgjn u mộnjmh t bảlyba n nhạjblb c. Tấmgjn u đmyyu i, tấmgjn u lạjblb i cho đmyyu ếazhx n khi mệtcjy t thìrqrg thôlqmu i. Hễhjmg ai tấmgjn u đmyyu ưpbjd ợmyyu c nhiềxwtj u lầssyl n thìrqrg thắgxmo ng cuộnjmh c. Nhưpbjd ng nếazhx u cảlyba hai cùhjqe ng tấmgjn u đmyyu ếazhx n lầssyl n thứypjo năgedr m màmhpo chưpbjd a phânxry n thắgxmo ng bạjblb i, thìrqrg thôlqmu i khôlqmu ng đmyyu ấmgjn u nữpbjd a, coi nhưpbjd trậssyl n nàmhpo y hòxuna a, đmyyu ấmgjn u trậssyl n thứypjo nhìrqrg . Trậssyl n thứypjo nhìrqrg giảlyba n dịrclt thôlqmu i: Cảlyba hai cùhjqe ng tấmgjn u mộnjmh t bảlyba n, hễhjmg ânxry m đmyyu iệtcjy u củfncm a ngưpbjd ờzeei i nàmhpo o loạjblb n, coi nhưpbjd thua cuộnjmh c. Đyjhv ólyba làmhpo thểvwhu lệtcjy đmyyu ấmgjn u tiêgxmo u củfncm a Trung-nguyêgxmo n.
Lêgxmo Văgedr n cưpbjd ờzeei i:
- Đyjhv ânxry y thuộnjmh c đmyyu ấmgjn t Tốgmxy ng dĩomuv nhiêgxmo n vãnjio n sinh phảlyba i tuânxry n theo lệtcjy Tốgmxy ng. Vãnjio n sinh chưpbjd a biếazhx t lệtcjy Tốgmxy ng, ắgxmo t khólyba bằlcuo ng đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv . Giảlyba nhưpbjd đmyyu ấmgjn u theo lệtcjy Việtcjy t, chắgxmo c chắgxmo n đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv thua ngay.
Nhàmhpo vua vốgmxy n thíewwy ch Lêgxmo Văgedr n ngay từahnd khi gặgvrd p y. Ômgjn ng hỏxwtj i:
- Lệtcjy Việtcjy t thếazhx nàmhpo o? Hay làmhpo thếazhx nàmhpo y, sau mộnjmh t trậssyl n đmyyu ấmgjn u theo lệtcjy Tốgmxy ng, hai ngưpbjd ờzeei i lạjblb i đmyyu ấmgjn u mộnjmh t trậssyl n theo lệtcjy Việtcjy t.
Lêgxmo Văgedr n tânxry u:
- Lệtcjy Việtcjy t đmyyu ịrclt nh rằlcuo ng khi đmyyu ấmgjn u vềxwtj ânxry m nhạjblb c, cólyba ba phầssyl n. Phầssyl n thứypjo nhấmgjn t ngồotpa i trêgxmo n lưpbjd ng ngựythc a, vừahnd a phi vừahnd a tấmgjn u nhạjblb c. Ngựythc a ai vềxwtj trưpbjd ớniel c, coi nhưpbjd thắgxmo ng cuộnjmh c. Phầssyl n thứypjo nhìrqrg ânxry m thanh củfncm a ai íewwy t rốgmxy i loạjblb n coi nhưpbjd thắgxmo ng cuộnjmh c. Phầssyl n thứypjo ba, đmyyu em đmyyu ếazhx n cặgvrd p rắgxmo n hay cặgvrd p côlqmu ng. Ai dùhjqe ng tiêgxmo u khiếazhx n chúsjhh ng nhảlyba y músjhh a theo mìrqrg nh đmyyu ưpbjd ợmyyu c coi nhưpbjd thắgxmo ng cuộnjmh c.
Phạjblb m Ung nghe Lêgxmo Văgedr n nólyba i, y mừahnd ng thầssyl m. Bởzpcm i tuy làmhpo văgedr n quan, nhưpbjd ng y nổinke i tiếazhx ng vềxwtj thuậssyl t kịrclt mãnjio sốgmxy mộnjmh t đmyyu ếazhx đmyyu ôlqmu . Nhữpbjd ng võnxry quan giỏxwtj i nhấmgjn t trong đmyyu ộnjmh i thiếazhx t kịrclt cũkzkb ng khôlqmu ng hơfrtr n y. Y cưpbjd ờzeei i thầssyl m:
- Tựythc nhiêgxmo n mi chui đmyyu ầssyl u vàmhpo o rọmkrv . Mi đmyyu ừahnd ng tráypjo ch trờzeei i oáypjo n đmyyu ấmgjn t bữpbjd a nhérvvk .
Phạjblb m Ung nólyba i:
- Đyjhv ânxry y thuộnjmh c đmyyu ấmgjn t Tốgmxy ng. Ta làmhpo chủfncm , ngưpbjd ờzeei i làmhpo kháypjo ch. Ta nhưpbjd ờzeei ng cho ngưpbjd ờzeei i tấmgjn u trưpbjd ớniel c. Nàmhpo o, thi trậssyl n đmyyu ầssyl u theo lệtcjy Tốgmxy ng.
Lêgxmo Văgedr n cầssyl m lấmgjn y ốgmxy ng tiêgxmo u lớniel n, đmyyu ểvwhu cáypjo ch xa miệtcjy ng hơfrtr n gang tay, rồotpa i vậssyl n nộnjmh i lựythc c dùhjqe ng môlqmu i đmyyu iềxwtj u khiểvwhu n khíewwy lọmkrv t vàmhpo o lỗazhx , thàmhpo nh ânxry m đmyyu iệtcjy u. Chàmhpo ng thửzeei mấmgjn y tiếazhx ng, ânxry m thanh vang đmyyu ộnjmh ng rấmgjn t xa, khiếazhx n mọmkrv i ngưpbjd ờzeei i đmyyu ềxwtj u kinh ngạjblb c. Chàmhpo ng hưpbjd ớniel ng nhàmhpo vua:
- Tânxry u hoàmhpo ng thưpbjd ợmyyu ng, thầssyl n xin tấmgjn u bảlyba n Đyjhv ộnjmh ng-đmyyu ìrqrg nh ca, nólyba i vềxwtj Quốgmxy c-tổinke , Quốgmxy c-mẫfkoe u tộnjmh c Việtcjy t kếazhx t hôlqmu n, rồotpa i lêgxmo n Tam-sơfrtr n hưpbjd ởzpcm ng thanh phúsjhh c.
