Tạdkoq i đlsja iệhqvz n Uy-viễsfqb n Thăwqej ng-long, Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t
Ngàmyjy y hai mưrwfw ơmvmv i chísezy n thábrlr ng giêgmio ng, niêgmio n hiệhqvz u Anh-vũcmqk Chiêgmio u-thắlmhq ng năwqej m thứjlqz nhìtxos đlsja ờwqej i vua Lýbwvz Nhâmyjy n-tôslhd ng bêgmio n Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t; bêgmio n Trung-nguyêgmio n nhằimql m niêgmio n hiệhqvz u Hy-Ninh thứjlqz mưrwfw ờwqej i đlsja ờwqej i vua Thầgvqv n-tôslhd ng nhàmyjy Tốilde ng (Đwekz inh-Tỵettx , DL.1077).
Triềvanp u đlsja ìtxos nh họeydd p tinh-triềvanp u. Vìtxos tầgvqv m quan trọeydd ng củnvvg a xãadox -tắlmhq c, nêgmio n Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u còilde n mờwqej i thêgmio m cábrlr c đlsja ạdkoq i tôslhd n sưrwfw võjoye phábrlr i tham dựkifh .
Lễsfqb nghi tấmyjy t.
Quan Đwekz ạdkoq i-tưrwfw -mãadox Lýbwvz Thưrwfw ờwqej ng-Kiệhqvz t tưrwfw ờwqej ng trìtxos nh vềvanp tìtxos nh hìtxos nh chiếxevj n cuộjgrc c Tốilde ng, Việhqvz t: Từokwn sau ba trậjoye n đlsja ábrlr nh ngàmyjy y 22 thábrlr ng giêgmio ng đlsja ếxevj n giờwqej thìtxos vua bàmyjy Bìtxos nh-Dưrwfw ơmvmv ng, phòilde mãadox Thâmyjy n Thiệhqvz u-Thábrlr i trấmyjy n tạdkoq i chiếxevj n lũcmqk y Phúveej -lưrwfw ơmvmv ng. Côslhd ng-chúveej a Bảhura o-Hòilde a, đlsja ôslhd đlsja ốilde c Trầgvqv n An, Trầgvqv n Hảhura i trấmyjy n tạdkoq i chiếxevj n lũcmqk y Nhưrwfw -nguyệhqvz t. U-bon vưrwfw ơmvmv ng Lêgmio Văwqej n vớnjxi i côslhd ng chúveej a Nong-Nụjlqz t trấmyjy n tạdkoq i chiếxevj n lũcmqk y Vạdkoq n-xuâmyjy n. Suốilde t bẩbpbi y ngàmyjy y, khôslhd ng thấmyjy y Tốilde ng cóokdb mộjgrc t hoạdkoq t đlsja ộjgrc ng nàmyjy o đlsja ábrlr ng kểotdr . Ngưrwfw ợslhd c lạdkoq i, Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t đlsja ãadox lấmyjy y quâmyjy n ởaurk cábrlr c hiệhqvz u đlsja ịveej a phưrwfw ơmvmv ng tổeydd chứjlqz c, bổeydd xung cho mưrwfw ờwqej i mộjgrc t hiệhqvz u Thiêgmio n-tửuhhp binh bịveej tổeydd n thấmyjy t.
Ôgylq ng kếxevj t luậjoye n:
– Tísezy nh chung từokwn khi quâmyjy n Tốilde ng phạdkoq m cảhura nh đlsja ếxevj n giờwqej tổeydd n thấmyjy t vềvanp tưrwfw ớnjxi ng củnvvg a ta quábrlr nặsrxn ng nềvanp . Tổeydd ng cộjgrc ng 36 vịveej . Nhưrwfw ng vềvanp quâmyjy n thìtxos mấmyjy t chưrwfw a quábrlr năwqej m vạdkoq n.
Ôgylq ng hưrwfw ớnjxi ng vàmyjy o cửuhhp tọeydd a:
– Đwekz ểotdr duyệhqvz t xéhkkq t tìtxos nh hìtxos nh, Thábrlr i-hậjoye u tuyêgmio n chỉlsja thiếxevj t tinh triềvanp u, hầgvqv u đlsja ưrwfw a ra phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c hợslhd p thờwqej i. Xin chưrwfw vịveej tôslhd n trưrwfw ởaurk ng đlsja ừokwn ng tiếxevj c côslhd ng chỉlsja dạdkoq y.
Quốilde c-trưrwfw ợslhd ng Trầgvqv n Tựkifh -An đlsja ưrwfw a mắlmhq t nhìtxos n quốilde c mẫieoj u Thanh-Mai ngồdkcp i đlsja ốilde i diệhqvz n vớnjxi i ôslhd ng, rồdkcp i nóokdb i:
– Khi mộjgrc t cuộjgrc c chiếxevj n diễsfqb n ra, thìtxos đlsja ôslhd i bêgmio n đlsja ềvanp u phảhura i chấmyjy p nhậjoye n tổeydd n thấmyjy t. Đwekz ốilde i vớnjxi i vấmyjy n đlsja ềvanp tổeydd n thấmyjy t, cóokdb hai đlsja iềvanp u quan trọeydd ng. Mộjgrc t làmyjy tổeydd n thấmyjy t củnvvg a ta vớnjxi i Tốilde ng, bêgmio n nàmyjy o nặsrxn ng hơmvmv n? Hai làmyjy dùdtmc ta tổeydd n thấmyjy t nặsrxn ng, Tốilde ng tổeydd n thấmyjy t nhẹuhcv cũcmqk ng khôslhd ng đlsja ábrlr ng quan tâmyjy m. Đwekz iềvanp u đlsja ábrlr ng quan tâmyjy m làmyjy giữheym a ta vớnjxi i Tốilde ng, bêgmio n nàmyjy o đlsja ạdkoq t đlsja ưrwfw ợslhd c mụjlqz c đlsja ísezy ch? Bêgmio n nàmyjy o còilde n tiềvanp m lựkifh c chiếxevj n đlsja ấmyjy u?
Nguyêgmio n-soábrlr i Thưrwfw ờwqej ng-Kiệhqvz t chắlmhq p tay xábrlr Tựkifh -An:
– Thưrwfw a thábrlr i sưrwfw phụjlqz , đlsja ệhqvz tửuhhp xin so sábrlr nh tổeydd n thấmyjy t ta vớnjxi i Tốilde ng. Vềvanp tưrwfw ớnjxi ng, ta mấmyjy t ba tưrwfw ớnjxi ng ởaurk cấmyjy p bộjgrc tốilde i cao làmyjy Trung-Thàmyjy nh, Tísezy n-Nghĩwekz a vưrwfw ơmvmv ng vớnjxi i phòilde mãadox Hoàmyjy ng-Kiệhqvz n; mấmyjy t năwqej m tưrwfw ớnjxi ng ởaurk cấmyjy p bộjgrc cao làmyjy côslhd ng chúveej a Đwekz ộjgrc ng-Thiêgmio n, Thiêgmio n-Ninh, Dưrwfw Phi, Nguyễsfqb n Căwqej n, Bùdtmc i Hoàmyjy ng-Quan; mấmyjy t hai mưrwfw ơmvmv i tábrlr m tưrwfw ớnjxi ng ởaurk cấmyjy p bộjgrc trung làmyjy nhịveej vịveej vưrwfw ơmvmv ng phi Trung-Thàmyjy nh, Tísezy n-Nghĩwekz a, côslhd ng chúveej a Ngọeydd c-Huệhqvz , Thanh-Thảhura o, Long-biêgmio n ngũcmqk hùdtmc ng vớnjxi i năwqej m vịveej phu nhâmyjy n, Tâmyjy y-hồdkcp thấmyjy t kiệhqvz t vớnjxi i bẩbpbi y vịveej phu nhâmyjy n. So vớnjxi i Tốilde ng thìtxos năwqej m tưrwfw ớnjxi ng ởaurk cấmyjy p bộjgrc tốilde i cao bịveej bắlmhq t, hoặsrxn c đlsja ưrwfw ợslhd c âmyjy n xábrlr , hoặsrxn c đlsja ưrwfw ợslhd c trao cho Kinh-Nam vưrwfw ơmvmv ng; mưrwfw ờwqej i tábrlr m tưrwfw ớnjxi ng ởaurk cấmyjy p bộjgrc cao bịveej giếxevj t, hoặsrxn c bịveej bắlmhq t rồdkcp i đlsja ưrwfw ợslhd c âmyjy n xábrlr hay trao cho Kinh-Nam vưrwfw ơmvmv ng. Bẩbpbi y mưrwfw ơmvmv i hai tưrwfw ớnjxi ng ởaurk cấmyjy p bộjgrc trung bịveej giếxevj t, bịveej bắlmhq t rồdkcp i trao cho Kinh-Nam vưrwfw ơmvmv ng.
– Bâmyjy y giờwqej ta xéhkkq t vềvanp khảhura năwqej ng tham chiếxevj n củnvvg a tưrwfw ớnjxi ng đlsja ôslhd i bêgmio n.
Vua bàmyjy Bìtxos nh-Dưrwfw ơmvmv ng tiếxevj p lờwqej i Thưrwfw ờwqej ng-Kiệhqvz t:
– Tấmyjy t cảhura tôslhd n sưrwfw võjoye họeydd c, cao thủnvvg , tưrwfw ớnjxi ng Tốilde ng bịveej ta bắlmhq t, rồdkcp i thảhura ra, đlsja ềvanp u bịveej nghi ngờwqej , khôslhd ng đlsja ưrwfw ợslhd c nắlmhq m binh quyềvanp n nữheym a. Hiệhqvz n cábrlr c tưrwfw ớnjxi ng tốilde i cao củnvvg a Tốilde ng chỉlsja còilde n Quábrlr ch Quỳadox , Triệhqvz u Tiếxevj t, Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, Khúveej c Chẩbpbi n, Ôgylq n Cảhura o. Ngưrwfw ợslhd c lạdkoq i cábrlr c tưrwfw ớnjxi ng tốilde i cao củnvvg a ta hiệhqvz n còilde n rấmyjy t nhiềvanp u: Côslhd i-sơmvmv n tam anh; đlsja ạdkoq i đlsja ôslhd đlsja ốilde c Lýbwvz Kếxevj -Nguyêgmio n, bốilde n đlsja ôslhd đlsja ốilde c thủnvvg y quâmyjy n; U-bon vưrwfw ơmvmv ng, côslhd ng chúveej a Nong-Nụjlqz t; tiêgmio n nưrwfw ơmvmv ng Bảhura o-Hòilde a; Tôslhd n Mạdkoq nh, Thanh-Nguyêgmio n; Cảhura nh-Long, Thiêgmio n-Thàmyjy nh; phòilde mãadox Thiệhqvz u-Thábrlr i vớnjxi i tôslhd i; trong triềvanp u còilde n Hoàmyjy ng-thábrlr i hậjoye u, Thưrwfw ờwqej ng-Kiệhqvz t. Cábrlr c tưrwfw ớnjxi ng bậjoye c trung thìtxos cóokdb Thầgvqv n-vũcmqk thậjoye p anh, Kim-cưrwfw ơmvmv ng thậjoye p bábrlr t. Tóokdb m lạdkoq i vềvanp tưrwfw ớnjxi ng, ta vẫieoj n còilde n mộjgrc t lựkifh c lưrwfw ợslhd ng hùdtmc ng hậjoye u gấmyjy p bộjgrc i Tốilde ng. Vềvanp tôslhd n sưrwfw võjoye họeydd c, ta chưrwfw a bịveej tổeydd n thấmyjy t lấmyjy y mộjgrc t ngưrwfw ờwqej i. Trong khi bêgmio n Tốilde ng thìtxos Thậjoye p-đlsja ạdkoq i thầgvqv n tăwqej ng Thiếxevj u-lâmyjy m, Trưrwfw ờwqej ng-bạdkoq ch song hùdtmc ng khôslhd ng tham dựkifh vàmyjy o cuộjgrc c chiếxevj n nữheym a. Hoa-sơmvmv n tứjlqz lãadox o bịveej hai hòilde a thưrwfw ợslhd ng Mộjgrc c-tồdkcp n, Viêgmio n-Chiếxevj u dồdkcp n thuốilde c vàmyjy o ngưrwfw ờwqej i, bịveej bắlmhq t mêgmio man chưrwfw a tỉlsja nh. Liêgmio u-Đwekz ôslhd ng tam ma bịveej hòilde a thưrwfw ợslhd ng Mộjgrc c-tồdkcp n bắlmhq t trao cho Kinh-Nam vưrwfw ơmvmv ng. Vềvanp phưrwfw ơmvmv ng diệhqvz n cao thủnvvg , ta còilde n đlsja ầgvqv y đlsja ủnvvg tinh lựkifh c, hơmvmv n hẳqetc n Tốilde ng.
– Đwekz a tạdkoq sưrwfw phụjlqz .
Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u hưrwfw ớnjxi ng vua bàmyjy Bìtxos nh-Dưrwfw ơmvmv ng xábrlr mộjgrc t xábrlr : Còilde n vềvanp quâmyjy n, ta bịveej mấmyjy t hoàmyjy n toàmyjy n ba hiệhqvz u Thiêgmio n-tửuhhp binh ởaurk Nhưrwfw -nguyệhqvz t, Phúveej -lưrwfw ơmvmv ng, đlsja ãadox đlsja ưrwfw ợslhd c tábrlr i lậjoye p. Bốilde n hiệhqvz u bịveej tổeydd n thấmyjy t nặsrxn ng, đlsja ãadox đlsja ưrwfw ợslhd c trang bịveej , bổeydd xung. Nay quâmyjy n khísezy , quâmyjy n thếxevj lạdkoq i nhưrwfw xưrwfw a. Thủnvvg y quâmyjy n ta còilde n toàmyjy n vẹuhcv n. Kịveej binh ta khôslhd ng bịveej tổeydd n thấmyjy t, màmyjy lạdkoq i tăwqej ng thêgmio m, nhờwqej bắlmhq t đlsja ưrwfw ợslhd c ngựkifh a Tốilde ng ởaurk Cổeydd -phábrlr p, ởaurk trậjoye n Nham-biềvanp n. Trong khi thủnvvg y quâmyjy n Tốilde ng khôslhd ng còilde n; kịveej binh gầgvqv n nhưrwfw chỉlsja còilde n mộjgrc t sưrwfw , màmyjy ngựkifh a thìtxos gầgvqv y ốilde m, binh tưrwfw ớnjxi ng thìtxos mấmyjy t hếxevj ýbwvz chísezy chiếxevj n đlsja ấmyjy u. Duy bộjgrc binh thìtxos phảhura i đlsja ợslhd i tin tứjlqz c củnvvg a sưrwfw bábrlr Mộjgrc c-tồdkcp n vớnjxi i sưrwfw phụjlqz mớnjxi i biếxevj t chắlmhq c đlsja ưrwfw ợslhd c.
