Nhàaqxh vua quay ra ngoàaqxh i hỏfqmq i mộtsri t tháplcl i giáplcl m:
- Hồnbej i chiềwuxq u ta tuyêxomr n chỉdcgx cho ngưfzrb ờeuwp i đciwx i thỉdcgx nh Tâzvou y-Sơshva n đciwx ạcsci o sưfzrb . Đkcvd ạcsci o-sưfzrb đciwx ãdcgx tớroyn i chưfzrb a?
- Tâzvou u bệtpge hạcsci đciwx ạcsci o sưfzrb tớroyn i lâzvou u rồnbej i, nhưfzrb ng hạcsci thầsjui n thấzvou y bệtpge hạcsci bậgefw n chíxomr nh sựnnpy nêxomr n khôbuaz ng dáplcl m vàaqxh o tâzvou u.
Nghe đciwx ếzznf n Tâzvou y-Sơshva n đciwx ạcsci o nhâzvou n, Tựnnpy -Mai giậgefw t mìcern nh, tựnnpy hỏfqmq i:
- Khôbuaz ng biếzznf t cóilia phảbung i Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n màaqxh mìcern nh đciwx ãdcgx gặyfrd p trêxomr n Tảbung n-lĩmxlh nh khôbuaz ng? Mìcern nh cứbung chờeuwp xem, láplcl t nữzvou a sẽkpop biếzznf t.
Khôbuaz ng phảbung i chờeuwp lâzvou u, Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n từaqxh ngoàaqxh i bưfzrb ớroyn c vàaqxh o. Lãdcgx o chắdcgx p tay xáplcl ba xáplcl , chứbung khôbuaz ng lạcsci y. Nhàaqxh vua đciwx ốkgfc i vớroyn i lãdcgx o tỏfqmq ra trọgxjh ng vọgxjh ng vôbuaz cùhhkm ng. Ôcsci ng đciwx ứbung ng dậgefw y đciwx óilia n lãdcgx o, rồnbej i mờeuwp i ngồnbej i xuốkgfc ng chiếzznf c ghếzznf cạcsci nh áplcl n thưfzrb :
- Nghe đciwx ạcsci o sưfzrb mớroyn i sang Đkcvd ạcsci i-Việtpge t chắdcgx c biếzznf t nhiềwuxq u vềwuxq xứbung nàaqxh y, vìcern vậgefw y trẫmisy m thỉdcgx nh đciwx ạcsci o sưfzrb đciwx ếzznf n đciwx àaqxh m đciwx ạcsci o.
Trêxomr n mặyfrd t Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n hiệtpge n ra vẻmscs bẽkpop n lẽkpop n:
- Cơshva trờeuwp i thựnnpy c ảbung o diệtpge u, bộtsri máplcl y tạcsci o hoáplcl khéuhki o xếzznf p đciwx ặyfrd t. Năyfrd m nay bốkgfc n anh em hạcsci thầsjui n đciwx ềwuxq u gặyfrd p hạcsci n xấzvou u. Bắdcgx c-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n đciwx ạcsci i hạcsci n ngộtsri Kìcern nh, tiểilnt u hạcsci n ngộtsri Kiếzznf p, Phụylhz c. Nam-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n đciwx ạcsci i, tiểilnt u trùhhkm ng phùhhkm ng tạcsci i Hợcxel i ngộtsri Liêxomr m, Tham.
Nhàaqxh vua tíxomr nh đciwx ốkgfc t ngóilia n tay:
- Nhưfzrb vậgefw y Bắdcgx c-Sơshva n đciwx ạcsci o sưfzrb thếzznf nàaqxh o cũffyk ng bịsmsl ngưfzrb ờeuwp i ta đciwx áplcl nh lừaqxh a, rồnbej i đciwx ếzznf n nỗxnxw i bịsmsl đciwx au đciwx ớroyn n thâzvou n xáplcl c. Cògbcr n Nam-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n khôbuaz ng bịsmsl thưfzrb ơshva ng cũffyk ng bịsmsl quan sựnnpy . Àdmpm , nhưfzrb ng Nam-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n tuổmxlh i Bíxomr nh cóilia Hóilia a-kịsmsl đciwx i vớroyn i Liêxomr m-trinh thìcern giảbung i đciwx ưfzrb ợcxel c cáplcl i đciwx ộtsri c Liêxomr m, Tham, chắdcgx c chỉdcgx bịsmsl thưfzrb ơshva ng thôbuaz i.
- Bệtpge hạcsci thựnnpy c minh kiếzznf n. Cògbcr n đciwx ạcsci i hạcsci n thầsjui n ngộtsri Khôbuaz ng, Kìcern nh. Tiểilnt u hạcsci n bịsmsl Hìcern nh chiếzznf u. Thàaqxh nh ra bịsmsl thưfzrb ơshva ng suýmhkn t mấzvou t mạcsci ng.
Nhàaqxh vua đciwx ưfzrb a mắdcgx t nhìcern n khắdcgx p ngưfzrb ờeuwp i Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n:
- Sựnnpy thựnnpy c ra sao? Khôbuaz ng lẽkpop cáplcl c vịsmsl bịsmsl ngưfzrb ờeuwp i Việtpge t đciwx áplcl nh đciwx ếzznf n bịsmsl thưfzrb ơshva ng?
- Tâzvou u bệtpge hạcsci bọgxjh n thầsjui n bịsmsl lừaqxh a, lạcsci i đciwx ưfzrb ợcxel c võykdz lâzvou m Đkcvd ạcsci i-Việtpge t cứbung u trợcxel . Họgxjh tiếzznf p đciwx ãdcgx i anh em thầsjui n rấzvou t chíxomr tìcern nh, thếzznf mớroyn i xấzvou u hổmxlh chứbung .
Rồnbej i lãdcgx o thuậgefw t lạcsci i chi tiếzznf t bịsmsl Hồnbej ng-thiếzznf t giáplcl o Tâzvou y-vựnnpy c bắdcgx t sứbung giảbung , sửbyqr a chiếzznf u chỉdcgx đciwx áplcl nh lừaqxh a toàaqxh n pháplcl i Hoa-sơshva n sang Bắdcgx c-biêxomr n ra sao. Khi vềwuxq cògbcr n đciwx ưfzrb ợcxel c vua Bàaqxh đciwx ãdcgx i yếzznf n, cho uốkgfc ng rưfzrb ợcxel u quýmhkn .
Nhàaqxh vua nghe xong bậgefw t cưfzrb ờeuwp i:
- Khi vậgefw n hạcsci n đciwx ếzznf n, thìcern dùhhkm minh mẫmisy n nhưfzrb cáplcl c vịsmsl cũffyk ng khôbuaz ng tráplcl nh đciwx ưfzrb ợcxel c. Ngưfzrb ờeuwp i Việtpge t cũffyk ng rộtsri ng lưfzrb ợcxel ng đciwx ấzvou y chứbung . Họgxjh khôbuaz ng thùhhkm oáplcl n, màaqxh cògbcr n trợcxel giúgxgc p mìcern nh. Thàaqxh nh ra mìcern nh mắdcgx c nợcxel họgxjh mộtsri t móilia n nhâzvou n tìcern nh lớroyn n. Hôbuaz m nay trẫmisy m muốkgfc n đciwx ạcsci o sưfzrb giảbung ng chi tiếzznf t vềwuxq nguồnbej n gốkgfc c pháplcl i Hoa-sơshva n cùhhkm ng sựnnpy hìcern nh thàaqxh nh khoa Tửbyqr -vi cho trẫmisy m nghe lạcsci i mộtsri t lầsjui n.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n chắdcgx p hai tay vàaqxh o nhau:
- Pháplcl i Hoa-Sơshva n đciwx ưfzrb ợcxel c thàaqxh nh lậgefw p từaqxh năyfrd m Thiêxomr n-thụylhz nguyêxomr n niêxomr n thờeuwp i Vũffyk -hậgefw u đciwx ờeuwp i Đkcvd ưfzrb ờeuwp ng (Canh-Dầsjui n, 690), do tổmxlh Trưfzrb ơshva ng Hưfzrb đciwx ạcsci o sưfzrb sáplcl ng lậgefw p. Nguyêxomr n tổmxlh làaqxh ngưfzrb ờeuwp i đciwx ọgxjh c sáplcl ch, rồnbej i làaqxh m tưfzrb ớroyn ng võykdz . Thấzvou y Vũffyk hậgefw u chuyêxomr n quyềwuxq n, ngưfzrb ờeuwp i cóilia ýmhkn đciwx ịsmsl nh khởvxlq i binh. Nhưfzrb ng vua Duệtpge -Tôbuaz ng khôbuaz ng cóilia chíxomr khíxomr . Vìcern vậgefw y ngưfzrb ờeuwp i cùhhkm ng mộtsri t sốkgfc tưfzrb ớroyn ng sĩmxlh bỏfqmq di tu. Sau nhâzvou n du ngoạcsci n qua Hoa-sơshva n, xem cảbung nh tríxomr hùhhkm ng vĩmxlh , ngưfzrb ờeuwp i mớroyn i xâzvou y am, dựnnpy ng đciwx ềwuxq n thờeuwp Tam-tháplcl nh, thu đciwx ệtpge tửbyqr , lậgefw p ra pháplcl i Hoa-Sơshva n.
Nghe Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n nóilia i, Tựnnpy -Mai tỉdcgx nh ngộtsri :
- Hèdcak n chi pháplcl i Hoa-Sơshva n do đciwx ạcsci o sĩmxlh cầsjui m đciwx ầsjui u, màaqxh lạcsci i chủmhkn trưfzrb ơshva ng nhậgefw p thếzznf . Thìcern ra nguyêxomr n ủmhkn y từaqxh ôbuaz ng tổmxlh làaqxh m tưfzrb ớroyn ng.
- Lúgxgc c đciwx ầsjui u bảbung n pháplcl i chỉdcgx dạcsci y đciwx ệtpge tửbyqr vềwuxq võykdz côbuaz ng. Trảbung i mấzvou y trăyfrd m năyfrd m, đciwx ếzznf n tổmxlh Hy-Di, bảbung n pháplcl i thay đciwx ổmxlh i, dậgefw y đciwx ệtpge tửbyqr cảbung võykdz côbuaz ng lẫmisy n thiêxomr n văyfrd n, lịsmsl ch sốkgfc . Nổmxlh i danh nhấzvou t làaqxh khoa Tửbyqr -vi.
Nhàaqxh vua mỉdcgx m cưfzrb ờeuwp i:
- Nhờeuwp khoa Tửbyqr -vi, màaqxh bảbung n triềwuxq u đciwx ưfzrb ợcxel c thàaqxh nh lậgefw p. Hồnbej i cògbcr n tạcsci i thếzznf , tiêxomr n đciwx ếzznf hằgbcr ng nhắdcgx c đciwx ếzznf n côbuaz ng ơshva n củmhkn a cáplcl c đciwx ạcsci o sưfzrb pháplcl i Hoa-Sơshva n, ngưfzrb ờeuwp i khôbuaz ng tiếzznf c lờeuwp i xưfzrb ng tụylhz ng. Xin đciwx ạcsci o sưfzrb cho trẫmisy m nghe vềwuxq nguồnbej n gốkgfc c tổmxlh Hy-Di.
- Vâzvou ng, thầsjui n xin tâzvou u.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n ngồnbej i ngay ngắdcgx n lạcsci i:
- Tổmxlh Hy-Di họgxjh Trầsjui n, húgxgc y Đkcvd oàaqxh n, sinh trưfzrb ởvxlq ng ởvxlq phíxomr a Nam núgxgc i Đkcvd ạcsci i-dữzvou u. Thâzvou n phụylhz củmhkn a tổmxlh làaqxh mộtsri t nhàaqxh Thiêxomr n-văyfrd n, Lịsmsl ch-sốkgfc đciwx ưfzrb ơshva ng thờeuwp i. Ngưfzrb ờeuwp i sinh vàaqxh o giờeuwp Tỵqadg , ngàaqxh y mưfzrb ờeuwp i sáplcl u tháplcl ng giêxomr ng, niêxomr n hiệtpge u Cảbung nh-phúgxgc c nguyêxomr n niêxomr n đciwx ờeuwp i Đkcvd ưfzrb ờeuwp ng Chiêxomr u-Tôbuaz ng (Nhâzvou m-Týmhkn , 894). Thâzvou n mẫmisy u lâzvou m bồnbej n sớroyn m mộtsri t tháplcl ng, nêxomr n thờeuwp i thơshva ấzvou u tổmxlh bịsmsl bệtpge nh hoạcsci n liêxomr n miêxomr n. Tuy nhiêxomr n tổmxlh rấzvou t thôbuaz ng minh, họgxjh c mộtsri t biếzznf t mưfzrb ờeuwp i. Trong khi đciwx óilia gặyfrd p phảbung i ngưfzrb ờeuwp i anh lêxomr u lổmxlh ng ham chơshva i, thưfzrb ờeuwp ng hay đciwx áplcl nh đciwx ậgefw p tiêxomr n sinh cựnnpy c tàaqxh n nhẫmisy n.