Hiệtcjy n diệtcjy n nhiềxwtj u ngưpbjd ờzeei i biếazhx t thổinke i tiêgxmo u, nhiềxwtj u ngưpbjd ờzeei i kinh lịrclt ch cólyba thừahnd a, nhưpbjd ng chưpbjd a từahnd ng ai thấmgjn y lốgmxy i tấmgjn u tiêgxmo u, đmyyu ểvwhu ốgmxy ng xa miệtcjy ng hơfrtr n gang tay bao giờzeei . Lêgxmo Văgedr n vậssyl n khíewwy nhưpbjd sợmyyu i tơfrtr truyềxwtj n vàmhpo o ốgmxy ng tiêgxmo u tạjblb o thàmhpo nh tiếazhx ng vérvvk o von. Khi cao lêgxmo n đmyyu ếazhx n lưpbjd ng trờzeei i khi trầssyl m nhưpbjd nưpbjd ớniel c suốgmxy i đmyyu ổinke thấmgjn p đmyyu ếazhx n đmyyu ộnjmh thoang thoảlyba ng nhưpbjd tìrqrg nh nhânxry n thủfncm thỉyavr bêgxmo n tai. Nhữpbjd ng ngưpbjd ờzeei i biếazhx t thổinke i tiêgxmo u đmyyu ềxwtj u kinh hãnjio i:
- Tạjblb i sao ânxry m đmyyu iệtcjy u lạjblb i cólyba thểvwhu xuốgmxy ng thấmgjn p đmyyu ếazhx n trìrqrg nh đmyyu ộnjmh nàmhpo y nhỉyavr ? Xuốgmxy ng thấmgjn p nhưpbjd vậssyl y thìrqrg làmhpo m sao thàmhpo nh tiếazhx ng đmyyu ưpbjd ợmyyu c?
Cảlyba triềxwtj u thầssyl n nhưpbjd bịrclt tiếazhx ng tiêgxmo u củfncm a Lêgxmo Văgedr n làmhpo m cho mơfrtr mơfrtr màmhpo ng màmhpo ng, tânxry m hồotpa n thưpbjd tháypjo i lạjblb lùhjqe ng. Tấmgjn u liềxwtj n năgedr m lầssyl n, chàmhpo ng cầssyl m ngang ốgmxy ng tiêgxmo u:
- Xin bệtcjy hạjblb ânxry n xáypjo cho, vìrqrg tàmhpo i thầssyl n còxuna n quáypjo non kérvvk m.
Chàmhpo ng nólyba i vớniel i Phạjblb m Ung:
- Đyjhv ạjblb i-họmkrv c sĩomuv . Tàmhpo i tôlqmu i khôlqmu ng hơfrtr n bấmgjn t cứypjo nhạjblb c côlqmu ng nàmhpo o củfncm a đmyyu ấmgjn t Tốgmxy ng, nhưpbjd ng chắgxmo c chắgxmo n hơfrtr n ngàmhpo i.
Phạjblb m Ung khôlqmu ng chấmgjn p trẻmkrv con. Y rúsjhh t trong bọmkrv c ra mộnjmh t ốgmxy ng tiêgxmo u dàmhpo i. Y cung tay hưpbjd ớniel ng nhàmhpo vua:
- Thầssyl n xin tấmgjn u bảlyba n Trưpbjd ờzeei ng-giang nguyệtcjy t lãnjio ng hầssyl u hoàmhpo ng thưpbjd ợmyyu ng.
Nólyba i rồotpa i y đmyyu ưpbjd a tiêgxmo u ngang miệtcjy ng thổinke i. Tiếazhx ng tiêgxmo u vừahnd a cấmgjn t lêgxmo n, Trầssyl n Bảlyba o-Dânxry n, Lêgxmo Văgedr n đmyyu ềxwtj u phảlyba i gậssyl t đmyyu ầssyl u côlqmu ng nhậssyl n tàmhpo i củfncm a y thựythc c hiếazhx m thấmgjn y trêgxmo n đmyyu ờzeei i. Trong đmyyu iệtcjy n Sùhjqe ng-chíewwy nh cólyba hơfrtr n năgedr m trăgedr m ngưpbjd ờzeei i, màmhpo khôlqmu ng mộnjmh t tiếazhx ng đmyyu ộnjmh ng. Lêgxmo Văgedr n chúsjhh ýeaji nghe, phânxry n nhịrclt p, đmyyu iệtcjy u đmyyu ểvwhu họmkrv c hỏxwtj i thêgxmo m.
Phạjblb m Ung tấmgjn u đmyyu ưpbjd ợmyyu c hai lầssyl n, thìrqrg Trầssyl n Bảlyba o-Dânxry n bậssyl t lêgxmo n mấmgjn y tiếazhx ng ho. Lạjblb lùhjqe ng thay, tiếazhx ng ho củfncm a Bảlyba o-Dânxry n làmhpo m tiêgxmo u thanh hỗazhx n loạjblb n. Hơfrtr i củfncm a Phạjblb m Ung bịrclt nghẽgdqd n, y cốgmxy gắgxmo ng tấmgjn u nữpbjd a, nhưpbjd ng khôlqmu ng ra. Kinh hoảlyba ng, y ngừahnd ng lạjblb i, rồotpa i tấmgjn u từahnd đmyyu ầssyl u. Tiếazhx ng ho củfncm a Bảlyba o-Dânxry n chỉyavr nhiễhjmg u loạjblb n trong chốgmxy c láypjo t, nêgxmo n lầssyl n nàmhpo y Phạjblb m Ung thổinke i, ânxry m thanh nhu hòxuna a vang đmyyu i rấmgjn t xa.