Đwekz ếxevj n đlsja óokdb , viêgmio n tábrlr lĩwekz nh chỉlsja huy Ưrwfw ng-binh củnvvg a Khu-mậjoye t việhqvz n bưrwfw ớnjxi c vàmyjy o trao cho nguyêgmio n soábrlr i Thưrwfw ờwqej ng-Kiệhqvz t mộjgrc t ốilde ng đlsja ựkifh ng mậjoye t thưrwfw . Ôgylq ng mởaurk thưrwfw ra đlsja ọeydd c rồdkcp i hưrwfw ớnjxi ng Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u:
– Tâmyjy u Thábrlr i-hậjoye u, tin củnvvg a Mộjgrc c-tồdkcp n hòilde a thưrwfw ợslhd ng.
Ôgylq ng đlsja ọeydd c lớnjxi n:
«...Từokwn sau trậjoye n đlsja ábrlr nh ngàmyjy y 22, binh Tốilde ng thiệhqvz t hạdkoq i quábrlr nặsrxn ng nềvanp . Thứjlqz nhấmyjy t mặsrxn t Phúveej -lưrwfw ơmvmv ng, chỉlsja còilde n ba vạdkoq n quâmyjy n triềvanp u, năwqej m vạdkoq n tâmyjy n-đlsja ằimql ng-hảhura i. Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, Khúveej c Chẩbpbi n khôslhd ng đlsja ủnvvg sứjlqz c đlsja ábrlr nh Đwekz âmyjy u-đlsja ỉlsja nh, khai thôslhd ng con đlsja ưrwfw ờwqej ng tiếxevj p tếxevj lưrwfw ơmvmv ng thảhura o từokwn Bắlmhq c-biêgmio n xuốilde ng. Tạdkoq i Bắlmhq c Nhưrwfw -nguyệhqvz t, mưrwfw ờwqej i đlsja ạdkoq o binh mang sốilde 10 tớnjxi i 19 trựkifh c thuộjgrc c Triệhqvz u Tiếxevj t bịveej tan rãadox hoàmyjy n toàmyjy n, cábrlr c tưrwfw ớnjxi ng chỉlsja huy, cábrlr c sưrwfw trưrwfw ởaurk ng, lữheym trưrwfw ởaurk ng hầgvqv u hếxevj t tửuhhp thưrwfw ơmvmv ng; Tiếxevj t gom đlsja ábrlr m tàmyjy n quâmyjy n lạdkoq i tábrlr i lậjoye p đlsja ưrwfw ợslhd c ba đlsja ạdkoq o. Y sai quâmyjy n đlsja ắlmhq p chiếxevj n lũcmqk y phòilde ng quâmyjy n Việhqvz t đlsja ổeydd bộjgrc . Tạdkoq i tổeydd ng hàmyjy nh doanh, sau trậjoye n đlsja ộjgrc t kísezy ch, bắlmhq n Lôslhd i-tiễsfqb n đlsja êgmio m 22, đlsja ạdkoq o quâmyjy n Tảhura Đwekz ệhqvz -nhấmyjy t, Tảhura Đwekz ệhqvz -nhịveej bịveej tửuhhp thưrwfw ơmvmv ng mộjgrc t nửuhhp a, đlsja ạdkoq o quâmyjy n Tảhura Đwekz ệhqvz -tam chỉlsja còilde n hơmvmv n trăwqej m ngưrwfw ờwqej i; kịveej binh còilde n đlsja âmyjy u mộjgrc t sưrwfw . Cộjgrc ng chung tâmyjy n-đlsja ằimql ng-hảhura i còilde n hơmvmv n mưrwfw ờwqej i lăwqej m vạdkoq n, quâmyjy n triềvanp u mưrwfw ờwqej i vạdkoq n. Quábrlr ch Qùdtmc y ra lệhqvz nh cho binh tưrwfw ớnjxi ng củnvvg ng cốilde hàmyjy ng ràmyjy o thựkifh c chắlmhq c cốilde thủnvvg , vìtxos sợslhd ta tấmyjy n côslhd ng. Cóokdb tin tứjlqz c gìtxos sẽlyum bábrlr o sau... »
Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u đlsja ứjlqz ng dậjoye y, trong thábrlr i đlsja ộjgrc cựkifh c kỳadox nghiêgmio m trang, rồdkcp i cung tay:
– Kísezy nh Quốilde c-trưrwfw ợslhd ng, kísezy nh sưrwfw phụjlqz , kísezy nh Quốilde c-mẫieoj u, kísezy nh chưrwfw vịveej tôslhd n trưrwfw ởaurk ng, chưrwfw vịveej đlsja ạdkoq i thầgvqv n, tưrwfw ớnjxi ng lĩwekz nh.
Trong đlsja iệhqvz n Uy-viễsfqb n cóokdb đlsja ếxevj n hơmvmv n trăwqej m ngưrwfw ờwqej i, màmyjy im phăwqej ng phắlmhq c.
– Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, Triệhqvz u Tiếxevj t đlsja ắlmhq p lũcmqk y vìtxos sợslhd ta đlsja ổeydd quâmyjy n lêgmio n đlsja ábrlr nh. Quábrlr ch Quỳadox củnvvg ng cốilde doanh trạdkoq i vìtxos sợslhd ta tiếxevj n quâmyjy n từokwn Vạdkoq n-xuâmyjy n, Nham-biềvanp n vềvanp . Nhưrwfw vậjoye y trong thâmyjy m tâmyjy m chúveej ng, chúveej ng tựkifh biếxevj t chúveej ng yếxevj u, ta mạdkoq nh; chúveej ng khôslhd ng thểotdr vưrwfw ợslhd t sôslhd ng tấmyjy n côslhd ng ta. Trong khi ta dưrwfw khảhura năwqej ng vưrwfw ợslhd t sôslhd ng đlsja ábrlr nh chúveej ng.
Cửuhhp tọeydd a đlsja ềvanp u đlsja ồdkcp ng ýbwvz vớnjxi i Thábrlr i-hậjoye u. Ngàmyjy i tiếxevj p:
– Trưrwfw ớnjxi c tìtxos nh hìtxos nh ta, tìtxos nh hìtxos nh đlsja ịveej ch nhưrwfw vậjoye y, xin Nguyêgmio n-soábrlr i cho biếxevj t mìtxos nh phảhura i đlsja ốilde i phóokdb ra sao?
Thưrwfw ờwqej ng-Kiệhqvz t tâmyjy u:
– Tâmyjy u thábrlr i-hậjoye u, thầgvqv n xin đlsja ưrwfw a ra ba phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c, xin Thábrlr i-hậjoye u chọeydd n lấmyjy y mộjgrc t.
– Nguyêgmio n-soábrlr i cứjlqz tâmyjy u.
– Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c thứjlqz nhấmyjy t làmyjy dùdtmc ng sứjlqz c mạdkoq nh quéhkkq t sạdkoq ch bọeydd n Tốilde ng khỏnvvg i Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t trong vòilde ng ba ngàmyjy y. Phưrwfw ơmvmv ng-lưrwfw ợslhd c thứjlqz nhìtxos làmyjy đlsja uổeydd i bọeydd n Tốilde ng rờwqej i khỏnvvg i Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t trong vòilde ng ba thábrlr ng. Phưrwfw ơmvmv ng-lưrwfw ợslhd c thứjlqz ba làmyjy khôslhd ng cầgvqv n đlsja uổeydd i, đlsja ểotdr chúveej ng tựkifh rúveej t khỏnvvg i Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t trong vòilde ng mộjgrc t năwqej m.
– Nguyêgmio n soábrlr i cho bếxevj t chi tiếxevj t phưrwfw ơmvmv ng lựkifh ợslhd c thứjlqz nhấmyjy t?
– Hiệhqvz n tạdkoq i Phúveej -lưrwfw ơmvmv ng, Nhưrwfw -nguyệhqvz t, Tốilde ng đlsja óokdb ng ởaurk Bắlmhq c ngạdkoq n, ta đlsja óokdb ng ởaurk Nam ngạdkoq n. Duy tạdkoq i Vạdkoq n-xuâmyjy n, Nham-biềvanp n thìtxos ta đlsja óokdb ng cảhura hai bêgmio n bờwqej , đlsja âmyjy y làmyjy mũcmqk i dùdtmc i ta uy hiếxevj p tổeydd ng hàmyjy nh doanh Quábrlr ch Quỳadox . Ta cầgvqv n đlsja iềvanp u thêgmio m hạdkoq m đlsja ộjgrc i Đwekz ộjgrc ng-đlsja ìtxos nh từokwn biểotdr n Đwekz ôslhd ng vềvanp Phúveej -lưrwfw ơmvmv ng. Ta tấmyjy n côslhd ng Tốilde ng bằimql ng ba mũcmqk i. Tạdkoq i Nham-biềvanp n, U-bon vưrwfw ơmvmv ng tiếxevj n vềvanp đlsja ábrlr nh Tổeydd ng hàmyjy nh dinh Quábrlr ch Quỳadox . Tạdkoq i Phúveej -lưrwfw ơmvmv ng, vua bàmyjy Binh-Dưrwfw ơmvmv ng, phòilde mãadox Thâmyjy n Thiệhqvz u-Thábrlr i dùdtmc ng hạdkoq m đlsja ộjgrc i Đwekz ộjgrc ng-đlsja ìtxos nh chởaurk quâmyjy n vưrwfw ợslhd t sôslhd ng đlsja ábrlr nh trưrwfw ớnjxi c mặsrxn t Yêgmio n Đwekz ạdkoq t; côslhd ng chúveej a Thiêgmio n Thàmyjy nh, phòilde mãadox Thâmyjy n Cảhura nh-Long từokwn Đwekz âmyjy u-đlsja ỉlsja nh đlsja ábrlr nh vàmyjy o sau lưrwfw ng y. Tạdkoq i Nhưrwfw -nguyệhqvz t, sưrwfw phụjlqz thầgvqv n dùdtmc ng hai hạdkoq m đlsja ộjgrc i Bạdkoq ch-đlsja ằimql ng, Thầgvqv n-phùdtmc chởaurk quâmyjy n vưrwfw ợslhd t sôslhd ng tấmyjy n côslhd ng Triệhqvz u Tiếxevj t; lạdkoq i sai chim ưrwfw ng chuyểotdr n thưrwfw cho côslhd ng chúveej a Côslhd i-sơmvmv n Thanh-Nguyêgmio n, phòilde mãadox Tôslhd n-Mạdkoq nh, đlsja ôslhd thốilde ng Lýbwvz Tam, phu nhâmyjy n Mai-Tam, đlsja em hiệhqvz u Quảhura ng-vũcmqk , Kinh-Bắlmhq c tiếxevj n chiếxevj m Chi-lăwqej ng đlsja ábrlr nh vàmyjy o sau lưrwfw ng tổeydd ng hàmyjy nh doanh Quábrlr ch Quỳadox . Nhưrwfw vậjoye y chỉlsja cầgvqv n tấmyjy n côslhd ng liêgmio n tiếxevj p ba ngàmyjy y, ta diệhqvz t gọeydd n đlsja ábrlr m binh tưrwfw ớnjxi ng Tốilde ng. Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c nàmyjy y mau chóokdb ng, sẽlyum làmyjy m rúveej ng đlsja ộjgrc ng Trung-nguyêgmio n, nhưrwfw ng phảhura i chấmyjy p nhậjoye n hy sinh khábrlr nhiềvanp u tưrwfw ớnjxi ng sĩwekz .
Chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng suýbwvz t xoa, tỏnvvg vẻilde hoan nghêgmio nh phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c nàmyjy y.
– Phưrwfw ơmvmv ng-lưrwfw ợslhd c thứjlqz nhìtxos làmyjy : Cứjlqz năwqej m ngàmyjy y, mộjgrc t tuầgvqv n, ta đlsja ổeydd bộjgrc từokwn ng toábrlr n nhỏnvvg lêgmio n tấmyjy n côslhd ng quâmyjy n Tốilde ng trong mấmyjy y giờwqej rồdkcp i lạdkoq i rúveej t đlsja i, làmyjy m cho Tốilde ng ăwqej n khôslhd ng ngon, ngủnvvg khôslhd ng yêgmio n, mệhqvz t mỏnvvg i. Mộjgrc t mặsrxn t thưrwfw cho côslhd ng chúveej a Côslhd i-sơmvmv n tiếxevj n chiếxevj m Quyếxevj t-lýbwvz ; đlsja ôslhd thốilde ng Lýbwvz Tam phụjlqz c binh chặsrxn n đlsja ábrlr nh cábrlr c đlsja oàmyjy n tiếxevj p tếxevj n, chiếxevj m Chi-lăwqej ng rồdkcp i đlsja óokdb ng chặsrxn n đlsja ưrwfw ờwqej ng tiếxevj p tếxevj lưrwfw ơmvmv ng thảhura o. Thếxevj bắlmhq t buộjgrc c Quábrlr ch Quỳadox phảhura i dùdtmc ng quâmyjy n nhổeydd hai núveej t chặsrxn n nàmyjy y, khiếxevj n y hao binh tổeydd n tưrwfw ớnjxi ng rấmyjy t nhiềvanp u. Sau đlsja óokdb ta mớnjxi i rúveej t vàmyjy o rừokwn ng, mởaurk đlsja ưrwfw ờwqej ng cho chúveej ng rúveej t lui. Sang thábrlr ng ba, khísezy hậjoye u nóokdb ng nựkifh c, binh tưrwfw ớnjxi ng, lừokwn a ngựkifh a Tốilde ng vốilde n sốilde ng ởaurk miềvanp n Bắlmhq c đlsja ãadox quen, nay sang ta khôslhd ng hợslhd p thủnvvg y thổeydd sinh bệhqvz nh. Bấmyjy y giờwqej ta lạdkoq i tấmyjy n côslhd ng nhưrwfw phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c mộjgrc t, ắlmhq t chúveej ng phảhura i bỏnvvg chạdkoq y. Mộjgrc t mặsrxn t ta truy kísezy ch, mộjgrc t mặsrxn t ta thưrwfw cho côslhd ng chúveej a Côslhd i-sơmvmv n, đlsja ôslhd thốilde ng Lýbwvz Tam phụjlqz c binh đlsja ábrlr nh cắlmhq t tàmyjy n quâmyjy n chúveej ng. Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c nàmyjy y tuy hơmvmv i lâmyjy u, nhưrwfw ng đlsja ỡcbrb phảhura i hy sinh nhâmyjy n mạdkoq ng.
Cábrlr c văwqej n quan, võjoye tưrwfw ớnjxi ng cùdtmc ng gậjoye t đlsja ầgvqv u, cóokdb vẻilde tábrlr n thàmyjy nh.
– Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c thứjlqz ba làmyjy : Mộjgrc t mặsrxn t ta cứjlqz đlsja ồdkcp n trúveej nhưrwfw hiệhqvz n tạdkoq i, ngàmyjy y ngàmyjy y thao luyệhqvz n sĩwekz tốilde t, trong khi đlsja óokdb ta truyềvanp n bábrlr o cho dâmyjy n chúveej ng biếxevj t giặsrxn c đlsja ãadox yêgmio n, đlsja âmyjy u vềvanp đlsja óokdb , yêgmio n ổeydd n làmyjy m ăwqej n. Mộjgrc t mặsrxn t thưrwfw cho côslhd ng chúveej a Thiêgmio n-Thàmyjy nh, phòilde mãadox Cảhura nh-Long tábrlr i chiếxevj m tấmyjy t cảhura cábrlr c trang đlsja ộjgrc ng Bắlmhq c-biêgmio n; côslhd ng chúveej a Côslhd i-sơmvmv n, đlsja ôslhd thốilde ng Lýbwvz Tam thay phiêgmio n nhau đlsja ábrlr nh cưrwfw ớnjxi p cábrlr c đlsja oàmyjy n tiếxevj p tếxevj lưrwfw ơmvmv ng bổeydd ng. Quâmyjy n Tốilde ng trảhura i qua mùdtmc a hèdkoq , mùdtmc a thu, lam khísezy giếxevj t đlsja i ísezy t nhấmyjy t mộjgrc t nửuhhp a. Bấmyjy y giờwqej ta sai sứjlqz sang Biệhqvz n-kinh, lờwqej i lẽlyum nhúveej n nhưrwfw ờwqej ng xin « tạdkoq tộjgrc i » vềvanp việhqvz c ta đlsja em quâmyjy n đlsja ábrlr nh Ung, Khâmyjy m, Liêgmio m, Dung, Nghi, Bạdkoq ch châmyjy u; lạdkoq i xin tiếxevj n cốilde ng thầgvqv n phụjlqz c nhưrwfw xưrwfw a. Hy-Ninh cũcmqk ng nhưrwfw Tốilde ng triềvanp u đlsja ưrwfw ợslhd c vuốilde t ve tựkifh ábrlr i, sẽlyum ban lệhqvz nh cho Quỳadox rúveej t binh. Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c nàmyjy y tuy kéhkkq o dàmyjy i, nhưrwfw ng khôslhd ng phảhura i dùdtmc ng đlsja ếxevj n gưrwfw ơmvmv m đlsja ao nhiềvanp u.
Cábrlr c văwqej n quan hâmyjy n hoan, tỏnvvg vẻilde đlsja ồdkcp ng ýbwvz . Trong khi cábrlr c võjoye tưrwfw ớnjxi ng lạdkoq i lắlmhq c đlsja ầgvqv u, biểotdr u lộjgrc bấmyjy t phụjlqz c.
Ghi chúveej ,
Trong suốilde t năwqej m nghìtxos n năwqej m lịveej ch sửuhhp , cábrlr c nhàmyjy chỉlsja đlsja ạdkoq o quâmyjy n sựkifh Việhqvz t luôslhd n luôslhd n xửuhhp dụjlqz ng khísezy hậjoye u, phong thổeydd làmyjy m vũcmqk khísezy chốilde ng lạdkoq i cuộjgrc c xâmyjy m lăwqej ng củnvvg a Trung-quốilde c. Quâmyjy n Trung-quốilde c sang đlsja ábrlr nh Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t đlsja a sốilde làmyjy ngưrwfw ờwqej i phưrwfw ơmvmv ng Bắlmhq c, sốilde ng ởaurk vùdtmc ng khísezy hậjoye u lạdkoq nh, khi sang đlsja ấmyjy t Việhqvz t thuộjgrc c vùdtmc ng nhiệhqvz t đlsja ớnjxi i, họeydd khôslhd ng chịveej u nổeydd i cábrlr i thấmyjy p nhiệhqvz t. Do đlsja óokdb sinh mộjgrc t sốilde bệhqvz nh vùdtmc ng nhiệhqvz t đlsja ớnjxi i nhưrwfw nhưrwfw cảhura m cúveej m, nhiễsfqb m trùdtmc ng đlsja ưrwfw ờwqej ng hôslhd hấmyjy p, tiêgmio u chảhura y, dịveej ch tảhura , sốilde t réhkkq t ngãadox nưrwfw ớnjxi c. Trong cábrlr c bệhqvz nh trêgmio n, thìtxos ba chứjlqz ng sốilde t réhkkq t ngãadox nưrwfw ớnjxi c, dịveej ch tảhura vàmyjy tiêgmio u chảhura y làmyjy ba vũcmqk khísezy làmyjy m cho đlsja ịveej ch quâmyjy n kinh hồdkcp n tábrlr ng đlsja ởaurk m nhấmyjy t.
Hồdkcp i nhỏnvvg đlsja ọeydd c sửuhhp Hoa-Việhqvz t, tôslhd i chỉlsja cóokdb mộjgrc t ýbwvz niệhqvz m sơmvmv sàmyjy i vềvanp vấmyjy n đlsja ềvanp nàmyjy y. Nay, sau hai mưrwfw ơmvmv i lăwqej m năwqej m hàmyjy nh nghềvanp thầgvqv y thuốilde c ởaurk Phábrlr p, tôslhd i mớnjxi i biếxevj t rõjoye cábrlr i khủnvvg ng khiếxevj p vềvanp ba chứjlqz ng bệhqvz nh trêgmio n. Hầgvqv u hếxevj t thâmyjy n chủnvvg củnvvg a tôslhd i trưrwfw ớnjxi c khi du lịveej ch VN, đlsja ềvanp u đlsja ưrwfw ợslhd c tôslhd i chísezy ch ngừokwn a dịveej ch tảhura (Vaccin choléhkkq rique), cúveej m (Vaccin grippal), lạdkoq i bắlmhq t uốilde ng thuốilde c ngừokwn a sốilde t réhkkq t ngãadox nưrwfw ớnjxi c. Ấilde y vậjoye y màmyjy tớnjxi i 85% vẫieoj n bịveej đlsja au bụjlqz ng tiêgmio u chảhura y. Cho nêgmio n khi thâmyjy n chủnvvg lêgmio n đlsja ưrwfw ờwqej ng, tôslhd i còilde n bắlmhq t mang theo thuốilde c đlsja au bụjlqz ng do vi trùdtmc ng gâmyjy y ra nhưrwfw Immodium (lopéhkkq ramide), ercéhkkq furyl (nifuroxazide). Còilde n nhữheym ng thâmyjy n chủnvvg bưrwfw ớnjxi ng bỉlsja nh, cho rằimql ng cơmvmv thểotdr mìtxos nh da bằimql ng théhkkq p, thâmyjy n bằimql ng đlsja ồdkcp ng, khôslhd ng chịveej u chísezy ch ngừokwn a, mang thuốilde c theo... thìtxos khỏnvvg i nóokdb i; trong khi du lịveej ch bịveej Tàmyjy o Thábrlr o đlsja uổeydd i dàmyjy i dàmyjy i, lúveej c vềvanp bịveej sốilde t réhkkq t ngãadox nưrwfw ớnjxi c da vàmyjy ng ủnvvg ng, bụjlqz ng chưrwfw ớnjxi ng, phảhura i đlsja i nghỉlsja ísezy t ngàmyjy y tạdkoq i bệhqvz nh việhqvz n.
Muỗbpbi i VN khábrlr c muỗbpbi i nhữheym ng nơmvmv i khábrlr c làmyjy chúveej ng ham củnvvg a lạdkoq . Trong chuyếxevj n côslhd ng tábrlr c cho Liêgmio n-hiệhqvz p cábrlr c việhqvz n bàmyjy o chếxevj châmyjy u Âkdpr u (CEP), chúveej ng tôslhd i gồdkcp m giábrlr o-sưrwfw J.Fr. Hadzam (Hoa-kỳadox ), Tarentino (Ýnqru ), Laurence Martinet (Phábrlr p). Hadzam phábrlr t biểotdr u ýbwvz kiếxevj n: « Muỗbpbi i ởaurk nưrwfw ớnjxi c màmyjy y thâmyjy n hìtxos nh nóokdb nhỏnvvg màmyjy khi đlsja ốilde t thìtxos đlsja au nhưrwfw ong châmyjy m. Nóokdb ham củnvvg a lạdkoq , dữheym hơmvmv n bòilde cạdkoq p. Hơmvmv n nữheym a muỗbpbi i Mỹbrlr thưrwfw ờwqej ng nóokdb đlsja ậjoye u lêgmio n da, ngửuhhp i ngửuhhp i rồdkcp i mớnjxi i đlsja ốilde t. Còilde n muỗbpbi i Việhqvz t, thìtxos nóokdb lao đlsja ếxevj n nhưrwfw hỏnvvg a tiễsfqb n SAM 3... Khôslhd ng hiểotdr u sao, rõjoye ràmyjy ng tao ngồdkcp i bêgmio n ba ngưrwfw ờwqej i bạdkoq n Việhqvz t, màmyjy nóokdb cứjlqz nhèdkoq tao nóokdb đlsja ốilde t, còilde n ba ngưrwfw ờwqej i Việhqvz t thìtxos nóokdb lạdkoq i bỏnvvg rơmvmv i ». Giábrlr o sưrwfw Martinet cũcmqk ng đlsja ồdkcp ng ýbwvz : « Muỗbpbi i Việhqvz t thísezy ch đlsja ốilde t ngưrwfw ờwqej i ngoạdkoq i quốilde c thìtxos phảhura i ». Tôslhd i trêgmio u: « Khôslhd ng phảhura i nóokdb ham củnvvg a lạdkoq đlsja âmyjy u, màmyjy nóokdb chốilde ng Mỹbrlr , chốilde ng thựkifh c dâmyjy n cứjlqz u nưrwfw ớnjxi c đlsja óokdb ». Giábrlr o sưrwfw Tarentino nổeydd i cábrlr u: « Tao làmyjy ngưrwfw ờwqej i Ýnqru , tao đlsja âmyjy u cóokdb liêgmio n hệhqvz gìtxos tớnjxi i Mỹbrlr , tớnjxi i Phábrlr p, màmyjy nóokdb cũcmqk ng làmyjy m thịveej t tao rấmyjy t kỹbrlr ». Qua câmyjy u truyệhqvz n trêgmio n khiếxevj n tôslhd i chúveej ýbwvz : Muỗbpbi i Việhqvz t thísezy ch đlsja ốilde t ngưrwfw ờwqej i lạdkoq . Tôslhd i đlsja ãadox hỏnvvg i trêgmio n 200 Việhqvz t kiềvanp u vềvanp thăwqej m nhàmyjy , họeydd đlsja ềvanp u cho biếxevj t, khi họeydd ngồdkcp i bêgmio n ngưrwfw ờwqej i thâmyjy n, thìtxos muỗbpbi i thísezy ch xơmvmv i thịveej t Việhqvz t kiềvanp u hơmvmv n làmyjy thịveej t ngưrwfw ờwqej i trong nưrwfw ớnjxi c.
Mộjgrc t tàmyjy i liệhqvz u củnvvg a cụjlqz c Quâmyjy n-y Cộjgrc ng-hòilde a Nhâmyjy n-dâmyjy n Trung-quốilde c cho biếxevj t, trong cuộjgrc c hàmyjy nh quâmyjy n « dạdkoq y VN bàmyjy i họeydd c » củnvvg a Đwekz ặsrxn ng Tiểotdr u-Bìtxos nh (1978), cóokdb tớnjxi i 9875 Hồdkcp ng-quâmyjy n bịveej bệhqvz nh sốilde t réhkkq t do muỗbpbi i đlsja ốilde t, vàmyjy 34.548 ngưrwfw ờwqej i bịveej đlsja au bụjlqz ng, tiêgmio u chảhura y.
Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u tuyêgmio n chỉlsja :
– Xin cábrlr c vịveej cho biếxevj t tôslhd n ýbwvz ?
Cábrlr c văwqej n quan, võjoye tưrwfw ớnjxi ng bàmyjy n luậjoye n phâmyjy n vâmyjy n tớnjxi i hơmvmv n giờwqej , màmyjy chưrwfw a ngãadox ngũcmqk . Anh-vũcmqk Chiêgmio u-thắlmhq ng hoàmyjy ng đlsja ếxevj tuy tuổeydd i mớnjxi i mưrwfw ờwqej i hai, vìtxos ởaurk vàmyjy o vịveej thếxevj bấmyjy t đlsja ắlmhq c dĩwekz phảhura i dựkifh bàmyjy n quốilde c sựkifh , nêgmio n đlsja ãadox khôslhd n trưrwfw ớnjxi c tuổeydd i rấmyjy t nhiềvanp u. Nhàmyjy vua tuyêgmio n chỉlsja :
– Trẫieoj m thấmyjy y phưrwfw ơmvmv ng lựkifh ợslhd c thứjlqz nhấmyjy t tỏnvvg ra đlsja ưrwfw ợslhd c sứjlqz c mạdkoq nh củnvvg a ta. Từokwn nay trởaurk đlsja i, vĩwekz nh viễsfqb n Tốilde ng êgmio càmyjy ng, khôslhd ng dábrlr m bàmyjy n đlsja ếxevj n việhqvz c đlsja em quâmyjy n đlsja ábrlr nh ta nữheym a. Ta cũcmqk ng chẳqetc ng phảhura i tiếxevj n cốilde ng, nhậjoye n sắlmhq c phong nữheym a. Nhưrwfw ng ta giếxevj t đlsja ưrwfw ợslhd c mưrwfw ờwqej i lăwqej m vạdkoq n tâmyjy n-đlsja ằimql ng-hảhura i, mưrwfw ờwqej i vạdkoq n quâmyjy n triềvanp u củnvvg a Tốilde ng, ísezy t ra ta cũcmqk ng phảhura i thiệhqvz t hạdkoq i ba vạdkoq n ngưrwfw ờwqej i. Trẫieoj m thấmyjy y ghêgmio quábrlr , khôslhd ng nỡcbrb !
Cửuhhp tọeydd a đlsja ềvanp u nghĩwekz thầgvqv m:
– Ôgylq ng vua con nàmyjy y quảhura làmyjy đlsja ấmyjy ng nhâmyjy n từokwn .
Nhàmyjy vua tiếxevj p:
– Phưrwfw ơmvmv ng-lưrwfw ợslhd c thứjlqz nhìtxos tưrwfw ơmvmv ng đlsja ốilde i thoảhura đlsja ưrwfw ợslhd c tựkifh ábrlr i. Nhưrwfw ng khi ta đlsja uổeydd i Quỳadox vềvanp bêgmio n kia biêgmio n giớnjxi i rồdkcp i cóokdb ởaurk yêgmio n vớnjxi i y đlsja ưrwfw ợslhd c khôslhd ng? Y hiệhqvz n lĩwekz nh chứjlqz c Tuyêgmio n-huy Nam-việhqvz n sựkifh , quảhura n lĩwekz nh hếxevj t cábrlr c châmyjy u quậjoye n Nam thùdtmc y. Y cóokdb thểotdr véhkkq t hếxevj t binh tưrwfw ớnjxi ng vùdtmc ng Nam Trưrwfw ờwqej ng-giang sang phụjlqz c thùdtmc . Ta lạdkoq i phảhura i chốilde ng lạdkoq i, vừokwn a hao tiềvanp n tốilde n củnvvg a, vừokwn a mấmyjy t nhiềvanp u ngưrwfw ờwqej i hy sinh.
