Hàgcsk Thiệctan n-Lãtrch m, Trầrwlj n Anh ngồndfs i trêbakv n lưyqjg ng ngựztdg a hưyqjg ớhvxc ng mắzsch t nhìphpc n xuốeujo ng con đlgcz ưyqjg ờuvgr ng dẫuvgr n tớhvxc i châtwwj n núteom i. Bêbakv n cạizsg nh nóuvgr , Nguyễlanr n Khápkmj nh cũavey ng nhìphpc n theo.
Nguyễlanr n Khápkmj nh hỏoofb i:
- Nàgcsk y cậcwqp u. Tôlanr i thấmeys y cậcwqp u còlanr n nhỏoofb tuổoxwm i. Chắzsch c khôlanr ng phảghyi i bạizsg n hữmeys u củrhcf a quan Đbcbl iệctan n-tiềssus n chỉjjqx -huy-sứgwdx . Khuôlanr n mặsuoc t cậcwqp u cũavey ng khôlanr ng giốeujo ng ngưyqjg ờuvgr i, chắzsch c chẳcwqp ng phảghyi i anh em ruộjslv t. Tạizsg i sao cậcwqp u lạizsg i gọkqmc i ngưyqjg ờuvgr i bằwskm ng anh hai?
- Thuậcwqp n-thiêbakv n cửfrwf u hùtzsp ng nghe kêbakv u thựztdg c. Tạizsg chỉjjqx huy sứgwdx thìphpc hùtzsp ng nghe đlgcz ưyqjg ợwdps c. Còlanr n cápkmj c cậcwqp u nhỏoofb quápkmj , xưyqjg ng hùtzsp ng nghe khôlanr ng ổoxwm n týjslv nàgcsk o cảghyi . Thếvoem chíyruw n ngưyqjg ờuvgr i làgcsk nhữmeys ng ai?
Thiệctan n-Lãtrch m cưyqjg ờuvgr i nhạizsg t:
- Tưyqjg ớhvxc ng-quâtwwj n khinh chúteom ng tôlanr i nhỏoofb tuổoxwm i khôlanr ng đlgcz ápkmj ng gọkqmc i làgcsk anh hùtzsp ng hẳcwqp n? Thếvoem tôlanr i hỏoofb i tưyqjg ớhvxc ng-quâtwwj n câtwwj u nàgcsk y nhéfdnm . Theo tưyqjg ớhvxc ng-quâtwwj n thếvoem nàgcsk o mớhvxc i gọkqmc i làgcsk anh hùtzsp ng?
- Thìphpc nam nhi đlgcz ạizsg i trưyqjg ợwdps ng phu, làgcsk m nhữmeys ng truyệctan n kinh thiêbakv n đlgcz ộjslv ng đlgcz ịhvxc a tứgwdx c làgcsk anh hùtzsp ng.
Trầrwlj n Anh hừrwlj mộjslv t tiếvoem ng:
- Sai, vừrwlj a sai vừrwlj a bậcwqp y. Tưyqjg ớhvxc ng-quâtwwj n bảghyi o muốeujo n thàgcsk nh anh hùtzsp ng phảghyi i cóuvgr hai đlgcz iềssus u kiệctan n. Mộjslv t, phảghyi i làgcsk nam nhi đlgcz ạizsg i trưyqjg ợwdps ng phu. Hai phảghyi i làgcsk m truyệctan n kinh thiêbakv n đlgcz ộjslv ng đlgcz ịhvxc a. Thếvoem vua Trưyqjg ng, Lệctan -hảghyi i bàgcsk -vưyqjg ơavey ng cóuvgr làgcsk nam nhi đlgcz âtwwj u? Thếvoem màgcsk cápkmj c ngàgcsk i vẫuvgr n làgcsk anh hùtzsp ng! Còlanr n tưyqjg ớhvxc ng-quâtwwj n bảghyi o chúteom ng tôlanr i còlanr n nhỏoofb khôlanr ng đlgcz ápkmj ng gọkqmc i anh hùtzsp ng. Thếvoem Phùtzsp -đlgcz ổoxwm ng Thiêbakv n-vưyqjg ơavey ng mớhvxc i cóuvgr mấmeys y tuổoxwm i, đlgcz ápkmj nh giặsuoc c Âtzsp n khôlanr ng làgcsk anh hùtzsp ng sao? Đbcbl iềssus u tưyqjg ớhvxc ng-quâtwwj n hỏoofb i chúteom ng tôlanr i chíyruw n ngưyqjg ờuvgr i làgcsk nhữmeys ng ai ưyqjg ? Đbcbl ểjzjy tôlanr i kểjzjy têbakv n cho tưyqjg ớhvxc ng-quâtwwj n nghe. Anh cảghyi tôlanr i họkqmc Lýjslv têbakv n Long-Bồndfs .
Nguyễlanr n Khápkmj nh nghe đlgcz ếvoem n chữmeys Long-Bồndfs , y kinh khiếvoem p:
- Cậcwqp u khôlanr ng đlgcz ưyqjg ợwdps c nóuvgr i đlgcz ếvoem n têbakv n húteom y đlgcz óuvgr . Chỉjjqx nêbakv n dùtzsp ng danh xưyqjg ng vưyqjg ơavey ng-gia hay Khai-quốeujo c vưyqjg ơavey ng làgcsk đlgcz ưyqjg ợwdps c rồndfs i.
Nguyêbakv n vàgcsk o thờuvgr i Lýjslv , ảghyi nh hưyqjg ởbsfg ng củrhcf a Nho-giápkmj o tưyqjg ơavey ng đlgcz ốeujo i gầrwlj n bằwskm ng đlgcz ạizsg o Phậcwqp t, chứgwdx khôlanr ng còlanr n thuầrwlj n túteom y Việctan t nhưyqjg hồndfs i Lĩcmpc nh-nam nữmeys a. Tụvavh c lệctan kiêbakv ng húteom y cũavey ng theo cápkmj c vătegk n gia ảghyi nh hưyqjg ởbsfg ng đlgcz ếvoem n đlgcz ờuvgr i sốeujo ng, luậcwqp t lệctan . Trong gia tộjslv c khi mộjslv t đlgcz ứgwdx a trẻrhcf sinh ra, muốeujo n đlgcz ặsuoc t têbakv n phảghyi i mởbsfg gia phảghyi phíyruw a nộjslv i, phíyruw a ngọkqmc ai, xéfdnm t xem têbakv n đlgcz ịhvxc nh đlgcz ặsuoc t cóuvgr trùtzsp ng vớhvxc i têbakv n củrhcf a tổoxwm tiêbakv n khôlanr ng? Tấmeys t cảghyi nhữmeys ng têbakv n đlgcz óuvgr , con chápkmj u phảghyi i kiêbakv ng khôlanr ng đlgcz ưyqjg ợwdps c nóuvgr i tớhvxc i, gọkqmc i làgcsk húteom y. Buộjslv t miệctan ng gọkqmc i tớhvxc i làgcsk phạizsg m húteom y. Nhưyqjg trong nhàgcsk cóuvgr ôlanr ng cốeujo têbakv n Minh thìphpc con chápkmj u muốeujo n nóuvgr i đlgcz ếvoem n tiếvoem ng Bìphpc nh minh phảghyi i nóuvgr i trệctan ch đlgcz i làgcsk Bìphpc nh manh hay Bìphpc nh mêbakv nh. Húteom y nhưyqjg vậcwqp y gọkqmc i làgcsk húteom y gia. Khi đlgcz ặsuoc t têbakv n con cũavey ng phảghyi i xéfdnm t xem cóuvgr phạizsg m húteom y đlgcz ếvoem n chứgwdx c sắzsch c trong làgcsk ng, trong tổoxwm ng khôlanr ng.
Quan trọkqmc ng hơavey n khi nóuvgr i, cũavey ng nhưyqjg khi đlgcz ặsuoc t têbakv n con phảghyi i kiêbakv ng húteom y cápkmj c vịhvxc vua, thápkmj i hậcwqp u, hoàgcsk ng hậcwqp u, phi tầrwlj n, hoàgcsk ng tửfrwf , côlanr ng chúteom a. Phạizsg m phảghyi i thìphpc bịhvxc tộjslv i nặsuoc ng. Ngàgcsk y xưyqjg a đlgcz i thi cũavey ng phảghyi i kiêbakv ng húteom y. Trong khi làgcsk m bàgcsk i, lỡgdfm cóuvgr tiếvoem ng trùtzsp ng âtwwj m, trùtzsp ng têbakv n vớhvxc i cápkmj c vịhvxc thápkmj nh trong làgcsk ng Nho nhưyqjg Khổoxwm ng-tửfrwf , Mạizsg nh-tửfrwf , cùtzsp ng 72 vịhvxc tiêbakv n-hiềssus n, họkqmc ătegk c têbakv n vua, chúteom a, cung đlgcz iệctan n, thápkmj i hậcwqp u, hoàgcsk ng-hậcwqp u v.v. phảghyi i viếvoem t chữmeys nhỏoofb hơavey n, thiếvoem u mộjslv t néfdnm t vàgcsk đlgcz ềssus bêbakv n cạizsg nh câtwwj u kíyruw nh khuyếvoem t nhấmeys t búteom t. Ngay đlgcz ếvoem n hồndfs i thuậcwqp t giảghyi còlanr n niêbakv n thiếvoem u, trứgwdx ơavey c nătegk m 1954 tụvavh c nàgcsk y vẫuvgr n còlanr n. Trong khi nóuvgr i truyệctan n lỡgdfm miệctan ng gọkqmc i Hưyqjg ng-đlgcz ạizsg o vưyqjg ơavey ng làgcsk Trầrwlj n Quốeujo c-Tuấmeys n, lậcwqp p tứgwdx c bịhvxc phụvavh huynh mắzsch ng ngay, bắzsch t phảghyi i gọkqmc i làgcsk Đbcbl ứgwdx c thápkmj nh Trầrwlj n hay Hưyqjg ng-Đbcbl ạizsg o vưyqjg ơavey ng. Nóuvgr i đlgcz ếvoem n Phạizsg m Ngũavey -Lãtrch o phảghyi i gọkqmc i làgcsk Phạizsg m phòlanr mãtrch .
Thiệctan n-Lãtrch m kểjzjy tiếvoem p, đlgcz ếvoem n Lýjslv Mỹfrvc -Linh, Nguyễlanr n Khápkmj nh khôlanr ng biếvoem t làgcsk ai. Y ngơavey ngápkmj c, thìphpc Trầrwlj n Anh nóuvgr i:
- Chịhvxc tưyqjg còlanr n cóuvgr têbakv n làgcsk Bìphpc nh-Dưyqjg ơavey ng.
Nguyễlanr n Khápkmj nh àgcsk lêbakv n mộjslv t tiếvoem ng. Y trốeujo mắzsch t nhìphpc n hai đlgcz ứgwdx a trẻrhcf , trong đlgcz ầrwlj u y nghĩcmpc khôlanr ng biếvoem t hai đlgcz ứgwdx a làgcsk m thếvoem nàgcsk o màgcsk kếvoem t anh em vớhvxc i hoàgcsk ng tửfrwf , ngưyqjg ờuvgr i hiệctan n làgcsk chúteom a tưyqjg ớhvxc ng củrhcf a y, cóuvgr thểjzjy chặsuoc t đlgcz ầrwlj u y bấmeys t cứgwdx lúteom c nàgcsk o. Y làgcsk m hiệctan u úteom y bấmeys y lâtwwj u, cũavey ng chưyqjg a từrwlj ng đlgcz ưyqjg ợwdps c nhìphpc n mặsuoc t hai ngưyqjg ờuvgr i, chứgwdx đlgcz ừrwlj ng nóuvgr i đlgcz ưyqjg ợwdps c tiếvoem p truyệctan n. Màgcsk nay hai thiếvoem u niêbakv n nàgcsk y lạizsg i kếvoem t anh em vớhvxc i vưyqjg ơavey ng gia, côlanr ng chúteom a, ắzsch t chúteom ng làgcsk con vưyqjg ơavey ng côlanr ng, đlgcz ạizsg i thầrwlj n chứgwdx khôlanr ng tầrwlj m thưyqjg ờuvgr ng. Nguyễlanr n Khápkmj nh khôlanr ng dápkmj m coi thưyqjg ờuvgr ng chúteom ng nữmeys a.