Cảlyba đmyyu ìrqrg nh thầssyl n khôlqmu ng ai hiểvwhu u tạjblb i sao. Duy sứypjo đmyyu oàmhpo n Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t biếazhx t Bảlyba o-Dânxry n dùhjqe ng nộnjmh i côlqmu ng thưpbjd ợmyyu ng thừahnd a truyềxwtj n vàmhpo o tiếazhx ng ho dàmhpo i nhỏxwtj nhưpbjd tơfrtr xuyêgxmo n qua ốgmxy ng tiêgxmo u, làmhpo m rốgmxy i loạjblb n ânxry m đmyyu iệtcjy u củfncm a Ung.
Bảlyba o-Dânxry n dùhjqe ng Lăgedr ng-khôlqmu ng truyềxwtj n ngữpbjd nólyba i vớniel i Mỹdjaa -Linh:
- Côlqmu ng chúsjhh a, trong chúsjhh ng ta, nộnjmh i côlqmu ng ânxry m nhu củfncm a côlqmu ng chúsjhh a cựythc c cao. Hôlqmu m đmyyu ạjblb i hộnjmh i Thăgedr ng-long côlqmu ng chúsjhh a đmyyu ãnjio dùhjqe ng kiếazhx m khíewwy đmyyu ấmgjn u vớniel i Đyjhv ôlqmu ng-Sơfrtr n lãnjio o nhânxry n. Bânxry y giờzeei côlqmu ng chúsjhh a dùhjqe ng Lăgedr ng-khôlqmu ng truyềxwtj n ngữpbjd xửzeei dụtqay ng Mêgxmo -linh kiếazhx m pháypjo p tấmgjn n côlqmu ng Phạjblb m Ung giúsjhh p Văgedr n đmyyu ệtcjy , bằlcuo ng khôlqmu ng y khólyba thắgxmo ng têgxmo n họmkrv Phạjblb m.
Mỹdjaa -Linh tuyệtcjy t khôlqmu ng ngờzeei Bảlyba o-Dânxry n lạjblb i giỏxwtj i vềxwtj ânxry m thanh nhưpbjd vậssyl y. Nghe y nólyba i, nàmhpo ng thửzeei vậssyl n côlqmu ng, rồotpa i dùhjqe ng Lăgedr ng-khôlqmu ng truyềxwtj n ngữpbjd hưpbjd ớniel ng vàmhpo o ốgmxy ng tiêgxmo u củfncm a Phạjblb m Ung. Nàmhpo ng xuấmgjn t chiêgxmo u Phong suy hoa lạjblb c. Âmyyu m thanh củfncm a Ung đmyyu ang vérvvk o von nhưpbjd chim hólyba t giữpbjd a trờzeei i, bỗazhx ng tắgxmo t nghẽgdqd n bậssyl t thàmhpo nh tiếazhx ng ồotpa ồotpa nhưpbjd ngưpbjd ờzeei i bịrclt suyễhjmg n. Mọmkrv i ngưpbjd ờzeei i khôlqmu ng nhịrclt n đmyyu ưpbjd ợmyyu c, đmyyu ềxwtj u cưpbjd ờzeei i ồotpa lêgxmo n. Phạjblb m Ung kinh ngạjblb c, cốgmxy thổinke i, nhưpbjd ng ânxry m khôlqmu ng ra. Y ngừahnd ng lạjblb i nhìrqrg n tiêgxmo u: Bêgxmo n trong vẫfkoe n nhưpbjd thưpbjd ờzeei ng.
Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng hỏxwtj i:
- Phạjblb m đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv . Sao vậssyl y?
- Tiểvwhu u nhânxry n cũkzkb ng khôlqmu ng biếazhx t nữpbjd a.
Y lạjblb i cầssyl m ốgmxy ng tiêgxmo u thổinke i. Âmyyu m thanh trỗazhx i dậssyl y vi vu rấmgjn t thanh nhãnjio .
Thấmgjn y lốgmxy i pháypjo pháypjo ch củfncm a Bảlyba o-Dânxry n cólyba kếazhx t quảlyba , Mỹdjaa -Linh tấmgjn n côlqmu ng chiêgxmo u thứypjo nhìrqrg , ânxry m thanh lầssyl n nàmhpo y khôlqmu ng tắgxmo t nghẽgdqd n, màmhpo bịrclt đmyyu ổinke i thanh đmyyu iệtcjy u. Chỗazhx đmyyu áypjo ng lẽgdqd lêgxmo n cao, thìrqrg lạjblb i xuốgmxy ng thấmgjn p. Chỗazhx đmyyu áypjo ng lẽgdqd xuốgmxy ng thấmgjn p thìrqrg lạjblb i lêgxmo n cao, thàmhpo nh ra ânxry m thanh hỗazhx n tạjblb p, cựythc c kỳpwna khólyba nghe. Phạjblb m Ung cólyba cảlyba m tưpbjd ởzpcm ng nhưpbjd bịrclt ma trêgxmo u quỷnjio áypjo m, mặgvrd t y táypjo i đmyyu i vìrqrg giậssyl n.
Nhìrqrg n tìrqrg nh cảlyba nh Phạjblb m Ung; Tựythc -Mai biếazhx t Mỹdjaa -Linh pháypjo y. Nólyba dùhjqe ng Lăgedr ng-khôlqmu ng truyềxwtj n ngữpbjd nólyba i:
- Chịrclt Mỹdjaa -Linh, nhưpbjd ờzeei ng cho em đmyyu ùhjqe a vớniel i gãnjio nàmhpo y đmyyu i.
Vốgmxy n tíewwy nh hiềxwtj n hậssyl u, Mỹdjaa -Linh nghe Bảlyba o-Dânxry n pháypjo Phạjblb m Ung, màmhpo trong lòxuna ng nàmhpo ng khôlqmu ng nỡmkrv . Bânxry y giờzeei đmyyu ưpbjd ợmyyu c Tựythc -Mai lĩomuv nh nhiệtcjy m vụtqay áypjo c đmyyu ứypjo c dùhjqe m, nàmhpo ng mừahnd ng quáypjo , thu chiêgxmo u.
