Tạqucv i đhsex iệfyjn n Uy-viễqxpf n Thăqkig ng-long, Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t
Ngàwenr y hai mưkkpi ơerwr i chíonmn n thábztf ng giêhhfc ng, niêhhfc n hiệfyjn u Anh-vũzlsk Chiêhhfc u-thắewuu ng năqkig m thứqkig nhìpivh đhsex ờidpt i vua Lýkvij Nhâfltx n-tôpivh ng bêhhfc n Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t; bêhhfc n Trung-nguyêhhfc n nhằpivh m niêhhfc n hiệfyjn u Hy-Ninh thứqkig mưkkpi ờidpt i đhsex ờidpt i vua Thầtkuv n-tôpivh ng nhàwenr Tốmxzm ng (Đmsdh inh-Tỵxnhx , DL.1077).
Triềwbcf u đhsex ìpivh nh họyofk p tinh-triềwbcf u. Vìpivh tầtkuv m quan trọyofk ng củkvij a xãwmbv -tắewuu c, nêhhfc n Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u còxuzv n mờidpt i thêhhfc m cábztf c đhsex ạqucv i tôpivh n sưkkpi võcxvk phábztf i tham dựtkuv .
Lễqxpf nghi tấgzjo t.
Quan Đmsdh ạqucv i-tưkkpi -mãwmbv Lýkvij Thưkkpi ờidpt ng-Kiệfyjn t tưkkpi ờidpt ng trìpivh nh vềwbcf tìpivh nh hìpivh nh chiếqeix n cuộonmn c Tốmxzm ng, Việfyjn t: Từfyjn sau ba trậmnvb n đhsex ábztf nh ngàwenr y 22 thábztf ng giêhhfc ng đhsex ếqeix n giờidpt thìpivh vua bàwenr Bìpivh nh-Dưkkpi ơerwr ng, phòxuzv mãwmbv Thâfltx n Thiệfyjn u-Thábztf i trấgzjo n tạqucv i chiếqeix n lũzlsk y Phúprhj -lưkkpi ơerwr ng. Côpivh ng-chúprhj a Bảiixu o-Hòxuzv a, đhsex ôpivh đhsex ốmxzm c Trầtkuv n An, Trầtkuv n Hảiixu i trấgzjo n tạqucv i chiếqeix n lũzlsk y Nhưkkpi -nguyệfyjn t. U-bon vưkkpi ơerwr ng Lêhhfc Văqkig n vớjbmz i côpivh ng chúprhj a Nong-Nụqkig t trấgzjo n tạqucv i chiếqeix n lũzlsk y Vạqucv n-xuâfltx n. Suốmxzm t bẩfpfp y ngàwenr y, khôpivh ng thấgzjo y Tốmxzm ng cóectt mộonmn t hoạqucv t đhsex ộonmn ng nàwenr o đhsex ábztf ng kểawep . Ngưkkpi ợystj c lạqucv i, Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t đhsex ãwmbv lấgzjo y quâfltx n ởddbg cábztf c hiệfyjn u đhsex ịddbg a phưkkpi ơerwr ng tổiwwq chứqkig c, bổiwwq xung cho mưkkpi ờidpt i mộonmn t hiệfyjn u Thiêhhfc n-tửfpfp binh bịddbg tổiwwq n thấgzjo t.
Ôivef ng kếqeix t luậmnvb n:
– Tíonmn nh chung từfyjn khi quâfltx n Tốmxzm ng phạqucv m cảiixu nh đhsex ếqeix n giờidpt tổiwwq n thấgzjo t vềwbcf tưkkpi ớjbmz ng củkvij a ta quábztf nặjbmz ng nềwbcf . Tổiwwq ng cộonmn ng 36 vịddbg . Nhưkkpi ng vềwbcf quâfltx n thìpivh mấgzjo t chưkkpi a quábztf năqkig m vạqucv n.
Ôivef ng hưkkpi ớjbmz ng vàwenr o cửfpfp tọyofk a:
– Đmsdh ểawep duyệfyjn t xéztdi t tìpivh nh hìpivh nh, Thábztf i-hậmnvb u tuyêhhfc n chỉqudt thiếqeix t tinh triềwbcf u, hầtkuv u đhsex ưkkpi a ra phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c hợystj p thờidpt i. Xin chưkkpi vịddbg tôpivh n trưkkpi ởddbg ng đhsex ừfyjn ng tiếqeix c côpivh ng chỉqudt dạqucv y.
Quốmxzm c-trưkkpi ợystj ng Trầtkuv n Tựtkuv -An đhsex ưkkpi a mắewuu t nhìpivh n quốmxzm c mẫqkig u Thanh-Mai ngồphrp i đhsex ốmxzm i diệfyjn n vớjbmz i ôpivh ng, rồphrp i nóectt i:
– Khi mộonmn t cuộonmn c chiếqeix n diễqxpf n ra, thìpivh đhsex ôpivh i bêhhfc n đhsex ềwbcf u phảiixu i chấgzjo p nhậmnvb n tổiwwq n thấgzjo t. Đmsdh ốmxzm i vớjbmz i vấgzjo n đhsex ềwbcf tổiwwq n thấgzjo t, cóectt hai đhsex iềwbcf u quan trọyofk ng. Mộonmn t làwenr tổiwwq n thấgzjo t củkvij a ta vớjbmz i Tốmxzm ng, bêhhfc n nàwenr o nặjbmz ng hơerwr n? Hai làwenr dùihzn ta tổiwwq n thấgzjo t nặjbmz ng, Tốmxzm ng tổiwwq n thấgzjo t nhẹiwwq cũzlsk ng khôpivh ng đhsex ábztf ng quan tâfltx m. Đmsdh iềwbcf u đhsex ábztf ng quan tâfltx m làwenr giữuore a ta vớjbmz i Tốmxzm ng, bêhhfc n nàwenr o đhsex ạqucv t đhsex ưkkpi ợystj c mụqkig c đhsex íonmn ch? Bêhhfc n nàwenr o còxuzv n tiềwbcf m lựtkuv c chiếqeix n đhsex ấgzjo u?
Nguyêhhfc n-soábztf i Thưkkpi ờidpt ng-Kiệfyjn t chắewuu p tay xábztf Tựtkuv -An:
– Thưkkpi a thábztf i sưkkpi phụqkig , đhsex ệfyjn tửfpfp xin so sábztf nh tổiwwq n thấgzjo t ta vớjbmz i Tốmxzm ng. Vềwbcf tưkkpi ớjbmz ng, ta mấgzjo t ba tưkkpi ớjbmz ng ởddbg cấgzjo p bộonmn tốmxzm i cao làwenr Trung-Thàwenr nh, Tíonmn n-Nghĩiixu a vưkkpi ơerwr ng vớjbmz i phòxuzv mãwmbv Hoàwenr ng-Kiệfyjn n; mấgzjo t năqkig m tưkkpi ớjbmz ng ởddbg cấgzjo p bộonmn cao làwenr côpivh ng chúprhj a Đmsdh ộonmn ng-Thiêhhfc n, Thiêhhfc n-Ninh, Dưkkpi Phi, Nguyễqxpf n Căqkig n, Bùihzn i Hoàwenr ng-Quan; mấgzjo t hai mưkkpi ơerwr i tábztf m tưkkpi ớjbmz ng ởddbg cấgzjo p bộonmn trung làwenr nhịddbg vịddbg vưkkpi ơerwr ng phi Trung-Thàwenr nh, Tíonmn n-Nghĩiixu a, côpivh ng chúprhj a Ngọyofk c-Huệfyjn , Thanh-Thảiixu o, Long-biêhhfc n ngũzlsk hùihzn ng vớjbmz i năqkig m vịddbg phu nhâfltx n, Tâfltx y-hồphrp thấgzjo t kiệfyjn t vớjbmz i bẩfpfp y vịddbg phu nhâfltx n. So vớjbmz i Tốmxzm ng thìpivh năqkig m tưkkpi ớjbmz ng ởddbg cấgzjo p bộonmn tốmxzm i cao bịddbg bắewuu t, hoặjbmz c đhsex ưkkpi ợystj c âfltx n xábztf , hoặjbmz c đhsex ưkkpi ợystj c trao cho Kinh-Nam vưkkpi ơerwr ng; mưkkpi ờidpt i tábztf m tưkkpi ớjbmz ng ởddbg cấgzjo p bộonmn cao bịddbg giếqeix t, hoặjbmz c bịddbg bắewuu t rồphrp i đhsex ưkkpi ợystj c âfltx n xábztf hay trao cho Kinh-Nam vưkkpi ơerwr ng. Bẩfpfp y mưkkpi ơerwr i hai tưkkpi ớjbmz ng ởddbg cấgzjo p bộonmn trung bịddbg giếqeix t, bịddbg bắewuu t rồphrp i trao cho Kinh-Nam vưkkpi ơerwr ng.
– Bâfltx y giờidpt ta xéztdi t vềwbcf khảiixu năqkig ng tham chiếqeix n củkvij a tưkkpi ớjbmz ng đhsex ôpivh i bêhhfc n.
Vua bàwenr Bìpivh nh-Dưkkpi ơerwr ng tiếqeix p lờidpt i Thưkkpi ờidpt ng-Kiệfyjn t:
– Tấgzjo t cảiixu tôpivh n sưkkpi võcxvk họyofk c, cao thủkvij , tưkkpi ớjbmz ng Tốmxzm ng bịddbg ta bắewuu t, rồphrp i thảiixu ra, đhsex ềwbcf u bịddbg nghi ngờidpt , khôpivh ng đhsex ưkkpi ợystj c nắewuu m binh quyềwbcf n nữuore a. Hiệfyjn n cábztf c tưkkpi ớjbmz ng tốmxzm i cao củkvij a Tốmxzm ng chỉqudt còxuzv n Quábztf ch Quỳhgip , Triệfyjn u Tiếqeix t, Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, Khúprhj c Chẩfpfp n, Ôivef n Cảiixu o. Ngưkkpi ợystj c lạqucv i cábztf c tưkkpi ớjbmz ng tốmxzm i cao củkvij a ta hiệfyjn n còxuzv n rấgzjo t nhiềwbcf u: Côpivh i-sơerwr n tam anh; đhsex ạqucv i đhsex ôpivh đhsex ốmxzm c Lýkvij Kếqeix -Nguyêhhfc n, bốmxzm n đhsex ôpivh đhsex ốmxzm c thủkvij y quâfltx n; U-bon vưkkpi ơerwr ng, côpivh ng chúprhj a Nong-Nụqkig t; tiêhhfc n nưkkpi ơerwr ng Bảiixu o-Hòxuzv a; Tôpivh n Mạqucv nh, Thanh-Nguyêhhfc n; Cảiixu nh-Long, Thiêhhfc n-Thàwenr nh; phòxuzv mãwmbv Thiệfyjn u-Thábztf i vớjbmz i tôpivh i; trong triềwbcf u còxuzv n Hoàwenr ng-thábztf i hậmnvb u, Thưkkpi ờidpt ng-Kiệfyjn t. Cábztf c tưkkpi ớjbmz ng bậmnvb c trung thìpivh cóectt Thầtkuv n-vũzlsk thậmnvb p anh, Kim-cưkkpi ơerwr ng thậmnvb p bábztf t. Tóectt m lạqucv i vềwbcf tưkkpi ớjbmz ng, ta vẫqkig n còxuzv n mộonmn t lựtkuv c lưkkpi ợystj ng hùihzn ng hậmnvb u gấgzjo p bộonmn i Tốmxzm ng. Vềwbcf tôpivh n sưkkpi võcxvk họyofk c, ta chưkkpi a bịddbg tổiwwq n thấgzjo t lấgzjo y mộonmn t ngưkkpi ờidpt i. Trong khi bêhhfc n Tốmxzm ng thìpivh Thậmnvb p-đhsex ạqucv i thầtkuv n tăqkig ng Thiếqeix u-lâfltx m, Trưkkpi ờidpt ng-bạqucv ch song hùihzn ng khôpivh ng tham dựtkuv vàwenr o cuộonmn c chiếqeix n nữuore a. Hoa-sơerwr n tứqkig lãwmbv o bịddbg hai hòxuzv a thưkkpi ợystj ng Mộonmn c-tồphrp n, Viêhhfc n-Chiếqeix u dồphrp n thuốmxzm c vàwenr o ngưkkpi ờidpt i, bịddbg bắewuu t mêhhfc man chưkkpi a tỉqudt nh. Liêhhfc u-Đmsdh ôpivh ng tam ma bịddbg hòxuzv a thưkkpi ợystj ng Mộonmn c-tồphrp n bắewuu t trao cho Kinh-Nam vưkkpi ơerwr ng. Vềwbcf phưkkpi ơerwr ng diệfyjn n cao thủkvij , ta còxuzv n đhsex ầtkuv y đhsex ủkvij tinh lựtkuv c, hơerwr n hẳmxzm n Tốmxzm ng.
– Đmsdh a tạqucv sưkkpi phụqkig .
Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u hưkkpi ớjbmz ng vua bàwenr Bìpivh nh-Dưkkpi ơerwr ng xábztf mộonmn t xábztf : Còxuzv n vềwbcf quâfltx n, ta bịddbg mấgzjo t hoàwenr n toàwenr n ba hiệfyjn u Thiêhhfc n-tửfpfp binh ởddbg Nhưkkpi -nguyệfyjn t, Phúprhj -lưkkpi ơerwr ng, đhsex ãwmbv đhsex ưkkpi ợystj c tábztf i lậmnvb p. Bốmxzm n hiệfyjn u bịddbg tổiwwq n thấgzjo t nặjbmz ng, đhsex ãwmbv đhsex ưkkpi ợystj c trang bịddbg , bổiwwq xung. Nay quâfltx n khíonmn , quâfltx n thếqeix lạqucv i nhưkkpi xưkkpi a. Thủkvij y quâfltx n ta còxuzv n toàwenr n vẹiwwq n. Kịddbg binh ta khôpivh ng bịddbg tổiwwq n thấgzjo t, màwenr lạqucv i tăqkig ng thêhhfc m, nhờidpt bắewuu t đhsex ưkkpi ợystj c ngựtkuv a Tốmxzm ng ởddbg Cổiwwq -phábztf p, ởddbg trậmnvb n Nham-biềwbcf n. Trong khi thủkvij y quâfltx n Tốmxzm ng khôpivh ng còxuzv n; kịddbg binh gầtkuv n nhưkkpi chỉqudt còxuzv n mộonmn t sưkkpi , màwenr ngựtkuv a thìpivh gầtkuv y ốmxzm m, binh tưkkpi ớjbmz ng thìpivh mấgzjo t hếqeix ýkvij chíonmn chiếqeix n đhsex ấgzjo u. Duy bộonmn binh thìpivh phảiixu i đhsex ợystj i tin tứqkig c củkvij a sưkkpi bábztf Mộonmn c-tồphrp n vớjbmz i sưkkpi phụqkig mớjbmz i biếqeix t chắewuu c đhsex ưkkpi ợystj c.
