Bữepqy a sádjqb ng chuẩgutr n bịvuos cóaziq mộdlza t chúhqjh t vộdlza i vàkqcs ng vìpszb đzlji êdicx m qua vậtbvj n đzlji ộdlza ng quádjqb kịvuos ch liệshgi t, ngưsaje ờhqjh i bảxnhc n đzlji ịvuos a khỏmnhr e mãbdto nh vạcyea m vởkxos lựczno c lưsaje ỡvlet ng, phụzsaw nữepqy rừgakh ng núhqjh i màkqcs u mỡvlet dẽczno o dai, trậtbvj n cuồcand ng hoang khôamdn ng biếkqcs t đzlji ếkqcs n khi nàkqcs o sẽczno chấaosa m dứkxos t, nhưsaje ng Minh Vũamdn biếkqcs t rằhsgb ng sau khi trởkxos vềxtzn nhữepqy ng ngưsaje ờhqjh i phụzsaw nữepqy bộdlza lạcyea c sẽczno sinh ra nhữepqy ng đzlji ứkxos a con lai cóaziq tốxskn chấaosa t thâehss n hìpszb nh sẽczno vưsaje ợakbt t trợakbt i hơamdn n nhữepqy ng đzlji ứkxos a trẻzdbt thuầzdbt n chủijhn ng thậtbvj m chíoilp làkqcs cậtbvj n huyếkqcs t.
Bữepqy a sádjqb ng rấaosa t làkqcs đzlji ơamdn n giảxnhc , chỉspxk làkqcs mỗdicx i ngưsaje ờhqjh i mộdlza t chékmqz n canh súhqjh p cùhmfr ng mộdlza t íoilp t bádjqb nh nưsaje ớwosx ng vàkqcs mộdlza t chékmqz n thịvuos t cádjqb sấaosa u xàkqcs o. Bữepqy a ăzsaw n bìpszb nh dịvuos nhưsaje bao ngàkqcs y củijhn a bộdlza lạcyea c, thếkqcs nhưsaje ng đzlji âehss y chíoilp nh làkqcs mỹbdto vịvuos tuyệshgi t hảxnhc o, thậtbvj m chíoilp mộdlza t sốxskn kẻzdbt vừgakh a ăzsaw n vừgakh a khóaziq c.
Đfrnx óaziq làkqcs bờhqjh i vìpszb đzlji âehss y làkqcs lầzdbt n đzlji ầzdbt u tiêdicx n bọcand n họcand đzlji ưsaje ợakbt c ăzsaw n tửxcdf tếkqcs nhưsaje thếkqcs , bữepqy a sádjqb ng thứkxos c dậtbvj y khôamdn ng phảxnhc i uốxskn ng nưsaje ớwosx c tiểvuos u củijhn a chíoilp nh mìpszb nh, phảxnhc i ăzsaw n nhữepqy ng củijhn mỳxdro chai ngắvlet t.
“ Vũamdn ! bộdlza lạcyea c ngưsaje ơamdn i hằhsgb ng ngàkqcs y đzlji ềxtzn u ăzsaw n nhưsaje thếkqcs nàkqcs y!” Ba ba cóaziq chúhqjh t khôamdn ng tin, hắvlet n tưsaje ởkxos ng rằhsgb ng ngàkqcs y hôamdn m qua vìpszb chiêdicx u đzlji ãbdto i bọcand n hắvlet n thếkqcs nêdicx n cádjqb i bộdlza lạcyea c nàkqcs y mớwosx i ăzsaw n uốxskn ng sa sĩvobx đzlji ếkqcs n nhưsaje thếkqcs .
Nhưsaje ng sádjqb ng nay bữepqy a ăzsaw n vẫshgi n tốxskn t nhưsaje vậtbvj t, vẫshgi n ngon nhưsaje vậtbvj y, thậtbvj m chíoilp còczno n cóaziq nưsaje ớwosx c thịvuos t đzlji ểvuos uốxskn ng. bọcand n họcand chưsaje a từgakh ng uốxskn ng thứkxos nưsaje ớwosx c kia bao giờhqjh cảxnhc .
“ Đfrnx úhqjh ng! Ngàkqcs y nàkqcs o bọcand n ta cũamdn ng ăzsaw n nhưsaje thếkqcs !” Minh Vũamdn cưsaje ờhqjh i gian.
“ Vũamdn Thủijhn lĩvobx nh! Ta muốxskn n trao đzlji ổzlji i vớwosx i cac ngưsaje ơamdn i! Ta muốxskn n thứkxos kia, thứkxos kia, thứkxos kia vàkqcs cảxnhc thứkxos kia nữepqy a!” Baba khôamdn ng ngừgakh ng chỉspxk xung quanh.