Vừrwlj a lúteom c đlgcz óuvgr từrwlj xa xa xuấmeys t hiệctan n mộjslv t cỗwzok xe hai ngựztdg a kéfdnm o. Thiệctan n-Lãtrch m chỉjjqx tay nóuvgr i:
- Kìphpc a, xa giápkmj côlanr ng chúteom a đlgcz ếvoem n kìphpc a.
Nguyễlanr n Khápkmj nh cầrwlj m tùtzsp vàgcsk rúteom c lêbakv n hai hồndfs i. Từrwlj trêbakv n đlgcz ềssus n thờuvgr Bàgcsk -vưyqjg ơavey ng, mộjslv t hàgcsk ng ngưyqjg ờuvgr i mũavey , ápkmj o rựztdg c rỡgdfm đlgcz i xuốeujo ng. Thiệctan n-Lãtrch m chúteom ýjslv thấmeys y gầrwlj n đlgcz ủrhcf mặsuoc t quan vătegk n võpgzq tạizsg i trấmeys n Thanh-hóuvgr a. Trong đlgcz óuvgr cóuvgr cảghyi An-vũavey sứgwdx Đbcbl àgcsk m Toápkmj i-Trạizsg ng. Cápkmj c quan vătegk n vũavey đlgcz ứgwdx ng xếvoem p hàgcsk ng hai bêbakv n đlgcz ưyqjg ờuvgr ng, dưyqjg ớhvxc i cổoxwm ng chàgcsk o kếvoem t hoa. Mộjslv t ngưyqjg ờuvgr i đlgcz ếvoem n bêbakv n Thiệctan n-Lãtrch m, Trầrwlj n Anh hỏoofb i:
- Hai thằwskm ng quỷiqrw con ătegk n trộjslv m sao dápkmj m đlgcz ếvoem n dâtwwj y?
Thiệctan n-Lãtrch m nhậcwqp n ra Đbcbl àgcsk m An-Hòlanr a. Nóuvgr cưyqjg ờuvgr i nhạizsg t:
- Ta đlgcz ếvoem n đlgcz âtwwj y vìphpc theo lệctan nh Đbcbl iệctan n-tiềssus n chỉjjqx huy sứgwdx .
Đbcbl àgcsk m An-Hòlanr a vung tay đlgcz ịhvxc nh tápkmj t Thiệctan n-Lãtrch m. Tay y vung lêbakv n, nhưyqjg ng khôlanr ng hạizsg xuốeujo ng đlgcz ưyqjg ợwdps c. Tiếvoem p theo mộjslv t giọkqmc ng nóuvgr i uy nghiêbakv m:
- Khôlanr ng thểjzjy vôlanr phéfdnm p.
Đbcbl àgcsk m An-Hòlanr a quay lạizsg i nhìphpc n, thìphpc ra Nguyễlanr n Khápkmj nh dùtzsp ng roi ngựztdg a quấmeys n lấmeys y tay y. Từrwlj lâtwwj u An-Hòlanr a ỷiqrw thếvoem cha làgcsk m đlgcz ạizsg i thầrwlj n, chịhvxc đlgcz ưyqjg ợwdps c tuyểjzjy n vàgcsk o cung làgcsk m qúteom i phi. Y rong chơavey i, họkqmc c võpgzq khôlanr ng thàgcsk nh, họkqmc c vătegk n khôlanr ng thôlanr ng. Suốeujo t ngàgcsk y lêbakv u bêbakv u ởbsfg Thătegk ng-long, ătegk n quỵkhcu t, nóuvgr i lápkmj o. Mãtrch i nătegk m trưyqjg ớhvxc c đlgcz âtwwj y, nhâtwwj n anh ruộjslv t làgcsk Đbcbl àgcsk m Toápkmj i-Trạizsg ng đlgcz ang từrwlj chứgwdx c Chiêbakv u-thảghyi o-sứgwdx thătegk ng bổoxwm làgcsk m An-vũavey sứgwdx Cửfrwf u-châtwwj n. Y đlgcz ưyqjg ợwdps c anh cho chứgwdx c hiệctan u-úteom y. Tuy chứgwdx c hiệctan u-úteom y nhỏoofb béfdnm . Song y ỷiqrw thếvoem anh, hếvoem t đlgcz e dọkqmc a dâtwwj n chúteom ng lạizsg i trêbakv u ghẹwzok o con gápkmj i nhàgcsk làgcsk nh.
Bấmeys y giờuvgr đlgcz ang thờuvgr i thịhvxc nh trịhvxc triềssus u Lýjslv , xãtrch hộjslv i cóuvgr kỷiqrw cưyqjg ơavey ng, quan lạizsg i côlanr ng bằwskm ng. Vìphpc vậcwqp y An-Hòlanr a tuy cóuvgr dựztdg a thếvoem cha, anh, chịhvxc song khôlanr ng dápkmj m càgcsk n rỡgdfm qúteom a đlgcz ộjslv . Mấmeys y hôlanr m trưyqjg ớhvxc c y đlgcz ưyqjg ợwdps c lệctan nh anh, thápkmj p tùtzsp ng sứgwdx bộjslv Tốeujo ng đlgcz iềssus u tra vụvavh sứgwdx bộjslv bịhvxc trộjslv m cưyqjg ớhvxc p. Sau khi đlgcz iềssus u tra, y biếvoem t sứgwdx bộjslv khôlanr ng hềssus bịhvxc mấmeys t trộjslv m. Trápkmj i lạizsg i họkqmc sang Đbcbl ạizsg i-Việctan t ătegk n trộjslv m di thưyqjg thờuvgr i Lĩcmpc nh-nam. Biếvoem t thếvoem , nhưyqjg ng An-Hòlanr a vẫuvgr n nhắzsch m mắzsch t tuâtwwj n theo lệctan nh sứgwdx bộjslv . Y sẵjzjy n sàgcsk ng làgcsk m côlanr ng việctan c gian manh, hy vọkqmc ng sứgwdx bộjslv tâtwwj u lêbakv n vua Tốeujo ng, ban cho y chứgwdx c tưyqjg ớhvxc c.
Song việctan c chưyqjg a đlgcz i đlgcz ếvoem n đlgcz âtwwj u. Sứgwdx bộjslv đlgcz ãtrch trởbsfg mặsuoc t phong chứgwdx c tưyqjg ớhvxc c cho kẻrhcf mớhvxc i trưyqjg ớhvxc c đlgcz óuvgr mấmeys y gìphpc ơavey còlanr n làgcsk tộjslv i nhâtwwj n. Sứgwdx bộjslv làgcsk m ngưyqjg ợwdps c, coi y nhưyqjg mộjslv t thứgwdx tôlanr i mọkqmc i ngu hèjzjy n. Y cảghyi m thấmeys y cay đlgcz ắzsch ng, vìphpc bịhvxc vắzsch t chanh, bỏoofb vỏoofb . Giữmeys a lúteom c cay đlgcz ắzsch ng. Y gặsuoc p lạizsg i Trầrwlj n Anh, Hàgcsk Thiệctan n-Lãtrch m làgcsk hai đlgcz ứgwdx a trẻrhcf trong trấmeys n, y đlgcz ãtrch vìphpc tuâtwwj n lệctan nh thiêbakv n sứgwdx bắzsch t tróuvgr i nhưyqjg con chóuvgr ghẻrhcf ... đlgcz ang đlgcz ứgwdx ng giữmeys a đlgcz ưyqjg ờuvgr ng. Y trúteom t tấmeys t cảghyi bựztdg c tứgwdx c lêbakv n đlgcz ầrwlj u hai đlgcz ứgwdx a, vung tay tápkmj t, thìphpc bịhvxc Nguyễlanr n Khápkmj nh tung roi ngựztdg a cảghyi n lạizsg i.
Hồndfs i còlanr n làgcsk m côlanr ng tửfrwf ởbsfg Thătegk ng-long, nhiềssus u lầrwlj n phạizsg m tộjslv i. Y đlgcz ãtrch bịhvxc đlgcz ạizsg o cấmeys m quâtwwj n bắzsch t giam. Sau nhờuvgr chịhvxc gápkmj i can thiệctan p đlgcz ưyqjg ợwdps c thảghyi ra. Ngưyqjg ờuvgr i bắzsch t y chíyruw nh làgcsk Nguyễlanr n Khápkmj nh. Nay thấmeys y Nguyễlanr n Khápkmj nh, y nhưyqjg gàgcsk phảghyi i cápkmj o.
Y hỏoofb i:
- Nguyễlanr n vũavey -vệctan đlgcz ạizsg i-tưyqjg ớhvxc ng quâtwwj n xin đlgcz ạizsg i-tưyqjg ớhvxc ng quâtwwj n, bắzsch t giam hai thằwskm ng nàgcsk y ngay lậcwqp p tứgwdx c. Chúteom ng nóuvgr làgcsk quâtwwj n trộjslv m cưyqjg ớhvxc p.
Nguyễlanr n Khápkmj nh cưyqjg ờuvgr i nhạizsg t:
- Đbcbl àgcsk m côlanr ng tửfrwf . Ngưyqjg ờuvgr i làgcsk cápkmj i gìphpc màgcsk truyềssus n lệctan nh cho ta? Ngưyqjg ờuvgr i cóuvgr biếvoem t lýjslv lịhvxc ch hai vịhvxc tiểjzjy u côlanr ng tửfrwf nàgcsk y khôlanr ng, màgcsk dápkmj m vôlanr phéfdnm p? Ngưyqjg ờuvgr i liệctan u màgcsk giữmeys cápkmj i mồndfs m. Nếvoem u khôlanr ng ta e mấmeys t chỗwzok đlgcz ộjslv i nóuvgr n.
Đbcbl àgcsk m An-Hòlanr a đlgcz ịhvxc nh hỏoofb i nữmeys a, thìphpc cỗwzok xe từrwlj xa đlgcz ãtrch đlgcz ếvoem n gầrwlj n. An-Hòlanr a trốeujo mắzsch t nhìphpc n. Y đlgcz ưyqjg a tay dụvavh i mắzsch t. Khôlanr ng biếvoem t y trôlanr ng lầrwlj m hay trong giấmeys c mơavey ... kìphpc a làgcsk hòlanr a thưyqjg ợwdps ng Huệctan -Sinh, kìphpc a làgcsk đlgcz ạizsg o sĩcmpc Nùtzsp ng-Sơavey n tửfrwf , kìphpc a làgcsk Tạizsg Sơavey n, kìphpc a làgcsk Tôlanr n Trung-Luậcwqp n đlgcz ang cỡgdfm i ngựztdg a đlgcz i cạizsg nh xe. Trêbakv n xe rõpgzq ràgcsk ng Lêbakv Thuậcwqp n-Tôlanr ng đlgcz ang ngồndfs i đlgcz óuvgr . Phíyruw a sau còlanr n Trầrwlj n Thanh-Mai nữmeys a. Chẳcwqp ng thiếvoem u ai cảghyi . Y lạizsg i bêbakv n Đbcbl àgcsk m Toápkmj i-Trạizsg ng nóuvgr i nhỏoofb :
- Anh ơavey i, coi chừrwlj ng bịhvxc lầrwlj m. Bọkqmc n trộjslv m cưyqjg ớhvxc p màgcsk em nóuvgr i vớhvxc i anh, chíyruw nh làgcsk bọkqmc n đlgcz i cạizsg nh xe côlanr ng chúteom a. Chỉjjqx còlanr n thiếvoem u mụvavh sưyqjg Tịhvxc nh-Huyềssus n, hai con béfdnm Thanh Nguyêbakv n, Mỹfrvc -Linh. Còlanr n têbakv n Tôlanr n Đbcbl ảghyi n, Trầrwlj n Tựztdg -Mai, Lýjslv Long-Bồndfs trốeujo n mấmeys t từrwlj hôlanr m trưyqjg ớhvxc c.
