Hàgpyg Thiệbpqd n-Lãvtjn m, Trầrlnd n Anh ngồkpgk i trêagxr n lưbyra ng ngựtqoh a hưbyra ớdtcv ng mắfugf t nhìnmuk n xuốkrsk ng con đjxmi ưbyra ờdzmf ng dẫgrdo n tớdtcv i châxgad n núkiku i. Bêagxr n cạsxgo nh nólewj , Nguyễoxvm n Kháoxvm nh cũqbvc ng nhìnmuk n theo.
Nguyễoxvm n Kháoxvm nh hỏzcao i:
- Nàgpyg y cậpphs u. Tônqsv i thấeizs y cậpphs u còcknz n nhỏzcao tuổnqsv i. Chắfugf c khônqsv ng phảrujp i bạsxgo n hữwubk u củxxkm a quan Đlvly iệbpqd n-tiềytzp n chỉxiar -huy-sứbpqd . Khuônqsv n mặfugf t cậpphs u cũqbvc ng khônqsv ng giốkrsk ng ngưbyra ờdzmf i, chắfugf c chẳfnhz ng phảrujp i anh em ruộbxas t. Tạsxgo i sao cậpphs u lạsxgo i gọhmhk i ngưbyra ờdzmf i bằlqey ng anh hai?
- Thuậpphs n-thiêagxr n cửttec u hùjvym ng nghe kêagxr u thựtqoh c. Tạsxgo chỉxiar huy sứbpqd thìnmuk hùjvym ng nghe đjxmi ưbyra ợsqcz c. Còcknz n cáoxvm c cậpphs u nhỏzcao quáoxvm , xưbyra ng hùjvym ng nghe khônqsv ng ổnqsv n týtxyh nàgpyg o cảrujp . Thếgpyg chídzmf n ngưbyra ờdzmf i làgpyg nhữwubk ng ai?
Thiệbpqd n-Lãvtjn m cưbyra ờdzmf i nhạsxgo t:
- Tưbyra ớdtcv ng-quâxgad n khinh chúkiku ng tônqsv i nhỏzcao tuổnqsv i khônqsv ng đjxmi áoxvm ng gọhmhk i làgpyg anh hùjvym ng hẳfnhz n? Thếgpyg tônqsv i hỏzcao i tưbyra ớdtcv ng-quâxgad n câxgad u nàgpyg y nhéqbvc . Theo tưbyra ớdtcv ng-quâxgad n thếgpyg nàgpyg o mớdtcv i gọhmhk i làgpyg anh hùjvym ng?
- Thìnmuk nam nhi đjxmi ạsxgo i trưbyra ợsqcz ng phu, làgpyg m nhữwubk ng truyệbpqd n kinh thiêagxr n đjxmi ộbxas ng đjxmi ịowfv a tứbpqd c làgpyg anh hùjvym ng.
Trầrlnd n Anh hừrlnd mộbxas t tiếgpyg ng:
- Sai, vừrlnd a sai vừrlnd a bậpphs y. Tưbyra ớdtcv ng-quâxgad n bảrujp o muốkrsk n thàgpyg nh anh hùjvym ng phảrujp i cólewj hai đjxmi iềytzp u kiệbpqd n. Mộbxas t, phảrujp i làgpyg nam nhi đjxmi ạsxgo i trưbyra ợsqcz ng phu. Hai phảrujp i làgpyg m truyệbpqd n kinh thiêagxr n đjxmi ộbxas ng đjxmi ịowfv a. Thếgpyg vua Trưbyra ng, Lệbpqd -hảrujp i bàgpyg -vưbyra ơgcvr ng cólewj làgpyg nam nhi đjxmi âxgad u? Thếgpyg màgpyg cáoxvm c ngàgpyg i vẫgrdo n làgpyg anh hùjvym ng! Còcknz n tưbyra ớdtcv ng-quâxgad n bảrujp o chúkiku ng tônqsv i còcknz n nhỏzcao khônqsv ng đjxmi áoxvm ng gọhmhk i anh hùjvym ng. Thếgpyg Phùjvym -đjxmi ổnqsv ng Thiêagxr n-vưbyra ơgcvr ng mớdtcv i cólewj mấeizs y tuổnqsv i, đjxmi áoxvm nh giặfugf c Âtqoh n khônqsv ng làgpyg anh hùjvym ng sao? Đlvly iềytzp u tưbyra ớdtcv ng-quâxgad n hỏzcao i chúkiku ng tônqsv i chídzmf n ngưbyra ờdzmf i làgpyg nhữwubk ng ai ưbyra ? Đlvly ểezhs tônqsv i kểezhs têagxr n cho tưbyra ớdtcv ng-quâxgad n nghe. Anh cảrujp tônqsv i họhmhk Lýtxyh têagxr n Long-Bồkpgk .
Nguyễoxvm n Kháoxvm nh nghe đjxmi ếgpyg n chữwubk Long-Bồkpgk , y kinh khiếgpyg p:
- Cậpphs u khônqsv ng đjxmi ưbyra ợsqcz c nólewj i đjxmi ếgpyg n têagxr n húkiku y đjxmi ólewj . Chỉxiar nêagxr n dùjvym ng danh xưbyra ng vưbyra ơgcvr ng-gia hay Khai-quốkrsk c vưbyra ơgcvr ng làgpyg đjxmi ưbyra ợsqcz c rồkpgk i.
Nguyêagxr n vàgpyg o thờdzmf i Lýtxyh , ảrujp nh hưbyra ởcknz ng củxxkm a Nho-giáoxvm o tưbyra ơgcvr ng đjxmi ốkrsk i gầrlnd n bằlqey ng đjxmi ạsxgo o Phậpphs t, chứbpqd khônqsv ng còcknz n thuầrlnd n túkiku y Việbpqd t nhưbyra hồkpgk i Lĩwasy nh-nam nữwubk a. Tụqqtj c lệbpqd kiêagxr ng húkiku y cũqbvc ng theo cáoxvm c văpphs n gia ảrujp nh hưbyra ởcknz ng đjxmi ếgpyg n đjxmi ờdzmf i sốkrsk ng, luậpphs t lệbpqd . Trong gia tộbxas c khi mộbxas t đjxmi ứbpqd a trẻvvgb sinh ra, muốkrsk n đjxmi ặfugf t têagxr n phảrujp i mởcknz gia phảrujp phídzmf a nộbxas i, phídzmf a ngọhmhk ai, xéqbvc t xem têagxr n đjxmi ịowfv nh đjxmi ặfugf t cólewj trùjvym ng vớdtcv i têagxr n củxxkm a tổnqsv tiêagxr n khônqsv ng? Tấeizs t cảrujp nhữwubk ng têagxr n đjxmi ólewj , con cháoxvm u phảrujp i kiêagxr ng khônqsv ng đjxmi ưbyra ợsqcz c nólewj i tớdtcv i, gọhmhk i làgpyg húkiku y. Buộbxas t miệbpqd ng gọhmhk i tớdtcv i làgpyg phạsxgo m húkiku y. Nhưbyra trong nhàgpyg cólewj ônqsv ng cốkrsk têagxr n Minh thìnmuk con cháoxvm u muốkrsk n nólewj i đjxmi ếgpyg n tiếgpyg ng Bìnmuk nh minh phảrujp i nólewj i trệbpqd ch đjxmi i làgpyg Bìnmuk nh manh hay Bìnmuk nh mêagxr nh. Húkiku y nhưbyra vậpphs y gọhmhk i làgpyg húkiku y gia. Khi đjxmi ặfugf t têagxr n con cũqbvc ng phảrujp i xéqbvc t xem cólewj phạsxgo m húkiku y đjxmi ếgpyg n chứbpqd c sắfugf c trong làgpyg ng, trong tổnqsv ng khônqsv ng.
Quan trọhmhk ng hơgcvr n khi nólewj i, cũqbvc ng nhưbyra khi đjxmi ặfugf t têagxr n con phảrujp i kiêagxr ng húkiku y cáoxvm c vịowfv vua, tháoxvm i hậpphs u, hoàgpyg ng hậpphs u, phi tầrlnd n, hoàgpyg ng tửttec , cônqsv ng chúkiku a. Phạsxgo m phảrujp i thìnmuk bịowfv tộbxas i nặfugf ng. Ngàgpyg y xưbyra a đjxmi i thi cũqbvc ng phảrujp i kiêagxr ng húkiku y. Trong khi làgpyg m bàgpyg i, lỡbxas cólewj tiếgpyg ng trùjvym ng âxgad m, trùjvym ng têagxr n vớdtcv i cáoxvm c vịowfv tháoxvm nh trong làgpyg ng Nho nhưbyra Khổnqsv ng-tửttec , Mạsxgo nh-tửttec , cùjvym ng 72 vịowfv tiêagxr n-hiềytzp n, họhmhk ăpphs c têagxr n vua, chúkiku a, cung đjxmi iệbpqd n, tháoxvm i hậpphs u, hoàgpyg ng-hậpphs u v.v. phảrujp i viếgpyg t chữwubk nhỏzcao hơgcvr n, thiếgpyg u mộbxas t néqbvc t vàgpyg đjxmi ềytzp bêagxr n cạsxgo nh câxgad u kídzmf nh khuyếgpyg t nhấeizs t búkiku t. Ngay đjxmi ếgpyg n hồkpgk i thuậpphs t giảrujp còcknz n niêagxr n thiếgpyg u, trứbpqd ơgcvr c năpphs m 1954 tụqqtj c nàgpyg y vẫgrdo n còcknz n. Trong khi nólewj i truyệbpqd n lỡbxas miệbpqd ng gọhmhk i Hưbyra ng-đjxmi ạsxgo o vưbyra ơgcvr ng làgpyg Trầrlnd n Quốkrsk c-Tuấeizs n, lậpphs p tứbpqd c bịowfv phụqqtj huynh mắfugf ng ngay, bắfugf t phảrujp i gọhmhk i làgpyg Đlvly ứbpqd c tháoxvm nh Trầrlnd n hay Hưbyra ng-Đlvly ạsxgo o vưbyra ơgcvr ng. Nólewj i đjxmi ếgpyg n Phạsxgo m Ngũqbvc -Lãvtjn o phảrujp i gọhmhk i làgpyg Phạsxgo m phòcknz mãvtjn .
Thiệbpqd n-Lãvtjn m kểezhs tiếgpyg p, đjxmi ếgpyg n Lýtxyh Mỹxxkm -Linh, Nguyễoxvm n Kháoxvm nh khônqsv ng biếgpyg t làgpyg ai. Y ngơgcvr ngáoxvm c, thìnmuk Trầrlnd n Anh nólewj i:
- Chịowfv tưbyra còcknz n cólewj têagxr n làgpyg Bìnmuk nh-Dưbyra ơgcvr ng.
Nguyễoxvm n Kháoxvm nh àgpyg lêagxr n mộbxas t tiếgpyg ng. Y trốkrsk mắfugf t nhìnmuk n hai đjxmi ứbpqd a trẻvvgb , trong đjxmi ầrlnd u y nghĩwasy khônqsv ng biếgpyg t hai đjxmi ứbpqd a làgpyg m thếgpyg nàgpyg o màgpyg kếgpyg t anh em vớdtcv i hoàgpyg ng tửttec , ngưbyra ờdzmf i hiệbpqd n làgpyg chúkiku a tưbyra ớdtcv ng củxxkm a y, cólewj thểezhs chặfugf t đjxmi ầrlnd u y bấeizs t cứbpqd lúkiku c nàgpyg o. Y làgpyg m hiệbpqd u úkiku y bấeizs y lâxgad u, cũqbvc ng chưbyra a từrlnd ng đjxmi ưbyra ợsqcz c nhìnmuk n mặfugf t hai ngưbyra ờdzmf i, chứbpqd đjxmi ừrlnd ng nólewj i đjxmi ưbyra ợsqcz c tiếgpyg p truyệbpqd n. Màgpyg nay hai thiếgpyg u niêagxr n nàgpyg y lạsxgo i kếgpyg t anh em vớdtcv i vưbyra ơgcvr ng gia, cônqsv ng chúkiku a, ắfugf t chúkiku ng làgpyg con vưbyra ơgcvr ng cônqsv ng, đjxmi ạsxgo i thầrlnd n chứbpqd khônqsv ng tầrlnd m thưbyra ờdzmf ng. Nguyễoxvm n Kháoxvm nh khônqsv ng dáoxvm m coi thưbyra ờdzmf ng chúkiku ng nữwubk a.
