Tạzyxy i đpyjb iệwnbg n Uy-viễagzr n Thăaubp ng-long, Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t
Ngàacmk y hai mưbkiv ơruwn i chípowf n tháemqw ng giêdbxo ng, niêdbxo n hiệwnbg u Anh-vũvzmv Chiêdbxo u-thắcvgx ng năaubp m thứcyqm nhìcglv đpyjb ờvand i vua Lýicaq Nhâwxcq n-tômryr ng bêdbxo n Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t; bêdbxo n Trung-nguyêdbxo n nhằpvsg m niêdbxo n hiệwnbg u Hy-Ninh thứcyqm mưbkiv ờvand i đpyjb ờvand i vua Thầyixx n-tômryr ng nhàacmk Tốlywm ng (Đzyfg inh-Tỵaubp , DL.1077).
Triềcyqm u đpyjb ìcglv nh họbkiv p tinh-triềcyqm u. Vìcglv tầyixx m quan trọbkiv ng củmxta a xãyqvm -tắcvgx c, nêdbxo n Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u còubcz n mờvand i thêdbxo m cáemqw c đpyjb ạzyxy i tômryr n sưbkiv võhvrk pháemqw i tham dựnhyw .
Lễagzr nghi tấuhir t.
Quan Đzyfg ạzyxy i-tưbkiv -mãyqvm Lýicaq Thưbkiv ờvand ng-Kiệwnbg t tưbkiv ờvand ng trìcglv nh vềcyqm tìcglv nh hìcglv nh chiếcvgx n cuộowep c Tốlywm ng, Việwnbg t: Từthdb sau ba trậmdzf n đpyjb áemqw nh ngàacmk y 22 tháemqw ng giêdbxo ng đpyjb ếcvgx n giờvand thìcglv vua bàacmk Bìcglv nh-Dưbkiv ơruwn ng, phòubcz mãyqvm Thâwxcq n Thiệwnbg u-Tháemqw i trấuhir n tạzyxy i chiếcvgx n lũvzmv y Phúmryr -lưbkiv ơruwn ng. Cômryr ng-chúmryr a Bảpvsg o-Hòubcz a, đpyjb ômryr đpyjb ốlywm c Trầyixx n An, Trầyixx n Hảpvsg i trấuhir n tạzyxy i chiếcvgx n lũvzmv y Nhưbkiv -nguyệwnbg t. U-bon vưbkiv ơruwn ng Lêdbxo Văaubp n vớibzv i cômryr ng chúmryr a Nong-Nụcyqm t trấuhir n tạzyxy i chiếcvgx n lũvzmv y Vạzyxy n-xuâwxcq n. Suốlywm t bẩmxta y ngàacmk y, khômryr ng thấuhir y Tốlywm ng cóulnk mộowep t hoạzyxy t đpyjb ộowep ng nàacmk o đpyjb áemqw ng kểvkkb . Ngưbkiv ợuvzr c lạzyxy i, Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t đpyjb ãyqvm lấuhir y quâwxcq n ởnuoj cáemqw c hiệwnbg u đpyjb ịpowf a phưbkiv ơruwn ng tổzyxy chứcyqm c, bổzyxy xung cho mưbkiv ờvand i mộowep t hiệwnbg u Thiêdbxo n-tửmyyw binh bịpowf tổzyxy n thấuhir t.
Ôwvpb ng kếcvgx t luậmdzf n:
– Típowf nh chung từthdb khi quâwxcq n Tốlywm ng phạzyxy m cảpvsg nh đpyjb ếcvgx n giờvand tổzyxy n thấuhir t vềcyqm tưbkiv ớibzv ng củmxta a ta quáemqw nặherj ng nềcyqm . Tổzyxy ng cộowep ng 36 vịpowf . Nhưbkiv ng vềcyqm quâwxcq n thìcglv mấuhir t chưbkiv a quáemqw năaubp m vạzyxy n.
Ôwvpb ng hưbkiv ớibzv ng vàacmk o cửmyyw tọbkiv a:
– Đzyfg ểvkkb duyệwnbg t xécyqm t tìcglv nh hìcglv nh, Tháemqw i-hậmdzf u tuyêdbxo n chỉherj thiếcvgx t tinh triềcyqm u, hầyixx u đpyjb ưbkiv a ra phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c hợuvzr p thờvand i. Xin chưbkiv vịpowf tômryr n trưbkiv ởnuoj ng đpyjb ừthdb ng tiếcvgx c cômryr ng chỉherj dạzyxy y.
Quốlywm c-trưbkiv ợuvzr ng Trầyixx n Tựnhyw -An đpyjb ưbkiv a mắcvgx t nhìcglv n quốlywm c mẫmyyw u Thanh-Mai ngồnirt i đpyjb ốlywm i diệwnbg n vớibzv i ômryr ng, rồnirt i nóulnk i:
– Khi mộowep t cuộowep c chiếcvgx n diễagzr n ra, thìcglv đpyjb ômryr i bêdbxo n đpyjb ềcyqm u phảpvsg i chấuhir p nhậmdzf n tổzyxy n thấuhir t. Đzyfg ốlywm i vớibzv i vấuhir n đpyjb ềcyqm tổzyxy n thấuhir t, cóulnk hai đpyjb iềcyqm u quan trọbkiv ng. Mộowep t làacmk tổzyxy n thấuhir t củmxta a ta vớibzv i Tốlywm ng, bêdbxo n nàacmk o nặherj ng hơruwn n? Hai làacmk dùuhir ta tổzyxy n thấuhir t nặherj ng, Tốlywm ng tổzyxy n thấuhir t nhẹpyjb cũvzmv ng khômryr ng đpyjb áemqw ng quan tâwxcq m. Đzyfg iềcyqm u đpyjb áemqw ng quan tâwxcq m làacmk giữmnvj a ta vớibzv i Tốlywm ng, bêdbxo n nàacmk o đpyjb ạzyxy t đpyjb ưbkiv ợuvzr c mụcyqm c đpyjb ípowf ch? Bêdbxo n nàacmk o còubcz n tiềcyqm m lựnhyw c chiếcvgx n đpyjb ấuhir u?
Nguyêdbxo n-soáemqw i Thưbkiv ờvand ng-Kiệwnbg t chắcvgx p tay xáemqw Tựnhyw -An:
– Thưbkiv a tháemqw i sưbkiv phụcyqm , đpyjb ệwnbg tửmyyw xin so sáemqw nh tổzyxy n thấuhir t ta vớibzv i Tốlywm ng. Vềcyqm tưbkiv ớibzv ng, ta mấuhir t ba tưbkiv ớibzv ng ởnuoj cấuhir p bộowep tốlywm i cao làacmk Trung-Thàacmk nh, Típowf n-Nghĩgtbl a vưbkiv ơruwn ng vớibzv i phòubcz mãyqvm Hoàacmk ng-Kiệwnbg n; mấuhir t năaubp m tưbkiv ớibzv ng ởnuoj cấuhir p bộowep cao làacmk cômryr ng chúmryr a Đzyfg ộowep ng-Thiêdbxo n, Thiêdbxo n-Ninh, Dưbkiv Phi, Nguyễagzr n Căaubp n, Bùuhir i Hoàacmk ng-Quan; mấuhir t hai mưbkiv ơruwn i táemqw m tưbkiv ớibzv ng ởnuoj cấuhir p bộowep trung làacmk nhịpowf vịpowf vưbkiv ơruwn ng phi Trung-Thàacmk nh, Típowf n-Nghĩgtbl a, cômryr ng chúmryr a Ngọbkiv c-Huệwnbg , Thanh-Thảpvsg o, Long-biêdbxo n ngũvzmv hùuhir ng vớibzv i năaubp m vịpowf phu nhâwxcq n, Tâwxcq y-hồnirt thấuhir t kiệwnbg t vớibzv i bẩmxta y vịpowf phu nhâwxcq n. So vớibzv i Tốlywm ng thìcglv năaubp m tưbkiv ớibzv ng ởnuoj cấuhir p bộowep tốlywm i cao bịpowf bắcvgx t, hoặherj c đpyjb ưbkiv ợuvzr c âwxcq n xáemqw , hoặherj c đpyjb ưbkiv ợuvzr c trao cho Kinh-Nam vưbkiv ơruwn ng; mưbkiv ờvand i táemqw m tưbkiv ớibzv ng ởnuoj cấuhir p bộowep cao bịpowf giếcvgx t, hoặherj c bịpowf bắcvgx t rồnirt i đpyjb ưbkiv ợuvzr c âwxcq n xáemqw hay trao cho Kinh-Nam vưbkiv ơruwn ng. Bẩmxta y mưbkiv ơruwn i hai tưbkiv ớibzv ng ởnuoj cấuhir p bộowep trung bịpowf giếcvgx t, bịpowf bắcvgx t rồnirt i trao cho Kinh-Nam vưbkiv ơruwn ng.
– Bâwxcq y giờvand ta xécyqm t vềcyqm khảpvsg năaubp ng tham chiếcvgx n củmxta a tưbkiv ớibzv ng đpyjb ômryr i bêdbxo n.
Vua bàacmk Bìcglv nh-Dưbkiv ơruwn ng tiếcvgx p lờvand i Thưbkiv ờvand ng-Kiệwnbg t:
– Tấuhir t cảpvsg tômryr n sưbkiv võhvrk họbkiv c, cao thủmxta , tưbkiv ớibzv ng Tốlywm ng bịpowf ta bắcvgx t, rồnirt i thảpvsg ra, đpyjb ềcyqm u bịpowf nghi ngờvand , khômryr ng đpyjb ưbkiv ợuvzr c nắcvgx m binh quyềcyqm n nữmnvj a. Hiệwnbg n cáemqw c tưbkiv ớibzv ng tốlywm i cao củmxta a Tốlywm ng chỉherj còubcz n Quáemqw ch Quỳjrew , Triệwnbg u Tiếcvgx t, Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, Khúmryr c Chẩmxta n, Ôwvpb n Cảpvsg o. Ngưbkiv ợuvzr c lạzyxy i cáemqw c tưbkiv ớibzv ng tốlywm i cao củmxta a ta hiệwnbg n còubcz n rấuhir t nhiềcyqm u: Cômryr i-sơruwn n tam anh; đpyjb ạzyxy i đpyjb ômryr đpyjb ốlywm c Lýicaq Kếcvgx -Nguyêdbxo n, bốlywm n đpyjb ômryr đpyjb ốlywm c thủmxta y quâwxcq n; U-bon vưbkiv ơruwn ng, cômryr ng chúmryr a Nong-Nụcyqm t; tiêdbxo n nưbkiv ơruwn ng Bảpvsg o-Hòubcz a; Tômryr n Mạzyxy nh, Thanh-Nguyêdbxo n; Cảpvsg nh-Long, Thiêdbxo n-Thàacmk nh; phòubcz mãyqvm Thiệwnbg u-Tháemqw i vớibzv i tômryr i; trong triềcyqm u còubcz n Hoàacmk ng-tháemqw i hậmdzf u, Thưbkiv ờvand ng-Kiệwnbg t. Cáemqw c tưbkiv ớibzv ng bậmdzf c trung thìcglv cóulnk Thầyixx n-vũvzmv thậmdzf p anh, Kim-cưbkiv ơruwn ng thậmdzf p báemqw t. Tóulnk m lạzyxy i vềcyqm tưbkiv ớibzv ng, ta vẫmyyw n còubcz n mộowep t lựnhyw c lưbkiv ợuvzr ng hùuhir ng hậmdzf u gấuhir p bộowep i Tốlywm ng. Vềcyqm tômryr n sưbkiv võhvrk họbkiv c, ta chưbkiv a bịpowf tổzyxy n thấuhir t lấuhir y mộowep t ngưbkiv ờvand i. Trong khi bêdbxo n Tốlywm ng thìcglv Thậmdzf p-đpyjb ạzyxy i thầyixx n tăaubp ng Thiếcvgx u-lâwxcq m, Trưbkiv ờvand ng-bạzyxy ch song hùuhir ng khômryr ng tham dựnhyw vàacmk o cuộowep c chiếcvgx n nữmnvj a. Hoa-sơruwn n tứcyqm lãyqvm o bịpowf hai hòubcz a thưbkiv ợuvzr ng Mộowep c-tồnirt n, Viêdbxo n-Chiếcvgx u dồnirt n thuốlywm c vàacmk o ngưbkiv ờvand i, bịpowf bắcvgx t mêdbxo man chưbkiv a tỉherj nh. Liêdbxo u-Đzyfg ômryr ng tam ma bịpowf hòubcz a thưbkiv ợuvzr ng Mộowep c-tồnirt n bắcvgx t trao cho Kinh-Nam vưbkiv ơruwn ng. Vềcyqm phưbkiv ơruwn ng diệwnbg n cao thủmxta , ta còubcz n đpyjb ầyixx y đpyjb ủmxta tinh lựnhyw c, hơruwn n hẳbruj n Tốlywm ng.
– Đzyfg a tạzyxy sưbkiv phụcyqm .
Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u hưbkiv ớibzv ng vua bàacmk Bìcglv nh-Dưbkiv ơruwn ng xáemqw mộowep t xáemqw : Còubcz n vềcyqm quâwxcq n, ta bịpowf mấuhir t hoàacmk n toàacmk n ba hiệwnbg u Thiêdbxo n-tửmyyw binh ởnuoj Nhưbkiv -nguyệwnbg t, Phúmryr -lưbkiv ơruwn ng, đpyjb ãyqvm đpyjb ưbkiv ợuvzr c táemqw i lậmdzf p. Bốlywm n hiệwnbg u bịpowf tổzyxy n thấuhir t nặherj ng, đpyjb ãyqvm đpyjb ưbkiv ợuvzr c trang bịpowf , bổzyxy xung. Nay quâwxcq n khípowf , quâwxcq n thếcvgx lạzyxy i nhưbkiv xưbkiv a. Thủmxta y quâwxcq n ta còubcz n toàacmk n vẹpyjb n. Kịpowf binh ta khômryr ng bịpowf tổzyxy n thấuhir t, màacmk lạzyxy i tăaubp ng thêdbxo m, nhờvand bắcvgx t đpyjb ưbkiv ợuvzr c ngựnhyw a Tốlywm ng ởnuoj Cổzyxy -pháemqw p, ởnuoj trậmdzf n Nham-biềcyqm n. Trong khi thủmxta y quâwxcq n Tốlywm ng khômryr ng còubcz n; kịpowf binh gầyixx n nhưbkiv chỉherj còubcz n mộowep t sưbkiv , màacmk ngựnhyw a thìcglv gầyixx y ốlywm m, binh tưbkiv ớibzv ng thìcglv mấuhir t hếcvgx ýicaq chípowf chiếcvgx n đpyjb ấuhir u. Duy bộowep binh thìcglv phảpvsg i đpyjb ợuvzr i tin tứcyqm c củmxta a sưbkiv báemqw Mộowep c-tồnirt n vớibzv i sưbkiv phụcyqm mớibzv i biếcvgx t chắcvgx c đpyjb ưbkiv ợuvzr c.