Nguyễlanr n Khápkmj nh chỉjjqx mặsuoc t Đbcbl àgcsk m An-Hòlanr a:
- Đbcbl àgcsk m hiệctan u úteom y. Ngưyqjg ờuvgr i liệctan u giữmeys mồndfs m. Ngưyqjg ờuvgr i dápkmj m gọkqmc i têbakv n củrhcf a vưyqjg ơavey ng-gia, côlanr ng chúteom a ra, đlgcz ãtrch làgcsk mộjslv t tộjslv i đlgcz ápkmj ng chéfdnm m đlgcz ầrwlj u. Ngưyqjg ờuvgr i còlanr n dápkmj m bảghyi o Tạizsg chỉjjqx huy sứgwdx vớhvxc i sưyqjg phụvavh củrhcf a thápkmj i tửfrwf làgcsk đlgcz ạizsg o tặsuoc c ưyqjg ?
Đbcbl àgcsk m An-Hòlanr a đlgcz ưyqjg a mắzsch t nhìphpc n anh. Thấmeys y anh quắzsch c mắzsch t đlgcz ầrwlj y vẻrhcf nghiêbakv m khắzsch c.Y kinh hoảghyi ng đlgcz ếvoem n ngẩkwlt n ngưyqjg ờuvgr i ra. Y đlgcz oápkmj n chắzsch c cóuvgr đlgcz iềssus u gìphpc bíyruw ẩkwlt n. Trong đlgcz ầrwlj u óuvgr c y, y cho rằwskm ng bọkqmc n Mỹfrvc -Linh giảghyi côlanr ng chúteom a đlgcz ápkmj nh lừrwlj a mọkqmc i ngưyqjg ờuvgr i. Chi bằwskm ng cứgwdx đlgcz ểjzjy cho chúteom ng mạizsg o xưyqjg ng. Lápkmj t nữmeys a y sẽztdg đlgcz ứgwdx ng ra tốeujo cápkmj o bắzsch t tróuvgr i cảghyi bọkqmc n chéfdnm m đlgcz ầrwlj u, lậcwqp p côlanr ng lớhvxc n.
Xe đlgcz ãtrch tớhvxc i nơavey i. Đbcbl àgcsk m Toápkmj i-Trạizsg ng hôlanr lớhvxc n:
- Bọkqmc n hạizsg thầrwlj n làgcsk bápkmj quan vătegk n võpgzq trấmeys n Thanh-hóuvgr a kíyruw nh cẩkwlt n khấmeys u đlgcz ầrwlj u trưyqjg ớhvxc c côlanr ng chúteom a đlgcz iệctan n hạizsg .
Mọkqmc i ngưyqjg ờuvgr i đlgcz ềssus u qùtzsp i xuốeujo ng hàgcsk nh lễlanr . Cóuvgr tiếvoem ng thanh thoápkmj t từrwlj trong xe vọkqmc ng ra:
- Miễlanr n lễlanr .
Hơavey n trătegk m nhạizsg c côlanr ng cửfrwf nhạizsg c.
Cứgwdx nhưyqjg sửfrwf sápkmj ch ghi, nhạizsg c đlgcz ờuvgr i Lýjslv khôlanr ng bịhvxc ảghyi nh hưyqjg ởbsfg ng củrhcf a nhạizsg c Tốeujo ng. Cũavey ng chưyqjg a thấmeys m mùtzsp i yếvoem m thếvoem củrhcf a nhạizsg c Chiêbakv m-thàgcsk nh. Nhạizsg c đlgcz ầrwlj u đlgcz ờuvgr i Lýjslv bắzsch t nguồndfs n từrwlj chiếvoem n thắzsch ng Bạizsg ch-đlgcz ằwskm ng thờuvgr i tiềssus n Lêbakv , cùtzsp ng hùtzsp ng khíyruw trong cápkmj c lầrwlj n chinh phụvavh c Chiêbakv m-thàgcsk nh. Trốeujo ng, chiêbakv ng, sápkmj o, đlgcz àgcsk n, nhịhvxc truyềssus n nhữmeys ng âtwwj m thanh hùtzsp ng trápkmj ng vang vang đlgcz i khắzsch p núteom i rừrwlj ng.
Lýjslv Mỹfrvc -Linh khoan thai bưyqjg ớhvxc c xuốeujo ng xe giữmeys a hàgcsk ng trătegk m ngàgcsk n tiếvoem ng hoan hôlanr , chúteom c tụvavh ng củrhcf a bápkmj quan vătegk n võpgzq , củrhcf a dâtwwj n chúteom ng. Trờuvgr i nắzsch ng chang chang. Dâtwwj n chúteom ng chen chúteom c hai bêbakv n con đlgcz ưyqjg ờuvgr ng. Cóuvgr ngưyqjg ờuvgr i leo lêbakv n câtwwj y đlgcz ểjzjy chiêbakv m ngưyqjg ỡgdfm ng dung nhan côlanr ng chúteom a.
Gióuvgr hâtwwj y hâtwwj y thổoxwm i, quầrwlj n ápkmj o nàgcsk ng bay nhèjzjy nhẹwzok . Nắzsch ng chiếvoem u xuốeujo ng làgcsk n da trắzsch ng mịhvxc n, làgcsk m da nàgcsk ng trởbsfg thàgcsk nh hồndfs ng tưyqjg ơavey i. Nàgcsk ng lễlanr phéfdnm p đlgcz ứgwdx ng trápkmj nh sang bêbakv n cạizsg nh, chờuvgr sưyqjg thápkmj i Tịhvxc nh-Huyềssus n xuốeujo ng.
Đbcbl ạizsg o Phậcwqp t làgcsk quốeujo c giápkmj o đlgcz ờuvgr i Lýjslv . Tătegk ng-ni đlgcz ưyqjg ợwdps c đlgcz ứgwdx c hoàgcsk ng đlgcz ếvoem đlgcz ộjslv cho, mớhvxc i đlgcz ưyqjg ợwdps c đlgcz i tu. Nghĩcmpc a làgcsk ai muốeujo n đlgcz i tu phảghyi i đlgcz ưyqjg ợwdps c nhàgcsk vua cho phéfdnm p, chứgwdx khôlanr ng phảghyi i cứgwdx cạizsg o đlgcz ầrwlj u, vàgcsk o chùtzsp a rồndfs i đlgcz òlanr i làgcsk m thầrwlj y ngưyqjg ờuvgr i ta, rồndfs i nhâtwwj n danh cápkmj i nàgcsk y, cápkmj i nọkqmc màgcsk lêbakv n mặsuoc t. Vìphpc vậcwqp y tătegk ng ni đlgcz ưyqjg ợwdps c kíyruw nh trọkqmc ng đlgcz ặsuoc c biệctan t. Hôlanr m nay dâtwwj n chúteom ng thấmeys y côlanr ng chúteom a thiêbakv n kim lễlanr phéfdnm p theo sau mộjslv t vịhvxc ni sưyqjg . Họkqmc cho rằwskm ng nàgcsk ng làgcsk đlgcz ệctan tửfrwf , khôlanr ng dápkmj m đlgcz i trưyqjg ớhvxc c sưyqjg phụvavh . Nàgcsk o ngờuvgr Tịhvxc nh-Huyềssus n làgcsk thápkmj i-côlanr , trưyqjg ớhvxc c đlgcz âtwwj y làgcsk côlanr ng chúteom a. Đbcbl ừrwlj ng nóuvgr i Mỹfrvc -Linh, đlgcz ếvoem n thâtwwj n phụvavh củrhcf a nàgcsk ng làgcsk thápkmj i-tửfrwf Phậcwqp t-Mãtrch tưyqjg ớhvxc c phong Khai-thiêbakv n vưyqjg ơavey ng cũavey ng khôlanr ng giápkmj m đlgcz i trưyqjg ớhvxc c bàgcsk .
Quan tổoxwm ng trấmeys n Thanh-hóuvgr a Đbcbl inh Ngôlanr -Thưyqjg ơavey ng hỏoofb i Tạizsg Sơavey n:
- Tạizsg chỉjjqx huy sứgwdx . Trong chiếvoem u chỉjjqx hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng dạizsg y rằwskm ng Khai-quốeujo c vưyqjg ơavey ng cùtzsp ng côlanr ng chúteom a gíyruw a lâtwwj m. Sao nay chỉjjqx cóuvgr côlanr ng chúteom a?
Tạizsg Sơavey n nóuvgr i sẽztdg vàgcsk o tai Đbcbl inh Ngôlanr -Thưyqjg ơavey ng:
—Quan tổoxwm ng trấmeys n nóuvgr i sẽztdg thôlanr i. Vưyqjg ơavey ng gia cóuvgr việctan c cơavey mậcwqp t, khôlanr ng thểjzjy xuấmeys t hiệctan n. Ngưyqjg ờuvgr i giảghyi dạizsg ng dâtwwj n chúteom ng, thătegk m dâtwwj n cho biếvoem t sựztdg tìphpc nh.
Câtwwj u nóuvgr i củrhcf a Tạizsg Sơavey n làgcsk m Đbcbl inh Ngôlanr -Thưyqjg ơavey ng kinh hỏoofb ang. Y cóuvgr con gápkmj i đlgcz ưyqjg ợwdps c tuyểjzjy n làgcsk m thứgwdx phi củrhcf a thápkmj i-tửfrwf Phậcwqp t-Mãtrch vìphpc vậcwqp y đlgcz ưyqjg ợwdps c cửfrwf vàgcsk o vàgcsk o tổoxwm ng trấmeys n vùtzsp ng Thanh-hóuvgr a. Uy quyềssus n củrhcf a y nhưyqjg ôlanr ng vua con. Y dùtzsp ng tiềssus n bạizsg c đlgcz úteom t lóuvgr t cápkmj c quan trong triềssus u hầrwlj u che dấmeys u nhữmeys ng đlgcz iềssus u tồndfs i tệctan xẩkwlt y ra. Nay đlgcz íyruw ch thâtwwj n thápkmj i tửfrwf đlgcz i đlgcz iềssus u tra, thìphpc sao y dấmeys u đlgcz ưyqjg ợwdps c. Y biếvoem t, thápkmj i-tửfrwf thứgwdx nhìphpc tưyqjg ớhvxc c phong Khai-quốeujo c vưyqjg ơavey ng, mớhvxc i đlgcz ưyqjg ợwdps c cửfrwf lĩcmpc nh chứgwdx c thápkmj i-úteom y, thốeujo ng lĩcmpc nh quâtwwj n quốeujo c trọkqmc ng sựztdg , kiêbakv m nhiệctan m tổoxwm ng trấmeys n từrwlj Trưyqjg ờuvgr ng-yêbakv n cho tớhvxc i biêbakv n giớhvxc i Chiêbakv m-thàgcsk nh. Quốeujo c-vưyqjg ơavey ng Bồndfs làgcsk ngưyqjg ờuvgr i tàgcsk i kiêbakv m vătegk n võpgzq , trịhvxc quâtwwj n rấmeys t nghiêbakv m. Y cảghyi m thấmeys y lo lắzsch ng khôlanr ng nguôlanr i.
Mộjslv t cỗwzok kiệctan u, do tápkmj m thiếvoem u nữmeys trong y phụvavh c mầrwlj u xanh, dâtwwj y lưyqjg ng vàgcsk ng hạizsg trưyqjg ớhvxc c Lýjslv Mỹfrvc -Linh. Đbcbl inh Ngôlanr -Thưyqjg ơavey ng kíyruw nh cẩkwlt n:
- Khảghyi i tấmeys u côlanr ng chúteom a đlgcz iệctan n hạizsg . Mờuvgr i côlanr ng chúteom a đlgcz iệctan n hạizsg lêbakv n kiệctan u.
Mỹfrvc -Linh ngoắzsch t tay ra hiệctan u:
- Cảghyi m ơavey n Đbcbl inh tổoxwm ng trấmeys n. Tôlanr i khôlanr ng cầrwlj n kiệctan u.