...Vàaqxh o năyfrd m lêxomr n táplcl m, tổmxlh bắdcgx t đciwx ầsjui u họgxjh c thiêxomr n-văyfrd n. Bấzvou y giờeuwp tổmxlh đciwx ứbung ng xem phụylhz -thâzvou n quan sáplcl t Thiêxomr n-hàaqxh , đciwx ểilnt tíxomr nh nhậgefw t thựnnpy c. Phụylhz thâzvou n phảbung i nhâzvou n chia dàaqxh i hàaqxh ng mưfzrb ờeuwp i con sốkgfc , màaqxh tổmxlh cứbung hỏfqmq i vặyfrd t. Ngưfzrb ờeuwp i tìcern m cáplcl ch sao cho tổmxlh đciwx ừaqxh ng quấzvou y rầsjui y. Ngưfzrb ờeuwp i trao cho tổmxlh máplcl y Trắdcgx c-thờeuwp i-đciwx ồnbej , rồnbej i chỉdcgx lêxomr n Thiêxomr n-hàaqxh :
- Con hãdcgx y xem, kia làaqxh chògbcr m sao Tửbyqr -vi, kia làaqxh chògbcr m sao Thiêxomr n-phủmhkn . Con hãdcgx y đciwx ếzznf m xem hai chògbcr m nàaqxh y cóilia bao nhiêxomr u sao?
Thếzznf làaqxh tổmxlh ngồnbej i xửbyqr dụylhz ng Trắdcgx c-thờeuwp i-đciwx ồnbej đciwx ếzznf m sao. Thâzvou n phụylhz tổmxlh tưfzrb ởvxlq ng rằgbcr ng íxomr t ra phảbung i mấzvou t mộtsri t giờeuwp tổmxlh mớroyn i đciwx ếzznf m xong. Khôbuaz ng ngờeuwp chỉdcgx mấzvou y khắdcgx c sau, tổmxlh chạcsci y vàaqxh o nóilia i:
- Con đciwx ếzznf m hếzznf t rồnbej i. Đkcvd i sau Tửbyqr -vi gồnbej m năyfrd m sao. Nhưfzrb vậgefw y chògbcr m Tửbyqr -vi cóilia sáplcl u sao. Đkcvd i sau Thiêxomr n-phủmhkn cóilia bẩbhkp y sao, nhưfzrb vậgefw y chògbcr m Thiêxomr n-phủmhkn cóilia táplcl m sao.
Từaqxh đciwx ấzvou y tổmxlh đciwx ưfzrb ợcxel c phụylhz thâzvou n giảbung ng dạcsci y rấzvou t kỹsjui vềwuxq khoa Thiêxomr n-văyfrd n, Lịsmsl ch sốkgfc . Năyfrd m hai mưfzrb ơshva i tuổmxlh i tổmxlh ngộtsri đciwx ạcsci o làaqxh m đciwx ệtpge tửbyqr pháplcl i Hoa-sơshva n, bắdcgx t đciwx ầsjui u họgxjh c võykdz côbuaz ng.
Khi thàaqxh nh danh, tổmxlh ngao du khắdcgx p thiêxomr n hạcsci , rồnbej i khảbung i ngộtsri tìcern m ra khoa Tửbyqr -vi.
Nhàaqxh vua ngắdcgx t lờeuwp i:
- Trẫmisy m đciwx ọgxjh c bộtsri Tửbyqr -vi chíxomr nh nghĩmxlh a phầsjui n tựnnpy a tổmxlh viếzznf t rằgbcr ng: Nhâzvou n ngưfzrb ờeuwp i họgxjh c thuyếzznf t Âxgok m-dưfzrb ơshva ng, Ngũffyk -hàaqxh nh, Dịsmsl ch-lýmhkn , Hìcern nh-tưfzrb ợcxel ng, Lịsmsl ch-sốkgfc , rồnbej i hợcxel p lạcsci i thàaqxh nh khoa Tửbyqr -vi.
Nhàaqxh vua róilia t chéuhki n sâzvou m thang trao cho Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n:
- Mờeuwp i đciwx ạcsci o-sưfzrb uốkgfc ng cho tinh thầsjui n thanh thảbung n.
- Đkcvd a tạcsci bệtpge hạcsci .
Tựnnpy -Mai khôbuaz ng dáplcl m thởvxlq mạcsci nh, vìcern nóilia biếzznf t nộtsri i côbuaz ng Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n rấzvou t cao thâzvou m, chỉdcgx hấzvou p khíxomr hay gâzvou y tiếzznf ng đciwx ộtsri ng nhỏfqmq lậgefw p tứbung c lãdcgx o kháplcl m pháplcl ra liềwuxq n. Trưfzrb ớroyn c khi khởvxlq i hàaqxh nh, Khai-Quốkgfc c vưfzrb ơshva ng dặyfrd n nóilia :
- Đkcvd ờeuwp i vua Hùhhkm ng, quan Lịsmsl ch-lệtpge nh nhìcern n Thiêxomr n-hàaqxh tìcern m ra phéuhki p làaqxh m lịsmsl ch. Sau khi dùhhkm ng trong hơshva n ba trăyfrd m năyfrd m, mỗxnxw i năyfrd m đciwx ềwuxq u cóilia sửbyqr a đciwx ổmxlh i. Niêxomr n hiệtpge u Hồnbej ng-bàaqxh ng thứbung năyfrd m trăyfrd m hai mưfzrb ơshva i bẩbhkp y (Mậgefw u-Thâzvou n, 2353 trưfzrb ớroyn c Tâzvou y-lịsmsl ch), bấzvou y giờeuwp bêxomr n Trung-quốkgfc c làaqxh niêxomr n hiệtpge u thứbung năyfrd m đciwx ờeuwp i vua Nghiêxomr u; vua Hùhhkm ng thấzvou y Trung-quốkgfc c chưfzrb a biếzznf t làaqxh m lịsmsl ch, mớroyn i sai chéuhki p phéuhki p làaqxh m lịsmsl ch củmhkn a ngưfzrb ờeuwp i Việtpge t lêxomr n lưfzrb ng mộtsri t con rùhhkm a lớroyn n đciwx em cốkgfc ng. Vua Nghiêxomr u sai quan Tháplcl i-sửbyqr -lệtpge nh chéuhki p lấzvou y, rồnbej i làaqxh m ra lịsmsl ch. Bởvxlq i vậgefw y gọgxjh i làaqxh Qui-lịsmsl ch. Sau nàaqxh y ngưfzrb ờeuwp i Háplcl n nghiêxomr n cứbung u rấzvou t rộtsri ng vềwuxq Lich-sốkgfc . Trong khi đciwx óilia bêxomr n mìcern nh chỉdcgx cóilia pháplcl i Sàaqxh i-sơshva n nghiêxomr n cứbung u khoa nàaqxh y. Gầsjui n đciwx âzvou y đciwx ạcsci o sĩmxlh Trầsjui n Đkcvd oàaqxh n tìcern m ra khoa Tửbyqr -vi, truyềwuxq n cho Tốkgfc ng Tháplcl i-tổmxlh . Họgxjh c Tửbyqr -vi đciwx ểilnt biếzznf t kẻmscs trung ngưfzrb ờeuwp i nịsmsl nh, vậgefw n sốkgfc tốkgfc t xấzvou u màaqxh mưfzrb u đciwx ạcsci i sựnnpy . Nhưfzrb ng họgxjh dấzvou u diếzznf m, khôbuaz ng truyềwuxq n ra dâzvou n gian. Hiệtpge n tấzvou t cảbung bíxomr mậgefw t đciwx óilia , họgxjh chéuhki p thàaqxh nh sáplcl ch cấzvou t ởvxlq Tậgefw p-hiềwuxq n việtpge n. Ta phảbung i tìcern m cáplcl ch lấzvou y đciwx em vềwuxq .
Nhưfzrb ng từaqxh lúgxgc c đciwx ộtsri t nhậgefw p vàaqxh o đciwx âzvou y, giữzvou a rừaqxh ng sáplcl ch hàaqxh ng mấzvou y chụylhz c vạcsci n quyểilnt n, nóilia khôbuaz ng biếzznf t nhữzvou ng sáplcl ch đciwx óilia đciwx ểilnt ởvxlq chỗxnxw nàaqxh o. Hơshva n nữzvou a trong phògbcr ng chứbung a sáplcl ch khôbuaz ng cóilia đciwx èdcak n, làaqxh m sao màaqxh tìcern m. Bâzvou y giờeuwp nghe Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n đciwx àaqxh m luậgefw n vớroyn i nhàaqxh vua vềwuxq khoa Tửbyqr -vi, nóilia chỉdcgx hiểilnt u lờeuwp mờeuwp , nhưfzrb ng đciwx ãdcgx cóilia chúgxgc t hy vọgxjh ng.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n tiếzznf p:
- Sau đciwx óilia tổmxlh đciwx ưfzrb ợcxel c truyềwuxq n ngôbuaz i chưfzrb ởvxlq ng môbuaz n.
" Mộtsri t hôbuaz m đciwx ang cùhhkm ng chưfzrb đciwx ệtpge tửbyqr ngắdcgx m Thiêxomr n-hàaqxh , coi vậgefw n sốkgfc đciwx ấzvou t nưfzrb ớroyn c. Bỗxnxw ng tổmxlh chỉdcgx lêxomr n trờeuwp i kêxomr u lớroyn n:
- Kìcern a, quáplcl i lạcsci khôbuaz ng kìcern a.
Đkcvd ệtpge tửbyqr cùhhkm ng nhìcern n theo tay tổmxlh chỉdcgx , thấzvou y sao Tửbyqr -vi, Thiêxomr n-phủmhkn đciwx i vàaqxh o đciwx ịsmsl a phậgefw n sao Pháplcl -quâzvou n vàaqxh Hóilia a-kịsmsl , màaqxh áplcl nh sáplcl ng chiếzznf u xuốkgfc ng Hoa-sơshva n.
Tổmxlh nóilia i:
- Tửbyqr -vi, Thiêxomr n-phủmhkn thuộtsri c đciwx ếzznf tưfzrb ợcxel ng, tứbung c làaqxh vua. Tửbyqr -vi bao giờeuwp cũffyk ng đciwx i trưfzrb ớroyn c. Thiêxomr n-phủmhkn bao giờeuwp cũffyk ng theo sau. Hai ngôbuaz i sao nàaqxh y chiếzznf u xuốkgfc ng Hoa-sơshva n ứbung ng vàaqxh o anh em mộtsri t gia đciwx ìcern nh nàaqxh o đciwx óilia , đciwx ang gặyfrd p thủmhkn a tiềwuxq m-long. Sau nàaqxh y sẽkpop làaqxh m lêxomr n sựnnpy nghiệtpge p vẻmscs vang, vịsmsl tớroyn i đciwx ếzznf -vưfzrb ơshva ng. Pháplcl -quâzvou n làaqxh hao tinh, chủmhkn nghèdcak o đciwx óilia i. Hóilia a-kịsmsl chủmhkn bầsjui n hàaqxh n, nhưfzrb miệtpge ng lưfzrb ỡimtp i kêxomr u xin. Pháplcl ngộtsri Kịsmsl , ắdcgx t nghèdcak o quáplcl phảbung i đciwx i ăyfrd n xin. Tửbyqr -Phủmhkn ngộtsri Hao, Kịsmsl ứbung ng vàaqxh o đciwx ềwuxq m hai vịsmsl thiêxomr n tửbyqr chưfzrb a gặyfrd p thờeuwp i, đciwx ang lưfzrb u lạcsci c hàaqxh nh-khấzvou t. Tấzvou t cảbung chiếzznf u xuốkgfc ng Hoa-sơshva n, chắdcgx c ngàaqxh y mai hai vịsmsl thiêxomr n tửbyqr qua đciwx âzvou y ăyfrd n màaqxh y. Vậgefw y ngàaqxh y mai, cáplcl c ngưfzrb ờeuwp i theo ta xuốkgfc ng núgxgc i cứbung u giúgxgc p ngưfzrb ờeuwp i anh hùhhkm ng đciwx ang khốkgfc n cùhhkm ng.
Đkcvd ệtpge tửbyqr thưfzrb a:
- Đkcvd ệtpge tửbyqr nghĩmxlh , nhâzvou n lúgxgc c thiêxomr n tửbyqr chưfzrb a gặyfrd p thờeuwp i, ta nêxomr n cho ngưfzrb ờeuwp i vay nợcxel . Sau nàaqxh y ngưfzrb ờeuwp i thàaqxh nh đciwx ạcsci i nghiệtpge p, ta đciwx ògbcr i, đciwx ểilnt cứbung u giúgxgc p dâzvou n nghèdcak o.