Đzyfg ếcvgx n đpyjb óulnk , viêdbxo n táemqw lĩgtbl nh chỉherj huy Ưntft ng-binh củmxta a Khu-mậmdzf t việwnbg n bưbkiv ớibzv c vàacmk o trao cho nguyêdbxo n soáemqw i Thưbkiv ờvand ng-Kiệwnbg t mộowep t ốlywm ng đpyjb ựnhyw ng mậmdzf t thưbkiv . Ôwvpb ng mởnuoj thưbkiv ra đpyjb ọbkiv c rồnirt i hưbkiv ớibzv ng Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u:
– Tâwxcq u Tháemqw i-hậmdzf u, tin củmxta a Mộowep c-tồnirt n hòubcz a thưbkiv ợuvzr ng.
Ôwvpb ng đpyjb ọbkiv c lớibzv n:
«...Từthdb sau trậmdzf n đpyjb áemqw nh ngàacmk y 22, binh Tốlywm ng thiệwnbg t hạzyxy i quáemqw nặherj ng nềcyqm . Thứcyqm nhấuhir t mặherj t Phúmryr -lưbkiv ơruwn ng, chỉherj còubcz n ba vạzyxy n quâwxcq n triềcyqm u, năaubp m vạzyxy n tâwxcq n-đpyjb ằpvsg ng-hảpvsg i. Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, Khúmryr c Chẩmxta n khômryr ng đpyjb ủmxta sứcyqm c đpyjb áemqw nh Đzyfg âwxcq u-đpyjb ỉherj nh, khai thômryr ng con đpyjb ưbkiv ờvand ng tiếcvgx p tếcvgx lưbkiv ơruwn ng thảpvsg o từthdb Bắcvgx c-biêdbxo n xuốlywm ng. Tạzyxy i Bắcvgx c Nhưbkiv -nguyệwnbg t, mưbkiv ờvand i đpyjb ạzyxy o binh mang sốlywm 10 tớibzv i 19 trựnhyw c thuộowep c Triệwnbg u Tiếcvgx t bịpowf tan rãyqvm hoàacmk n toàacmk n, cáemqw c tưbkiv ớibzv ng chỉherj huy, cáemqw c sưbkiv trưbkiv ởnuoj ng, lữmnvj trưbkiv ởnuoj ng hầyixx u hếcvgx t tửmyyw thưbkiv ơruwn ng; Tiếcvgx t gom đpyjb áemqw m tàacmk n quâwxcq n lạzyxy i táemqw i lậmdzf p đpyjb ưbkiv ợuvzr c ba đpyjb ạzyxy o. Y sai quâwxcq n đpyjb ắcvgx p chiếcvgx n lũvzmv y phòubcz ng quâwxcq n Việwnbg t đpyjb ổzyxy bộowep . Tạzyxy i tổzyxy ng hàacmk nh doanh, sau trậmdzf n đpyjb ộowep t kípowf ch, bắcvgx n Lômryr i-tiễagzr n đpyjb êdbxo m 22, đpyjb ạzyxy o quâwxcq n Tảpvsg Đzyfg ệwnbg -nhấuhir t, Tảpvsg Đzyfg ệwnbg -nhịpowf bịpowf tửmyyw thưbkiv ơruwn ng mộowep t nửmyyw a, đpyjb ạzyxy o quâwxcq n Tảpvsg Đzyfg ệwnbg -tam chỉherj còubcz n hơruwn n trăaubp m ngưbkiv ờvand i; kịpowf binh còubcz n đpyjb âwxcq u mộowep t sưbkiv . Cộowep ng chung tâwxcq n-đpyjb ằpvsg ng-hảpvsg i còubcz n hơruwn n mưbkiv ờvand i lăaubp m vạzyxy n, quâwxcq n triềcyqm u mưbkiv ờvand i vạzyxy n. Quáemqw ch Qùuhir y ra lệwnbg nh cho binh tưbkiv ớibzv ng củmxta ng cốlywm hàacmk ng ràacmk o thựnhyw c chắcvgx c cốlywm thủmxta , vìcglv sợuvzr ta tấuhir n cômryr ng. Cóulnk tin tứcyqm c gìcglv sẽrmbr báemqw o sau... »
Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u đpyjb ứcyqm ng dậmdzf y, trong tháemqw i đpyjb ộowep cựnhyw c kỳjrew nghiêdbxo m trang, rồnirt i cung tay:
– Kípowf nh Quốlywm c-trưbkiv ợuvzr ng, kípowf nh sưbkiv phụcyqm , kípowf nh Quốlywm c-mẫmyyw u, kípowf nh chưbkiv vịpowf tômryr n trưbkiv ởnuoj ng, chưbkiv vịpowf đpyjb ạzyxy i thầyixx n, tưbkiv ớibzv ng lĩgtbl nh.
Trong đpyjb iệwnbg n Uy-viễagzr n cóulnk đpyjb ếcvgx n hơruwn n trăaubp m ngưbkiv ờvand i, màacmk im phăaubp ng phắcvgx c.
– Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, Triệwnbg u Tiếcvgx t đpyjb ắcvgx p lũvzmv y vìcglv sợuvzr ta đpyjb ổzyxy quâwxcq n lêdbxo n đpyjb áemqw nh. Quáemqw ch Quỳjrew củmxta ng cốlywm doanh trạzyxy i vìcglv sợuvzr ta tiếcvgx n quâwxcq n từthdb Vạzyxy n-xuâwxcq n, Nham-biềcyqm n vềcyqm . Nhưbkiv vậmdzf y trong thâwxcq m tâwxcq m chúmryr ng, chúmryr ng tựnhyw biếcvgx t chúmryr ng yếcvgx u, ta mạzyxy nh; chúmryr ng khômryr ng thểvkkb vưbkiv ợuvzr t sômryr ng tấuhir n cômryr ng ta. Trong khi ta dưbkiv khảpvsg năaubp ng vưbkiv ợuvzr t sômryr ng đpyjb áemqw nh chúmryr ng.
Cửmyyw tọbkiv a đpyjb ềcyqm u đpyjb ồnirt ng ýicaq vớibzv i Tháemqw i-hậmdzf u. Ngàacmk i tiếcvgx p:
– Trưbkiv ớibzv c tìcglv nh hìcglv nh ta, tìcglv nh hìcglv nh đpyjb ịpowf ch nhưbkiv vậmdzf y, xin Nguyêdbxo n-soáemqw i cho biếcvgx t mìcglv nh phảpvsg i đpyjb ốlywm i phóulnk ra sao?
Thưbkiv ờvand ng-Kiệwnbg t tâwxcq u:
– Tâwxcq u tháemqw i-hậmdzf u, thầyixx n xin đpyjb ưbkiv a ra ba phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c, xin Tháemqw i-hậmdzf u chọbkiv n lấuhir y mộowep t.
– Nguyêdbxo n-soáemqw i cứcyqm tâwxcq u.
– Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c thứcyqm nhấuhir t làacmk dùuhir ng sứcyqm c mạzyxy nh quécyqm t sạzyxy ch bọbkiv n Tốlywm ng khỏcyfd i Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t trong vòubcz ng ba ngàacmk y. Phưbkiv ơruwn ng-lưbkiv ợuvzr c thứcyqm nhìcglv làacmk đpyjb uổzyxy i bọbkiv n Tốlywm ng rờvand i khỏcyfd i Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t trong vòubcz ng ba tháemqw ng. Phưbkiv ơruwn ng-lưbkiv ợuvzr c thứcyqm ba làacmk khômryr ng cầyixx n đpyjb uổzyxy i, đpyjb ểvkkb chúmryr ng tựnhyw rúmryr t khỏcyfd i Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t trong vòubcz ng mộowep t năaubp m.
– Nguyêdbxo n soáemqw i cho bếcvgx t chi tiếcvgx t phưbkiv ơruwn ng lựnhyw ợuvzr c thứcyqm nhấuhir t?
– Hiệwnbg n tạzyxy i Phúmryr -lưbkiv ơruwn ng, Nhưbkiv -nguyệwnbg t, Tốlywm ng đpyjb óulnk ng ởnuoj Bắcvgx c ngạzyxy n, ta đpyjb óulnk ng ởnuoj Nam ngạzyxy n. Duy tạzyxy i Vạzyxy n-xuâwxcq n, Nham-biềcyqm n thìcglv ta đpyjb óulnk ng cảpvsg hai bêdbxo n bờvand , đpyjb âwxcq y làacmk mũvzmv i dùuhir i ta uy hiếcvgx p tổzyxy ng hàacmk nh doanh Quáemqw ch Quỳjrew . Ta cầyixx n đpyjb iềcyqm u thêdbxo m hạzyxy m đpyjb ộowep i Đzyfg ộowep ng-đpyjb ìcglv nh từthdb biểvkkb n Đzyfg ômryr ng vềcyqm Phúmryr -lưbkiv ơruwn ng. Ta tấuhir n cômryr ng Tốlywm ng bằpvsg ng ba mũvzmv i. Tạzyxy i Nham-biềcyqm n, U-bon vưbkiv ơruwn ng tiếcvgx n vềcyqm đpyjb áemqw nh Tổzyxy ng hàacmk nh dinh Quáemqw ch Quỳjrew . Tạzyxy i Phúmryr -lưbkiv ơruwn ng, vua bàacmk Binh-Dưbkiv ơruwn ng, phòubcz mãyqvm Thâwxcq n Thiệwnbg u-Tháemqw i dùuhir ng hạzyxy m đpyjb ộowep i Đzyfg ộowep ng-đpyjb ìcglv nh chởnuoj quâwxcq n vưbkiv ợuvzr t sômryr ng đpyjb áemqw nh trưbkiv ớibzv c mặherj t Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t; cômryr ng chúmryr a Thiêdbxo n Thàacmk nh, phòubcz mãyqvm Thâwxcq n Cảpvsg nh-Long từthdb Đzyfg âwxcq u-đpyjb ỉherj nh đpyjb áemqw nh vàacmk o sau lưbkiv ng y. Tạzyxy i Nhưbkiv -nguyệwnbg t, sưbkiv phụcyqm thầyixx n dùuhir ng hai hạzyxy m đpyjb ộowep i Bạzyxy ch-đpyjb ằpvsg ng, Thầyixx n-phùuhir chởnuoj quâwxcq n vưbkiv ợuvzr t sômryr ng tấuhir n cômryr ng Triệwnbg u Tiếcvgx t; lạzyxy i sai chim ưbkiv ng chuyểvkkb n thưbkiv cho cômryr ng chúmryr a Cômryr i-sơruwn n Thanh-Nguyêdbxo n, phòubcz mãyqvm Tômryr n-Mạzyxy nh, đpyjb ômryr thốlywm ng Lýicaq Tam, phu nhâwxcq n Mai-Tam, đpyjb em hiệwnbg u Quảpvsg ng-vũvzmv , Kinh-Bắcvgx c tiếcvgx n chiếcvgx m Chi-lăaubp ng đpyjb áemqw nh vàacmk o sau lưbkiv ng tổzyxy ng hàacmk nh doanh Quáemqw ch Quỳjrew . Nhưbkiv vậmdzf y chỉherj cầyixx n tấuhir n cômryr ng liêdbxo n tiếcvgx p ba ngàacmk y, ta diệwnbg t gọbkiv n đpyjb áemqw m binh tưbkiv ớibzv ng Tốlywm ng. Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c nàacmk y mau chóulnk ng, sẽrmbr làacmk m rúmryr ng đpyjb ộowep ng Trung-nguyêdbxo n, nhưbkiv ng phảpvsg i chấuhir p nhậmdzf n hy sinh kháemqw nhiềcyqm u tưbkiv ớibzv ng sĩgtbl .
Chưbkiv tưbkiv ớibzv ng suýicaq t xoa, tỏcyfd vẻagzr hoan nghêdbxo nh phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c nàacmk y.
– Phưbkiv ơruwn ng-lưbkiv ợuvzr c thứcyqm nhìcglv làacmk : Cứcyqm năaubp m ngàacmk y, mộowep t tuầyixx n, ta đpyjb ổzyxy bộowep từthdb ng toáemqw n nhỏcyfd lêdbxo n tấuhir n cômryr ng quâwxcq n Tốlywm ng trong mấuhir y giờvand rồnirt i lạzyxy i rúmryr t đpyjb i, làacmk m cho Tốlywm ng ăaubp n khômryr ng ngon, ngủmxta khômryr ng yêdbxo n, mệwnbg t mỏcyfd i. Mộowep t mặherj t thưbkiv cho cômryr ng chúmryr a Cômryr i-sơruwn n tiếcvgx n chiếcvgx m Quyếcvgx t-lýicaq ; đpyjb ômryr thốlywm ng Lýicaq Tam phụcyqm c binh chặherj n đpyjb áemqw nh cáemqw c đpyjb oàacmk n tiếcvgx p tếcvgx n, chiếcvgx m Chi-lăaubp ng rồnirt i đpyjb óulnk ng chặherj n đpyjb ưbkiv ờvand ng tiếcvgx p tếcvgx lưbkiv ơruwn ng thảpvsg o. Thếcvgx bắcvgx t buộowep c Quáemqw ch Quỳjrew phảpvsg i dùuhir ng quâwxcq n nhổzyxy hai númryr t chặherj n nàacmk y, khiếcvgx n y hao binh tổzyxy n tưbkiv ớibzv ng rấuhir t nhiềcyqm u. Sau đpyjb óulnk ta mớibzv i rúmryr t vàacmk o rừthdb ng, mởnuoj đpyjb ưbkiv ờvand ng cho chúmryr ng rúmryr t lui. Sang tháemqw ng ba, khípowf hậmdzf u nóulnk ng nựnhyw c, binh tưbkiv ớibzv ng, lừthdb a ngựnhyw a Tốlywm ng vốlywm n sốlywm ng ởnuoj miềcyqm n Bắcvgx c đpyjb ãyqvm quen, nay sang ta khômryr ng hợuvzr p thủmxta y thổzyxy sinh bệwnbg nh. Bấuhir y giờvand ta lạzyxy i tấuhir n cômryr ng nhưbkiv phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c mộowep t, ắcvgx t chúmryr ng phảpvsg i bỏcyfd chạzyxy y. Mộowep t mặherj t ta truy kípowf ch, mộowep t mặherj t ta thưbkiv cho cômryr ng chúmryr a Cômryr i-sơruwn n, đpyjb ômryr thốlywm ng Lýicaq Tam phụcyqm c binh đpyjb áemqw nh cắcvgx t tàacmk n quâwxcq n chúmryr ng. Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c nàacmk y tuy hơruwn i lâwxcq u, nhưbkiv ng đpyjb ỡsvee phảpvsg i hy sinh nhâwxcq n mạzyxy ng.
Cáemqw c văaubp n quan, võhvrk tưbkiv ớibzv ng cùuhir ng gậmdzf t đpyjb ầyixx u, cóulnk vẻagzr táemqw n thàacmk nh.
– Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c thứcyqm ba làacmk : Mộowep t mặherj t ta cứcyqm đpyjb ồnirt n trúmryr nhưbkiv hiệwnbg n tạzyxy i, ngàacmk y ngàacmk y thao luyệwnbg n sĩgtbl tốlywm t, trong khi đpyjb óulnk ta truyềcyqm n báemqw o cho dâwxcq n chúmryr ng biếcvgx t giặherj c đpyjb ãyqvm yêdbxo n, đpyjb âwxcq u vềcyqm đpyjb óulnk , yêdbxo n ổzyxy n làacmk m ăaubp n. Mộowep t mặherj t thưbkiv cho cômryr ng chúmryr a Thiêdbxo n-Thàacmk nh, phòubcz mãyqvm Cảpvsg nh-Long táemqw i chiếcvgx m tấuhir t cảpvsg cáemqw c trang đpyjb ộowep ng Bắcvgx c-biêdbxo n; cômryr ng chúmryr a Cômryr i-sơruwn n, đpyjb ômryr thốlywm ng Lýicaq Tam thay phiêdbxo n nhau đpyjb áemqw nh cưbkiv ớibzv p cáemqw c đpyjb oàacmk n tiếcvgx p tếcvgx lưbkiv ơruwn ng bổzyxy ng. Quâwxcq n Tốlywm ng trảpvsg i qua mùuhir a hèwvpb , mùuhir a thu, lam khípowf giếcvgx t đpyjb i ípowf t nhấuhir t mộowep t nửmyyw a. Bấuhir y giờvand ta sai sứcyqm sang Biệwnbg n-kinh, lờvand i lẽrmbr nhúmryr n nhưbkiv ờvand ng xin « tạzyxy tộowep i » vềcyqm việwnbg c ta đpyjb em quâwxcq n đpyjb áemqw nh Ung, Khâwxcq m, Liêdbxo m, Dung, Nghi, Bạzyxy ch châwxcq u; lạzyxy i xin tiếcvgx n cốlywm ng thầyixx n phụcyqm c nhưbkiv xưbkiv a. Hy-Ninh cũvzmv ng nhưbkiv Tốlywm ng triềcyqm u đpyjb ưbkiv ợuvzr c vuốlywm t ve tựnhyw áemqw i, sẽrmbr ban lệwnbg nh cho Quỳjrew rúmryr t binh. Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c nàacmk y tuy kécyqm o dàacmk i, nhưbkiv ng khômryr ng phảpvsg i dùuhir ng đpyjb ếcvgx n gưbkiv ơruwn m đpyjb ao nhiềcyqm u.
Cáemqw c văaubp n quan hâwxcq n hoan, tỏcyfd vẻagzr đpyjb ồnirt ng ýicaq . Trong khi cáemqw c võhvrk tưbkiv ớibzv ng lạzyxy i lắcvgx c đpyjb ầyixx u, biểvkkb u lộowep bấuhir t phụcyqm c.
Ghi chúmryr ,
Trong suốlywm t năaubp m nghìcglv n năaubp m lịpowf ch sửmyyw , cáemqw c nhàacmk chỉherj đpyjb ạzyxy o quâwxcq n sựnhyw Việwnbg t luômryr n luômryr n xửmyyw dụcyqm ng khípowf hậmdzf u, phong thổzyxy làacmk m vũvzmv khípowf chốlywm ng lạzyxy i cuộowep c xâwxcq m lăaubp ng củmxta a Trung-quốlywm c. Quâwxcq n Trung-quốlywm c sang đpyjb áemqw nh Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t đpyjb a sốlywm làacmk ngưbkiv ờvand i phưbkiv ơruwn ng Bắcvgx c, sốlywm ng ởnuoj vùuhir ng khípowf hậmdzf u lạzyxy nh, khi sang đpyjb ấuhir t Việwnbg t thuộowep c vùuhir ng nhiệwnbg t đpyjb ớibzv i, họbkiv khômryr ng chịpowf u nổzyxy i cáemqw i thấuhir p nhiệwnbg t. Do đpyjb óulnk sinh mộowep t sốlywm bệwnbg nh vùuhir ng nhiệwnbg t đpyjb ớibzv i nhưbkiv nhưbkiv cảpvsg m cúmryr m, nhiễagzr m trùuhir ng đpyjb ưbkiv ờvand ng hômryr hấuhir p, tiêdbxo u chảpvsg y, dịpowf ch tảpvsg , sốlywm t récyqm t ngãyqvm nưbkiv ớibzv c. Trong cáemqw c bệwnbg nh trêdbxo n, thìcglv ba chứcyqm ng sốlywm t récyqm t ngãyqvm nưbkiv ớibzv c, dịpowf ch tảpvsg vàacmk tiêdbxo u chảpvsg y làacmk ba vũvzmv khípowf làacmk m cho đpyjb ịpowf ch quâwxcq n kinh hồnirt n táemqw ng đpyjb ởnuoj m nhấuhir t.
Hồnirt i nhỏcyfd đpyjb ọbkiv c sửmyyw Hoa-Việwnbg t, tômryr i chỉherj cóulnk mộowep t ýicaq niệwnbg m sơruwn sàacmk i vềcyqm vấuhir n đpyjb ềcyqm nàacmk y. Nay, sau hai mưbkiv ơruwn i lăaubp m năaubp m hàacmk nh nghềcyqm thầyixx y thuốlywm c ởnuoj Pháemqw p, tômryr i mớibzv i biếcvgx t rõhvrk cáemqw i khủmxta ng khiếcvgx p vềcyqm ba chứcyqm ng bệwnbg nh trêdbxo n. Hầyixx u hếcvgx t thâwxcq n chủmxta củmxta a tômryr i trưbkiv ớibzv c khi du lịpowf ch VN, đpyjb ềcyqm u đpyjb ưbkiv ợuvzr c tômryr i chípowf ch ngừthdb a dịpowf ch tảpvsg (Vaccin cholécyqm rique), cúmryr m (Vaccin grippal), lạzyxy i bắcvgx t uốlywm ng thuốlywm c ngừthdb a sốlywm t récyqm t ngãyqvm nưbkiv ớibzv c. Ấntft y vậmdzf y màacmk tớibzv i 85% vẫmyyw n bịpowf đpyjb au bụcyqm ng tiêdbxo u chảpvsg y. Cho nêdbxo n khi thâwxcq n chủmxta lêdbxo n đpyjb ưbkiv ờvand ng, tômryr i còubcz n bắcvgx t mang theo thuốlywm c đpyjb au bụcyqm ng do vi trùuhir ng gâwxcq y ra nhưbkiv Immodium (lopécyqm ramide), ercécyqm furyl (nifuroxazide). Còubcz n nhữmnvj ng thâwxcq n chủmxta bưbkiv ớibzv ng bỉherj nh, cho rằpvsg ng cơruwn thểvkkb mìcglv nh da bằpvsg ng thécyqm p, thâwxcq n bằpvsg ng đpyjb ồnirt ng, khômryr ng chịpowf u chípowf ch ngừthdb a, mang thuốlywm c theo... thìcglv khỏcyfd i nóulnk i; trong khi du lịpowf ch bịpowf Tàacmk o Tháemqw o đpyjb uổzyxy i dàacmk i dàacmk i, lúmryr c vềcyqm bịpowf sốlywm t récyqm t ngãyqvm nưbkiv ớibzv c da vàacmk ng ủmxta ng, bụcyqm ng chưbkiv ớibzv ng, phảpvsg i đpyjb i nghỉherj ípowf t ngàacmk y tạzyxy i bệwnbg nh việwnbg n.
Muỗydfe i VN kháemqw c muỗydfe i nhữmnvj ng nơruwn i kháemqw c làacmk chúmryr ng ham củmxta a lạzyxy . Trong chuyếcvgx n cômryr ng táemqw c cho Liêdbxo n-hiệwnbg p cáemqw c việwnbg n bàacmk o chếcvgx châwxcq u Âqzva u (CEP), chúmryr ng tômryr i gồnirt m giáemqw o-sưbkiv J.Fr. Hadzam (Hoa-kỳjrew ), Tarentino (Ýqtur ), Laurence Martinet (Pháemqw p). Hadzam pháemqw t biểvkkb u ýicaq kiếcvgx n: « Muỗydfe i ởnuoj nưbkiv ớibzv c màacmk y thâwxcq n hìcglv nh nóulnk nhỏcyfd màacmk khi đpyjb ốlywm t thìcglv đpyjb au nhưbkiv ong châwxcq m. Nóulnk ham củmxta a lạzyxy , dữmnvj hơruwn n bòubcz cạzyxy p. Hơruwn n nữmnvj a muỗydfe i Mỹubcz thưbkiv ờvand ng nóulnk đpyjb ậmdzf u lêdbxo n da, ngửmyyw i ngửmyyw i rồnirt i mớibzv i đpyjb ốlywm t. Còubcz n muỗydfe i Việwnbg t, thìcglv nóulnk lao đpyjb ếcvgx n nhưbkiv hỏcyfd a tiễagzr n SAM 3... Khômryr ng hiểvkkb u sao, rõhvrk ràacmk ng tao ngồnirt i bêdbxo n ba ngưbkiv ờvand i bạzyxy n Việwnbg t, màacmk nóulnk cứcyqm nhèwvpb tao nóulnk đpyjb ốlywm t, còubcz n ba ngưbkiv ờvand i Việwnbg t thìcglv nóulnk lạzyxy i bỏcyfd rơruwn i ». Giáemqw o sưbkiv Martinet cũvzmv ng đpyjb ồnirt ng ýicaq : « Muỗydfe i Việwnbg t thípowf ch đpyjb ốlywm t ngưbkiv ờvand i ngoạzyxy i quốlywm c thìcglv phảpvsg i ». Tômryr i trêdbxo u: « Khômryr ng phảpvsg i nóulnk ham củmxta a lạzyxy đpyjb âwxcq u, màacmk nóulnk chốlywm ng Mỹubcz , chốlywm ng thựnhyw c dâwxcq n cứcyqm u nưbkiv ớibzv c đpyjb óulnk ». Giáemqw o sưbkiv Tarentino nổzyxy i cáemqw u: « Tao làacmk ngưbkiv ờvand i Ýqtur , tao đpyjb âwxcq u cóulnk liêdbxo n hệwnbg gìcglv tớibzv i Mỹubcz , tớibzv i Pháemqw p, màacmk nóulnk cũvzmv ng làacmk m thịpowf t tao rấuhir t kỹubcz ». Qua câwxcq u truyệwnbg n trêdbxo n khiếcvgx n tômryr i chúmryr ýicaq : Muỗydfe i Việwnbg t thípowf ch đpyjb ốlywm t ngưbkiv ờvand i lạzyxy . Tômryr i đpyjb ãyqvm hỏcyfd i trêdbxo n 200 Việwnbg t kiềcyqm u vềcyqm thăaubp m nhàacmk , họbkiv đpyjb ềcyqm u cho biếcvgx t, khi họbkiv ngồnirt i bêdbxo n ngưbkiv ờvand i thâwxcq n, thìcglv muỗydfe i thípowf ch xơruwn i thịpowf t Việwnbg t kiềcyqm u hơruwn n làacmk thịpowf t ngưbkiv ờvand i trong nưbkiv ớibzv c.
Mộowep t tàacmk i liệwnbg u củmxta a cụcyqm c Quâwxcq n-y Cộowep ng-hòubcz a Nhâwxcq n-dâwxcq n Trung-quốlywm c cho biếcvgx t, trong cuộowep c hàacmk nh quâwxcq n « dạzyxy y VN bàacmk i họbkiv c » củmxta a Đzyfg ặherj ng Tiểvkkb u-Bìcglv nh (1978), cóulnk tớibzv i 9875 Hồnirt ng-quâwxcq n bịpowf bệwnbg nh sốlywm t récyqm t do muỗydfe i đpyjb ốlywm t, vàacmk 34.548 ngưbkiv ờvand i bịpowf đpyjb au bụcyqm ng, tiêdbxo u chảpvsg y.
Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u tuyêdbxo n chỉherj :
– Xin cáemqw c vịpowf cho biếcvgx t tômryr n ýicaq ?
Cáemqw c văaubp n quan, võhvrk tưbkiv ớibzv ng bàacmk n luậmdzf n phâwxcq n vâwxcq n tớibzv i hơruwn n giờvand , màacmk chưbkiv a ngãyqvm ngũvzmv . Anh-vũvzmv Chiêdbxo u-thắcvgx ng hoàacmk ng đpyjb ếcvgx tuy tuổzyxy i mớibzv i mưbkiv ờvand i hai, vìcglv ởnuoj vàacmk o vịpowf thếcvgx bấuhir t đpyjb ắcvgx c dĩgtbl phảpvsg i dựnhyw bàacmk n quốlywm c sựnhyw , nêdbxo n đpyjb ãyqvm khômryr n trưbkiv ớibzv c tuổzyxy i rấuhir t nhiềcyqm u. Nhàacmk vua tuyêdbxo n chỉherj :
– Trẫmyyw m thấuhir y phưbkiv ơruwn ng lựnhyw ợuvzr c thứcyqm nhấuhir t tỏcyfd ra đpyjb ưbkiv ợuvzr c sứcyqm c mạzyxy nh củmxta a ta. Từthdb nay trởnuoj đpyjb i, vĩgtbl nh viễagzr n Tốlywm ng êdbxo càacmk ng, khômryr ng dáemqw m bàacmk n đpyjb ếcvgx n việwnbg c đpyjb em quâwxcq n đpyjb áemqw nh ta nữmnvj a. Ta cũvzmv ng chẳbruj ng phảpvsg i tiếcvgx n cốlywm ng, nhậmdzf n sắcvgx c phong nữmnvj a. Nhưbkiv ng ta giếcvgx t đpyjb ưbkiv ợuvzr c mưbkiv ờvand i lăaubp m vạzyxy n tâwxcq n-đpyjb ằpvsg ng-hảpvsg i, mưbkiv ờvand i vạzyxy n quâwxcq n triềcyqm u củmxta a Tốlywm ng, ípowf t ra ta cũvzmv ng phảpvsg i thiệwnbg t hạzyxy i ba vạzyxy n ngưbkiv ờvand i. Trẫmyyw m thấuhir y ghêdbxo quáemqw , khômryr ng nỡsvee !
Cửmyyw tọbkiv a đpyjb ềcyqm u nghĩgtbl thầyixx m:
– Ôwvpb ng vua con nàacmk y quảpvsg làacmk đpyjb ấuhir ng nhâwxcq n từthdb .
Nhàacmk vua tiếcvgx p:
– Phưbkiv ơruwn ng-lưbkiv ợuvzr c thứcyqm nhìcglv tưbkiv ơruwn ng đpyjb ốlywm i thoảpvsg đpyjb ưbkiv ợuvzr c tựnhyw áemqw i. Nhưbkiv ng khi ta đpyjb uổzyxy i Quỳjrew vềcyqm bêdbxo n kia biêdbxo n giớibzv i rồnirt i cóulnk ởnuoj yêdbxo n vớibzv i y đpyjb ưbkiv ợuvzr c khômryr ng? Y hiệwnbg n lĩgtbl nh chứcyqm c Tuyêdbxo n-huy Nam-việwnbg n sựnhyw , quảpvsg n lĩgtbl nh hếcvgx t cáemqw c châwxcq u quậmdzf n Nam thùuhir y. Y cóulnk thểvkkb vécyqm t hếcvgx t binh tưbkiv ớibzv ng vùuhir ng Nam Trưbkiv ờvand ng-giang sang phụcyqm c thùuhir . Ta lạzyxy i phảpvsg i chốlywm ng lạzyxy i, vừthdb a hao tiềcyqm n tốlywm n củmxta a, vừthdb a mấuhir t nhiềcyqm u ngưbkiv ờvand i hy sinh.
Nhàacmk vua đpyjb ứcyqm ng dậmdzf y nhìcglv n cửmyyw tọbkiv a:
– Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c thứcyqm a ba, thìcglv ta phảpvsg i nhúmryr n mìcglv nh mộowep t chúmryr t. Nhưbkiv ng biếcvgx t đpyjb âwxcq u Tốlywm ng chẳbruj ng cho rằpvsg ng ta còubcz n sợuvzr chúmryr ng, rồnirt i lạzyxy i hoạzyxy nh họbkiv e lômryr i thômryr i? Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c nàacmk y muômryr n nghìcglv n lầyixx n khômryr ng dùuhir ng đpyjb ưbkiv ợuvzr c.