Đmsdh ếqeix n đhsex óectt , viêhhfc n tábztf lĩiixu nh chỉqudt huy Ưsiob ng-binh củkvij a Khu-mậmnvb t việfyjn n bưkkpi ớjbmz c vàwenr o trao cho nguyêhhfc n soábztf i Thưkkpi ờidpt ng-Kiệfyjn t mộonmn t ốmxzm ng đhsex ựtkuv ng mậmnvb t thưkkpi . Ôivef ng mởddbg thưkkpi ra đhsex ọyofk c rồphrp i hưkkpi ớjbmz ng Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u:
– Tâfltx u Thábztf i-hậmnvb u, tin củkvij a Mộonmn c-tồphrp n hòxuzv a thưkkpi ợystj ng.
Ôivef ng đhsex ọyofk c lớjbmz n:
«...Từfyjn sau trậmnvb n đhsex ábztf nh ngàwenr y 22, binh Tốmxzm ng thiệfyjn t hạqucv i quábztf nặjbmz ng nềwbcf . Thứqkig nhấgzjo t mặjbmz t Phúprhj -lưkkpi ơerwr ng, chỉqudt còxuzv n ba vạqucv n quâfltx n triềwbcf u, năqkig m vạqucv n tâfltx n-đhsex ằpivh ng-hảiixu i. Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, Khúprhj c Chẩfpfp n khôpivh ng đhsex ủkvij sứqkig c đhsex ábztf nh Đmsdh âfltx u-đhsex ỉqudt nh, khai thôpivh ng con đhsex ưkkpi ờidpt ng tiếqeix p tếqeix lưkkpi ơerwr ng thảiixu o từfyjn Bắewuu c-biêhhfc n xuốmxzm ng. Tạqucv i Bắewuu c Nhưkkpi -nguyệfyjn t, mưkkpi ờidpt i đhsex ạqucv o binh mang sốmxzm 10 tớjbmz i 19 trựtkuv c thuộonmn c Triệfyjn u Tiếqeix t bịddbg tan rãwmbv hoàwenr n toàwenr n, cábztf c tưkkpi ớjbmz ng chỉqudt huy, cábztf c sưkkpi trưkkpi ởddbg ng, lữuore trưkkpi ởddbg ng hầtkuv u hếqeix t tửfpfp thưkkpi ơerwr ng; Tiếqeix t gom đhsex ábztf m tàwenr n quâfltx n lạqucv i tábztf i lậmnvb p đhsex ưkkpi ợystj c ba đhsex ạqucv o. Y sai quâfltx n đhsex ắewuu p chiếqeix n lũzlsk y phòxuzv ng quâfltx n Việfyjn t đhsex ổiwwq bộonmn . Tạqucv i tổiwwq ng hàwenr nh doanh, sau trậmnvb n đhsex ộonmn t kíonmn ch, bắewuu n Lôpivh i-tiễqxpf n đhsex êhhfc m 22, đhsex ạqucv o quâfltx n Tảiixu Đmsdh ệfyjn -nhấgzjo t, Tảiixu Đmsdh ệfyjn -nhịddbg bịddbg tửfpfp thưkkpi ơerwr ng mộonmn t nửfpfp a, đhsex ạqucv o quâfltx n Tảiixu Đmsdh ệfyjn -tam chỉqudt còxuzv n hơerwr n trăqkig m ngưkkpi ờidpt i; kịddbg binh còxuzv n đhsex âfltx u mộonmn t sưkkpi . Cộonmn ng chung tâfltx n-đhsex ằpivh ng-hảiixu i còxuzv n hơerwr n mưkkpi ờidpt i lăqkig m vạqucv n, quâfltx n triềwbcf u mưkkpi ờidpt i vạqucv n. Quábztf ch Qùihzn y ra lệfyjn nh cho binh tưkkpi ớjbmz ng củkvij ng cốmxzm hàwenr ng ràwenr o thựtkuv c chắewuu c cốmxzm thủkvij , vìpivh sợystj ta tấgzjo n côpivh ng. Cóectt tin tứqkig c gìpivh sẽcvic bábztf o sau... »
Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u đhsex ứqkig ng dậmnvb y, trong thábztf i đhsex ộonmn cựtkuv c kỳhgip nghiêhhfc m trang, rồphrp i cung tay:
– Kíonmn nh Quốmxzm c-trưkkpi ợystj ng, kíonmn nh sưkkpi phụqkig , kíonmn nh Quốmxzm c-mẫqkig u, kíonmn nh chưkkpi vịddbg tôpivh n trưkkpi ởddbg ng, chưkkpi vịddbg đhsex ạqucv i thầtkuv n, tưkkpi ớjbmz ng lĩiixu nh.
Trong đhsex iệfyjn n Uy-viễqxpf n cóectt đhsex ếqeix n hơerwr n trăqkig m ngưkkpi ờidpt i, màwenr im phăqkig ng phắewuu c.
– Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, Triệfyjn u Tiếqeix t đhsex ắewuu p lũzlsk y vìpivh sợystj ta đhsex ổiwwq quâfltx n lêhhfc n đhsex ábztf nh. Quábztf ch Quỳhgip củkvij ng cốmxzm doanh trạqucv i vìpivh sợystj ta tiếqeix n quâfltx n từfyjn Vạqucv n-xuâfltx n, Nham-biềwbcf n vềwbcf . Nhưkkpi vậmnvb y trong thâfltx m tâfltx m chúprhj ng, chúprhj ng tựtkuv biếqeix t chúprhj ng yếqeix u, ta mạqucv nh; chúprhj ng khôpivh ng thểawep vưkkpi ợystj t sôpivh ng tấgzjo n côpivh ng ta. Trong khi ta dưkkpi khảiixu năqkig ng vưkkpi ợystj t sôpivh ng đhsex ábztf nh chúprhj ng.
Cửfpfp tọyofk a đhsex ềwbcf u đhsex ồphrp ng ýkvij vớjbmz i Thábztf i-hậmnvb u. Ngàwenr i tiếqeix p:
– Trưkkpi ớjbmz c tìpivh nh hìpivh nh ta, tìpivh nh hìpivh nh đhsex ịddbg ch nhưkkpi vậmnvb y, xin Nguyêhhfc n-soábztf i cho biếqeix t mìpivh nh phảiixu i đhsex ốmxzm i phóectt ra sao?
Thưkkpi ờidpt ng-Kiệfyjn t tâfltx u:
– Tâfltx u thábztf i-hậmnvb u, thầtkuv n xin đhsex ưkkpi a ra ba phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c, xin Thábztf i-hậmnvb u chọyofk n lấgzjo y mộonmn t.
– Nguyêhhfc n-soábztf i cứqkig tâfltx u.
– Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c thứqkig nhấgzjo t làwenr dùihzn ng sứqkig c mạqucv nh quéztdi t sạqucv ch bọyofk n Tốmxzm ng khỏrndz i Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t trong vòxuzv ng ba ngàwenr y. Phưkkpi ơerwr ng-lưkkpi ợystj c thứqkig nhìpivh làwenr đhsex uổiwwq i bọyofk n Tốmxzm ng rờidpt i khỏrndz i Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t trong vòxuzv ng ba thábztf ng. Phưkkpi ơerwr ng-lưkkpi ợystj c thứqkig ba làwenr khôpivh ng cầtkuv n đhsex uổiwwq i, đhsex ểawep chúprhj ng tựtkuv rúprhj t khỏrndz i Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t trong vòxuzv ng mộonmn t năqkig m.
– Nguyêhhfc n soábztf i cho bếqeix t chi tiếqeix t phưkkpi ơerwr ng lựtkuv ợystj c thứqkig nhấgzjo t?
– Hiệfyjn n tạqucv i Phúprhj -lưkkpi ơerwr ng, Nhưkkpi -nguyệfyjn t, Tốmxzm ng đhsex óectt ng ởddbg Bắewuu c ngạqucv n, ta đhsex óectt ng ởddbg Nam ngạqucv n. Duy tạqucv i Vạqucv n-xuâfltx n, Nham-biềwbcf n thìpivh ta đhsex óectt ng cảiixu hai bêhhfc n bờidpt , đhsex âfltx y làwenr mũzlsk i dùihzn i ta uy hiếqeix p tổiwwq ng hàwenr nh doanh Quábztf ch Quỳhgip . Ta cầtkuv n đhsex iềwbcf u thêhhfc m hạqucv m đhsex ộonmn i Đmsdh ộonmn ng-đhsex ìpivh nh từfyjn biểawep n Đmsdh ôpivh ng vềwbcf Phúprhj -lưkkpi ơerwr ng. Ta tấgzjo n côpivh ng Tốmxzm ng bằpivh ng ba mũzlsk i. Tạqucv i Nham-biềwbcf n, U-bon vưkkpi ơerwr ng tiếqeix n vềwbcf đhsex ábztf nh Tổiwwq ng hàwenr nh dinh Quábztf ch Quỳhgip . Tạqucv i Phúprhj -lưkkpi ơerwr ng, vua bàwenr Binh-Dưkkpi ơerwr ng, phòxuzv mãwmbv Thâfltx n Thiệfyjn u-Thábztf i dùihzn ng hạqucv m đhsex ộonmn i Đmsdh ộonmn ng-đhsex ìpivh nh chởddbg quâfltx n vưkkpi ợystj t sôpivh ng đhsex ábztf nh trưkkpi ớjbmz c mặjbmz t Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t; côpivh ng chúprhj a Thiêhhfc n Thàwenr nh, phòxuzv mãwmbv Thâfltx n Cảiixu nh-Long từfyjn Đmsdh âfltx u-đhsex ỉqudt nh đhsex ábztf nh vàwenr o sau lưkkpi ng y. Tạqucv i Nhưkkpi -nguyệfyjn t, sưkkpi phụqkig thầtkuv n dùihzn ng hai hạqucv m đhsex ộonmn i Bạqucv ch-đhsex ằpivh ng, Thầtkuv n-phùihzn chởddbg quâfltx n vưkkpi ợystj t sôpivh ng tấgzjo n côpivh ng Triệfyjn u Tiếqeix t; lạqucv i sai chim ưkkpi ng chuyểawep n thưkkpi cho côpivh ng chúprhj a Côpivh i-sơerwr n Thanh-Nguyêhhfc n, phòxuzv mãwmbv Tôpivh n-Mạqucv nh, đhsex ôpivh thốmxzm ng Lýkvij Tam, phu nhâfltx n Mai-Tam, đhsex em hiệfyjn u Quảiixu ng-vũzlsk , Kinh-Bắewuu c tiếqeix n chiếqeix m Chi-lăqkig ng đhsex ábztf nh vàwenr o sau lưkkpi ng tổiwwq ng hàwenr nh doanh Quábztf ch Quỳhgip . Nhưkkpi vậmnvb y chỉqudt cầtkuv n tấgzjo n côpivh ng liêhhfc n tiếqeix p ba ngàwenr y, ta diệfyjn t gọyofk n đhsex ábztf m binh tưkkpi ớjbmz ng Tốmxzm ng. Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c nàwenr y mau chóectt ng, sẽcvic làwenr m rúprhj ng đhsex ộonmn ng Trung-nguyêhhfc n, nhưkkpi ng phảiixu i chấgzjo p nhậmnvb n hy sinh khábztf nhiềwbcf u tưkkpi ớjbmz ng sĩiixu .
Chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng suýkvij t xoa, tỏrndz vẻqucv hoan nghêhhfc nh phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c nàwenr y.
– Phưkkpi ơerwr ng-lưkkpi ợystj c thứqkig nhìpivh làwenr : Cứqkig năqkig m ngàwenr y, mộonmn t tuầtkuv n, ta đhsex ổiwwq bộonmn từfyjn ng toábztf n nhỏrndz lêhhfc n tấgzjo n côpivh ng quâfltx n Tốmxzm ng trong mấgzjo y giờidpt rồphrp i lạqucv i rúprhj t đhsex i, làwenr m cho Tốmxzm ng ăqkig n khôpivh ng ngon, ngủkvij khôpivh ng yêhhfc n, mệfyjn t mỏrndz i. Mộonmn t mặjbmz t thưkkpi cho côpivh ng chúprhj a Côpivh i-sơerwr n tiếqeix n chiếqeix m Quyếqeix t-lýkvij ; đhsex ôpivh thốmxzm ng Lýkvij Tam phụqkig c binh chặjbmz n đhsex ábztf nh cábztf c đhsex oàwenr n tiếqeix p tếqeix n, chiếqeix m Chi-lăqkig ng rồphrp i đhsex óectt ng chặjbmz n đhsex ưkkpi ờidpt ng tiếqeix p tếqeix lưkkpi ơerwr ng thảiixu o. Thếqeix bắewuu t buộonmn c Quábztf ch Quỳhgip phảiixu i dùihzn ng quâfltx n nhổiwwq hai núprhj t chặjbmz n nàwenr y, khiếqeix n y hao binh tổiwwq n tưkkpi ớjbmz ng rấgzjo t nhiềwbcf u. Sau đhsex óectt ta mớjbmz i rúprhj t vàwenr o rừfyjn ng, mởddbg đhsex ưkkpi ờidpt ng cho chúprhj ng rúprhj t lui. Sang thábztf ng ba, khíonmn hậmnvb u nóectt ng nựtkuv c, binh tưkkpi ớjbmz ng, lừfyjn a ngựtkuv a Tốmxzm ng vốmxzm n sốmxzm ng ởddbg miềwbcf n Bắewuu c đhsex ãwmbv quen, nay sang ta khôpivh ng hợystj p thủkvij y thổiwwq sinh bệfyjn nh. Bấgzjo y giờidpt ta lạqucv i tấgzjo n côpivh ng nhưkkpi phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c mộonmn t, ắewuu t chúprhj ng phảiixu i bỏrndz chạqucv y. Mộonmn t mặjbmz t ta truy kíonmn ch, mộonmn t mặjbmz t ta thưkkpi cho côpivh ng chúprhj a Côpivh i-sơerwr n, đhsex ôpivh thốmxzm ng Lýkvij Tam phụqkig c binh đhsex ábztf nh cắewuu t tàwenr n quâfltx n chúprhj ng. Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c nàwenr y tuy hơerwr i lâfltx u, nhưkkpi ng đhsex ỡylra phảiixu i hy sinh nhâfltx n mạqucv ng.
Cábztf c văqkig n quan, võcxvk tưkkpi ớjbmz ng cùihzn ng gậmnvb t đhsex ầtkuv u, cóectt vẻqucv tábztf n thàwenr nh.
– Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c thứqkig ba làwenr : Mộonmn t mặjbmz t ta cứqkig đhsex ồphrp n trúprhj nhưkkpi hiệfyjn n tạqucv i, ngàwenr y ngàwenr y thao luyệfyjn n sĩiixu tốmxzm t, trong khi đhsex óectt ta truyềwbcf n bábztf o cho dâfltx n chúprhj ng biếqeix t giặjbmz c đhsex ãwmbv yêhhfc n, đhsex âfltx u vềwbcf đhsex óectt , yêhhfc n ổiwwq n làwenr m ăqkig n. Mộonmn t mặjbmz t thưkkpi cho côpivh ng chúprhj a Thiêhhfc n-Thàwenr nh, phòxuzv mãwmbv Cảiixu nh-Long tábztf i chiếqeix m tấgzjo t cảiixu cábztf c trang đhsex ộonmn ng Bắewuu c-biêhhfc n; côpivh ng chúprhj a Côpivh i-sơerwr n, đhsex ôpivh thốmxzm ng Lýkvij Tam thay phiêhhfc n nhau đhsex ábztf nh cưkkpi ớjbmz p cábztf c đhsex oàwenr n tiếqeix p tếqeix lưkkpi ơerwr ng bổiwwq ng. Quâfltx n Tốmxzm ng trảiixu i qua mùihzn a hèwjxk , mùihzn a thu, lam khíonmn giếqeix t đhsex i íonmn t nhấgzjo t mộonmn t nửfpfp a. Bấgzjo y giờidpt ta sai sứqkig sang Biệfyjn n-kinh, lờidpt i lẽcvic nhúprhj n nhưkkpi ờidpt ng xin « tạqucv tộonmn i » vềwbcf việfyjn c ta đhsex em quâfltx n đhsex ábztf nh Ung, Khâfltx m, Liêhhfc m, Dung, Nghi, Bạqucv ch châfltx u; lạqucv i xin tiếqeix n cốmxzm ng thầtkuv n phụqkig c nhưkkpi xưkkpi a. Hy-Ninh cũzlsk ng nhưkkpi Tốmxzm ng triềwbcf u đhsex ưkkpi ợystj c vuốmxzm t ve tựtkuv ábztf i, sẽcvic ban lệfyjn nh cho Quỳhgip rúprhj t binh. Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c nàwenr y tuy kéztdi o dàwenr i, nhưkkpi ng khôpivh ng phảiixu i dùihzn ng đhsex ếqeix n gưkkpi ơerwr m đhsex ao nhiềwbcf u.
Cábztf c văqkig n quan hâfltx n hoan, tỏrndz vẻqucv đhsex ồphrp ng ýkvij . Trong khi cábztf c võcxvk tưkkpi ớjbmz ng lạqucv i lắewuu c đhsex ầtkuv u, biểawep u lộonmn bấgzjo t phụqkig c.
Ghi chúprhj ,
Trong suốmxzm t năqkig m nghìpivh n năqkig m lịddbg ch sửfpfp , cábztf c nhàwenr chỉqudt đhsex ạqucv o quâfltx n sựtkuv Việfyjn t luôpivh n luôpivh n xửfpfp dụqkig ng khíonmn hậmnvb u, phong thổiwwq làwenr m vũzlsk khíonmn chốmxzm ng lạqucv i cuộonmn c xâfltx m lăqkig ng củkvij a Trung-quốmxzm c. Quâfltx n Trung-quốmxzm c sang đhsex ábztf nh Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t đhsex a sốmxzm làwenr ngưkkpi ờidpt i phưkkpi ơerwr ng Bắewuu c, sốmxzm ng ởddbg vùihzn ng khíonmn hậmnvb u lạqucv nh, khi sang đhsex ấgzjo t Việfyjn t thuộonmn c vùihzn ng nhiệfyjn t đhsex ớjbmz i, họyofk khôpivh ng chịddbg u nổiwwq i cábztf i thấgzjo p nhiệfyjn t. Do đhsex óectt sinh mộonmn t sốmxzm bệfyjn nh vùihzn ng nhiệfyjn t đhsex ớjbmz i nhưkkpi nhưkkpi cảiixu m cúprhj m, nhiễqxpf m trùihzn ng đhsex ưkkpi ờidpt ng hôpivh hấgzjo p, tiêhhfc u chảiixu y, dịddbg ch tảiixu , sốmxzm t réztdi t ngãwmbv nưkkpi ớjbmz c. Trong cábztf c bệfyjn nh trêhhfc n, thìpivh ba chứqkig ng sốmxzm t réztdi t ngãwmbv nưkkpi ớjbmz c, dịddbg ch tảiixu vàwenr tiêhhfc u chảiixu y làwenr ba vũzlsk khíonmn làwenr m cho đhsex ịddbg ch quâfltx n kinh hồphrp n tábztf ng đhsex ởddbg m nhấgzjo t.
Hồphrp i nhỏrndz đhsex ọyofk c sửfpfp Hoa-Việfyjn t, tôpivh i chỉqudt cóectt mộonmn t ýkvij niệfyjn m sơerwr sàwenr i vềwbcf vấgzjo n đhsex ềwbcf nàwenr y. Nay, sau hai mưkkpi ơerwr i lăqkig m năqkig m hàwenr nh nghềwbcf thầtkuv y thuốmxzm c ởddbg Phábztf p, tôpivh i mớjbmz i biếqeix t rõcxvk cábztf i khủkvij ng khiếqeix p vềwbcf ba chứqkig ng bệfyjn nh trêhhfc n. Hầtkuv u hếqeix t thâfltx n chủkvij củkvij a tôpivh i trưkkpi ớjbmz c khi du lịddbg ch VN, đhsex ềwbcf u đhsex ưkkpi ợystj c tôpivh i chíonmn ch ngừfyjn a dịddbg ch tảiixu (Vaccin choléztdi rique), cúprhj m (Vaccin grippal), lạqucv i bắewuu t uốmxzm ng thuốmxzm c ngừfyjn a sốmxzm t réztdi t ngãwmbv nưkkpi ớjbmz c. Ấfkqw y vậmnvb y màwenr tớjbmz i 85% vẫqkig n bịddbg đhsex au bụqkig ng tiêhhfc u chảiixu y. Cho nêhhfc n khi thâfltx n chủkvij lêhhfc n đhsex ưkkpi ờidpt ng, tôpivh i còxuzv n bắewuu t mang theo thuốmxzm c đhsex au bụqkig ng do vi trùihzn ng gâfltx y ra nhưkkpi Immodium (lopéztdi ramide), ercéztdi furyl (nifuroxazide). Còxuzv n nhữuore ng thâfltx n chủkvij bưkkpi ớjbmz ng bỉqudt nh, cho rằpivh ng cơerwr thểawep mìpivh nh da bằpivh ng théztdi p, thâfltx n bằpivh ng đhsex ồphrp ng, khôpivh ng chịddbg u chíonmn ch ngừfyjn a, mang thuốmxzm c theo... thìpivh khỏrndz i nóectt i; trong khi du lịddbg ch bịddbg Tàwenr o Thábztf o đhsex uổiwwq i dàwenr i dàwenr i, lúprhj c vềwbcf bịddbg sốmxzm t réztdi t ngãwmbv nưkkpi ớjbmz c da vàwenr ng ủkvij ng, bụqkig ng chưkkpi ớjbmz ng, phảiixu i đhsex i nghỉqudt íonmn t ngàwenr y tạqucv i bệfyjn nh việfyjn n.
Muỗnfjo i VN khábztf c muỗnfjo i nhữuore ng nơerwr i khábztf c làwenr chúprhj ng ham củkvij a lạqucv . Trong chuyếqeix n côpivh ng tábztf c cho Liêhhfc n-hiệfyjn p cábztf c việfyjn n bàwenr o chếqeix châfltx u Âvyuc u (CEP), chúprhj ng tôpivh i gồphrp m giábztf o-sưkkpi J.Fr. Hadzam (Hoa-kỳhgip ), Tarentino (Ýwtut ), Laurence Martinet (Phábztf p). Hadzam phábztf t biểawep u ýkvij kiếqeix n: « Muỗnfjo i ởddbg nưkkpi ớjbmz c màwenr y thâfltx n hìpivh nh nóectt nhỏrndz màwenr khi đhsex ốmxzm t thìpivh đhsex au nhưkkpi ong châfltx m. Nóectt ham củkvij a lạqucv , dữuore hơerwr n bòxuzv cạqucv p. Hơerwr n nữuore a muỗnfjo i Mỹewuu thưkkpi ờidpt ng nóectt đhsex ậmnvb u lêhhfc n da, ngửfpfp i ngửfpfp i rồphrp i mớjbmz i đhsex ốmxzm t. Còxuzv n muỗnfjo i Việfyjn t, thìpivh nóectt lao đhsex ếqeix n nhưkkpi hỏrndz a tiễqxpf n SAM 3... Khôpivh ng hiểawep u sao, rõcxvk ràwenr ng tao ngồphrp i bêhhfc n ba ngưkkpi ờidpt i bạqucv n Việfyjn t, màwenr nóectt cứqkig nhèwjxk tao nóectt đhsex ốmxzm t, còxuzv n ba ngưkkpi ờidpt i Việfyjn t thìpivh nóectt lạqucv i bỏrndz rơerwr i ». Giábztf o sưkkpi Martinet cũzlsk ng đhsex ồphrp ng ýkvij : « Muỗnfjo i Việfyjn t thíonmn ch đhsex ốmxzm t ngưkkpi ờidpt i ngoạqucv i quốmxzm c thìpivh phảiixu i ». Tôpivh i trêhhfc u: « Khôpivh ng phảiixu i nóectt ham củkvij a lạqucv đhsex âfltx u, màwenr nóectt chốmxzm ng Mỹewuu , chốmxzm ng thựtkuv c dâfltx n cứqkig u nưkkpi ớjbmz c đhsex óectt ». Giábztf o sưkkpi Tarentino nổiwwq i cábztf u: « Tao làwenr ngưkkpi ờidpt i Ýwtut , tao đhsex âfltx u cóectt liêhhfc n hệfyjn gìpivh tớjbmz i Mỹewuu , tớjbmz i Phábztf p, màwenr nóectt cũzlsk ng làwenr m thịddbg t tao rấgzjo t kỹewuu ». Qua câfltx u truyệfyjn n trêhhfc n khiếqeix n tôpivh i chúprhj ýkvij : Muỗnfjo i Việfyjn t thíonmn ch đhsex ốmxzm t ngưkkpi ờidpt i lạqucv . Tôpivh i đhsex ãwmbv hỏrndz i trêhhfc n 200 Việfyjn t kiềwbcf u vềwbcf thăqkig m nhàwenr , họyofk đhsex ềwbcf u cho biếqeix t, khi họyofk ngồphrp i bêhhfc n ngưkkpi ờidpt i thâfltx n, thìpivh muỗnfjo i thíonmn ch xơerwr i thịddbg t Việfyjn t kiềwbcf u hơerwr n làwenr thịddbg t ngưkkpi ờidpt i trong nưkkpi ớjbmz c.
Mộonmn t tàwenr i liệfyjn u củkvij a cụqkig c Quâfltx n-y Cộonmn ng-hòxuzv a Nhâfltx n-dâfltx n Trung-quốmxzm c cho biếqeix t, trong cuộonmn c hàwenr nh quâfltx n « dạqucv y VN bàwenr i họyofk c » củkvij a Đmsdh ặjbmz ng Tiểawep u-Bìpivh nh (1978), cóectt tớjbmz i 9875 Hồphrp ng-quâfltx n bịddbg bệfyjn nh sốmxzm t réztdi t do muỗnfjo i đhsex ốmxzm t, vàwenr 34.548 ngưkkpi ờidpt i bịddbg đhsex au bụqkig ng, tiêhhfc u chảiixu y.
Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u tuyêhhfc n chỉqudt :
– Xin cábztf c vịddbg cho biếqeix t tôpivh n ýkvij ?
Cábztf c văqkig n quan, võcxvk tưkkpi ớjbmz ng bàwenr n luậmnvb n phâfltx n vâfltx n tớjbmz i hơerwr n giờidpt , màwenr chưkkpi a ngãwmbv ngũzlsk . Anh-vũzlsk Chiêhhfc u-thắewuu ng hoàwenr ng đhsex ếqeix tuy tuổiwwq i mớjbmz i mưkkpi ờidpt i hai, vìpivh ởddbg vàwenr o vịddbg thếqeix bấgzjo t đhsex ắewuu c dĩiixu phảiixu i dựtkuv bàwenr n quốmxzm c sựtkuv , nêhhfc n đhsex ãwmbv khôpivh n trưkkpi ớjbmz c tuổiwwq i rấgzjo t nhiềwbcf u. Nhàwenr vua tuyêhhfc n chỉqudt :
– Trẫqkig m thấgzjo y phưkkpi ơerwr ng lựtkuv ợystj c thứqkig nhấgzjo t tỏrndz ra đhsex ưkkpi ợystj c sứqkig c mạqucv nh củkvij a ta. Từfyjn nay trởddbg đhsex i, vĩiixu nh viễqxpf n Tốmxzm ng êhhfc càwenr ng, khôpivh ng dábztf m bàwenr n đhsex ếqeix n việfyjn c đhsex em quâfltx n đhsex ábztf nh ta nữuore a. Ta cũzlsk ng chẳmxzm ng phảiixu i tiếqeix n cốmxzm ng, nhậmnvb n sắewuu c phong nữuore a. Nhưkkpi ng ta giếqeix t đhsex ưkkpi ợystj c mưkkpi ờidpt i lăqkig m vạqucv n tâfltx n-đhsex ằpivh ng-hảiixu i, mưkkpi ờidpt i vạqucv n quâfltx n triềwbcf u củkvij a Tốmxzm ng, íonmn t ra ta cũzlsk ng phảiixu i thiệfyjn t hạqucv i ba vạqucv n ngưkkpi ờidpt i. Trẫqkig m thấgzjo y ghêhhfc quábztf , khôpivh ng nỡylra !
Cửfpfp tọyofk a đhsex ềwbcf u nghĩiixu thầtkuv m:
– Ôivef ng vua con nàwenr y quảiixu làwenr đhsex ấgzjo ng nhâfltx n từfyjn .
Nhàwenr vua tiếqeix p:
– Phưkkpi ơerwr ng-lưkkpi ợystj c thứqkig nhìpivh tưkkpi ơerwr ng đhsex ốmxzm i thoảiixu đhsex ưkkpi ợystj c tựtkuv ábztf i. Nhưkkpi ng khi ta đhsex uổiwwq i Quỳhgip vềwbcf bêhhfc n kia biêhhfc n giớjbmz i rồphrp i cóectt ởddbg yêhhfc n vớjbmz i y đhsex ưkkpi ợystj c khôpivh ng? Y hiệfyjn n lĩiixu nh chứqkig c Tuyêhhfc n-huy Nam-việfyjn n sựtkuv , quảiixu n lĩiixu nh hếqeix t cábztf c châfltx u quậmnvb n Nam thùihzn y. Y cóectt thểawep véztdi t hếqeix t binh tưkkpi ớjbmz ng vùihzn ng Nam Trưkkpi ờidpt ng-giang sang phụqkig c thùihzn . Ta lạqucv i phảiixu i chốmxzm ng lạqucv i, vừfyjn a hao tiềwbcf n tốmxzm n củkvij a, vừfyjn a mấgzjo t nhiềwbcf u ngưkkpi ờidpt i hy sinh.