“ Baba tùhmfr trưsaje ởkxos ng! ngưsaje ơamdn i chờhqjh mộdlza t chúhqjh t! Nhữepqy ng thứkxos nàkqcs y bộdlza lạcyea c ta cóaziq rấaosa t nhiềxtzn u! ta khôamdn ng cóaziq gấaosa p, trưsaje ớwosx c nóaziq i vềxtzn bộdlza lạcyea c cádjqb c ngưsaje ơamdn i đzlji ãbdto ! Tạcyea i sao bộdlza lạcyea c ngưsaje ơamdn i lạcyea i bịvuos nhữepqy ng bộdlza lạcyea c khádjqb c xa ládjqb nh, thậtbvj m chíoilp khôamdn ng dádjqb m trao đzlji ổzlji i vớwosx i cádjqb c ngưsaje ơamdn i!” Minh Vũamdn muốxskn n đzlji i vàkqcs o vấaosa n đzlji ềxtzn n chíoilp nh.
Baba nghe thếkqcs nékmqz t mặcvzn t cựczno c kỳxdro buồcand n, vẽczno bi thưsaje ơamdn ng dâehss n đzlji ầzdbt y trong nékmqz t mặcvzn t củijhn a hắvlet n.
“ Bộdlza lạcyea c bọcand n ta chíoilp nh làkqcs bịvuos thầzdbt n linh nguyềxtzn n rủijhn a! bộdlza lạcyea c ta hằhsgb ng năzsaw m sẽczno cóaziq rấaosa t nhiềxtzn u ngưsaje ờhqjh i bịvuos thầzdbt n linh trừgakh ng phạcyea t. chỉspxk trong mộdlza t đzlji êdicx n bọcand n họcand sẽczno khôamdn ng đzlji i đzlji ưsaje ợakbt c! châehss n bọcand n họcand giốxskn ng nhưsaje bịvuos thầzdbt n linh lấaosa y đzlji i! Khôamdn ng thểvuos đzlji i lạcyea i, khôamdn ng thểvuos trồcand ng trọcand t cũamdn ng khôamdn ng thểvuos săzsaw n thúhqjh !” baba nóaziq i.
“ lạcyea i cóaziq chuyệshgi n nàkqcs y!” Minh Vũamdn nhíoilp u màkqcs y, đzlji ầzdbt u óaziq c hắvlet n lạcyea i nghĩvobx đzlji ếkqcs n mộdlza t chuyệshgi n khádjqb c, nhưsaje ng hắvlet n khôamdn ng cóaziq mấaosa y phầzdbt n nắvlet m chắvlet c thếkqcs nêdicx n hỏmnhr i tiếkqcs p.
“kẽczno bịvuos trừgakh ng phạcyea t cóaziq thưsaje ờhqjh ng làkqcs nam hay làkqcs nữepqy làkqcs trẻzdbt em hay ngưsaje ờhqjh i giàkqcs !”
“ tấaosa t cảxnhc ! chỉspxk cầzdbt n mộdlza t đzlji êdicx m, bọcand n họcand sẽczno khôamdn ng thểvuos nàkqcs o đzlji i đzlji ưsaje ợakbt c!” Baba nóaziq i.
“ Bộdlza lạcyea c cádjqb c ngưsaje ơamdn i dùhmfr ng cádjqb i nàkqcs y làkqcs m thứkxos c ăzsaw n chíoilp nh!” Minh Vũamdn chỉspxk vàkqcs o củijhn màkqcs bộdlza lạcyea c kia mang theo.
“ Đfrnx úhqjh ng! Thứkxos nàkqcs y ăzsaw n rấaosa t tốxskn t, ăzsaw n mau no bụzsaw ng, chỉspxk cầzdbt n nhổzlji câehss y lêdicx n làkqcs cóaziq thểvuos lấaosa y ăzsaw n!” Baba tựczno hàkqcs o nóaziq i ra.
“ Bộdlza lạcyea c ngưsaje ơamdn i cóaziq nhiềxtzn u mưsaje a khôamdn ng! Hay cóaziq hồcand nưsaje ớwosx c!” Minh Vũamdn lạcyea i hỏmnhr i.
“ cóaziq hồcand nưsaje ớwosx c! nhưsaje ng rấaosa t xa! Cóaziq nhiềxtzn u cádjqb ăzsaw n thịvuos t ởkxos đzlji óaziq ,bọcand n ta rấaosa t íoilp t đzlji ếkqcs n đzlji óaziq trừgakh khi thiếkqcs u nưsaje ớwosx c mớwosx i dádjqb m đzlji i!” Baba thậtbvj t tìpszb nh nóaziq i.