Nhàmyjy vua đlsja ứjlqz ng dậjoye y nhìtxos n cửuhhp tọeydd a:
– Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c thứjlqz a ba, thìtxos ta phảhura i nhúveej n mìtxos nh mộjgrc t chúveej t. Nhưrwfw ng biếxevj t đlsja âmyjy u Tốilde ng chẳqetc ng cho rằimql ng ta còilde n sợslhd chúveej ng, rồdkcp i lạdkoq i hoạdkoq nh họeydd e lôslhd i thôslhd i? Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c nàmyjy y muôslhd n nghìtxos n lầgvqv n khôslhd ng dùdtmc ng đlsja ưrwfw ợslhd c.
Nhàmyjy vua hưrwfw ớnjxi ng Lýbwvz Kếxevj -Nguyêgmio n:
– Hôslhd m qua, thầgvqv y củnvvg a trẫieoj m từokwn biểotdr n đlsja ôslhd ng vềvanp Thăwqej ng-long cóokdb vàmyjy o hoàmyjy ng thàmyjy nh dạdkoq y dỗbpbi trẫieoj m; nhâmyjy n đlsja óokdb trẫieoj m đlsja ãadox hộjgrc i ýbwvz vớnjxi i thầgvqv y, rồdkcp i đlsja ưrwfw a ra mộjgrc t phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c. Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c nàmyjy y bao gồdkcp m tinh hoa củnvvg a ba phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c màmyjy nguyêgmio n soábrlr i vừokwn a tâmyjy u. Xin thầgvqv y trìtxos nh cho cửuhhp tọeydd a nghe xem cóokdb gìtxos cầgvqv n sửuhhp a đlsja ổeydd i khôslhd ng?
Đwekz ạdkoq i đlsja ôslhd đlsja ốilde c Lýbwvz Kếxevj -Nguyêgmio n đlsja ứjlqz ng dậjoye y cung tay:
– Tâmyjy u thábrlr i hậjoye u, tâmyjy u bệhqvz hạdkoq , thầgvqv n xin đlsja ưrwfw a ra phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c bao gồdkcp m tinh hoa củnvvg a ba phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c màmyjy nguyêgmio n soábrlr i đlsja ãadox tâmyjy u. Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c nàmyjy y gồdkcp m năwqej m bưrwfw ớnjxi c.
Ôgylq ng đlsja ưrwfw a mắlmhq t nhìtxos n nguyêgmio n soábrlr i Thưrwfw ờwqej ng-Kiệhqvz t:
– Bưrwfw ớnjxi c thứjlqz nhấmyjy t làmyjy : Giếxevj t tinh thầgvqv n củnvvg a tưrwfw ớnjxi ng sĩwekz Tốilde ng. Bưrwfw ớnjxi c nàmyjy y ta dùdtmc ng binh lựkifh c năwqej m mũcmqk i. Mũcmqk i thứjlqz nhấmyjy t, U-bon vưrwfw ơmvmv ng Lêgmio Văwqej n đlsja em quâmyjy n từokwn Vạdkoq n-xuâmyjy n tiếxevj n tớnjxi i gầgvqv n tốilde ng hàmyjy nh doanh Quábrlr ch Qùdtmc y đlsja óokdb ng quâmyjy n, đlsja ểotdr đlsja e dọeydd a y. Mũcmqk i thứjlqz nhìtxos , lệhqvz nh cho côslhd ng chúveej a Côslhd i-sơmvmv n chiếxevj m Quyếxevj t-lýbwvz , đlsja ôslhd thốilde ng Lýbwvz Tam chiếxevj m Chi-lăwqej ng, côslhd ng chúveej a Thiêgmio n-Thàmyjy nh chiếxevj m Lạdkoq ng-châmyjy u. Mũcmqk i thứjlqz ba, Đwekz ợslhd i Quỳadox sai Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, Khúveej c Chẩbpbi n tiếxevj n quâmyjy n tábrlr i chiếxevj m ảhura i Quyếxevj t lýbwvz , Chi-lăwqej ng, Lạdkoq ng châmyjy u đlsja ểotdr bảhura o vệhqvz đlsja ưrwfw ờwqej ng tiếxevj p tếxevj , bấmyjy y giờwqej ta cho hạdkoq m đlsja ộjgrc i Đwekz ộjgrc ng-đlsja ìtxos nh tốilde c đlsja ếxevj n Phúveej -lưrwfw ơmvmv ng. Vua bàmyjy Bìtxos nh-Dưrwfw ơmvmv ng dùdtmc ng hạdkoq m đlsja ộjgrc i Đwekz ộjgrc ng-đlsja ìtxos nh chởaurk quâmyjy n quâmyjy n vưrwfw ợslhd t sôslhd ng chiếxevj m Đwekz âmyjy u đlsja ỉlsja nh, éhkkq p bêgmio n trábrlr i tổeydd ng hàmyjy nh doanh Tốilde ng. Mũcmqk i thứjlqz tưrwfw , tiêgmio n nưrwfw ơmvmv ng Bảhura o-Hòilde a éhkkq p Quábrlr ch Quỳadox ởaurk phísezy a Nhưrwfw -nguyệhqvz t. Mũcmqk i thứjlqz năwqej m, ta dùdtmc ng thủnvvg y quâmyjy n tábrlr i chiếxevj m Ngọeydd c-sơmvmv n, Đwekz ôslhd ng-triềvanp u. Bưrwfw ớnjxi c nàmyjy y ưrwfw ớnjxi c khoảhura ng 20 ngàmyjy y.
Cábrlr c võjoye tưrwfw ớnjxi ng đlsja ềvanp u vỗbpbi tay hoan hôslhd .
– Bưrwfw ớnjxi c thứjlqz nhìtxos : Sábrlr t nhấmyjy t nhâmyjy n vạdkoq n nhâmyjy n cu (Giếxevj t mộjgrc t ngưrwfw ờwqej i vạdkoq n ngưrwfw ờwqej i sợslhd ). Ta đlsja em nhữheym ng têgmio n tùdtmc binh nguyêgmio n làmyjy tưrwfw ớnjxi ng, binh Tốilde ng ábrlr c đlsja ộjgrc c, từokwn ng cưrwfw ớnjxi p bóokdb c, giếxevj t ngưrwfw ờwqej i, hoặsrxn c nhữheym ng têgmio n phảhura n quốilde c Việhqvz t... ra xửuhhp tửuhhp trêgmio n sàmyjy n chiếxevj n hạdkoq m. Trưrwfw ớnjxi c khi xửuhhp , ta bắlmhq c loa bábrlr o cho binh tưrwfw ớnjxi ng Tốilde ng biếxevj t trưrwfw ớnjxi c đlsja ịveej a đlsja iểotdr m. Rồdkcp i tớnjxi i giờwqej hàmyjy nh quyếxevj t, ta cho chiếxevj n hạdkoq m ra giữheym a sôslhd ng, đlsja ểotdr binh tưrwfw ớnjxi ng Tốilde ng nhìtxos n rõjoye . Bưrwfw ớnjxi c nàmyjy y cóokdb thểotdr thi hàmyjy nh cùdtmc ng mộjgrc t lúveej c vớnjxi i bưrwfw ớnjxi c thứjlqz nhấmyjy t, nhưrwfw ng kéhkkq o dàmyjy i mộjgrc t thábrlr ng thay vìtxos hai mưrwfw ơmvmv i ngàmyjy y.
Nghe đlsja ếxevj n đlsja âmyjy y, Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u đlsja ưrwfw a mắlmhq t nhìtxos n Côslhd i-sơmvmv n tam vớnjxi i nhàmyjy vua rồdkcp i mỉlsja m cưrwfw ờwqej i. Tam-anh, nhàmyjy vua cưrwfw ờwqej i theo. Trong nụjlqz cưrwfw ờwqej i đlsja óokdb năwqej m vịveej ngụjlqz ýbwvz :
– Đwekz âmyjy y làmyjy ýbwvz kiếxevj n củnvvg a nhàmyjy vua, chứjlqz mộjgrc t Nho sĩwekz nhưrwfw Lýbwvz Kếxevj -Nguyêgmio n khôslhd ng bao giờwqej nghĩwekz ra lốilde i trừokwn ng phạdkoq t nhưrwfw vậjoye y. Màmyjy ýbwvz kiếxevj n nàmyjy y củnvvg a nhàmyjy vua thìtxos lạdkoq i do sưrwfw phụjlqz làmyjy Côslhd i-sơmvmv n tam anh truyềvanp n cho.
Quan Thábrlr i-phóokdb Quábrlr ch Sĩwekz -An xoa tay vao nhau khen ngợslhd i:
– Lốilde i trừokwn ng phạdkoq t nàmyjy y vừokwn a còilde ýbwvz nhắlmhq n nhủnvvg vớnjxi i ngưrwfw ờwqej i Tốilde ng: Chúveej ng ta bắlmhq t đlsja ưrwfw ợslhd c tùdtmc binh thìtxos nuôslhd i nấmyjy ng, đlsja ốilde i xửuhhp tửuhhp tếxevj , sau đlsja óokdb đlsja em trảhura vềvanp . Nhưrwfw ng bọeydd n ábrlr c bábrlr thìtxos bịveej trừokwn ng trịveej . Khi quâmyjy n Tốilde ng hồdkcp i hưrwfw ơmvmv ng, chúveej ng thuậjoye t lạdkoq i vớnjxi i bạdkoq n bèdkoq , họeydd hàmyjy ng, từokwn nay bọeydd n ngưrwfw ờwqej i Hoa thùdtmc nghịveej ch vớnjxi i ngưrwfw ờwqej i Việhqvz t phảhura i ngừokwn ng lạdkoq i. Hơmvmv n nữheym a, khi ta xửuhhp tửuhhp binh tưrwfw ớnjxi ng Tốilde ng, ắlmhq t quâmyjy n Tốilde ng xóokdb t tìtxos nh đlsja ồdkcp ng đlsja ộjgrc i muốilde n vưrwfw ợslhd t sôslhd ng trảhura thùdtmc , màmyjy Quábrlr ch Quỳadox khôslhd ng cho, thìtxos chúveej ng cảhura m thấmyjy y nhụjlqz c nhãadox tựkifh ty; cuốilde i cùdtmc ng đlsja ưrwfw a đlsja ếxevj n khôslhd ng còilde n tinh thầgvqv n chiếxevj n đlsja ấmyjy u.
Lýbwvz Kếxevj -Nguyêgmio n tiếxevj p:
-Bưrwfw ớnjxi c thứjlqz ba làmyjy :Mậjoye t ngọeydd t chếxevj t ruồdkcp i.Cửuhhp sứjlqz sang Biệhqvz n-kinh, dùdtmc ng lờwqej i lẽlyum khiêgmio m nhưrwfw ợslhd ng đlsja ổeydd lỗbpbi i cho bọeydd n đlsja ạdkoq i thầgvqv n Nam biêgmio n gâmyjy y sựkifh , nêgmio n Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t phảhura i đlsja ábrlr nh Ung, Khâmyjy m, Liêgmio m đlsja ểotdr tựkifh vệhqvz . Nay trăwqej m vạdkoq n quâmyjy n Thiêgmio n-triềvanp u sang bịveej lam chưrwfw ởaurk ng màmyjy chếxevj t mấmyjy t hai phầgvqv n ba rồdkcp i; nếxevj u đlsja ểotdr lâmyjy u, e chếxevj t hếxevj t. Vậjoye y xin Thiêgmio n-triềvanp u cho rúveej t binh, Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t sẽlyum sai sứjlqz sang tiếxevj n cốilde ng hàmyjy ng năwqej m nhưrwfw cũcmqk . Nhữheym ng khêgmio đlsja ộjgrc ng nàmyjy o theo Tốilde ng thìtxos vẫieoj n đlsja ểotdr thuộjgrc c Tốilde ng. Nhưrwfw vậjoye y tựkifh ábrlr i bọeydd n chủnvvg chiếxevj n triềvanp u Hy-Ninh đlsja ưrwfw ợslhd c xoa dịveej u, bọeydd n chủnvvg hòilde a đlsja ưrwfw ợslhd c toạdkoq i ýbwvz , ắlmhq t chúveej ng sẽlyum tâmyjy u xin cho rúveej t binh. Bưrwfw ớnjxi c nàmyjy y ưrwfw ớnjxi c khoảhura ng hai thábrlr ng.
Đwekz ôslhd -thốilde ng Hùdtmc ng Nhâmyjy n nhăwqej n mặsrxn t:
– Thưrwfw a quan Thábrlr i-phóokdb , mìtxos nh... mìtxos nh chịveej u mấmyjy t đlsja ấmyjy t cho Tốilde ng ưrwfw ?
Kếxevj -Nguyêgmio n phìtxos cưrwfw ờwqej i:
– Đwekz âmyjy u cóokdb ! Khi Quábrlr ch Quỳadox rúveej t quâmyjy n, thìtxos ta cho quâmyjy n theo béhkkq n góokdb t. Đwekz ợslhd i đlsja ạdkoq i quâmyjy n y vềvanp tớnjxi i Ung-châmyjy u, lậjoye p tứjlqz c ta tiếxevj n quâmyjy n chiếxevj m lạdkoq i nhữheym ng trang đlsja ộjgrc ng bịveej Tốilde ng lấmyjy n. Bấmyjy y giờwqej Quỳadox khôslhd ng còilde n quâmyjy n, khôslhd ng còilde n lưrwfw ơmvmv ng đlsja ểotdr trởaurk lạdkoq i đlsja ábrlr nh ta nữheym a. Vísezy dùdtmc y muốilde n tiếxevj n quâmyjy n sang, lạdkoq i phảhura i tâmyjy u vềvanp triềvanp u, thờwqej i gian củnvvg a sứjlqz giảhura di vềvanp mấmyjy t ísezy t nhấmyjy t bốilde n thábrlr ng. Trong bốilde n thábrlr ng đlsja óokdb , ta đlsja ãadox tổeydd chứjlqz c lạdkoq i cábrlr c trang đlsja ộjgrc ng rồdkcp i, dễsfqb gìtxos y dábrlr m lao đlsja ầgvqv u vàmyjy o?
Nhàmyjy vua tuyêgmio n chỉlsja :
– Phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c ba bưrwfw ớnjxi c nàmyjy y vừokwn a đlsja ỡcbrb tốilde n xưrwfw ơmvmv ng mábrlr u, vừokwn a giữheym đlsja ưrwfw ợslhd c hoàmyjy khísezy vớnjxi i triềvanp u đlsja ìtxos nh Tốilde ng, vừokwn a giữheym đlsja ưrwfw ợslhd c uy thếxevj củnvvg a ta, lạdkoq i làmyjy m cho Tốilde ng kinh sợslhd . Từokwn nay vàmyjy mãadox i mãadox i họeydd khôslhd ng dábrlr m bàmyjy n chuyệhqvz n đlsja ábrlr nh ta nữheym a.
Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u tuyêgmio n chỉlsja :
– Đwekz ểotdr cóokdb thểotdr chuyểotdr n đlsja ạdkoq i quâmyjy n sang đlsja ábrlr nh Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t, Hy-Ninh vớnjxi i An-Thạdkoq ch phảhura i cắlmhq t đlsja ấmyjy t cho Hạdkoq , cho Liêgmio u, cầgvqv u hòilde a hầgvqv u dồdkcp n hếxevj t binh hùdtmc ng, tưrwfw ớnjxi ng mạdkoq nh củnvvg a Tâmyjy y-thùdtmc y, Bắlmhq c-thùdtmc y sang đlsja ábrlr nh ta. Hy-Ninh hy vọeydd ng bọeydd n Quábrlr ch Quỳadox chiếxevj m đlsja ưrwfw ợslhd c nưrwfw ớnjxi c ta trong mộjgrc t thábrlr ng, rồdkcp i lạdkoq i đlsja em quâmyjy n vềvanp giữheym Bắlmhq c-thùdtmc y, Tâmyjy y-thùdtmc y, mang theo mấmyjy y chụjlqz c tùdtmc hàmyjy ng binh củnvvg a ta. Nay bao nhiêgmio u tưrwfw ớnjxi ng giỏnvvg i, binh tinh nhuệhqvz bịveej giếxevj t hếxevj t, chắlmhq c chắlmhq n Liêgmio u, Hạdkoq lạdkoq i gâmyjy y sựkifh . Màmyjy than ôslhd i! Tốilde ng khôslhd ng còilde n tinh lựkifh c phòilde ng vệhqvz nữheym a. Từokwn nay, ta khôslhd ng sợslhd Tốilde ng nữheym a; trábrlr i lạdkoq i Tốilde ng phảhura i sợslhd ta. Theo ưrwfw ớnjxi c tísezy nh củnvvg a côslhd phụjlqz nàmyjy y, e khôslhd ng bao lâmyjy u nữheym a Tốilde ng sẽlyum bịveej Liêgmio u chiếxevj m. Bấmyjy y giờwqej cóokdb khi ta phảhura i giúveej p Tốilde ng giữheym nưrwfw ớnjxi c trong thếxevj yếxevj u, hơmvmv n làmyjy diệhqvz t Tốilde ng rồdkcp i phảhura i chốilde ng vớnjxi i Liêgmio u hùdtmc ng mạdkoq nh.
Ghi chúveej ,
Kiếxevj n giảhura i củnvvg a Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u thựkifh c chísezy nh xábrlr c. Niêgmio n hiệhqvz u Tĩwekz nh-Khang nguyêgmio n niêgmio n đlsja ờwqej i vua Khâmyjy m-tôslhd ng nhàmyjy Tốilde ng, bêgmio n Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t làmyjy niêgmio n hiệhqvz u Thiêgmio n-phùdtmc Duệhqvz -vũcmqk thứjlqz bẩbpbi y đlsja ờwqej i vua Lýbwvz Nhâmyjy n-tôslhd ng (Bísezy nh-Ngọeydd , DL.1126) tứjlqz c 49 năwqej m sau; quâmyjy n Kim đlsja ábrlr nh vàmyjy o Biệhqvz n-kinh bắlmhq t hai vua Tốilde ng làmyjy Huy-tôslhd ng vàmyjy Khâmyjy m-tôslhd ng đlsja em vềvanp Bắlmhq c. Con củnvvg a Khâmyjy m-tôslhd ng làmyjy Triệhqvz u Cấmyjy u chạdkoq y xuốilde ng Nam, tábrlr i lậjoye p triềvanp u Tốilde ng, tứjlqz c Nam Tốilde ng, ởaurk ngôslhd i đlsja ưrwfw ợslhd c 36 năwqej m, sau khi băwqej ng đlsja ưrwfw ợslhd c tôslhd n miếxevj u hiệhqvz u làmyjy Cao-tôslhd ng.
Tạdkoq i tổeydd ng hàmyjy nh doanh « An-Nam đlsja ạdkoq o hàmyjy nh doanh mãadox bộjgrc quâmyjy n đlsja ôslhd tổeydd ng quảhura m chiêgmio u thảhura o sứjlqz kiêgmio m tuyêgmio n phủnvvg sứjlqz chưrwfw lộjgrc Kinh-châmyjy u, Hồdkcp -Nam, Quảhura ng-Đwekz ôslhd ng, Quảhura ng Tâmyjy y »
Ngàmyjy y 5 thábrlr ng hai, niêgmio n hiệhqvz u Anh-vũcmqk Chiêgmio u-thắlmhq ng thứjlqz nhìtxos đlsja ờwqej i vua Lýbwvz Nhâmyjy n-tôslhd ng bêgmio n Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t, bêgmio n Trung-nguyêgmio n làmyjy niêgmio n hiệhqvz u Hy-Ninh thứjlqz mưrwfw ờwqej i đlsja ờwqej i vua Thầgvqv n-tôslhd ng nhàmyjy Tốilde ng (Đwekz inh-Tỵettx , DL.1077).
Quábrlr ch Quỳadox triệhqvz u tậjoye p chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng bàmyjy n phưrwfw ơmvmv ng lưrwfw ợslhd c đlsja ốilde i phóokdb vớnjxi i tìtxos nh hìtxos nh. Cábrlr c tưrwfw ớnjxi ng Triệhqvz u Tiếxevj t, Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, Tu Kỷuhcv , Khúveej c Chẩbpbi n, Đwekz àmyjy o Bậjoye t, Trưrwfw ơmvmv ng Thếxevj -Cựkifh ... đlsja ềvanp u hiệhqvz n diệhqvz n.
Ôgylq n Cảhura o tưrwfw ờwqej ng trìtxos nh:
– Ngàmyjy y mùdtmc ng mộjgrc t thábrlr ng hai vừokwn a qua, Lýbwvz Càmyjy n-Đwekz ứjlqz c sai sứjlqz sang Biệhqvz n-kinh tạdkoq tộjgrc i, xin Thiêgmio n-triềvanp u rúveej t quâmyjy n; từokwn nay lạdkoq i thầgvqv n phụjlqz c tiếxevj n cốilde ng nhưrwfw cũcmqk . Đwekz ểotdr tỏnvvg lòilde ng hốilde i lỗbpbi i, Giao-chỉlsja đlsja em bẩbpbi y vạdkoq n tùdtmc binh bao gồdkcp m tưrwfw ớnjxi ng tábrlr , cao thủnvvg võjoye lâmyjy m do hạdkoq m đlsja ộjgrc i Âkdpr u-Cơmvmv chởaurk đlsja ếxevj n Quảhura ng-châmyjy u trao cho quan trấmyjy n thủnvvg . Chiếxevj n thuyềvanp n sẽlyum cậjoye p bếxevj n chậjoye m nhấmyjy t làmyjy ngàmyjy y rằimql m thábrlr ng hai nàmyjy y. Nguyêgmio n soábrlr i đlsja ãadox cửuhhp ngưrwfw ờwqej i tiếxevj p dẫieoj n sứjlqz Giao. Sứjlqz Giao vớnjxi i viêgmio n tiếxevj p dẫieoj n dùdtmc ng ngựkifh a phi bấmyjy t kểotdr ngàmyjy y đlsja êgmio m, nêgmio n hôslhd m qua đlsja ãadox đlsja ếxevj n Biệhqvz n-kinh dâmyjy ng biểotdr u. Hoàmyjy ng-thưrwfw ợslhd ng cùdtmc ng chưrwfw đlsja ạdkoq i thầgvqv n hộjgrc i ởaurk Thiêgmio n-chưrwfw ơmvmv ng cábrlr c. Quan giábrlr m sábrlr t ngựkifh sửuhhp Thábrlr i Thừokwn a-Hi dâmyjy ng sớnjxi tâmyjy u rằimql ng: Mụjlqz c đlsja ísezy ch ra quâmyjy n đlsja ểotdr trừokwn ng phạdkoq t Giao-chỉlsja , thếxevj màmyjy nay nóokdb đlsja ãadox đlsja ếxevj n cửuhhp a trờwqej i néhkkq p mìtxos nh nhậjoye n tộjgrc i thìtxos cũcmqk ng nêgmio n tha cho nóokdb đlsja ểotdr tỏnvvg lưrwfw ợslhd ng bao dung. Tểotdr tưrwfw ớnjxi ng Ngôslhd Sung cùdtmc ng cábrlr c đlsja ạdkoq i thầgvqv n đlsja ềvanp u tâmyjy u xin hoàmyjy ng thưrwfw ợslhd ng nghe lờwqej i Thábrlr i ngựkifh sửuhhp , tuyêgmio n chỉlsja rúveej t quâmyjy n..
Khúveej c Chẩbpbi n hỏnvvg i:
– Hôslhd m qua sứjlqz Giao mớnjxi i dâmyjy ng sớnjxi , màmyjy sao nay tin đlsja ãadox đlsja ếxevj n đlsja âmyjy y đlsja ưrwfw ợslhd c?
Quábrlr ch Quỳadox trảhura lờwqej i:
– Tiếxevj p dẫieoj n sứjlqz cóokdb mang theo Ưrwfw ng-binh củnvvg a Giao-chỉlsja . Y dùdtmc ng chim ưrwfw ng gửuhhp i tin vềvanp , nêgmio n sábrlr ng nay ta đlsja ãadox biếxevj t.
Ôgylq n Cảhura o tiếxevj p:
– Ngàmyjy y mùdtmc ng mộjgrc t thábrlr ng hai vừokwn a qua Thiêgmio n-Thàmyjy nh, Cảhura nh-Long từokwn trong rừokwn ng đlsja ổeydd ra tábrlr i chiếxevj m Lạdkoq ng-châmyjy u; Trầgvqv n Thanh-Nguyêgmio n, Tôslhd n Mạdkoq nh tábrlr i chiếxevj m Quyếxevj t-lýbwvz ; Lýbwvz Tam tábrlr i chiếxevj m Chi-lăwqej ng. Nguyêgmio n soábrlr i đlsja ãadox lệhqvz nh cho đlsja ôslhd tổeydd ng quảhura n Yêgmio n Đwekz ạdkoq t đlsja em quâmyjy n vưrwfw ợslhd t thưrwfw ợslhd ng đlsja ạdkoq o tábrlr i chiếxevj m Lạdkoq ng-châmyjy u; phóokdb đlsja ôslhd tổeydd ng quảhura n Khúveej c Chẩbpbi n tábrlr i chiếxevj m Quyếxevj t-lýbwvz ; tưrwfw ớnjxi ng quâmyjy n Miêgmio u Lýbwvz tábrlr i chiếxevj m Chi-lăwqej ng. Quan quâmyjy n phảhura i khóokdb nhọeydd c lắlmhq m mớnjxi i đlsja ábrlr nh đlsja ưrwfw ợslhd c ba ảhura i. Quâmyjy n Giao bỏnvvg ba ảhura i rúveej t vàmyjy o rừokwn ng. Nguyêgmio n soábrlr i truyềvanp n ba tưrwfw ớnjxi ng đlsja óokdb ng đlsja ồdkcp n bảhura o vệhqvz đlsja ưrwfw ờwqej ng tiếxevj p tếxevj . Giữheym a lúveej c quâmyjy n ta đlsja ang giao chiếxevj n khốilde c liệhqvz t vớnjxi i quâmyjy n Giao, thìtxos thìtxos nh lìtxos nh hạdkoq m đlsja ộjgrc i Đwekz ộjgrc ng-đlsja ìtxos nh từokwn biểotdr n Đwekz ôslhd ng tiếxevj n vàmyjy o Phúveej -lưrwfw ơmvmv ng. Thâmyjy n Thiệhqvz u-Thábrlr i dùdtmc ng hạdkoq m đlsja ộjgrc i nàmyjy y chởaurk hiệhqvz u Bổeydd ng-nhậjoye t, Vũcmqk -thắlmhq ng, Phùdtmc -đlsja ổeydd ng, Hoa-lưrwfw vưrwfw ợslhd t sôslhd ng rồdkcp i đlsja óokdb ng đlsja ồdkcp n lậjoye p phòilde ng tuyếxevj n. Phísezy a Vạdkoq n-xuâmyjy n, Lêgmio Văwqej n đlsja em hiệhqvz u Thầgvqv n-đlsja iệhqvz n, Long-dựkifh c tớnjxi i châmyjy n núveej i Nham-biềvanp n đlsja óokdb ng trạdkoq i. Vớnjxi i lựkifh c lưrwfw ợslhd ng củnvvg a ta hiệhqvz n giờwqej , khôslhd ng đlsja ủnvvg quâmyjy n sốilde đlsja uổeydd i Thiệhqvz u-Thábrlr i, Lêgmio Văwqej n vềvanp Nam ngạdkoq n. Ta bịveej éhkkq p ba phísezy a.
Miêgmio u Lýbwvz hỏnvvg i:
– Hiệhqvz u binh Hoa-lưrwfw làmyjy hiệhqvz u binh nàmyjy o, tôslhd i chưrwfw a từokwn ng nghe qua!
Ôgylq n Cảhura o chỉlsja Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, Khúveej c Chẩbpbi n:
– Nguyêgmio n khi Yêgmio n, Khúveej c tưrwfw ớnjxi ng quâmyjy n vưrwfw ợslhd t sôslhd ng đlsja ábrlr nh Yêgmio n-dũcmqk ng. Hai huynh sai bắlmhq t hơmvmv n hai nghìtxos n trâmyjy u, làmyjy m lábrlr chắlmhq n cho xe trâmyjy u đlsja ẩbpbi y đlsja ểotdr tấmyjy n côslhd ng. Khôslhd ng ngờwqej têgmio n Lýbwvz Đwekz oan xuấmyjy t thâmyjy n làmyjy mụjlqz c đlsja ồdkcp ng, y từokwn ng dùdtmc ng trâmyjy u tậjoye p trậjoye n nhábrlr i theo phưrwfw ơmvmv ng phábrlr p củnvvg a vua Đwekz inh Tiêgmio n-hoàmyjy ng. Lýbwvz tậjoye p trung hơmvmv n ba chụjlqz c trẻilde chăwqej n trâmyjy u, rồdkcp i dùdtmc ng đlsja ábrlr m trẻilde nàmyjy y nóokdb i tiếxevj ng nóokdb i loàmyjy i trâmyjy u, sai trâmyjy u dàmyjy n trậjoye n quay lạdkoq i đlsja ábrlr nh ta. Sau trậjoye n đlsja óokdb đlsja ábrlr m trẻilde chăwqej n trâmyjy u khôslhd ng chịveej u trởaurk vềvanp , chúveej ng quyếxevj t xin ra trậjoye n. Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u trưrwfw ớnjxi c đlsja âmyjy y cũcmqk ng từokwn ng chăwqej n trâmyjy u. Bàmyjy ta mớnjxi i tậjoye p hợslhd p hơmvmv n ba trăwqej m trẻilde chăwqej n trâmyjy u vớnjxi i hai nghìtxos n trâmyjy u lạdkoq i, rồdkcp i lậjoye p thàmyjy nh hiệhqvz u binh Hoa-lưrwfw . Hiệhqvz u binh nàmyjy y lợslhd i hạdkoq i hơmvmv n hổeydd , bábrlr o nhiềvanp u. Chúveej ng buộjgrc c dao vàmyjy o sừokwn ng, buộjgrc c giábrlr o vàmyjy o lưrwfw ng trâmyjy u, rồdkcp i dàmyjy n trậjoye n, tiếxevj n lui uyểotdr n chuyểotdr n vôslhd cùdtmc ng.