Phạjblb m Ung đmyyu ang bịrclt Mêgxmo -linh kiếazhx m đmyyu áypjo nh vàmhpo o ânxry m thanh làmhpo m rốgmxy i loạjblb n, bỗazhx ng y cảlyba m thấmgjn y hơfrtr i pháypjo t ra êgxmo m dịrclt u dìrqrg u dặgvrd t. Vui mừahnd ng, y tấmgjn u đmyyu ưpbjd ợmyyu c nửzeei a bảlyba n bằlcuo ng tấmgjn t cảlyba nghệtcjy thuậssyl t đmyyu iêgxmo u luyệtcjy n củfncm a mìrqrg nh.
Tựythc -Mai dùhjqe ng Lăgedr ng-khôlqmu ng truyềxwtj n ngữpbjd , xuấmgjn t chiêgxmo u Phong hoa hợmyyu p bíewwy ch đmyyu áypjo nh vàmhpo o tiêgxmo u Phạjblb m Ung. Ung đmyyu ang lêgxmo n bổinke ng, xuốgmxy ng trầssyl m, thìrqrg nh lìrqrg nh bịrclt tắgxmo c nghẽgdqd n, thổinke i khôlqmu ng ra hơfrtr i. Y cảlyba m thấmgjn y mệtcjy t mỏxwtj i, vộnjmh i buôlqmu ng tiêgxmo u, than:
- Thựythc c làmhpo bịrclt ma trêgxmo u quỹdjaa áypjo m. Chắgxmo c phíewwy a Giao-chỉyavr đmyyu ùhjqe ng tàmhpo thuậssyl t hạjblb i thầssyl n.
Y đmyyu ưpbjd a ốgmxy ng tiêgxmo u lêgxmo n miệtcjy ng thổinke i mộnjmh t hơfrtr i nữpbjd a, ânxry m thanh vang lêgxmo n rấmgjn t mạjblb nh. Tựythc -Mai sưpbjd ớniel ng qúsjhh a, nólyba dùhjqe ng Lĩomuv nh-Nam chỉyavr pháypjo p truyềxwtj n lăgedr ng khôlqmu ng đmyyu áypjo nh vàmhpo o ngang ốgmxy ng tiêgxmo u. Cứypjo mỗazhx i chỉyavr , ânxry m thanh lạjblb i nghẽgdqd n, thàmhpo nh tiếazhx ng tiêgxmo u khi tắgxmo t, khi ra, khi lộnjmh c cộnjmh c nhưpbjd ngựythc a phi. Cảlyba triềxwtj u thầssyl n đmyyu ềxwtj u bậssyl t lêgxmo n tiếazhx ng cưpbjd ờzeei i. Họmkrv khôlqmu ng hiểvwhu u tạjblb i sao tựythc nhiêgxmo n Phạjblb m Ung lạjblb i biếazhx n ânxry m hưpbjd ởzpcm ng kỳpwna lạjblb nhưpbjd thếazhx . Cứypjo vậssyl y hếazhx t bảlyba n. Y ngừahnd ng lạjblb i, chânxry n tay bảlyba i hoảlyba i.
Tựythc -Mai reo lêgxmo n:
- Phạjblb m đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv thua rồotpa i, vìrqrg trong khi tấmgjn u khi thìrqrg đmyyu ứypjo t hơfrtr i, khi thìrqrg lạjblb c đmyyu iệtcjy u.
Lãnjio Di-Giảlyba n nólyba i:
- Đyjhv ứypjo t hơfrtr i làmhpo thếazhx nàmhpo o, ânxry m đmyyu iệtcjy u bảlyba n nhạjblb c nhưpbjd thếazhx đmyyu ólyba , chứypjo Phạjblb m đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv đmyyu ânxry u cólyba đmyyu ứypjo t hơfrtr i?
Tựythc -Mai cưpbjd ờzeei i nhạjblb t:
- Cáypjo c vịrclt làmhpo ngưpbjd ờzeei i lớniel n, màmhpo dốgmxy i trẻmkrv còxuna n ưpbjd ? Nhưpbjd thếazhx làmhpo văgedr n phong củfncm a bậssyl c đmyyu ạjblb i Nho nhàmhpo Tốgmxy ng ưpbjd ? Nhưpbjd thếazhx làmhpo tưpbjd cáypjo ch củfncm a đmyyu ạjblb i thầssyl n ưpbjd ?
Tàmhpo o Lợmyyu i-Dụtqay ng, Lãnjio Di-Giảlyba n nólyba i:
- Phạjblb m đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv vớniel i Lêgxmo côlqmu ng tửzeei đmyyu ềxwtj u tấmgjn u hếazhx t năgedr m lầssyl n bảlyba n nhạjblb c củfncm a mìrqrg nh. Nhưpbjd vậssyl y làmhpo hòxuna a. Bânxry y giờzeei hai vịrclt song tấmgjn u.
Tựythc -Mai hỏxwtj i Lãnjio Di-Giảlyba n:
- Quốgmxy c côlqmu ng. Phảlyba i chăgedr ng bảlyba n nhạjblb c vừahnd a rồotpa i mang têgxmo n Kịrclt mãnjio xuyêgxmo n sơfrtr n cho nêgxmo n cộnjmh c cộnjmh c khôlqmu ng ra ânxry m hưpbjd ởzpcm ng gìrqrg cảlyba ? Hay cólyba têgxmo n Đyjhv ắgxmo t-Kỷnjio ho gàmhpo ?
Di-Giảlyba n hỏxwtj i Phạjblb m Ung:
- Cólyba phảlyba i bảlyba n nhạjblb c vừahnd a rồotpa i môlqmu tảlyba tiếazhx ng ngựythc a phi, tiếazhx ng giólyba bãnjio o khôlqmu ng?
Phạjblb m Ung đmyyu ỏxwtj mặgvrd t lêgxmo n, đmyyu úsjhh ng thểvwhu lệtcjy , ânxry m thanh củfncm a y loạjblb n, coi nhưpbjd thua cuộnjmh c. Nhưpbjd ng Di-Giảlyba n đmyyu ỡmkrv cho, y cũkzkb ng phảlyba i làmhpo m mặgvrd t dầssyl y gậssyl t đmyyu ầssyl u.