Tổmxlh đciwx ồnbej ng ýmhkn . Hôbuaz m sau tổmxlh dẫmisy n chưfzrb đciwx ệtpge tửbyqr xuốkgfc ng núgxgc i, cóilia đciwx oàaqxh n ngưfzrb ờeuwp i chạcsci y loạcsci n đciwx i qua. Tổmxlh đciwx ểilnt ýmhkn thấzvou y mộtsri t thiếzznf u phụylhz gáplcl nh hai chiếzznf c thúgxgc ng, trong mỗxnxw i thúgxgc ng đciwx ểilnt mộtsri t đciwx ứbung a trẻmscs khôbuaz i ngôbuaz dung quang kháplcl c thưfzrb ờeuwp ng. Tổmxlh biếzznf t hai trẻmscs ấzvou y ứbung ng vàaqxh o sao Tửbyqr , Phủmhkn . Tổmxlh hỏfqmq i thiếzznf u phụylhz :
- Nàaqxh y bàaqxh ơshva i. Bàaqxh gáplcl nh hai vịsmsl thiêxomr n tửbyqr đciwx i đciwx âzvou u vậgefw y?
Thiếzznf u phụylhz đciwx ặyfrd t gáplcl nh xuốkgfc ng thưfzrb a:
- Con tôbuaz i đciwx óilia , vua chúgxgc a gìcern đciwx âzvou u. Chúgxgc ng đciwx ang đciwx óilia i. Từaqxh sáplcl ng đciwx ếzznf n giờeuwp bụylhz ng trốkgfc ng khôbuaz ng. Tiêxomr n sinh bốkgfc thíxomr cho chúgxgc t đciwx ồnbej ăyfrd n đciwx ưfzrb ợcxel c khôbuaz ng?
Tổmxlh truyềwuxq n đciwx em cơshva m chay khoảbung n đciwx ãdcgx i thiếzznf u phụylhz cùhhkm ng hai trẻmscs . Tổmxlh lạcsci i hỏfqmq i giờeuwp , ngàaqxh y, tháplcl ng cùhhkm ng năyfrd m sinh củmhkn a hai trẻmscs . Tổmxlh bấzvou m sốkgfc Tửbyqr -vi rồnbej i nóilia i vớroyn i đciwx ệtpge tửbyqr :
- Đkcvd ứbung a lớroyn n đciwx ắdcgx c cáplcl ch Tửbyqr , Phủmhkn , Vũffyk , Tưfzrb ớroyn ng, ngộtsri Tảbung , Hữzvou u, Khoa, Quyềwuxq n, Lộtsri c. Ngặyfrd t đciwx ạcsci i hạcsci n đciwx ang ngộtsri Hìcern nh, Kịsmsl , Kiếzznf p, Khôbuaz ng. Sốkgfc củmhkn a đciwx ứbung a nhỏfqmq đciwx ắdcgx c cáplcl ch Thiêxomr n-phủmhkn lâzvou m tuấzvou t, ngộtsri Tảbung , Hữzvou u, Khoa, Quyềwuxq n, đciwx ạcsci i hạcsci n đciwx ang gặyfrd p Kiếzznf p, Kịsmsl . Vìcern vậgefw y cảbung hai nghèdcak o đciwx óilia i trong nhấzvou t thờeuwp i màaqxh thôbuaz i.
Mộtsri t đciwx ệtpge tửbyqr thưfzrb a:
- Sưfzrb phụylhz ! Đkcvd ệtpge tửbyqr nghĩmxlh , hai trẻmscs làaqxh châzvou n mệtpge nh đciwx ếzznf vưfzrb ơshva ng. Khi đciwx ạcsci i hạcsci n gặyfrd p Khôbuaz i, Việtpge t, Xưfzrb ơshva ng, Khúgxgc c làaqxh lúgxgc c thàaqxh nh đciwx ạcsci i nghiệtpge p. Sưfzrb phụylhz nêxomr n giúgxgc p đciwx ỡimtp , mua lấzvou y cảbung m tìcern nh. Khi thiêxomr n tửbyqr đciwx ắdcgx c thờeuwp i ta nhâzvou n đciwx óilia giúgxgc p dâzvou n.
Tổmxlh mỉdcgx m cưfzrb ờeuwp i nóilia i vớroyn i thiếzznf u phụylhz :
- Bầsjui n đciwx ạcsci o tíxomr nh sốkgfc , biếzznf t sau nàaqxh y hai con bàaqxh làaqxh m vua. Khi lêxomr n ngôbuaz i vua, tấzvou t cảbung giang sơshva n vạcsci n dậgefw m đciwx ềwuxq u thuộtsri c vềwuxq con bàaqxh . Vậgefw y bàaqxh báplcl n giảbung i núgxgc i Hoa-sơshva n nàaqxh y cho bầsjui n đciwx ạcsci o, lấzvou y tiềwuxq n màaqxh tiêxomr u.
Thiếzznf u phụylhz tưfzrb ởvxlq ng tổmxlh đciwx iêxomr n khùhhkm ng mớroyn i mua núgxgc i, nêxomr n đciwx ồnbej ng ýmhkn báplcl n ngay. Bởvxlq i thiếzznf u phụylhz khôbuaz ng biếzznf t chữzvou , bàaqxh xéuhki vạcsci t áplcl o hai con quấzvou n vàaqxh o đciwx ôbuaz i đciwx ũffyk a, nhéuhki t trong ốkgfc ng, coi nhưfzrb văyfrd n tựnnpy ... Tổmxlh trao cho bàaqxh mưfzrb ờeuwp i néuhki n vàaqxh ng.
Nhàaqxh vua bậgefw t cưfzrb ờeuwp i:
- Thiếzznf u phụylhz đciwx óilia tứbung c làaqxh Chiếzznf u-Huệtpge tháplcl i hậgefw u(1). Cògbcr n hai trẻmscs sau thàaqxh nh đciwx ứbung c Tháplcl i-tổmxlh , Tháplcl i-Tôbuaz ng nhàaqxh trẫmisy m. Cóilia phảbung i vậgefw y khôbuaz ng?
- Tâzvou u bệtpge hạcsci đciwx úgxgc ng thếzznf .
- Vìcern vậgefw y sau nàaqxh y suốkgfc t mộtsri t giảbung i Hoa-sơshva n, triềwuxq u đciwx ìcern nh, cũffyk ng nhưfzrb quan lạcsci i đciwx ịsmsl a phưfzrb ơshva ng khôbuaz ng đciwx ưfzrb ợcxel c quyềwuxq n thu thuếzznf . Nhưfzrb ng khôbuaz ng biếzznf t từaqxh năyfrd m nàaqxh o?
- Tâzvou u bệtpge hạcsci năyfrd m Càaqxh n-đciwx ứbung c nguyêxomr n niêxomr n (Quýmhkn -Hợcxel i, 963), quan trấzvou n thủmhkn vùhhkm ng Hoa-sơshva n tâzvou u vềwuxq triềwuxq u rằgbcr ng : Cóilia đciwx ạcsci o sĩmxlh têxomr n Trầsjui n Đkcvd oàaqxh n, tựnnpy Hi-Di bao dưfzrb ỡimtp ng dâzvou n chúgxgc ng khắdcgx p vùhhkm ng Hoa-sơshva n khôbuaz ng nộtsri p thuếzznf . Đkcvd ạcsci o sĩmxlh nóilia i rằgbcr ng Hoa-sơshva n làaqxh đciwx ấzvou t riêxomr ng củmhkn a ôbuaz ng, đciwx ãdcgx đciwx ưfzrb ợcxel c thiêxomr n-tửbyqr báplcl n cho rồnbej i. Đkcvd ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh nổmxlh i giậgefw n, sai bắdcgx t tổmxlh giảbung i vềwuxq triềwuxq u. Vìcern tổmxlh cóilia đciwx ứbung c, võykdz côbuaz ng cựnnpy c cao nêxomr n cáplcl c quan khôbuaz ng dáplcl m tróilia i, cògbcr n cấzvou p lừaqxh a cho cỡimtp i vềwuxq kinh. Trêxomr n đciwx ưfzrb ờeuwp ng đciwx i, tổmxlh làaqxh m bàaqxh i phúgxgc Tửbyqr -vi cốkgfc t tủmhkn y.
Nhàaqxh vua gậgefw t gậgefw t đciwx ầsjui u:
- Khi giảbung ng bàaqxh i phúgxgc Tửbyqr -vi cốkgfc t tủmhkn y cho trẫmisy m, Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng cóilia nóilia i: Vìcern bưfzrb ớroyn c châzvou n lừaqxh a gậgefw p ghềwuxq nh, nêxomr n nhịsmsl p đciwx iệtpge u bàaqxh i phúgxgc bịsmsl ảbung nh hưfzrb ởvxlq ng.
Nhàaqxh vua đciwx ọgxjh c lớroyn n:
"Phưfzrb ợcxel ng hàaqxh m thưfzrb nhi phùhhkm ng Nhậgefw t, Nguyệtpge t,
Tam kỳgefw lai nhậgefw p Tửbyqr , Sinh,
Nam tấzvou t uy báplcl quyềwuxq n danh,
Nữzvou tấzvou t danh đciwx ằgbcr ng xưfzrb ớroyn ng vũffyk .
Mãdcgx ngộtsri Khốkgfc c nhi phùhhkm ng Hìcern nh, Quyềwuxq n, Lộtsri c, ấzvou n tạcsci i quan cung,
Võykdz tấzvou t thăyfrd ng ban đciwx ệtpge nhấzvou t, văyfrd n hộtsri i chuyểilnt n đciwx ạcsci t Tam-côbuaz ng. (2)
- Ngưfzrb ờeuwp i cóilia Thiêxomr n-mãdcgx , Thiêxomr n-khốkgfc c thủmhkn mệtpge nh, cung quan cóilia Đkcvd iếzznf u-kháplcl ch, Thiêxomr n-hìcern nh, làaqxh m quan võykdz tớroyn i bậgefw c đciwx ệtpge nhấzvou t. Cũffyk ng mệtpge nh cóilia Mãdcgx , Khốkgfc c, màaqxh cung quan cóilia Hóilia a-lộtsri c, Quốkgfc c-ấzvou n, làaqxh m quan văyfrd n tớroyn i Tam-côbuaz ng.
Nhàaqxh vua gậgefw t đciwx ầsjui u đciwx ọgxjh c mấzvou y câzvou u nữzvou a rồnbej i hỏfqmq i:
- Cuộtsri c triềwuxq u hộtsri i giữzvou a đciwx ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh vớroyn i tổmxlh Hi-Di chắdcgx c lýmhkn thúgxgc lắdcgx m.
- Vâzvou ng. Tổmxlh vàaqxh o triềwuxq u kiếzznf n. Đkcvd ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh hỏfqmq i : Đkcvd ạcsci o sưfzrb dùhhkm thôbuaz ng thiêxomr n, dùhhkm võykdz côbuaz ng cao cũffyk ng phảbung i tuâzvou n phéuhki p nưfzrb ớroyn c chứbung ? Hàaqxh cớroyn phao ngôbuaz n rằgbcr ng mua núgxgc i củmhkn a triềwuxq u đciwx ìcern nh?
Tổmxlh tâzvou u:
- Năyfrd m nay bầsjui n đciwx ạcsci o tuổmxlh i trêxomr n bẩbhkp y mưfzrb ơshva i, đciwx âzvou u dáplcl m nóilia i dốkgfc i bệtpge hạcsci ? Luậgefw t củmhkn a bệtpge hạcsci nóilia i rằgbcr ng: Đkcvd ờeuwp i cha vay nợcxel , đciwx ờeuwp i con phảbung i trảbung . Trưfzrb ớroyn c đciwx âzvou y tháplcl i hậgefw u qua Hoa-sơshva n báplcl n cho bầsjui n đciwx ạcsci o toàaqxh n vùhhkm ng nàaqxh y. Văyfrd n tựnnpy thầsjui n vẫmisy n giữzvou .
Tổmxlh trìcern nh ốkgfc ng đciwx ũffyk a, vạcsci t áplcl o lêxomr n. Tháplcl i-Tổmxlh truyềwuxq n đciwx em vàaqxh o hậgefw u cung hỏfqmq i
Chiếzznf u-Huệtpge tháplcl i hậgefw u. Tháplcl i-hậgefw u nhớroyn truyệtpge n cũffyk pháplcl n:
- Vịsmsl thầsjui n tiêxomr n ởvxlq núgxgc i Hoa-sơshva n đciwx âzvou y màaqxh .