Nhàacmk vua hưbkiv ớibzv ng Lýicaq Kếcvgx -Nguyêdbxo n:
– Hômryr m qua, thầyixx y củmxta a trẫmyyw m từthdb biểvkkb n đpyjb ômryr ng vềcyqm Thăaubp ng-long cóulnk vàacmk o hoàacmk ng thàacmk nh dạzyxy y dỗydfe trẫmyyw m; nhâwxcq n đpyjb óulnk trẫmyyw m đpyjb ãyqvm hộowep i ýicaq vớibzv i thầyixx y, rồnirt i đpyjb ưbkiv a ra mộowep t phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c. Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c nàacmk y bao gồnirt m tinh hoa củmxta a ba phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c màacmk nguyêdbxo n soáemqw i vừthdb a tâwxcq u. Xin thầyixx y trìcglv nh cho cửmyyw tọbkiv a nghe xem cóulnk gìcglv cầyixx n sửmyyw a đpyjb ổzyxy i khômryr ng?
Đzyfg ạzyxy i đpyjb ômryr đpyjb ốlywm c Lýicaq Kếcvgx -Nguyêdbxo n đpyjb ứcyqm ng dậmdzf y cung tay:
– Tâwxcq u tháemqw i hậmdzf u, tâwxcq u bệwnbg hạzyxy , thầyixx n xin đpyjb ưbkiv a ra phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c bao gồnirt m tinh hoa củmxta a ba phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c màacmk nguyêdbxo n soáemqw i đpyjb ãyqvm tâwxcq u. Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c nàacmk y gồnirt m năaubp m bưbkiv ớibzv c.
Ôwvpb ng đpyjb ưbkiv a mắcvgx t nhìcglv n nguyêdbxo n soáemqw i Thưbkiv ờvand ng-Kiệwnbg t:
– Bưbkiv ớibzv c thứcyqm nhấuhir t làacmk : Giếcvgx t tinh thầyixx n củmxta a tưbkiv ớibzv ng sĩgtbl Tốlywm ng. Bưbkiv ớibzv c nàacmk y ta dùuhir ng binh lựnhyw c năaubp m mũvzmv i. Mũvzmv i thứcyqm nhấuhir t, U-bon vưbkiv ơruwn ng Lêdbxo Văaubp n đpyjb em quâwxcq n từthdb Vạzyxy n-xuâwxcq n tiếcvgx n tớibzv i gầyixx n tốlywm ng hàacmk nh doanh Quáemqw ch Qùuhir y đpyjb óulnk ng quâwxcq n, đpyjb ểvkkb đpyjb e dọbkiv a y. Mũvzmv i thứcyqm nhìcglv , lệwnbg nh cho cômryr ng chúmryr a Cômryr i-sơruwn n chiếcvgx m Quyếcvgx t-lýicaq , đpyjb ômryr thốlywm ng Lýicaq Tam chiếcvgx m Chi-lăaubp ng, cômryr ng chúmryr a Thiêdbxo n-Thàacmk nh chiếcvgx m Lạzyxy ng-châwxcq u. Mũvzmv i thứcyqm ba, Đzyfg ợuvzr i Quỳjrew sai Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, Khúmryr c Chẩmxta n tiếcvgx n quâwxcq n táemqw i chiếcvgx m ảpvsg i Quyếcvgx t lýicaq , Chi-lăaubp ng, Lạzyxy ng châwxcq u đpyjb ểvkkb bảpvsg o vệwnbg đpyjb ưbkiv ờvand ng tiếcvgx p tếcvgx , bấuhir y giờvand ta cho hạzyxy m đpyjb ộowep i Đzyfg ộowep ng-đpyjb ìcglv nh tốlywm c đpyjb ếcvgx n Phúmryr -lưbkiv ơruwn ng. Vua bàacmk Bìcglv nh-Dưbkiv ơruwn ng dùuhir ng hạzyxy m đpyjb ộowep i Đzyfg ộowep ng-đpyjb ìcglv nh chởnuoj quâwxcq n quâwxcq n vưbkiv ợuvzr t sômryr ng chiếcvgx m Đzyfg âwxcq u đpyjb ỉherj nh, écyqm p bêdbxo n tráemqw i tổzyxy ng hàacmk nh doanh Tốlywm ng. Mũvzmv i thứcyqm tưbkiv , tiêdbxo n nưbkiv ơruwn ng Bảpvsg o-Hòubcz a écyqm p Quáemqw ch Quỳjrew ởnuoj phípowf a Nhưbkiv -nguyệwnbg t. Mũvzmv i thứcyqm năaubp m, ta dùuhir ng thủmxta y quâwxcq n táemqw i chiếcvgx m Ngọbkiv c-sơruwn n, Đzyfg ômryr ng-triềcyqm u. Bưbkiv ớibzv c nàacmk y ưbkiv ớibzv c khoảpvsg ng 20 ngàacmk y.
Cáemqw c võhvrk tưbkiv ớibzv ng đpyjb ềcyqm u vỗydfe tay hoan hômryr .
– Bưbkiv ớibzv c thứcyqm nhìcglv : Sáemqw t nhấuhir t nhâwxcq n vạzyxy n nhâwxcq n cu (Giếcvgx t mộowep t ngưbkiv ờvand i vạzyxy n ngưbkiv ờvand i sợuvzr ). Ta đpyjb em nhữmnvj ng têdbxo n tùuhir binh nguyêdbxo n làacmk tưbkiv ớibzv ng, binh Tốlywm ng áemqw c đpyjb ộowep c, từthdb ng cưbkiv ớibzv p bóulnk c, giếcvgx t ngưbkiv ờvand i, hoặherj c nhữmnvj ng têdbxo n phảpvsg n quốlywm c Việwnbg t... ra xửmyyw tửmyyw trêdbxo n sàacmk n chiếcvgx n hạzyxy m. Trưbkiv ớibzv c khi xửmyyw , ta bắcvgx c loa báemqw o cho binh tưbkiv ớibzv ng Tốlywm ng biếcvgx t trưbkiv ớibzv c đpyjb ịpowf a đpyjb iểvkkb m. Rồnirt i tớibzv i giờvand hàacmk nh quyếcvgx t, ta cho chiếcvgx n hạzyxy m ra giữmnvj a sômryr ng, đpyjb ểvkkb binh tưbkiv ớibzv ng Tốlywm ng nhìcglv n rõhvrk . Bưbkiv ớibzv c nàacmk y cóulnk thểvkkb thi hàacmk nh cùuhir ng mộowep t lúmryr c vớibzv i bưbkiv ớibzv c thứcyqm nhấuhir t, nhưbkiv ng kécyqm o dàacmk i mộowep t tháemqw ng thay vìcglv hai mưbkiv ơruwn i ngàacmk y.
Nghe đpyjb ếcvgx n đpyjb âwxcq y, Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u đpyjb ưbkiv a mắcvgx t nhìcglv n Cômryr i-sơruwn n tam vớibzv i nhàacmk vua rồnirt i mỉherj m cưbkiv ờvand i. Tam-anh, nhàacmk vua cưbkiv ờvand i theo. Trong nụcyqm cưbkiv ờvand i đpyjb óulnk năaubp m vịpowf ngụcyqm ýicaq :
– Đzyfg âwxcq y làacmk ýicaq kiếcvgx n củmxta a nhàacmk vua, chứcyqm mộowep t Nho sĩgtbl nhưbkiv Lýicaq Kếcvgx -Nguyêdbxo n khômryr ng bao giờvand nghĩgtbl ra lốlywm i trừthdb ng phạzyxy t nhưbkiv vậmdzf y. Màacmk ýicaq kiếcvgx n nàacmk y củmxta a nhàacmk vua thìcglv lạzyxy i do sưbkiv phụcyqm làacmk Cômryr i-sơruwn n tam anh truyềcyqm n cho.
Quan Tháemqw i-phóulnk Quáemqw ch Sĩgtbl -An xoa tay vao nhau khen ngợuvzr i:
– Lốlywm i trừthdb ng phạzyxy t nàacmk y vừthdb a còubcz ýicaq nhắcvgx n nhủmxta vớibzv i ngưbkiv ờvand i Tốlywm ng: Chúmryr ng ta bắcvgx t đpyjb ưbkiv ợuvzr c tùuhir binh thìcglv nuômryr i nấuhir ng, đpyjb ốlywm i xửmyyw tửmyyw tếcvgx , sau đpyjb óulnk đpyjb em trảpvsg vềcyqm . Nhưbkiv ng bọbkiv n áemqw c báemqw thìcglv bịpowf trừthdb ng trịpowf . Khi quâwxcq n Tốlywm ng hồnirt i hưbkiv ơruwn ng, chúmryr ng thuậmdzf t lạzyxy i vớibzv i bạzyxy n bèwvpb , họbkiv hàacmk ng, từthdb nay bọbkiv n ngưbkiv ờvand i Hoa thùuhir nghịpowf ch vớibzv i ngưbkiv ờvand i Việwnbg t phảpvsg i ngừthdb ng lạzyxy i. Hơruwn n nữmnvj a, khi ta xửmyyw tửmyyw binh tưbkiv ớibzv ng Tốlywm ng, ắcvgx t quâwxcq n Tốlywm ng xóulnk t tìcglv nh đpyjb ồnirt ng đpyjb ộowep i muốlywm n vưbkiv ợuvzr t sômryr ng trảpvsg thùuhir , màacmk Quáemqw ch Quỳjrew khômryr ng cho, thìcglv chúmryr ng cảpvsg m thấuhir y nhụcyqm c nhãyqvm tựnhyw ty; cuốlywm i cùuhir ng đpyjb ưbkiv a đpyjb ếcvgx n khômryr ng còubcz n tinh thầyixx n chiếcvgx n đpyjb ấuhir u.
Lýicaq Kếcvgx -Nguyêdbxo n tiếcvgx p:
-Bưbkiv ớibzv c thứcyqm ba làacmk :Mậmdzf t ngọbkiv t chếcvgx t ruồnirt i.Cửmyyw sứcyqm sang Biệwnbg n-kinh, dùuhir ng lờvand i lẽrmbr khiêdbxo m nhưbkiv ợuvzr ng đpyjb ổzyxy lỗydfe i cho bọbkiv n đpyjb ạzyxy i thầyixx n Nam biêdbxo n gâwxcq y sựnhyw , nêdbxo n Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t phảpvsg i đpyjb áemqw nh Ung, Khâwxcq m, Liêdbxo m đpyjb ểvkkb tựnhyw vệwnbg . Nay trăaubp m vạzyxy n quâwxcq n Thiêdbxo n-triềcyqm u sang bịpowf lam chưbkiv ởnuoj ng màacmk chếcvgx t mấuhir t hai phầyixx n ba rồnirt i; nếcvgx u đpyjb ểvkkb lâwxcq u, e chếcvgx t hếcvgx t. Vậmdzf y xin Thiêdbxo n-triềcyqm u cho rúmryr t binh, Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t sẽrmbr sai sứcyqm sang tiếcvgx n cốlywm ng hàacmk ng năaubp m nhưbkiv cũvzmv . Nhữmnvj ng khêdbxo đpyjb ộowep ng nàacmk o theo Tốlywm ng thìcglv vẫmyyw n đpyjb ểvkkb thuộowep c Tốlywm ng. Nhưbkiv vậmdzf y tựnhyw áemqw i bọbkiv n chủmxta chiếcvgx n triềcyqm u Hy-Ninh đpyjb ưbkiv ợuvzr c xoa dịpowf u, bọbkiv n chủmxta hòubcz a đpyjb ưbkiv ợuvzr c toạzyxy i ýicaq , ắcvgx t chúmryr ng sẽrmbr tâwxcq u xin cho rúmryr t binh. Bưbkiv ớibzv c nàacmk y ưbkiv ớibzv c khoảpvsg ng hai tháemqw ng.
Đzyfg ômryr -thốlywm ng Hùuhir ng Nhâwxcq n nhăaubp n mặherj t:
– Thưbkiv a quan Tháemqw i-phóulnk , mìcglv nh... mìcglv nh chịpowf u mấuhir t đpyjb ấuhir t cho Tốlywm ng ưbkiv ?
Kếcvgx -Nguyêdbxo n phìcglv cưbkiv ờvand i:
– Đzyfg âwxcq u cóulnk ! Khi Quáemqw ch Quỳjrew rúmryr t quâwxcq n, thìcglv ta cho quâwxcq n theo bécyqm n góulnk t. Đzyfg ợuvzr i đpyjb ạzyxy i quâwxcq n y vềcyqm tớibzv i Ung-châwxcq u, lậmdzf p tứcyqm c ta tiếcvgx n quâwxcq n chiếcvgx m lạzyxy i nhữmnvj ng trang đpyjb ộowep ng bịpowf Tốlywm ng lấuhir n. Bấuhir y giờvand Quỳjrew khômryr ng còubcz n quâwxcq n, khômryr ng còubcz n lưbkiv ơruwn ng đpyjb ểvkkb trởnuoj lạzyxy i đpyjb áemqw nh ta nữmnvj a. Vípowf dùuhir y muốlywm n tiếcvgx n quâwxcq n sang, lạzyxy i phảpvsg i tâwxcq u vềcyqm triềcyqm u, thờvand i gian củmxta a sứcyqm giảpvsg di vềcyqm mấuhir t ípowf t nhấuhir t bốlywm n tháemqw ng. Trong bốlywm n tháemqw ng đpyjb óulnk , ta đpyjb ãyqvm tổzyxy chứcyqm c lạzyxy i cáemqw c trang đpyjb ộowep ng rồnirt i, dễagzr gìcglv y dáemqw m lao đpyjb ầyixx u vàacmk o?
Nhàacmk vua tuyêdbxo n chỉherj :
– Phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c ba bưbkiv ớibzv c nàacmk y vừthdb a đpyjb ỡsvee tốlywm n xưbkiv ơruwn ng máemqw u, vừthdb a giữmnvj đpyjb ưbkiv ợuvzr c hoàacmk khípowf vớibzv i triềcyqm u đpyjb ìcglv nh Tốlywm ng, vừthdb a giữmnvj đpyjb ưbkiv ợuvzr c uy thếcvgx củmxta a ta, lạzyxy i làacmk m cho Tốlywm ng kinh sợuvzr . Từthdb nay vàacmk mãyqvm i mãyqvm i họbkiv khômryr ng dáemqw m bàacmk n chuyệwnbg n đpyjb áemqw nh ta nữmnvj a.
Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u tuyêdbxo n chỉherj :
– Đzyfg ểvkkb cóulnk thểvkkb chuyểvkkb n đpyjb ạzyxy i quâwxcq n sang đpyjb áemqw nh Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t, Hy-Ninh vớibzv i An-Thạzyxy ch phảpvsg i cắcvgx t đpyjb ấuhir t cho Hạzyxy , cho Liêdbxo u, cầyixx u hòubcz a hầyixx u dồnirt n hếcvgx t binh hùuhir ng, tưbkiv ớibzv ng mạzyxy nh củmxta a Tâwxcq y-thùuhir y, Bắcvgx c-thùuhir y sang đpyjb áemqw nh ta. Hy-Ninh hy vọbkiv ng bọbkiv n Quáemqw ch Quỳjrew chiếcvgx m đpyjb ưbkiv ợuvzr c nưbkiv ớibzv c ta trong mộowep t tháemqw ng, rồnirt i lạzyxy i đpyjb em quâwxcq n vềcyqm giữmnvj Bắcvgx c-thùuhir y, Tâwxcq y-thùuhir y, mang theo mấuhir y chụcyqm c tùuhir hàacmk ng binh củmxta a ta. Nay bao nhiêdbxo u tưbkiv ớibzv ng giỏcyfd i, binh tinh nhuệwnbg bịpowf giếcvgx t hếcvgx t, chắcvgx c chắcvgx n Liêdbxo u, Hạzyxy lạzyxy i gâwxcq y sựnhyw . Màacmk than ômryr i! Tốlywm ng khômryr ng còubcz n tinh lựnhyw c phòubcz ng vệwnbg nữmnvj a. Từthdb nay, ta khômryr ng sợuvzr Tốlywm ng nữmnvj a; tráemqw i lạzyxy i Tốlywm ng phảpvsg i sợuvzr ta. Theo ưbkiv ớibzv c típowf nh củmxta a cômryr phụcyqm nàacmk y, e khômryr ng bao lâwxcq u nữmnvj a Tốlywm ng sẽrmbr bịpowf Liêdbxo u chiếcvgx m. Bấuhir y giờvand cóulnk khi ta phảpvsg i giúmryr p Tốlywm ng giữmnvj nưbkiv ớibzv c trong thếcvgx yếcvgx u, hơruwn n làacmk diệwnbg t Tốlywm ng rồnirt i phảpvsg i chốlywm ng vớibzv i Liêdbxo u hùuhir ng mạzyxy nh.
Ghi chúmryr ,
Kiếcvgx n giảpvsg i củmxta a Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u thựnhyw c chípowf nh xáemqw c. Niêdbxo n hiệwnbg u Tĩgtbl nh-Khang nguyêdbxo n niêdbxo n đpyjb ờvand i vua Khâwxcq m-tômryr ng nhàacmk Tốlywm ng, bêdbxo n Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t làacmk niêdbxo n hiệwnbg u Thiêdbxo n-phùuhir Duệwnbg -vũvzmv thứcyqm bẩmxta y đpyjb ờvand i vua Lýicaq Nhâwxcq n-tômryr ng (Bípowf nh-Ngọbkiv , DL.1126) tứcyqm c 49 năaubp m sau; quâwxcq n Kim đpyjb áemqw nh vàacmk o Biệwnbg n-kinh bắcvgx t hai vua Tốlywm ng làacmk Huy-tômryr ng vàacmk Khâwxcq m-tômryr ng đpyjb em vềcyqm Bắcvgx c. Con củmxta a Khâwxcq m-tômryr ng làacmk Triệwnbg u Cấuhir u chạzyxy y xuốlywm ng Nam, táemqw i lậmdzf p triềcyqm u Tốlywm ng, tứcyqm c Nam Tốlywm ng, ởnuoj ngômryr i đpyjb ưbkiv ợuvzr c 36 năaubp m, sau khi băaubp ng đpyjb ưbkiv ợuvzr c tômryr n miếcvgx u hiệwnbg u làacmk Cao-tômryr ng.
Tạzyxy i tổzyxy ng hàacmk nh doanh « An-Nam đpyjb ạzyxy o hàacmk nh doanh mãyqvm bộowep quâwxcq n đpyjb ômryr tổzyxy ng quảpvsg m chiêdbxo u thảpvsg o sứcyqm kiêdbxo m tuyêdbxo n phủmxta sứcyqm chưbkiv lộowep Kinh-châwxcq u, Hồnirt -Nam, Quảpvsg ng-Đzyfg ômryr ng, Quảpvsg ng Tâwxcq y »
Ngàacmk y 5 tháemqw ng hai, niêdbxo n hiệwnbg u Anh-vũvzmv Chiêdbxo u-thắcvgx ng thứcyqm nhìcglv đpyjb ờvand i vua Lýicaq Nhâwxcq n-tômryr ng bêdbxo n Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t, bêdbxo n Trung-nguyêdbxo n làacmk niêdbxo n hiệwnbg u Hy-Ninh thứcyqm mưbkiv ờvand i đpyjb ờvand i vua Thầyixx n-tômryr ng nhàacmk Tốlywm ng (Đzyfg inh-Tỵaubp , DL.1077).
Quáemqw ch Quỳjrew triệwnbg u tậmdzf p chưbkiv tưbkiv ớibzv ng bàacmk n phưbkiv ơruwn ng lưbkiv ợuvzr c đpyjb ốlywm i phóulnk vớibzv i tìcglv nh hìcglv nh. Cáemqw c tưbkiv ớibzv ng Triệwnbg u Tiếcvgx t, Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, Tu Kỷydfe , Khúmryr c Chẩmxta n, Đzyfg àacmk o Bậmdzf t, Trưbkiv ơruwn ng Thếcvgx -Cựnhyw ... đpyjb ềcyqm u hiệwnbg n diệwnbg n.
Ôwvpb n Cảpvsg o tưbkiv ờvand ng trìcglv nh:
– Ngàacmk y mùuhir ng mộowep t tháemqw ng hai vừthdb a qua, Lýicaq Càacmk n-Đzyfg ứcyqm c sai sứcyqm sang Biệwnbg n-kinh tạzyxy tộowep i, xin Thiêdbxo n-triềcyqm u rúmryr t quâwxcq n; từthdb nay lạzyxy i thầyixx n phụcyqm c tiếcvgx n cốlywm ng nhưbkiv cũvzmv . Đzyfg ểvkkb tỏcyfd lòubcz ng hốlywm i lỗydfe i, Giao-chỉherj đpyjb em bẩmxta y vạzyxy n tùuhir binh bao gồnirt m tưbkiv ớibzv ng táemqw , cao thủmxta võhvrk lâwxcq m do hạzyxy m đpyjb ộowep i Âqzva u-Cơruwn chởnuoj đpyjb ếcvgx n Quảpvsg ng-châwxcq u trao cho quan trấuhir n thủmxta . Chiếcvgx n thuyềcyqm n sẽrmbr cậmdzf p bếcvgx n chậmdzf m nhấuhir t làacmk ngàacmk y rằpvsg m tháemqw ng hai nàacmk y. Nguyêdbxo n soáemqw i đpyjb ãyqvm cửmyyw ngưbkiv ờvand i tiếcvgx p dẫmyyw n sứcyqm Giao. Sứcyqm Giao vớibzv i viêdbxo n tiếcvgx p dẫmyyw n dùuhir ng ngựnhyw a phi bấuhir t kểvkkb ngàacmk y đpyjb êdbxo m, nêdbxo n hômryr m qua đpyjb ãyqvm đpyjb ếcvgx n Biệwnbg n-kinh dâwxcq ng biểvkkb u. Hoàacmk ng-thưbkiv ợuvzr ng cùuhir ng chưbkiv đpyjb ạzyxy i thầyixx n hộowep i ởnuoj Thiêdbxo n-chưbkiv ơruwn ng cáemqw c. Quan giáemqw m sáemqw t ngựnhyw sửmyyw Tháemqw i Thừthdb a-Hi dâwxcq ng sớibzv tâwxcq u rằpvsg ng: Mụcyqm c đpyjb ípowf ch ra quâwxcq n đpyjb ểvkkb trừthdb ng phạzyxy t Giao-chỉherj , thếcvgx màacmk nay nóulnk đpyjb ãyqvm đpyjb ếcvgx n cửmyyw a trờvand i nécyqm p mìcglv nh nhậmdzf n tộowep i thìcglv cũvzmv ng nêdbxo n tha cho nóulnk đpyjb ểvkkb tỏcyfd lưbkiv ợuvzr ng bao dung. Tểvkkb tưbkiv ớibzv ng Ngômryr Sung cùuhir ng cáemqw c đpyjb ạzyxy i thầyixx n đpyjb ềcyqm u tâwxcq u xin hoàacmk ng thưbkiv ợuvzr ng nghe lờvand i Tháemqw i ngựnhyw sửmyyw , tuyêdbxo n chỉherj rúmryr t quâwxcq n..
Khúmryr c Chẩmxta n hỏcyfd i:
– Hômryr m qua sứcyqm Giao mớibzv i dâwxcq ng sớibzv , màacmk sao nay tin đpyjb ãyqvm đpyjb ếcvgx n đpyjb âwxcq y đpyjb ưbkiv ợuvzr c?
Quáemqw ch Quỳjrew trảpvsg lờvand i:
– Tiếcvgx p dẫmyyw n sứcyqm cóulnk mang theo Ưntft ng-binh củmxta a Giao-chỉherj . Y dùuhir ng chim ưbkiv ng gửmyyw i tin vềcyqm , nêdbxo n sáemqw ng nay ta đpyjb ãyqvm biếcvgx t.
Ôwvpb n Cảpvsg o tiếcvgx p:
– Ngàacmk y mùuhir ng mộowep t tháemqw ng hai vừthdb a qua Thiêdbxo n-Thàacmk nh, Cảpvsg nh-Long từthdb trong rừthdb ng đpyjb ổzyxy ra táemqw i chiếcvgx m Lạzyxy ng-châwxcq u; Trầyixx n Thanh-Nguyêdbxo n, Tômryr n Mạzyxy nh táemqw i chiếcvgx m Quyếcvgx t-lýicaq ; Lýicaq Tam táemqw i chiếcvgx m Chi-lăaubp ng. Nguyêdbxo n soáemqw i đpyjb ãyqvm lệwnbg nh cho đpyjb ômryr tổzyxy ng quảpvsg n Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t đpyjb em quâwxcq n vưbkiv ợuvzr t thưbkiv ợuvzr ng đpyjb ạzyxy o táemqw i chiếcvgx m Lạzyxy ng-châwxcq u; phóulnk đpyjb ômryr tổzyxy ng quảpvsg n Khúmryr c Chẩmxta n táemqw i chiếcvgx m Quyếcvgx t-lýicaq ; tưbkiv ớibzv ng quâwxcq n Miêdbxo u Lýicaq táemqw i chiếcvgx m Chi-lăaubp ng. Quan quâwxcq n phảpvsg i khóulnk nhọbkiv c lắcvgx m mớibzv i đpyjb áemqw nh đpyjb ưbkiv ợuvzr c ba ảpvsg i. Quâwxcq n Giao bỏcyfd ba ảpvsg i rúmryr t vàacmk o rừthdb ng. Nguyêdbxo n soáemqw i truyềcyqm n ba tưbkiv ớibzv ng đpyjb óulnk ng đpyjb ồnirt n bảpvsg o vệwnbg đpyjb ưbkiv ờvand ng tiếcvgx p tếcvgx . Giữmnvj a lúmryr c quâwxcq n ta đpyjb ang giao chiếcvgx n khốlywm c liệwnbg t vớibzv i quâwxcq n Giao, thìcglv thìcglv nh lìcglv nh hạzyxy m đpyjb ộowep i Đzyfg ộowep ng-đpyjb ìcglv nh từthdb biểvkkb n Đzyfg ômryr ng tiếcvgx n vàacmk o Phúmryr -lưbkiv ơruwn ng. Thâwxcq n Thiệwnbg u-Tháemqw i dùuhir ng hạzyxy m đpyjb ộowep i nàacmk y chởnuoj hiệwnbg u Bổzyxy ng-nhậmdzf t, Vũvzmv -thắcvgx ng, Phùuhir -đpyjb ổzyxy ng, Hoa-lưbkiv vưbkiv ợuvzr t sômryr ng rồnirt i đpyjb óulnk ng đpyjb ồnirt n lậmdzf p phòubcz ng tuyếcvgx n. Phípowf a Vạzyxy n-xuâwxcq n, Lêdbxo Văaubp n đpyjb em hiệwnbg u Thầyixx n-đpyjb iệwnbg n, Long-dựnhyw c tớibzv i châwxcq n númryr i Nham-biềcyqm n đpyjb óulnk ng trạzyxy i. Vớibzv i lựnhyw c lưbkiv ợuvzr ng củmxta a ta hiệwnbg n giờvand , khômryr ng đpyjb ủmxta quâwxcq n sốlywm đpyjb uổzyxy i Thiệwnbg u-Tháemqw i, Lêdbxo Văaubp n vềcyqm Nam ngạzyxy n. Ta bịpowf écyqm p ba phípowf a.
Miêdbxo u Lýicaq hỏcyfd i:
– Hiệwnbg u binh Hoa-lưbkiv làacmk hiệwnbg u binh nàacmk o, tômryr i chưbkiv a từthdb ng nghe qua!
Ôwvpb n Cảpvsg o chỉherj Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, Khúmryr c Chẩmxta n:
– Nguyêdbxo n khi Yêdbxo n, Khúmryr c tưbkiv ớibzv ng quâwxcq n vưbkiv ợuvzr t sômryr ng đpyjb áemqw nh Yêdbxo n-dũvzmv ng. Hai huynh sai bắcvgx t hơruwn n hai nghìcglv n trâwxcq u, làacmk m láemqw chắcvgx n cho xe trâwxcq u đpyjb ẩmxta y đpyjb ểvkkb tấuhir n cômryr ng. Khômryr ng ngờvand têdbxo n Lýicaq Đzyfg oan xuấuhir t thâwxcq n làacmk mụcyqm c đpyjb ồnirt ng, y từthdb ng dùuhir ng trâwxcq u tậmdzf p trậmdzf n nháemqw i theo phưbkiv ơruwn ng pháemqw p củmxta a vua Đzyfg inh Tiêdbxo n-hoàacmk ng. Lýicaq tậmdzf p trung hơruwn n ba chụcyqm c trẻagzr chăaubp n trâwxcq u, rồnirt i dùuhir ng đpyjb áemqw m trẻagzr nàacmk y nóulnk i tiếcvgx ng nóulnk i loàacmk i trâwxcq u, sai trâwxcq u dàacmk n trậmdzf n quay lạzyxy i đpyjb áemqw nh ta. Sau trậmdzf n đpyjb óulnk đpyjb áemqw m trẻagzr chăaubp n trâwxcq u khômryr ng chịpowf u trởnuoj vềcyqm , chúmryr ng quyếcvgx t xin ra trậmdzf n. Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u trưbkiv ớibzv c đpyjb âwxcq y cũvzmv ng từthdb ng chăaubp n trâwxcq u. Bàacmk ta mớibzv i tậmdzf p hợuvzr p hơruwn n ba trăaubp m trẻagzr chăaubp n trâwxcq u vớibzv i hai nghìcglv n trâwxcq u lạzyxy i, rồnirt i lậmdzf p thàacmk nh hiệwnbg u binh Hoa-lưbkiv . Hiệwnbg u binh nàacmk y lợuvzr i hạzyxy i hơruwn n hổzyxy , báemqw o nhiềcyqm u. Chúmryr ng buộowep c dao vàacmk o sừthdb ng, buộowep c giáemqw o vàacmk o lưbkiv ng trâwxcq u, rồnirt i dàacmk n trậmdzf n, tiếcvgx n lui uyểvkkb n chuyểvkkb n vômryr cùuhir ng.
Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t chửmyyw i thềcyqm :
– Tổzyxy bàacmk bọbkiv n Giao-chỉherj thựnhyw c xảpvsg o quyệwnbg t. Mộowep t mặherj t chúmryr ng sai sứcyqm sang tạzyxy tộowep i, mộowep t mặherj t chúmryr ng vẫmyyw n tiếcvgx n binh. Thìcglv ra cáemqw i việwnbg c sai sứcyqm sang tạzyxy tộowep i chỉherj làacmk mộowep t đpyjb òubcz n khiếcvgx n hoàacmk ng thưbkiv ợuvzr ng khômryr ng gửmyyw i việwnbg n quâwxcq n cho ta. Làacmk m sao bâwxcq y giờvand ?
Ôwvpb n Cảpvsg o tiếcvgx p:
– Chưbkiv a hếcvgx t đpyjb âwxcq u! Ngàacmk y mùuhir ng ba tháemqw ng hai, triềcyqm u đpyjb ìcglv nh đpyjb ưbkiv ợuvzr c tin tổzyxy ng đpyjb àacmk n pháemqw i Liêdbxo u-Đzyfg ômryr ng bịpowf mộowep t bọbkiv n lạzyxy mặherj t đpyjb áemqw nh pháemqw hômryr m rằpvsg m tháemqw ng giêdbxo ng. Chúmryr ng thiêdbxo u rụcyqm i năaubp m trăaubp m nóulnk c gia, đpyjb ốlywm t bàacmk i vịpowf mộowep t trăaubp m linh bẩmxta y liệwnbg t tổzyxy pháemqw i nàacmk y, giếcvgx t hếcvgx t nhữmnvj ng đpyjb ệwnbg tửmyyw hiệwnbg n diệwnbg n. Chúmryr ng còubcz n tàacmk n nhẫmyyw n giếcvgx t hếcvgx t bốlywm mẹpyjb , vợuvzr con, anh em, tômryr i tớibzv , trâwxcq u bòubcz , chóulnk mèwvpb o, gàacmk vịpowf t củmxta a Liêdbxo u-Đzyfg ômryr ng tam ma. Nếcvgx u chúmryr ng ta hiệwnbg n diệwnbg n thìcglv biếcvgx t ngay bọbkiv n Giao-chỉherj ra tay. Nhưbkiv ng quan quâwxcq n đpyjb ịpowf a phưbkiv ơruwn ng vốlywm n thùuhir ghécyqm t đpyjb ệwnbg tửmyyw pháemqw i nàacmk y, nêdbxo n khi thấuhir y pháemqw i nàacmk y bịpowf tuyệwnbg t diệwnbg t, thìcglv mừthdb ng hớibzv n hởnuoj , rồnirt i dâwxcq ng biểvkkb u vềcyqm triềcyqm u tâwxcq u rằpvsg ng chúmryr ng bịpowf cưbkiv ớibzv p giếcvgx t chếcvgx t. Triềcyqm u đpyjb ìcglv nh tin làacmk thựnhyw c.
Tu Kỷydfe cưbkiv ờvand i nhạzyxy t:
– Giếcvgx t tàacmk n nhẫmyyw n nhưbkiv vậmdzf y, trêdbxo n thếcvgx gian e chỉherj cóulnk mìcglv nh Mộowep c-tồnirt n hòubcz a thưbkiv ợuvzr ng màacmk thômryr i. Đzyfg iềcyqm u nàacmk y cũvzmv ng tạzyxy i Liêdbxo u-Đzyfg ômryr ng tam ma huêdbxo nh hoang đpyjb óulnk ng cũvzmv i hăaubp m bắcvgx t Minh-Khômryr ng, Đzyfg ạzyxy o-Hạzyxy nh, Lêdbxo Văaubp n, Mộowep c-tồnirt n, Viêdbxo n-Chiếcvgx u đpyjb óulnk ng cũvzmv i giảpvsg i vềcyqm kinh màacmk ra. Nghe nóulnk i trậmdzf n đpyjb áemqw nh đpyjb êdbxo m 21 tháemqw ng giêdbxo ng, Tam-ma bịpowf Mộowep c-tồnirt n bắcvgx t đpyjb óulnk ng cũvzmv i giảpvsg i giao cho Kinh-Nam vưbkiv ơruwn ng. Hơruwn n trăaubp m đpyjb ệwnbg tửmyyw cũvzmv ng bịpowf bắcvgx t mộowep t lúmryr c. Khômryr ng biếcvgx t hiệwnbg n giờvand tìcglv nh trạzyxy ng chúmryr ng ra sao?
Y hỏcyfd i Triệwnbg u Tiếcvgx t:
– Nghe nóulnk i, trậmdzf n đpyjb áemqw nh đpyjb êdbxo m 21 sang ngàacmk y 22 vừthdb a qua, Hoa-sơruwn n tứcyqm lãyqvm o bịpowf Mộowep c-tồnirt n, Viêdbxo n-Chiếcvgx u, Phụcyqm -Quốlywm c, Bảpvsg o-Dâwxcq n đpyjb áemqw nh trọbkiv ng thưbkiv ơruwn ng, mêdbxo man, rồnirt i bắcvgx t sốlywm ng. Nay khômryr ng biếcvgx t tìcglv nh trạzyxy ng ra sao?
Kểvkkb vềcyqm vai vếcvgx trong pháemqw i Hoa-sơruwn n thìcglv Triệwnbg u Tiếcvgx t, Khúmryr c-Chẩmxta n, cômryr ng chúmryr a Huệwnbg -Nhu đpyjb ềcyqm u ngang vai vớibzv i Hoa-sơruwn n tứcyqm lãyqvm o. Y đpyjb áemqw p:
– Bốlywm n vịpowf sưbkiv đpyjb ệwnbg đpyjb ềcyqm u bịpowf Mộowep c-tồnirt n, Viêdbxo n-Chiếcvgx u dồnirt n thuốlywm c nhuyễagzr n câwxcq n vàacmk o Tam-tiêdbxo u kinh, cho nêdbxo n vẫmyyw n còubcz n mêdbxo man. Tômryr i đpyjb ãyqvm sai ngưbkiv ờvand i báemqw o vớibzv i cômryr ng chúmryr a Huệwnbg -Nhu, đpyjb ểvkkb ngưbkiv ờvand i vậmdzf n đpyjb ộowep ng vớibzv i Kinh-Nam vưbkiv ơruwn ng xin thuốlywm c giảpvsg i củmxta a Mộowep c-tồnirt n hòubcz a thưbkiv ợuvzr ng. Khômryr ng ngờvand gãyqvm thầyixx y chùuhir a ăaubp n thịpowf t chóulnk nàacmk y khômryr ng coi Kinh-Nam vưbkiv ơruwn ng ra gìcglv cảpvsg . Y nóulnk i, đpyjb ợuvzr i sau khi hếcvgx t chiếcvgx n tranh, y sẽrmbr cho thuốlywm c giảpvsg i.
Ôwvpb n Cảpvsg o tiếcvgx p:
– Hômryr m qua, bọbkiv n Giao-chỉherj từthdb bêdbxo n kia sômryr ng bắcvgx c loa gọbkiv i sang, báemqw o cho ta biếcvgx t, láemqw t nữmnvj a chúmryr ng sẽrmbr xửmyyw tửmyyw bọbkiv n Việwnbg t theo ta bịpowf bắcvgx t vàacmk xửmyyw mộowep t sốlywm tưbkiv ớibzv ng sĩgtbl ta giếcvgx t hạzyxy i dâwxcq n củmxta a chúmryr ng. Vìcglv vậmdzf y Nguyêdbxo n-soáemqw i cho mờvand i chưbkiv vịpowf đpyjb ếcvgx n hộowep i đpyjb ểvkkb cho biếcvgx t ýicaq kiếcvgx n.
Khúmryr c Chẩmxta n đpyjb ềcyqm nghịpowf :
– Bọbkiv n Việwnbg t xửmyyw bọbkiv n Việwnbg t làacmk việwnbg c củmxta a chúmryr ng vớibzv i nhau, ta chẳbruj ng nêdbxo n quan tâwxcq m. Tuy nhiêdbxo n chúmryr ng xửmyyw tưbkiv ớibzv ng sĩgtbl củmxta a ta, thìcglv ta khômryr ng thểvkkb ngồnirt i yêdbxo n.
Trưbkiv ơruwn ng Thếcvgx -Cựnhyw xua tay:
– Chúmryr ng xửmyyw nhữmnvj ng ngưbkiv ờvand i củmxta a ta, nhưbkiv ng nhữmnvj ng ngưbkiv ờvand i đpyjb óulnk vốlywm n tàacmk n áemqw c, vômryr pháemqw p, vômryr thiêdbxo n. Ta nêdbxo n ngồnirt i khoanh tay đpyjb ểvkkb cho chúmryr ng giếcvgx t dùuhir m, ta khỏcyfd i phảpvsg i giếcvgx t.
Đzyfg ếcvgx n đpyjb óulnk , quâwxcq n vàacmk o báemqw o:
– Trìcglv nh Nguyêdbxo n-soáemqw i, mộowep t con thuyềcyqm n củmxta a Giao-chỉherj dưbkiv ơruwn ng buồnirt m khômryr ng ngưbkiv ờvand i chèwvpb o láemqw i cậmdzf p bếcvgx n. Trêdbxo n thuyềcyqm n cóulnk nhiềcyqm u tùuhir binh. Xin Nguyêdbxo n-soáemqw i đpyjb ịpowf nh liệwnbg u.
Quáemqw ch Quỳjrew vộowep i cùuhir ng chưbkiv tưbkiv ớibzv ng ra bờvand sômryr ng xem xécyqm t tìcglv nh hìcglv nh: Trêdbxo n con thuyềcyqm n lớibzv n cóulnk ba cáemqw i cũvzmv i, trong mỗydfe i cũvzmv i giam mộowep t trong Liêdbxo u-Đzyfg ômryr ng tam ma. Ngoàacmk i ra, còubcz n hơruwn n trăaubp m đpyjb ệwnbg tửmyyw pháemqw i nàacmk y ngồnirt i xếcvgx p hàacmk ng dưbkiv ớibzv i thuyềcyqm n, cổzyxy mỗydfe i ngưbkiv ờvand i đpyjb ềcyqm u đpyjb eo mộowep t cáemqw i xưbkiv ơruwn ng đpyjb ầyixx u chóulnk . Bấuhir t giáemqw c Triệwnbg u Tiếcvgx t kêdbxo u lêdbxo n:
– Mộowep c-tồnirt n hòubcz a thưbkiv ợuvzr ng!
Quáemqw ch Quỳjrew sai y sĩgtbl xuốlywm ng thuyềcyqm n quan sáemqw t xem sao bọbkiv n nàacmk y lạzyxy i ngồnirt i im nhưbkiv vậmdzf y? Y sĩgtbl nhảpvsg y xuốlywm ng kiểvkkb m đpyjb iểvkkb m từthdb ng ngưbkiv ờvand i, rồnirt i nóulnk i vọbkiv ng lêdbxo n:
– Trìcglv nh nguyêdbxo n soáemqw i, tấuhir t cảpvsg đpyjb ềcyqm u bịpowf trúmryr ng Hoáemqw -cômryr ng đpyjb ộowep c chưbkiv ởnuoj ng củmxta a chípowf nh pháemqw i Liêdbxo u-Đzyfg ômryr ng. Còubcz n Liêdbxo u-Đzyfg ômryr ng tam ma thìcglv bịpowf dồnirt n thuốlywm c đpyjb ộowep c vàacmk o kinh mạzyxy ch khiếcvgx n mắcvgx t mùuhir , lưbkiv ỡsvee i cứcyqm ng, châwxcq n tay têdbxo liệwnbg t.
Tạzyxy i phípowf a Bắcvgx c chiếcvgx n lũvzmv y Nhưbkiv -nguyệwnbg t, thuộowep c Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t
Ngàacmk y 27 tháemqw ng hai, niêdbxo n hiệwnbg u Anh-vũvzmv Chiêdbxo u-thắcvgx ng thứcyqm nhìcglv đpyjb ờvand i vua Lýicaq Nhâwxcq n-tômryr ng bêdbxo n Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t, bêdbxo n Trung-nguyêdbxo n làacmk niêdbxo n hiệwnbg u Hy-Ninh thứcyqm mưbkiv ờvand i đpyjb ờvand i vua Thầyixx n-tômryr ng nhàacmk Tốlywm ng (Kỷydfe Tỵaubp , DL.1077).
Hômryr m qua Quáemqw ch Quỳjrew họbkiv p chưbkiv tưbkiv ớibzv ng, ban lệwnbg nh hômryr m sau vàacmk o lúmryr c nửmyyw a đpyjb êdbxo m sẽrmbr rúmryr t quâwxcq n. Chưbkiv tưbkiv ớibzv ng đpyjb ưbkiv ợuvzr c lệwnbg nh thìcglv mừthdb ng chi diếcvgx t kểvkkb . Sáemqw ng nay chưbkiv tưbkiv ớibzv ng cùuhir ng Quỳjrew vừthdb a đpyjb ịpowf nh xong kếcvgx sáemqw ch lui quâwxcq n, thìcglv mộowep t chiếcvgx n thuyềcyqm n củmxta a Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t, trêdbxo n cóulnk câwxcq y cờvand lớibzv n vớibzv i hàacmk ng chữmnvj :
« Kinh-Nam vưbkiv ơruwn ng khâwxcq m sứcyqm »,
Đzyfg ang từthdb từthdb cậmdzf p bếcvgx n Bắcvgx c-ngạzyxy n. Quâwxcq n Tốlywm ng vộowep i báemqw o cho Quáemqw ch Quỳjrew , Triệwnbg u Tiếcvgx t biếcvgx t. Hai ngưbkiv ờvand i cùuhir ng chưbkiv tưbkiv ớibzv ng kécyqm o nhau ra bờvand sômryr ng đpyjb óulnk n.
Bốlywm n sứcyqm giảpvsg làacmk ba thếcvgx tửmyyw Vịpowf -Hoàacmk ng, Thiêdbxo n-Trưbkiv ờvand ng, Linh-Cơruwn vàacmk quậmdzf n chúmryr a Minh-Thúmryr y.
Lễagzr nghi tấuhir t.
Thếcvgx tửmyyw Vịpowf -Hoàacmk ng cung tay:
– Thưbkiv a Nguyêdbxo n-soáemqw i, khômryr ng hiểvkkb u sao Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t biếcvgx t rằpvsg ng đpyjb êdbxo m nay nguyêdbxo n soáemqw i cùuhir ng chưbkiv tưbkiv ớibzv ng rúmryr t quâwxcq n vềcyqm , nêdbxo n họbkiv chuẩmxta n bịpowf truy kípowf ch, cùuhir ng phụcyqm c binh đpyjb áemqw nh tiêdbxo u diệwnbg t toàacmk n quâwxcq n.
Quáemqw ch Quỳjrew kinh hãyqvm i đpyjb ếcvgx n lạzyxy nh ngưbkiv ờvand i, vìcglv lệwnbg nh rúmryr t quâwxcq n y mớibzv i chỉherj báemqw o cho cáemqw c tưbkiv ớibzv ng. Đzyfg ợuvzr i đpyjb êdbxo m đpyjb ếcvgx n mớibzv i truyềcyqm n cho quâwxcq n âwxcq m thầyixx m lêdbxo n đpyjb ưbkiv ờvand ng, thếcvgx màacmk sao Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t lạzyxy i biếcvgx t đpyjb ưbkiv ợuvzr c?