Nóuvgr i rồndfs i nàgcsk ng thoătegk n thoắzsch t theo Tịhvxc nh-Huyềssus n lêbakv n núteom i. Đbcbl i đlgcz óuvgr n côlanr ng chúteom a cóuvgr đlgcz ủrhcf mặsuoc t mệctan nh phụvavh phu nhâtwwj n. Cápkmj c bàgcsk cho rằwskm ng côlanr ng chúteom a ắzsch t liễlanr u yếvoem u đlgcz àgcsk o tơavey . Nay thấmeys y Mỹfrvc -Linh leo núteom i nhẹwzok nhàgcsk ng. Khôlanr ng nhữmeys ng leo núteom i dễlanr dàgcsk ng. Nàgcsk ng còlanr n dừrwlj ng lạizsg i thătegk m hỏoofb i dâtwwj n chúteom ng đlgcz ang đlgcz ứgwdx ng chàgcsk o hai bêbakv n đlgcz ưyqjg ờuvgr ng. Nàgcsk ng đlgcz i đlgcz ứgwdx ng nhanh nhẹwzok n, phiêbakv u hốeujo t nhưyqjg mộjslv t thiêbakv n tiêbakv n. Dâtwwj n chúteom ng nhữmeys ng tưyqjg ởbsfg ng phen nàgcsk y sẽztdg đlgcz ưyqjg ợwdps c thấmeys y mộjslv t côlanr ng chúteom a trong y phụvavh c sang trọkqmc ng. Nàgcsk o ngờuvgr , họkqmc chỉjjqx thấmeys y Mỹfrvc -Linh mặsuoc c quầrwlj n lụvavh a đlgcz en, vớhvxc i chiếvoem c ápkmj o tứgwdx thâtwwj n mầrwlj u mỡgdfm gàgcsk . Nàgcsk ng lạizsg i khôlanr ng mang mộjslv t móuvgr n nữmeys trang nàgcsk o, ngoàgcsk i bôlanr ng hoa nhàgcsk i trắzsch ng màgcsk Thuậcwqp n-Tôlanr ng đlgcz ãtrch càgcsk i lêbakv n mápkmj i tóuvgr c nàgcsk ng hồndfs i trưyqjg a. Cápkmj c mệctan nh phụvavh phu nhâtwwj n quầrwlj n ápkmj o, son phấmeys n lòlanr e loẹwzok t, ngưyqjg ờuvgr i đlgcz eo đlgcz ầrwlj y nữmeys trang, tựztdg nhiêbakv n cảghyi m thấmeys y ngưyqjg ợwdps ng ngùtzsp ng.
Bápkmj quan cũavey ng nhưyqjg dâtwwj n chúteom ng đlgcz ềssus u cảghyi m thấmeys y ởbsfg vịhvxc côlanr ng chúteom a nàgcsk y tàgcsk ng trữmeys nhữmeys ng tìphpc nh cảghyi m ấmeys m ápkmj p, dễlanr thâtwwj n cậcwqp n. Cạizsg nh Mỹfrvc -Linh họkqmc thấmeys y Thanh-Mai, mộjslv t thiếvoem u nữmeys ẻrhcf o lảghyi , cóuvgr sắzsch c đlgcz ẹwzok p tưyqjg ơavey i hồndfs ng, nhưyqjg ng bưyqjg ớhvxc c đlgcz i nhẹwzok nhàgcsk ng, thâtwwj n thểjzjy nẩkwlt y nởbsfg câtwwj n đlgcz ốeujo i. Họkqmc càgcsk ng ngạizsg c nhiêbakv n khi thấmeys y bọkqmc n Lêbakv Thuậcwqp n-Tôlanr ng, Hàgcsk Thiệctan n-Lãtrch m, Trầrwlj n Anh làgcsk nhữmeys ng thiếvoem u niêbakv n nổoxwm i tiếvoem ng nghịhvxc ch ngợwdps m ởbsfg trấmeys n Thanh-Hóuvgr a đlgcz i cạizsg nh côlanr ng chúteom a.
Lătegk ng bàgcsk Triệctan u khápkmj lớhvxc n. Phíyruw a trưyqjg ớhvxc c làgcsk cổoxwm ng bằwskm ng đlgcz ápkmj . Hai bêbakv n cóuvgr cộjslv t đlgcz ềssus đlgcz ôlanr i câtwwj u đlgcz ốeujo i. Phíyruw a sau cổoxwm ng, trảghyi i ra sâtwwj n vớhvxc i mộjslv t hàgcsk ng tưyqjg ợwdps ng đlgcz ápkmj . Từrwlj ngòlanr ai vàgcsk o, hai tưyqjg ợwdps ng hổoxwm , rồndfs i tớhvxc i hai tưyqjg ợwdps ng voi. Cuốeujo i cùtzsp ng hai tưyqjg ợwdps ng rồndfs ng chầrwlj u. Ởjvbm giữmeys a làgcsk tấmeys m bia. Tấmeys m bia nàgcsk y đlgcz ưyqjg ợwdps c dựztdg ng vàgcsk o thờuvgr i kỳfrvc vua Ngôlanr Quyềssus n còlanr n trấmeys n tạizsg i đlgcz âtwwj y. Qua mộjslv t lầrwlj n cổoxwm ng nữmeys a mớhvxc i tớhvxc i lătegk ng. Phíyruw a sau lătegk ng làgcsk đlgcz ềssus n thờuvgr .
Lătegk ng đlgcz ãtrch đlgcz ưyqjg ợwdps c làgcsk m cỏoofb sạizsg ch sẽztdg . Câtwwj y cốeujo i cắzsch t xéfdnm n gọkqmc n gàgcsk ng. Tưyqjg ợwdps ng đlgcz ápkmj lau chùtzsp i bóuvgr ng loápkmj ng. Từrwlj cổoxwm ng, chiếvoem u hoa trảghyi i dàgcsk i vàgcsk o trong. Hơavey n 10 cápkmj i bàgcsk n phủrhcf vảghyi i đlgcz ỏoofb chóuvgr i. Trêbakv n bàgcsk n bầrwlj y đlgcz ồndfs tếvoem . Bởbsfg i cuộjslv c tếvoem bàgcsk Triệctan u do hoàgcsk ng tửfrwf , côlanr ng chúteom a đlgcz ạizsg i diệctan n đlgcz ứgwdx c Đbcbl ạizsg i-Việctan t hoàgcsk ng đlgcz ếvoem đlgcz ứgwdx ng chủrhcf . Lễlanr vậcwqp t do ba nơavey i đlgcz ếvoem n. Mộjslv t làgcsk do côlanr ng nho trấmeys n Thanh-hóuvgr a đlgcz àgcsk i thọkqmc . Mộjslv t phầrwlj n do hộjslv i Lệctan -hảghyi i Bàgcsk -vưyqjg ơavey ng mua sắzsch m. Mộjslv t phầrwlj n do thậcwqp p phưyqjg ơavey ng dâtwwj ng lễlanr . Hơavey n hai mưyqjg ơavey i cápkmj i rạizsg p, cộjslv t gỗwzok , mápkmj i tranh mớhvxc i đlgcz ưyqjg ợwdps c cấmeys t lêbakv n theo hìphpc nh chữmeys phẩkwlt m . Trong mỗwzok i rạizsg p, cóuvgr mưyqjg ờuvgr i hàgcsk ng ghếvoem bằwskm ng tre. Cápkmj c cộjslv t rạizsg p kếvoem t bôlanr ng, lápkmj rấmeys t đlgcz ẹwzok p.
Mỹfrvc -Linh đlgcz ưyqjg ợwdps c mờuvgr i ngồndfs i vàgcsk o chiếvoem c ghếvoem bọkqmc c gấmeys m đlgcz ặsuoc t giữmeys a rạizsg p chíyruw nh. Cạizsg nh nàgcsk ng làgcsk sưyqjg thápkmj i Tịhvxc nh-Huyềssus n, hòlanr a thưyqjg ợwdps ng Huệctan -Sinh, đlgcz ạizsg o sưyqjg Nùtzsp ng-Sơavey n tửfrwf . Phíyruw a sau làgcsk Thanh-Mai, Lêbakv Thuậcwqp n-Tôlanr ng, Hàgcsk Thiệctan n-Lãtrch m, Thanh-Nguyêbakv n. Còlanr n Tạizsg Sơavey n đlgcz iềssus u khiểjzjy n đlgcz ápkmj m thịhvxc -vệctan bao vâtwwj y quanh lătegk ng.
Theo đlgcz úteom ng chưyqjg ơavey ng trìphpc nh đlgcz ãtrch đlgcz ưyqjg ợwdps c duyệctan t trưyqjg ớhvxc c, lễlanr tếvoem Lệctan -hảghyi i bàgcsk vưyqjg ơavey ng cóuvgr ba phầrwlj n chíyruw nh. Phầrwlj n đlgcz ầrwlj u tuyêbakv n đlgcz ọkqmc c sắzsch c phong củrhcf a Thuậcwqp n-thiêbakv n hoàgcsk ng đlgcz ếvoem (Lýjslv Thápkmj i-tổoxwm ), phầrwlj n thứgwdx nhìphpc làgcsk lễlanr nghi tôlanr n giápkmj o, tếvoem Bàgcsk -vưyqjg ơavey ng. Phầrwlj n thứgwdx ba cựztdg c kỳfrvc quan trọkqmc ng, Khai-quốeujo c vưyqjg ơavey ng, lĩcmpc nh Thápkmj i-úteom y phụvavh quốeujo c, thốeujo ng lĩcmpc nh quâtwwj n quốeujo c trọkqmc ng sựztdg đlgcz ạizsg i diệctan n hoàgcsk ng đlgcz ếvoem tiếvoem p đlgcz ạizsg i diệctan n cápkmj c gia, cápkmj c phápkmj i võpgzq bàgcsk n truyệctan n giữmeys nưyqjg ớhvxc c.
Cứgwdx nhưyqjg bộjslv Việctan t-sửfrwf lưyqjg ợwdps c củrhcf a mộjslv t tápkmj c giảghyi vôlanr danh viếvoem t đlgcz ờuvgr i Trầrwlj n, vàgcsk bộjslv Tưyqjg -trịhvxc Thôlanr ng-gíyruw am trưyqjg ờuvgr ng biêbakv n củrhcf a đlgcz ạizsg i sửfrwf gia Lýjslv Đbcbl àgcsk o đlgcz ờuvgr i Tốeujo ng thìphpc vàgcsk o cápkmj c vua đlgcz ầrwlj u triềssus u Lýjslv , triềssus u đlgcz ìphpc nh dùtzsp ng đlgcz ạizsg o Phậcwqp t cai trịhvxc dâtwwj n, đlgcz ưyqjg ợwdps c dâtwwj n kíyruw nh trọkqmc ng tuyệctan t đlgcz ốeujo i. Trêbakv n cao, vua lấmeys y đlgcz ứgwdx c từrwlj bi, hỉjjqx xảghyi củrhcf a đlgcz ạizsg o Phậcwqp t ban âtwwj n cho dâtwwj n. Cápkmj c quan thìphpc thanh liêbakv m hếvoem t lòlanr ng hếvoem t dạizsg thưyqjg ơavey ng yêbakv u trătegk m họkqmc . Vìphpc vậcwqp y sĩcmpc dâtwwj n thiêbakv n hạizsg vớhvxc i triềssus u đlgcz ìphpc nh nhưyqjg mộjslv t. Triềssus u đlgcz ìphpc nh xưyqjg ớhvxc ng xuấmeys t đlgcz iềssus u gìphpc , khắzsch p nưyqjg ớhvxc c đlgcz ềssus u rătegk m rắzsch p tuâtwwj n theo. Phầrwlj n trêbakv n đlgcz ãtrch thuậcwqp t lờuvgr i củrhcf a cápkmj c nhâtwwj n vậcwqp t, nhâtwwj n bàgcsk n vềssus xuấmeys t thâtwwj n củrhcf a vua Lýjslv Thápkmj i-tổoxwm . Nhữmeys ng lờuvgr i đlgcz óuvgr , đlgcz ưyqjg ợwdps c đlgcz ờuvgr i sau huyềssus n thọkqmc ai hóuvgr a đlgcz i. Thựztdg c sựztdg chíyruw nh nhàgcsk vua lạizsg i khôlanr ng hềssus tủrhcf i hổoxwm vềssus đlgcz ưyqjg ờuvgr ng xuấmeys t thâtwwj n củrhcf a mìphpc nh. Cóuvgr thuyếvoem t nóuvgr i ngàgcsk i làgcsk con hoang, mẹwzok sợwdps khôlanr ng chồndfs ng màgcsk chửfrwf a, bịhvxc làgcsk ng bắzsch t phạizsg t, đlgcz em con bỏoofb ngòlanr ai chùtzsp a rồndfs i nhàgcsk sưyqjg Lýjslv Khápkmj nh-Vâtwwj n đlgcz em vềssus nuôlanr i.