Yêgmio n Đwekz ạdkoq t chửuhhp i thềvanp :
– Tổeydd bàmyjy bọeydd n Giao-chỉlsja thựkifh c xảhura o quyệhqvz t. Mộjgrc t mặsrxn t chúveej ng sai sứjlqz sang tạdkoq tộjgrc i, mộjgrc t mặsrxn t chúveej ng vẫieoj n tiếxevj n binh. Thìtxos ra cábrlr i việhqvz c sai sứjlqz sang tạdkoq tộjgrc i chỉlsja làmyjy mộjgrc t đlsja òilde n khiếxevj n hoàmyjy ng thưrwfw ợslhd ng khôslhd ng gửuhhp i việhqvz n quâmyjy n cho ta. Làmyjy m sao bâmyjy y giờwqej ?
Ôgylq n Cảhura o tiếxevj p:
– Chưrwfw a hếxevj t đlsja âmyjy u! Ngàmyjy y mùdtmc ng ba thábrlr ng hai, triềvanp u đlsja ìtxos nh đlsja ưrwfw ợslhd c tin tổeydd ng đlsja àmyjy n phábrlr i Liêgmio u-Đwekz ôslhd ng bịveej mộjgrc t bọeydd n lạdkoq mặsrxn t đlsja ábrlr nh phábrlr hôslhd m rằimql m thábrlr ng giêgmio ng. Chúveej ng thiêgmio u rụjlqz i năwqej m trăwqej m nóokdb c gia, đlsja ốilde t bàmyjy i vịveej mộjgrc t trăwqej m linh bẩbpbi y liệhqvz t tổeydd phábrlr i nàmyjy y, giếxevj t hếxevj t nhữheym ng đlsja ệhqvz tửuhhp hiệhqvz n diệhqvz n. Chúveej ng còilde n tàmyjy n nhẫieoj n giếxevj t hếxevj t bốilde mẹuhcv , vợslhd con, anh em, tôslhd i tớnjxi , trâmyjy u bòilde , chóokdb mèdkoq o, gàmyjy vịveej t củnvvg a Liêgmio u-Đwekz ôslhd ng tam ma. Nếxevj u chúveej ng ta hiệhqvz n diệhqvz n thìtxos biếxevj t ngay bọeydd n Giao-chỉlsja ra tay. Nhưrwfw ng quan quâmyjy n đlsja ịveej a phưrwfw ơmvmv ng vốilde n thùdtmc ghéhkkq t đlsja ệhqvz tửuhhp phábrlr i nàmyjy y, nêgmio n khi thấmyjy y phábrlr i nàmyjy y bịveej tuyệhqvz t diệhqvz t, thìtxos mừokwn ng hớnjxi n hởaurk , rồdkcp i dâmyjy ng biểotdr u vềvanp triềvanp u tâmyjy u rằimql ng chúveej ng bịveej cưrwfw ớnjxi p giếxevj t chếxevj t. Triềvanp u đlsja ìtxos nh tin làmyjy thựkifh c.
Tu Kỷuhcv cưrwfw ờwqej i nhạdkoq t:
– Giếxevj t tàmyjy n nhẫieoj n nhưrwfw vậjoye y, trêgmio n thếxevj gian e chỉlsja cóokdb mìtxos nh Mộjgrc c-tồdkcp n hòilde a thưrwfw ợslhd ng màmyjy thôslhd i. Đwekz iềvanp u nàmyjy y cũcmqk ng tạdkoq i Liêgmio u-Đwekz ôslhd ng tam ma huêgmio nh hoang đlsja óokdb ng cũcmqk i hăwqej m bắlmhq t Minh-Khôslhd ng, Đwekz ạdkoq o-Hạdkoq nh, Lêgmio Văwqej n, Mộjgrc c-tồdkcp n, Viêgmio n-Chiếxevj u đlsja óokdb ng cũcmqk i giảhura i vềvanp kinh màmyjy ra. Nghe nóokdb i trậjoye n đlsja ábrlr nh đlsja êgmio m 21 thábrlr ng giêgmio ng, Tam-ma bịveej Mộjgrc c-tồdkcp n bắlmhq t đlsja óokdb ng cũcmqk i giảhura i giao cho Kinh-Nam vưrwfw ơmvmv ng. Hơmvmv n trăwqej m đlsja ệhqvz tửuhhp cũcmqk ng bịveej bắlmhq t mộjgrc t lúveej c. Khôslhd ng biếxevj t hiệhqvz n giờwqej tìtxos nh trạdkoq ng chúveej ng ra sao?
Y hỏnvvg i Triệhqvz u Tiếxevj t:
– Nghe nóokdb i, trậjoye n đlsja ábrlr nh đlsja êgmio m 21 sang ngàmyjy y 22 vừokwn a qua, Hoa-sơmvmv n tứjlqz lãadox o bịveej Mộjgrc c-tồdkcp n, Viêgmio n-Chiếxevj u, Phụjlqz -Quốilde c, Bảhura o-Dâmyjy n đlsja ábrlr nh trọeydd ng thưrwfw ơmvmv ng, mêgmio man, rồdkcp i bắlmhq t sốilde ng. Nay khôslhd ng biếxevj t tìtxos nh trạdkoq ng ra sao?
Kểotdr vềvanp vai vếxevj trong phábrlr i Hoa-sơmvmv n thìtxos Triệhqvz u Tiếxevj t, Khúveej c-Chẩbpbi n, côslhd ng chúveej a Huệhqvz -Nhu đlsja ềvanp u ngang vai vớnjxi i Hoa-sơmvmv n tứjlqz lãadox o. Y đlsja ábrlr p:
– Bốilde n vịveej sưrwfw đlsja ệhqvz đlsja ềvanp u bịveej Mộjgrc c-tồdkcp n, Viêgmio n-Chiếxevj u dồdkcp n thuốilde c nhuyễsfqb n câmyjy n vàmyjy o Tam-tiêgmio u kinh, cho nêgmio n vẫieoj n còilde n mêgmio man. Tôslhd i đlsja ãadox sai ngưrwfw ờwqej i bábrlr o vớnjxi i côslhd ng chúveej a Huệhqvz -Nhu, đlsja ểotdr ngưrwfw ờwqej i vậjoye n đlsja ộjgrc ng vớnjxi i Kinh-Nam vưrwfw ơmvmv ng xin thuốilde c giảhura i củnvvg a Mộjgrc c-tồdkcp n hòilde a thưrwfw ợslhd ng. Khôslhd ng ngờwqej gãadox thầgvqv y chùdtmc a ăwqej n thịveej t chóokdb nàmyjy y khôslhd ng coi Kinh-Nam vưrwfw ơmvmv ng ra gìtxos cảhura . Y nóokdb i, đlsja ợslhd i sau khi hếxevj t chiếxevj n tranh, y sẽlyum cho thuốilde c giảhura i.
Ôgylq n Cảhura o tiếxevj p:
– Hôslhd m qua, bọeydd n Giao-chỉlsja từokwn bêgmio n kia sôslhd ng bắlmhq c loa gọeydd i sang, bábrlr o cho ta biếxevj t, lábrlr t nữheym a chúveej ng sẽlyum xửuhhp tửuhhp bọeydd n Việhqvz t theo ta bịveej bắlmhq t vàmyjy xửuhhp mộjgrc t sốilde tưrwfw ớnjxi ng sĩwekz ta giếxevj t hạdkoq i dâmyjy n củnvvg a chúveej ng. Vìtxos vậjoye y Nguyêgmio n-soábrlr i cho mờwqej i chưrwfw vịveej đlsja ếxevj n hộjgrc i đlsja ểotdr cho biếxevj t ýbwvz kiếxevj n.
Khúveej c Chẩbpbi n đlsja ềvanp nghịveej :
– Bọeydd n Việhqvz t xửuhhp bọeydd n Việhqvz t làmyjy việhqvz c củnvvg a chúveej ng vớnjxi i nhau, ta chẳqetc ng nêgmio n quan tâmyjy m. Tuy nhiêgmio n chúveej ng xửuhhp tưrwfw ớnjxi ng sĩwekz củnvvg a ta, thìtxos ta khôslhd ng thểotdr ngồdkcp i yêgmio n.
Trưrwfw ơmvmv ng Thếxevj -Cựkifh xua tay:
– Chúveej ng xửuhhp nhữheym ng ngưrwfw ờwqej i củnvvg a ta, nhưrwfw ng nhữheym ng ngưrwfw ờwqej i đlsja óokdb vốilde n tàmyjy n ábrlr c, vôslhd phábrlr p, vôslhd thiêgmio n. Ta nêgmio n ngồdkcp i khoanh tay đlsja ểotdr cho chúveej ng giếxevj t dùdtmc m, ta khỏnvvg i phảhura i giếxevj t.
Đwekz ếxevj n đlsja óokdb , quâmyjy n vàmyjy o bábrlr o:
– Trìtxos nh Nguyêgmio n-soábrlr i, mộjgrc t con thuyềvanp n củnvvg a Giao-chỉlsja dưrwfw ơmvmv ng buồdkcp m khôslhd ng ngưrwfw ờwqej i chèdkoq o lábrlr i cậjoye p bếxevj n. Trêgmio n thuyềvanp n cóokdb nhiềvanp u tùdtmc binh. Xin Nguyêgmio n-soábrlr i đlsja ịveej nh liệhqvz u.
Quábrlr ch Quỳadox vộjgrc i cùdtmc ng chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng ra bờwqej sôslhd ng xem xéhkkq t tìtxos nh hìtxos nh: Trêgmio n con thuyềvanp n lớnjxi n cóokdb ba cábrlr i cũcmqk i, trong mỗbpbi i cũcmqk i giam mộjgrc t trong Liêgmio u-Đwekz ôslhd ng tam ma. Ngoàmyjy i ra, còilde n hơmvmv n trăwqej m đlsja ệhqvz tửuhhp phábrlr i nàmyjy y ngồdkcp i xếxevj p hàmyjy ng dưrwfw ớnjxi i thuyềvanp n, cổeydd mỗbpbi i ngưrwfw ờwqej i đlsja ềvanp u đlsja eo mộjgrc t cábrlr i xưrwfw ơmvmv ng đlsja ầgvqv u chóokdb . Bấmyjy t giábrlr c Triệhqvz u Tiếxevj t kêgmio u lêgmio n:
– Mộjgrc c-tồdkcp n hòilde a thưrwfw ợslhd ng!
Quábrlr ch Quỳadox sai y sĩwekz xuốilde ng thuyềvanp n quan sábrlr t xem sao bọeydd n nàmyjy y lạdkoq i ngồdkcp i im nhưrwfw vậjoye y? Y sĩwekz nhảhura y xuốilde ng kiểotdr m đlsja iểotdr m từokwn ng ngưrwfw ờwqej i, rồdkcp i nóokdb i vọeydd ng lêgmio n:
– Trìtxos nh nguyêgmio n soábrlr i, tấmyjy t cảhura đlsja ềvanp u bịveej trúveej ng Hoábrlr -côslhd ng đlsja ộjgrc c chưrwfw ởaurk ng củnvvg a chísezy nh phábrlr i Liêgmio u-Đwekz ôslhd ng. Còilde n Liêgmio u-Đwekz ôslhd ng tam ma thìtxos bịveej dồdkcp n thuốilde c đlsja ộjgrc c vàmyjy o kinh mạdkoq ch khiếxevj n mắlmhq t mùdtmc , lưrwfw ỡcbrb i cứjlqz ng, châmyjy n tay têgmio liệhqvz t.
Tạdkoq i phísezy a Bắlmhq c chiếxevj n lũcmqk y Nhưrwfw -nguyệhqvz t, thuộjgrc c Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t
Ngàmyjy y 27 thábrlr ng hai, niêgmio n hiệhqvz u Anh-vũcmqk Chiêgmio u-thắlmhq ng thứjlqz nhìtxos đlsja ờwqej i vua Lýbwvz Nhâmyjy n-tôslhd ng bêgmio n Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t, bêgmio n Trung-nguyêgmio n làmyjy niêgmio n hiệhqvz u Hy-Ninh thứjlqz mưrwfw ờwqej i đlsja ờwqej i vua Thầgvqv n-tôslhd ng nhàmyjy Tốilde ng (Kỷuhcv Tỵettx , DL.1077).
Hôslhd m qua Quábrlr ch Quỳadox họeydd p chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng, ban lệhqvz nh hôslhd m sau vàmyjy o lúveej c nửuhhp a đlsja êgmio m sẽlyum rúveej t quâmyjy n. Chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng đlsja ưrwfw ợslhd c lệhqvz nh thìtxos mừokwn ng chi diếxevj t kểotdr . Sábrlr ng nay chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng cùdtmc ng Quỳadox vừokwn a đlsja ịveej nh xong kếxevj sábrlr ch lui quâmyjy n, thìtxos mộjgrc t chiếxevj n thuyềvanp n củnvvg a Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t, trêgmio n cóokdb câmyjy y cờwqej lớnjxi n vớnjxi i hàmyjy ng chữheym :
« Kinh-Nam vưrwfw ơmvmv ng khâmyjy m sứjlqz »,
Đwekz ang từokwn từokwn cậjoye p bếxevj n Bắlmhq c-ngạdkoq n. Quâmyjy n Tốilde ng vộjgrc i bábrlr o cho Quábrlr ch Quỳadox , Triệhqvz u Tiếxevj t biếxevj t. Hai ngưrwfw ờwqej i cùdtmc ng chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng kéhkkq o nhau ra bờwqej sôslhd ng đlsja óokdb n.
Bốilde n sứjlqz giảhura làmyjy ba thếxevj tửuhhp Vịveej -Hoàmyjy ng, Thiêgmio n-Trưrwfw ờwqej ng, Linh-Cơmvmv vàmyjy quậjoye n chúveej a Minh-Thúveej y.
Lễsfqb nghi tấmyjy t.
Thếxevj tửuhhp Vịveej -Hoàmyjy ng cung tay:
– Thưrwfw a Nguyêgmio n-soábrlr i, khôslhd ng hiểotdr u sao Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t biếxevj t rằimql ng đlsja êgmio m nay nguyêgmio n soábrlr i cùdtmc ng chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng rúveej t quâmyjy n vềvanp , nêgmio n họeydd chuẩbpbi n bịveej truy kísezy ch, cùdtmc ng phụjlqz c binh đlsja ábrlr nh tiêgmio u diệhqvz t toàmyjy n quâmyjy n.
Quábrlr ch Quỳadox kinh hãadox i đlsja ếxevj n lạdkoq nh ngưrwfw ờwqej i, vìtxos lệhqvz nh rúveej t quâmyjy n y mớnjxi i chỉlsja bábrlr o cho cábrlr c tưrwfw ớnjxi ng. Đwekz ợslhd i đlsja êgmio m đlsja ếxevj n mớnjxi i truyềvanp n cho quâmyjy n âmyjy m thầgvqv m lêgmio n đlsja ưrwfw ờwqej ng, thếxevj màmyjy sao Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t lạdkoq i biếxevj t đlsja ưrwfw ợslhd c?