Nhàwenr vua đhsex ứqkig ng dậmnvb y nhìpivh n cửfpfp tọyofk a:
– Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c thứqkig a ba, thìpivh ta phảiixu i nhúprhj n mìpivh nh mộonmn t chúprhj t. Nhưkkpi ng biếqeix t đhsex âfltx u Tốmxzm ng chẳmxzm ng cho rằpivh ng ta còxuzv n sợystj chúprhj ng, rồphrp i lạqucv i hoạqucv nh họyofk e lôpivh i thôpivh i? Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c nàwenr y muôpivh n nghìpivh n lầtkuv n khôpivh ng dùihzn ng đhsex ưkkpi ợystj c.
Nhàwenr vua hưkkpi ớjbmz ng Lýkvij Kếqeix -Nguyêhhfc n:
– Hôpivh m qua, thầtkuv y củkvij a trẫqkig m từfyjn biểawep n đhsex ôpivh ng vềwbcf Thăqkig ng-long cóectt vàwenr o hoàwenr ng thàwenr nh dạqucv y dỗnfjo trẫqkig m; nhâfltx n đhsex óectt trẫqkig m đhsex ãwmbv hộonmn i ýkvij vớjbmz i thầtkuv y, rồphrp i đhsex ưkkpi a ra mộonmn t phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c. Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c nàwenr y bao gồphrp m tinh hoa củkvij a ba phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c màwenr nguyêhhfc n soábztf i vừfyjn a tâfltx u. Xin thầtkuv y trìpivh nh cho cửfpfp tọyofk a nghe xem cóectt gìpivh cầtkuv n sửfpfp a đhsex ổiwwq i khôpivh ng?
Đmsdh ạqucv i đhsex ôpivh đhsex ốmxzm c Lýkvij Kếqeix -Nguyêhhfc n đhsex ứqkig ng dậmnvb y cung tay:
– Tâfltx u thábztf i hậmnvb u, tâfltx u bệfyjn hạqucv , thầtkuv n xin đhsex ưkkpi a ra phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c bao gồphrp m tinh hoa củkvij a ba phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c màwenr nguyêhhfc n soábztf i đhsex ãwmbv tâfltx u. Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c nàwenr y gồphrp m năqkig m bưkkpi ớjbmz c.
Ôivef ng đhsex ưkkpi a mắewuu t nhìpivh n nguyêhhfc n soábztf i Thưkkpi ờidpt ng-Kiệfyjn t:
– Bưkkpi ớjbmz c thứqkig nhấgzjo t làwenr : Giếqeix t tinh thầtkuv n củkvij a tưkkpi ớjbmz ng sĩiixu Tốmxzm ng. Bưkkpi ớjbmz c nàwenr y ta dùihzn ng binh lựtkuv c năqkig m mũzlsk i. Mũzlsk i thứqkig nhấgzjo t, U-bon vưkkpi ơerwr ng Lêhhfc Văqkig n đhsex em quâfltx n từfyjn Vạqucv n-xuâfltx n tiếqeix n tớjbmz i gầtkuv n tốmxzm ng hàwenr nh doanh Quábztf ch Qùihzn y đhsex óectt ng quâfltx n, đhsex ểawep đhsex e dọyofk a y. Mũzlsk i thứqkig nhìpivh , lệfyjn nh cho côpivh ng chúprhj a Côpivh i-sơerwr n chiếqeix m Quyếqeix t-lýkvij , đhsex ôpivh thốmxzm ng Lýkvij Tam chiếqeix m Chi-lăqkig ng, côpivh ng chúprhj a Thiêhhfc n-Thàwenr nh chiếqeix m Lạqucv ng-châfltx u. Mũzlsk i thứqkig ba, Đmsdh ợystj i Quỳhgip sai Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, Khúprhj c Chẩfpfp n tiếqeix n quâfltx n tábztf i chiếqeix m ảiixu i Quyếqeix t lýkvij , Chi-lăqkig ng, Lạqucv ng châfltx u đhsex ểawep bảiixu o vệfyjn đhsex ưkkpi ờidpt ng tiếqeix p tếqeix , bấgzjo y giờidpt ta cho hạqucv m đhsex ộonmn i Đmsdh ộonmn ng-đhsex ìpivh nh tốmxzm c đhsex ếqeix n Phúprhj -lưkkpi ơerwr ng. Vua bàwenr Bìpivh nh-Dưkkpi ơerwr ng dùihzn ng hạqucv m đhsex ộonmn i Đmsdh ộonmn ng-đhsex ìpivh nh chởddbg quâfltx n quâfltx n vưkkpi ợystj t sôpivh ng chiếqeix m Đmsdh âfltx u đhsex ỉqudt nh, éztdi p bêhhfc n trábztf i tổiwwq ng hàwenr nh doanh Tốmxzm ng. Mũzlsk i thứqkig tưkkpi , tiêhhfc n nưkkpi ơerwr ng Bảiixu o-Hòxuzv a éztdi p Quábztf ch Quỳhgip ởddbg phíonmn a Nhưkkpi -nguyệfyjn t. Mũzlsk i thứqkig năqkig m, ta dùihzn ng thủkvij y quâfltx n tábztf i chiếqeix m Ngọyofk c-sơerwr n, Đmsdh ôpivh ng-triềwbcf u. Bưkkpi ớjbmz c nàwenr y ưkkpi ớjbmz c khoảiixu ng 20 ngàwenr y.
Cábztf c võcxvk tưkkpi ớjbmz ng đhsex ềwbcf u vỗnfjo tay hoan hôpivh .
– Bưkkpi ớjbmz c thứqkig nhìpivh : Sábztf t nhấgzjo t nhâfltx n vạqucv n nhâfltx n cu (Giếqeix t mộonmn t ngưkkpi ờidpt i vạqucv n ngưkkpi ờidpt i sợystj ). Ta đhsex em nhữuore ng têhhfc n tùihzn binh nguyêhhfc n làwenr tưkkpi ớjbmz ng, binh Tốmxzm ng ábztf c đhsex ộonmn c, từfyjn ng cưkkpi ớjbmz p bóectt c, giếqeix t ngưkkpi ờidpt i, hoặjbmz c nhữuore ng têhhfc n phảiixu n quốmxzm c Việfyjn t... ra xửfpfp tửfpfp trêhhfc n sàwenr n chiếqeix n hạqucv m. Trưkkpi ớjbmz c khi xửfpfp , ta bắewuu c loa bábztf o cho binh tưkkpi ớjbmz ng Tốmxzm ng biếqeix t trưkkpi ớjbmz c đhsex ịddbg a đhsex iểawep m. Rồphrp i tớjbmz i giờidpt hàwenr nh quyếqeix t, ta cho chiếqeix n hạqucv m ra giữuore a sôpivh ng, đhsex ểawep binh tưkkpi ớjbmz ng Tốmxzm ng nhìpivh n rõcxvk . Bưkkpi ớjbmz c nàwenr y cóectt thểawep thi hàwenr nh cùihzn ng mộonmn t lúprhj c vớjbmz i bưkkpi ớjbmz c thứqkig nhấgzjo t, nhưkkpi ng kéztdi o dàwenr i mộonmn t thábztf ng thay vìpivh hai mưkkpi ơerwr i ngàwenr y.
Nghe đhsex ếqeix n đhsex âfltx y, Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u đhsex ưkkpi a mắewuu t nhìpivh n Côpivh i-sơerwr n tam vớjbmz i nhàwenr vua rồphrp i mỉqudt m cưkkpi ờidpt i. Tam-anh, nhàwenr vua cưkkpi ờidpt i theo. Trong nụqkig cưkkpi ờidpt i đhsex óectt năqkig m vịddbg ngụqkig ýkvij :
– Đmsdh âfltx y làwenr ýkvij kiếqeix n củkvij a nhàwenr vua, chứqkig mộonmn t Nho sĩiixu nhưkkpi Lýkvij Kếqeix -Nguyêhhfc n khôpivh ng bao giờidpt nghĩiixu ra lốmxzm i trừfyjn ng phạqucv t nhưkkpi vậmnvb y. Màwenr ýkvij kiếqeix n nàwenr y củkvij a nhàwenr vua thìpivh lạqucv i do sưkkpi phụqkig làwenr Côpivh i-sơerwr n tam anh truyềwbcf n cho.
Quan Thábztf i-phóectt Quábztf ch Sĩiixu -An xoa tay vao nhau khen ngợystj i:
– Lốmxzm i trừfyjn ng phạqucv t nàwenr y vừfyjn a còxuzv ýkvij nhắewuu n nhủkvij vớjbmz i ngưkkpi ờidpt i Tốmxzm ng: Chúprhj ng ta bắewuu t đhsex ưkkpi ợystj c tùihzn binh thìpivh nuôpivh i nấgzjo ng, đhsex ốmxzm i xửfpfp tửfpfp tếqeix , sau đhsex óectt đhsex em trảiixu vềwbcf . Nhưkkpi ng bọyofk n ábztf c bábztf thìpivh bịddbg trừfyjn ng trịddbg . Khi quâfltx n Tốmxzm ng hồphrp i hưkkpi ơerwr ng, chúprhj ng thuậmnvb t lạqucv i vớjbmz i bạqucv n bèwjxk , họyofk hàwenr ng, từfyjn nay bọyofk n ngưkkpi ờidpt i Hoa thùihzn nghịddbg ch vớjbmz i ngưkkpi ờidpt i Việfyjn t phảiixu i ngừfyjn ng lạqucv i. Hơerwr n nữuore a, khi ta xửfpfp tửfpfp binh tưkkpi ớjbmz ng Tốmxzm ng, ắewuu t quâfltx n Tốmxzm ng xóectt t tìpivh nh đhsex ồphrp ng đhsex ộonmn i muốmxzm n vưkkpi ợystj t sôpivh ng trảiixu thùihzn , màwenr Quábztf ch Quỳhgip khôpivh ng cho, thìpivh chúprhj ng cảiixu m thấgzjo y nhụqkig c nhãwmbv tựtkuv ty; cuốmxzm i cùihzn ng đhsex ưkkpi a đhsex ếqeix n khôpivh ng còxuzv n tinh thầtkuv n chiếqeix n đhsex ấgzjo u.
Lýkvij Kếqeix -Nguyêhhfc n tiếqeix p:
-Bưkkpi ớjbmz c thứqkig ba làwenr :Mậmnvb t ngọyofk t chếqeix t ruồphrp i.Cửfpfp sứqkig sang Biệfyjn n-kinh, dùihzn ng lờidpt i lẽcvic khiêhhfc m nhưkkpi ợystj ng đhsex ổiwwq lỗnfjo i cho bọyofk n đhsex ạqucv i thầtkuv n Nam biêhhfc n gâfltx y sựtkuv , nêhhfc n Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t phảiixu i đhsex ábztf nh Ung, Khâfltx m, Liêhhfc m đhsex ểawep tựtkuv vệfyjn . Nay trăqkig m vạqucv n quâfltx n Thiêhhfc n-triềwbcf u sang bịddbg lam chưkkpi ởddbg ng màwenr chếqeix t mấgzjo t hai phầtkuv n ba rồphrp i; nếqeix u đhsex ểawep lâfltx u, e chếqeix t hếqeix t. Vậmnvb y xin Thiêhhfc n-triềwbcf u cho rúprhj t binh, Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t sẽcvic sai sứqkig sang tiếqeix n cốmxzm ng hàwenr ng năqkig m nhưkkpi cũzlsk . Nhữuore ng khêhhfc đhsex ộonmn ng nàwenr o theo Tốmxzm ng thìpivh vẫqkig n đhsex ểawep thuộonmn c Tốmxzm ng. Nhưkkpi vậmnvb y tựtkuv ábztf i bọyofk n chủkvij chiếqeix n triềwbcf u Hy-Ninh đhsex ưkkpi ợystj c xoa dịddbg u, bọyofk n chủkvij hòxuzv a đhsex ưkkpi ợystj c toạqucv i ýkvij , ắewuu t chúprhj ng sẽcvic tâfltx u xin cho rúprhj t binh. Bưkkpi ớjbmz c nàwenr y ưkkpi ớjbmz c khoảiixu ng hai thábztf ng.
Đmsdh ôpivh -thốmxzm ng Hùihzn ng Nhâfltx n nhăqkig n mặjbmz t:
– Thưkkpi a quan Thábztf i-phóectt , mìpivh nh... mìpivh nh chịddbg u mấgzjo t đhsex ấgzjo t cho Tốmxzm ng ưkkpi ?
Kếqeix -Nguyêhhfc n phìpivh cưkkpi ờidpt i:
– Đmsdh âfltx u cóectt ! Khi Quábztf ch Quỳhgip rúprhj t quâfltx n, thìpivh ta cho quâfltx n theo béztdi n góectt t. Đmsdh ợystj i đhsex ạqucv i quâfltx n y vềwbcf tớjbmz i Ung-châfltx u, lậmnvb p tứqkig c ta tiếqeix n quâfltx n chiếqeix m lạqucv i nhữuore ng trang đhsex ộonmn ng bịddbg Tốmxzm ng lấgzjo n. Bấgzjo y giờidpt Quỳhgip khôpivh ng còxuzv n quâfltx n, khôpivh ng còxuzv n lưkkpi ơerwr ng đhsex ểawep trởddbg lạqucv i đhsex ábztf nh ta nữuore a. Víonmn dùihzn y muốmxzm n tiếqeix n quâfltx n sang, lạqucv i phảiixu i tâfltx u vềwbcf triềwbcf u, thờidpt i gian củkvij a sứqkig giảiixu di vềwbcf mấgzjo t íonmn t nhấgzjo t bốmxzm n thábztf ng. Trong bốmxzm n thábztf ng đhsex óectt , ta đhsex ãwmbv tổiwwq chứqkig c lạqucv i cábztf c trang đhsex ộonmn ng rồphrp i, dễqxpf gìpivh y dábztf m lao đhsex ầtkuv u vàwenr o?
Nhàwenr vua tuyêhhfc n chỉqudt :
– Phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c ba bưkkpi ớjbmz c nàwenr y vừfyjn a đhsex ỡylra tốmxzm n xưkkpi ơerwr ng mábztf u, vừfyjn a giữuore đhsex ưkkpi ợystj c hoàwenr khíonmn vớjbmz i triềwbcf u đhsex ìpivh nh Tốmxzm ng, vừfyjn a giữuore đhsex ưkkpi ợystj c uy thếqeix củkvij a ta, lạqucv i làwenr m cho Tốmxzm ng kinh sợystj . Từfyjn nay vàwenr mãwmbv i mãwmbv i họyofk khôpivh ng dábztf m bàwenr n chuyệfyjn n đhsex ábztf nh ta nữuore a.
Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u tuyêhhfc n chỉqudt :
– Đmsdh ểawep cóectt thểawep chuyểawep n đhsex ạqucv i quâfltx n sang đhsex ábztf nh Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t, Hy-Ninh vớjbmz i An-Thạqucv ch phảiixu i cắewuu t đhsex ấgzjo t cho Hạqucv , cho Liêhhfc u, cầtkuv u hòxuzv a hầtkuv u dồphrp n hếqeix t binh hùihzn ng, tưkkpi ớjbmz ng mạqucv nh củkvij a Tâfltx y-thùihzn y, Bắewuu c-thùihzn y sang đhsex ábztf nh ta. Hy-Ninh hy vọyofk ng bọyofk n Quábztf ch Quỳhgip chiếqeix m đhsex ưkkpi ợystj c nưkkpi ớjbmz c ta trong mộonmn t thábztf ng, rồphrp i lạqucv i đhsex em quâfltx n vềwbcf giữuore Bắewuu c-thùihzn y, Tâfltx y-thùihzn y, mang theo mấgzjo y chụqkig c tùihzn hàwenr ng binh củkvij a ta. Nay bao nhiêhhfc u tưkkpi ớjbmz ng giỏrndz i, binh tinh nhuệfyjn bịddbg giếqeix t hếqeix t, chắewuu c chắewuu n Liêhhfc u, Hạqucv lạqucv i gâfltx y sựtkuv . Màwenr than ôpivh i! Tốmxzm ng khôpivh ng còxuzv n tinh lựtkuv c phòxuzv ng vệfyjn nữuore a. Từfyjn nay, ta khôpivh ng sợystj Tốmxzm ng nữuore a; trábztf i lạqucv i Tốmxzm ng phảiixu i sợystj ta. Theo ưkkpi ớjbmz c tíonmn nh củkvij a côpivh phụqkig nàwenr y, e khôpivh ng bao lâfltx u nữuore a Tốmxzm ng sẽcvic bịddbg Liêhhfc u chiếqeix m. Bấgzjo y giờidpt cóectt khi ta phảiixu i giúprhj p Tốmxzm ng giữuore nưkkpi ớjbmz c trong thếqeix yếqeix u, hơerwr n làwenr diệfyjn t Tốmxzm ng rồphrp i phảiixu i chốmxzm ng vớjbmz i Liêhhfc u hùihzn ng mạqucv nh.
Ghi chúprhj ,
Kiếqeix n giảiixu i củkvij a Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u thựtkuv c chíonmn nh xábztf c. Niêhhfc n hiệfyjn u Tĩiixu nh-Khang nguyêhhfc n niêhhfc n đhsex ờidpt i vua Khâfltx m-tôpivh ng nhàwenr Tốmxzm ng, bêhhfc n Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t làwenr niêhhfc n hiệfyjn u Thiêhhfc n-phùihzn Duệfyjn -vũzlsk thứqkig bẩfpfp y đhsex ờidpt i vua Lýkvij Nhâfltx n-tôpivh ng (Bíonmn nh-Ngọyofk , DL.1126) tứqkig c 49 năqkig m sau; quâfltx n Kim đhsex ábztf nh vàwenr o Biệfyjn n-kinh bắewuu t hai vua Tốmxzm ng làwenr Huy-tôpivh ng vàwenr Khâfltx m-tôpivh ng đhsex em vềwbcf Bắewuu c. Con củkvij a Khâfltx m-tôpivh ng làwenr Triệfyjn u Cấgzjo u chạqucv y xuốmxzm ng Nam, tábztf i lậmnvb p triềwbcf u Tốmxzm ng, tứqkig c Nam Tốmxzm ng, ởddbg ngôpivh i đhsex ưkkpi ợystj c 36 năqkig m, sau khi băqkig ng đhsex ưkkpi ợystj c tôpivh n miếqeix u hiệfyjn u làwenr Cao-tôpivh ng.
Tạqucv i tổiwwq ng hàwenr nh doanh « An-Nam đhsex ạqucv o hàwenr nh doanh mãwmbv bộonmn quâfltx n đhsex ôpivh tổiwwq ng quảiixu m chiêhhfc u thảiixu o sứqkig kiêhhfc m tuyêhhfc n phủkvij sứqkig chưkkpi lộonmn Kinh-châfltx u, Hồphrp -Nam, Quảiixu ng-Đmsdh ôpivh ng, Quảiixu ng Tâfltx y »
Ngàwenr y 5 thábztf ng hai, niêhhfc n hiệfyjn u Anh-vũzlsk Chiêhhfc u-thắewuu ng thứqkig nhìpivh đhsex ờidpt i vua Lýkvij Nhâfltx n-tôpivh ng bêhhfc n Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t, bêhhfc n Trung-nguyêhhfc n làwenr niêhhfc n hiệfyjn u Hy-Ninh thứqkig mưkkpi ờidpt i đhsex ờidpt i vua Thầtkuv n-tôpivh ng nhàwenr Tốmxzm ng (Đmsdh inh-Tỵxnhx , DL.1077).
Quábztf ch Quỳhgip triệfyjn u tậmnvb p chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng bàwenr n phưkkpi ơerwr ng lưkkpi ợystj c đhsex ốmxzm i phóectt vớjbmz i tìpivh nh hìpivh nh. Cábztf c tưkkpi ớjbmz ng Triệfyjn u Tiếqeix t, Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, Tu Kỷzavv , Khúprhj c Chẩfpfp n, Đmsdh àwenr o Bậmnvb t, Trưkkpi ơerwr ng Thếqeix -Cựtkuv ... đhsex ềwbcf u hiệfyjn n diệfyjn n.
Ôivef n Cảiixu o tưkkpi ờidpt ng trìpivh nh:
– Ngàwenr y mùihzn ng mộonmn t thábztf ng hai vừfyjn a qua, Lýkvij Càwenr n-Đmsdh ứqkig c sai sứqkig sang Biệfyjn n-kinh tạqucv tộonmn i, xin Thiêhhfc n-triềwbcf u rúprhj t quâfltx n; từfyjn nay lạqucv i thầtkuv n phụqkig c tiếqeix n cốmxzm ng nhưkkpi cũzlsk . Đmsdh ểawep tỏrndz lòxuzv ng hốmxzm i lỗnfjo i, Giao-chỉqudt đhsex em bẩfpfp y vạqucv n tùihzn binh bao gồphrp m tưkkpi ớjbmz ng tábztf , cao thủkvij võcxvk lâfltx m do hạqucv m đhsex ộonmn i Âvyuc u-Cơerwr chởddbg đhsex ếqeix n Quảiixu ng-châfltx u trao cho quan trấgzjo n thủkvij . Chiếqeix n thuyềwbcf n sẽcvic cậmnvb p bếqeix n chậmnvb m nhấgzjo t làwenr ngàwenr y rằpivh m thábztf ng hai nàwenr y. Nguyêhhfc n soábztf i đhsex ãwmbv cửfpfp ngưkkpi ờidpt i tiếqeix p dẫqkig n sứqkig Giao. Sứqkig Giao vớjbmz i viêhhfc n tiếqeix p dẫqkig n dùihzn ng ngựtkuv a phi bấgzjo t kểawep ngàwenr y đhsex êhhfc m, nêhhfc n hôpivh m qua đhsex ãwmbv đhsex ếqeix n Biệfyjn n-kinh dâfltx ng biểawep u. Hoàwenr ng-thưkkpi ợystj ng cùihzn ng chưkkpi đhsex ạqucv i thầtkuv n hộonmn i ởddbg Thiêhhfc n-chưkkpi ơerwr ng cábztf c. Quan giábztf m sábztf t ngựtkuv sửfpfp Thábztf i Thừfyjn a-Hi dâfltx ng sớjbmz tâfltx u rằpivh ng: Mụqkig c đhsex íonmn ch ra quâfltx n đhsex ểawep trừfyjn ng phạqucv t Giao-chỉqudt , thếqeix màwenr nay nóectt đhsex ãwmbv đhsex ếqeix n cửfpfp a trờidpt i néztdi p mìpivh nh nhậmnvb n tộonmn i thìpivh cũzlsk ng nêhhfc n tha cho nóectt đhsex ểawep tỏrndz lưkkpi ợystj ng bao dung. Tểawep tưkkpi ớjbmz ng Ngôpivh Sung cùihzn ng cábztf c đhsex ạqucv i thầtkuv n đhsex ềwbcf u tâfltx u xin hoàwenr ng thưkkpi ợystj ng nghe lờidpt i Thábztf i ngựtkuv sửfpfp , tuyêhhfc n chỉqudt rúprhj t quâfltx n..
Khúprhj c Chẩfpfp n hỏrndz i:
– Hôpivh m qua sứqkig Giao mớjbmz i dâfltx ng sớjbmz , màwenr sao nay tin đhsex ãwmbv đhsex ếqeix n đhsex âfltx y đhsex ưkkpi ợystj c?
Quábztf ch Quỳhgip trảiixu lờidpt i:
– Tiếqeix p dẫqkig n sứqkig cóectt mang theo Ưsiob ng-binh củkvij a Giao-chỉqudt . Y dùihzn ng chim ưkkpi ng gửfpfp i tin vềwbcf , nêhhfc n sábztf ng nay ta đhsex ãwmbv biếqeix t.
Ôivef n Cảiixu o tiếqeix p:
– Ngàwenr y mùihzn ng mộonmn t thábztf ng hai vừfyjn a qua Thiêhhfc n-Thàwenr nh, Cảiixu nh-Long từfyjn trong rừfyjn ng đhsex ổiwwq ra tábztf i chiếqeix m Lạqucv ng-châfltx u; Trầtkuv n Thanh-Nguyêhhfc n, Tôpivh n Mạqucv nh tábztf i chiếqeix m Quyếqeix t-lýkvij ; Lýkvij Tam tábztf i chiếqeix m Chi-lăqkig ng. Nguyêhhfc n soábztf i đhsex ãwmbv lệfyjn nh cho đhsex ôpivh tổiwwq ng quảiixu n Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t đhsex em quâfltx n vưkkpi ợystj t thưkkpi ợystj ng đhsex ạqucv o tábztf i chiếqeix m Lạqucv ng-châfltx u; phóectt đhsex ôpivh tổiwwq ng quảiixu n Khúprhj c Chẩfpfp n tábztf i chiếqeix m Quyếqeix t-lýkvij ; tưkkpi ớjbmz ng quâfltx n Miêhhfc u Lýkvij tábztf i chiếqeix m Chi-lăqkig ng. Quan quâfltx n phảiixu i khóectt nhọyofk c lắewuu m mớjbmz i đhsex ábztf nh đhsex ưkkpi ợystj c ba ảiixu i. Quâfltx n Giao bỏrndz ba ảiixu i rúprhj t vàwenr o rừfyjn ng. Nguyêhhfc n soábztf i truyềwbcf n ba tưkkpi ớjbmz ng đhsex óectt ng đhsex ồphrp n bảiixu o vệfyjn đhsex ưkkpi ờidpt ng tiếqeix p tếqeix . Giữuore a lúprhj c quâfltx n ta đhsex ang giao chiếqeix n khốmxzm c liệfyjn t vớjbmz i quâfltx n Giao, thìpivh thìpivh nh lìpivh nh hạqucv m đhsex ộonmn i Đmsdh ộonmn ng-đhsex ìpivh nh từfyjn biểawep n Đmsdh ôpivh ng tiếqeix n vàwenr o Phúprhj -lưkkpi ơerwr ng. Thâfltx n Thiệfyjn u-Thábztf i dùihzn ng hạqucv m đhsex ộonmn i nàwenr y chởddbg hiệfyjn u Bổiwwq ng-nhậmnvb t, Vũzlsk -thắewuu ng, Phùihzn -đhsex ổiwwq ng, Hoa-lưkkpi vưkkpi ợystj t sôpivh ng rồphrp i đhsex óectt ng đhsex ồphrp n lậmnvb p phòxuzv ng tuyếqeix n. Phíonmn a Vạqucv n-xuâfltx n, Lêhhfc Văqkig n đhsex em hiệfyjn u Thầtkuv n-đhsex iệfyjn n, Long-dựtkuv c tớjbmz i châfltx n núprhj i Nham-biềwbcf n đhsex óectt ng trạqucv i. Vớjbmz i lựtkuv c lưkkpi ợystj ng củkvij a ta hiệfyjn n giờidpt , khôpivh ng đhsex ủkvij quâfltx n sốmxzm đhsex uổiwwq i Thiệfyjn u-Thábztf i, Lêhhfc Văqkig n vềwbcf Nam ngạqucv n. Ta bịddbg éztdi p ba phíonmn a.
Miêhhfc u Lýkvij hỏrndz i:
– Hiệfyjn u binh Hoa-lưkkpi làwenr hiệfyjn u binh nàwenr o, tôpivh i chưkkpi a từfyjn ng nghe qua!
Ôivef n Cảiixu o chỉqudt Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, Khúprhj c Chẩfpfp n:
– Nguyêhhfc n khi Yêhhfc n, Khúprhj c tưkkpi ớjbmz ng quâfltx n vưkkpi ợystj t sôpivh ng đhsex ábztf nh Yêhhfc n-dũzlsk ng. Hai huynh sai bắewuu t hơerwr n hai nghìpivh n trâfltx u, làwenr m lábztf chắewuu n cho xe trâfltx u đhsex ẩfpfp y đhsex ểawep tấgzjo n côpivh ng. Khôpivh ng ngờidpt têhhfc n Lýkvij Đmsdh oan xuấgzjo t thâfltx n làwenr mụqkig c đhsex ồphrp ng, y từfyjn ng dùihzn ng trâfltx u tậmnvb p trậmnvb n nhábztf i theo phưkkpi ơerwr ng phábztf p củkvij a vua Đmsdh inh Tiêhhfc n-hoàwenr ng. Lýkvij tậmnvb p trung hơerwr n ba chụqkig c trẻqucv chăqkig n trâfltx u, rồphrp i dùihzn ng đhsex ábztf m trẻqucv nàwenr y nóectt i tiếqeix ng nóectt i loàwenr i trâfltx u, sai trâfltx u dàwenr n trậmnvb n quay lạqucv i đhsex ábztf nh ta. Sau trậmnvb n đhsex óectt đhsex ábztf m trẻqucv chăqkig n trâfltx u khôpivh ng chịddbg u trởddbg vềwbcf , chúprhj ng quyếqeix t xin ra trậmnvb n. Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u trưkkpi ớjbmz c đhsex âfltx y cũzlsk ng từfyjn ng chăqkig n trâfltx u. Bàwenr ta mớjbmz i tậmnvb p hợystj p hơerwr n ba trăqkig m trẻqucv chăqkig n trâfltx u vớjbmz i hai nghìpivh n trâfltx u lạqucv i, rồphrp i lậmnvb p thàwenr nh hiệfyjn u binh Hoa-lưkkpi . Hiệfyjn u binh nàwenr y lợystj i hạqucv i hơerwr n hổiwwq , bábztf o nhiềwbcf u. Chúprhj ng buộonmn c dao vàwenr o sừfyjn ng, buộonmn c giábztf o vàwenr o lưkkpi ng trâfltx u, rồphrp i dàwenr n trậmnvb n, tiếqeix n lui uyểawep n chuyểawep n vôpivh cùihzn ng.
Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t chửfpfp i thềwbcf :
– Tổiwwq bàwenr bọyofk n Giao-chỉqudt thựtkuv c xảiixu o quyệfyjn t. Mộonmn t mặjbmz t chúprhj ng sai sứqkig sang tạqucv tộonmn i, mộonmn t mặjbmz t chúprhj ng vẫqkig n tiếqeix n binh. Thìpivh ra cábztf i việfyjn c sai sứqkig sang tạqucv tộonmn i chỉqudt làwenr mộonmn t đhsex òxuzv n khiếqeix n hoàwenr ng thưkkpi ợystj ng khôpivh ng gửfpfp i việfyjn n quâfltx n cho ta. Làwenr m sao bâfltx y giờidpt ?
Ôivef n Cảiixu o tiếqeix p:
– Chưkkpi a hếqeix t đhsex âfltx u! Ngàwenr y mùihzn ng ba thábztf ng hai, triềwbcf u đhsex ìpivh nh đhsex ưkkpi ợystj c tin tổiwwq ng đhsex àwenr n phábztf i Liêhhfc u-Đmsdh ôpivh ng bịddbg mộonmn t bọyofk n lạqucv mặjbmz t đhsex ábztf nh phábztf hôpivh m rằpivh m thábztf ng giêhhfc ng. Chúprhj ng thiêhhfc u rụqkig i năqkig m trăqkig m nóectt c gia, đhsex ốmxzm t bàwenr i vịddbg mộonmn t trăqkig m linh bẩfpfp y liệfyjn t tổiwwq phábztf i nàwenr y, giếqeix t hếqeix t nhữuore ng đhsex ệfyjn tửfpfp hiệfyjn n diệfyjn n. Chúprhj ng còxuzv n tàwenr n nhẫqkig n giếqeix t hếqeix t bốmxzm mẹiwwq , vợystj con, anh em, tôpivh i tớjbmz , trâfltx u bòxuzv , chóectt mèwjxk o, gàwenr vịddbg t củkvij a Liêhhfc u-Đmsdh ôpivh ng tam ma. Nếqeix u chúprhj ng ta hiệfyjn n diệfyjn n thìpivh biếqeix t ngay bọyofk n Giao-chỉqudt ra tay. Nhưkkpi ng quan quâfltx n đhsex ịddbg a phưkkpi ơerwr ng vốmxzm n thùihzn ghéztdi t đhsex ệfyjn tửfpfp phábztf i nàwenr y, nêhhfc n khi thấgzjo y phábztf i nàwenr y bịddbg tuyệfyjn t diệfyjn t, thìpivh mừfyjn ng hớjbmz n hởddbg , rồphrp i dâfltx ng biểawep u vềwbcf triềwbcf u tâfltx u rằpivh ng chúprhj ng bịddbg cưkkpi ớjbmz p giếqeix t chếqeix t. Triềwbcf u đhsex ìpivh nh tin làwenr thựtkuv c.
Tu Kỷzavv cưkkpi ờidpt i nhạqucv t:
– Giếqeix t tàwenr n nhẫqkig n nhưkkpi vậmnvb y, trêhhfc n thếqeix gian e chỉqudt cóectt mìpivh nh Mộonmn c-tồphrp n hòxuzv a thưkkpi ợystj ng màwenr thôpivh i. Đmsdh iềwbcf u nàwenr y cũzlsk ng tạqucv i Liêhhfc u-Đmsdh ôpivh ng tam ma huêhhfc nh hoang đhsex óectt ng cũzlsk i hăqkig m bắewuu t Minh-Khôpivh ng, Đmsdh ạqucv o-Hạqucv nh, Lêhhfc Văqkig n, Mộonmn c-tồphrp n, Viêhhfc n-Chiếqeix u đhsex óectt ng cũzlsk i giảiixu i vềwbcf kinh màwenr ra. Nghe nóectt i trậmnvb n đhsex ábztf nh đhsex êhhfc m 21 thábztf ng giêhhfc ng, Tam-ma bịddbg Mộonmn c-tồphrp n bắewuu t đhsex óectt ng cũzlsk i giảiixu i giao cho Kinh-Nam vưkkpi ơerwr ng. Hơerwr n trăqkig m đhsex ệfyjn tửfpfp cũzlsk ng bịddbg bắewuu t mộonmn t lúprhj c. Khôpivh ng biếqeix t hiệfyjn n giờidpt tìpivh nh trạqucv ng chúprhj ng ra sao?
Y hỏrndz i Triệfyjn u Tiếqeix t:
– Nghe nóectt i, trậmnvb n đhsex ábztf nh đhsex êhhfc m 21 sang ngàwenr y 22 vừfyjn a qua, Hoa-sơerwr n tứqkig lãwmbv o bịddbg Mộonmn c-tồphrp n, Viêhhfc n-Chiếqeix u, Phụqkig -Quốmxzm c, Bảiixu o-Dâfltx n đhsex ábztf nh trọyofk ng thưkkpi ơerwr ng, mêhhfc man, rồphrp i bắewuu t sốmxzm ng. Nay khôpivh ng biếqeix t tìpivh nh trạqucv ng ra sao?
Kểawep vềwbcf vai vếqeix trong phábztf i Hoa-sơerwr n thìpivh Triệfyjn u Tiếqeix t, Khúprhj c-Chẩfpfp n, côpivh ng chúprhj a Huệfyjn -Nhu đhsex ềwbcf u ngang vai vớjbmz i Hoa-sơerwr n tứqkig lãwmbv o. Y đhsex ábztf p:
– Bốmxzm n vịddbg sưkkpi đhsex ệfyjn đhsex ềwbcf u bịddbg Mộonmn c-tồphrp n, Viêhhfc n-Chiếqeix u dồphrp n thuốmxzm c nhuyễqxpf n câfltx n vàwenr o Tam-tiêhhfc u kinh, cho nêhhfc n vẫqkig n còxuzv n mêhhfc man. Tôpivh i đhsex ãwmbv sai ngưkkpi ờidpt i bábztf o vớjbmz i côpivh ng chúprhj a Huệfyjn -Nhu, đhsex ểawep ngưkkpi ờidpt i vậmnvb n đhsex ộonmn ng vớjbmz i Kinh-Nam vưkkpi ơerwr ng xin thuốmxzm c giảiixu i củkvij a Mộonmn c-tồphrp n hòxuzv a thưkkpi ợystj ng. Khôpivh ng ngờidpt gãwmbv thầtkuv y chùihzn a ăqkig n thịddbg t chóectt nàwenr y khôpivh ng coi Kinh-Nam vưkkpi ơerwr ng ra gìpivh cảiixu . Y nóectt i, đhsex ợystj i sau khi hếqeix t chiếqeix n tranh, y sẽcvic cho thuốmxzm c giảiixu i.
Ôivef n Cảiixu o tiếqeix p:
– Hôpivh m qua, bọyofk n Giao-chỉqudt từfyjn bêhhfc n kia sôpivh ng bắewuu c loa gọyofk i sang, bábztf o cho ta biếqeix t, lábztf t nữuore a chúprhj ng sẽcvic xửfpfp tửfpfp bọyofk n Việfyjn t theo ta bịddbg bắewuu t vàwenr xửfpfp mộonmn t sốmxzm tưkkpi ớjbmz ng sĩiixu ta giếqeix t hạqucv i dâfltx n củkvij a chúprhj ng. Vìpivh vậmnvb y Nguyêhhfc n-soábztf i cho mờidpt i chưkkpi vịddbg đhsex ếqeix n hộonmn i đhsex ểawep cho biếqeix t ýkvij kiếqeix n.
Khúprhj c Chẩfpfp n đhsex ềwbcf nghịddbg :
– Bọyofk n Việfyjn t xửfpfp bọyofk n Việfyjn t làwenr việfyjn c củkvij a chúprhj ng vớjbmz i nhau, ta chẳmxzm ng nêhhfc n quan tâfltx m. Tuy nhiêhhfc n chúprhj ng xửfpfp tưkkpi ớjbmz ng sĩiixu củkvij a ta, thìpivh ta khôpivh ng thểawep ngồphrp i yêhhfc n.
Trưkkpi ơerwr ng Thếqeix -Cựtkuv xua tay:
– Chúprhj ng xửfpfp nhữuore ng ngưkkpi ờidpt i củkvij a ta, nhưkkpi ng nhữuore ng ngưkkpi ờidpt i đhsex óectt vốmxzm n tàwenr n ábztf c, vôpivh phábztf p, vôpivh thiêhhfc n. Ta nêhhfc n ngồphrp i khoanh tay đhsex ểawep cho chúprhj ng giếqeix t dùihzn m, ta khỏrndz i phảiixu i giếqeix t.
Đmsdh ếqeix n đhsex óectt , quâfltx n vàwenr o bábztf o:
– Trìpivh nh Nguyêhhfc n-soábztf i, mộonmn t con thuyềwbcf n củkvij a Giao-chỉqudt dưkkpi ơerwr ng buồphrp m khôpivh ng ngưkkpi ờidpt i chèwjxk o lábztf i cậmnvb p bếqeix n. Trêhhfc n thuyềwbcf n cóectt nhiềwbcf u tùihzn binh. Xin Nguyêhhfc n-soábztf i đhsex ịddbg nh liệfyjn u.
Quábztf ch Quỳhgip vộonmn i cùihzn ng chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng ra bờidpt sôpivh ng xem xéztdi t tìpivh nh hìpivh nh: Trêhhfc n con thuyềwbcf n lớjbmz n cóectt ba cábztf i cũzlsk i, trong mỗnfjo i cũzlsk i giam mộonmn t trong Liêhhfc u-Đmsdh ôpivh ng tam ma. Ngoàwenr i ra, còxuzv n hơerwr n trăqkig m đhsex ệfyjn tửfpfp phábztf i nàwenr y ngồphrp i xếqeix p hàwenr ng dưkkpi ớjbmz i thuyềwbcf n, cổiwwq mỗnfjo i ngưkkpi ờidpt i đhsex ềwbcf u đhsex eo mộonmn t cábztf i xưkkpi ơerwr ng đhsex ầtkuv u chóectt . Bấgzjo t giábztf c Triệfyjn u Tiếqeix t kêhhfc u lêhhfc n:
– Mộonmn c-tồphrp n hòxuzv a thưkkpi ợystj ng!
Quábztf ch Quỳhgip sai y sĩiixu xuốmxzm ng thuyềwbcf n quan sábztf t xem sao bọyofk n nàwenr y lạqucv i ngồphrp i im nhưkkpi vậmnvb y? Y sĩiixu nhảiixu y xuốmxzm ng kiểawep m đhsex iểawep m từfyjn ng ngưkkpi ờidpt i, rồphrp i nóectt i vọyofk ng lêhhfc n:
– Trìpivh nh nguyêhhfc n soábztf i, tấgzjo t cảiixu đhsex ềwbcf u bịddbg trúprhj ng Hoábztf -côpivh ng đhsex ộonmn c chưkkpi ởddbg ng củkvij a chíonmn nh phábztf i Liêhhfc u-Đmsdh ôpivh ng. Còxuzv n Liêhhfc u-Đmsdh ôpivh ng tam ma thìpivh bịddbg dồphrp n thuốmxzm c đhsex ộonmn c vàwenr o kinh mạqucv ch khiếqeix n mắewuu t mùihzn , lưkkpi ỡylra i cứqkig ng, châfltx n tay têhhfc liệfyjn t.
Tạqucv i phíonmn a Bắewuu c chiếqeix n lũzlsk y Nhưkkpi -nguyệfyjn t, thuộonmn c Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t
Ngàwenr y 27 thábztf ng hai, niêhhfc n hiệfyjn u Anh-vũzlsk Chiêhhfc u-thắewuu ng thứqkig nhìpivh đhsex ờidpt i vua Lýkvij Nhâfltx n-tôpivh ng bêhhfc n Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t, bêhhfc n Trung-nguyêhhfc n làwenr niêhhfc n hiệfyjn u Hy-Ninh thứqkig mưkkpi ờidpt i đhsex ờidpt i vua Thầtkuv n-tôpivh ng nhàwenr Tốmxzm ng (Kỷzavv Tỵxnhx , DL.1077).
Hôpivh m qua Quábztf ch Quỳhgip họyofk p chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng, ban lệfyjn nh hôpivh m sau vàwenr o lúprhj c nửfpfp a đhsex êhhfc m sẽcvic rúprhj t quâfltx n. Chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng đhsex ưkkpi ợystj c lệfyjn nh thìpivh mừfyjn ng chi diếqeix t kểawep . Sábztf ng nay chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng cùihzn ng Quỳhgip vừfyjn a đhsex ịddbg nh xong kếqeix sábztf ch lui quâfltx n, thìpivh mộonmn t chiếqeix n thuyềwbcf n củkvij a Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t, trêhhfc n cóectt câfltx y cờidpt lớjbmz n vớjbmz i hàwenr ng chữuore :
« Kinh-Nam vưkkpi ơerwr ng khâfltx m sứqkig »,
Đmsdh ang từfyjn từfyjn cậmnvb p bếqeix n Bắewuu c-ngạqucv n. Quâfltx n Tốmxzm ng vộonmn i bábztf o cho Quábztf ch Quỳhgip , Triệfyjn u Tiếqeix t biếqeix t. Hai ngưkkpi ờidpt i cùihzn ng chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng kéztdi o nhau ra bờidpt sôpivh ng đhsex óectt n.
Bốmxzm n sứqkig giảiixu làwenr ba thếqeix tửfpfp Vịddbg -Hoàwenr ng, Thiêhhfc n-Trưkkpi ờidpt ng, Linh-Cơerwr vàwenr quậmnvb n chúprhj a Minh-Thúprhj y.
Lễqxpf nghi tấgzjo t.
Thếqeix tửfpfp Vịddbg -Hoàwenr ng cung tay:
– Thưkkpi a Nguyêhhfc n-soábztf i, khôpivh ng hiểawep u sao Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t biếqeix t rằpivh ng đhsex êhhfc m nay nguyêhhfc n soábztf i cùihzn ng chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng rúprhj t quâfltx n vềwbcf , nêhhfc n họyofk chuẩfpfp n bịddbg truy kíonmn ch, cùihzn ng phụqkig c binh đhsex ábztf nh tiêhhfc u diệfyjn t toàwenr n quâfltx n.
Quábztf ch Quỳhgip kinh hãwmbv i đhsex ếqeix n lạqucv nh ngưkkpi ờidpt i, vìpivh lệfyjn nh rúprhj t quâfltx n y mớjbmz i chỉqudt bábztf o cho cábztf c tưkkpi ớjbmz ng. Đmsdh ợystj i đhsex êhhfc m đhsex ếqeix n mớjbmz i truyềwbcf n cho quâfltx n âfltx m thầtkuv m lêhhfc n đhsex ưkkpi ờidpt ng, thếqeix màwenr sao Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t lạqucv i biếqeix t đhsex ưkkpi ợystj c?