Tháplcl i hậgefw u kểilnt lạcsci i tíxomr ch xưfzrb a. Đkcvd ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh vàaqxh triềwuxq u thầsjui n đciwx ềwuxq u kinh sợcxel vềwuxq tàaqxh i tiêxomr n tri củmhkn a tổmxlh . Truyềwuxq n lưfzrb u tổmxlh sinh lạcsci i triềwuxq u, kíxomr nh nhưfzrb thầsjui y. Đkcvd ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh hỏfqmq i vềwuxq khoa Tửbyqr -vi, tổmxlh xuấzvou t trong bọgxjh c ra bộtsri Tửbyqr -vi chíxomr nh nghiãdcgx dâzvou ng lêxomr n. Tâzvou u rằgbcr ng:
- Đkcvd âzvou y, tấzvou t cảbung tinh nghĩmxlh a vềwuxq khoa Tửbyqr -vi. Bầsjui n đciwx ạcsci o khôbuaz ng phảbung i làaqxh ngưfzrb ờeuwp i đciwx ặyfrd t ra khoa nàaqxh y. Bầsjui n đciwx ạcsci o chỉdcgx nhâzvou n thấzvou y khoa Dịsmsl ch-lýmhkn , Hìcern nh-tưfzrb ợcxel ng, Thiêxomr n-văyfrd n, Lịsmsl ch-sốkgfc , Đkcvd ịsmsl a-lýmhkn đciwx ềwuxq u cóilia uyêxomr n nguyêxomr n vớroyn i nhau, mớroyn i tưfzrb ớroyn c bỏfqmq nhữzvou ng phầsjui n rưfzrb ờeuwp m ràaqxh , hợcxel p thàaqxh nh. Vớroyn i khoa Tửbyqr -vi, họgxjh c tớroyn i bậgefw c sơshva đciwx ẳshva ng, bệtpge hạcsci cóilia thểilnt biếzznf t kẻmscs trung, ngưfzrb ờeuwp i nịsmsl nh, thờeuwp i nàaqxh o tốkgfc t, khi nàaqxh o xấzvou u màaqxh mưfzrb u đciwx ạcsci i kếzznf , tráplcl nh nhiễuhki u sựnnpy . Họgxjh c tớroyn i chỗxnxw uyêxomr n thâzvou m, cóilia thểilnt nhâzvou n sốkgfc mạcsci ng ngưfzrb ờeuwp i thâzvou n xấzvou u, dùhhkm ng loạcsci i ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh o thìcern cứbung u đciwx ưfzrb ợcxel c, cứbung u bằgbcr ng cáplcl ch nàaqxh o. Thấzvou y kẻmscs áplcl c, thìcern dùhhkm ng ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh o, cáplcl ch nàaqxh o mớroyn i trịsmsl đciwx ưfzrb ợcxel c. Cògbcr n họgxjh c tớroyn i chỗxnxw uyêxomr n nguyêxomr n cùhhkm ng cựnnpy c, cóilia thểilnt làaqxh m đciwx ảbung o lộtsri n thiêxomr n hạcsci , nắdcgx m thiêxomr n hạcsci trong tay. Tuy nhiêxomr n bầsjui n đciwx ạcsci o cũffyk ng xin dâzvou ng bệtpge hạcsci mộtsri t câzvou u: Khi dùhhkm ng khoa nàaqxh y nêxomr n lấzvou y chữzvou nhâzvou n làaqxh m gốkgfc c, đciwx ừaqxh ng quáplcl ỷyfrd tàaqxh i, màaqxh đciwx i vàaqxh o chỗxnxw áplcl c đciwx ộtsri c tổmxlh n âzvou m đciwx ứbung c.
Nhàaqxh vua cưfzrb ờeuwp i thíxomr ch thúgxgc :
- Vìcern vậgefw y từaqxh ngàaqxh y ấzvou y đciwx ếzznf n giờeuwp , pháplcl i Hoa-sơshva n đciwx ưfzrb ợcxel c trọgxjh ng vọgxjh ng nhấzvou t võykdz lâzvou m Trung-quốkgfc c. Pháplcl i Hoa-sơshva n cũffyk ng dâzvou ng cho triềwuxq u đciwx ìcern nh nhiềwuxq u nhâzvou n tàaqxh i. Trẫmisy m hy vọgxjh ng kỳgefw nàaqxh y thiếzznf u niêxomr n Hoa-sơshva n sẽkpop thàaqxh nh phògbcr mãdcgx .
- Đkcvd a tạcsci bệtpge hạcsci .
Nhàaqxh vua vẫmisy y tay gọgxjh i tháplcl i giáplcl m đciwx ang quạcsci t lògbcr sưfzrb ởvxlq i:
- Ngưfzrb ờeuwp i vàaqxh o lấzvou y bộtsri Tửbyqr -vi chíxomr nh nghĩmxlh a cho ta.
Tháplcl i giáplcl m hỏfqmq i:
- Tâzvou u bệtpge hạcsci cóilia ba bảbung n kháplcl c nhau. Bảbung n Tháplcl i-Tổmxlh ngựnnpy búgxgc t, bảbung n Tháplcl i-Tôbuaz ng châzvou u phêxomr vàaqxh bảbung n Kim-quỹsjui , khôbuaz ng biếzznf t bệtpge hạcsci muốkgfc n lấzvou y bảbung n nàaqxh o?
- Lấzvou y cảbung ba bảbung n .
Nhàaqxh vua nóilia i vớroyn i Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n:
- Bảbung n chíxomr nh cóilia thủmhkn búgxgc t củmhkn a tổmxlh , đciwx ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh cấzvou t vàaqxh o hộtsri p vàaqxh ng, gọgxjh i làaqxh Tửbyqr -vi kinh. Ngưfzrb ờeuwp i sai quan đciwx ạcsci i họgxjh c sĩmxlh chéuhki p thàaqxh nh ba bảbung n. Ngưfzrb ờeuwp i dùhhkm ng mộtsri t bảbung n, ban cho đciwx ứbung c Tháplcl i-Tôbuaz ng mộtsri t bảbung n, Tầsjui n-vưfzrb ơshva ng Đkcvd ìcern nh-Mỹsjui mộtsri t bảbung n (3). Ngưfzrb ờeuwp i ban chỉdcgx dụylhz rằgbcr ng khoa nàaqxh y mỗxnxw i đciwx ờeuwp i chỉdcgx cóilia thểilnt truyềwuxq n cho ba ngưfzrb ờeuwp i. Khôbuaz ng truyềwuxq n cho côbuaz ng chúgxgc a. Đkcvd ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh đciwx ọgxjh c đciwx ếzznf n đciwx âzvou u, ghi chúgxgc kinh nghiệtpge m sang bêxomr n cạcsci nh chíxomr nh bảbung n, thàaqxh nh bảbung n Tháplcl i-Tổmxlh ngựnnpy búgxgc t. Bảbung n đciwx ứbung c Tháplcl i-Tôbuaz ng khi họgxjh c ngựnnpy phêxomr bằgbcr ng búgxgc t son, thàaqxh nh bảbung n Tháplcl i-Tôbuaz ng châzvou u phêxomr . Đkcvd ứbung c Tháplcl i-Tôbuaz ng sai chéuhki p bảbung n Kim-Quỹsjui thàaqxh nh hai bảbung n. Mộtsri t ban cho phụylhz hoàaqxh ng trẫmisy m, mộtsri t ban cho Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng. Trẫmisy m dùhhkm ng bảbung n củmhkn a phụylhz hoàaqxh ng. Vìcern phụylhz hoàaqxh ng băyfrd ng hàaqxh khi trẫmisy m cògbcr n thơshva , nêxomr n trẫmisy m phảbung i mògbcr mẫmisy m họgxjh c lấzvou y. Nay cóilia đciwx ạcsci o sưfzrb đciwx âzvou y, trẫmisy m xin hỏfqmq i đciwx ạcsci o sưfzrb vềwuxq nhữzvou ng chỗxnxw khóilia hiểilnt u.
Tháplcl i-giáplcl m trìcern nh ra ba cuốkgfc n sáplcl ch kháplcl c nhau. Nhàaqxh vua cầsjui m lêxomr n mộtsri t quyểilnt n đciwx ọgxjh c, rồnbej i hỏfqmq i:
- Thắdcgx c mắdcgx c củmhkn a trẫmisy m vềwuxq cáplcl ch Tam-hóilia a liêxomr n châzvou u. Theo trong Tửbyqr -vi kinh thìcern : Tam hoáplcl làaqxh Khoa, Quyềwuxq n, Lộtsri c, khi đciwx óilia ng liềwuxq n ba cung vớroyn i nhau. Nhưfzrb vậgefw y khi ngưfzrb ờeuwp i tuổmxlh i Canh thìcern Khoa đciwx i vớroyn i Nhậgefw t, Quyềwuxq n đciwx i vớroyn i Vũffyk , Khoa đciwx i vớroyn i Đkcvd ồnbej ng. Vậgefw y hễuhki tuổmxlh i Canh thìcern đciwx ắdcgx c cáplcl ch nàaqxh y sao?
- Tâzvou u bệtpge hạcsci khôbuaz ng. Gọgxjh i làaqxh Tam-hóilia a liêxomr n châzvou u khi Khoa, Quyềwuxq n, Lộtsri c đciwx óilia ng liêxomr n tiếzznf p nhau, màaqxh mệtpge nh mộtsri t hóilia a, bàaqxh o mộtsri t hóilia a, phụylhz mẫmisy u mộtsri t hóilia a. Nhưfzrb tuổmxlh i Canh, bắdcgx t buộtsri c phảbung i làaqxh Vũffyk -khúgxgc c thủmhkn mệtpge nh. Cògbcr n nhưfzrb ba hóilia a, màaqxh mộtsri t hóilia a ởvxlq cung mệtpge nh, mộtsri t hóilia a ởvxlq cung huynh đciwx ệtpge vàaqxh mộtsri t hóilia a ởvxlq cung phu-thêxomr thìcern khôbuaz ng phảbung i.
Nhàaqxh vua thởvxlq phàaqxh o mộtsri t cáplcl i:
- Vậgefw y màaqxh trưfzrb ớroyn c đciwx âzvou y trẫmisy m tíxomr nh mộtsri t sốkgfc , gặyfrd p Khoa ởvxlq phúgxgc c, Quyềwuxq n ởvxlq đciwx iềwuxq n, Lộtsri c ởvxlq quan, màaqxh cũffyk ng tưfzrb ởvxlq ng đciwx ắdcgx c cáplcl ch Tam-hóilia a liêxomr n châzvou u. Trẫmisy m cóilia mộtsri t thắdcgx c mắdcgx c nữzvou a: Trong cùhhkm ng mộtsri t giờeuwp , mộtsri t ngàaqxh y, mộtsri t tháplcl ng, mộtsri t năyfrd m, cóilia hàaqxh ng vạcsci n vạcsci n ngưfzrb ờeuwp i sinh ra, khôbuaz ng lẽkpop cuộtsri c đciwx ờeuwp i họgxjh cũffyk ng giốkgfc ng nhau ưfzrb ?
- Bệtpge hạcsci hỏfqmq i thựnnpy c phảbung i. Đkcvd iềwuxq u nàaqxh y cóilia chéuhki p trong Tửbyqr -vi kinh, nhưfzrb ng bệtpge hạcsci khôbuaz ng ngựnnpy lãdcgx m màaqxh thôbuaz i.
Nhàaqxh vua cầsjui m cuốkgfc n sáplcl ch lêxomr n:
- Trẫmisy m đciwx ãdcgx đciwx ọgxjh c kỹsjui , đciwx ọgxjh c đciwx ếzznf n thuộtsri c làaqxh u, màaqxh khôbuaz ng thấzvou y đciwx oạcsci n ấzvou y. Đkcvd ạcsci o-sưfzrb chỉdcgx cho biếzznf t vấzvou n đciwx ềwuxq nàaqxh y chéuhki p ởvxlq chưfzrb ơshva ng nàaqxh o.
- Xin bệtpge hạcsci mởvxlq trang đciwx ầsjui u, bàaqxh i phúgxgc Tửbyqr -vi cốkgfc t tủmhkn y, sẽkpop thấzvou y.
- Quảbung thựnnpy c trẫmisy m sơshva ýmhkn . Khi mởvxlq sáplcl ch, trẫmisy m đciwx ọgxjh c ngay chưfzrb ơshva ng nhấzvou t, màaqxh khôbuaz ng đciwx ọgxjh c phầsjui n tựnnpy a. Thìcern ra tổmxlh chéuhki p ởvxlq đciwx óilia .
Nhàaqxh vua trao sáplcl ch cho Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n:
- Xin đciwx ạcsci o sưfzrb chỉdcgx cho.
- Tâzvou u bệtpge hạcsci đciwx âzvou y.
Nhàaqxh vua đciwx ọgxjh c lớroyn n:
Phúgxgc , thọgxjh , quýmhkn , vinh, yểilnt u, bầsjui n, ai, khổmxlh ,
Do ưfzrb phúgxgc c trạcsci ch cáplcl t hung.
Thưfzrb ơshva ng, tang, hìcern nh, khổmxlh n, hạcsci nh, lạcsci c, hỉdcgx , hoan,
Thịsmsl tạcsci i vậgefw n hàaqxh nh hung cáplcl t.