Vịveej -Hoàmyjy ng tiếxevj p:
– Nguyêgmio n-soábrlr i Lýbwvz Thưrwfw ờwqej ng-Kiệhqvz t đlsja ãadox chuẩbpbi n bịveej sẵqetc n: Đwekz úveej ng giờwqej Týbwvz đlsja êgmio m nay, khi quâmyjy n ta bắlmhq t đlsja ầgvqv u rúveej t, thìtxos cũcmqk ng làmyjy lúveej c U-bon vưrwfw ơmvmv ng Lêgmio Văwqej n mang hiệhqvz u Thầgvqv n-đlsja iệhqvz n, Long-dựkifh c tiếxevj n vềvanp đlsja âmyjy y đlsja ábrlr nh éhkkq p bêgmio n trábrlr i. Phòilde mãadox Thâmyjy n Thiệhqvz u-Thábrlr i, vua bàmyjy Bìtxos nh-Dưrwfw ơmvmv ng mang hiệhqvz u Phùdtmc -đlsja ổeydd ng, Hoa-lưrwfw tiếxevj n vềvanp đlsja ábrlr nh vàmyjy o phísezy a phảhura i. Trong trưrwfw ờwqej ng hợslhd p đlsja óokdb , quâmyjy n ta tấmyjy t ùdtmc n ùdtmc n bỏnvvg chạdkoq y. Khi ta chạdkoq y vềvanp đlsja ếxevj n Chi-lăwqej ng, thìtxos đlsja ôslhd thốilde ng Lýbwvz Tam, Mai Tam sẽlyum đlsja ổeydd phụjlqz c binh ra đlsja ábrlr nh cắlmhq t vàmyjy o khúveej c giữheym a. Khúveej c đlsja ầgvqv u chạdkoq y vềvanp tớnjxi i Quyếxevj t-lýbwvz lạdkoq i bịveej cộjgrc ng chúveej a Côslhd i-sơmvmv n Trầgvqv n Thanh-Nguyêgmio n vớnjxi i phòilde mãadox Tôslhd n Mạdkoq nh phụjlqz c binh đlsja ábrlr nh cắlmhq t nửuhhp a sau. Rúveej t cuộjgrc c chỉlsja còilde n tiềvanp n quâmyjy n. Tiềvanp n quâmyjy n vềvanp đlsja ếxevj n biêgmio n giớnjxi i lạdkoq i bịveej côslhd ng chúveej a Thiêgmio n-Thàmyjy nh vớnjxi i phòilde mãadox Thâmyjy n Cảhura nh-Long bao vâmyjy y tiêgmio u diệhqvz t.
Quábrlr ch Quỳadox vớnjxi i chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng phábrlr t run.
Vịveej -Hoàmyjy ng tiếxevj p:
– Vưrwfw ơmvmv ng mẫieoj u thưrwfw ơmvmv ng cho chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng, chưrwfw quâmyjy n, ra đlsja i trăwqej m vạdkoq n, màmyjy bâmyjy y giờwqej vềvanp khôslhd ng còilde n quábrlr mưrwfw ờwqej i vạdkoq n, lạdkoq i sắlmhq p bịveej giếxevj t hếxevj t. Ngưrwfw ờwqej i năwqej n nỉlsja xin phụjlqz vưrwfw ơmvmv ng ra tay tếxevj đlsja ộjgrc cứjlqz u chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng vớnjxi i đlsja oàmyjy n quâmyjy n sốilde ng sóokdb t nàmyjy y. Phụjlqz vưrwfw ơmvmv ng đlsja ãadox yếxevj t kiếxevj n Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u, đlsja iềvanp u đlsja ìtxos nh việhqvz c nàmyjy y. Thábrlr i-hậjoye u đlsja ồdkcp ng ýbwvz khôslhd ng cho truy kísezy ch, phụjlqz c binh đlsja ábrlr nh chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng nữheym a. Phụjlqz vưrwfw ơmvmv ng sợslhd rằimql ng trong khi chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng rúveej t quâmyjy n, cóokdb thểotdr gặsrxn p quâmyjy n Việhqvz t, rồdkcp i ngộjgrc nhậjoye n chăwqej ng. Nêgmio n ngưrwfw ờwqej i sai anh em chúveej ng tôslhd i đlsja ếxevj n đlsja âmyjy y dẫieoj n chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng rúveej t quâmyjy n.
Vịveej -Hoàmyjy ng chỉlsja Linh-Cơmvmv vớnjxi i Minh-Thúveej y:
– Hai em tôslhd i đlsja i vớnjxi i tiềvanp n quâmyjy n. Còilde n tôslhd i vớnjxi i Thiêgmio n-Trưrwfw ờwqej ng đlsja i vớnjxi i hậjoye u quâmyjy n. Thôslhd i, bâmyjy y giờwqej chưrwfw vịveej cóokdb thểotdr ban lệhqvz nh cho chưrwfw quâmyjy n nhổeydd trạdkoq i rúveej t quâmyjy n thưrwfw thảhura , màmyjy khôslhd ng sợslhd truy binh.
Quábrlr ch Quỳadox mừokwn ng chi siếxevj t kểotdr , y ra lệhqvz nh cho Đwekz àmyjy o Bậjoye t, Khúveej c Chẩbpbi n đlsja i đlsja oạdkoq n hậjoye u; Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, Tu Kỷuhcv dẫieoj n đlsja ầgvqv u. Còilde n lạdkoq i y vớnjxi i chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng đlsja i theo trung quâmyjy n.
Quâmyjy n sĩwekz ồdkcp n àmyjy o nhổeydd trạdkoq i, xe, ngựkifh a nốilde i đlsja uôslhd i nhau lêgmio n đlsja ưrwfw ờwqej ng. Đwekz oàmyjy n quâmyjy n củnvvg a Tu Kỷuhcv , Yêgmio n Đwekz ạdkoq t vưrwfw ợslhd t qua Chi-lăwqej ng yêgmio n tĩwekz nh. Khi vừokwn a tớnjxi i Quyếxevj t-lýbwvz thìtxos cóokdb ba tiếxevj ng Lôslhd i-tiễsfqb n nổeydd trêgmio n khôslhd ng, rồdkcp i trốilde ng thúveej c vang dộjgrc i, quâmyjy n reo, ngựkifh a hísezy , cờwqej xísezy dựkifh ng lêgmio n rợslhd p trờwqej i. Quâmyjy n Việhqvz t gưrwfw ơmvmv m giábrlr o sábrlr ng ngờwqej i dàmyjy n dàmyjy i theo sưrwfw ờwqej n núveej i. Tu Kỷuhcv , Yêgmio n Đwekz ạdkoq t thấmyjy y mìtxos nh lọeydd t vàmyjy o trậjoye n phụjlqz c binh thìtxos kinh hãadox i đlsja ếxevj n rụjlqz ng rờwqej i châmyjy n tay. Tuy vậjoye y y cũcmqk ng ra lệhqvz nh cho quâmyjy n chuẩbpbi n bịveej chiếxevj n đlsja ấmyjy u.
Ba tiếxevj ng Lôslhd i-tiễsfqb n nữheym a nổeydd trêgmio n trờwqej i. Tiếxevj ng quâmyjy n reo, tiếxevj ng tốilde ng thúveej c im bặsrxn t, rồdkcp i từokwn trong sưrwfw ờwqej n núveej i đlsja ôslhd i nam nữheym cỡcbrb i ngựkifh a tiếxevj n ra. Tu Kỷuhcv nhậjoye n đlsja ưrwfw ợslhd c nữheym làmyjy Côslhd i-sơmvmv n côslhd ng chúveej a Trầgvqv n Thanh-Nguyêgmio n vớnjxi i chồdkcp ng làmyjy phòilde mãadox Tôslhd n Mạdkoq nh. Côslhd i-sơmvmv n côslhd ng chúveej a quábrlr t lớnjxi n:
– Tu Kỷuhcv , Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, mau xuốilde ng ngựkifh a đlsja ầgvqv u hàmyjy ng. Bằimql ng khôslhd ng ta ra lệhqvz nh buôslhd ng têgmio n, thìtxos cábrlr c ngưrwfw ờwqej i sẽlyum bịveej têgmio n ghim vàmyjy o mìtxos nh nhưrwfw con nhísezy m ngay.
Đwekz ộjgrc i quâmyjy n Tốilde ng đlsja i đlsja ầgvqv u nàmyjy y toàmyjy n làmyjy bệhqvz nh binh đlsja ang bịveej sốilde t réhkkq t hàmyjy nh, ngưrwfw ờwqej i hếxevj t lựkifh c, châmyjy n bưrwfw ớnjxi c khôslhd ng nổeydd i, bâmyjy y giờwqej bịveej trúveej ng phụjlqz c binh, họeydd chỉlsja còilde n cóokdb nưrwfw ớnjxi c quỳadox gốilde i xin hàmyjy ng. Ngưrwfw ờwqej i ngưrwfw ờwqej i nhìtxos n nhau, châmyjy n tay run rẩbpbi y.
Thếxevj tửuhhp Linh-Cơmvmv , vớnjxi i quậjoye n chúveej a Minh-Thúveej y vộjgrc i vọeydd t ngựkifh a lêgmio n. Hai ngưrwfw ờwqej i cung tay:
– Đwekz iệhqvz t nhi xin tham kiếxevj n côslhd mẫieoj u.
Côslhd ng chúveej a Côslhd i-sơmvmv n hỏnvvg i:
– Linh-Cơmvmv , Minh-Thúveej y! Hai con đlsja i đlsja âmyjy u đlsja âmyjy y?
Minh-Thúveej y đlsja ábrlr p:
– Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u ban chỉlsja rằimql ng, Tốilde ng-Việhqvz t đlsja ãadox hòilde a, Việhqvz t phảhura i mởaurk đlsja ưrwfw ờwqej ng cho Tốilde ng rúveej t quâmyjy n. Vìtxos vậjoye y phụjlqz vưrwfw ơmvmv ng sai chúveej ng chábrlr u dẫieoj n đlsja ầgvqv u đlsja oàmyjy n quâmyjy n nàmyjy y, đlsja ểotdr thưrwfw a rõjoye vớnjxi i côslhd .
– Thếxevj thìtxos đlsja ưrwfw ợslhd c!
Côslhd ng chúveej a cầgvqv m cờwqej phấmyjy t mộjgrc t cábrlr i, quâmyjy n Việhqvz t rẽlyum ra làmyjy m hai, mởaurk đlsja ưrwfw ờwqej ng cho bọeydd n Yêgmio n Đwekz ạdkoq t, Tu Kỷuhcv dẫieoj n quâmyjy n đlsja i.
Đwekz ấmyjy y làmyjy tiềvanp n quâmyjy n, còilde n đlsja ộjgrc i hậjoye u quâmyjy n, trạdkoq i vừokwn a nhổeydd xong, sắlmhq p lêgmio n đlsja ưrwfw ờwqej ng thìtxos trốilde ng thúveej c vang đlsja ộjgrc i, quâmyjy n reo, ngựkifh a hísezy , trâmyjy u rốilde ng rung chuyểotdr n trờwqej i đlsja ấmyjy t từokwn xa vọeydd ng lạdkoq i. Thábrlr m mãadox bábrlr o vớnjxi i Đwekz àmyjy o Bậjoye t, Khúveej c-Chẩbpbi n:
– Cóokdb mộjgrc t đlsja oàmyjy n kịveej mãadox đlsja ôslhd ng đlsja ếxevj n năwqej m nghìtxos n ngựkifh a, hai nghìtxos n trâmyjy u, thếxevj mạdkoq nh nghiêgmio ng trờwqej i lệhqvz ch đlsja ấmyjy t đlsja ang tiếxevj n vềvanp đlsja âmyjy y.
Quâmyjy n Tốilde ng kinh hoàmyjy ng đlsja ịveej nh bỏnvvg chạdkoq y. Đwekz àmyjy o Bậjoye t cầgvqv m gưrwfw ơmvmv m quábrlr t:
– Ai rờwqej i hàmyjy ng ngũcmqk ta chéhkkq m liềvanp n.
Lábrlr t sau Vũcmqk -kịveej đlsja ạdkoq i tưrwfw ớnjxi ng quâmyjy n Hàmyjy Mai-Việhqvz t dẫieoj n đlsja ầgvqv u mộjgrc t đlsja oàmyjy n kịveej mãadox , phísezy a sau làmyjy Hổeydd -đlsja óokdb i, Bábrlr o-mậjoye p, Gấmyjy u-lùdtmc n dẫieoj n đlsja ầgvqv u đlsja ạdkoq o binh Hoa-lưrwfw rầgvqv m rậjoye p tiếxevj n tớnjxi i. Ba ngưrwfw ờwqej i khôslhd ng mặsrxn c giábrlr p trụjlqz , màmyjy mặsrxn c quầgvqv n ábrlr o nâmyjy u chísezy t khăwqej n nhưrwfw nôslhd ng dâmyjy n.
Đwekz àmyjy o Bậjoye t hỏnvvg i:
– Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u đlsja ãadox hứjlqz a khôslhd ng truy kísezy ch bọeydd n ta, hàmyjy cớnjxi cábrlr c ngưrwfw ờwqej i lạdkoq i đlsja em kịveej binh, kịveej ngưrwfw u đlsja uổeydd i theo. Đwekz ạdkoq o lýbwvz ởaurk chỗbpbi nàmyjy o?
Hổeydd -đlsja óokdb i xòilde e hai tay ra, tỏnvvg rằimql ng mìtxos nh khôslhd ng mang vũcmqk khísezy :
– Đwekz àmyjy o tưrwfw ớnjxi ng quâmyjy n lầgvqv m rồdkcp i! Thábrlr i-hậjoye u đlsja ãadox ban chỉlsja , thìtxos dùdtmc cho chúveej ng tôslhd i cóokdb nghìtxos n cábrlr i đlsja ầgvqv u cũcmqk ng khôslhd ng dábrlr m vi phạdkoq m. Chúveej ng tôslhd i nghĩwekz trưrwfw ớnjxi c đlsja âmyjy y vìtxos cábrlr i ngu củnvvg a Vưrwfw ơmvmv ng An-Thạdkoq ch, màmyjy cábrlr c vịveej vớnjxi i chúveej ng tôslhd i phảhura i chéhkkq m giếxevj t nhau. Nay Tốilde ng Thiêgmio n-tửuhhp đlsja ãadox hiểotdr u ra, ban chỉlsja cho cábrlr c vịveej rúveej t lui, chúveej ng tôslhd i tớnjxi i đlsja âmyjy y mờwqej i cábrlr c vịveej uốilde ng chung rưrwfw ợslhd u tạdkoq m biệhqvz t cùdtmc ng kếxevj t thâmyjy n đlsja ấmyjy y chứjlqz !