Minh Vũamdn trầzdbt m ngâehss m mộdlza t hồcand i lâehss u bắvlet t đzlji âehss u xâehss u chuỗdicx i nhữepqy ng thôamdn ng tin màkqcs baba mang đzlji ếkqcs n cho hắvlet n.
Hắvlet n từgakh ng nhớwosx thờhqjh i đzlji i họcand c đzlji ãbdto từgakh ng đzlji ọcand c mộdlza t bádjqb o cádjqb o vềxtzn lụzsaw c đzlji ịvuos a đzlji en Châehss u Phi vềxtzn mộdlza t quốxskn c gia Mozambique, ởkxos phíoilp a bắvlet c quốxskn c gia nàkqcs y vàkqcs o năzsaw m 1981 đzlji ãbdto bùhmfr ng phádjqb t dịvuos ch bệshgi nh cựczno c kỳxdro khủijhn ng khiếkqcs p vàkqcs vôamdn cùhmfr ng bíoilp ẩgutr n.
Hàkqcs ng ngàkqcs n ngưsaje ờhqjh i bao gồcand m trẻzdbt em, ngưsaje ờhqjh i giàkqcs , phụzsaw nữepqy , đzlji àkqcs n ôamdn ng bịvuos bạcyea i liệshgi t hoặcvzn c tậtbvj t nguyềxtzn n vĩvobx nh viễrihc n chỉspxk trong mộdlza t đzlji êdicx m.
Cádjqb c chuyêdicx n gia bắvlet t đzlji ầzdbt u đzlji ổzlji dồcand n vàkqcs o quốxskn c gia châehss u phi nàkqcs y lấaosa y mẫshgi u cádjqb c giếkqcs ng nưsaje ớwosx c, khôamdn ng khíoilp vàkqcs bệshgi nh phẩgutr m đzlji ểvuos đzlji iềxtzn u tra nguyêdicx n nhâehss n câehss y ra căzsaw n bệshgi nh quádjqb i ádjqb c nàkqcs y.
Thếkqcs nhưsaje ng bọcand n họcand lạcyea i hoàkqcs n toàkqcs n bóaziq tay, khôamdn ng thểvuos nàkqcs o tìpszb m ra nguyêdicx n nhâehss n chíoilp nh xádjqb c cảxnhc . dịvuos ch bệshgi nh nàkqcs y đzlji ưsaje ợakbt c đzlji ặcvzn t cho cádjqb i têdicx n làkqcs lờhqjh i nguyềxtzn n Konzo lấaosa y theo têdicx n mộdlza t loạcyea i bẫshgi y bắvlet t thúhqjh củijhn a ngưsaje ờhqjh i bảxnhc n đzlji ịvuos a.
Màkqcs nguyêdicx n nhâehss n cuốxskn i cùhmfr ng tìpszb m ra lạcyea i thậtbvj t bấaosa t ngờhqjh , đzlji óaziq chíoilp nh làkqcs câehss y khoai mỳxdro ( câehss y sắvlet n) loạcyea i câehss y lưsaje ơamdn ng thựczno c chủijhn yếkqcs u củijhn a ngưsaje ờhqjh i Mozambique.
Khi câehss y sắvlet n kếkqcs t hợakbt p vớwosx i hạcyea n hádjqb n kékmqz o dàkqcs i vàkqcs o mùhmfr a thu hoạcyea ch đzlji ãbdto khôamdn ng thểvuos tựczno rửxcdf a trôamdn i đzlji i chấaosa t hydrogen cyanide vốxskn n làkqcs thàkqcs nh phầzdbt n chíoilp nh trong khíoilp đzlji ộdlza c phòczno ng hơamdn i ngạcyea t Zyklon B củijhn a Đfrnx ứkxos c Quốxskn c Xãbdto .
chấaosa t hydrogen cyanide làkqcs chấaosa t đzlji ộdlza c rấaosa t mạcyea nh cóaziq thểvuos phádjqb hủijhn y hệshgi thốxskn ng thầzdbt n kinh cũamdn ng nhưsaje ng gâehss y lạcyea i liệshgi t cho ngưsaje ờhqjh i sửxcdf dụzsaw ng chúhqjh ng trong thờhqjh i gian lâehss u dàkqcs i.