Àdmpm , hai câzvou u nàaqxh y trẫmisy m cóilia đciwx ọgxjh c qua, màaqxh khôbuaz ng hiểilnt u rõykdz cho lắdcgx m.
- Khôbuaz ng phảbung i mìcern nh bệtpge hạcsci , màaqxh hầsjui u nhưfzrb nhữzvou ng đciwx ệtpge tửbyqr Hoa-sơshva n đciwx ờeuwp i sau, khi xem sốkgfc đciwx ềwuxq u chỉdcgx chúgxgc ýmhkn đciwx ếzznf n nhữzvou ng cung Mệtpge nh, Tàaqxh i, Quan cùhhkm ng vậgefw n hạcsci n. Ínxho t ngưfzrb ờeuwp i chúgxgc ýmhkn đciwx ếzznf n cung Phúgxgc c cũffyk ng nhưfzrb cung Tậgefw t-áplcl ch. Cáplcl i chìcern a khóilia a khoa Tửbyqr -vi làaqxh câzvou u nàaqxh y.
- Trẫmisy m chờeuwp đciwx ạcsci o-sưfzrb chỉdcgx dạcsci y.
- Tâzvou u bệtpge hạcsci , cung Phúgxgc c rấzvou t quan trọgxjh ng. Nóilia ảbung nh hưfzrb ởvxlq ng đciwx ếzznf n ba cung Phu-thêxomr , Tàaqxh i-bạcsci ch, Thiêxomr n-di làaqxh lẽkpop đciwx ưfzrb ơshva ng nhiêxomr n. Nóilia gầsjui n nhưfzrb khốkgfc ng chếzznf toàaqxh n cuộtsri c đciwx ờeuwp i vềwuxq : Giầsjui u-nghèdcak o, thọgxjh -yểilnt u, sang-hèdcak n, vinh-nhụylhz c, sầsjui u-thảbung m vàaqxh khổmxlh -cựnnpy c. Tùhhkm y theo cung Phúgxgc c tốkgfc t hay xấzvou u màaqxh biếzznf t đciwx ưfzrb ơshva ng sốkgfc giầsjui u hay nghèdcak o, sốkgfc ng lâzvou u hay chếzznf t yểilnt u; sang hay hèdcak n, sang cũffyk ng cóilia nghĩmxlh a làaqxh m quan lớroyn n, cóilia danh tiếzznf ng hay khôbuaz ng? Tứbung c cóilia vinh khôbuaz ng? Rồnbej i cuộtsri c đciwx ờeuwp i bi-ai hay toạcsci i chíxomr đciwx ắdcgx c thếzznf ?
- Khôbuaz ng ngờeuwp cung phúgxgc c quan trọgxjh ng nhưfzrb vậgefw y. Nhưfzrb ng trẫmisy m vẫmisy n chưfzrb a hiểilnt u rõykdz hơshva n vềwuxq nhữzvou ng ngưfzrb ờeuwp i sinh cùhhkm ng giờeuwp , ngàaqxh y, tháplcl ng, năyfrd m.
- Tâzvou u bệtpge hạcsci , cung Phúgxgc c bao gồnbej m nhiềwuxq u yếzznf u tốkgfc cuộtsri c đciwx ờeuwp i. Màaqxh cung Phúgxgc c lạcsci i ứbung ng vàaqxh o vớroyn i ngôbuaz i mộtsri màaqxh đciwx ưfzrb ơshva ng sốkgfc đciwx ưfzrb ợcxel c hưfzrb ởvxlq ng phúgxgc c.
- Trẫmisy m vẫmisy n chưfzrb a hiểilnt u. Xin đciwx ạcsci o-sưfzrb lấzvou y mộtsri t vàaqxh i láplcl sốkgfc làaqxh m tỷyfrd dụylhz .
- Vâzvou ng, thầsjui n xin lấzvou y sốkgfc củmhkn a Chiêxomr u-văyfrd n quan đciwx ạcsci i họgxjh c sĩmxlh Vưfzrb ơshva ng Tăyfrd ng cùhhkm ng vớroyn i sốkgfc củmhkn a Kinh-lưfzrb ợcxel c sứbung Quảbung ng-Tâzvou y lộtsri Vưfzrb ơshva ng Duy-Chíxomr nh. Cảbung hai cùhhkm ng sinh vàaqxh o giờeuwp Tỵqadg , ngàaqxh y hai mưfzrb ơshva i tháplcl ng sáplcl u năyfrd m Bíxomr nh-Týmhkn . Thếzznf nhưfzrb ng cuộtsri c đciwx ờeuwp i hai vịsmsl hoàaqxh n toàaqxh n kháplcl c nhau vềwuxq chi tiếzznf t, nhưfzrb ng đciwx ạcsci i thểilnt thìcern giốkgfc ng nhau.
- Ừwcpt nhỉdcgx , khi bổmxlh nhiệtpge m hai ngưfzrb ờeuwp i, trẫmisy m đciwx ềwuxq u xem qua sốkgfc trưfzrb ớroyn c, nhưfzrb ng trẫmisy m sơshva tâzvou m khôbuaz ng chúgxgc ýmhkn đciwx ếzznf n hai ngưfzrb ờeuwp i cùhhkm ng mộtsri t sốkgfc . Cảbung hai ngưfzrb ờeuwp i cùhhkm ng đciwx ắdcgx c cáplcl ch Cơshva , Nguyệtpge t, Đkcvd ồnbej ng, Lưfzrb ơshva ng. Mệtpge nh lậgefw p tạcsci i Dầsjui n. Đkcvd ồnbej ng, Lưfzrb ơshva ng thủmhkn mệtpge nh, thêxomr m Mãdcgx , Lộtsri c, Tang, Hìcern nh, Tam-thai. Đkcvd ồnbej ng, Lưfzrb ơshva ng làaqxh cáplcl ch làaqxh m quan, nhưfzrb ng đciwx ắdcgx c cáplcl ch cựnnpy c tốkgfc t Lộtsri c, Mãdcgx giao trìcern . Tửbyqr -vi kinh nóilia i Lộtsri c, Mãdcgx giao trìcern , kinh nhâzvou n giáplcl p đciwx ệtpge . Nêxomr n hai ngưfzrb ờeuwp i tuy thi hai khóilia a kháplcl c nhau, màaqxh cùhhkm ng đciwx ỗxnxw cao cảbung . Thờeuwp i thơshva ấzvou u củmhkn a Tăyfrd ng thìcern yêxomr n ổmxlh n, nhung lụylhz a. Cògbcr n thờeuwp i thơshva ấzvou u củmhkn a Chíxomr nh thìcern khổmxlh cựnnpy c đciwx ếzznf n phảbung i đciwx i làaqxh m nôbuaz bộtsri c. Cảbung hai cùhhkm ng bịsmsl ngưfzrb ờeuwp i anh ngu si, dốkgfc t náplcl t, lêxomr u lổmxlh ng ghen tỵqadg , đciwx áplcl nh đciwx ậgefw p. Cảbung hai năyfrd m trưfzrb ớroyn c đciwx âzvou y vợcxel đciwx ềwuxq u chếzznf t. Tăyfrd ng tụylhz c huyềwuxq n vớroyn i con nhàaqxh danh gia. Chíxomr nh tụylhz c huyềwuxq n vớroyn i con nhàaqxh bầsjui n hàaqxh n. Tăyfrd ng làaqxh m quan tạcsci i triềwuxq u, Chíxomr nh trấzvou n ngựnnpy Nam-thùhhkm y.
- Thầsjui n xin giảbung i cáplcl i kháplcl c nhau đciwx óilia . Cảbung hai vịsmsl cung Phúgxgc c-đciwx ứbung c do Tháplcl i-dưfzrb ơshva ng thủmhkn , ngộtsri Triệtpge t, gặyfrd p Kiếzznf p, Đkcvd àaqxh . Tháplcl i-dưfzrb ơshva ng chỉdcgx vàaqxh o ngôbuaz i mộtsri ôbuaz ng nộtsri i. Ngôbuaz i mộtsri ôbuaz ng nộtsri i củmhkn a Tăyfrd ng đciwx ểilnt vàaqxh o đciwx ầsjui u mỏfqmq m núgxgc i, hưfzrb ớroyn ng ra vògbcr m sôbuaz ng, cảbung nh tríxomr rấzvou t dẹxukr p, giốkgfc ng nhưfzrb ngồnbej i trong cáplcl i nghiêxomr n búgxgc t. Thếzznf đciwx ấzvou t đciwx óilia trong khoa Đkcvd ịsmsl a-lýmhkn gọgxjh i làaqxh Búgxgc t mặyfrd c, văyfrd n giai. Cògbcr n mộtsri ôbuaz ng nộtsri i Chíxomr nh đciwx ểilnt vàaqxh o khu ruộtsri ng trũffyk ng, phíxomr a trưfzrb ớroyn c cóilia cồnbej n dâzvou u, trêxomr n cồnbej n cóilia tưfzrb ợcxel ng thờeuwp hổmxlh đciwx áplcl . Thếzznf đciwx ấzvou t đciwx óilia gọgxjh i làaqxh Bạcsci ch-hổmxlh tọgxjh a trấzvou n. Vìcern vậgefw y Tăyfrd ng thi đciwx ậgefw u sớroyn m, làaqxh m quan tạcsci i triềwuxq u, chứbung c tớroyn i tểilnt thầsjui n, ngoàaqxh i ra cògbcr n lĩmxlh nh Khu-mậgefw t-việtpge n sứbung . Cògbcr n Chíxomr nh thi đciwx ậgefw u trễuhki hơshva n mấzvou y năyfrd m, gốkgfc c làaqxh quan văyfrd n, sang làaqxh m quan võykdz , hay Tửbyqr -vi kinh gọgxjh i làaqxh Xuấzvou t võykdz do văyfrd n .
Tựnnpy -Mai nghe hai ngưfzrb ờeuwp i bàaqxh n vềwuxq khoa Tửbyqr -vi tuy nóilia hiểilnt u lỗxnxw mỗxnxw , nhưfzrb ng trong lògbcr ng nảbung y ra mốkgfc i lo lắdcgx ng:
- Làaqxh m vua cũffyk ng nhưfzrb thốkgfc ng lĩmxlh nh môbuaz n pháplcl i, bang hộtsri i, luôbuaz n gặyfrd p khóilia khăyfrd n làaqxh khóilia biếzznf t lògbcr ng ngưfzrb ờeuwp i, khóilia biếzznf t ngưfzrb ờeuwp i, cũffyk ng nhưfzrb vậgefw n so màaqxh mưfzrb u đciwx ạcsci i sựnnpy . Triềwuxq u Tốkgfc ng cóilia khoa Tửbyqr -vi lợcxel i hạcsci i thếzznf nàaqxh y, làaqxh m sao mìcern nh đciwx ịsmsl ch lạcsci i? Anh cảbung bảbung o ta ăyfrd n trộtsri m bộtsri sáplcl ch nàaqxh y, thựnnpy c cóilia lýmhkn . Đkcvd ưfzrb ợcxel c, hôbuaz m nay ta vìcern nưfzrb ớroyn c màaqxh ăyfrd n trộtsri m. Sau chếzznf t xuốkgfc ng âzvou m phủmhkn , Diêxomr m-vưfzrb ơshva ng hỏfqmq i ta tạcsci i sao trộtsri m cắdcgx p. Ta đciwx àaqxh nh chịsmsl u tộtsri i. Dùhhkm quỷyfrd sứbung cóilia bỏfqmq ta vàaqxh o vạcsci c dầsjui u ta cũffyk ng cam tâzvou m.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n tiếzznf p:
- Cảbung hai ngưfzrb ờeuwp i, đciwx ềwuxq u đciwx ắdcgx c cáplcl ch Mãdcgx đciwx ầsjui u đciwx ớroyn i kiếzznf m, trấzvou n ngựnnpy biêxomr n cưfzrb ơshva ng đciwx ếzznf n hai lầsjui n. Vìcern vậgefw y Chíxomr nh lĩmxlh nh kinh lưfzrb ợcxel c sứbung Quảbung ng-Tâzvou y, trấzvou n Nam-thùhhkm y. Cògbcr n Tăyfrd ng tuy ởvxlq triềwuxq u, nhưfzrb ng trong Khu-mậgefw t việtpge n, y lĩmxlh nh trọgxjh ng tráplcl ch Nam-phògbcr ng cũffyk ng giốkgfc ng nhưfzrb trấzvou n ngựnnpy biêxomr n cưfzrb ơshva ng.
- Trẫmisy m tưfzrb ởvxlq ng chỉdcgx mộtsri t lầsjui n thôbuaz i chứbung . Hai ngưfzrb ờeuwp i cùhhkm ng cóilia cáplcl ch Kìcern nh-dưfzrb ơshva ng cưfzrb quan tạcsci i Ngọgxjh , làaqxh Mãdcgx đciwx ầsjui u đciwx ớroyn i kiếzznf m.