Nóokdb i rồdkcp i nóokdb gâmyjy n cổeydd lêgmio n kêgmio u mấmyjy y tiếxevj ng « Nghéhkkq e..éhkkq e ơmvmv i! ». Năwqej m con trâmyjy u kéhkkq o xe, rờwqej i hàmyjy ng ngũcmqk từokwn từokwn tiếxevj n tớnjxi i. Trêgmio n xe chởaurk nàmyjy o trâmyjy u thui, lợslhd n quay, gàmyjy luộjgrc c, giòilde chảhura vớnjxi i mấmyjy y chụjlqz c hũcmqk rưrwfw ợslhd u. Hàmyjy Mai-Việhqvz t sai bầgvqv y thựkifh c phẩbpbi m, rưrwfw ợslhd u ra, rồdkcp i cùdtmc ng bọeydd n Hổeydd -đlsja óokdb i, Bábrlr o-mậjoye p, Gấmyjy u-lùdtmc n thâmyjy n róokdb t rưrwfw ợslhd u, cắlmhq t thịveej t mờwqej i Đwekz àmyjy o Bậjoye t, Khúveej c Chẩbpbi n binh tưrwfw ớnjxi ng hậjoye u đlsja ộjgrc i ăwqej n uốilde ng.
Ăcxyl n no uốilde ng say xong, Đwekz àmyjy o, Khúveej c cho quâmyjy n lêgmio n đlsja ưrwfw ờwqej ng. Hàmyjy Mai-Việhqvz t, vớnjxi i bọeydd n tưrwfw ớnjxi ng trâmyjy u cỡcbrb i ngựkifh a, cỡcbrb i trâmyjy u cùdtmc ng tiếxevj n bưrwfw ớnjxi c. Ngưrwfw ờwqej i khôslhd ng hiểotdr u sựkifh việhqvz c, cứjlqz tưrwfw ởaurk ng đlsja oàmyjy n quâmyjy n củnvvg a Đwekz àmyjy o, Khúveej c vớnjxi i hiệhqvz u Phùdtmc -đlsja ổeydd ng, Hoa-lưrwfw làmyjy mộjgrc t!
Trong khi đlsja i, Đwekz àmyjy o bậjoye t chửuhhp i thầgvqv m:
– Bọeydd n Giao-chỉlsja thựkifh c làmyjy xỏnvvg lábrlr . Rõjoye ràmyjy ng chúveej ng đlsja em kịveej mãadox , kịveej ngưrwfw u dọeydd a ta, theo sábrlr t ta làmyjy m cho quâmyjy n ta phábrlr t run, màmyjy chúveej ng lạdkoq i làmyjy m ra vẻilde tửuhhp tếxevj ! Đwekz ểotdr u thựkifh c, màmyjy cũcmqk ng đlsja ábrlr ng nểotdr thựkifh c.
Lạdkoq i nóokdb i trung quâmyjy n củnvvg a Quábrlr ch Quỳadox vớnjxi i chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng đlsja ãadox rúveej t vềvanp tớnjxi i Chi-lăwqej ng. Quâmyjy n đlsja ang nốilde i đlsja uôslhd i nhau đlsja i vàmyjy o khúveej c đlsja ưrwfw ờwqej ng hẹuhcv p. Thìtxos nh lìtxos nh ba tiếxevj ng vi vu rísezy t trêgmio n khôslhd ng, chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng Tốilde ng bếxevj t rằimql ng đlsja óokdb làmyjy tiếxevj ng rísezy t củnvvg a Lôslhd i-tiễsfqb n, bấmyjy t giábrlr c ngưrwfw ờwqej i ngưrwfw ờwqej i nhìtxos n nhau, nhưrwfw cùdtmc ng nóokdb i vớnjxi i nhau:
– Bọeydd n Việhqvz t phụjlqz c binh ởaurk đlsja âmyjy y, thìtxos e chúveej ng ta khóokdb màmyjy toàmyjy n thâmyjy y!
Đwekz ếxevj n đlsja óokdb ba tiếxevj ng nổeydd rung chuyểotdr n trờwqej i đlsja ấmyjy t, rồdkcp i trốilde ng thúveej c vang lừokwn ng, quâmyjy n reo dậjoye y đlsja ấmyjy t. Từokwn hai bêgmio n rừokwn ng cờwqej xísezy kéhkkq o lêgmio n bay phấmyjy t phớnjxi i, quâmyjy n Việhqvz t dàmyjy n khắlmhq p cábrlr c hốilde c đlsja ábrlr , gưrwfw ơmvmv m đlsja ao sábrlr ng ngờwqej i. Quábrlr ch Quỳadox ra lệhqvz nh cho quâmyjy n chuẩbpbi n bịveej giao chiếxevj n, thìtxos từokwn trong rừokwn ng, mộjgrc t đlsja ôslhd i trai gábrlr i cỡcbrb i ngựkifh a tiếxevj n ra. Hai ngưrwfw ờwqej i tuổeydd i khoảhura ng trêgmio n dưrwfw ớnjxi i hai mưrwfw ơmvmv i. Trai thìtxos phong lưrwfw u tiêgmio u sábrlr i, gábrlr i thìtxos đlsja ẹuhcv p sắlmhq c nưrwfw ớnjxi c, hưrwfw ơmvmv ng trờwqej i. Phísezy a sau đlsja ôslhd i trai gábrlr i cóokdb đlsja ộjgrc i hơmvmv n trăwqej m nam nữheym tấmyjy u đlsja ủnvvg thứjlqz âmyjy m nhạdkoq c, màmyjy lạdkoq i làmyjy nhạdkoq c chiếxevj n thắlmhq ng củnvvg a Hábrlr n Cao-tổeydd xưrwfw a. Sau đlsja ộjgrc i nhạdkoq c tớnjxi i mưrwfw ờwqej i xe do trâmyjy u kéhkkq o, trêgmio n chởaurk trâmyjy u thui, lợslhd n quay, gàmyjy luộjgrc c, giòilde chảhura .
Nam cung tay nóokdb i lớnjxi n:
– Cóokdb Quábrlr ch đlsja ạdkoq i nguyêgmio n soábrlr i củnvvg a Thiêgmio n-triềvanp u đlsja óokdb chăwqej ng?
Quábrlr ch Quỳadox vọeydd t ngựkifh a tớnjxi i trưrwfw ớnjxi c:
– Ta làmyjy Quábrlr ch nguyêgmio n soábrlr i đlsja âmyjy y? Ngưrwfw ờwqej i làmyjy ai?
Cặsrxn p trai gábrlr i vộjgrc i xuốilde ng ngựkifh a chắlmhq p tay hàmyjy nh lễsfqb :
– Tiểotdr u nhâmyjy n làmyjy đlsja ôslhd thốilde ng Lýbwvz Tam cùdtmc ng vợslhd làmyjy Mai Tam thốilde ng lĩwekz nh hiệhqvz u Thiêgmio n-tửuhhp binh Quảhura ng-vũcmqk , tuâmyjy n chỉlsja Linh-Nhâmyjy n hoàmyjy ng thábrlr i hậjoye u đlsja em rưrwfw ợslhd u thịveej t chờwqej tiễsfqb n Nguyêgmio n-soábrlr i cùdtmc ng chưrwfw vịveej tưrwfw ớnjxi ng quâmyjy n đlsja ăwqej c thắlmhq ng hồdkcp i triềvanp u. Thábrlr i-hậjoye u tuyêgmio n chỉlsja rằimql ng: Giữheym a chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng, chưrwfw quâmyjy n Tốilde ng-Việhqvz t khôslhd ng hềvanp thùdtmc oábrlr n nhau. Chẳqetc ng qua vìtxos Tốilde ng Thiêgmio n-tửuhhp nghe têgmio n hủnvvg nho Vưrwfw ơmvmv ng An-Thạdkoq ch, màmyjy cảhura hai bêgmio n cùdtmc ng cóokdb kẻilde chếxevj t, ngưrwfw ờwqej i bịveej thưrwfw ơmvmv ng. Nay Nguyêgmio n-soábrlr i hồdkcp i triềvanp u, chúveej ng tôslhd i phảhura i đlsja em rưrwfw ợslhd u thịveej t tiễsfqb n đlsja ưrwfw a đlsja ểotdr kếxevj t thâmyjy m tìtxos nh.
Quábrlr ch Quỳadox biếxevj t đlsja âmyjy y làmyjy đlsja òilde n hùdtmc dọeydd a củnvvg a Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t vớnjxi i y: Nếxevj u ta phụjlqz c binh ởaurk chỗbpbi nàmyjy y, thìtxos cábrlr c ngưrwfw ờwqej i khôslhd ng còilde mộjgrc t mạdkoq ng. Mặsrxn t khábrlr c, lạdkoq i vuốilde t mặsrxn t cho việhqvz c túveej t quâmyjy n.
Quỳadox vớnjxi i chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng, quâmyjy n uốilde ng rưrwfw ợslhd u, ăwqej n thịveej t rồdkcp i lêgmio n đlsja ưrwfw ờwqej ng. Lýbwvz Tam, Mai-Tam cúveej i đlsja ầgvqv u chàmyjy o, đlsja ộjgrc i nhạdkoq c lạdkoq i đlsja ábrlr nh bảhura n chiếxevj n thắlmhq ng đlsja ờwqej i Hábrlr n Cao-tổeydd .
Rờwqej i Chi-lăwqej ng, ra khỏnvvg i vùdtmc ng phụjlqz c binh củnvvg a hiệhqvz u Quảhura ng-vũcmqk , Quábrlr ch Quỳadox vớnjxi i chưrwfw tưrwfw ớnjxi ng thởaurk phàmyjy o mộjgrc t cábrlr i, ngưrwfw ờwqej i ngưrwfw ờwqej i tựkifh nóokdb i vớnjxi i mìtxos nh: Thoábrlr t chếxevj t!
Quỳadox đlsja i mộjgrc t quãadox ng nữheym a, thìtxos gặsrxn p mấmyjy y viêgmio n đlsja ôslhd thốilde ng cóokdb nhiệhqvz m vụjlqz trấmyjy n đlsja óokdb ng ởaurk cábrlr c trang đlsja ộjgrc ng mớnjxi i chiếxevj m đlsja ưrwfw ợslhd c; mặsrxn t têgmio n nàmyjy o cũcmqk ng hơmvmv hảhura i tỏnvvg ra kinh sợslhd cùdtmc ng cựkifh c. Quábrlr ch Quỳadox hỏnvvg i:
– Việhqvz c gìtxos đlsja ãadox xẩbpbi y ra?
Mộjgrc t viêgmio n đlsja ôslhd thốilde ng đlsja ábrlr p:
– Trìtxos nh nguyêgmio n soábrlr i, Thâmyjy n Cảhura nh-Long vớnjxi i vợslhd làmyjy Thiêgmio n-Thàmyjy nh đlsja em quâmyjy n đlsja ábrlr nh chiếxevj m lạdkoq i tấmyjy t cảhura cábrlr c trang đlsja ộjgrc ng củnvvg a Đwekz ạdkoq i-Việhqvz t, kểotdr cảhura trang đlsja ộjgrc ng củnvvg a ta, màmyjy bọeydd n đlsja ộjgrc ng chủnvvg dâmyjy ng cho triềvanp u đlsja ìtxos nh.
Triệhqvz u Tiếxevj t chửuhhp i tụjlqz c:
– Tổeydd bàmyjy nóokdb ! Bềvanp ngoàmyjy i nóokdb tổeydd chứjlqz c tiễsfqb n đlsja ưrwfw a đlsja ểotdr dọeydd a mìtxos nh, làmyjy m nhưrwfw làmyjy lễsfqb phéhkkq p vớnjxi i Thiêgmio n-triềvanp u, sựkifh thựkifh c chúveej ng lạdkoq i dùdtmc ng sứjlqz c mạdkoq nh tábrlr i chiếxevj m đlsja ấmyjy t. Bâmyjy y giờwqej ta nhưrwfw cábrlr nằimql m trêgmio n thớnjxi t thìtxos mong gìtxos giữheym nổeydd i mấmyjy y trang đlsja ộjgrc ng?
Đwekz âmyjy u đlsja óokdb từokwn trong rừokwn ng tiếxevj ng loa hưrwfw ớnjxi ng vàmyjy o quâmyjy n Tốilde ng đlsja ọeydd c Thiêgmio n-thưrwfw :
Nam-quốilde c sơmvmv n hàmyjy , Nam đlsja ếxevj cưrwfw ,
Tiệhqvz t nhiêgmio n đlsja ịveej nh phậjoye n tạdkoq i Thiêgmio n-thưrwfw .
Nhưrwfw hàmyjy nghịveej ch lỗbpbi lai xâmyjy m phạdkoq m,
Nhữheym đlsja ẳqetc ng hàmyjy nh khan thủnvvg bạdkoq i hưrwfw ?
Ngà
Triề
Lễ
Quan Đ
Ô
– Tí
Ô
– Đ
Quố
– Khi mộ
Nguyê
– Thư
– Bâ
Vua bà
– Tấ
– Đ
Linh-Nhâ
Đ
– Tâ
Ô
«...Từ
Linh-Nhâ
– Kí
Trong đ
– Yê
Cử
– Trư
Thư
– Tâ
– Nguyê
– Phư
– Nguyê
– Hiệ
Chư
– Phư
Cá
– Phư
Cá
Ghi chú
Trong suố
Hồ
Muỗ
Mộ
Linh-Nhâ
– Xin cá
Cá
– Trẫ
Cử
– Ô
Nhà
– Phư
Nhà
– Phư
Nhà
– Hô
Đ
– Tâ
Ô
– Bư
Cá
– Bư
Nghe đ
– Đ
Quan Thá
– Lố
Lý
-Bư
Đ
– Thư
Kế
– Đ
Nhà
– Phư
Linh-Nhâ
– Đ
Ghi chú
Kiế
Tạ
Ngà
Quá
Ô
– Ngà
Khú
– Hô
Quá
– Tiế
Ô
– Ngà
Miê
– Hiệ
Ô
– Nguyê
Yê
– Tổ
Ô
– Chư
Tu Kỷ
– Giế
Y hỏ
– Nghe nó
Kể
– Bố
Ô
– Hô
Khú
– Bọ
Trư
– Chú
Đ
– Trì
Quá
– Mộ
Quá
– Trì
Tạ
Ngà
Hô
« Kinh-Nam vư
Đ
Bố
Lễ
Thế
– Thư
Quá
Vị
– Nguyê
Quá
Vị
– Vư
Vị
– Hai em tô
Quá
Quâ
Ba tiế
– Tu Kỷ
Đ
Thế
– Đ
Cô
– Linh-Cơ
Minh-Thú
– Linh-Nhâ
– Thế
Cô
Đ
– Có
Quâ
– Ai rờ
Lá
Đ
– Linh-Nhâ
Hổ
– Đ
Nó
Ă
Trong khi đ
– Bọ
Lạ
– Bọ
Đ
Nam cung tay nó
– Có
Quá
– Ta là
Cặ
– Tiể
Quá
Quỳ
Rờ
Quỳ
– Việ
Mộ
– Trì
Triệ
– Tổ
Đ
Nam-quố
Tiệ
Như
Nhữ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