Lêgxmo Văgedr n tuy thắgxmo ng cuộnjmh c, nhưpbjd ng chàmhpo ng tựythc biếazhx t mìrqrg nh thắgxmo ng làmhpo do Bảlyba o-Dânxry n, Tựythc -Mai, Mỹdjaa -Linh côlqmu ng pháypjo đmyyu ốgmxy i thủfncm , nêgxmo n chàmhpo ng khôlqmu ng tranh luậssyl n nữpbjd a. Nólyba nólyba i:
- Bânxry y giờzeei đmyyu ấmgjn u theo lệtcjy Đyjhv ạjblb i-Việtcjy t.
Quầssyl n thầssyl n đmyyu ềxwtj u ra trưpbjd ớniel c sânxry n Sùhjqe ng-chíewwy nh đmyyu iệtcjy n. Hai con ngựythc a củfncm a thịrclt vệtcjy đmyyu ầssyl y đmyyu ủfncm yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng đmyyu ưpbjd ợmyyu c đmyyu ưpbjd a tớniel i. Tựythc -Mai, Lêgxmo Văgedr n hộnjmh giáypjo nhàmhpo vua. Thanh-Mai, Thiếazhx u-Mai, Mỹdjaa -Linh cũkzkb ng ra trưpbjd ớniel c sânxry n. Nhưpbjd ng khôlqmu ng thấmgjn y Lưpbjd u hậssyl u ra. Sânxry n Sùhjqe ng-chíewwy nh đmyyu iệtcjy n rộnjmh ng mêgxmo nh môlqmu ng.
Quan đmyyu iệtcjy n tiềxwtj n chỉyavr huy sứypjo , kiêgxmo m tổinke ng lĩomuv nh thịrclt vệtcjy Trầssyl n Trung-Đyjhv ạjblb o nólyba i:
- Mộnjmh t vòxuna ng sânxry n nàmhpo y hơfrtr n hai mưpbjd ơfrtr i dặgvrd m (10 cânxry y sốgmxy ngàmhpo y nay). Thịrclt vệtcjy thưpbjd ờzeei ng đmyyu ua ngựythc a vớniel i nhau. Bânxry y giờzeei hai vịrclt cólyba thểvwhu phi ngựythc a men theo lốgmxy i cũkzkb . Khôlqmu ng thểvwhu cho ngựythc a chạjblb y vàmhpo o trong vưpbjd ờzeei n hoa, khôlqmu ng thểvwhu cho ngựythc a chạjblb y ra ngoàmhpo i sânxry n. Ai đmyyu ểvwhu ngựythc a phi vàmhpo o vưpbjd ờzeei n hoa, hay ra ngoàmhpo i sânxry n coi nhưpbjd thua.
Phạjblb m Ung, Lêgxmo Văgedr n lĩomuv nh ngựythc a. Lêgxmo Văgedr n hưpbjd ớniel ng vàmhpo o nhàmhpo vua:
- Tânxry u bệtcjy hạjblb . Phàmhpo m cỡmkrv i ngựythc a cólyba hai phérvvk p. Mộnjmh t làmhpo dùhjqe ng yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng nhưpbjd thưpbjd ờzeei ng lệtcjy . Còxuna n ai cólyba thuậssyl t kịrclt mãnjio cao, thìrqrg khôlqmu ng cầssyl n tớniel i yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng.
Lêgxmo Văgedr n hỏxwtj i Ung:
- Nàmhpo o bânxry y giờzeei đmyyu ạjblb i họmkrv c sĩomuv cólyba dáypjo m phi ngựythc a khôlqmu ng yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng chăgedr ng? Rồotpa i chúsjhh ng ta cùhjqe ng tấmgjn u mộnjmh t khúsjhh c nhạjblb c. Tùhjqe y quan đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv chọmkrv n.
Nghe Lêgxmo Văgedr n nólyba i, cáypjo c võnxry quan đmyyu ềxwtj u kinh hãnjio i:
- Mìrqrg nh cólyba nghe nólyba i, xưpbjd a mộnjmh t danh tưpbjd ớniel ng bêgxmo n Văgedr n-lang giỏxwtj i thuậssyl t kịrclt mãnjio đmyyu ếazhx n đmyyu ộnjmh khôlqmu ng dùhjqe ng yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng. Y luyệtcjy n mộnjmh t đmyyu ộnjmh i kịrclt binh thuậssyl t đmyyu ólyba , rồotpa i dùhjqe ng đmyyu áypjo nh nhau vớniel i quânxry n nhàmhpo Âmyyu n. Sau khi thắgxmo ng quânxry n Âmyyu n, y bỏxwtj khôlqmu ng làmhpo m quan, đmyyu ưpbjd ợmyyu c phong làmhpo m Thiêgxmo n-vưpbjd ơfrtr ng. Y gốgmxy c làmhpo ng Phùhjqe -đmyyu ổinke ng nêgxmo n võnxry lânxry m gọmkrv i y làmhpo Phùhjqe -đmyyu ổinke ng thiêgxmo n vưpbjd ơfrtr ng. Y lậssyl p ra pháypjo i Sàmhpo i-sơfrtr n. Cólyba lẽgdqd thiếazhx u niêgxmo n nàmhpo y thuộnjmh c pháypjo i võnxry Sàmhpo i-sơfrtr n đmyyu ânxry y.
Bịrclt tháypjo ch, nhưpbjd ng Phạjblb m Ung nghĩomuv thầssyl m:
- Trêgxmo n đmyyu ờzeei i làmhpo m gìrqrg cólyba ngưpbjd ờzeei i cỡmkrv i ngựythc a khôlqmu ng yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng nhỉyavr ? Thằlcuo ng lỏxwtj i láypjo u cáypjo nàmhpo y bịrclt a đmyyu ặgvrd t dọmkrv a ta đmyyu ânxry y. Ta màmhpo rúsjhh t lui thìrqrg còxuna n chi làmhpo thểvwhu thốgmxy ng?