- Tâzvou u bệtpge hạcsci , Thiêxomr n-hìcern nh, Thiêxomr n-mãdcgx thủmhkn mệtpge nh tạcsci i Dầsjui n cũffyk ng làaqxh cáplcl ch Mãdcgx -đciwx ầsjui u đciwx ớroyn i kiếzznf m. Nhưfzrb ng vìcern ngôbuaz i mộtsri ôbuaz ng nộtsri i củmhkn a Tăyfrd ng thiêxomr n vềwuxq văyfrd n, nêxomr n tiếzznf n trìcern nh củmhkn a Tăyfrd ng văyfrd n nhiềwuxq u hơshva n võykdz . Cògbcr n ngôbuaz i mộtsri ôbuaz ng nộtsri i Chíxomr nh thiêxomr n vềwuxq võykdz nhiềwuxq u hơshva n văyfrd n, nêxomr n ngôbuaz i sao võykdz cóilia dịsmsl p nổmxlh i dậgefw y.
Lãdcgx o nhâzvou n ngừaqxh ng lạcsci i mộtsri t lúgxgc c, rồnbej i tiếzznf p:
- Hồnbej i thơshva ấzvou u, đciwx ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh cóilia ngưfzrb ờeuwp i bạcsci n têxomr n Chu Năyfrd ng. Hai ngưfzrb ờeuwp i cùhhkm ng sốkgfc Tửbyqr -Vi. Cung Phúgxgc c-đciwx ứbung c cóilia Tham-lang tạcsci i Tuấzvou t. Ngôbuaz i mộtsri ứbung ng vớroyn i Tham-lang củmhkn a đciwx ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh kếzznf t pháplcl t nêxomr n ngưfzrb ờeuwp i lậgefw p đciwx ưfzrb ợcxel c nghiệtpge p rồnbej ng. Cògbcr n ngôbuaz i mộtsri ứbung ng vớroyn i cung Phúgxgc c củmhkn a Chu Năyfrd ng ởvxlq vàaqxh o chỗxnxw cùhhkm ng cựnnpy c xấzvou u, nêxomr n Chu cũffyk ng sáplcl ng nghiệtpge p bằgbcr ng cáplcl ch qui dâzvou n lậgefw p đciwx ưfzrb ợcxel c mấzvou y ấzvou p, đciwx ưfzrb ợcxel c tôbuaz n làaqxh m hưfzrb ơshva ng trưfzrb ởvxlq ng, rồnbej i sau khi chếzznf t đciwx ưfzrb ợcxel c tôbuaz n làaqxh m thầsjui n Thàaqxh nh-hoàaqxh ng. Đkcvd óilia bàaqxh n vềwuxq phúgxgc c. Cung Phúgxgc c-đciwx ứbung c bao gồnbej m phầsjui n phúgxgc c vàaqxh đciwx ứbung c. Hai ngưfzrb ờeuwp i cùhhkm ng mộtsri t sốkgfc , nhưfzrb ng tổmxlh -tiêxomr n, ôbuaz ng-bàaqxh , bốkgfc -mẹxukr , vàaqxh bảbung n-thâzvou n xâzvou y dựnnpy ng cáplcl i thiệtpge n-đciwx ứbung c, thìcern đciwx ưfzrb ơshva ng sốkgfc đciwx ưfzrb ợcxel c hưfzrb ởvxlq ng phúgxgc , thọgxjh , quýmhkn , vinh nhiềwuxq u hơshva n. Phầsjui n yểilnt u, bầsjui n, ai, khổmxlh giảbung m. Cògbcr n nhưfzrb tiềwuxq n nhâzvou n gâzvou y nhiềwuxq u áplcl c-đciwx ứbung c, thìcern phúgxgc , thọgxjh , quýmhkn , vinh giảbung m; màaqxh yểilnt u, bầsjui n, ai, khổmxlh tăyfrd ng.
Nhàaqxh vua hiểilnt u ra:
- Nhưfzrb vậgefw y nhữzvou ng ngưfzrb ờeuwp i cùhhkm ng sốkgfc , cóilia cuộtsri c đciwx ờeuwp i hao hao giốkgfc ng nhau. Nhưfzrb ng tùhhkm y theo ngôbuaz i mộtsri ứbung ng vớroyn i cung Phúgxgc c-đciwx ứbung c táplcl ng ởvxlq thếzznf đciwx ấzvou t kếzznf t hay bạcsci i, màaqxh phúgxgc , thọgxjh , quýmhkn , vinh, yểilnt u, bầsjui n, ai, khổmxlh kháplcl c nhau. Bâzvou y giờeuwp tớroyn i vấzvou n đciwx ềwuxq kháplcl c. Nhưfzrb sốkgfc nhữzvou ng ngưfzrb ờeuwp i chếzznf t mộtsri t lúgxgc c nhưfzrb chiếzznf n-tranh, đciwx ắdcgx m thuyềwuxq n. Khôbuaz ng lẽkpop sốkgfc nhữzvou ng ngưfzrb ờeuwp i đciwx óilia đciwx ềwuxq u đciwx ếzznf n ngàaqxh y ly thếzznf cảbung hay sao?
- Tâzvou u bệtpge hạcsci , trong Tửbyqr -vi kinh cóilia nóilia i rồnbej i. Thầsjui n xin đciwx ọgxjh c:
Vậgefw n con phảbung i thua vậgefw n cha.
Vậgefw n ngưfzrb ờeuwp i khôbuaz ng bằgbcr ng vậgefw n nhàaqxh .
Vậgefw n nhàaqxh khôbuaz ng bằgbcr ng vậgefw n làaqxh ng.
Vậgefw n làaqxh ng khôbuaz ng bằgbcr ng vậgefw n châzvou u.
Vậgefw n châzvou u khôbuaz ng bằgbcr ng vậgefw n nưfzrb ớroyn c.
Vậgefw n nưfzrb ớroyn c khôbuaz ng bằgbcr ng vậgefw n thiêxomr n hạcsci .
Nhàaqxh vua suýmhkn t xoa:
- Trẫmisy m hiểilnt u rồnbej i! Trưfzrb ớroyn c đciwx âzvou y trẫmisy m đciwx ọgxjh c đciwx oạcsci n nàaqxh y chỉdcgx hiểilnt u lờeuwp mờeuwp . Bâzvou y giờeuwp nhờeuwp đciwx ạcsci o sưfzrb nhắdcgx c, trẫmisy m mớroyn i vỡimtp lẽkpop . Trẫmisy m thửbyqr kiếzznf n giảbung i xem cóilia chỗxnxw nàaqxh o sai, đciwx ạcsci o sưfzrb minh cho. Nhưfzrb hai trẻmscs cùhhkm ng sốkgfc , nhưfzrb ng thờeuwp i thơshva ấzvou u sốkgfc ng vớroyn i cha mẹxukr . Nếzznf u cha mẹxukr giầsjui u sang, thìcern dùhhkm sốkgfc nóilia xấzvou u, vẫmisy n đciwx ưfzrb ợcxel c ấzvou m no. Cògbcr n nhưfzrb cha mẹxukr nghèdcak o khóilia , thìcern dùhhkm sốkgfc nóilia tốkgfc t, vẫmisy n bịsmsl cơshva cựnnpy c. Đkcvd óilia làaqxh vậgefw n con phảbung i thua vậgefw n cha.
- Bệtpge hạcsci kiếzznf n giảbung i thựnnpy c minh mẫmisy n. Rộtsri ng hơshva n chúgxgc t nữzvou a, mộtsri t ngưfzrb ờeuwp i ởvxlq trong làaqxh ng, dùhhkm sốkgfc tốkgfc t hay xấzvou u cũffyk ng phảbung i chịsmsl u chung sốkgfc phậgefw n củmhkn a cảbung làaqxh ng. Tỷyfrd nhưfzrb hai ngưfzrb ờeuwp i cùhhkm ng sốkgfc giầsjui u. Mộtsri t ngưfzrb ờeuwp i sốkgfc ng trong làaqxh ng giầsjui u, thìcern củmhkn a cảbung i súgxgc c tíxomr ch. Cògbcr n ngưfzrb ờeuwp i sốkgfc ng trong làaqxh ng khóilia , thìcern chỉdcgx giầsjui u so vớroyn i ngưfzrb ờeuwp i trong làaqxh ng, nghĩmxlh a làaqxh kha kháplcl vậgefw y thôbuaz i.
- Trẫmisy m hiểilnt u rồnbej i, khi ngưfzrb ờeuwp i ta đciwx i cùhhkm ng thuyềwuxq n, giốkgfc ng nhưfzrb ởvxlq trong cùhhkm ng làaqxh ng. Nếzznf u hơshva n phâzvou n nửbyqr a ngưfzrb ờeuwp i trong thuyềwuxq n tậgefw n sốkgfc , thìcern thuyềwuxq n đciwx ắdcgx m. Sốkgfc cògbcr n lạcsci i bịsmsl chếzznf t oan theo. Nhưfzrb vậgefw n mộtsri t châzvou u khôbuaz ng cóilia ngưfzrb ờeuwp i chếzznf t, nhưfzrb ng vậgefw n nưfzrb ớroyn c cóilia binh áplcl ch, châzvou u cũffyk ng chịsmsl u chung, ắdcgx t cóilia nhiềwuxq u ngưfzrb ờeuwp i chếzznf t.
- Khôbuaz ng biếzznf t bệtpge hạcsci đciwx ãdcgx gặyfrd p mộtsri t sốkgfc nàaqxh o giốkgfc ng sốkgfc củmhkn a bệtpge hạcsci chưfzrb a?
- Năyfrd m trưfzrb ớroyn c đciwx âzvou y, trẫmisy m tiếzznf p sĩmxlh tửbyqr trúgxgc ng tuyểilnt n kỳgefw thi, gặyfrd p mộtsri t tiếzznf n sĩmxlh têxomr n Chu Hộtsri i. Y sinh cùhhkm ng giờeuwp , ngàaqxh y, tháplcl ng, năyfrd m vớroyn i trẫmisy m. Tạcsci i sao trẫmisy m làaqxh m vua, đciwx ãdcgx mưfzrb ờeuwp i năyfrd m, màaqxh nay y mớroyn i đciwx ậgefw u tiếzznf n-sĩmxlh ?
- Sốkgfc củmhkn a Chu ra sao?
- Y sinh tuổmxlh i Canh-Tuấzvou t, tháplcl ng bẩbhkp y, ngàaqxh y sáplcl u, giờeuwp Dầsjui n.
- Nhưfzrb vậgefw y làaqxh cuộtsri c đciwx ờeuwp i Chu đciwx úgxgc ng vớroyn i láplcl sốkgfc đciwx ấzvou y chứbung . Mệtpge nh y lậgefw p tạcsci i Ngọgxjh . Thiêxomr n-lưfzrb ơshva ng thủmhkn mệtpge nh. Cung quan Thiêxomr n-đciwx ồnbej ng gặyfrd p Hóilia a-lộtsri c, cung tàaqxh i Thiêxomr n-cơshva gặyfrd p Hóilia a-quyềwuxq n. Cung phúgxgc c cóilia Văyfrd n-xưfzrb ơshva ng ngộtsri Hóilia a-khoa. Năyfrd m trưfzrb ớroyn c, mưfzrb ờeuwp i bẩbhkp y tuổmxlh i, đciwx ạcsci i tiểilnt u trùhhkm ng phùhhkm ng ởvxlq cung Thâzvou n ngộtsri Lộtsri c-tồnbej n, Văyfrd n-xưfzrb ơshva ng, Hóilia a-khoa. Trong khi mệtpge nh y hưfzrb ởvxlq ng cáplcl ch Tọgxjh a-qúgxgc y hưfzrb ớroyn ng-quýmhkn tứbung c Thiêxomr n-việtpge t ởvxlq mệtpge nh, Thiêxomr n-khôbuaz i ởvxlq tàaqxh i. Chu đciwx ậgefw u đciwx ạcsci i khoa làaqxh phảbung i.
- Tạcsci i sao năyfrd m ngoáplcl i, trẫmisy m khôbuaz ng cóilia gìcern tốkgfc t cảbung ?
- Bệtpge hạcsci sinh cùhhkm ng ngàaqxh y, tháplcl ng, năyfrd m vớroyn i y, nhưfzrb ng khôbuaz ng cùhhkm ng giờeuwp . Bệtpge hạcsci sinh giờeuwp Ngọgxjh . Bệtpge hạcsci đciwx âzvou u cóilia sinh giờeuwp Dầsjui n?