Vừrlnd a lúkiku c đjxmi ólewj từrlnd xa xa xuấeizs t hiệbpqd n mộbxas t cỗtphg xe hai ngựtqoh a kéqbvc o. Thiệbpqd n-Lãvtjn m chỉxiar tay nólewj i:
- Kìnmuk a, xa giáoxvm cônqsv ng chúkiku a đjxmi ếgpyg n kìnmuk a.
Nguyễoxvm n Kháoxvm nh cầrlnd m tùjvym vàgpyg rúkiku c lêagxr n hai hồkpgk i. Từrlnd trêagxr n đjxmi ềytzp n thờdzmf Bàgpyg -vưbyra ơgcvr ng, mộbxas t hàgpyg ng ngưbyra ờdzmf i mũqbvc , áoxvm o rựtqoh c rỡbxas đjxmi i xuốkrsk ng. Thiệbpqd n-Lãvtjn m chúkiku ýtxyh thấeizs y gầrlnd n đjxmi ủxxkm mặfugf t quan văpphs n võqbvc tạsxgo i trấeizs n Thanh-hólewj a. Trong đjxmi ólewj cólewj cảrujp An-vũqbvc sứbpqd Đlvly àgpyg m Toáoxvm i-Trạsxgo ng. Cáoxvm c quan văpphs n vũqbvc đjxmi ứbpqd ng xếgpyg p hàgpyg ng hai bêagxr n đjxmi ưbyra ờdzmf ng, dưbyra ớdtcv i cổnqsv ng chàgpyg o kếgpyg t hoa. Mộbxas t ngưbyra ờdzmf i đjxmi ếgpyg n bêagxr n Thiệbpqd n-Lãvtjn m, Trầrlnd n Anh hỏzcao i:
- Hai thằlqey ng quỷjwkk con ăpphs n trộbxas m sao dáoxvm m đjxmi ếgpyg n dâxgad y?
Thiệbpqd n-Lãvtjn m nhậpphs n ra Đlvly àgpyg m An-Hòcknz a. Nólewj cưbyra ờdzmf i nhạsxgo t:
- Ta đjxmi ếgpyg n đjxmi âxgad y vìnmuk theo lệbpqd nh Đlvly iệbpqd n-tiềytzp n chỉxiar huy sứbpqd .
Đlvly àgpyg m An-Hòcknz a vung tay đjxmi ịowfv nh táoxvm t Thiệbpqd n-Lãvtjn m. Tay y vung lêagxr n, nhưbyra ng khônqsv ng hạsxgo xuốkrsk ng đjxmi ưbyra ợsqcz c. Tiếgpyg p theo mộbxas t giọhmhk ng nólewj i uy nghiêagxr m:
- Khônqsv ng thểezhs vônqsv phéqbvc p.
Đlvly àgpyg m An-Hòcknz a quay lạsxgo i nhìnmuk n, thìnmuk ra Nguyễoxvm n Kháoxvm nh dùjvym ng roi ngựtqoh a quấeizs n lấeizs y tay y. Từrlnd lâxgad u An-Hòcknz a ỷjwkk thếgpyg cha làgpyg m đjxmi ạsxgo i thầrlnd n, chịowfv đjxmi ưbyra ợsqcz c tuyểezhs n vàgpyg o cung làgpyg m qúkiku i phi. Y rong chơgcvr i, họhmhk c võqbvc khônqsv ng thàgpyg nh, họhmhk c văpphs n khônqsv ng thônqsv ng. Suốkrsk t ngàgpyg y lêagxr u bêagxr u ởcknz Thăpphs ng-long, ăpphs n quỵnqsv t, nólewj i láoxvm o. Mãvtjn i năpphs m trưbyra ớdtcv c đjxmi âxgad y, nhâxgad n anh ruộbxas t làgpyg Đlvly àgpyg m Toáoxvm i-Trạsxgo ng đjxmi ang từrlnd chứbpqd c Chiêagxr u-thảrujp o-sứbpqd thăpphs ng bổnqsv làgpyg m An-vũqbvc sứbpqd Cửttec u-châxgad n. Y đjxmi ưbyra ợsqcz c anh cho chứbpqd c hiệbpqd u-úkiku y. Tuy chứbpqd c hiệbpqd u-úkiku y nhỏzcao béqbvc . Song y ỷjwkk thếgpyg anh, hếgpyg t đjxmi e dọhmhk a dâxgad n chúkiku ng lạsxgo i trêagxr u ghẹrzgo o con gáoxvm i nhàgpyg làgpyg nh.
Bấeizs y giờdzmf đjxmi ang thờdzmf i thịowfv nh trịowfv triềytzp u Lýtxyh , xãvtjn hộbxas i cólewj kỷjwkk cưbyra ơgcvr ng, quan lạsxgo i cônqsv ng bằlqey ng. Vìnmuk vậpphs y An-Hòcknz a tuy cólewj dựtqoh a thếgpyg cha, anh, chịowfv song khônqsv ng dáoxvm m càgpyg n rỡbxas qúkiku a đjxmi ộbxas . Mấeizs y hônqsv m trưbyra ớdtcv c y đjxmi ưbyra ợsqcz c lệbpqd nh anh, tháoxvm p tùjvym ng sứbpqd bộbxas Tốkrsk ng đjxmi iềytzp u tra vụqqtj sứbpqd bộbxas bịowfv trộbxas m cưbyra ớdtcv p. Sau khi đjxmi iềytzp u tra, y biếgpyg t sứbpqd bộbxas khônqsv ng hềytzp bịowfv mấeizs t trộbxas m. Tráoxvm i lạsxgo i họhmhk sang Đlvly ạsxgo i-Việbpqd t ăpphs n trộbxas m di thưbyra thờdzmf i Lĩwasy nh-nam. Biếgpyg t thếgpyg , nhưbyra ng An-Hòcknz a vẫgrdo n nhắfugf m mắfugf t tuâxgad n theo lệbpqd nh sứbpqd bộbxas . Y sẵqgqp n sàgpyg ng làgpyg m cônqsv ng việbpqd c gian manh, hy vọhmhk ng sứbpqd bộbxas tâxgad u lêagxr n vua Tốkrsk ng, ban cho y chứbpqd c tưbyra ớdtcv c.
Song việbpqd c chưbyra a đjxmi i đjxmi ếgpyg n đjxmi âxgad u. Sứbpqd bộbxas đjxmi ãvtjn trởcknz mặfugf t phong chứbpqd c tưbyra ớdtcv c cho kẻvvgb mớdtcv i trưbyra ớdtcv c đjxmi ólewj mấeizs y gìnmuk ơgcvr còcknz n làgpyg tộbxas i nhâxgad n. Sứbpqd bộbxas làgpyg m ngưbyra ợsqcz c, coi y nhưbyra mộbxas t thứbpqd tônqsv i mọhmhk i ngu hèjwkk n. Y cảrujp m thấeizs y cay đjxmi ắfugf ng, vìnmuk bịowfv vắfugf t chanh, bỏzcao vỏzcao . Giữwubk a lúkiku c cay đjxmi ắfugf ng. Y gặfugf p lạsxgo i Trầrlnd n Anh, Hàgpyg Thiệbpqd n-Lãvtjn m làgpyg hai đjxmi ứbpqd a trẻvvgb trong trấeizs n, y đjxmi ãvtjn vìnmuk tuâxgad n lệbpqd nh thiêagxr n sứbpqd bắfugf t trólewj i nhưbyra con chólewj ghẻvvgb ... đjxmi ang đjxmi ứbpqd ng giữwubk a đjxmi ưbyra ờdzmf ng. Y trúkiku t tấeizs t cảrujp bựtqoh c tứbpqd c lêagxr n đjxmi ầrlnd u hai đjxmi ứbpqd a, vung tay táoxvm t, thìnmuk bịowfv Nguyễoxvm n Kháoxvm nh tung roi ngựtqoh a cảrujp n lạsxgo i.
Hồkpgk i còcknz n làgpyg m cônqsv ng tửttec ởcknz Thăpphs ng-long, nhiềytzp u lầrlnd n phạsxgo m tộbxas i. Y đjxmi ãvtjn bịowfv đjxmi ạsxgo o cấeizs m quâxgad n bắfugf t giam. Sau nhờdzmf chịowfv gáoxvm i can thiệbpqd p đjxmi ưbyra ợsqcz c thảrujp ra. Ngưbyra ờdzmf i bắfugf t y chídzmf nh làgpyg Nguyễoxvm n Kháoxvm nh. Nay thấeizs y Nguyễoxvm n Kháoxvm nh, y nhưbyra gàgpyg phảrujp i cáoxvm o.
Y hỏzcao i:
- Nguyễoxvm n vũqbvc -vệbpqd đjxmi ạsxgo i-tưbyra ớdtcv ng quâxgad n xin đjxmi ạsxgo i-tưbyra ớdtcv ng quâxgad n, bắfugf t giam hai thằlqey ng nàgpyg y ngay lậpphs p tứbpqd c. Chúkiku ng nólewj làgpyg quâxgad n trộbxas m cưbyra ớdtcv p.
Nguyễoxvm n Kháoxvm nh cưbyra ờdzmf i nhạsxgo t:
- Đlvly àgpyg m cônqsv ng tửttec . Ngưbyra ờdzmf i làgpyg cáoxvm i gìnmuk màgpyg truyềytzp n lệbpqd nh cho ta? Ngưbyra ờdzmf i cólewj biếgpyg t lýtxyh lịowfv ch hai vịowfv tiểezhs u cônqsv ng tửttec nàgpyg y khônqsv ng, màgpyg dáoxvm m vônqsv phéqbvc p? Ngưbyra ờdzmf i liệbpqd u màgpyg giữwubk cáoxvm i mồkpgk m. Nếgpyg u khônqsv ng ta e mấeizs t chỗtphg đjxmi ộbxas i nólewj n.
Đlvly àgpyg m An-Hòcknz a đjxmi ịowfv nh hỏzcao i nữwubk a, thìnmuk cỗtphg xe từrlnd xa đjxmi ãvtjn đjxmi ếgpyg n gầrlnd n. An-Hòcknz a trốkrsk mắfugf t nhìnmuk n. Y đjxmi ưbyra a tay dụqqtj i mắfugf t. Khônqsv ng biếgpyg t y trônqsv ng lầrlnd m hay trong giấeizs c mơgcvr ... kìnmuk a làgpyg hòcknz a thưbyra ợsqcz ng Huệbpqd -Sinh, kìnmuk a làgpyg đjxmi ạsxgo o sĩwasy Nùjvym ng-Sơgcvr n tửttec , kìnmuk a làgpyg Tạsxgo Sơgcvr n, kìnmuk a làgpyg Tônqsv n Trung-Luậpphs n đjxmi ang cỡbxas i ngựtqoh a đjxmi i cạsxgo nh xe. Trêagxr n xe rõqbvc ràgpyg ng Lêagxr Thuậpphs n-Tônqsv ng đjxmi ang ngồkpgk i đjxmi ólewj . Phídzmf a sau còcknz n Trầrlnd n Thanh-Mai nữwubk a. Chẳfnhz ng thiếgpyg u ai cảrujp . Y lạsxgo i bêagxr n Đlvly àgpyg m Toáoxvm i-Trạsxgo ng nólewj i nhỏzcao :
- Anh ơgcvr i, coi chừrlnd ng bịowfv lầrlnd m. Bọhmhk n trộbxas m cưbyra ớdtcv p màgpyg em nólewj i vớdtcv i anh, chídzmf nh làgpyg bọhmhk n đjxmi i cạsxgo nh xe cônqsv ng chúkiku a. Chỉxiar còcknz n thiếgpyg u mụqqtj sưbyra Tịowfv nh-Huyềytzp n, hai con béqbvc Thanh Nguyêagxr n, Mỹxxkm -Linh. Còcknz n têagxr n Tônqsv n Đlvly ảrujp n, Trầrlnd n Tựtqoh -Mai, Lýtxyh Long-Bồkpgk trốkrsk n mấeizs t từrlnd hônqsv m trưbyra ớdtcv c.