Vịpowf -Hoàacmk ng tiếcvgx p:
– Nguyêdbxo n-soáemqw i Lýicaq Thưbkiv ờvand ng-Kiệwnbg t đpyjb ãyqvm chuẩmxta n bịpowf sẵeltq n: Đzyfg úmryr ng giờvand Týicaq đpyjb êdbxo m nay, khi quâwxcq n ta bắcvgx t đpyjb ầyixx u rúmryr t, thìcglv cũvzmv ng làacmk lúmryr c U-bon vưbkiv ơruwn ng Lêdbxo Văaubp n mang hiệwnbg u Thầyixx n-đpyjb iệwnbg n, Long-dựnhyw c tiếcvgx n vềcyqm đpyjb âwxcq y đpyjb áemqw nh écyqm p bêdbxo n tráemqw i. Phòubcz mãyqvm Thâwxcq n Thiệwnbg u-Tháemqw i, vua bàacmk Bìcglv nh-Dưbkiv ơruwn ng mang hiệwnbg u Phùuhir -đpyjb ổzyxy ng, Hoa-lưbkiv tiếcvgx n vềcyqm đpyjb áemqw nh vàacmk o phípowf a phảpvsg i. Trong trưbkiv ờvand ng hợuvzr p đpyjb óulnk , quâwxcq n ta tấuhir t ùuhir n ùuhir n bỏcyfd chạzyxy y. Khi ta chạzyxy y vềcyqm đpyjb ếcvgx n Chi-lăaubp ng, thìcglv đpyjb ômryr thốlywm ng Lýicaq Tam, Mai Tam sẽrmbr đpyjb ổzyxy phụcyqm c binh ra đpyjb áemqw nh cắcvgx t vàacmk o khúmryr c giữmnvj a. Khúmryr c đpyjb ầyixx u chạzyxy y vềcyqm tớibzv i Quyếcvgx t-lýicaq lạzyxy i bịpowf cộowep ng chúmryr a Cômryr i-sơruwn n Trầyixx n Thanh-Nguyêdbxo n vớibzv i phòubcz mãyqvm Tômryr n Mạzyxy nh phụcyqm c binh đpyjb áemqw nh cắcvgx t nửmyyw a sau. Rúmryr t cuộowep c chỉherj còubcz n tiềcyqm n quâwxcq n. Tiềcyqm n quâwxcq n vềcyqm đpyjb ếcvgx n biêdbxo n giớibzv i lạzyxy i bịpowf cômryr ng chúmryr a Thiêdbxo n-Thàacmk nh vớibzv i phòubcz mãyqvm Thâwxcq n Cảpvsg nh-Long bao vâwxcq y tiêdbxo u diệwnbg t.
Quáemqw ch Quỳjrew vớibzv i chưbkiv tưbkiv ớibzv ng pháemqw t run.
Vịpowf -Hoàacmk ng tiếcvgx p:
– Vưbkiv ơruwn ng mẫmyyw u thưbkiv ơruwn ng cho chưbkiv tưbkiv ớibzv ng, chưbkiv quâwxcq n, ra đpyjb i trăaubp m vạzyxy n, màacmk bâwxcq y giờvand vềcyqm khômryr ng còubcz n quáemqw mưbkiv ờvand i vạzyxy n, lạzyxy i sắcvgx p bịpowf giếcvgx t hếcvgx t. Ngưbkiv ờvand i năaubp n nỉherj xin phụcyqm vưbkiv ơruwn ng ra tay tếcvgx đpyjb ộowep cứcyqm u chưbkiv tưbkiv ớibzv ng vớibzv i đpyjb oàacmk n quâwxcq n sốlywm ng sóulnk t nàacmk y. Phụcyqm vưbkiv ơruwn ng đpyjb ãyqvm yếcvgx t kiếcvgx n Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u, đpyjb iềcyqm u đpyjb ìcglv nh việwnbg c nàacmk y. Tháemqw i-hậmdzf u đpyjb ồnirt ng ýicaq khômryr ng cho truy kípowf ch, phụcyqm c binh đpyjb áemqw nh chưbkiv tưbkiv ớibzv ng nữmnvj a. Phụcyqm vưbkiv ơruwn ng sợuvzr rằpvsg ng trong khi chưbkiv tưbkiv ớibzv ng rúmryr t quâwxcq n, cóulnk thểvkkb gặherj p quâwxcq n Việwnbg t, rồnirt i ngộowep nhậmdzf n chăaubp ng. Nêdbxo n ngưbkiv ờvand i sai anh em chúmryr ng tômryr i đpyjb ếcvgx n đpyjb âwxcq y dẫmyyw n chưbkiv tưbkiv ớibzv ng rúmryr t quâwxcq n.
Vịpowf -Hoàacmk ng chỉherj Linh-Cơruwn vớibzv i Minh-Thúmryr y:
– Hai em tômryr i đpyjb i vớibzv i tiềcyqm n quâwxcq n. Còubcz n tômryr i vớibzv i Thiêdbxo n-Trưbkiv ờvand ng đpyjb i vớibzv i hậmdzf u quâwxcq n. Thômryr i, bâwxcq y giờvand chưbkiv vịpowf cóulnk thểvkkb ban lệwnbg nh cho chưbkiv quâwxcq n nhổzyxy trạzyxy i rúmryr t quâwxcq n thưbkiv thảpvsg , màacmk khômryr ng sợuvzr truy binh.
Quáemqw ch Quỳjrew mừthdb ng chi siếcvgx t kểvkkb , y ra lệwnbg nh cho Đzyfg àacmk o Bậmdzf t, Khúmryr c Chẩmxta n đpyjb i đpyjb oạzyxy n hậmdzf u; Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, Tu Kỷydfe dẫmyyw n đpyjb ầyixx u. Còubcz n lạzyxy i y vớibzv i chưbkiv tưbkiv ớibzv ng đpyjb i theo trung quâwxcq n.
Quâwxcq n sĩgtbl ồnirt n àacmk o nhổzyxy trạzyxy i, xe, ngựnhyw a nốlywm i đpyjb uômryr i nhau lêdbxo n đpyjb ưbkiv ờvand ng. Đzyfg oàacmk n quâwxcq n củmxta a Tu Kỷydfe , Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t vưbkiv ợuvzr t qua Chi-lăaubp ng yêdbxo n tĩgtbl nh. Khi vừthdb a tớibzv i Quyếcvgx t-lýicaq thìcglv cóulnk ba tiếcvgx ng Lômryr i-tiễagzr n nổzyxy trêdbxo n khômryr ng, rồnirt i trốlywm ng thúmryr c vang dộowep i, quâwxcq n reo, ngựnhyw a hípowf , cờvand xípowf dựnhyw ng lêdbxo n rợuvzr p trờvand i. Quâwxcq n Việwnbg t gưbkiv ơruwn m giáemqw o sáemqw ng ngờvand i dàacmk n dàacmk i theo sưbkiv ờvand n númryr i. Tu Kỷydfe , Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t thấuhir y mìcglv nh lọbkiv t vàacmk o trậmdzf n phụcyqm c binh thìcglv kinh hãyqvm i đpyjb ếcvgx n rụcyqm ng rờvand i châwxcq n tay. Tuy vậmdzf y y cũvzmv ng ra lệwnbg nh cho quâwxcq n chuẩmxta n bịpowf chiếcvgx n đpyjb ấuhir u.
Ba tiếcvgx ng Lômryr i-tiễagzr n nữmnvj a nổzyxy trêdbxo n trờvand i. Tiếcvgx ng quâwxcq n reo, tiếcvgx ng tốlywm ng thúmryr c im bặherj t, rồnirt i từthdb trong sưbkiv ờvand n númryr i đpyjb ômryr i nam nữmnvj cỡsvee i ngựnhyw a tiếcvgx n ra. Tu Kỷydfe nhậmdzf n đpyjb ưbkiv ợuvzr c nữmnvj làacmk Cômryr i-sơruwn n cômryr ng chúmryr a Trầyixx n Thanh-Nguyêdbxo n vớibzv i chồnirt ng làacmk phòubcz mãyqvm Tômryr n Mạzyxy nh. Cômryr i-sơruwn n cômryr ng chúmryr a quáemqw t lớibzv n:
– Tu Kỷydfe , Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, mau xuốlywm ng ngựnhyw a đpyjb ầyixx u hàacmk ng. Bằpvsg ng khômryr ng ta ra lệwnbg nh buômryr ng têdbxo n, thìcglv cáemqw c ngưbkiv ờvand i sẽrmbr bịpowf têdbxo n ghim vàacmk o mìcglv nh nhưbkiv con nhípowf m ngay.
Đzyfg ộowep i quâwxcq n Tốlywm ng đpyjb i đpyjb ầyixx u nàacmk y toàacmk n làacmk bệwnbg nh binh đpyjb ang bịpowf sốlywm t récyqm t hàacmk nh, ngưbkiv ờvand i hếcvgx t lựnhyw c, châwxcq n bưbkiv ớibzv c khômryr ng nổzyxy i, bâwxcq y giờvand bịpowf trúmryr ng phụcyqm c binh, họbkiv chỉherj còubcz n cóulnk nưbkiv ớibzv c quỳjrew gốlywm i xin hàacmk ng. Ngưbkiv ờvand i ngưbkiv ờvand i nhìcglv n nhau, châwxcq n tay run rẩmxta y.
Thếcvgx tửmyyw Linh-Cơruwn , vớibzv i quậmdzf n chúmryr a Minh-Thúmryr y vộowep i vọbkiv t ngựnhyw a lêdbxo n. Hai ngưbkiv ờvand i cung tay:
– Đzyfg iệwnbg t nhi xin tham kiếcvgx n cômryr mẫmyyw u.
Cômryr ng chúmryr a Cômryr i-sơruwn n hỏcyfd i:
– Linh-Cơruwn , Minh-Thúmryr y! Hai con đpyjb i đpyjb âwxcq u đpyjb âwxcq y?
Minh-Thúmryr y đpyjb áemqw p:
– Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u ban chỉherj rằpvsg ng, Tốlywm ng-Việwnbg t đpyjb ãyqvm hòubcz a, Việwnbg t phảpvsg i mởnuoj đpyjb ưbkiv ờvand ng cho Tốlywm ng rúmryr t quâwxcq n. Vìcglv vậmdzf y phụcyqm vưbkiv ơruwn ng sai chúmryr ng cháemqw u dẫmyyw n đpyjb ầyixx u đpyjb oàacmk n quâwxcq n nàacmk y, đpyjb ểvkkb thưbkiv a rõhvrk vớibzv i cômryr .
– Thếcvgx thìcglv đpyjb ưbkiv ợuvzr c!
Cômryr ng chúmryr a cầyixx m cờvand phấuhir t mộowep t cáemqw i, quâwxcq n Việwnbg t rẽrmbr ra làacmk m hai, mởnuoj đpyjb ưbkiv ờvand ng cho bọbkiv n Yêdbxo n Đzyfg ạzyxy t, Tu Kỷydfe dẫmyyw n quâwxcq n đpyjb i.
Đzyfg ấuhir y làacmk tiềcyqm n quâwxcq n, còubcz n đpyjb ộowep i hậmdzf u quâwxcq n, trạzyxy i vừthdb a nhổzyxy xong, sắcvgx p lêdbxo n đpyjb ưbkiv ờvand ng thìcglv trốlywm ng thúmryr c vang đpyjb ộowep i, quâwxcq n reo, ngựnhyw a hípowf , trâwxcq u rốlywm ng rung chuyểvkkb n trờvand i đpyjb ấuhir t từthdb xa vọbkiv ng lạzyxy i. Tháemqw m mãyqvm báemqw o vớibzv i Đzyfg àacmk o Bậmdzf t, Khúmryr c-Chẩmxta n:
– Cóulnk mộowep t đpyjb oàacmk n kịpowf mãyqvm đpyjb ômryr ng đpyjb ếcvgx n năaubp m nghìcglv n ngựnhyw a, hai nghìcglv n trâwxcq u, thếcvgx mạzyxy nh nghiêdbxo ng trờvand i lệwnbg ch đpyjb ấuhir t đpyjb ang tiếcvgx n vềcyqm đpyjb âwxcq y.
Quâwxcq n Tốlywm ng kinh hoàacmk ng đpyjb ịpowf nh bỏcyfd chạzyxy y. Đzyfg àacmk o Bậmdzf t cầyixx m gưbkiv ơruwn m quáemqw t:
– Ai rờvand i hàacmk ng ngũvzmv ta chécyqm m liềcyqm n.
Láemqw t sau Vũvzmv -kịpowf đpyjb ạzyxy i tưbkiv ớibzv ng quâwxcq n Hàacmk Mai-Việwnbg t dẫmyyw n đpyjb ầyixx u mộowep t đpyjb oàacmk n kịpowf mãyqvm , phípowf a sau làacmk Hổzyxy -đpyjb óulnk i, Báemqw o-mậmdzf p, Gấuhir u-lùuhir n dẫmyyw n đpyjb ầyixx u đpyjb ạzyxy o binh Hoa-lưbkiv rầyixx m rậmdzf p tiếcvgx n tớibzv i. Ba ngưbkiv ờvand i khômryr ng mặherj c giáemqw p trụcyqm , màacmk mặherj c quầyixx n áemqw o nâwxcq u chípowf t khăaubp n nhưbkiv nômryr ng dâwxcq n.
Đzyfg àacmk o Bậmdzf t hỏcyfd i:
– Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u đpyjb ãyqvm hứcyqm a khômryr ng truy kípowf ch bọbkiv n ta, hàacmk cớibzv cáemqw c ngưbkiv ờvand i lạzyxy i đpyjb em kịpowf binh, kịpowf ngưbkiv u đpyjb uổzyxy i theo. Đzyfg ạzyxy o lýicaq ởnuoj chỗydfe nàacmk o?
Hổzyxy -đpyjb óulnk i xòubcz e hai tay ra, tỏcyfd rằpvsg ng mìcglv nh khômryr ng mang vũvzmv khípowf :
– Đzyfg àacmk o tưbkiv ớibzv ng quâwxcq n lầyixx m rồnirt i! Tháemqw i-hậmdzf u đpyjb ãyqvm ban chỉherj , thìcglv dùuhir cho chúmryr ng tômryr i cóulnk nghìcglv n cáemqw i đpyjb ầyixx u cũvzmv ng khômryr ng dáemqw m vi phạzyxy m. Chúmryr ng tômryr i nghĩgtbl trưbkiv ớibzv c đpyjb âwxcq y vìcglv cáemqw i ngu củmxta a Vưbkiv ơruwn ng An-Thạzyxy ch, màacmk cáemqw c vịpowf vớibzv i chúmryr ng tômryr i phảpvsg i chécyqm m giếcvgx t nhau. Nay Tốlywm ng Thiêdbxo n-tửmyyw đpyjb ãyqvm hiểvkkb u ra, ban chỉherj cho cáemqw c vịpowf rúmryr t lui, chúmryr ng tômryr i tớibzv i đpyjb âwxcq y mờvand i cáemqw c vịpowf uốlywm ng chung rưbkiv ợuvzr u tạzyxy m biệwnbg t cùuhir ng kếcvgx t thâwxcq n đpyjb ấuhir y chứcyqm !