Sựztdg thựztdg c, cho đlgcz ếvoem n nay,sửfrwf khôlanr ng cho biếvoem t đlgcz íyruw ch xápkmj c thâtwwj n phụvavh ngàgcsk i làgcsk ai. Chỉjjqx biếvoem t ngàgcsk i sinh ngàgcsk y 12 thápkmj ng 2 nătegk m Giápkmj p-tuấmeys t ( 8-3-974), bătegk ng hàgcsk ngàgcsk y 3 thápkmj ng 3 nătegk m Mậcwqp u-thìphpc n (31-3-1028). Vềssus nguồndfs n gốeujo c củrhcf a ngàgcsk i rấmeys t mơavey hồndfs . Sửfrwf chỉjjqx cho biếvoem t rằwskm ng, ngàgcsk i cóuvgr anh trai, em trai, em gápkmj i. Anh em mồndfs côlanr i cha từrwlj nhỏoofb , mẹwzok khôlanr ng đlgcz ủrhcf sứgwdx c nuôlanr i, đlgcz em ngàgcsk i lêbakv n ởbsfg chùtzsp a. Nhàgcsk sưyqjg Lýjslv Khápkmj nh-Vâtwwj n thấmeys y ngàgcsk i thôlanr ng tuệctan khápkmj c thưyqjg ờuvgr ng nhậcwqp n làgcsk m con nuôlanr i, vìphpc vậcwqp y ngàgcsk i mang họkqmc Lýjslv . Ngàgcsk i còlanr n đlgcz ưyqjg ợwdps c thiềssus n-sưyqjg Vạizsg n-Hạizsg nh thu làgcsk m đlgcz ệctan tửfrwf .
Vạizsg n-Hạizsg nh thiềssus n-sưyqjg làgcsk ngưyqjg ờuvgr i hôlanr hàgcsk o sĩcmpc dâtwwj n Đbcbl ạizsg i-Việctan t bỏoofb qua thùtzsp hậcwqp n việctan c Lêbakv Hoàgcsk n cưyqjg ớhvxc p ngôlanr i nhàgcsk Đbcbl inh, cùtzsp ng đlgcz ứgwdx ng dậcwqp y chốeujo ng quâtwwj n Tốeujo ng. Sau khi đlgcz uổoxwm i giặsuoc c Tốeujo ng, ngàgcsk i đlgcz ưyqjg ợwdps c tôlanr n làgcsk m Quốeujo c-sưyqjg . Lýjslv Côlanr ng-Uẩkwlt n làgcsk đlgcz ệctan tửfrwf củrhcf a ngàgcsk i, nêbakv n đlgcz ưyqjg ờuvgr ng tiếvoem n thâtwwj n mau chóuvgr ng. Hơavey n nữmeys a đlgcz ưyqjg ợwdps c gảghyi côlanr ng chúteom a, màgcsk thàgcsk nh phòlanr mãtrch . Dưyqjg ớhvxc i thờuvgr i Lêbakv Ngọkqmc a-triềssus u, Lýjslv làgcsk m tớhvxc i Tảghyi thâtwwj n vệctan đlgcz iệctan n tiềssus n chỉjjqx huy sứgwdx . Tưyqjg ơavey ng đlgcz ưyqjg ơavey ng vớhvxc i ngàgcsk y nay làgcsk Tổoxwm ng Tưyqjg -lệctan nh quâtwwj n đlgcz ộjslv i. Khi Lêbakv Long-Đbcbl ĩcmpc nh chếvoem t, tứgwdx c em vợwdps ôlanr ng. Ômeys âtwwj ng đlgcz ưyqjg ợwdps c ngưyqjg ờuvgr i sưyqjg đlgcz iệctan t Đbcbl àgcsk o Cam-Mộjslv c làgcsk Vũavey -vệctan đlgcz ạizsg i tưyqjg ớhvxc ng quâtwwj n, tưyqjg ơavey ng đlgcz ưyqjg ơavey ng vớhvxc i ngàgcsk y nay làgcsk Tưyqjg -lệctan nh lụvavh c quâtwwj n hôlanr hàgcsk o triềssus u thầrwlj n tôlanr n lêbakv n làgcsk m vua.
Việctan c đlgcz ầrwlj u tiêbakv n củrhcf a Lýjslv Côlanr ng-Uẩkwlt n khi mớhvxc i lêbakv n ngôlanr i vua, làgcsk tôlanr n sưyqjg phụvavh Vạizsg n-Hạizsg nh làgcsk m Quốeujo c-sưyqjg , dùtzsp ng niêbakv n hiệctan u Thuậcwqp n-thiêbakv n tỏoofb ýjslv rằwskm ng ngàgcsk i thuậcwqp n theo mệctan nh trờuvgr i màgcsk lêbakv n làgcsk m vua. Ngàgcsk i phong cho mẹwzok làgcsk m Thápkmj i-hậcwqp u Minh-đlgcz ứgwdx c, truy phong cha làgcsk m Hiểjzjy n-khápkmj nh đlgcz ạizsg i vưyqjg ơavey ng. Phong cho em gápkmj i làgcsk m côlanr ng chúteom a Hồndfs ng-Châtwwj u. Phong cho anh làgcsk m Vũavey -uy vưyqjg ơavey ng, phong cho em làgcsk Dựztdg c-thápkmj nh vưyqjg ơavey ng. Phong cho em con chúteom cápkmj c chứgwdx c đlgcz ôlanr thốeujo ng, tổoxwm ng-quảghyi n, tưyqjg ớhvxc ng-quâtwwj n. Nhưyqjg vậcwqp y ngàgcsk i biếvoem t rõpgzq cha làgcsk ai, mìphpc nh họkqmc gìphpc . Song làgcsk ngưyqjg ờuvgr i biếvoem t ơavey n nghĩcmpc a, ngàgcsk i khôlanr ng trởbsfg vềssus họkqmc mìphpc nh, màgcsk vẫuvgr n giữmeys họkqmc củrhcf a nghĩcmpc a-phụvavh .
Xuấmeys t thâtwwj n con nuôlanr i mộjslv t vịhvxc sưyqjg , đlgcz ưyqjg ợwdps c mộjslv t vịhvxc sưyqjg thu làgcsk m đlgcz ệctan tửfrwf , nhờuvgr thếvoem lựztdg c Phậcwqp t-gíyruw ao lêbakv n làgcsk m vua. Ngàgcsk i tựztdg biếvoem t mìphpc nh cóuvgr tàgcsk i, nhưyqjg ng khôlanr ng phảghyi i làgcsk vua đlgcz ựztdg ng nưyqjg ớhvxc c bằwskm ng chiếvoem n côlanr ng nhưyqjg vua An-Dưyqjg ơavey ng, lạizsg i càgcsk ng khôlanr ng thểjzjy sápkmj nh bằwskm ng vua Trưyqjg ng. So vớhvxc i tiềssus n Lýjslv , Dưyqjg ơavey ng Diêbakv n-Nghệctan , Ngôlanr Quyềssus n, Đbcbl inh Tiêbakv n-Hòlanr ang, dựztdg ng nghiệctan p bằwskm ng chiếvoem n côlanr ng đlgcz uổoxwm i ngọkqmc ai xâtwwj m. Đbcbl ếvoem n vua Lêbakv Đbcbl ạizsg i-Hàgcsk nh, tuy dựztdg ng nghiệctan p bằwskm ng đlgcz ưyqjg ờuvgr ng lốeujo i xấmeys u xa, nhưyqjg ng cũavey ng cóuvgr chiếvoem n côlanr ng che lấmeys p. Ngàgcsk i dựztdg ng nghiệctan p hơavey i giốeujo ng Lêbakv Đbcbl ạizsg i-Hàgcsk nh, màgcsk khôlanr ng cóuvgr côlanr ng lao gìphpc . Bởbsfg i vậcwqp y ngàgcsk i lấmeys y việctan c chătegk m lo hạizsg nh phúteom c cho dâtwwj n làgcsk m gốeujo c.
Mạizsg nh-Tửfrwf nóuvgr i Nhâtwwj n chi sơavey tíyruw nh bảghyi n thiệctan n. Con ngưyqjg ờuvgr i ta khôlanr ng bao gìphpc ơavey xa đlgcz ưyqjg ợwdps c cápkmj i giápkmj o dụvavh c hồndfs i thơavey ấmeys u. Thơavey ấmeys u củrhcf a Lýjslv Thápkmj i-tổoxwm làgcsk gìphpc ? Mồndfs côlanr i cha, đlgcz ưyqjg ợwdps c nuôlanr i trong chùtzsp a. Chùtzsp a ởbsfg Việctan t-Nam, Trung-quốeujo c, Nhậcwqp t-bảghyi n, tuy cóuvgr đlgcz ờuvgr i sốeujo ng đlgcz ạizsg m bạizsg c, song cung cápkmj ch đlgcz ốeujo i xửfrwf cựztdg c kỳfrvc thanh nhãtrch , khoan hòlanr a, từrwlj ápkmj i. Ngưyqjg ờuvgr i đlgcz ãtrch sốeujo ng trong khung cảghyi nh mộjslv t ngôlanr i chùtzsp a từrwlj nhỏoofb , sau nàgcsk y khôlanr ng thểjzjy nàgcsk o bỏoofb đlgcz ưyqjg ợwdps c nếvoem p sốeujo ng đlgcz óuvgr (Trừrwlj nhữmeys ng ngưyqjg ờuvgr i đlgcz i tu phápkmj giớhvxc i). Cho nêbakv n trong suốeujo t 19 nătegk m trịhvxc vìphpc , ngàgcsk i khôlanr ng bao giờuvgr quêbakv n nhiệctan m vụvavh mộjslv t Phậcwqp t-tửfrwf , làgcsk luôlanr n hoằwskm ng dưyqjg ơavey ng đlgcz ạizsg o phápkmj p: truyềssus n in kinh sápkmj ch, xâtwwj y chùtzsp a, cùtzsp ng trùtzsp ng tu chùtzsp a.
Vềssus cuốeujo i đlgcz ờuvgr i, bịhvxc ảghyi nh hưyqjg ởbsfg ng củrhcf a cápkmj c con, ngàgcsk i đlgcz ồndfs ng ýjslv cho cápkmj c vịhvxc hoàgcsk ng-tửfrwf phápkmj t triểjzjy n kinh tếvoem , huấmeys n luyệctan n thanh niêbakv n, mưyqjg u đlgcz òlanr i lạizsg i phầrwlj n đlgcz ấmeys t bịhvxc Trung-nguyêbakv n chiếvoem m mấmeys t từrwlj thờuvgr i Lĩcmpc nh-nam. Ngưyqjg ờuvgr i chủrhcf xưyqjg ớhvxc ng làgcsk hòlanr ang-tửfrwf thứgwdx nhìphpc , tưyqjg ớhvxc c phong Khai-quốeujo c vưyqjg ơavey ng. Chứgwdx ngàgcsk i, thìphpc ngàgcsk i chủrhcf trưyqjg ơavey ng cầrwlj n giữmeys lấmeys y mảghyi nh đlgcz ấmeys t Đbcbl ạizsg i-Việctan t làgcsk đlgcz ủrhcf rồndfs i. Gâtwwj y chiếvoem n tranh, chỉjjqx thêbakv m núteom i xưyqjg ơavey ng, sôlanr ng mápkmj u, màgcsk cóuvgr đlgcz òlanr i lạizsg i đlgcz ưyqjg ợwdps c đlgcz ấmeys t cũavey cũavey ng khóuvgr giữmeys .