Nguyễoxvm n Kháoxvm nh chỉxiar mặfugf t Đlvly àgpyg m An-Hòcknz a:
- Đlvly àgpyg m hiệbpqd u úkiku y. Ngưbyra ờdzmf i liệbpqd u giữwubk mồkpgk m. Ngưbyra ờdzmf i dáoxvm m gọhmhk i têagxr n củxxkm a vưbyra ơgcvr ng-gia, cônqsv ng chúkiku a ra, đjxmi ãvtjn làgpyg mộbxas t tộbxas i đjxmi áoxvm ng chéqbvc m đjxmi ầrlnd u. Ngưbyra ờdzmf i còcknz n dáoxvm m bảrujp o Tạsxgo chỉxiar huy sứbpqd vớdtcv i sưbyra phụqqtj củxxkm a tháoxvm i tửttec làgpyg đjxmi ạsxgo o tặfugf c ưbyra ?
Đlvly àgpyg m An-Hòcknz a đjxmi ưbyra a mắfugf t nhìnmuk n anh. Thấeizs y anh quắfugf c mắfugf t đjxmi ầrlnd y vẻvvgb nghiêagxr m khắfugf c.Y kinh hoảrujp ng đjxmi ếgpyg n ngẩnsot n ngưbyra ờdzmf i ra. Y đjxmi oáoxvm n chắfugf c cólewj đjxmi iềytzp u gìnmuk bídzmf ẩnsot n. Trong đjxmi ầrlnd u ólewj c y, y cho rằlqey ng bọhmhk n Mỹxxkm -Linh giảrujp cônqsv ng chúkiku a đjxmi áoxvm nh lừrlnd a mọhmhk i ngưbyra ờdzmf i. Chi bằlqey ng cứbpqd đjxmi ểezhs cho chúkiku ng mạsxgo o xưbyra ng. Láoxvm t nữwubk a y sẽqbvc đjxmi ứbpqd ng ra tốkrsk cáoxvm o bắfugf t trólewj i cảrujp bọhmhk n chéqbvc m đjxmi ầrlnd u, lậpphs p cônqsv ng lớdtcv n.
Xe đjxmi ãvtjn tớdtcv i nơgcvr i. Đlvly àgpyg m Toáoxvm i-Trạsxgo ng hônqsv lớdtcv n:
- Bọhmhk n hạsxgo thầrlnd n làgpyg báoxvm quan văpphs n võqbvc trấeizs n Thanh-hólewj a kídzmf nh cẩnsot n khấeizs u đjxmi ầrlnd u trưbyra ớdtcv c cônqsv ng chúkiku a đjxmi iệbpqd n hạsxgo .
Mọhmhk i ngưbyra ờdzmf i đjxmi ềytzp u qùjvym i xuốkrsk ng hàgpyg nh lễoxvm . Cólewj tiếgpyg ng thanh thoáoxvm t từrlnd trong xe vọhmhk ng ra:
- Miễoxvm n lễoxvm .
Hơgcvr n trăpphs m nhạsxgo c cônqsv ng cửttec nhạsxgo c.
Cứbpqd nhưbyra sửttec sáoxvm ch ghi, nhạsxgo c đjxmi ờdzmf i Lýtxyh khônqsv ng bịowfv ảrujp nh hưbyra ởcknz ng củxxkm a nhạsxgo c Tốkrsk ng. Cũqbvc ng chưbyra a thấeizs m mùjvym i yếgpyg m thếgpyg củxxkm a nhạsxgo c Chiêagxr m-thàgpyg nh. Nhạsxgo c đjxmi ầrlnd u đjxmi ờdzmf i Lýtxyh bắfugf t nguồkpgk n từrlnd chiếgpyg n thắfugf ng Bạsxgo ch-đjxmi ằlqey ng thờdzmf i tiềytzp n Lêagxr , cùjvym ng hùjvym ng khídzmf trong cáoxvm c lầrlnd n chinh phụqqtj c Chiêagxr m-thàgpyg nh. Trốkrsk ng, chiêagxr ng, sáoxvm o, đjxmi àgpyg n, nhịowfv truyềytzp n nhữwubk ng âxgad m thanh hùjvym ng tráoxvm ng vang vang đjxmi i khắfugf p núkiku i rừrlnd ng.
Lýtxyh Mỹxxkm -Linh khoan thai bưbyra ớdtcv c xuốkrsk ng xe giữwubk a hàgpyg ng trăpphs m ngàgpyg n tiếgpyg ng hoan hônqsv , chúkiku c tụqqtj ng củxxkm a báoxvm quan văpphs n võqbvc , củxxkm a dâxgad n chúkiku ng. Trờdzmf i nắfugf ng chang chang. Dâxgad n chúkiku ng chen chúkiku c hai bêagxr n con đjxmi ưbyra ờdzmf ng. Cólewj ngưbyra ờdzmf i leo lêagxr n câxgad y đjxmi ểezhs chiêagxr m ngưbyra ỡbxas ng dung nhan cônqsv ng chúkiku a.
Giólewj hâxgad y hâxgad y thổnqsv i, quầrlnd n áoxvm o nàgpyg ng bay nhèjwkk nhẹrzgo . Nắfugf ng chiếgpyg u xuốkrsk ng làgpyg n da trắfugf ng mịowfv n, làgpyg m da nàgpyg ng trởcknz thàgpyg nh hồkpgk ng tưbyra ơgcvr i. Nàgpyg ng lễoxvm phéqbvc p đjxmi ứbpqd ng tráoxvm nh sang bêagxr n cạsxgo nh, chờdzmf sưbyra tháoxvm i Tịowfv nh-Huyềytzp n xuốkrsk ng.
Đlvly ạsxgo o Phậpphs t làgpyg quốkrsk c giáoxvm o đjxmi ờdzmf i Lýtxyh . Tăpphs ng-ni đjxmi ưbyra ợsqcz c đjxmi ứbpqd c hoàgpyg ng đjxmi ếgpyg đjxmi ộbxas cho, mớdtcv i đjxmi ưbyra ợsqcz c đjxmi i tu. Nghĩwasy a làgpyg ai muốkrsk n đjxmi i tu phảrujp i đjxmi ưbyra ợsqcz c nhàgpyg vua cho phéqbvc p, chứbpqd khônqsv ng phảrujp i cứbpqd cạsxgo o đjxmi ầrlnd u, vàgpyg o chùjvym a rồkpgk i đjxmi òcknz i làgpyg m thầrlnd y ngưbyra ờdzmf i ta, rồkpgk i nhâxgad n danh cáoxvm i nàgpyg y, cáoxvm i nọhmhk màgpyg lêagxr n mặfugf t. Vìnmuk vậpphs y tăpphs ng ni đjxmi ưbyra ợsqcz c kídzmf nh trọhmhk ng đjxmi ặfugf c biệbpqd t. Hônqsv m nay dâxgad n chúkiku ng thấeizs y cônqsv ng chúkiku a thiêagxr n kim lễoxvm phéqbvc p theo sau mộbxas t vịowfv ni sưbyra . Họhmhk cho rằlqey ng nàgpyg ng làgpyg đjxmi ệbpqd tửttec , khônqsv ng dáoxvm m đjxmi i trưbyra ớdtcv c sưbyra phụqqtj . Nàgpyg o ngờdzmf Tịowfv nh-Huyềytzp n làgpyg tháoxvm i-cônqsv , trưbyra ớdtcv c đjxmi âxgad y làgpyg cônqsv ng chúkiku a. Đlvly ừrlnd ng nólewj i Mỹxxkm -Linh, đjxmi ếgpyg n thâxgad n phụqqtj củxxkm a nàgpyg ng làgpyg tháoxvm i-tửttec Phậpphs t-Mãvtjn tưbyra ớdtcv c phong Khai-thiêagxr n vưbyra ơgcvr ng cũqbvc ng khônqsv ng giáoxvm m đjxmi i trưbyra ớdtcv c bàgpyg .
Quan tổnqsv ng trấeizs n Thanh-hólewj a Đlvly inh Ngônqsv -Thưbyra ơgcvr ng hỏzcao i Tạsxgo Sơgcvr n:
- Tạsxgo chỉxiar huy sứbpqd . Trong chiếgpyg u chỉxiar hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng dạsxgo y rằlqey ng Khai-quốkrsk c vưbyra ơgcvr ng cùjvym ng cônqsv ng chúkiku a gídzmf a lâxgad m. Sao nay chỉxiar cólewj cônqsv ng chúkiku a?
Tạsxgo Sơgcvr n nólewj i sẽqbvc vàgpyg o tai Đlvly inh Ngônqsv -Thưbyra ơgcvr ng:
—Quan tổnqsv ng trấeizs n nólewj i sẽqbvc thônqsv i. Vưbyra ơgcvr ng gia cólewj việbpqd c cơgcvr mậpphs t, khônqsv ng thểezhs xuấeizs t hiệbpqd n. Ngưbyra ờdzmf i giảrujp dạsxgo ng dâxgad n chúkiku ng, thăpphs m dâxgad n cho biếgpyg t sựtqoh tìnmuk nh.
Câxgad u nólewj i củxxkm a Tạsxgo Sơgcvr n làgpyg m Đlvly inh Ngônqsv -Thưbyra ơgcvr ng kinh hỏzcao ang. Y cólewj con gáoxvm i đjxmi ưbyra ợsqcz c tuyểezhs n làgpyg m thứbpqd phi củxxkm a tháoxvm i-tửttec Phậpphs t-Mãvtjn vìnmuk vậpphs y đjxmi ưbyra ợsqcz c cửttec vàgpyg o vàgpyg o tổnqsv ng trấeizs n vùjvym ng Thanh-hólewj a. Uy quyềytzp n củxxkm a y nhưbyra ônqsv ng vua con. Y dùjvym ng tiềytzp n bạsxgo c đjxmi úkiku t lólewj t cáoxvm c quan trong triềytzp u hầrlnd u che dấeizs u nhữwubk ng đjxmi iềytzp u tồkpgk i tệbpqd xẩnsot y ra. Nay đjxmi ídzmf ch thâxgad n tháoxvm i tửttec đjxmi i đjxmi iềytzp u tra, thìnmuk sao y dấeizs u đjxmi ưbyra ợsqcz c. Y biếgpyg t, tháoxvm i-tửttec thứbpqd nhìnmuk tưbyra ớdtcv c phong Khai-quốkrsk c vưbyra ơgcvr ng, mớdtcv i đjxmi ưbyra ợsqcz c cửttec lĩwasy nh chứbpqd c tháoxvm i-úkiku y, thốkrsk ng lĩwasy nh quâxgad n quốkrsk c trọhmhk ng sựtqoh , kiêagxr m nhiệbpqd m tổnqsv ng trấeizs n từrlnd Trưbyra ờdzmf ng-yêagxr n cho tớdtcv i biêagxr n giớdtcv i Chiêagxr m-thàgpyg nh. Quốkrsk c-vưbyra ơgcvr ng Bồkpgk làgpyg ngưbyra ờdzmf i tàgpyg i kiêagxr m văpphs n võqbvc , trịowfv quâxgad n rấeizs t nghiêagxr m. Y cảrujp m thấeizs y lo lắfugf ng khônqsv ng nguônqsv i.
Mộbxas t cỗtphg kiệbpqd u, do táoxvm m thiếgpyg u nữwubk trong y phụqqtj c mầrlnd u xanh, dâxgad y lưbyra ng vàgpyg ng hạsxgo trưbyra ớdtcv c Lýtxyh Mỹxxkm -Linh. Đlvly inh Ngônqsv -Thưbyra ơgcvr ng kídzmf nh cẩnsot n:
- Khảrujp i tấeizs u cônqsv ng chúkiku a đjxmi iệbpqd n hạsxgo . Mờdzmf i cônqsv ng chúkiku a đjxmi iệbpqd n hạsxgo lêagxr n kiệbpqd u.
Mỹxxkm -Linh ngoắfugf t tay ra hiệbpqd u:
- Cảrujp m ơgcvr n Đlvly inh tổnqsv ng trấeizs n. Tônqsv i khônqsv ng cầrlnd n kiệbpqd u.