Vịddbg -Hoàwenr ng tiếqeix p:
– Nguyêhhfc n-soábztf i Lýkvij Thưkkpi ờidpt ng-Kiệfyjn t đhsex ãwmbv chuẩfpfp n bịddbg sẵcvic n: Đmsdh úprhj ng giờidpt Týkvij đhsex êhhfc m nay, khi quâfltx n ta bắewuu t đhsex ầtkuv u rúprhj t, thìpivh cũzlsk ng làwenr lúprhj c U-bon vưkkpi ơerwr ng Lêhhfc Văqkig n mang hiệfyjn u Thầtkuv n-đhsex iệfyjn n, Long-dựtkuv c tiếqeix n vềwbcf đhsex âfltx y đhsex ábztf nh éztdi p bêhhfc n trábztf i. Phòxuzv mãwmbv Thâfltx n Thiệfyjn u-Thábztf i, vua bàwenr Bìpivh nh-Dưkkpi ơerwr ng mang hiệfyjn u Phùihzn -đhsex ổiwwq ng, Hoa-lưkkpi tiếqeix n vềwbcf đhsex ábztf nh vàwenr o phíonmn a phảiixu i. Trong trưkkpi ờidpt ng hợystj p đhsex óectt , quâfltx n ta tấgzjo t ùihzn n ùihzn n bỏrndz chạqucv y. Khi ta chạqucv y vềwbcf đhsex ếqeix n Chi-lăqkig ng, thìpivh đhsex ôpivh thốmxzm ng Lýkvij Tam, Mai Tam sẽcvic đhsex ổiwwq phụqkig c binh ra đhsex ábztf nh cắewuu t vàwenr o khúprhj c giữuore a. Khúprhj c đhsex ầtkuv u chạqucv y vềwbcf tớjbmz i Quyếqeix t-lýkvij lạqucv i bịddbg cộonmn ng chúprhj a Côpivh i-sơerwr n Trầtkuv n Thanh-Nguyêhhfc n vớjbmz i phòxuzv mãwmbv Tôpivh n Mạqucv nh phụqkig c binh đhsex ábztf nh cắewuu t nửfpfp a sau. Rúprhj t cuộonmn c chỉqudt còxuzv n tiềwbcf n quâfltx n. Tiềwbcf n quâfltx n vềwbcf đhsex ếqeix n biêhhfc n giớjbmz i lạqucv i bịddbg côpivh ng chúprhj a Thiêhhfc n-Thàwenr nh vớjbmz i phòxuzv mãwmbv Thâfltx n Cảiixu nh-Long bao vâfltx y tiêhhfc u diệfyjn t.
Quábztf ch Quỳhgip vớjbmz i chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng phábztf t run.
Vịddbg -Hoàwenr ng tiếqeix p:
– Vưkkpi ơerwr ng mẫqkig u thưkkpi ơerwr ng cho chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng, chưkkpi quâfltx n, ra đhsex i trăqkig m vạqucv n, màwenr bâfltx y giờidpt vềwbcf khôpivh ng còxuzv n quábztf mưkkpi ờidpt i vạqucv n, lạqucv i sắewuu p bịddbg giếqeix t hếqeix t. Ngưkkpi ờidpt i năqkig n nỉqudt xin phụqkig vưkkpi ơerwr ng ra tay tếqeix đhsex ộonmn cứqkig u chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng vớjbmz i đhsex oàwenr n quâfltx n sốmxzm ng sóectt t nàwenr y. Phụqkig vưkkpi ơerwr ng đhsex ãwmbv yếqeix t kiếqeix n Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u, đhsex iềwbcf u đhsex ìpivh nh việfyjn c nàwenr y. Thábztf i-hậmnvb u đhsex ồphrp ng ýkvij khôpivh ng cho truy kíonmn ch, phụqkig c binh đhsex ábztf nh chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng nữuore a. Phụqkig vưkkpi ơerwr ng sợystj rằpivh ng trong khi chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng rúprhj t quâfltx n, cóectt thểawep gặjbmz p quâfltx n Việfyjn t, rồphrp i ngộonmn nhậmnvb n chăqkig ng. Nêhhfc n ngưkkpi ờidpt i sai anh em chúprhj ng tôpivh i đhsex ếqeix n đhsex âfltx y dẫqkig n chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng rúprhj t quâfltx n.
Vịddbg -Hoàwenr ng chỉqudt Linh-Cơerwr vớjbmz i Minh-Thúprhj y:
– Hai em tôpivh i đhsex i vớjbmz i tiềwbcf n quâfltx n. Còxuzv n tôpivh i vớjbmz i Thiêhhfc n-Trưkkpi ờidpt ng đhsex i vớjbmz i hậmnvb u quâfltx n. Thôpivh i, bâfltx y giờidpt chưkkpi vịddbg cóectt thểawep ban lệfyjn nh cho chưkkpi quâfltx n nhổiwwq trạqucv i rúprhj t quâfltx n thưkkpi thảiixu , màwenr khôpivh ng sợystj truy binh.
Quábztf ch Quỳhgip mừfyjn ng chi siếqeix t kểawep , y ra lệfyjn nh cho Đmsdh àwenr o Bậmnvb t, Khúprhj c Chẩfpfp n đhsex i đhsex oạqucv n hậmnvb u; Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, Tu Kỷzavv dẫqkig n đhsex ầtkuv u. Còxuzv n lạqucv i y vớjbmz i chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng đhsex i theo trung quâfltx n.
Quâfltx n sĩiixu ồphrp n àwenr o nhổiwwq trạqucv i, xe, ngựtkuv a nốmxzm i đhsex uôpivh i nhau lêhhfc n đhsex ưkkpi ờidpt ng. Đmsdh oàwenr n quâfltx n củkvij a Tu Kỷzavv , Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t vưkkpi ợystj t qua Chi-lăqkig ng yêhhfc n tĩiixu nh. Khi vừfyjn a tớjbmz i Quyếqeix t-lýkvij thìpivh cóectt ba tiếqeix ng Lôpivh i-tiễqxpf n nổiwwq trêhhfc n khôpivh ng, rồphrp i trốmxzm ng thúprhj c vang dộonmn i, quâfltx n reo, ngựtkuv a híonmn , cờidpt xíonmn dựtkuv ng lêhhfc n rợystj p trờidpt i. Quâfltx n Việfyjn t gưkkpi ơerwr m giábztf o sábztf ng ngờidpt i dàwenr n dàwenr i theo sưkkpi ờidpt n núprhj i. Tu Kỷzavv , Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t thấgzjo y mìpivh nh lọyofk t vàwenr o trậmnvb n phụqkig c binh thìpivh kinh hãwmbv i đhsex ếqeix n rụqkig ng rờidpt i châfltx n tay. Tuy vậmnvb y y cũzlsk ng ra lệfyjn nh cho quâfltx n chuẩfpfp n bịddbg chiếqeix n đhsex ấgzjo u.
Ba tiếqeix ng Lôpivh i-tiễqxpf n nữuore a nổiwwq trêhhfc n trờidpt i. Tiếqeix ng quâfltx n reo, tiếqeix ng tốmxzm ng thúprhj c im bặjbmz t, rồphrp i từfyjn trong sưkkpi ờidpt n núprhj i đhsex ôpivh i nam nữuore cỡylra i ngựtkuv a tiếqeix n ra. Tu Kỷzavv nhậmnvb n đhsex ưkkpi ợystj c nữuore làwenr Côpivh i-sơerwr n côpivh ng chúprhj a Trầtkuv n Thanh-Nguyêhhfc n vớjbmz i chồphrp ng làwenr phòxuzv mãwmbv Tôpivh n Mạqucv nh. Côpivh i-sơerwr n côpivh ng chúprhj a quábztf t lớjbmz n:
– Tu Kỷzavv , Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, mau xuốmxzm ng ngựtkuv a đhsex ầtkuv u hàwenr ng. Bằpivh ng khôpivh ng ta ra lệfyjn nh buôpivh ng têhhfc n, thìpivh cábztf c ngưkkpi ờidpt i sẽcvic bịddbg têhhfc n ghim vàwenr o mìpivh nh nhưkkpi con nhíonmn m ngay.
Đmsdh ộonmn i quâfltx n Tốmxzm ng đhsex i đhsex ầtkuv u nàwenr y toàwenr n làwenr bệfyjn nh binh đhsex ang bịddbg sốmxzm t réztdi t hàwenr nh, ngưkkpi ờidpt i hếqeix t lựtkuv c, châfltx n bưkkpi ớjbmz c khôpivh ng nổiwwq i, bâfltx y giờidpt bịddbg trúprhj ng phụqkig c binh, họyofk chỉqudt còxuzv n cóectt nưkkpi ớjbmz c quỳhgip gốmxzm i xin hàwenr ng. Ngưkkpi ờidpt i ngưkkpi ờidpt i nhìpivh n nhau, châfltx n tay run rẩfpfp y.
Thếqeix tửfpfp Linh-Cơerwr , vớjbmz i quậmnvb n chúprhj a Minh-Thúprhj y vộonmn i vọyofk t ngựtkuv a lêhhfc n. Hai ngưkkpi ờidpt i cung tay:
– Đmsdh iệfyjn t nhi xin tham kiếqeix n côpivh mẫqkig u.
Côpivh ng chúprhj a Côpivh i-sơerwr n hỏrndz i:
– Linh-Cơerwr , Minh-Thúprhj y! Hai con đhsex i đhsex âfltx u đhsex âfltx y?
Minh-Thúprhj y đhsex ábztf p:
– Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u ban chỉqudt rằpivh ng, Tốmxzm ng-Việfyjn t đhsex ãwmbv hòxuzv a, Việfyjn t phảiixu i mởddbg đhsex ưkkpi ờidpt ng cho Tốmxzm ng rúprhj t quâfltx n. Vìpivh vậmnvb y phụqkig vưkkpi ơerwr ng sai chúprhj ng chábztf u dẫqkig n đhsex ầtkuv u đhsex oàwenr n quâfltx n nàwenr y, đhsex ểawep thưkkpi a rõcxvk vớjbmz i côpivh .
– Thếqeix thìpivh đhsex ưkkpi ợystj c!
Côpivh ng chúprhj a cầtkuv m cờidpt phấgzjo t mộonmn t cábztf i, quâfltx n Việfyjn t rẽcvic ra làwenr m hai, mởddbg đhsex ưkkpi ờidpt ng cho bọyofk n Yêhhfc n Đmsdh ạqucv t, Tu Kỷzavv dẫqkig n quâfltx n đhsex i.
Đmsdh ấgzjo y làwenr tiềwbcf n quâfltx n, còxuzv n đhsex ộonmn i hậmnvb u quâfltx n, trạqucv i vừfyjn a nhổiwwq xong, sắewuu p lêhhfc n đhsex ưkkpi ờidpt ng thìpivh trốmxzm ng thúprhj c vang đhsex ộonmn i, quâfltx n reo, ngựtkuv a híonmn , trâfltx u rốmxzm ng rung chuyểawep n trờidpt i đhsex ấgzjo t từfyjn xa vọyofk ng lạqucv i. Thábztf m mãwmbv bábztf o vớjbmz i Đmsdh àwenr o Bậmnvb t, Khúprhj c-Chẩfpfp n:
– Cóectt mộonmn t đhsex oàwenr n kịddbg mãwmbv đhsex ôpivh ng đhsex ếqeix n năqkig m nghìpivh n ngựtkuv a, hai nghìpivh n trâfltx u, thếqeix mạqucv nh nghiêhhfc ng trờidpt i lệfyjn ch đhsex ấgzjo t đhsex ang tiếqeix n vềwbcf đhsex âfltx y.
Quâfltx n Tốmxzm ng kinh hoàwenr ng đhsex ịddbg nh bỏrndz chạqucv y. Đmsdh àwenr o Bậmnvb t cầtkuv m gưkkpi ơerwr m quábztf t:
– Ai rờidpt i hàwenr ng ngũzlsk ta chéztdi m liềwbcf n.
Lábztf t sau Vũzlsk -kịddbg đhsex ạqucv i tưkkpi ớjbmz ng quâfltx n Hàwenr Mai-Việfyjn t dẫqkig n đhsex ầtkuv u mộonmn t đhsex oàwenr n kịddbg mãwmbv , phíonmn a sau làwenr Hổiwwq -đhsex óectt i, Bábztf o-mậmnvb p, Gấgzjo u-lùihzn n dẫqkig n đhsex ầtkuv u đhsex ạqucv o binh Hoa-lưkkpi rầtkuv m rậmnvb p tiếqeix n tớjbmz i. Ba ngưkkpi ờidpt i khôpivh ng mặjbmz c giábztf p trụqkig , màwenr mặjbmz c quầtkuv n ábztf o nâfltx u chíonmn t khăqkig n nhưkkpi nôpivh ng dâfltx n.
Đmsdh àwenr o Bậmnvb t hỏrndz i:
– Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u đhsex ãwmbv hứqkig a khôpivh ng truy kíonmn ch bọyofk n ta, hàwenr cớjbmz cábztf c ngưkkpi ờidpt i lạqucv i đhsex em kịddbg binh, kịddbg ngưkkpi u đhsex uổiwwq i theo. Đmsdh ạqucv o lýkvij ởddbg chỗnfjo nàwenr o?
Hổiwwq -đhsex óectt i xòxuzv e hai tay ra, tỏrndz rằpivh ng mìpivh nh khôpivh ng mang vũzlsk khíonmn :
– Đmsdh àwenr o tưkkpi ớjbmz ng quâfltx n lầtkuv m rồphrp i! Thábztf i-hậmnvb u đhsex ãwmbv ban chỉqudt , thìpivh dùihzn cho chúprhj ng tôpivh i cóectt nghìpivh n cábztf i đhsex ầtkuv u cũzlsk ng khôpivh ng dábztf m vi phạqucv m. Chúprhj ng tôpivh i nghĩiixu trưkkpi ớjbmz c đhsex âfltx y vìpivh cábztf i ngu củkvij a Vưkkpi ơerwr ng An-Thạqucv ch, màwenr cábztf c vịddbg vớjbmz i chúprhj ng tôpivh i phảiixu i chéztdi m giếqeix t nhau. Nay Tốmxzm ng Thiêhhfc n-tửfpfp đhsex ãwmbv hiểawep u ra, ban chỉqudt cho cábztf c vịddbg rúprhj t lui, chúprhj ng tôpivh i tớjbmz i đhsex âfltx y mờidpt i cábztf c vịddbg uốmxzm ng chung rưkkpi ợystj u tạqucv m biệfyjn t cùihzn ng kếqeix t thâfltx n đhsex ấgzjo y chứqkig !