- Rõykdz ràaqxh ng lúgxgc c trẫmisy m sinh ra, Tháplcl i-quốkgfc c phu nhâzvou n đciwx ỡimtp đciwx ẻmscs , đciwx ãdcgx ghi nhưfzrb vậgefw y màaqxh . Đkcvd ạcsci o sưfzrb cóilia nhớroyn lầsjui m khôbuaz ng? Em trẫmisy m, do Lýmhkn phi cũffyk ng sinh cùhhkm ng ngàaqxh y, tháplcl ng, năyfrd m vớroyn i trẫmisy m mớroyn i giờeuwp Ngọgxjh . Sau mộtsri t ngàaqxh y, em trẫmisy m qua đciwx ờeuwp i.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n lộtsri t mũffyk bỏfqmq xuốkgfc ng đciwx ấzvou t, váplcl i ba váplcl i:
- Ngàaqxh y hôbuaz m nay bầsjui n đciwx ạcsci o muôbuaz n tháplcl c, tâzvou u rằgbcr ng bệtpge hạcsci sinh giờeuwp Ngọgxjh , đciwx ểilnt sau nàaqxh y... bệtpge hạcsci khôbuaz ng bắdcgx t tộtsri i bầsjui n đciwx ạcsci o.
Ghi chúgxgc
(1) Mẹxukr củmhkn a Tốkgfc ng Tháplcl i-Tổmxlh , Tháplcl i-Tôbuaz ng họgxjh Đkcvd ỗxnxw . Khi con lêxomr n làaqxh m vua, phong cho bàaqxh làaqxh m Chiếzznf u-Huệtpge tháplcl i hậgefw u.
(2)Câzvou u trêxomr n trong Triệtpge u-thịsmsl minh thuyếzznf t Tửbyqr -vi kinh chúgxgc nhưfzrb sau:
- Đkcvd àaqxh n ôbuaz ng mệtpge nh tạcsci i cung Thìcern n gặyfrd p Tháplcl i-dưfzrb ơshva ng thủmhkn mệtpge nh, đciwx àaqxh n bàaqxh mệtpge nh tạcsci i cung Tuấzvou t gặyfrd p Tháplcl i-âzvou m thủmhkn mệtpge nh; đciwx ưfzrb ợcxel c Khoa, Quyễuhki n, Lộtsri c củmhkn ng, thêxomr m sao Tửbyqr , cùhhkm ng Trưfzrb ờeuwp ng-sinh. Nam quyềwuxq n tớroyn i báplcl . Nữzvou nổmxlh i danh vềwuxq ca, vũffyk .
(3) Tốkgfc ng-sửbyqr , quyểilnt n 242, Hậgefw u-phi liệtpge t truyệtpge n trang 8606 chéuhki p rằgbcr ng: Chiếzznf u-Huệtpge tháplcl i hậgefw u lúgxgc c sắdcgx p băyfrd ng gọgxjh i Tốkgfc ng Tháplcl i-Tổmxlh đciwx ếzznf n bêxomr n giưfzrb ờeuwp ng bệtpge nh. Bàaqxh hỏfqmq i:
- Con cóilia biếzznf t tạcsci i sao Chu Thếzznf -Tôbuaz ng băyfrd ng, màaqxh sựnnpy nghiệtpge p lạcsci i vàaqxh o tay con khôbuaz ng?
Đkcvd áplcl p:
- Vìcern con giữzvou chứbung c Đkcvd iểilnt m-kiểilnt m triềwuxq u Chu.
Tháplcl i hậgefw u lắdcgx c đciwx ầsjui u:
- Khôbuaz ng phảbung i.
Nhàaqxh vua khôbuaz ng sao trảbung lờeuwp i đciwx ưfzrb ợcxel c. Tháplcl i hậgefw u cậgefw t vấzvou n qúgxgc a, nhàaqxh vua đciwx áplcl p:
- Do tổmxlh khảbung o trảbung i đciwx ếzznf n tháplcl i hậgefw u tíxomr ch đciwx ứbung c đciwx ểilnt lạcsci i.
Tháplcl i hậgefw u lắdcgx c đciwx ầsjui u:
- Vìcern con củmhkn a Thếzznf -Tôbuaz ng cògbcr n thơshva ấzvou u. Nếzznf u bấzvou y giờeuwp họgxjh Sàaqxh i cóilia ôbuaz ng vua lớroyn n tuổmxlh i, liệtpge u ngôbuaz i vua cóilia đciwx ếzznf n con khôbuaz ng. Vậgefw y con đciwx ừaqxh ng đciwx i vàaqxh o vếzznf t cũffyk nữzvou a. Khi thấzvou y mìcern nh giàaqxh yếzznf u, nêxomr n truyềwuxq n ngôbuaz i cho em con làaqxh Quang-Nghĩmxlh a. Quang-Nghĩmxlh a giàaqxh , truyềwuxq n ngôbuaz i cho em thứbung ba làaqxh Đkcvd ìcern nh-Mỹsjui . Đkcvd ìcern nh-Mỹsjui giàaqxh , truyềwuxq n ngôbuaz i cho con trưfzrb ởvxlq ng củmhkn a con.
Sau nàaqxh y Tốkgfc ng Tháplcl i-Tổmxlh truyềwuxq n ngôbuaz i cho em làaqxh Triệtpge u Khuôbuaz ng-Nghĩmxlh a tứbung c Tốkgfc ng Tháplcl i-Tôbuaz ng. Tháplcl i-Tôbuaz ng khôbuaz ng muốkgfc n truyềwuxq n ngôbuaz i cho em làaqxh Tầsjui n vưfzrb ơshva ng Đkcvd ìcern nh-Mỹsjui . Đkcvd ìcern nh-Mỹsjui tàaqxh i kiêxomr m văyfrd n võykdz , lạcsci i cóilia nhiềwuxq u côbuaz ng lao chinh chiếzznf n. Nhưfzrb ng sau Tháplcl i-Tôbuaz ng nghe lờeuwp i xui khiếzznf n củmhkn a Tểilnt -tưfzrb ớroyn ng Triệtpge u Tấzvou n rằgbcr ng nêxomr n truyềwuxq n ngôbuaz i cho con. Ôcsci ng mậgefw t sai cáplcl c quan vu cho Đkcvd ìcern nh-Mỹsjui tộtsri i phảbung n nghịsmsl ch, cáplcl ch hếzznf t chứbung c tưfzrb ớroyn c, đciwx ầsjui y đciwx i xa, rồnbej i cho ngưfzrb ờeuwp i áplcl m toáplcl n. Khi vềwuxq giàaqxh ôbuaz ng lậgefw p con đciwx ầsjui u lògbcr ng làaqxh m Tháplcl i-tửbyqr tưfzrb ớroyn c phong Sởvxlq -vưfzrb ơshva ng. Sởvxlq -vưfzrb ơshva ng bịsmsl áplcl m toáplcl n hóilia a đciwx iêxomr n. Ôcsci ng lậgefw p con thứbung nhìcern làaqxh m Chiêxomr u-Thàaqxh nh tháplcl i tửbyqr . Chỉdcgx íxomr t lâzvou u sau, Chiêxomr u-Thàaqxh nh bịsmsl áplcl m toáplcl n chếzznf t. Ôcsci ng đciwx ịsmsl nh lậgefw p Nguyêxomr n-Nghiễuhki m lêxomr n thay. Nguyêxomr n-Nghiễuhki m thấzvou y vua cha tráplcl i lờeuwp i bàaqxh , tráplcl i lờeuwp i báplcl c, nêxomr n từaqxh chốkgfc i. Tháplcl i-Tôbuaz ng phảbung i lậgefw p con thứbung ba làaqxh m tháplcl i tửbyqr , truyềwuxq n ngôbuaz i cho, tứbung c vua Châzvou n-Tôbuaz ng. Vua Châzvou n-Tôbuaz ng đciwx ứbung c cògbcr n kéuhki m hơshva n nữzvou a, truyềwuxq n ngôbuaz i cho Nhâzvou n-Tôbuaz ng (Thiêxomr n-Tháplcl nh) mớroyn i cóilia mưfzrb ờeuwp i ba tuổmxlh i, vàaqxh đciwx ểilnt cho vợcxel làaqxh Lưfzrb u hậgefw u cầsjui m quyềwuxq n.
Nhàaqxh vua ngơshva ngơshva ngáplcl c ngáplcl c nhìcern n Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n, rồnbej i nhớroyn lạcsci i dĩmxlh vãdcgx ng, cùhhkm ng nhữzvou ng lờeuwp i úgxgc p úgxgc p mởvxlq mởvxlq củmhkn a Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng Nguyêxomr n-Nghiễuhki m, củmhkn a Lýmhkn thầsjui n-phi, củmhkn a Yếzznf n Thùhhkm . Nhấzvou t làaqxh gầsjui n đciwx âzvou y vưfzrb ơshva ng vớroyn i tháplcl i hậgefw u chốkgfc ng đciwx ốkgfc i nhau kịsmsl ch liệtpge t. Vưfzrb ơshva ng tổmxlh chứbung c hệtpge thốkgfc ng bảbung o vệtpge nhàaqxh vua cựnnpy c kỳgefw chu đciwx áplcl o. Trong khi tháplcl i hậgefw u lạcsci i xửbyqr dụylhz ng cao thủmhkn khốkgfc ng chếzznf quầsjui n thầsjui n. Nhàaqxh vua tựnnpy hỏfqmq i:
- Tạcsci i sao ôbuaz ng chúgxgc lạcsci i lo bảbung o vệtpge mìcern nh, màaqxh mẹxukr mìcern nh lạcsci i bỏfqmq lơshva ? Bâzvou y giờeuwp đciwx ếzznf n Tâzvou y-Sơshva n đciwx ạcsci o nhâzvou n cũffyk ng úgxgc p mởvxlq nóilia i vềwuxq bíxomr mậgefw t đciwx óilia . Hìcern nh nhưfzrb thâzvou n phậgefw n mìcern nh cóilia đciwx iềwuxq u gìcern khôbuaz ng minh bạcsci ch. Mìcern nh làaqxh m tớroyn i Hoàaqxh ng-đciwx ếzznf , uy quyềwuxq n nhấzvou t Thiêxomr n-hạcsci màaqxh khôbuaz ng tìcern m ra đciwx ưfzrb ợcxel c, thìcern cògbcr n ngồnbej i trêxomr n ngai vàaqxh ng đciwx ưfzrb ợcxel c khôbuaz ng?
Nhàaqxh vua thởvxlq dàaqxh i:
- Thôbuaz i đciwx ưfzrb ợcxel c, coi nhưfzrb trẫmisy m sinh giờeuwp Ngọgxjh , vậgefw y sốkgfc củmhkn a trẫmisy m cóilia gìcern đciwx ặyfrd c biệtpge t?
- Nhưfzrb láplcl sốkgfc củmhkn a bệtpge hạcsci . Bệtpge hạcsci tuổmxlh i Canh-Tuấzvou t, tháplcl ng bẩbhkp y, ngàaqxh y sáplcl u, giờeuwp Ngọgxjh . Bệtpge hạcsci đciwx ắdcgx c cáplcl ch Cơshva , Nguyệtpge t, Đkcvd ồnbej ng, Lưfzrb ơshva ng. Mệtpge nh lậgefw p tạcsci i Dầsjui n, Thiêxomr n-đciwx ồnbej ng, Thiêxomr n-lưfzrb ơshva ng thủmhkn mệtpge nh.
- Trưfzrb ớroyn c đciwx âzvou y trẫmisy m tưfzrb ởvxlq ng sốkgfc đciwx óilia củmhkn a hoàaqxh ng đciwx ệtpge . Trẫmisy m tíxomr nh thửbyqr , y khôbuaz ng thểilnt nàaqxh o chếzznf t yểilnt u. Hơshva n nữzvou a y đciwx ắdcgx c cáplcl ch Tam-hóilia a liêxomr n châzvou u. Bâzvou y giờeuwp mớroyn i biếzznf t khôbuaz ng phảbung i. Nếzznf u nhưfzrb trẫmisy m sinh giờeuwp Tỵqadg , mệtpge nh lậgefw p tạcsci i Mãdcgx o, Vũffyk -khúgxgc c, Hóilia a-quyềwuxq n thủmhkn mệtpge nh mớroyn i đciwx ưfzrb ợcxel c hưfzrb ởvxlq ng cáplcl ch đciwx óilia .