Nólewj i rồkpgk i nàgpyg ng thoăpphs n thoắfugf t theo Tịowfv nh-Huyềytzp n lêagxr n núkiku i. Đlvly i đjxmi ólewj n cônqsv ng chúkiku a cólewj đjxmi ủxxkm mặfugf t mệbpqd nh phụqqtj phu nhâxgad n. Cáoxvm c bàgpyg cho rằlqey ng cônqsv ng chúkiku a ắfugf t liễoxvm u yếgpyg u đjxmi àgpyg o tơgcvr . Nay thấeizs y Mỹxxkm -Linh leo núkiku i nhẹrzgo nhàgpyg ng. Khônqsv ng nhữwubk ng leo núkiku i dễoxvm dàgpyg ng. Nàgpyg ng còcknz n dừrlnd ng lạsxgo i thăpphs m hỏzcao i dâxgad n chúkiku ng đjxmi ang đjxmi ứbpqd ng chàgpyg o hai bêagxr n đjxmi ưbyra ờdzmf ng. Nàgpyg ng đjxmi i đjxmi ứbpqd ng nhanh nhẹrzgo n, phiêagxr u hốkrsk t nhưbyra mộbxas t thiêagxr n tiêagxr n. Dâxgad n chúkiku ng nhữwubk ng tưbyra ởcknz ng phen nàgpyg y sẽqbvc đjxmi ưbyra ợsqcz c thấeizs y mộbxas t cônqsv ng chúkiku a trong y phụqqtj c sang trọhmhk ng. Nàgpyg o ngờdzmf , họhmhk chỉxiar thấeizs y Mỹxxkm -Linh mặfugf c quầrlnd n lụqqtj a đjxmi en, vớdtcv i chiếgpyg c áoxvm o tứbpqd thâxgad n mầrlnd u mỡbxas gàgpyg . Nàgpyg ng lạsxgo i khônqsv ng mang mộbxas t mólewj n nữwubk trang nàgpyg o, ngoàgpyg i bônqsv ng hoa nhàgpyg i trắfugf ng màgpyg Thuậpphs n-Tônqsv ng đjxmi ãvtjn càgpyg i lêagxr n máoxvm i tólewj c nàgpyg ng hồkpgk i trưbyra a. Cáoxvm c mệbpqd nh phụqqtj phu nhâxgad n quầrlnd n áoxvm o, son phấeizs n lòcknz e loẹrzgo t, ngưbyra ờdzmf i đjxmi eo đjxmi ầrlnd y nữwubk trang, tựtqoh nhiêagxr n cảrujp m thấeizs y ngưbyra ợsqcz ng ngùjvym ng.
Báoxvm quan cũqbvc ng nhưbyra dâxgad n chúkiku ng đjxmi ềytzp u cảrujp m thấeizs y ởcknz vịowfv cônqsv ng chúkiku a nàgpyg y tàgpyg ng trữwubk nhữwubk ng tìnmuk nh cảrujp m ấeizs m áoxvm p, dễoxvm thâxgad n cậpphs n. Cạsxgo nh Mỹxxkm -Linh họhmhk thấeizs y Thanh-Mai, mộbxas t thiếgpyg u nữwubk ẻvvgb o lảrujp , cólewj sắfugf c đjxmi ẹrzgo p tưbyra ơgcvr i hồkpgk ng, nhưbyra ng bưbyra ớdtcv c đjxmi i nhẹrzgo nhàgpyg ng, thâxgad n thểezhs nẩnsot y nởcknz câxgad n đjxmi ốkrsk i. Họhmhk càgpyg ng ngạsxgo c nhiêagxr n khi thấeizs y bọhmhk n Lêagxr Thuậpphs n-Tônqsv ng, Hàgpyg Thiệbpqd n-Lãvtjn m, Trầrlnd n Anh làgpyg nhữwubk ng thiếgpyg u niêagxr n nổnqsv i tiếgpyg ng nghịowfv ch ngợsqcz m ởcknz trấeizs n Thanh-Hólewj a đjxmi i cạsxgo nh cônqsv ng chúkiku a.
Lăpphs ng bàgpyg Triệbpqd u kháoxvm lớdtcv n. Phídzmf a trưbyra ớdtcv c làgpyg cổnqsv ng bằlqey ng đjxmi áoxvm . Hai bêagxr n cólewj cộbxas t đjxmi ềytzp đjxmi ônqsv i câxgad u đjxmi ốkrsk i. Phídzmf a sau cổnqsv ng, trảrujp i ra sâxgad n vớdtcv i mộbxas t hàgpyg ng tưbyra ợsqcz ng đjxmi áoxvm . Từrlnd ngòcknz ai vàgpyg o, hai tưbyra ợsqcz ng hổnqsv , rồkpgk i tớdtcv i hai tưbyra ợsqcz ng voi. Cuốkrsk i cùjvym ng hai tưbyra ợsqcz ng rồkpgk ng chầrlnd u. Ởdtcv giữwubk a làgpyg tấeizs m bia. Tấeizs m bia nàgpyg y đjxmi ưbyra ợsqcz c dựtqoh ng vàgpyg o thờdzmf i kỳjwkk vua Ngônqsv Quyềytzp n còcknz n trấeizs n tạsxgo i đjxmi âxgad y. Qua mộbxas t lầrlnd n cổnqsv ng nữwubk a mớdtcv i tớdtcv i lăpphs ng. Phídzmf a sau lăpphs ng làgpyg đjxmi ềytzp n thờdzmf .
Lăpphs ng đjxmi ãvtjn đjxmi ưbyra ợsqcz c làgpyg m cỏzcao sạsxgo ch sẽqbvc . Câxgad y cốkrsk i cắfugf t xéqbvc n gọhmhk n gàgpyg ng. Tưbyra ợsqcz ng đjxmi áoxvm lau chùjvym i bólewj ng loáoxvm ng. Từrlnd cổnqsv ng, chiếgpyg u hoa trảrujp i dàgpyg i vàgpyg o trong. Hơgcvr n 10 cáoxvm i bàgpyg n phủxxkm vảrujp i đjxmi ỏzcao chólewj i. Trêagxr n bàgpyg n bầrlnd y đjxmi ồkpgk tếgpyg . Bởcknz i cuộbxas c tếgpyg bàgpyg Triệbpqd u do hoàgpyg ng tửttec , cônqsv ng chúkiku a đjxmi ạsxgo i diệbpqd n đjxmi ứbpqd c Đlvly ạsxgo i-Việbpqd t hoàgpyg ng đjxmi ếgpyg đjxmi ứbpqd ng chủxxkm . Lễoxvm vậpphs t do ba nơgcvr i đjxmi ếgpyg n. Mộbxas t làgpyg do cônqsv ng nho trấeizs n Thanh-hólewj a đjxmi àgpyg i thọhmhk . Mộbxas t phầrlnd n do hộbxas i Lệbpqd -hảrujp i Bàgpyg -vưbyra ơgcvr ng mua sắfugf m. Mộbxas t phầrlnd n do thậpphs p phưbyra ơgcvr ng dâxgad ng lễoxvm . Hơgcvr n hai mưbyra ơgcvr i cáoxvm i rạsxgo p, cộbxas t gỗtphg , máoxvm i tranh mớdtcv i đjxmi ưbyra ợsqcz c cấeizs t lêagxr n theo hìnmuk nh chữwubk phẩnsot m . Trong mỗtphg i rạsxgo p, cólewj mưbyra ờdzmf i hàgpyg ng ghếgpyg bằlqey ng tre. Cáoxvm c cộbxas t rạsxgo p kếgpyg t bônqsv ng, láoxvm rấeizs t đjxmi ẹrzgo p.
Mỹxxkm -Linh đjxmi ưbyra ợsqcz c mờdzmf i ngồkpgk i vàgpyg o chiếgpyg c ghếgpyg bọhmhk c gấeizs m đjxmi ặfugf t giữwubk a rạsxgo p chídzmf nh. Cạsxgo nh nàgpyg ng làgpyg sưbyra tháoxvm i Tịowfv nh-Huyềytzp n, hòcknz a thưbyra ợsqcz ng Huệbpqd -Sinh, đjxmi ạsxgo o sưbyra Nùjvym ng-Sơgcvr n tửttec . Phídzmf a sau làgpyg Thanh-Mai, Lêagxr Thuậpphs n-Tônqsv ng, Hàgpyg Thiệbpqd n-Lãvtjn m, Thanh-Nguyêagxr n. Còcknz n Tạsxgo Sơgcvr n đjxmi iềytzp u khiểezhs n đjxmi áoxvm m thịowfv -vệbpqd bao vâxgad y quanh lăpphs ng.
Theo đjxmi úkiku ng chưbyra ơgcvr ng trìnmuk nh đjxmi ãvtjn đjxmi ưbyra ợsqcz c duyệbpqd t trưbyra ớdtcv c, lễoxvm tếgpyg Lệbpqd -hảrujp i bàgpyg vưbyra ơgcvr ng cólewj ba phầrlnd n chídzmf nh. Phầrlnd n đjxmi ầrlnd u tuyêagxr n đjxmi ọhmhk c sắfugf c phong củxxkm a Thuậpphs n-thiêagxr n hoàgpyg ng đjxmi ếgpyg (Lýtxyh Tháoxvm i-tổnqsv ), phầrlnd n thứbpqd nhìnmuk làgpyg lễoxvm nghi tônqsv n giáoxvm o, tếgpyg Bàgpyg -vưbyra ơgcvr ng. Phầrlnd n thứbpqd ba cựtqoh c kỳjwkk quan trọhmhk ng, Khai-quốkrsk c vưbyra ơgcvr ng, lĩwasy nh Tháoxvm i-úkiku y phụqqtj quốkrsk c, thốkrsk ng lĩwasy nh quâxgad n quốkrsk c trọhmhk ng sựtqoh đjxmi ạsxgo i diệbpqd n hoàgpyg ng đjxmi ếgpyg tiếgpyg p đjxmi ạsxgo i diệbpqd n cáoxvm c gia, cáoxvm c pháoxvm i võqbvc bàgpyg n truyệbpqd n giữwubk nưbyra ớdtcv c.
Cứbpqd nhưbyra bộbxas Việbpqd t-sửttec lưbyra ợsqcz c củxxkm a mộbxas t táoxvm c giảrujp vônqsv danh viếgpyg t đjxmi ờdzmf i Trầrlnd n, vàgpyg bộbxas Tưbyra -trịowfv Thônqsv ng-gídzmf am trưbyra ờdzmf ng biêagxr n củxxkm a đjxmi ạsxgo i sửttec gia Lýtxyh Đlvly àgpyg o đjxmi ờdzmf i Tốkrsk ng thìnmuk vàgpyg o cáoxvm c vua đjxmi ầrlnd u triềytzp u Lýtxyh , triềytzp u đjxmi ìnmuk nh dùjvym ng đjxmi ạsxgo o Phậpphs t cai trịowfv dâxgad n, đjxmi ưbyra ợsqcz c dâxgad n kídzmf nh trọhmhk ng tuyệbpqd t đjxmi ốkrsk i. Trêagxr n cao, vua lấeizs y đjxmi ứbpqd c từrlnd bi, hỉxiar xảrujp củxxkm a đjxmi ạsxgo o Phậpphs t ban âxgad n cho dâxgad n. Cáoxvm c quan thìnmuk thanh liêagxr m hếgpyg t lòcknz ng hếgpyg t dạsxgo thưbyra ơgcvr ng yêagxr u trăpphs m họhmhk . Vìnmuk vậpphs y sĩwasy dâxgad n thiêagxr n hạsxgo vớdtcv i triềytzp u đjxmi ìnmuk nh nhưbyra mộbxas t. Triềytzp u đjxmi ìnmuk nh xưbyra ớdtcv ng xuấeizs t đjxmi iềytzp u gìnmuk , khắfugf p nưbyra ớdtcv c đjxmi ềytzp u răpphs m rắfugf p tuâxgad n theo. Phầrlnd n trêagxr n đjxmi ãvtjn thuậpphs t lờdzmf i củxxkm a cáoxvm c nhâxgad n vậpphs t, nhâxgad n bàgpyg n vềytzp xuấeizs t thâxgad n củxxkm a vua Lýtxyh Tháoxvm i-tổnqsv . Nhữwubk ng lờdzmf i đjxmi ólewj , đjxmi ưbyra ợsqcz c đjxmi ờdzmf i sau huyềytzp n thọhmhk ai hólewj a đjxmi i. Thựtqoh c sựtqoh chídzmf nh nhàgpyg vua lạsxgo i khônqsv ng hềytzp tủxxkm i hổnqsv vềytzp đjxmi ưbyra ờdzmf ng xuấeizs t thâxgad n củxxkm a mìnmuk nh. Cólewj thuyếgpyg t nólewj i ngàgpyg i làgpyg con hoang, mẹrzgo sợsqcz khônqsv ng chồkpgk ng màgpyg chửttec a, bịowfv làgpyg ng bắfugf t phạsxgo t, đjxmi em con bỏzcao ngòcknz ai chùjvym a rồkpgk i nhàgpyg sưbyra Lýtxyh Kháoxvm nh-Vâxgad n đjxmi em vềytzp nuônqsv i.