Màkqcs cádjqb i thứkxos bộdlza lạcyea c nàkqcs y mang đzlji ếkqcs n chíoilp nh xádjqb c đzlji óaziq làkqcs củijhn khoai mìpszb . Khoai mỳxdro cũamdn ng làkqcs mộdlza t loạcyea i lưsaje ơamdn ng thựczno c thứkxos yếkqcs u cóaziq thểvuos thíoilp ch hợakbt p trồcand ng tạcyea i rấaosa t nhiềxtzn u nơamdn i trêdicx n lụzsaw c đzlji ịvuos a. thếkqcs nhưsaje ng chúhqjh ng cóaziq mộdlza t đzlji ặcvzn c trưsaje ng làkqcs bêdicx n trong củijhn cóaziq chứkxos a mộdlza t làkqcs m lưsaje ợakbt ng cựczno c nhỏmnhr hydrogen cyanide.
Thôamdn ng thưsaje ờhqjh ng câehss y khoai mỳxdro sẽczno tựczno đzlji ộdlza ng rửxcdf a trôamdn i khi quang hợakbt p vàkqcs trao đzlji ổzlji i chấaosa t, thếkqcs nhưsaje ng khíoilp hậtbvj u khôamdn nóaziq ng hạcyea n hádjqb n đzlji ãbdto ngăzsaw n giốxskn ng câehss y nàkqcs y uang hợakbt p đzlji àkqcs o thảxnhc i chấaosa t đzlji ộdlza c.
Trầzdbt m ngâehss m mộdlza t hồcand i lâehss u Minh Vũamdn mớwosx i nóaziq i ra
“ Baba tùhmfr trưsaje ởkxos ng! ta cóaziq thểvuos giúhqjh p bộdlza lạcyea c cádjqb c ngưsaje ơamdn i khôamdn ng bịvuos thầzdbt n linh trừgakh ng phạcyea t!” Minh Vũamdn cựczno c kỳxdro thậtbvj n trọcand ng nóaziq i ra.
“ Vũamdn thủijhn lĩvobx nh! Thầzdbt n linh khôamdn ng đzlji ưsaje ợakbt c nóaziq i bậtbvj y! thầzdbt n linh sẽczno trừgakh ng phạcyea t ngay cảxnhc ngưsaje ơamdn i!” Baba cóaziq chúhqjh t khôamdn ng tin.
“ khôamdn ng phảxnhc i ta giúhqjh p! Màkqcs thầzdbt n linh bộdlza lạcyea c ta sẽczno giúhqjh p cádjqb c ngưsaje ơamdn i!” Minh Vũamdn thầzdbt n bíoilp nóaziq i.
Baba ádjqb nh mắvlet t tràkqcs n đzlji ầzdbt y nghi hoặcvzn c.
“ tốxskn i nay! Ta sẽczno dùhmfr ng bi phádjqb p gọcand i thầzdbt n linh! Đfrnx ểvuos giúhqjh p ngưsaje ơamdn i!” Minh Vũamdn căzsaw n răzsaw ng nóaziq i.
“ ngưsaje ơamdn i cóaziq thểvuos mờhqjh i đzlji ưsaje ợakbt c thầzdbt n linh!” Baba khôamdn ng tin.
Minh Vũamdn gậtbvj t đzlji ầzdbt u “ vậtbvj t ngưsaje ơamdn i nghĩvobx làkqcs nhưsaje thềxtzn nàkqcs o bọcand n ta lạcyea i cóaziq nhiềxtzn u nưsaje ớwosx c giữepqy a nơamdn i nàkqcs y, tạcyea o sao bọcand ta cóaziq thểvuos giếkqcs t cádjqb sấaosa u lớwosx n! tạcyea i sao bọcand n ta cóaziq nhiềxtzn u thứkxos c ăzsaw n tốxskn t!”
Baba nhấaosa t thờhqjh i khôamdn ng nóaziq i đzlji ưsaje ợakbt c gìpszb đzlji àkqcs nh gậtbvj t đzlji ầzdbt u mộdlza t cádjqb i, hắvlet n cũamdn ng khôamdn ng thểvuos lýbdto giảxnhc i tạcyea i sao bộdlza lạcyea c nàkqcs y lạcyea i cóaziq thểvuos làkqcs m nhữepqy ng đzlji iểvuos u khôamdn ng tưsaje ởkxos ng đzlji ếkqcs n nhưsaje thếkqcs .
“ Klu! Melly! Ta cóaziq chuyệshgi n cầzdbt n nóaziq i vớwosx i hai ngưsaje ờhqjh i” sau đzlji óaziq cảxnhc ba cùhmfr ng nhau thầzdbt m thìpszb to nhỏmnhr gìpszb đzlji óaziq .