Nóulnk i rồnirt i nóulnk gâwxcq n cổzyxy lêdbxo n kêdbxo u mấuhir y tiếcvgx ng « Nghécyqm e..écyqm e ơruwn i! ». Năaubp m con trâwxcq u kécyqm o xe, rờvand i hàacmk ng ngũvzmv từthdb từthdb tiếcvgx n tớibzv i. Trêdbxo n xe chởnuoj nàacmk o trâwxcq u thui, lợuvzr n quay, gàacmk luộowep c, giòubcz chảpvsg vớibzv i mấuhir y chụcyqm c hũvzmv rưbkiv ợuvzr u. Hàacmk Mai-Việwnbg t sai bầyixx y thựnhyw c phẩmxta m, rưbkiv ợuvzr u ra, rồnirt i cùuhir ng bọbkiv n Hổzyxy -đpyjb óulnk i, Báemqw o-mậmdzf p, Gấuhir u-lùuhir n thâwxcq n róulnk t rưbkiv ợuvzr u, cắcvgx t thịpowf t mờvand i Đzyfg àacmk o Bậmdzf t, Khúmryr c Chẩmxta n binh tưbkiv ớibzv ng hậmdzf u đpyjb ộowep i ăaubp n uốlywm ng.
Ăyixx n no uốlywm ng say xong, Đzyfg àacmk o, Khúmryr c cho quâwxcq n lêdbxo n đpyjb ưbkiv ờvand ng. Hàacmk Mai-Việwnbg t, vớibzv i bọbkiv n tưbkiv ớibzv ng trâwxcq u cỡsvee i ngựnhyw a, cỡsvee i trâwxcq u cùuhir ng tiếcvgx n bưbkiv ớibzv c. Ngưbkiv ờvand i khômryr ng hiểvkkb u sựnhyw việwnbg c, cứcyqm tưbkiv ởnuoj ng đpyjb oàacmk n quâwxcq n củmxta a Đzyfg àacmk o, Khúmryr c vớibzv i hiệwnbg u Phùuhir -đpyjb ổzyxy ng, Hoa-lưbkiv làacmk mộowep t!
Trong khi đpyjb i, Đzyfg àacmk o bậmdzf t chửmyyw i thầyixx m:
– Bọbkiv n Giao-chỉherj thựnhyw c làacmk xỏcyfd láemqw . Rõhvrk ràacmk ng chúmryr ng đpyjb em kịpowf mãyqvm , kịpowf ngưbkiv u dọbkiv a ta, theo sáemqw t ta làacmk m cho quâwxcq n ta pháemqw t run, màacmk chúmryr ng lạzyxy i làacmk m ra vẻagzr tửmyyw tếcvgx ! Đzyfg ểvkkb u thựnhyw c, màacmk cũvzmv ng đpyjb áemqw ng nểvkkb thựnhyw c.
Lạzyxy i nóulnk i trung quâwxcq n củmxta a Quáemqw ch Quỳjrew vớibzv i chưbkiv tưbkiv ớibzv ng đpyjb ãyqvm rúmryr t vềcyqm tớibzv i Chi-lăaubp ng. Quâwxcq n đpyjb ang nốlywm i đpyjb uômryr i nhau đpyjb i vàacmk o khúmryr c đpyjb ưbkiv ờvand ng hẹpyjb p. Thìcglv nh lìcglv nh ba tiếcvgx ng vi vu rípowf t trêdbxo n khômryr ng, chưbkiv tưbkiv ớibzv ng Tốlywm ng bếcvgx t rằpvsg ng đpyjb óulnk làacmk tiếcvgx ng rípowf t củmxta a Lômryr i-tiễagzr n, bấuhir t giáemqw c ngưbkiv ờvand i ngưbkiv ờvand i nhìcglv n nhau, nhưbkiv cùuhir ng nóulnk i vớibzv i nhau:
– Bọbkiv n Việwnbg t phụcyqm c binh ởnuoj đpyjb âwxcq y, thìcglv e chúmryr ng ta khóulnk màacmk toàacmk n thâwxcq y!
Đzyfg ếcvgx n đpyjb óulnk ba tiếcvgx ng nổzyxy rung chuyểvkkb n trờvand i đpyjb ấuhir t, rồnirt i trốlywm ng thúmryr c vang lừthdb ng, quâwxcq n reo dậmdzf y đpyjb ấuhir t. Từthdb hai bêdbxo n rừthdb ng cờvand xípowf kécyqm o lêdbxo n bay phấuhir t phớibzv i, quâwxcq n Việwnbg t dàacmk n khắcvgx p cáemqw c hốlywm c đpyjb áemqw , gưbkiv ơruwn m đpyjb ao sáemqw ng ngờvand i. Quáemqw ch Quỳjrew ra lệwnbg nh cho quâwxcq n chuẩmxta n bịpowf giao chiếcvgx n, thìcglv từthdb trong rừthdb ng, mộowep t đpyjb ômryr i trai gáemqw i cỡsvee i ngựnhyw a tiếcvgx n ra. Hai ngưbkiv ờvand i tuổzyxy i khoảpvsg ng trêdbxo n dưbkiv ớibzv i hai mưbkiv ơruwn i. Trai thìcglv phong lưbkiv u tiêdbxo u sáemqw i, gáemqw i thìcglv đpyjb ẹpyjb p sắcvgx c nưbkiv ớibzv c, hưbkiv ơruwn ng trờvand i. Phípowf a sau đpyjb ômryr i trai gáemqw i cóulnk đpyjb ộowep i hơruwn n trăaubp m nam nữmnvj tấuhir u đpyjb ủmxta thứcyqm âwxcq m nhạzyxy c, màacmk lạzyxy i làacmk nhạzyxy c chiếcvgx n thắcvgx ng củmxta a Háemqw n Cao-tổzyxy xưbkiv a. Sau đpyjb ộowep i nhạzyxy c tớibzv i mưbkiv ờvand i xe do trâwxcq u kécyqm o, trêdbxo n chởnuoj trâwxcq u thui, lợuvzr n quay, gàacmk luộowep c, giòubcz chảpvsg .
Nam cung tay nóulnk i lớibzv n:
– Cóulnk Quáemqw ch đpyjb ạzyxy i nguyêdbxo n soáemqw i củmxta a Thiêdbxo n-triềcyqm u đpyjb óulnk chăaubp ng?
Quáemqw ch Quỳjrew vọbkiv t ngựnhyw a tớibzv i trưbkiv ớibzv c:
– Ta làacmk Quáemqw ch nguyêdbxo n soáemqw i đpyjb âwxcq y? Ngưbkiv ờvand i làacmk ai?
Cặherj p trai gáemqw i vộowep i xuốlywm ng ngựnhyw a chắcvgx p tay hàacmk nh lễagzr :
– Tiểvkkb u nhâwxcq n làacmk đpyjb ômryr thốlywm ng Lýicaq Tam cùuhir ng vợuvzr làacmk Mai Tam thốlywm ng lĩgtbl nh hiệwnbg u Thiêdbxo n-tửmyyw binh Quảpvsg ng-vũvzmv , tuâwxcq n chỉherj Linh-Nhâwxcq n hoàacmk ng tháemqw i hậmdzf u đpyjb em rưbkiv ợuvzr u thịpowf t chờvand tiễagzr n Nguyêdbxo n-soáemqw i cùuhir ng chưbkiv vịpowf tưbkiv ớibzv ng quâwxcq n đpyjb ăaubp c thắcvgx ng hồnirt i triềcyqm u. Tháemqw i-hậmdzf u tuyêdbxo n chỉherj rằpvsg ng: Giữmnvj a chưbkiv tưbkiv ớibzv ng, chưbkiv quâwxcq n Tốlywm ng-Việwnbg t khômryr ng hềcyqm thùuhir oáemqw n nhau. Chẳbruj ng qua vìcglv Tốlywm ng Thiêdbxo n-tửmyyw nghe têdbxo n hủmxta nho Vưbkiv ơruwn ng An-Thạzyxy ch, màacmk cảpvsg hai bêdbxo n cùuhir ng cóulnk kẻagzr chếcvgx t, ngưbkiv ờvand i bịpowf thưbkiv ơruwn ng. Nay Nguyêdbxo n-soáemqw i hồnirt i triềcyqm u, chúmryr ng tômryr i phảpvsg i đpyjb em rưbkiv ợuvzr u thịpowf t tiễagzr n đpyjb ưbkiv a đpyjb ểvkkb kếcvgx t thâwxcq m tìcglv nh.
Quáemqw ch Quỳjrew biếcvgx t đpyjb âwxcq y làacmk đpyjb òubcz n hùuhir dọbkiv a củmxta a Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t vớibzv i y: Nếcvgx u ta phụcyqm c binh ởnuoj chỗydfe nàacmk y, thìcglv cáemqw c ngưbkiv ờvand i khômryr ng còubcz mộowep t mạzyxy ng. Mặherj t kháemqw c, lạzyxy i vuốlywm t mặherj t cho việwnbg c túmryr t quâwxcq n.
Quỳjrew vớibzv i chưbkiv tưbkiv ớibzv ng, quâwxcq n uốlywm ng rưbkiv ợuvzr u, ăaubp n thịpowf t rồnirt i lêdbxo n đpyjb ưbkiv ờvand ng. Lýicaq Tam, Mai-Tam cúmryr i đpyjb ầyixx u chàacmk o, đpyjb ộowep i nhạzyxy c lạzyxy i đpyjb áemqw nh bảpvsg n chiếcvgx n thắcvgx ng đpyjb ờvand i Háemqw n Cao-tổzyxy .
Rờvand i Chi-lăaubp ng, ra khỏcyfd i vùuhir ng phụcyqm c binh củmxta a hiệwnbg u Quảpvsg ng-vũvzmv , Quáemqw ch Quỳjrew vớibzv i chưbkiv tưbkiv ớibzv ng thởnuoj phàacmk o mộowep t cáemqw i, ngưbkiv ờvand i ngưbkiv ờvand i tựnhyw nóulnk i vớibzv i mìcglv nh: Thoáemqw t chếcvgx t!
Quỳjrew đpyjb i mộowep t quãyqvm ng nữmnvj a, thìcglv gặherj p mấuhir y viêdbxo n đpyjb ômryr thốlywm ng cóulnk nhiệwnbg m vụcyqm trấuhir n đpyjb óulnk ng ởnuoj cáemqw c trang đpyjb ộowep ng mớibzv i chiếcvgx m đpyjb ưbkiv ợuvzr c; mặherj t têdbxo n nàacmk o cũvzmv ng hơruwn hảpvsg i tỏcyfd ra kinh sợuvzr cùuhir ng cựnhyw c. Quáemqw ch Quỳjrew hỏcyfd i:
– Việwnbg c gìcglv đpyjb ãyqvm xẩmxta y ra?
Mộowep t viêdbxo n đpyjb ômryr thốlywm ng đpyjb áemqw p:
– Trìcglv nh nguyêdbxo n soáemqw i, Thâwxcq n Cảpvsg nh-Long vớibzv i vợuvzr làacmk Thiêdbxo n-Thàacmk nh đpyjb em quâwxcq n đpyjb áemqw nh chiếcvgx m lạzyxy i tấuhir t cảpvsg cáemqw c trang đpyjb ộowep ng củmxta a Đzyfg ạzyxy i-Việwnbg t, kểvkkb cảpvsg trang đpyjb ộowep ng củmxta a ta, màacmk bọbkiv n đpyjb ộowep ng chủmxta dâwxcq ng cho triềcyqm u đpyjb ìcglv nh.
Triệwnbg u Tiếcvgx t chửmyyw i tụcyqm c:
– Tổzyxy bàacmk nóulnk ! Bềcyqm ngoàacmk i nóulnk tổzyxy chứcyqm c tiễagzr n đpyjb ưbkiv a đpyjb ểvkkb dọbkiv a mìcglv nh, làacmk m nhưbkiv làacmk lễagzr phécyqm p vớibzv i Thiêdbxo n-triềcyqm u, sựnhyw thựnhyw c chúmryr ng lạzyxy i dùuhir ng sứcyqm c mạzyxy nh táemqw i chiếcvgx m đpyjb ấuhir t. Bâwxcq y giờvand ta nhưbkiv cáemqw nằpvsg m trêdbxo n thớibzv t thìcglv mong gìcglv giữmnvj nổzyxy i mấuhir y trang đpyjb ộowep ng?
Đzyfg âwxcq u đpyjb óulnk từthdb trong rừthdb ng tiếcvgx ng loa hưbkiv ớibzv ng vàacmk o quâwxcq n Tốlywm ng đpyjb ọbkiv c Thiêdbxo n-thưbkiv :
Nam-quốlywm c sơruwn n hàacmk , Nam đpyjb ếcvgx cưbkiv ,
Tiệwnbg t nhiêdbxo n đpyjb ịpowf nh phậmdzf n tạzyxy i Thiêdbxo n-thưbkiv .
Nhưbkiv hàacmk nghịpowf ch lỗydfe lai xâwxcq m phạzyxy m,
Nhữmnvj đpyjb ẳbruj ng hàacmk nh khan thủmxta bạzyxy i hưbkiv ?
Ngà
Triề
Lễ
Quan Đ
Ô
– Tí
Ô
– Đ
Quố
– Khi mộ
Nguyê
– Thư
– Bâ
Vua bà
– Tấ
– Đ
Linh-Nhâ
Đ
– Tâ
Ô
«...Từ
Linh-Nhâ
– Kí
Trong đ
– Yê
Cử
– Trư
Thư
– Tâ
– Nguyê
– Phư
– Nguyê
– Hiệ
Chư
– Phư
Cá
– Phư
Cá
Ghi chú
Trong suố
Hồ
Muỗ
Mộ
Linh-Nhâ
– Xin cá
Cá
– Trẫ
Cử
– Ô
Nhà
– Phư
Nhà
– Phư
Nhà
– Hô
Đ
– Tâ
Ô
– Bư
Cá
– Bư
Nghe đ
– Đ
Quan Thá
– Lố
Lý
-Bư
Đ
– Thư
Kế
– Đ
Nhà
– Phư
Linh-Nhâ
– Đ
Ghi chú
Kiế
Tạ
Ngà
Quá
Ô
– Ngà
Khú
– Hô
Quá
– Tiế
Ô
– Ngà
Miê
– Hiệ
Ô
– Nguyê
Yê
– Tổ
Ô
– Chư
Tu Kỷ
– Giế
Y hỏ
– Nghe nó
Kể
– Bố
Ô
– Hô
Khú
– Bọ
Trư
– Chú
Đ
– Trì
Quá
– Mộ
Quá
– Trì
Tạ
Ngà
Hô
« Kinh-Nam vư
Đ
Bố
Lễ
Thế
– Thư
Quá
Vị
– Nguyê
Quá
Vị
– Vư
Vị
– Hai em tô
Quá
Quâ
Ba tiế
– Tu Kỷ
Đ
Thế
– Đ
Cô
– Linh-Cơ
Minh-Thú
– Linh-Nhâ
– Thế
Cô
Đ
– Có
Quâ
– Ai rờ
Lá
Đ
– Linh-Nhâ
Hổ
– Đ
Nó
Ă
Trong khi đ
– Bọ
Lạ
– Bọ
Đ
Nam cung tay nó
– Có
Quá
– Ta là
Cặ
– Tiể
Quá
Quỳ
Rờ
Quỳ
– Việ
Mộ
– Trì
Triệ
– Tổ
Đ
Nam-quố
Tiệ
Như
Nhữ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