Sựtqoh thựtqoh c, cho đjxmi ếgpyg n nay,sửttec khônqsv ng cho biếgpyg t đjxmi ídzmf ch xáoxvm c thâxgad n phụqqtj ngàgpyg i làgpyg ai. Chỉxiar biếgpyg t ngàgpyg i sinh ngàgpyg y 12 tháoxvm ng 2 năpphs m Giáoxvm p-tuấeizs t ( 8-3-974), băpphs ng hàgpyg ngàgpyg y 3 tháoxvm ng 3 năpphs m Mậpphs u-thìnmuk n (31-3-1028). Vềytzp nguồkpgk n gốkrsk c củxxkm a ngàgpyg i rấeizs t mơgcvr hồkpgk . Sửttec chỉxiar cho biếgpyg t rằlqey ng, ngàgpyg i cólewj anh trai, em trai, em gáoxvm i. Anh em mồkpgk cônqsv i cha từrlnd nhỏzcao , mẹrzgo khônqsv ng đjxmi ủxxkm sứbpqd c nuônqsv i, đjxmi em ngàgpyg i lêagxr n ởcknz chùjvym a. Nhàgpyg sưbyra Lýtxyh Kháoxvm nh-Vâxgad n thấeizs y ngàgpyg i thônqsv ng tuệbpqd kháoxvm c thưbyra ờdzmf ng nhậpphs n làgpyg m con nuônqsv i, vìnmuk vậpphs y ngàgpyg i mang họhmhk Lýtxyh . Ngàgpyg i còcknz n đjxmi ưbyra ợsqcz c thiềytzp n-sưbyra Vạsxgo n-Hạsxgo nh thu làgpyg m đjxmi ệbpqd tửttec .
Vạsxgo n-Hạsxgo nh thiềytzp n-sưbyra làgpyg ngưbyra ờdzmf i hônqsv hàgpyg o sĩwasy dâxgad n Đlvly ạsxgo i-Việbpqd t bỏzcao qua thùjvym hậpphs n việbpqd c Lêagxr Hoàgpyg n cưbyra ớdtcv p ngônqsv i nhàgpyg Đlvly inh, cùjvym ng đjxmi ứbpqd ng dậpphs y chốkrsk ng quâxgad n Tốkrsk ng. Sau khi đjxmi uổnqsv i giặfugf c Tốkrsk ng, ngàgpyg i đjxmi ưbyra ợsqcz c tônqsv n làgpyg m Quốkrsk c-sưbyra . Lýtxyh Cônqsv ng-Uẩnsot n làgpyg đjxmi ệbpqd tửttec củxxkm a ngàgpyg i, nêagxr n đjxmi ưbyra ờdzmf ng tiếgpyg n thâxgad n mau chólewj ng. Hơgcvr n nữwubk a đjxmi ưbyra ợsqcz c gảrujp cônqsv ng chúkiku a, màgpyg thàgpyg nh phòcknz mãvtjn . Dưbyra ớdtcv i thờdzmf i Lêagxr Ngọhmhk a-triềytzp u, Lýtxyh làgpyg m tớdtcv i Tảrujp thâxgad n vệbpqd đjxmi iệbpqd n tiềytzp n chỉxiar huy sứbpqd . Tưbyra ơgcvr ng đjxmi ưbyra ơgcvr ng vớdtcv i ngàgpyg y nay làgpyg Tổnqsv ng Tưbyra -lệbpqd nh quâxgad n đjxmi ộbxas i. Khi Lêagxr Long-Đlvly ĩwasy nh chếgpyg t, tứbpqd c em vợsqcz ônqsv ng. Ôvtjn âxgad ng đjxmi ưbyra ợsqcz c ngưbyra ờdzmf i sưbyra đjxmi iệbpqd t Đlvly àgpyg o Cam-Mộbxas c làgpyg Vũqbvc -vệbpqd đjxmi ạsxgo i tưbyra ớdtcv ng quâxgad n, tưbyra ơgcvr ng đjxmi ưbyra ơgcvr ng vớdtcv i ngàgpyg y nay làgpyg Tưbyra -lệbpqd nh lụqqtj c quâxgad n hônqsv hàgpyg o triềytzp u thầrlnd n tônqsv n lêagxr n làgpyg m vua.
Việbpqd c đjxmi ầrlnd u tiêagxr n củxxkm a Lýtxyh Cônqsv ng-Uẩnsot n khi mớdtcv i lêagxr n ngônqsv i vua, làgpyg tônqsv n sưbyra phụqqtj Vạsxgo n-Hạsxgo nh làgpyg m Quốkrsk c-sưbyra , dùjvym ng niêagxr n hiệbpqd u Thuậpphs n-thiêagxr n tỏzcao ýtxyh rằlqey ng ngàgpyg i thuậpphs n theo mệbpqd nh trờdzmf i màgpyg lêagxr n làgpyg m vua. Ngàgpyg i phong cho mẹrzgo làgpyg m Tháoxvm i-hậpphs u Minh-đjxmi ứbpqd c, truy phong cha làgpyg m Hiểezhs n-kháoxvm nh đjxmi ạsxgo i vưbyra ơgcvr ng. Phong cho em gáoxvm i làgpyg m cônqsv ng chúkiku a Hồkpgk ng-Châxgad u. Phong cho anh làgpyg m Vũqbvc -uy vưbyra ơgcvr ng, phong cho em làgpyg Dựtqoh c-tháoxvm nh vưbyra ơgcvr ng. Phong cho em con chúkiku cáoxvm c chứbpqd c đjxmi ônqsv thốkrsk ng, tổnqsv ng-quảrujp n, tưbyra ớdtcv ng-quâxgad n. Nhưbyra vậpphs y ngàgpyg i biếgpyg t rõqbvc cha làgpyg ai, mìnmuk nh họhmhk gìnmuk . Song làgpyg ngưbyra ờdzmf i biếgpyg t ơgcvr n nghĩwasy a, ngàgpyg i khônqsv ng trởcknz vềytzp họhmhk mìnmuk nh, màgpyg vẫgrdo n giữwubk họhmhk củxxkm a nghĩwasy a-phụqqtj .
Xuấeizs t thâxgad n con nuônqsv i mộbxas t vịowfv sưbyra , đjxmi ưbyra ợsqcz c mộbxas t vịowfv sưbyra thu làgpyg m đjxmi ệbpqd tửttec , nhờdzmf thếgpyg lựtqoh c Phậpphs t-gídzmf ao lêagxr n làgpyg m vua. Ngàgpyg i tựtqoh biếgpyg t mìnmuk nh cólewj tàgpyg i, nhưbyra ng khônqsv ng phảrujp i làgpyg vua đjxmi ựtqoh ng nưbyra ớdtcv c bằlqey ng chiếgpyg n cônqsv ng nhưbyra vua An-Dưbyra ơgcvr ng, lạsxgo i càgpyg ng khônqsv ng thểezhs sáoxvm nh bằlqey ng vua Trưbyra ng. So vớdtcv i tiềytzp n Lýtxyh , Dưbyra ơgcvr ng Diêagxr n-Nghệbpqd , Ngônqsv Quyềytzp n, Đlvly inh Tiêagxr n-Hòcknz ang, dựtqoh ng nghiệbpqd p bằlqey ng chiếgpyg n cônqsv ng đjxmi uổnqsv i ngọhmhk ai xâxgad m. Đlvly ếgpyg n vua Lêagxr Đlvly ạsxgo i-Hàgpyg nh, tuy dựtqoh ng nghiệbpqd p bằlqey ng đjxmi ưbyra ờdzmf ng lốkrsk i xấeizs u xa, nhưbyra ng cũqbvc ng cólewj chiếgpyg n cônqsv ng che lấeizs p. Ngàgpyg i dựtqoh ng nghiệbpqd p hơgcvr i giốkrsk ng Lêagxr Đlvly ạsxgo i-Hàgpyg nh, màgpyg khônqsv ng cólewj cônqsv ng lao gìnmuk . Bởcknz i vậpphs y ngàgpyg i lấeizs y việbpqd c chăpphs m lo hạsxgo nh phúkiku c cho dâxgad n làgpyg m gốkrsk c.
Mạsxgo nh-Tửttec nólewj i Nhâxgad n chi sơgcvr tídzmf nh bảrujp n thiệbpqd n. Con ngưbyra ờdzmf i ta khônqsv ng bao gìnmuk ơgcvr xa đjxmi ưbyra ợsqcz c cáoxvm i giáoxvm o dụqqtj c hồkpgk i thơgcvr ấeizs u. Thơgcvr ấeizs u củxxkm a Lýtxyh Tháoxvm i-tổnqsv làgpyg gìnmuk ? Mồkpgk cônqsv i cha, đjxmi ưbyra ợsqcz c nuônqsv i trong chùjvym a. Chùjvym a ởcknz Việbpqd t-Nam, Trung-quốkrsk c, Nhậpphs t-bảrujp n, tuy cólewj đjxmi ờdzmf i sốkrsk ng đjxmi ạsxgo m bạsxgo c, song cung cáoxvm ch đjxmi ốkrsk i xửttec cựtqoh c kỳjwkk thanh nhãvtjn , khoan hòcknz a, từrlnd áoxvm i. Ngưbyra ờdzmf i đjxmi ãvtjn sốkrsk ng trong khung cảrujp nh mộbxas t ngônqsv i chùjvym a từrlnd nhỏzcao , sau nàgpyg y khônqsv ng thểezhs nàgpyg o bỏzcao đjxmi ưbyra ợsqcz c nếgpyg p sốkrsk ng đjxmi ólewj (Trừrlnd nhữwubk ng ngưbyra ờdzmf i đjxmi i tu pháoxvm giớdtcv i). Cho nêagxr n trong suốkrsk t 19 năpphs m trịowfv vìnmuk , ngàgpyg i khônqsv ng bao giờdzmf quêagxr n nhiệbpqd m vụqqtj mộbxas t Phậpphs t-tửttec , làgpyg luônqsv n hoằlqey ng dưbyra ơgcvr ng đjxmi ạsxgo o pháoxvm p: truyềytzp n in kinh sáoxvm ch, xâxgad y chùjvym a, cùjvym ng trùjvym ng tu chùjvym a.
Vềytzp cuốkrsk i đjxmi ờdzmf i, bịowfv ảrujp nh hưbyra ởcknz ng củxxkm a cáoxvm c con, ngàgpyg i đjxmi ồkpgk ng ýtxyh cho cáoxvm c vịowfv hoàgpyg ng-tửttec pháoxvm t triểezhs n kinh tếgpyg , huấeizs n luyệbpqd n thanh niêagxr n, mưbyra u đjxmi òcknz i lạsxgo i phầrlnd n đjxmi ấeizs t bịowfv Trung-nguyêagxr n chiếgpyg m mấeizs t từrlnd thờdzmf i Lĩwasy nh-nam. Ngưbyra ờdzmf i chủxxkm xưbyra ớdtcv ng làgpyg hòcknz ang-tửttec thứbpqd nhìnmuk , tưbyra ớdtcv c phong Khai-quốkrsk c vưbyra ơgcvr ng. Chứbpqd ngàgpyg i, thìnmuk ngàgpyg i chủxxkm trưbyra ơgcvr ng cầrlnd n giữwubk lấeizs y mảrujp nh đjxmi ấeizs t Đlvly ạsxgo i-Việbpqd t làgpyg đjxmi ủxxkm rồkpgk i. Gâxgad y chiếgpyg n tranh, chỉxiar thêagxr m núkiku i xưbyra ơgcvr ng, sônqsv ng máoxvm u, màgpyg cólewj đjxmi òcknz i lạsxgo i đjxmi ưbyra ợsqcz c đjxmi ấeizs t cũqbvc cũqbvc ng khólewj giữwubk .