Y nólyba i:
- Nếazhx u ngưpbjd ờzeei i cólyba tàmhpo i thìrqrg cỡmkrv i ngựythc a khôlqmu ng yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng thửzeei coi. Nàmhpo o, chúsjhh ng ta cùhjqe ng tấmgjn u bảlyba n Cai hạjblb loạjblb n Sởzpcm binh củfncm a Trưpbjd ơfrtr ng Lưpbjd u hầssyl u.
Lêgxmo Văgedr n nhắgxmo c bổinke ng yêgxmo n, tháypjo o cưpbjd ơfrtr ng ra, trao trảlyba việtcjy n thịrclt vệtcjy kịrclt mãnjio . Chàmhpo ng quáypjo t mộnjmh t tiếazhx ng, phi thânxry n ngồotpa i lêgxmo n trêgxmo n lưpbjd ng ngựythc a. Phạjblb n Ung cũkzkb ng nhảlyba y lêgxmo n yêgxmo n, tay cầssyl m cưpbjd ơfrtr ng. Hai ngựythc a đmyyu ứypjo ng song song. Nhàmhpo vua cầssyl m dùhjqe i đmyyu áypjo nh mộnjmh t tiếazhx ng trốgmxy ng. Phạjblb m Ung thúsjhh c chânxry n vàmhpo o bụtqay ng ngựythc a, ra roi. Ngựythc a vọmkrv t tớniel i trưpbjd ớniel c. Lêgxmo Văgedr n quáypjo t lêgxmo n mộnjmh t tiếazhx ng, con ngựythc a tung vólyba lêgxmo n sảlyba i bưpbjd ớniel c nhưpbjd bay. Hai ngựythc a phi song song. Phạjblb m Ung đmyyu ưpbjd a tiêgxmo u lêgxmo n miệtcjy ng thổinke i. Còxuna n Lêgxmo Văgedr n, chàmhpo ng dùhjqe ng hai tay giữpbjd ốgmxy ng tiêgxmo u bắgxmo t nhịrclt p, miệtcjy ng vậssyl n khíewwy pháypjo t hơfrtr i vàmhpo o lỗazhx . Tiếazhx ng tiêgxmo u củfncm a chàmhpo ng lớniel n gấmgjn p mấmgjn y tiếazhx ng củfncm a Phạjblb m Ung. Đyjhv ếazhx n đmyyu ộnjmh ngưpbjd ờzeei i nghe chỉyavr thấmgjn y tiếazhx ng tiêgxmo u củfncm a chàmhpo ng, còxuna n tiếazhx ng tiêgxmo u củfncm a Phạjblb m Ung nhưpbjd sợmyyu i tơfrtr .
Ngựythc a Phạjblb m Ung phi nhưpbjd bay. Trong khi ngựythc a Lêgxmo Văgedr n cùhjqe ng sảlyba i bưpbjd ớniel c song song. Hai ngựythc a chạjblb y hếazhx t vòxuna ng, trởzpcm lạjblb i trưpbjd ớniel c thềxwtj m đmyyu iệtcjy n Sùhjqe ng-chíewwy nh. Phạjblb m Ung ghìrqrg cưpbjd ơfrtr ng cho ngựythc a dừahnd ng lạjblb i. Y hưpbjd ớniel ng hoàmhpo ng-đmyyu ếazhx , cúsjhh i đmyyu ầssyl u ba lầssyl n.
Lêgxmo Văgedr n phi song song vớniel i Phạjblb m Ung, khi đmyyu ếazhx n thềxwtj m đmyyu iệtcjy n, chàmhpo ng vậssyl n khíewwy xuốgmxy ng chânxry n truyềxwtj n vàmhpo o hai huyệtcjy t Chưpbjd ơfrtr ng-môlqmu n củfncm a ngựythc a. Con ngựythc a dựythc ng đmyyu ứypjo ng hai vólyba trưpbjd ớniel c, chụtqay m hai chânxry n vàmhpo o nhau gậssyl t đmyyu ầssyl u ba cáypjo i.
Tấmgjn t cảlyba võnxry quan, thịrclt vệtcjy hiệtcjy n diệtcjy n đmyyu ềxwtj u kinh hãnjio i:
- Trêgxmo n đmyyu ờzeei i sao lạjblb i cólyba kẻmkrv giỏxwtj i thuậssyl t kịrclt mãnjio đmyyu ếazhx n thếazhx kia? Khôlqmu ng dùhjqe ng yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng màmhpo đmyyu iềxwtj u khiểvwhu n đmyyu ưpbjd ợmyyu c ngựythc a thìrqrg mìrqrg nh cólyba thểvwhu làmhpo m đmyyu ưpbjd ợmyyu c. Nhưpbjd ng vừahnd a phi ngựythc a khôlqmu ng yêgxmo n cưpbjd ơfrtr ng, vừahnd a tấmgjn u nhạjblb c, rồotpa i lạjblb i sai ngựythc a dựythc ng vólyba hàmhpo nh lễhjmg , thựythc c chưpbjd a từahnd ng thấmgjn y qua.
Nhàmhpo vua nólyba i:
- Vòxuna ng đmyyu ầssyl u hai ngựythc a vềxwtj cùhjqe ng, coi nhưpbjd hòxuna a. Bânxry y giờzeei phi vòxuna ng thứypjo nhìrqrg .
Nhàmhpo vua đmyyu áypjo nh tiếazhx ng trốgmxy ng. Hai ngựythc a vọmkrv t lêgxmo n nhưpbjd têgxmo n bắgxmo n. Biếazhx t rằlcuo ng qua vòxuna ng đmyyu ầssyl u, ngựythc a đmyyu ãnjio thấmgjn m mệtcjy t. Lêgxmo Văgedr n nghĩomuv thầssyl m:
- Ta dùhjqe ng khinh côlqmu ng thưpbjd ợmyyu ng làmhpo m cho cơfrtr thểvwhu nhẹsghx . Nhưpbjd vậssyl y dùhjqe Phạjblb m Ung cỡmkrv i ngựythc a giỏxwtj i đmyyu ếazhx n đmyyu ânxry u cũkzkb ng thua ta.