Thanh-Mai hỏoofb i Nùtzsp ng-Sơavey n tửfrwf :
- Đbcbl ạizsg i sưyqjg bápkmj , chíyruw hưyqjg ớhvxc ng đlgcz òlanr i lạizsg i đlgcz ấmeys t tổoxwm củrhcf a anh cảghyi khởbsfg i nguồndfs n từrwlj đlgcz âtwwj u? Vàgcsk từrwlj bao gìphpc ơavey ?
Nùtzsp ng-Sơavey n tửfrwf nóuvgr i sẽztdg vàgcsk o tai nàgcsk ng:
- Bắzsch t đlgcz ầrwlj u vàgcsk o niêbakv n hiệctan u Thuậcwqp n-thiêbakv n thứgwdx 4 (1013) tứgwdx c nătegk m Qúteom i-Sửfrwf u, bêbakv n Trung-nguyêbakv n nhằwskm m niêbakv n hiệctan u Đbcbl ạizsg i-trung Tưyqjg ờuvgr ng-phùtzsp thứgwdx 6 (đlgcz ờuvgr i vua Tốeujo ng Thầrwlj n-tôlanr ng). Vưyqjg ơavey ng gia đlgcz ưyqjg ợwdps c 13 tuổoxwm i. Nhâtwwj n quan thápkmj i-phóuvgr giảghyi ng Bắzsch c-sửfrwf , Nam-sửfrwf cho cápkmj c hoàgcsk ng tửfrwf nghe, vớhvxc i sựztdg chứgwdx ng kiếvoem n củrhcf a hoàgcsk ng-thưyqjg ợwdps ng. Khi giảghyi ng đlgcz ếvoem n đlgcz ọkqmc an vua An-dưyqjg ơavey ng sai Trung-tíyruw n hầrwlj u cầrwlj m quâtwwj n, diệctan t 50 vạizsg n quâtwwj n Tầrwlj n, giếvoem t Đbcbl ồndfs Thưyqjg ởbsfg Thiêbakv n-cấmeys m-sơavey n. Cápkmj c hoàgcsk ng-tửfrwf khápkmj c khôlanr ng nóuvgr i gìphpc . Chỉjjqx riêbakv ng Vưyqjg ơavey ng-gia đlgcz ặsuoc t câtwwj u hỏoofb i : Tạizsg i sao sau khi thắzsch ng giặsuoc c, vua An-Dưyqjg ơavey ng khôlanr ng nhâtwwj n đlgcz óuvgr chiếvoem m lạizsg i vùtzsp ng Tưyqjg ợwdps ng-quậcwqp n, Nam-hảghyi i, Hợwdps p-phốeujo ? . Hoàgcsk ng-thưyqjg ợwdps ng nhâtwwj n đlgcz óuvgr hỏoofb i cápkmj c con : Nếvoem u cápkmj c con làgcsk vua An-dưyqjg ơavey ng, cápkmj c con sẽztdg làgcsk m gìphpc ? . Thápkmj i-tửfrwf Phậcwqp t-Mãtrch đlgcz ápkmj p : Con hàgcsk nh đlgcz ộjslv ng nhưyqjg vua An-dưyqjg ơavey ng, giữmeys vữmeys ng phầrwlj n đlgcz ấmeys t còlanr n lạizsg i, vỗwzok vềssus trătegk m họkqmc . Cápkmj c thápkmj i tửfrwf khápkmj c im lặsuoc ng khôlanr ng cóuvgr ýjslv kiếvoem n. Riêbakv ng Vưyqjg ơavey ng-gia, ngưyqjg ờuvgr i khảghyi ng khápkmj i : Trung-nguyêbakv n vớhvxc i Lĩcmpc nh-nam vốeujo n phâtwwj n cưyqjg ơavey ng giớhvxc i từrwlj thờuvgr i vua Đbcbl ếvoem -Minh, lấmeys y Ngũavey -lĩcmpc nh làgcsk m mốeujo c. Trung-nguyêbakv n trảghyi i qua Hoàgcsk ng-đlgcz ếvoem , Hạizsg , Thưyqjg ơavey ng, Chu, Tầrwlj n. Lĩcmpc nh-nam trảghyi i qua triềssus u Hồndfs ng-Bàgcsk ng, Thụvavh c. Tiếvoem ng nóuvgr i, vătegk n tựztdg , phong tụvavh c, cho đlgcz ếvoem n ătegk n uốeujo ng, y phụvavh c khápkmj c nhau. Tầrwlj n Thủrhcf y-Hoàgcsk ng thốeujo ng nhấmeys t Trung-nguyêbakv n còlanr n chưyqjg a cho làgcsk đlgcz ủrhcf . Y muốeujo n xâtwwj m lătegk ng Lĩcmpc nh-nam. Nếvoem u cứgwdx nhưyqjg ờuvgr ng nhịhvxc n mãtrch i, rồndfs i mộjslv t ngàgcsk y kia nưyqjg ớhvxc c khôlanr ng còlanr n. Nếvoem u con làgcsk vua An-dưyqjg ơavey ng, con sẽztdg chỉjjqx nh bịhvxc binh mãtrch , thừrwlj a thắzsch ng, tiếvoem n lêbakv n đlgcz uổoxwm i giặsuoc c Tầrwlj n đlgcz òlanr i lạizsg i đlgcz ấmeys t cũavey .
Thanh-Mai gậcwqp t đlgcz ầrwlj u:
- Tuyệctan t! Thếvoem hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng phápkmj n gìphpc ?
—Ngàgcsk i gậcwqp t đlgcz ầrwlj u khen : Khíyruw hùtzsp ng, tríyruw dũavey ng. Tiếvoem c rằwskm ng vua An-dưyqjg ơavey ng khôlanr ng làgcsk m thếvoem . Tiếvoem p đlgcz ếvoem n khi quan thápkmj i-phóuvgr giảghyi ng tớhvxc i thờuvgr i Lĩcmpc nh-nam, đlgcz ếvoem n đlgcz oạizsg n côlanr ng-chúteom a Gia-Hưyqjg ng đlgcz em quâtwwj n đlgcz ịhvxc nh diệctan t nhàgcsk Hápkmj n, cai trịhvxc Trung-nguyêbakv n. Vưyqjg ơavey ng-gia suýjslv t xoa khoan khoápkmj i trong lòlanr ng. Hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng lạizsg i hỏoofb i ýjslv kiếvoem n cápkmj c con. Thápkmj i-tửfrwf Phậcwqp t-Mãtrch khen vua Trưyqjg ng cóuvgr quyếvoem t đlgcz ịhvxc nh sápkmj ng suốeujo t làgcsk rúteom t quâtwwj n vềssus . Vưyqjg ơavey ng-gia lạizsg i khôlanr ng đlgcz ồndfs ng ýjslv . Ngưyqjg ờuvgr i nóuvgr i Nếvoem u con làgcsk vua Trưyqjg ng, con truyềssus n lệctan nh cho côlanr ng chúteom a Nguyệctan t-đlgcz ứgwdx c từrwlj Tưyqjg ợwdps ng-quậcwqp n hợwdps p vớhvxc i Vưyqjg ơavey ng Nguyêbakv n từrwlj Thụvavh c đlgcz ápkmj nh ra ngảghyi Trưyqjg ờuvgr ng-an. Côlanr ng chúteom a Phậcwqp t-Nguyệctan t vưyqjg ợwdps t Trưyqjg ờuvgr ng-giang đlgcz ápkmj nh chiếvoem m Kinh-châtwwj u. Thờuvgr i trưyqjg ớhvxc c, Triệctan u-Đbcbl àgcsk chẳcwqp ng từrwlj ng đlgcz em quâtwwj n đlgcz ápkmj nh Nam-quậcwqp n, Trưyqjg ờuvgr ng-sa đlgcz óuvgr sao? Còlanr n đlgcz ạizsg i-tưyqjg -mãtrch Đbcbl àgcsk o Kỳfrvc , tểjzjy -tưyqjg ớhvxc ng Phưyqjg ơavey ng-Dung đlgcz em quâtwwj n theo tiếvoem p việctan n. Côlanr ng chúteom a Thápkmj nh-Thiêbakv n vưyqjg ợwdps t Nam-hảghyi i đlgcz ápkmj nh vàgcsk o vùtzsp ng Triếvoem t-giang. Nhưyqjg vậcwqp y chắzsch c chắzsch n Quang-Vũavey phảghyi i bỏoofb Lạizsg c-dưyqjg ơavey ng màgcsk chạizsg y. Ta chia Trung-nguyêbakv n làgcsk m ba. Phầrwlj n phíyruw a Tâtwwj y trảghyi cho Thụvavh c. Phíyruw a Đbcbl ôlanr ng giao cho Hợwdps p-phốeujo lụvavh c hiệctan p. Trung-nguyêbakv n chia làgcsk m ba đlgcz ápkmj nh nhau. Lĩcmpc nh-nam ta yêbakv n ổoxwm n. Chỉjjqx cầrwlj n mưyqjg ờuvgr i nătegk m, bấmeys y gìphpc ơavey Trung-nguyêbakv n cóuvgr thốeujo ng nhấmeys t ta khôlanr ng sợwdps họkqmc nữmeys a .
Thanh-Mai lắzsch c đlgcz ầrwlj u:
- Khôlanr ng đlgcz ưyqjg ợwdps c rồndfs i. Chắzsch c chắzsch n vưyqjg ơavey ng gia vớhvxc i anh cảghyi sẽztdg cãtrch i nhau lớhvxc n.
Nùtzsp ng-Sơavey n tửfrwf ngạizsg c nhiêbakv n:
- Sau chápkmj u biếvoem t?
- Chápkmj u đlgcz oápkmj n vậcwqp y thôlanr i. Thápkmj i-tửfrwf Phậcwqp t-Mãtrch nhưyqjg têbakv n mang, vớhvxc i lòlanr ng dạizsg nhâtwwj n từrwlj củrhcf a Phậcwqp t-tửfrwf , chắzsch c chắzsch n sẽztdg khôlanr ng chấmeys p nhậcwqp n đlgcz ưyqjg ờuvgr ng lốeujo i chiếvoem n tranh. Hơavey n nữmeys a Thápkmj i-tửfrwf Phậcwqp t-Mãtrch sợwdps phụvavh hoàgcsk ng chấmeys p nhậcwqp n đlgcz ưyqjg ờuvgr ng lốeujo i củrhcf a anh cảghyi . Khi đlgcz ưyqjg ờuvgr ng lốeujo i đlgcz óuvgr đlgcz ưyqjg ợwdps c thi hàgcsk nh, đlgcz ưyqjg ơavey ng nhiêbakv n anh cảghyi sẽztdg làgcsk ngưyqjg ờuvgr i cầrwlj m quâtwwj n. Dùtzsp thápkmj i-tửfrwf cóuvgr tin anh cảghyi mấmeys y chătegk ng nữmeys a, thìphpc cápkmj i gưyqjg ơavey ng sau khi Lêbakv Hoàgcsk n chếvoem t, Long-Đbcbl ĩcmpc nh giếvoem t anh tranh ngôlanr i vua cũavey ng làgcsk m cho thápkmj i-tửfrwf sợwdps rằwskm ng em nắzsch m quyềssus n, ngôlanr i vua củrhcf a mìphpc nh lung lay.