Thanh-Mai hỏzcao i Nùjvym ng-Sơgcvr n tửttec :
- Đlvly ạsxgo i sưbyra báoxvm , chídzmf hưbyra ớdtcv ng đjxmi òcknz i lạsxgo i đjxmi ấeizs t tổnqsv củxxkm a anh cảrujp khởcknz i nguồkpgk n từrlnd đjxmi âxgad u? Vàgpyg từrlnd bao gìnmuk ơgcvr ?
Nùjvym ng-Sơgcvr n tửttec nólewj i sẽqbvc vàgpyg o tai nàgpyg ng:
- Bắfugf t đjxmi ầrlnd u vàgpyg o niêagxr n hiệbpqd u Thuậpphs n-thiêagxr n thứbpqd 4 (1013) tứbpqd c năpphs m Qúkiku i-Sửttec u, bêagxr n Trung-nguyêagxr n nhằlqey m niêagxr n hiệbpqd u Đlvly ạsxgo i-trung Tưbyra ờdzmf ng-phùjvym thứbpqd 6 (đjxmi ờdzmf i vua Tốkrsk ng Thầrlnd n-tônqsv ng). Vưbyra ơgcvr ng gia đjxmi ưbyra ợsqcz c 13 tuổnqsv i. Nhâxgad n quan tháoxvm i-phólewj giảrujp ng Bắfugf c-sửttec , Nam-sửttec cho cáoxvm c hoàgpyg ng tửttec nghe, vớdtcv i sựtqoh chứbpqd ng kiếgpyg n củxxkm a hoàgpyg ng-thưbyra ợsqcz ng. Khi giảrujp ng đjxmi ếgpyg n đjxmi ọhmhk an vua An-dưbyra ơgcvr ng sai Trung-tídzmf n hầrlnd u cầrlnd m quâxgad n, diệbpqd t 50 vạsxgo n quâxgad n Tầrlnd n, giếgpyg t Đlvly ồkpgk Thưbyra ởcknz Thiêagxr n-cấeizs m-sơgcvr n. Cáoxvm c hoàgpyg ng-tửttec kháoxvm c khônqsv ng nólewj i gìnmuk . Chỉxiar riêagxr ng Vưbyra ơgcvr ng-gia đjxmi ặfugf t câxgad u hỏzcao i : Tạsxgo i sao sau khi thắfugf ng giặfugf c, vua An-Dưbyra ơgcvr ng khônqsv ng nhâxgad n đjxmi ólewj chiếgpyg m lạsxgo i vùjvym ng Tưbyra ợsqcz ng-quậpphs n, Nam-hảrujp i, Hợsqcz p-phốkrsk ? . Hoàgpyg ng-thưbyra ợsqcz ng nhâxgad n đjxmi ólewj hỏzcao i cáoxvm c con : Nếgpyg u cáoxvm c con làgpyg vua An-dưbyra ơgcvr ng, cáoxvm c con sẽqbvc làgpyg m gìnmuk ? . Tháoxvm i-tửttec Phậpphs t-Mãvtjn đjxmi áoxvm p : Con hàgpyg nh đjxmi ộbxas ng nhưbyra vua An-dưbyra ơgcvr ng, giữwubk vữwubk ng phầrlnd n đjxmi ấeizs t còcknz n lạsxgo i, vỗtphg vềytzp trăpphs m họhmhk . Cáoxvm c tháoxvm i tửttec kháoxvm c im lặfugf ng khônqsv ng cólewj ýtxyh kiếgpyg n. Riêagxr ng Vưbyra ơgcvr ng-gia, ngưbyra ờdzmf i khảrujp ng kháoxvm i : Trung-nguyêagxr n vớdtcv i Lĩwasy nh-nam vốkrsk n phâxgad n cưbyra ơgcvr ng giớdtcv i từrlnd thờdzmf i vua Đlvly ếgpyg -Minh, lấeizs y Ngũqbvc -lĩwasy nh làgpyg m mốkrsk c. Trung-nguyêagxr n trảrujp i qua Hoàgpyg ng-đjxmi ếgpyg , Hạsxgo , Thưbyra ơgcvr ng, Chu, Tầrlnd n. Lĩwasy nh-nam trảrujp i qua triềytzp u Hồkpgk ng-Bàgpyg ng, Thụqqtj c. Tiếgpyg ng nólewj i, văpphs n tựtqoh , phong tụqqtj c, cho đjxmi ếgpyg n ăpphs n uốkrsk ng, y phụqqtj c kháoxvm c nhau. Tầrlnd n Thủxxkm y-Hoàgpyg ng thốkrsk ng nhấeizs t Trung-nguyêagxr n còcknz n chưbyra a cho làgpyg đjxmi ủxxkm . Y muốkrsk n xâxgad m lăpphs ng Lĩwasy nh-nam. Nếgpyg u cứbpqd nhưbyra ờdzmf ng nhịowfv n mãvtjn i, rồkpgk i mộbxas t ngàgpyg y kia nưbyra ớdtcv c khônqsv ng còcknz n. Nếgpyg u con làgpyg vua An-dưbyra ơgcvr ng, con sẽqbvc chỉxiar nh bịowfv binh mãvtjn , thừrlnd a thắfugf ng, tiếgpyg n lêagxr n đjxmi uổnqsv i giặfugf c Tầrlnd n đjxmi òcknz i lạsxgo i đjxmi ấeizs t cũqbvc .
Thanh-Mai gậpphs t đjxmi ầrlnd u:
- Tuyệbpqd t! Thếgpyg hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng pháoxvm n gìnmuk ?
—Ngàgpyg i gậpphs t đjxmi ầrlnd u khen : Khídzmf hùjvym ng, trídzmf dũqbvc ng. Tiếgpyg c rằlqey ng vua An-dưbyra ơgcvr ng khônqsv ng làgpyg m thếgpyg . Tiếgpyg p đjxmi ếgpyg n khi quan tháoxvm i-phólewj giảrujp ng tớdtcv i thờdzmf i Lĩwasy nh-nam, đjxmi ếgpyg n đjxmi oạsxgo n cônqsv ng-chúkiku a Gia-Hưbyra ng đjxmi em quâxgad n đjxmi ịowfv nh diệbpqd t nhàgpyg Háoxvm n, cai trịowfv Trung-nguyêagxr n. Vưbyra ơgcvr ng-gia suýtxyh t xoa khoan khoáoxvm i trong lòcknz ng. Hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng lạsxgo i hỏzcao i ýtxyh kiếgpyg n cáoxvm c con. Tháoxvm i-tửttec Phậpphs t-Mãvtjn khen vua Trưbyra ng cólewj quyếgpyg t đjxmi ịowfv nh sáoxvm ng suốkrsk t làgpyg rúkiku t quâxgad n vềytzp . Vưbyra ơgcvr ng-gia lạsxgo i khônqsv ng đjxmi ồkpgk ng ýtxyh . Ngưbyra ờdzmf i nólewj i Nếgpyg u con làgpyg vua Trưbyra ng, con truyềytzp n lệbpqd nh cho cônqsv ng chúkiku a Nguyệbpqd t-đjxmi ứbpqd c từrlnd Tưbyra ợsqcz ng-quậpphs n hợsqcz p vớdtcv i Vưbyra ơgcvr ng Nguyêagxr n từrlnd Thụqqtj c đjxmi áoxvm nh ra ngảrujp Trưbyra ờdzmf ng-an. Cônqsv ng chúkiku a Phậpphs t-Nguyệbpqd t vưbyra ợsqcz t Trưbyra ờdzmf ng-giang đjxmi áoxvm nh chiếgpyg m Kinh-châxgad u. Thờdzmf i trưbyra ớdtcv c, Triệbpqd u-Đlvly àgpyg chẳfnhz ng từrlnd ng đjxmi em quâxgad n đjxmi áoxvm nh Nam-quậpphs n, Trưbyra ờdzmf ng-sa đjxmi ólewj sao? Còcknz n đjxmi ạsxgo i-tưbyra -mãvtjn Đlvly àgpyg o Kỳjwkk , tểezhs -tưbyra ớdtcv ng Phưbyra ơgcvr ng-Dung đjxmi em quâxgad n theo tiếgpyg p việbpqd n. Cônqsv ng chúkiku a Tháoxvm nh-Thiêagxr n vưbyra ợsqcz t Nam-hảrujp i đjxmi áoxvm nh vàgpyg o vùjvym ng Triếgpyg t-giang. Nhưbyra vậpphs y chắfugf c chắfugf n Quang-Vũqbvc phảrujp i bỏzcao Lạsxgo c-dưbyra ơgcvr ng màgpyg chạsxgo y. Ta chia Trung-nguyêagxr n làgpyg m ba. Phầrlnd n phídzmf a Tâxgad y trảrujp cho Thụqqtj c. Phídzmf a Đlvly ônqsv ng giao cho Hợsqcz p-phốkrsk lụqqtj c hiệbpqd p. Trung-nguyêagxr n chia làgpyg m ba đjxmi áoxvm nh nhau. Lĩwasy nh-nam ta yêagxr n ổnqsv n. Chỉxiar cầrlnd n mưbyra ờdzmf i năpphs m, bấeizs y gìnmuk ơgcvr Trung-nguyêagxr n cólewj thốkrsk ng nhấeizs t ta khônqsv ng sợsqcz họhmhk nữwubk a .
Thanh-Mai lắfugf c đjxmi ầrlnd u:
- Khônqsv ng đjxmi ưbyra ợsqcz c rồkpgk i. Chắfugf c chắfugf n vưbyra ơgcvr ng gia vớdtcv i anh cảrujp sẽqbvc cãvtjn i nhau lớdtcv n.
Nùjvym ng-Sơgcvr n tửttec ngạsxgo c nhiêagxr n:
- Sau cháoxvm u biếgpyg t?
- Cháoxvm u đjxmi oáoxvm n vậpphs y thônqsv i. Tháoxvm i-tửttec Phậpphs t-Mãvtjn nhưbyra têagxr n mang, vớdtcv i lòcknz ng dạsxgo nhâxgad n từrlnd củxxkm a Phậpphs t-tửttec , chắfugf c chắfugf n sẽqbvc khônqsv ng chấeizs p nhậpphs n đjxmi ưbyra ờdzmf ng lốkrsk i chiếgpyg n tranh. Hơgcvr n nữwubk a Tháoxvm i-tửttec Phậpphs t-Mãvtjn sợsqcz phụqqtj hoàgpyg ng chấeizs p nhậpphs n đjxmi ưbyra ờdzmf ng lốkrsk i củxxkm a anh cảrujp . Khi đjxmi ưbyra ờdzmf ng lốkrsk i đjxmi ólewj đjxmi ưbyra ợsqcz c thi hàgpyg nh, đjxmi ưbyra ơgcvr ng nhiêagxr n anh cảrujp sẽqbvc làgpyg ngưbyra ờdzmf i cầrlnd m quâxgad n. Dùjvym tháoxvm i-tửttec cólewj tin anh cảrujp mấeizs y chăpphs ng nữwubk a, thìnmuk cáoxvm i gưbyra ơgcvr ng sau khi Lêagxr Hoàgpyg n chếgpyg t, Long-Đlvly ĩwasy nh giếgpyg t anh tranh ngônqsv i vua cũqbvc ng làgpyg m cho tháoxvm i-tửttec sợsqcz rằlqey ng em nắfugf m quyềytzp n, ngônqsv i vua củxxkm a mìnmuk nh lung lay.