Ngàkqcs y hôamdn m nay vìpszb cóaziq bộdlza lạcyea c mớwosx i đzlji ếkqcs n ởkxos chung, thếkqcs nêdicx n nhữepqy ng côamdn ng tádjqb c tếkqcs tạcyea o bịvuos ngưsaje ng hẳitxw n, thậtbvj n chíoilp còczno n phảxnhc i hủijhn y hoạcyea i mộdlza t sốxskn kiếkqcs n trúhqjh c đzlji ặcvzn c thùhmfr đzlji ểvuos bảxnhc o vệshgi bíoilp mậtbvj t cho bộdlza lạcyea c.
Hôamdn m nay chíoilp nh làkqcs mộdlza t ngàkqcs y đzlji ạcyea i tiệshgi c săzsaw n bắvlet n, Klu đzlji ưsaje ợakbt c phékmqz p mang theo xe kékmqz o cùhmfr ng nhóaziq m thợakbt săzsaw n, màkqcs nhóaziq m ngưsaje ờhqjh i Baba cũamdn ng đzlji i theo quan sádjqb t. Lầzdbt n nàkqcs y Klu muốxskn n đzlji i săzsaw n cádjqb sấaosa u lớwosx n. thếkqcs nêdicx n chuyếkqcs n đzlji i khádjqb làkqcs xa.
Lúhqjh c nàkqcs y bêdicx n trong chỉspxk còczno n Minh Vũamdn Melly cùhmfr ng mộdlza t sốxskn tay châehss n chạcyea y việshgi c màkqcs thôamdn i.
“ Vũamdn ! ngưsaje ơamdn i muốxskn n chơamdn i lửxcdf a nữepqy a ưsaje ?” Melly tràkqcs o phúhqjh ng hỏmnhr i.
“ Ừsrxo ! Bộdlza lạcyea c nàkqcs y cóaziq rấaosa t nhiềxtzn u ngưsaje ờhqjh i, thểvuos lụzsaw c cũamdn ng rấaosa t tốxskn t! khôamdn ng thu phụzsaw c bọcand n họcand , chíoilp nh làkqcs thấaosa t bạcyea i củijhn a ta!” Minh Vũamdn cưsaje ờhqjh i gian nóaziq i.
“ ngưsaje ơamdn i cóaziq nắvlet m chắvlet c! têdicx n Baba kia cũamdn ng khôamdn ng dễrihc nóaziq i chuyệshgi n!” Melly nhắvlet c nhỡvlet .
“ngưsaje ơamdn i yêdicx n tâehss m cứkxos làkqcs m theo sắvlet p xếkqcs p củijhn a ta!” Minh Vũamdn cưsaje ờhqjh i gian.
Quảxnhc thậtbvj t đzlji ốxskn i vớwosx i bộdlza lạcyea c Baba Minh Vũamdn đzlji ãbdto đzlji ádjqb nh chủijhn ýbdto đzlji ếkqcs n, khôamdn ng nhữepqy ng cóaziq nguồcand n nhâehss n lựczno c dồcand i dàkqcs o, hơamdn n nữepqy a cũamdn ng cóaziq kỹbdto năzsaw ng canh tádjqb c khoai mỳxdro . cũamdn ng nhưsaje cóaziq mộdlza t chúhqjh t kiếkqcs n thứkxos c vềxtzn thảxnhc o dưsaje ợakbt c.
Nếkqcs u nhưsaje bộdlza lạcyea c nàkqcs y hùhmfr ng mạcyea nh, Minh Vũamdn sẽczno lấaosa y lợakbt i íoilp ch ra màkqcs trao đzlji ổzlji i, thềxtzn nhưsaje ng bộdlza lạcyea c nàkqcs y lạcyea i mang mộdlza t cádjqb i xúhqjh danh khôamdn ng bộdlza lạcyea c nàkqcs o dádjqb m đzlji ếkqcs n trao đzlji ổzlji i vìpszb thếkqcs Minh Vũamdn mớwosx i đzlji ádjqb nh chủijhn ýbdto thu phụzsaw c nhóaziq m ngưsaje ờhqjh i nàkqcs y
Bữ
Đ
“ Vũ
Như
“ Đ
“ Vũ
“ Baba tù
Baba nghe thế
“ Bộ
“ lạ
“kẽ
“ tấ
“ Bộ
“ Đ
“ Bộ
“ có
Minh Vũ
Hắ
Hà
Cá
Thế
Mà
Khi câ
chấ
Mà
Thô
Trầ
“ Baba tù
“ Vũ
“ khô
Baba á
“ tố
“ ngư
Minh Vũ
Baba nhấ
“ Klu! Melly! Ta có
Ngà
Hô
Lú
“ Vũ
“ Ừ
“ ngư
“ngư
Quả
Nế
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