- Đbcbl úteom ng thếvoem . Nghe em phápkmj t biểjzjy u, mặsuoc t thápkmj i-tửfrwf nhợwdps t nhạizsg t, tỏoofb ýjslv khôlanr ng vui. Chápkmj u nêbakv n biếvoem t tấmeys t cảghyi vua Trung-quốeujo c cũavey ng nhưyqjg Đbcbl ạizsg i-Việctan t, đlgcz ưyqjg ơavey ng thờuvgr i trịhvxc vìphpc , đlgcz ềssus u chỉjjqx đlgcz ịhvxc nh trừrwlj quâtwwj n, sau kếvoem nghiệctan p. Trừrwlj quâtwwj n đlgcz ưyqjg ợwdps c gọkqmc i làgcsk thápkmj i tửfrwf . Song Thuậcwqp n-thiêbakv n hoàgcsk ng đlgcz ếvoem khôlanr ng làgcsk m thếvoem . Tấmeys t cảghyi cápkmj c con trai củrhcf a ngàgcsk i đlgcz ềssus u đlgcz ưyqjg ợwdps c phong thápkmj i tửfrwf . Ngàgcsk i còlanr n ban dụvavh trong cápkmj c em cũavey ng nhưyqjg con, ai tỏoofb ra cóuvgr tàgcsk i trịhvxc quốeujo c, thu phụvavh c đlgcz ưyqjg ợwdps c nhâtwwj n tâtwwj m ta sẽztdg truyềssus n ngôlanr i cho . Vìphpc vậcwqp y giữmeys a cápkmj c vưyqjg ơavey ng cóuvgr sựztdg tranh đlgcz ấmeys u quyếvoem t liệctan t đlgcz ểjzjy đlgcz ưyqjg ợwdps c chỉjjqx đlgcz ịhvxc nh làgcsk trừrwlj quâtwwj n.
- Thếvoem cápkmj c vưyqjg ơavey ng nàgcsk o đlgcz ãtrch đlgcz ưyqjg ợwdps c hoàgcsk ng-đlgcz ếvoem chúteom ýjslv ?
- Khai-thiêbakv n vưyqjg ơavey ng tỏoofb ra làgcsk ngưyqjg ờuvgr i nhâtwwj n từrwlj , rấmeys t đlgcz ưyqjg ợwdps c lòlanr ng cápkmj c bàgcsk hoàgcsk ng hậcwqp u cùtzsp ng thứgwdx phi. Dựztdg c-thápkmj nh vưyqjg ơavey ng võpgzq côlanr ng cao cưyqjg ờuvgr ng, tàgcsk i kiêbakv m vătegk n võpgzq , hiệctan n đlgcz ưyqjg ợwdps c giữmeys quyềssus n Đbcbl ạizsg i-đlgcz ôlanr đlgcz ốeujo c thốeujo ng lĩcmpc nh thủrhcf y quâtwwj n, thàgcsk nh ra cápkmj c quan đlgcz ềssus u cóuvgr ýjslv tôlanr n ngưyqjg ờuvgr i làgcsk m trừrwlj quâtwwj n. Vũavey -đlgcz ứgwdx c vưyqjg ơavey ng lạizsg i làgcsk Binh-bộjslv thưyqjg ợwdps ng thưyqjg , tưyqjg ớhvxc ng soápkmj i nểjzjy phụvavh c. Đbcbl ôlanr ng-chinh vưyqjg ơavey ng làgcsk Lạizsg i-bộjslv thưyqjg ợwdps ng thưyqjg , cai trịhvxc dâtwwj n bằwskm ng đlgcz ạizsg o đlgcz ứgwdx c.
- Hiệctan n chứgwdx c tưyqjg ớhvxc c cápkmj c vưyqjg ơavey ng ra sao?
- Lớhvxc n tuổoxwm i nhấmeys t anh ruộjslv t củrhcf a hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng đlgcz ưyqjg ợwdps c phong Thápkmj i-phóuvgr , trung thưyqjg thịhvxc lang, bìphpc nh chưyqjg ơavey ng sựztdg , Đbcbl ătegk ng-châtwwj u tiếvoem t đlgcz ộjslv sứgwdx , Vũavey -uy vưyqjg ơavey ng . Vưyqjg ơavey ng rấmeys t hiềssus n làgcsk nh, khôlanr ng tranh dàgcsk nh vớhvxc i ai. Thứgwdx đlgcz ếvoem n em hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng, đlgcz ưyqjg ợwdps c phong Thápkmj i bảghyi o, Trung thưyqjg lệctan nh, Đbcbl ạizsg i Đbcbl ôlanr -đlgcz ốeujo c, thốeujo ng lĩcmpc nh thủrhcf y quâtwwj n, Dựztdg c-thápkmj nh vưyqjg ơavey ng . Vưyqjg ơavey ng nhiềssus u mưyqjg u, lắzsch m mẹwzok o, thâtwwj n vớhvxc i Tốeujo ng triềssus u.
- Nhưyqjg vậcwqp y vềssus võpgzq chứgwdx c, cấmeys p bựztdg c Dựztdg c-thápkmj nh vưyqjg ơavey ng cao hơavey n Vũavey -uy vưyqjg ơavey ng. Còlanr n vềssus vătegk n, Dựztdg c-thápkmj nh thấmeys p hơavey n Vũavey -uy mộjslv t bậcwqp c.
- Đbcbl úteom ng thếvoem . Thápkmj i tửfrwf trưyqjg ởbsfg ng Phậcwqp t-Mãtrch đlgcz ưyqjg ợwdps c phong Thápkmj i phóuvgr , thưyqjg ợwdps ng thưyqjg lệctan nh, bìphpc nh chưyqjg ơavey ng sựztdg , Long-thàgcsk nh tiếvoem t đlgcz ộjslv sứgwdx , Khai-Thiêbakv n vưyqjg ơavey ng . Thápkmj i tửfrwf thứgwdx nhìphpc làgcsk chủrhcf nhâtwwj n bầrwlj n đlgcz ạizsg o mớhvxc i đlgcz ưyqjg ợwdps c phong Thápkmj i-úteom y, Thưyqjg ợwdps ng-trụvavh quốeujo c, chưyqjg ởbsfg ng quảghyi n Khu-mậcwqp t việctan n, Phụvavh -quốeujo c đlgcz ạizsg i tưyqjg ớhvxc ng quâtwwj n, Tổoxwm ng-đlgcz ốeujo c binh mãtrch , Khai-quốeujo c vưyqjg ơavey ng .
Thanh-Mai hiểjzjy u ra:
- Nhưyqjg vậcwqp y anh cảghyi tiểjzjy u nữmeys đlgcz ưyqjg ợwdps c phong chứgwdx c lớhvxc n nhấmeys t. Vătegk n chỉjjqx thua Thápkmj i-sưyqjg . Võpgzq ngưyqjg ờuvgr i lêbakv n tớhvxc i Phụvavh -quốeujo c đlgcz ạizsg i tưyqjg ớhvxc ng quâtwwj n, tứgwdx c tộjslv t đlgcz ỉjjqx nh. Đbcbl ãtrch vậcwqp y còlanr n lĩcmpc nh Khu-mậcwqp t việctan n. Hàgcsk , quan trọkqmc ng đlgcz ấmeys y. Còlanr n ýjslv kiếvoem n cápkmj c quan vềssus việctan c lậcwqp p trừrwlj quâtwwj n?
- Tạizsg Sơavey n lĩcmpc nh Nộjslv i-đlgcz iệctan n chỉjjqx huy sứgwdx , Khu-mậcwqp t việctan n sứgwdx , thốeujo ng lĩcmpc nh Ngựztdg -lâtwwj m quâtwwj n, chỉjjqx biếvoem t cóuvgr vưyqjg ơavey ng gia. Quan Tưyqjg -đlgcz ồndfs , kiêbakv m thịhvxc trung Tảghyi Bộjslv c-xạizsg Trầrwlj n Nam-Sơavey n đlgcz ứgwdx ng giữmeys a. Quan Tưyqjg -khôlanr ng kiêbakv m Thịhvxc - trung, thưyqjg ợwdps ng thưyqjg Hữmeys u Bộjslv c-xạizsg Đbcbl àgcsk o Kiếvoem n thâtwwj n Khai-Thiêbakv n vưyqjg ơavey ng. Quan Thápkmj i-sưyqjg Trầrwlj n Phưyqjg ơavey ng thâtwwj n Vũavey -đlgcz ứgwdx c vưyqjg ơavey ng. Đbcbl ôlanr nguyêbakv n-soápkmj i Đbcbl àgcsk m Can thốeujo ng lĩcmpc nh thậcwqp p đlgcz ạizsg o Thiêbakv n-tửfrwf binh thâtwwj n vớhvxc i Dựztdg c-thápkmj nh vưyqjg ơavey ng.
- Nhưyqjg vậcwqp y cho đlgcz ếvoem n giờuvgr phúteom t nàgcsk y hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng vẫuvgr n chưyqjg a quyếvoem t đlgcz ịhvxc nh đlgcz ấmeys ng trừrwlj quâtwwj n?
- Nguyêbakv n do, nhưyqjg côlanr nưyqjg ơavey ng đlgcz ãtrch biếvoem t. Đbcbl ếvoem n thápkmj ng tápkmj m nàgcsk y, cápkmj c đlgcz ạizsg i tôlanr n sưyqjg võpgzq họkqmc c hộjslv i nhau ởbsfg Thătegk ng-long, quyếvoem t đlgcz ịhvxc nh việctan c phùtzsp Lêbakv , phùtzsp Lýjslv . Cápkmj i nguy nhấmeys t củrhcf a hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng làgcsk phápkmj i Đbcbl ôlanr ng-a, phápkmj i Sàgcsk i-sơavey n. Cho nêbakv n hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng truyềssus n chỉjjqx cho cápkmj c thápkmj i tửfrwf , rằwskm ng ai thu phụvavh c đlgcz ưyqjg ợwdps c, hoặsuoc c hoápkmj giảghyi i đlgcz ưyqjg ợwdps c hai mũavey i dùtzsp i nàgcsk y, ngàgcsk i sẽztdg truyềssus n ngôlanr i cho.
Ômeys ng ngừrwlj ng lạizsg i mộjslv t lápkmj t rồndfs i tiếvoem p:
- Vưyqjg ơavey ng gia rấmeys t hàgcsk o phóuvgr ng, ngưyqjg ờuvgr i đlgcz em hếvoem t củrhcf a cảghyi i riêbakv ng tưyqjg bápkmj n đlgcz i, dùtzsp ng tiềssus n đlgcz óuvgr tu bổoxwm đlgcz ềssus n thờuvgr cápkmj c anh hùtzsp ng thờuvgr i Lĩcmpc nh-nam. Theo luậcwqp t củrhcf a bảghyi n triềssus u, khi cápkmj c thápkmj i tửfrwf mưyqjg ờuvgr i ba tuổoxwm i đlgcz ưyqjg ợwdps c mởbsfg phủrhcf đlgcz ệctan riêbakv ng, tuyểjzjy n vưyqjg ơavey ng phi. Thápkmj i-tửfrwf Phậcwqp t-Mãtrch nătegk m mưyqjg ờuvgr i hai tuổoxwm i đlgcz ãtrch tuyểjzjy n bẩkwlt y bàgcsk chíyruw nh-phi, hai mưyqjg ơavey i bốeujo n phi-tầrwlj n, hơavey n trătegk m mỹfrvc -nữmeys . Khi hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng tỏoofb ýjslv kéfdnm n vưyqjg ơavey ng-phi cho vưyqjg ơavey ng-gia. Vưyqjg ơavey ng-gia khôlanr ng muốeujo n vưyqjg ớhvxc ng víyruw u thêbakv nhi sớhvxc m. Ngưyqjg ờuvgr i hỏoofb i ýjslv kiếvoem n đlgcz ạizsg i-sưyqjg Huệctan -Sinh. Đbcbl ạizsg i-sưyqjg đlgcz ồndfs ng ýjslv vớhvxc i Vưyqjg ơavey ng-gia. Hôlanr m sau vàgcsk o chầrwlj u hoàgcsk ng-thưyqjg ợwdps ng vớhvxc i hoàgcsk ng-hậcwqp u, vưyqjg ơavey ng-gia tâtwwj u : « Con sinh ra đlgcz ưyqjg ợwdps c cápkmj i may mắzsch n hơavey n phụvavh hoàgcsk ng, vìphpc đlgcz ãtrch làgcsk con vua. Phụvavh -hoàgcsk ng thìphpc mồndfs côlanr i, nghèjzjy o khổoxwm . Nếvoem u nay con vộjslv i say mùtzsp i phúteom qúteom i, rồndfs i mai mộjslv t chíyruw khíyruw đlgcz i. Vìphpc vậcwqp y con luôlanr n nhớhvxc đlgcz ếvoem n việctan c phụvavh hoàgcsk ng lậcwqp p nghiệctan p gian lao. Con xin phụvavh hoàgcsk ng cho con khoan việctan c thêbakv nhi íyruw t nătegk m đlgcz ãtrch . Vảghyi hiệctan n con đlgcz ang luyệctan n Thiềssus n-côlanr ng, nếvoem u sắzsch c dụvavh c vàgcsk o, thìphpc còlanr n đlgcz âtwwj u côlanr ng lựztdg c nữmeys a. » Hoàgcsk ng-thưyqjg ợwdps ng khôlanr ng ngớhvxc t khen ngợwdps i vưyqjg ơavey ng-gia.