- Đlvly úkiku ng thếgpyg . Nghe em pháoxvm t biểezhs u, mặfugf t tháoxvm i-tửttec nhợsqcz t nhạsxgo t, tỏzcao ýtxyh khônqsv ng vui. Cháoxvm u nêagxr n biếgpyg t tấeizs t cảrujp vua Trung-quốkrsk c cũqbvc ng nhưbyra Đlvly ạsxgo i-Việbpqd t, đjxmi ưbyra ơgcvr ng thờdzmf i trịowfv vìnmuk , đjxmi ềytzp u chỉxiar đjxmi ịowfv nh trừrlnd quâxgad n, sau kếgpyg nghiệbpqd p. Trừrlnd quâxgad n đjxmi ưbyra ợsqcz c gọhmhk i làgpyg tháoxvm i tửttec . Song Thuậpphs n-thiêagxr n hoàgpyg ng đjxmi ếgpyg khônqsv ng làgpyg m thếgpyg . Tấeizs t cảrujp cáoxvm c con trai củxxkm a ngàgpyg i đjxmi ềytzp u đjxmi ưbyra ợsqcz c phong tháoxvm i tửttec . Ngàgpyg i còcknz n ban dụqqtj trong cáoxvm c em cũqbvc ng nhưbyra con, ai tỏzcao ra cólewj tàgpyg i trịowfv quốkrsk c, thu phụqqtj c đjxmi ưbyra ợsqcz c nhâxgad n tâxgad m ta sẽqbvc truyềytzp n ngônqsv i cho . Vìnmuk vậpphs y giữwubk a cáoxvm c vưbyra ơgcvr ng cólewj sựtqoh tranh đjxmi ấeizs u quyếgpyg t liệbpqd t đjxmi ểezhs đjxmi ưbyra ợsqcz c chỉxiar đjxmi ịowfv nh làgpyg trừrlnd quâxgad n.
- Thếgpyg cáoxvm c vưbyra ơgcvr ng nàgpyg o đjxmi ãvtjn đjxmi ưbyra ợsqcz c hoàgpyg ng-đjxmi ếgpyg chúkiku ýtxyh ?
- Khai-thiêagxr n vưbyra ơgcvr ng tỏzcao ra làgpyg ngưbyra ờdzmf i nhâxgad n từrlnd , rấeizs t đjxmi ưbyra ợsqcz c lòcknz ng cáoxvm c bàgpyg hoàgpyg ng hậpphs u cùjvym ng thứbpqd phi. Dựtqoh c-tháoxvm nh vưbyra ơgcvr ng võqbvc cônqsv ng cao cưbyra ờdzmf ng, tàgpyg i kiêagxr m văpphs n võqbvc , hiệbpqd n đjxmi ưbyra ợsqcz c giữwubk quyềytzp n Đlvly ạsxgo i-đjxmi ônqsv đjxmi ốkrsk c thốkrsk ng lĩwasy nh thủxxkm y quâxgad n, thàgpyg nh ra cáoxvm c quan đjxmi ềytzp u cólewj ýtxyh tônqsv n ngưbyra ờdzmf i làgpyg m trừrlnd quâxgad n. Vũqbvc -đjxmi ứbpqd c vưbyra ơgcvr ng lạsxgo i làgpyg Binh-bộbxas thưbyra ợsqcz ng thưbyra , tưbyra ớdtcv ng soáoxvm i nểezhs phụqqtj c. Đlvly ônqsv ng-chinh vưbyra ơgcvr ng làgpyg Lạsxgo i-bộbxas thưbyra ợsqcz ng thưbyra , cai trịowfv dâxgad n bằlqey ng đjxmi ạsxgo o đjxmi ứbpqd c.
- Hiệbpqd n chứbpqd c tưbyra ớdtcv c cáoxvm c vưbyra ơgcvr ng ra sao?
- Lớdtcv n tuổnqsv i nhấeizs t anh ruộbxas t củxxkm a hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng đjxmi ưbyra ợsqcz c phong Tháoxvm i-phólewj , trung thưbyra thịowfv lang, bìnmuk nh chưbyra ơgcvr ng sựtqoh , Đlvly ăpphs ng-châxgad u tiếgpyg t đjxmi ộbxas sứbpqd , Vũqbvc -uy vưbyra ơgcvr ng . Vưbyra ơgcvr ng rấeizs t hiềytzp n làgpyg nh, khônqsv ng tranh dàgpyg nh vớdtcv i ai. Thứbpqd đjxmi ếgpyg n em hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng, đjxmi ưbyra ợsqcz c phong Tháoxvm i bảrujp o, Trung thưbyra lệbpqd nh, Đlvly ạsxgo i Đlvly ônqsv -đjxmi ốkrsk c, thốkrsk ng lĩwasy nh thủxxkm y quâxgad n, Dựtqoh c-tháoxvm nh vưbyra ơgcvr ng . Vưbyra ơgcvr ng nhiềytzp u mưbyra u, lắfugf m mẹrzgo o, thâxgad n vớdtcv i Tốkrsk ng triềytzp u.
- Nhưbyra vậpphs y vềytzp võqbvc chứbpqd c, cấeizs p bựtqoh c Dựtqoh c-tháoxvm nh vưbyra ơgcvr ng cao hơgcvr n Vũqbvc -uy vưbyra ơgcvr ng. Còcknz n vềytzp văpphs n, Dựtqoh c-tháoxvm nh thấeizs p hơgcvr n Vũqbvc -uy mộbxas t bậpphs c.
- Đlvly úkiku ng thếgpyg . Tháoxvm i tửttec trưbyra ởcknz ng Phậpphs t-Mãvtjn đjxmi ưbyra ợsqcz c phong Tháoxvm i phólewj , thưbyra ợsqcz ng thưbyra lệbpqd nh, bìnmuk nh chưbyra ơgcvr ng sựtqoh , Long-thàgpyg nh tiếgpyg t đjxmi ộbxas sứbpqd , Khai-Thiêagxr n vưbyra ơgcvr ng . Tháoxvm i tửttec thứbpqd nhìnmuk làgpyg chủxxkm nhâxgad n bầrlnd n đjxmi ạsxgo o mớdtcv i đjxmi ưbyra ợsqcz c phong Tháoxvm i-úkiku y, Thưbyra ợsqcz ng-trụqqtj quốkrsk c, chưbyra ởcknz ng quảrujp n Khu-mậpphs t việbpqd n, Phụqqtj -quốkrsk c đjxmi ạsxgo i tưbyra ớdtcv ng quâxgad n, Tổnqsv ng-đjxmi ốkrsk c binh mãvtjn , Khai-quốkrsk c vưbyra ơgcvr ng .
Thanh-Mai hiểezhs u ra:
- Nhưbyra vậpphs y anh cảrujp tiểezhs u nữwubk đjxmi ưbyra ợsqcz c phong chứbpqd c lớdtcv n nhấeizs t. Văpphs n chỉxiar thua Tháoxvm i-sưbyra . Võqbvc ngưbyra ờdzmf i lêagxr n tớdtcv i Phụqqtj -quốkrsk c đjxmi ạsxgo i tưbyra ớdtcv ng quâxgad n, tứbpqd c tộbxas t đjxmi ỉxiar nh. Đlvly ãvtjn vậpphs y còcknz n lĩwasy nh Khu-mậpphs t việbpqd n. Hàgpyg , quan trọhmhk ng đjxmi ấeizs y. Còcknz n ýtxyh kiếgpyg n cáoxvm c quan vềytzp việbpqd c lậpphs p trừrlnd quâxgad n?
- Tạsxgo Sơgcvr n lĩwasy nh Nộbxas i-đjxmi iệbpqd n chỉxiar huy sứbpqd , Khu-mậpphs t việbpqd n sứbpqd , thốkrsk ng lĩwasy nh Ngựtqoh -lâxgad m quâxgad n, chỉxiar biếgpyg t cólewj vưbyra ơgcvr ng gia. Quan Tưbyra -đjxmi ồkpgk , kiêagxr m thịowfv trung Tảrujp Bộbxas c-xạsxgo Trầrlnd n Nam-Sơgcvr n đjxmi ứbpqd ng giữwubk a. Quan Tưbyra -khônqsv ng kiêagxr m Thịowfv - trung, thưbyra ợsqcz ng thưbyra Hữwubk u Bộbxas c-xạsxgo Đlvly àgpyg o Kiếgpyg n thâxgad n Khai-Thiêagxr n vưbyra ơgcvr ng. Quan Tháoxvm i-sưbyra Trầrlnd n Phưbyra ơgcvr ng thâxgad n Vũqbvc -đjxmi ứbpqd c vưbyra ơgcvr ng. Đlvly ônqsv nguyêagxr n-soáoxvm i Đlvly àgpyg m Can thốkrsk ng lĩwasy nh thậpphs p đjxmi ạsxgo o Thiêagxr n-tửttec binh thâxgad n vớdtcv i Dựtqoh c-tháoxvm nh vưbyra ơgcvr ng.
- Nhưbyra vậpphs y cho đjxmi ếgpyg n giờdzmf phúkiku t nàgpyg y hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng vẫgrdo n chưbyra a quyếgpyg t đjxmi ịowfv nh đjxmi ấeizs ng trừrlnd quâxgad n?
- Nguyêagxr n do, nhưbyra cônqsv nưbyra ơgcvr ng đjxmi ãvtjn biếgpyg t. Đlvly ếgpyg n tháoxvm ng táoxvm m nàgpyg y, cáoxvm c đjxmi ạsxgo i tônqsv n sưbyra võqbvc họhmhk c hộbxas i nhau ởcknz Thăpphs ng-long, quyếgpyg t đjxmi ịowfv nh việbpqd c phùjvym Lêagxr , phùjvym Lýtxyh . Cáoxvm i nguy nhấeizs t củxxkm a hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng làgpyg pháoxvm i Đlvly ônqsv ng-a, pháoxvm i Sàgpyg i-sơgcvr n. Cho nêagxr n hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng truyềytzp n chỉxiar cho cáoxvm c tháoxvm i tửttec , rằlqey ng ai thu phụqqtj c đjxmi ưbyra ợsqcz c, hoặfugf c hoáoxvm giảrujp i đjxmi ưbyra ợsqcz c hai mũqbvc i dùjvym i nàgpyg y, ngàgpyg i sẽqbvc truyềytzp n ngônqsv i cho.
Ôvtjn ng ngừrlnd ng lạsxgo i mộbxas t láoxvm t rồkpgk i tiếgpyg p:
- Vưbyra ơgcvr ng gia rấeizs t hàgpyg o phólewj ng, ngưbyra ờdzmf i đjxmi em hếgpyg t củxxkm a cảrujp i riêagxr ng tưbyra báoxvm n đjxmi i, dùjvym ng tiềytzp n đjxmi ólewj tu bổnqsv đjxmi ềytzp n thờdzmf cáoxvm c anh hùjvym ng thờdzmf i Lĩwasy nh-nam. Theo luậpphs t củxxkm a bảrujp n triềytzp u, khi cáoxvm c tháoxvm i tửttec mưbyra ờdzmf i ba tuổnqsv i đjxmi ưbyra ợsqcz c mởcknz phủxxkm đjxmi ệbpqd riêagxr ng, tuyểezhs n vưbyra ơgcvr ng phi. Tháoxvm i-tửttec Phậpphs t-Mãvtjn năpphs m mưbyra ờdzmf i hai tuổnqsv i đjxmi ãvtjn tuyểezhs n bẩnsot y bàgpyg chídzmf nh-phi, hai mưbyra ơgcvr i bốkrsk n phi-tầrlnd n, hơgcvr n trăpphs m mỹxxkm -nữwubk . Khi hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng tỏzcao ýtxyh kéqbvc n vưbyra ơgcvr ng-phi cho vưbyra ơgcvr ng-gia. Vưbyra ơgcvr ng-gia khônqsv ng muốkrsk n vưbyra ớdtcv ng vídzmf u thêagxr nhi sớdtcv m. Ngưbyra ờdzmf i hỏzcao i ýtxyh kiếgpyg n đjxmi ạsxgo i-sưbyra Huệbpqd -Sinh. Đlvly ạsxgo i-sưbyra đjxmi ồkpgk ng ýtxyh vớdtcv i Vưbyra ơgcvr ng-gia. Hônqsv m sau vàgpyg o chầrlnd u hoàgpyg ng-thưbyra ợsqcz ng vớdtcv i hoàgpyg ng-hậpphs u, vưbyra ơgcvr ng-gia tâxgad u : « Con sinh ra đjxmi ưbyra ợsqcz c cáoxvm i may mắfugf n hơgcvr n phụqqtj hoàgpyg ng, vìnmuk đjxmi ãvtjn làgpyg con vua. Phụqqtj -hoàgpyg ng thìnmuk mồkpgk cônqsv i, nghèjwkk o khổnqsv . Nếgpyg u nay con vộbxas i say mùjvym i phúkiku qúkiku i, rồkpgk i mai mộbxas t chídzmf khídzmf đjxmi i. Vìnmuk vậpphs y con luônqsv n nhớdtcv đjxmi ếgpyg n việbpqd c phụqqtj hoàgpyg ng lậpphs p nghiệbpqd p gian lao. Con xin phụqqtj hoàgpyg ng cho con khoan việbpqd c thêagxr nhi ídzmf t năpphs m đjxmi ãvtjn . Vảrujp hiệbpqd n con đjxmi ang luyệbpqd n Thiềytzp n-cônqsv ng, nếgpyg u sắfugf c dụqqtj c vàgpyg o, thìnmuk còcknz n đjxmi âxgad u cônqsv ng lựtqoh c nữwubk a. » Hoàgpyg ng-thưbyra ợsqcz ng khônqsv ng ngớdtcv t khen ngợsqcz i vưbyra ơgcvr ng-gia.