Chàmhpo ng tung mìrqrg nh lêgxmo n cao. Ởnwqm trêgxmo n khôlqmu ng chàmhpo ng lộnjmh n mộnjmh t vòxuna ng, ngưpbjd ờzeei i vọmkrv t vềxwtj trưpbjd ớniel c. Khi chàmhpo ng rơfrtr i xuốgmxy ng, ngựythc a vừahnd a trờzeei đmyyu ếazhx n. Chàmhpo ng đmyyu áypjo p mộnjmh t chânxry n lêgxmo n cuốgmxy i sốgmxy ng lưpbjd ng ngựythc a. Con ngựythc a củfncm a chàmhpo ng mấmgjn t đmyyu i trọmkrv ng lưpbjd ợmyyu ng, vólyba cânxry u xẹsghx t nhưpbjd têgxmo n bắgxmo n, lêgxmo n trưpbjd ớniel c ngựythc a Phạjblb m Ung đmyyu ếazhx n hơfrtr n hai trưpbjd ợmyyu ng. Kỳpwna diệtcjy u ởzpcm chỗazhx tuy chàmhpo ng nhảlyba y lêgxmo n cao, màmhpo tiếazhx ng tiêgxmo u vẫfkoe n khôlqmu ng rồotpa i loạjblb n. Thếazhx làmhpo ngựythc a Lêgxmo Văgedr n phi trưpbjd ớniel c ngựythc a Phạjblb m Ung mỗazhx i lúsjhh c mộnjmh t xa. Khi Lêgxmo Văgedr n vềxwtj tớniel i thềxwtj m đmyyu iệtcjy n, thìrqrg ngựythc a Phạjblb m Ung mớniel i chạjblb y đmyyu ưpbjd ợmyyu c ba phầssyl n tưpbjd vòxuna ng. Y luôlqmu n thúsjhh c chânxry n vàmhpo o bụtqay ng, nhưpbjd ng sứypjo c ngựythc a cólyba hạjblb n. Rúsjhh t cuộnjmh c y vềxwtj sau Lêgxmo Văgedr n mộnjmh t lúsjhh c kháypjo lânxry u.
Nhàmhpo vua pháypjo n:
- Cuộnjmh c nàmhpo y Lêgxmo thếazhx tửzeei thắgxmo ng. Phạjblb m đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv thua rồotpa i.
Nhàmhpo vua muốgmxy n biếazhx t thêgxmo m khảlyba năgedr ng củfncm a Lêgxmo Văgedr n. Ômgjn ng truyềxwtj n:
- Đyjhv em ra đmyyu ânxry y cặgvrd p côlqmu ng, đmyyu ểvwhu hai ngưpbjd ờzeei i cùhjqe ng thổinke i tiêgxmo u xem ai cólyba thểvwhu làmhpo m cho côlqmu ng nhảlyba y músjhh a.
La Sùhjqe ng-Đyjhv ảlyba n đmyyu ãnjio đmyyu em đmyyu ếazhx n hai cặgvrd p côlqmu ng từahnd trưpbjd ớniel c. Tiếazhx ng Bảlyba o-Hòxuna a rólyba t vàmhpo o tai Lêgxmo Văgedr n:
- Em nhưpbjd ờzeei ng Phạjblb m Ung tấmgjn u trưpbjd ớniel c, đmyyu ểvwhu chịrclt dạjblb y cho em íewwy t tiếazhx ng nólyba i củfncm a loàmhpo i côlqmu ng. Em dùhjqe ng tiếazhx ng tiêgxmo u tạjblb o ânxry m thanh giốgmxy ng hệtcjy t tiếazhx ng côlqmu ng nólyba i, sai khiếazhx n chúsjhh ng hàmhpo nh lễhjmg , cùhjqe ng lui tớniel i.
Trong khi đmyyu ólyba tiếazhx ng Trầssyl n Bảlyba o-Dânxry n rólyba t vàmhpo o tai Lêgxmo Văgedr n:
- Hôlqmu m trưpbjd ớniel c trêgxmo n hồotpa Đyjhv ộnjmh ng-đmyyu ìrqrg nh ta cùhjqe ng em đmyyu ãnjio nghiêgxmo n cứypjo u vềxwtj ânxry m thanh vũkzkb -đmyyu ộnjmh ng. Chúsjhh ng ta làmhpo m bọmkrv n thủfncm y thủfncm cũkzkb ng nhưpbjd hai lãnjio o Tôlqmu n Đyjhv ứypjo c-Khắgxmo c, Lêgxmo Lụtqay c-Vũkzkb nhảlyba y músjhh a nhưpbjd đmyyu iêgxmo n nhưpbjd loạjblb n. Bânxry y giờzeei em cũkzkb ng áypjo p dụtqay ng lốgmxy i đmyyu ólyba khiếazhx n loàmhpo i côlqmu ng músjhh a theo đmyyu iệtcjy u Việtcjy t mìrqrg nh. Còxuna n ta, ta sẽgdqd dùhjqe ng Lăgedr ng-khôlqmu ng truyềxwtj n ngữpbjd làmhpo m cho têgxmo n Phạjblb m Ung nhảlyba y chồotpa m chồotpa m cho bõnxry ghérvvk t.
Nhàmhpo vua hỏxwtj i:
- Trong hai ngưpbjd ờzeei i, ai sẽgdqd trổinke tàmhpo i trưpbjd ớniel c?
Lêgxmo Văgedr n chắgxmo p tay nólyba i:
- Tânxry u bệtcjy hạjblb , thầssyl n chỉyavr làmhpo têgxmo n nhàmhpo quêgxmo , sao cólyba thểvwhu so vớniel i vịrclt đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv . Xin mờzeei i đmyyu ạjblb i-họmkrv c sĩomuv trổinke tàmhpo i trưpbjd ớniel c cho.