- Nhưyqjg ng đlgcz êbakv m ấmeys y hoàgcsk ng-hậcwqp u Tápkmj -Quốeujo c tâtwwj u rằwskm ng : Vưyqjg ơavey ng-gia dốeujo i cha lừrwlj a mẹwzok . Vìphpc vưyqjg ơavey ng-gia tuy tậcwqp p Thiềssus n-côlanr ng Tiêbakv u-sơavey n thựztdg c, song chưyqjg a đlgcz ếvoem n trìphpc nh đlgcz ộjslv phảghyi i kiêbakv ng nữmeys sắzsch c.
Thanh-Mai hỏoofb i:
- Hoàgcsk ng-hậcwqp u thiêbakv n vịhvxc con trưyqjg ởbsfg ng hạizsg i con thứgwdx sao?
- Khôlanr ng phảghyi i thếvoem . Hoàgcsk ng-thưyqjg ợwdps ng cóuvgr ba hoàgcsk ng-hậcwqp u. Hoàgcsk ng-hậcwqp u Tápkmj -Quốeujo c sinh ra Khai-Thiêbakv n vưyqjg ơavey ng. Còlanr n hoàgcsk ng-hậcwqp u Lậcwqp p-Nguyêbakv n sinh ra vưyqjg ơavey ng-gia. Hoàgcsk ng hậcwqp u Tápkmj -quốeujo c làgcsk côlanr ng chúteom a củrhcf a vua Lêbakv Đbcbl ạizsg i-hàgcsk nh.
Nùtzsp ng-Sơavey n tửfrwf ngừrwlj ng lạizsg i mộjslv t lúteom c, rồndfs i tiếvoem p:
- Khi nghe tâtwwj u nhưyqjg vậcwqp y, hoàgcsk ng-thưyqjg ợwdps ng giậcwqp n lắzsch m. Đbcbl ang đlgcz êbakv m triệctan u vưyqjg ơavey ng-gia vàgcsk o. Ngàgcsk i khôlanr ng nóuvgr i khôlanr ng rằwskm ng ra chiêbakv u Phổoxwm -quang chưyqjg ởbsfg ng đlgcz ápkmj nh vàgcsk o vai vưyqjg ơavey ng-gia. Vưyqjg ơavey ng-gia vậcwqp n côlanr ng chịhvxc u đlgcz òlanr n.
Thanh-Mai ngạizsg c nhiêbakv n:
- Thếvoem nghĩcmpc a làgcsk gìphpc ?
- Võpgzq nghệctan củrhcf a vưyqjg ơavey ng-gia đlgcz ềssus u do hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng dạizsg y. Võpgzq côlanr ng củrhcf a hoàgcsk ng-thưyqjg ợwdps ng gốeujo c từrwlj Tiêbakv u-sơavey n. Nguyêbakv n trưyqjg ớhvxc c đlgcz âtwwj y việctan c dạizsg y nộjslv i côlanr ng cho tụvavh c gia đlgcz ệctan tửfrwf vàgcsk Phậcwqp t-gia đlgcz ệctan tửfrwf hoàgcsk n toàgcsk n giốeujo ng nhau. Đbcbl ếvoem n đlgcz ờuvgr i tổoxwm thứgwdx tápkmj m, làgcsk ngàgcsk i Vôlanr -Ngạizsg i, thìphpc cóuvgr sựztdg thay đlgcz ổoxwm i. Tụvavh c gia đlgcz ệctan tửfrwf tậcwqp p Thiềssus n-lựztdg c, ápkmj p dụvavh ng vàgcsk o việctan c tậcwqp p võpgzq . Còlanr n Phậcwqp t-gia đlgcz ệctan tửfrwf họkqmc c Thiềssus n-tuệctan làgcsk m chíyruw nh, Thiềssus n-lựztdg c làgcsk m phụvavh . Vìphpc Thiềssus n-tuệctan đlgcz ểjzjy đlgcz i vàgcsk o con đlgcz ưyqjg ờuvgr ng giảghyi i thoápkmj t. Hoàgcsk ng-thưyqjg ợwdps ng chỉjjqx đlgcz ưyqjg ợwdps c dạizsg y Thiềssus n-lựztdg c thìphpc khôlanr ng kiêbakv ng nữmeys sắzsch c. Bâtwwj y giờuvgr nghe Vưyqjg ơavey ng-gia nóuvgr i tậcwqp p Thiềssus n-côlanr ng kiêbakv ng nữmeys sắzsch c, rồndfs i nghe hoàgcsk ng hậcwqp u Lậcwqp p-Quốeujo c tâtwwj u vậcwqp y, ngàgcsk i mớhvxc i ra chiêbakv u, đlgcz ểjzjy thửfrwf côlanr ng lựztdg c vưyqjg ơavey ng-gia. Khi chưyqjg ởbsfg ng đlgcz ápkmj nh xuốeujo ng, mộjslv t kìphpc nh lựztdg c nhu hòlanr a làgcsk m tiêbakv u tan côlanr ng lựztdg c hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng. Ngàgcsk i mỉjjqx m cưyqjg ờuvgr i hỏoofb i vưyqjg ơavey ng-gia : « Thựztdg c làgcsk đlgcz ạizsg i phúteom c. Con đlgcz ịhvxc nh đlgcz i tu chătegk ng? Cao nhâtwwj n nàgcsk o trong bảghyi n phápkmj i đlgcz ãtrch thu con làgcsk m đlgcz ệctan tửfrwf . » Vưyqjg ơavey ng-gia nóuvgr i thựztdg c làgcsk đlgcz ạizsg i-sưyqjg Huệctan -Sinh. Hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng nghe vậcwqp y thìphpc tưyqjg ơavey i néfdnm t mặsuoc t phápkmj n : « Đbcbl ạizsg i sưyqjg huynh ta gớhvxc m thựztdg c, nhậcwqp n con làgcsk m đlgcz ệctan tửfrwf màgcsk dấmeys u ta. Đbcbl ạizsg i phúteom c, ta đlgcz ôlanr ng con, mong cóuvgr ngưyqjg ờuvgr i đlgcz i tu mang phúteom c vềssus cho giòlanr ng họkqmc . Khôlanr ng ngờuvgr con làgcsk ngưyqjg ờuvgr i ta ưyqjg ớhvxc c nguyệctan n. Tuy vậcwqp y, con phảghyi i ởbsfg trầrwlj n thếvoem mộjslv t thờuvgr i gian, cứgwdx u dâtwwj n, đlgcz ộjslv nưyqjg ớhvxc c đlgcz ãtrch , rồndfs i hãtrch y hạizsg c nộjslv i mâtwwj y ngàgcsk . » Hôlanr m sau hoàgcsk ng thưyqjg ợwdps ng ban chỉjjqx cho vưyqjg ơavey ng-gia trấmeys n nhậcwqp m vùtzsp ng Trưyqjg ờuvgr ng-yêbakv n.
Thanh-Mai nghe đlgcz ếvoem n đlgcz âtwwj y, lòlanr ng nàgcsk ng nổoxwm i lêbakv n cơavey n bãtrch o tápkmj p. Nàgcsk ng tựztdg hỏoofb i:
- Nhưyqjg vậcwqp y anh cảghyi đlgcz i tu chătegk ng? Nếvoem u đlgcz ịhvxc nh đlgcz i tu, sao còlanr n theo đlgcz uổoxwm i ta ởbsfg Trưyqjg ờuvgr ng-yêbakv n, gửfrwf i hoa tặsuoc ng mấmeys y thápkmj ng liềssus n? Rồndfs i chàgcsk ng đlgcz ềssus thơavey ởbsfg gốeujo c đlgcz àgcsk o tỏoofb ýjslv thưyqjg ơavey ng nhớhvxc ta? Rồndfs i hôlanr m rồndfs i, trêbakv n núteom i Chung-chinh, đlgcz ãtrch cùtzsp ng ta tâtwwj m tìphpc nh gầrwlj n trọkqmc n đlgcz êbakv m. Ta phảghyi i dòlanr mớhvxc i đlgcz ưyqjg ợwdps c.
Thanh-Mai hỏoofb i tiếvoem p tụvavh c :
- Thìphpc ra thếvoem . Từrwlj qua đlgcz ếvoem n giờuvgr chápkmj u cứgwdx thắzsch c mắzsch c tạizsg i sao anh cảghyi tuổoxwm i đlgcz ãtrch hai mưyqjg ơavey i bẩkwlt y màgcsk chưyqjg a tuyểjzjy n phi-tầrwlj n. Ai ngờuvgr anh cảghyi vưyqjg ợwdps t ra ngoàgcsk i đlgcz ờuvgr i sốeujo ng thếvoem tụvavh c. Khôlanr ng biếvoem t anh cảghyi chápkmj u đlgcz ãtrch thụvavh giớhvxc i tỳfrvc -kheo chưyqjg a?
- Vưyqjg ơavey ng-gia muốeujo n, màgcsk đlgcz ạizsg i-sưyqjg Huệctan -Sinh chưyqjg a cho. Đbcbl ạizsg i-sưyqjg muốeujo n Vưyqjg ơavey ng-gia trảghyi hiếvoem u cha mẹwzok , trảghyi hiếvoem u đlgcz ấmeys t nưyqjg ớhvxc c đlgcz ãtrch .
Nguyễ
- Nà
Hà
- Anh thắ
Nguyễ
- Thuậ
Thiệ
- Tư
- Thì
Trầ
- Sai, vừ
Nguyễ
- Cậ
Nguyê
Quan trọ
Thiệ
- Chị
Nguyễ
Vừ
- Kì
Nguyễ
- Hai thằ
Thiệ
- Ta đ
Đ
- Khô
Đ
Bấ
Song việ
Hồ
Y hỏ
- Nguyễ
Nguyễ
- Đ
Đ
- Anh ơ
Nguyễ
- Đ
Đ
Xe đ
- Bọ
Mọ
- Miễ
Hơ
Cứ
Lý
Gió
Đ
Quan tổ
- Tạ
Tạ
—Quan tổ
Câ
Mộ
- Khả
Mỹ
- Cả
Nó
Bá
Lă
Lă
Mỹ
Theo đ
Cứ
Sự
Vạ
Việ
Xuấ
Mạ
Về
Thanh-Mai hỏ
- Đ
Nù
- Bắ
Thanh-Mai gậ
- Tuyệ
—Ngà
Thanh-Mai lắ
- Khô
Nù
- Sau chá
- Chá
- Đ
- Thế
- Khai-thiê
- Hiệ
- Lớ
- Như
- Đ
Thanh-Mai hiể
- Như
- Tạ
- Như
- Nguyê
Ô
- Vư
- Như
Thanh-Mai hỏ
- Hoà
- Khô
Nù
- Khi nghe tâ
Thanh-Mai ngạ
- Thế
- Võ
Thanh-Mai nghe đ
- Như
Thanh-Mai hỏ
- Thì
- Vư
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.