- Nhưbyra ng đjxmi êagxr m ấeizs y hoàgpyg ng-hậpphs u Táoxvm -Quốkrsk c tâxgad u rằlqey ng : Vưbyra ơgcvr ng-gia dốkrsk i cha lừrlnd a mẹrzgo . Vìnmuk vưbyra ơgcvr ng-gia tuy tậpphs p Thiềytzp n-cônqsv ng Tiêagxr u-sơgcvr n thựtqoh c, song chưbyra a đjxmi ếgpyg n trìnmuk nh đjxmi ộbxas phảrujp i kiêagxr ng nữwubk sắfugf c.
Thanh-Mai hỏzcao i:
- Hoàgpyg ng-hậpphs u thiêagxr n vịowfv con trưbyra ởcknz ng hạsxgo i con thứbpqd sao?
- Khônqsv ng phảrujp i thếgpyg . Hoàgpyg ng-thưbyra ợsqcz ng cólewj ba hoàgpyg ng-hậpphs u. Hoàgpyg ng-hậpphs u Táoxvm -Quốkrsk c sinh ra Khai-Thiêagxr n vưbyra ơgcvr ng. Còcknz n hoàgpyg ng-hậpphs u Lậpphs p-Nguyêagxr n sinh ra vưbyra ơgcvr ng-gia. Hoàgpyg ng hậpphs u Táoxvm -quốkrsk c làgpyg cônqsv ng chúkiku a củxxkm a vua Lêagxr Đlvly ạsxgo i-hàgpyg nh.
Nùjvym ng-Sơgcvr n tửttec ngừrlnd ng lạsxgo i mộbxas t lúkiku c, rồkpgk i tiếgpyg p:
- Khi nghe tâxgad u nhưbyra vậpphs y, hoàgpyg ng-thưbyra ợsqcz ng giậpphs n lắfugf m. Đlvly ang đjxmi êagxr m triệbpqd u vưbyra ơgcvr ng-gia vàgpyg o. Ngàgpyg i khônqsv ng nólewj i khônqsv ng rằlqey ng ra chiêagxr u Phổnqsv -quang chưbyra ởcknz ng đjxmi áoxvm nh vàgpyg o vai vưbyra ơgcvr ng-gia. Vưbyra ơgcvr ng-gia vậpphs n cônqsv ng chịowfv u đjxmi òcknz n.
Thanh-Mai ngạsxgo c nhiêagxr n:
- Thếgpyg nghĩwasy a làgpyg gìnmuk ?
- Võqbvc nghệbpqd củxxkm a vưbyra ơgcvr ng-gia đjxmi ềytzp u do hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng dạsxgo y. Võqbvc cônqsv ng củxxkm a hoàgpyg ng-thưbyra ợsqcz ng gốkrsk c từrlnd Tiêagxr u-sơgcvr n. Nguyêagxr n trưbyra ớdtcv c đjxmi âxgad y việbpqd c dạsxgo y nộbxas i cônqsv ng cho tụqqtj c gia đjxmi ệbpqd tửttec vàgpyg Phậpphs t-gia đjxmi ệbpqd tửttec hoàgpyg n toàgpyg n giốkrsk ng nhau. Đlvly ếgpyg n đjxmi ờdzmf i tổnqsv thứbpqd táoxvm m, làgpyg ngàgpyg i Vônqsv -Ngạsxgo i, thìnmuk cólewj sựtqoh thay đjxmi ổnqsv i. Tụqqtj c gia đjxmi ệbpqd tửttec tậpphs p Thiềytzp n-lựtqoh c, áoxvm p dụqqtj ng vàgpyg o việbpqd c tậpphs p võqbvc . Còcknz n Phậpphs t-gia đjxmi ệbpqd tửttec họhmhk c Thiềytzp n-tuệbpqd làgpyg m chídzmf nh, Thiềytzp n-lựtqoh c làgpyg m phụqqtj . Vìnmuk Thiềytzp n-tuệbpqd đjxmi ểezhs đjxmi i vàgpyg o con đjxmi ưbyra ờdzmf ng giảrujp i thoáoxvm t. Hoàgpyg ng-thưbyra ợsqcz ng chỉxiar đjxmi ưbyra ợsqcz c dạsxgo y Thiềytzp n-lựtqoh c thìnmuk khônqsv ng kiêagxr ng nữwubk sắfugf c. Bâxgad y giờdzmf nghe Vưbyra ơgcvr ng-gia nólewj i tậpphs p Thiềytzp n-cônqsv ng kiêagxr ng nữwubk sắfugf c, rồkpgk i nghe hoàgpyg ng hậpphs u Lậpphs p-Quốkrsk c tâxgad u vậpphs y, ngàgpyg i mớdtcv i ra chiêagxr u, đjxmi ểezhs thửttec cônqsv ng lựtqoh c vưbyra ơgcvr ng-gia. Khi chưbyra ởcknz ng đjxmi áoxvm nh xuốkrsk ng, mộbxas t kìnmuk nh lựtqoh c nhu hòcknz a làgpyg m tiêagxr u tan cônqsv ng lựtqoh c hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng. Ngàgpyg i mỉxiar m cưbyra ờdzmf i hỏzcao i vưbyra ơgcvr ng-gia : « Thựtqoh c làgpyg đjxmi ạsxgo i phúkiku c. Con đjxmi ịowfv nh đjxmi i tu chăpphs ng? Cao nhâxgad n nàgpyg o trong bảrujp n pháoxvm i đjxmi ãvtjn thu con làgpyg m đjxmi ệbpqd tửttec . » Vưbyra ơgcvr ng-gia nólewj i thựtqoh c làgpyg đjxmi ạsxgo i-sưbyra Huệbpqd -Sinh. Hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng nghe vậpphs y thìnmuk tưbyra ơgcvr i néqbvc t mặfugf t pháoxvm n : « Đlvly ạsxgo i sưbyra huynh ta gớdtcv m thựtqoh c, nhậpphs n con làgpyg m đjxmi ệbpqd tửttec màgpyg dấeizs u ta. Đlvly ạsxgo i phúkiku c, ta đjxmi ônqsv ng con, mong cólewj ngưbyra ờdzmf i đjxmi i tu mang phúkiku c vềytzp cho giòcknz ng họhmhk . Khônqsv ng ngờdzmf con làgpyg ngưbyra ờdzmf i ta ưbyra ớdtcv c nguyệbpqd n. Tuy vậpphs y, con phảrujp i ởcknz trầrlnd n thếgpyg mộbxas t thờdzmf i gian, cứbpqd u dâxgad n, đjxmi ộbxas nưbyra ớdtcv c đjxmi ãvtjn , rồkpgk i hãvtjn y hạsxgo c nộbxas i mâxgad y ngàgpyg . » Hônqsv m sau hoàgpyg ng thưbyra ợsqcz ng ban chỉxiar cho vưbyra ơgcvr ng-gia trấeizs n nhậpphs m vùjvym ng Trưbyra ờdzmf ng-yêagxr n.
Thanh-Mai nghe đjxmi ếgpyg n đjxmi âxgad y, lòcknz ng nàgpyg ng nổnqsv i lêagxr n cơgcvr n bãvtjn o táoxvm p. Nàgpyg ng tựtqoh hỏzcao i:
- Nhưbyra vậpphs y anh cảrujp đjxmi i tu chăpphs ng? Nếgpyg u đjxmi ịowfv nh đjxmi i tu, sao còcknz n theo đjxmi uổnqsv i ta ởcknz Trưbyra ờdzmf ng-yêagxr n, gửttec i hoa tặfugf ng mấeizs y tháoxvm ng liềytzp n? Rồkpgk i chàgpyg ng đjxmi ềytzp thơgcvr ởcknz gốkrsk c đjxmi àgpyg o tỏzcao ýtxyh thưbyra ơgcvr ng nhớdtcv ta? Rồkpgk i hônqsv m rồkpgk i, trêagxr n núkiku i Chung-chinh, đjxmi ãvtjn cùjvym ng ta tâxgad m tìnmuk nh gầrlnd n trọhmhk n đjxmi êagxr m. Ta phảrujp i dòcknz mớdtcv i đjxmi ưbyra ợsqcz c.
Thanh-Mai hỏzcao i tiếgpyg p tụqqtj c :
- Thìnmuk ra thếgpyg . Từrlnd qua đjxmi ếgpyg n giờdzmf cháoxvm u cứbpqd thắfugf c mắfugf c tạsxgo i sao anh cảrujp tuổnqsv i đjxmi ãvtjn hai mưbyra ơgcvr i bẩnsot y màgpyg chưbyra a tuyểezhs n phi-tầrlnd n. Ai ngờdzmf anh cảrujp vưbyra ợsqcz t ra ngoàgpyg i đjxmi ờdzmf i sốkrsk ng thếgpyg tụqqtj c. Khônqsv ng biếgpyg t anh cảrujp cháoxvm u đjxmi ãvtjn thụqqtj giớdtcv i tỳjwkk -kheo chưbyra a?
- Vưbyra ơgcvr ng-gia muốkrsk n, màgpyg đjxmi ạsxgo i-sưbyra Huệbpqd -Sinh chưbyra a cho. Đlvly ạsxgo i-sưbyra muốkrsk n Vưbyra ơgcvr ng-gia trảrujp hiếgpyg u cha mẹrzgo , trảrujp hiếgpyg u đjxmi ấeizs t nưbyra ớdtcv c đjxmi ãvtjn .
Nguyễ
- Nà
Hà
- Anh thắ
Nguyễ
- Thuậ
Thiệ
- Tư
- Thì
Trầ
- Sai, vừ
Nguyễ
- Cậ
Nguyê
Quan trọ
Thiệ
- Chị
Nguyễ
Vừ
- Kì
Nguyễ
- Hai thằ
Thiệ
- Ta đ
Đ
- Khô
Đ
Bấ
Song việ
Hồ
Y hỏ
- Nguyễ
Nguyễ
- Đ
Đ
- Anh ơ
Nguyễ
- Đ
Đ
Xe đ
- Bọ
Mọ
- Miễ
Hơ
Cứ
Lý
Gió
Đ
Quan tổ
- Tạ
Tạ
—Quan tổ
Câ
Mộ
- Khả
Mỹ
- Cả
Nó
Bá
Lă
Lă
Mỹ
Theo đ
Cứ
Sự
Vạ
Việ
Xuấ
Mạ
Về
Thanh-Mai hỏ
- Đ
Nù
- Bắ
Thanh-Mai gậ
- Tuyệ
—Ngà
Thanh-Mai lắ
- Khô
Nù
- Sau chá
- Chá
- Đ
- Thế
- Khai-thiê
- Hiệ
- Lớ
- Như
- Đ
Thanh-Mai hiể
- Như
- Tạ
- Như
- Nguyê
Ô
- Vư
- Như
Thanh-Mai hỏ
- Hoà
- Khô
Nù
- Khi nghe tâ
Thanh-Mai ngạ
- Thế
- Võ
Thanh-Mai nghe đ
- Như
Thanh-Mai hỏ
- Thì
- Vư
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.