Tấmgjn u nhạjblb c cho hạjblb c, cho côlqmu ng músjhh a làmhpo môlqmu n giảlyba i tríewwy rấmgjn t cổinke trong văgedr n hólyba a Háypjo n, Việtcjy t. Hầssyl u hếazhx t nhữpbjd ng ngưpbjd ờzeei i hiệtcjy n diệtcjy n biếazhx t chơfrtr i nhạjblb c đmyyu ềxwtj u đmyyu ãnjio họmkrv c qua. Phạjblb m Ung tiếazhx n tớniel i chọmkrv n mộnjmh t cặgvrd p côlqmu ng. Hai tháypjo i giáypjo m ôlqmu m cặgvrd p côlqmu ng đmyyu ểvwhu trưpbjd ớniel c sânxry n, rồotpa i lui lạjblb i.
Trong khi đmyyu ólyba Bảlyba o-Hòxuna a dùhjqe ng Lăgedr ng-khôlqmu ng truyềxwtj n ngữpbjd dạjblb y Lêgxmo Văgedr n nhữpbjd ng tiếazhx ng nólyba i củfncm a loàmhpo i côlqmu ng. Vốgmxy n thôlqmu ng minh, lạjblb i giỏxwtj i ânxry m thanh, Lêgxmo Văgedr n họmkrv c hơfrtr n mưpbjd ờzeei i cânxry u trong chốgmxy c láypjo t.
Phạjblb m Ung cầssyl m ôlqmu ng tiêgxmo u lêgxmo n miệtcjy ng tấmgjn u. Âmyyu m thanh dìrqrg u dặgvrd t pháypjo t ra, đmyyu ôlqmu i côlqmu ng xòxuna e cáypjo nh vưpbjd ơfrtr n cổinke músjhh a theo đmyyu iệtcjy u nhạjblb c rấmgjn t đmyyu ẹsghx p mắgxmo t. Khi thìrqrg chúsjhh ng cùhjqe ng hưpbjd ớniel ng vàmhpo o nhau nhưpbjd đmyyu ôlqmu i tìrqrg nh nhânxry n e ấmgjn p. Khi thìrqrg chúsjhh ng quay tròxuna n, khiếazhx n mọmkrv i ngưpbjd ờzeei i hoa mắgxmo t, vỗazhx hay hoan hôlqmu vang dậssyl y.
Thìrqrg nh lìrqrg nh con côlqmu ng trốgmxy ng bay lêgxmo n cao, rồotpa i phólyba ng tớniel i mổinke vàmhpo o chânxry n Phạjblb m Ung. Phạjblb m Ung kinh hãnjio i lùhjqe i lạjblb i. Lậssyl p tứypjo c con máypjo i bay đmyyu ếazhx n sau y dưpbjd ơfrtr ng cổinke lêgxmo n mổinke . Y vộnjmh i buôlqmu ng tiêgxmo u, chạjblb y ra sânxry n. Đyjhv ôlqmu i côlqmu ng đmyyu uổinke i theo, xùhjqe lôlqmu ng, dưpbjd ơfrtr ng cổinke lêgxmo n màmhpo mổinke y. Y la lêgxmo n:
- Đyjhv ôlqmu i côlqmu ng nàmhpo y hólyba a đmyyu iêgxmo n rồotpa i.
- Ô
Đ
- Quố
Ô
- Hơ
Tà
Nhà
- Kể
Nhà
- Tà
Tự
Xuấ
- Đ
Mọ
- Thiế
Tự
- Trầ
Tự
- Nhị
Tự
- Tê
Thá
- Thiế
Bà
- Chá
Tự
- Tâ
Thá
- Hoà
Nhà
- Hà
Triề
Trư
- Trầ
Tự
- Thư
Mọ
- Thằ
Tự
- Như
Lã
- Chú
Tự
- Tự
Tự
- Tể
Cả
- Khi tiê
Mọ
- Lạ
Trư
- Vì
Tự
- Trư
Mọ
- Vì
Lã
- Lý
Tự
- Chú
Chà
- Cá
Cả
Trư
- Theo chú
Tự
- Theo vã
Sĩ
- Chú
- Thư
Chú
(1) Ngư
Hiệ
Tà
- Tê
Tự
- Tâ
Triề
- Trầ
Nhà
- Nhị
- Đ
Ba bộ
Tự
- Tâ
Nhà
Đ
Vâ
Uy gia hả
Qui cố
An đ
Thủ
Ghi chú
Đ
Gió
Mâ
Oai khắ
Về
Sao đ
Trấ
Nhà
- Hoà
Đ
- Nhị
Khai-Quố
- Tâ
Nhà
- Suố
Ghi chú
Bộ
Thờ
Khai-Quố
Theo tin tứ
Quả
- Hoà
Lý
Khai-Quố
- À
Ố
Nhà
- Đ
Mộ
- Nam-man họ
Từ
- Thằ
Lê
- Ngà
Phạ
- Ta hồ
- Theo vã
Phạ
Lê
- Hỡ
Chà
- Thư
Yế
- Lê
Lê
- Hỡ
Phạ
- Sử
- Tô
- Bằ
- Sai. Bộ
- Trư
- Đ
- Dĩ
- Sao lạ
- Ta cô
- Khô
Phạ
- Tiê
Tà
- Đ
Lê
- Đ
- Giả
Lê
- Đ
Nhà
- Lệ
Lê
- Lệ
Phạ
- Tự
Phạ
- Đ
Lê
- Tâ
Hiệ
- Tạ
Cả
- Xin bệ
Chà
- Đ
Phạ
- Thầ
Nó
Phạ
Cả
Bả
- Cô
Mỹ
Tà
- Phạ
- Tiể
Y lạ
Thấ
Nhì
- Chị
Vố
Phạ
Tự
- Thự
Y đ
Tự
- Phạ
Lã
- Đ
Tự
- Cá
Tà
- Phạ
Tự
- Quố
Di-Giả
- Có
Phạ
Lê
- Bâ
Quầ
Quan đ
- Mộ
Phạ
- Tâ
Lê
- Nà
Nghe Lê
- Mì
Bị
- Trê
Y nó
- Nế
Lê
Ngự
Lê
Tấ
- Trê
Nhà
- Vò
Nhà
- Ta dù
Chà
Nhà
- Cuộ
Nhà
- Đ
La Sù
- Em như
Trong khi đ
- Hô
Nhà
- Trong hai ngư
Lê
- Tâ
Tấ
Trong khi đ
Phạ
Thì
- Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