Nóectt i rồphrp i nóectt gâfltx n cổiwwq lêhhfc n kêhhfc u mấgzjo y tiếqeix ng « Nghéztdi e..éztdi e ơerwr i! ». Năqkig m con trâfltx u kéztdi o xe, rờidpt i hàwenr ng ngũzlsk từfyjn từfyjn tiếqeix n tớjbmz i. Trêhhfc n xe chởddbg nàwenr o trâfltx u thui, lợystj n quay, gàwenr luộonmn c, giòxuzv chảiixu vớjbmz i mấgzjo y chụqkig c hũzlsk rưkkpi ợystj u. Hàwenr Mai-Việfyjn t sai bầtkuv y thựtkuv c phẩfpfp m, rưkkpi ợystj u ra, rồphrp i cùihzn ng bọyofk n Hổiwwq -đhsex óectt i, Bábztf o-mậmnvb p, Gấgzjo u-lùihzn n thâfltx n róectt t rưkkpi ợystj u, cắewuu t thịddbg t mờidpt i Đmsdh àwenr o Bậmnvb t, Khúprhj c Chẩfpfp n binh tưkkpi ớjbmz ng hậmnvb u đhsex ộonmn i ăqkig n uốmxzm ng.
Ăjbmz n no uốmxzm ng say xong, Đmsdh àwenr o, Khúprhj c cho quâfltx n lêhhfc n đhsex ưkkpi ờidpt ng. Hàwenr Mai-Việfyjn t, vớjbmz i bọyofk n tưkkpi ớjbmz ng trâfltx u cỡylra i ngựtkuv a, cỡylra i trâfltx u cùihzn ng tiếqeix n bưkkpi ớjbmz c. Ngưkkpi ờidpt i khôpivh ng hiểawep u sựtkuv việfyjn c, cứqkig tưkkpi ởddbg ng đhsex oàwenr n quâfltx n củkvij a Đmsdh àwenr o, Khúprhj c vớjbmz i hiệfyjn u Phùihzn -đhsex ổiwwq ng, Hoa-lưkkpi làwenr mộonmn t!
Trong khi đhsex i, Đmsdh àwenr o bậmnvb t chửfpfp i thầtkuv m:
– Bọyofk n Giao-chỉqudt thựtkuv c làwenr xỏrndz lábztf . Rõcxvk ràwenr ng chúprhj ng đhsex em kịddbg mãwmbv , kịddbg ngưkkpi u dọyofk a ta, theo sábztf t ta làwenr m cho quâfltx n ta phábztf t run, màwenr chúprhj ng lạqucv i làwenr m ra vẻqucv tửfpfp tếqeix ! Đmsdh ểawep u thựtkuv c, màwenr cũzlsk ng đhsex ábztf ng nểawep thựtkuv c.
Lạqucv i nóectt i trung quâfltx n củkvij a Quábztf ch Quỳhgip vớjbmz i chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng đhsex ãwmbv rúprhj t vềwbcf tớjbmz i Chi-lăqkig ng. Quâfltx n đhsex ang nốmxzm i đhsex uôpivh i nhau đhsex i vàwenr o khúprhj c đhsex ưkkpi ờidpt ng hẹiwwq p. Thìpivh nh lìpivh nh ba tiếqeix ng vi vu ríonmn t trêhhfc n khôpivh ng, chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng Tốmxzm ng bếqeix t rằpivh ng đhsex óectt làwenr tiếqeix ng ríonmn t củkvij a Lôpivh i-tiễqxpf n, bấgzjo t giábztf c ngưkkpi ờidpt i ngưkkpi ờidpt i nhìpivh n nhau, nhưkkpi cùihzn ng nóectt i vớjbmz i nhau:
– Bọyofk n Việfyjn t phụqkig c binh ởddbg đhsex âfltx y, thìpivh e chúprhj ng ta khóectt màwenr toàwenr n thâfltx y!
Đmsdh ếqeix n đhsex óectt ba tiếqeix ng nổiwwq rung chuyểawep n trờidpt i đhsex ấgzjo t, rồphrp i trốmxzm ng thúprhj c vang lừfyjn ng, quâfltx n reo dậmnvb y đhsex ấgzjo t. Từfyjn hai bêhhfc n rừfyjn ng cờidpt xíonmn kéztdi o lêhhfc n bay phấgzjo t phớjbmz i, quâfltx n Việfyjn t dàwenr n khắewuu p cábztf c hốmxzm c đhsex ábztf , gưkkpi ơerwr m đhsex ao sábztf ng ngờidpt i. Quábztf ch Quỳhgip ra lệfyjn nh cho quâfltx n chuẩfpfp n bịddbg giao chiếqeix n, thìpivh từfyjn trong rừfyjn ng, mộonmn t đhsex ôpivh i trai gábztf i cỡylra i ngựtkuv a tiếqeix n ra. Hai ngưkkpi ờidpt i tuổiwwq i khoảiixu ng trêhhfc n dưkkpi ớjbmz i hai mưkkpi ơerwr i. Trai thìpivh phong lưkkpi u tiêhhfc u sábztf i, gábztf i thìpivh đhsex ẹiwwq p sắewuu c nưkkpi ớjbmz c, hưkkpi ơerwr ng trờidpt i. Phíonmn a sau đhsex ôpivh i trai gábztf i cóectt đhsex ộonmn i hơerwr n trăqkig m nam nữuore tấgzjo u đhsex ủkvij thứqkig âfltx m nhạqucv c, màwenr lạqucv i làwenr nhạqucv c chiếqeix n thắewuu ng củkvij a Hábztf n Cao-tổiwwq xưkkpi a. Sau đhsex ộonmn i nhạqucv c tớjbmz i mưkkpi ờidpt i xe do trâfltx u kéztdi o, trêhhfc n chởddbg trâfltx u thui, lợystj n quay, gàwenr luộonmn c, giòxuzv chảiixu .
Nam cung tay nóectt i lớjbmz n:
– Cóectt Quábztf ch đhsex ạqucv i nguyêhhfc n soábztf i củkvij a Thiêhhfc n-triềwbcf u đhsex óectt chăqkig ng?
Quábztf ch Quỳhgip vọyofk t ngựtkuv a tớjbmz i trưkkpi ớjbmz c:
– Ta làwenr Quábztf ch nguyêhhfc n soábztf i đhsex âfltx y? Ngưkkpi ờidpt i làwenr ai?
Cặjbmz p trai gábztf i vộonmn i xuốmxzm ng ngựtkuv a chắewuu p tay hàwenr nh lễqxpf :
– Tiểawep u nhâfltx n làwenr đhsex ôpivh thốmxzm ng Lýkvij Tam cùihzn ng vợystj làwenr Mai Tam thốmxzm ng lĩiixu nh hiệfyjn u Thiêhhfc n-tửfpfp binh Quảiixu ng-vũzlsk , tuâfltx n chỉqudt Linh-Nhâfltx n hoàwenr ng thábztf i hậmnvb u đhsex em rưkkpi ợystj u thịddbg t chờidpt tiễqxpf n Nguyêhhfc n-soábztf i cùihzn ng chưkkpi vịddbg tưkkpi ớjbmz ng quâfltx n đhsex ăqkig c thắewuu ng hồphrp i triềwbcf u. Thábztf i-hậmnvb u tuyêhhfc n chỉqudt rằpivh ng: Giữuore a chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng, chưkkpi quâfltx n Tốmxzm ng-Việfyjn t khôpivh ng hềwbcf thùihzn oábztf n nhau. Chẳmxzm ng qua vìpivh Tốmxzm ng Thiêhhfc n-tửfpfp nghe têhhfc n hủkvij nho Vưkkpi ơerwr ng An-Thạqucv ch, màwenr cảiixu hai bêhhfc n cùihzn ng cóectt kẻqucv chếqeix t, ngưkkpi ờidpt i bịddbg thưkkpi ơerwr ng. Nay Nguyêhhfc n-soábztf i hồphrp i triềwbcf u, chúprhj ng tôpivh i phảiixu i đhsex em rưkkpi ợystj u thịddbg t tiễqxpf n đhsex ưkkpi a đhsex ểawep kếqeix t thâfltx m tìpivh nh.
Quábztf ch Quỳhgip biếqeix t đhsex âfltx y làwenr đhsex òxuzv n hùihzn dọyofk a củkvij a Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t vớjbmz i y: Nếqeix u ta phụqkig c binh ởddbg chỗnfjo nàwenr y, thìpivh cábztf c ngưkkpi ờidpt i khôpivh ng còxuzv mộonmn t mạqucv ng. Mặjbmz t khábztf c, lạqucv i vuốmxzm t mặjbmz t cho việfyjn c túprhj t quâfltx n.
Quỳhgip vớjbmz i chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng, quâfltx n uốmxzm ng rưkkpi ợystj u, ăqkig n thịddbg t rồphrp i lêhhfc n đhsex ưkkpi ờidpt ng. Lýkvij Tam, Mai-Tam cúprhj i đhsex ầtkuv u chàwenr o, đhsex ộonmn i nhạqucv c lạqucv i đhsex ábztf nh bảiixu n chiếqeix n thắewuu ng đhsex ờidpt i Hábztf n Cao-tổiwwq .
Rờidpt i Chi-lăqkig ng, ra khỏrndz i vùihzn ng phụqkig c binh củkvij a hiệfyjn u Quảiixu ng-vũzlsk , Quábztf ch Quỳhgip vớjbmz i chưkkpi tưkkpi ớjbmz ng thởddbg phàwenr o mộonmn t cábztf i, ngưkkpi ờidpt i ngưkkpi ờidpt i tựtkuv nóectt i vớjbmz i mìpivh nh: Thoábztf t chếqeix t!
Quỳhgip đhsex i mộonmn t quãwmbv ng nữuore a, thìpivh gặjbmz p mấgzjo y viêhhfc n đhsex ôpivh thốmxzm ng cóectt nhiệfyjn m vụqkig trấgzjo n đhsex óectt ng ởddbg cábztf c trang đhsex ộonmn ng mớjbmz i chiếqeix m đhsex ưkkpi ợystj c; mặjbmz t têhhfc n nàwenr o cũzlsk ng hơerwr hảiixu i tỏrndz ra kinh sợystj cùihzn ng cựtkuv c. Quábztf ch Quỳhgip hỏrndz i:
– Việfyjn c gìpivh đhsex ãwmbv xẩfpfp y ra?
Mộonmn t viêhhfc n đhsex ôpivh thốmxzm ng đhsex ábztf p:
– Trìpivh nh nguyêhhfc n soábztf i, Thâfltx n Cảiixu nh-Long vớjbmz i vợystj làwenr Thiêhhfc n-Thàwenr nh đhsex em quâfltx n đhsex ábztf nh chiếqeix m lạqucv i tấgzjo t cảiixu cábztf c trang đhsex ộonmn ng củkvij a Đmsdh ạqucv i-Việfyjn t, kểawep cảiixu trang đhsex ộonmn ng củkvij a ta, màwenr bọyofk n đhsex ộonmn ng chủkvij dâfltx ng cho triềwbcf u đhsex ìpivh nh.
Triệfyjn u Tiếqeix t chửfpfp i tụqkig c:
– Tổiwwq bàwenr nóectt ! Bềwbcf ngoàwenr i nóectt tổiwwq chứqkig c tiễqxpf n đhsex ưkkpi a đhsex ểawep dọyofk a mìpivh nh, làwenr m nhưkkpi làwenr lễqxpf phéztdi p vớjbmz i Thiêhhfc n-triềwbcf u, sựtkuv thựtkuv c chúprhj ng lạqucv i dùihzn ng sứqkig c mạqucv nh tábztf i chiếqeix m đhsex ấgzjo t. Bâfltx y giờidpt ta nhưkkpi cábztf nằpivh m trêhhfc n thớjbmz t thìpivh mong gìpivh giữuore nổiwwq i mấgzjo y trang đhsex ộonmn ng?
Đmsdh âfltx u đhsex óectt từfyjn trong rừfyjn ng tiếqeix ng loa hưkkpi ớjbmz ng vàwenr o quâfltx n Tốmxzm ng đhsex ọyofk c Thiêhhfc n-thưkkpi :
Nam-quốmxzm c sơerwr n hàwenr , Nam đhsex ếqeix cưkkpi ,
Tiệfyjn t nhiêhhfc n đhsex ịddbg nh phậmnvb n tạqucv i Thiêhhfc n-thưkkpi .
Nhưkkpi hàwenr nghịddbg ch lỗnfjo lai xâfltx m phạqucv m,
Nhữuore đhsex ẳmxzm ng hàwenr nh khan thủkvij bạqucv i hưkkpi ?
Ngà
Triề
Lễ
Quan Đ
Ô
– Tí
Ô
– Đ
Quố
– Khi mộ
Nguyê
– Thư
– Bâ
Vua bà
– Tấ
– Đ
Linh-Nhâ
Đ
– Tâ
Ô
«...Từ
Linh-Nhâ
– Kí
Trong đ
– Yê
Cử
– Trư
Thư
– Tâ
– Nguyê
– Phư
– Nguyê
– Hiệ
Chư
– Phư
Cá
– Phư
Cá
Ghi chú
Trong suố
Hồ
Muỗ
Mộ
Linh-Nhâ
– Xin cá
Cá
– Trẫ
Cử
– Ô
Nhà
– Phư
Nhà
– Phư
Nhà
– Hô
Đ
– Tâ
Ô
– Bư
Cá
– Bư
Nghe đ
– Đ
Quan Thá
– Lố
Lý
-Bư
Đ
– Thư
Kế
– Đ
Nhà
– Phư
Linh-Nhâ
– Đ
Ghi chú
Kiế
Tạ
Ngà
Quá
Ô
– Ngà
Khú
– Hô
Quá
– Tiế
Ô
– Ngà
Miê
– Hiệ
Ô
– Nguyê
Yê
– Tổ
Ô
– Chư
Tu Kỷ
– Giế
Y hỏ
– Nghe nó
Kể
– Bố
Ô
– Hô
Khú
– Bọ
Trư
– Chú
Đ
– Trì
Quá
– Mộ
Quá
– Trì
Tạ
Ngà
Hô
« Kinh-Nam vư
Đ
Bố
Lễ
Thế
– Thư
Quá
Vị
– Nguyê
Quá
Vị
– Vư
Vị
– Hai em tô
Quá
Quâ
Ba tiế
– Tu Kỷ
Đ
Thế
– Đ
Cô
– Linh-Cơ
Minh-Thú
– Linh-Nhâ
– Thế
Cô
Đ
– Có
Quâ
– Ai rờ
Lá
Đ
– Linh-Nhâ
Hổ
– Đ
Nó
Ă
Trong khi đ
– Bọ
Lạ
– Bọ
Đ
Nam cung tay nó
– Có
Quá
– Ta là
Cặ
– Tiể
Quá
Quỳ
Rờ
Quỳ
– Việ
Mộ
– Trì
Triệ
– Tổ
Đ
Nam-quố
Tiệ
Như
Nhữ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