- Vâzvou ng, Lộtsri c ởvxlq Phụylhz -mẫmisy u, Quyềwuxq n ởvxlq mệtpge nh, Khoa ởvxlq Huynh-đciwx ệtpge , nhưfzrb vậgefw y mớroyn i làaqxh mộtsri t trong cáplcl ch Tam-hóilia a liêxomr n châzvou u. Bâzvou y giờeuwp trởvxlq lạcsci i sốkgfc củmhkn a bệtpge hạcsci . Cung Phúgxgc c củmhkn a bệtpge hạcsci cựnnpy c tốkgfc t vìcern Tháplcl i-dưfzrb ơshva ng thủmhkn tạcsci i Thìcern n. Tửbyqr -vi kinh gọgxjh i làaqxh Nhậgefw t xuấzvou t Thiêxomr n-môbuaz n. Nhưfzrb vậgefw y bệtpge hạcsci bẩbhkp m sinh do ngôbuaz i mộtsri củmhkn a tam đciwx ạcsci i. Tam đciwx ạcsci i tứbung c đciwx ứbung c Tháplcl i-Tôbuaz ng. Suốkgfc t cuộtsri c đciwx ờeuwp i bệtpge hạcsci : Phúgxgc , thọgxjh , quýmhkn , vinh, yểilnt u, bầsjui n, ai, khổmxlh do ngôbuaz i mộtsri đciwx ứbung c Tháplcl i-Tôbuaz ng kếzznf t pháplcl t hay khôbuaz ng. Cóilia đciwx iềwuxq u Thiêxomr n-hìcern nh, Hóilia a-quyềwuxq n, đciwx óilia ng vớroyn i Vũffyk -khúgxgc c, Thấzvou t-sáplcl t ởvxlq phụylhz mẫmisy u, phảbung i xa cáplcl ch mộtsri t trong hai thâzvou n.
- Chắdcgx c vìcern vậgefw y tháplcl i hậgefw u mớroyn i đciwx em trẫmisy m giao cho Dưfzrb ơshva ng Thụylhz c-phi nuôbuaz i.
- Tâzvou u bệtpge hạcsci , Vũffyk , Sáplcl t, Hìcern nh khôbuaz ng ứbung ng vớroyn i việtpge c giao bệtpge hạcsci cho Dưfzrb ơshva ng Thụylhz c-phi nuôbuaz i.
Nhàaqxh vua cau mặyfrd t lạcsci i:
- Dưfzrb ờeuwp ng nhưfzrb đciwx ạcsci o sưfzrb dấzvou u trẫmisy m mộtsri t đciwx iềwuxq u gìcern thìcern phảbung i.
- Tâzvou u bệtpge hạcsci khôbuaz ng phảbung i bầsjui n đciwx ạcsci o dấzvou u, màaqxh khôbuaz ng thểilnt nóilia i ra. Bệtpge hạcsci làaqxh cháplcl u, làaqxh đciwx ệtpge tửbyqr củmhkn a Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng, bệtpge hạcsci cứbung hỏfqmq i Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng thìcern rõykdz đciwx iềwuxq u bíxomr mậgefw t nàaqxh y. Bầsjui n đciwx ạcsci o chỉdcgx thỉdcgx nh cầsjui u: Bệtpge hạcsci khôbuaz ng thểilnt , vàaqxh khôbuaz ng nêxomr n hỏfqmq i tháplcl i hậgefw u, e ngưfzrb ờeuwp i nổmxlh i lôbuaz i đciwx ìcern nh.
- Thôbuaz i đciwx ưfzrb ợcxel c, trẫmisy m sẽkpop hỏfqmq i Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng. Bâzvou y giờeuwp đciwx ạcsci o sưfzrb tíxomr nh xem vậgefw n sốkgfc năyfrd m tớroyn i củmhkn a trẫmisy m ra sao.
- Năyfrd m nay làaqxh năyfrd m Đkcvd inh-Mãdcgx o. Đkcvd ạcsci i vậgefw n củmhkn a bệtpge hạcsci đciwx óilia ng ởvxlq cung Thìcern n ngộtsri Tháplcl i-dưfzrb ơshva ng miếzznf u đciwx ịsmsl a. Tháplcl i-dưfzrb ơshva ng lạcsci i đciwx ưfzrb ợcxel c Tảbung , Hữzvou u, Xưfzrb ơshva ng, Khúgxgc c, Hóilia a-lộtsri c phògbcr trợcxel , nhưfzrb vậgefw y làaqxh cựnnpy c tốkgfc t. Tiểilnt u vậgefw n đciwx óilia ng ởvxlq cung Dậgefw u ngộtsri Thiêxomr n-phủmhkn , Kìcern nh-dưfzrb ơshva ng hãdcgx m. Phủmhkn ngộtsri Kìcern nh, e cóilia tiểilnt u nhâzvou n hạcsci i. Nhưfzrb ng mệtpge nh bệtpge hạcsci cóilia Đkcvd ồnbej ng làaqxh phúgxgc c tinh, Lưfzrb ơshva ng làaqxh ấzvou m tinh, lạcsci i thêxomr m Khoa thuộtsri c đciwx ệtpge nhấzvou t giảbung i thầsjui n, vìcern vậgefw y vẫmisy n vôbuaz sựnnpy . Lạcsci i cóilia Thiêxomr n-hìcern nh, Hóilia a-quyềwuxq n từaqxh Mãdcgx o chiếzznf u sang. Hìcern nh chiếzznf u thìcern xấzvou u. Nhưfzrb ng Hìcern nh đciwx ắdcgx c đciwx ịsmsl a ngộtsri Quyềwuxq n chủmhkn chiếzznf n thắdcgx ng. Nhưfzrb vậgefw y trong cáplcl i tốkgfc t cóilia cáplcl i xấzvou u. Tốkgfc t, bệtpge hạcsci mưfzrb u đciwx ạcsci i sựnnpy gìcern dùhhkm khóilia đciwx ếzznf n đciwx âzvou u cũffyk ng thàaqxh nh côbuaz ng. Xấzvou u vìcern cóilia truyệtpge n bấzvou t hògbcr a giữzvou a mẫmisy u tửbyqr . Mộtsri t tin vui nhỏfqmq : Cung Mãdcgx o cóilia Đkcvd àaqxh o-hoa chiếzznf u, bệtpge hạcsci ắdcgx t cóilia duyêxomr n tìcern nh kỳgefw lạcsci . Tấzvou t cảbung bằgbcr ng ấzvou y biếzznf n cốkgfc sẽkpop xẩbhkp y ra nay mai.
Lãdcgx o tíxomr nh đciwx ốkgfc t ngóilia n tay rồnbej i tiếzznf p:
- Năyfrd m tớroyn i đciwx ạcsci i hạcsci n ởvxlq Thìcern n. Tiểilnt u hạcsci n ởvxlq Tuấzvou t, ngộtsri Tảbung , Hữzvou u, Xưfzrb ơshva ng, Khúgxgc c, Lộtsri c trong cáplcl ch Âxgok m-Dưfzrb ơshva ng Thìcern n, Tuấzvou t cựnnpy c tốkgfc t. Nhưfzrb ng tuổmxlh i Thìcern n, Tuấzvou t tốkgfc i kịsmsl hạcsci n tớroyn i cung Thìcern n, Tuấzvou t đciwx ốkgfc i nhau. Vìcern vậgefw y tuy cựnnpy c tốkgfc t, màaqxh cũffyk ng bịsmsl giảbung m đciwx i mộtsri t chúgxgc t. Thầsjui n kíxomr nh mong bệtpge hạcsci nguyệtpge n đciwx ắdcgx c nhưfzrb sởvxlq cầsjui u.
Nhàaqxh vua nhìcern n Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n:
- Nhưfzrb vậgefw y ngàaqxh y sinh củmhkn a trẫmisy m lạcsci i chíxomr nh làaqxh ngàaqxh y sinh hoàaqxh ng đciwx ệtpge . Trẫmisy m sẽkpop tìcern m cho ra đciwx iềwuxq u bíxomr ẩbhkp n vềwuxq thâzvou n thếzznf .
Trầsjui m tưfzrb suy nghĩmxlh mộtsri t lúgxgc c, nhàaqxh vua tiếzznf p:
- Bâzvou y giờeuwp trẫmisy m cóilia thắdcgx c mắdcgx c nữzvou a, theo lịsmsl ch sốkgfc thìcern mặyfrd t trờeuwp i từaqxh Đkcvd ôbuaz ng di chuyểilnt n dầsjui n sang phíxomr a Tâzvou y, cứbung mưfzrb ờeuwp i hai giờeuwp làaqxh mộtsri t ngàaqxh y. Nhưfzrb lúgxgc c rạcsci ng Đkcvd ôbuaz ng ởvxlq Tháplcl i-hồnbej (4) giờeuwp Thìcern n thìcern ởvxlq Biệtpge n-kinh giữzvou a giờeuwp Mãdcgx o, trong khi ởvxlq Hàaqxh m-dưfzrb ơshva ng mớroyn i giờeuwp Dầsjui n, ởvxlq Tâzvou y-vựnnpy c lạcsci i giờeuwp Sửbyqr u. Vậgefw y nếzznf u mộtsri t ngưfzrb ờeuwp i sinh tạcsci i Tâzvou y-vựnnpy c vàaqxh o giờeuwp Sửbyqr u, khi lấzvou y sốkgfc đciwx ểilnt nguyêxomr n giờeuwp Sửbyqr u hay đciwx ổmxlh i lạcsci i thàaqxh nh giờeuwp Thìcern n, giờeuwp Mãdcgx o? (5)
- Sinh ởvxlq đciwx âzvou u, lấzvou y giờeuwp theo đciwx óilia .
- Xin đciwx ạcsci o sưfzrb giảbung i rõykdz nguyêxomr n lýmhkn ?
- Khoa Tửbyqr -vi đciwx ặyfrd t cơshva sởvxlq trêxomr n Thiêxomr n-văyfrd n, căyfrd n cứbung vàaqxh o sựnnpy vậgefw n chuyểilnt n tinh túgxgc trêxomr n thiêxomr n-hàaqxh . Khi sinh ởvxlq đciwx âzvou u, thìcern chịsmsl u ảbung nh hưfzrb ởvxlq ng bởvxlq i tinh túgxgc . Lúgxgc c ra đciwx ờeuwp i, sao nàaqxh y sáplcl ng, sao kia tốkgfc i tứbung c làaqxh cáplcl i sáplcl ng tốkgfc i ởvxlq nơshva i mìcern nh ra đciwx ờeuwp i. Tỷyfrd nhưfzrb sốkgfc củmhkn a Chu Hộtsri i. Chu sinh tạcsci i Thưfzrb ờeuwp ng-sơshva n vàaqxh o giờeuwp Dầsjui n. Nếzznf u đciwx ổmxlh i ra giờeuwp Hoa-sơshva n thìcern y sinh giờeuwp Sửbyqr u. Nàaqxh o, xin bệtpge hạcsci hãdcgx y tíxomr nh sốkgfc củmhkn a Chu, nếzznf u theo giờeuwp Hoa-sơshva n xem nàaqxh o?
Nhàaqxh vua tíxomr nh đciwx ốkgfc t ngóilia n tay khoảbung ng mộtsri t khắdcgx c rồnbej i nóilia i:
- Nếzznf u quy vềwuxq giờeuwp Hoa-sơshva n, tứbung c giờeuwp Sửbyqr u thìcern mệtpge nh y lậgefw p tạcsci i Mùhhkm i, Liêxomr m-trinh, Thấzvou t-sáplcl t thủmhkn mệtpge nh, thêxomr m Kìcern nh-dưfzrb ơshva ng.
- Bệtpge hạcsci thấzvou y hai sốkgfc kháplcl c nhau chưfzrb a? Đkcvd úgxgc ng sốkgfc , y làaqxh ngưfzrb ờeuwp i ôbuaz n nhu, văyfrd n nhãdcgx , búgxgc t mặyfrd c côbuaz ng danh, suốkgfc t cuộtsri c đciwx ờeuwp i tàaqxh i lộtsri c phi tiễuhki n. Cògbcr n quy vềwuxq giờeuwp Hoa-sơshva n, y trởvxlq thàaqxh nh mộtsri t têxomr n thợcxel rèdcak n tàaqxh n tậgefw t, thôbuaz lỗxnxw cộtsri c cằgbcr n.
Nhàaqxh vua chỉdcgx búgxgc t, nghiêxomr n, cùhhkm ng giấzvou y:
- Xin đciwx ạcsci o-sưfzrb chấzvou m dùhhkm m trẫmisy m mộtsri t láplcl sốkgfc . Nhấzvou t làaqxh đciwx ịsmsl nh rõykdz vậgefw n hạcsci n sắdcgx p tớroyn i củmhkn a đciwx ưfzrb ơshva ng sốkgfc , vìcern đciwx âzvou y làaqxh đciwx iềwuxq u chíxomr nh yếzznf u củmhkn a vậgefw n mệtpge nh xãdcgx tắdcgx c: Nam mệtpge nh tuổmxlh i Giáplcl p-Tuấzvou t, tháplcl ng hai, ngàaqxh y 12, giờeuwp Dậgefw u.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n lấzvou y tờeuwp giấzvou y, tíxomr nh đciwx ốkgfc t ngóilia n tay rồnbej i viếzznf t liêxomr n tiếzznf p mộtsri t lúgxgc c. Mỗxnxw i khi lãdcgx o viếzznf t xong mộtsri t chữzvou , nhàaqxh vua lạcsci i gậgefw t đciwx ầsjui u. Mộtsri t láplcl t sau, lãdcgx o cầsjui m tờeuwp giấzvou y lêxomr n, rồnbej i nóilia i:
- Chàaqxh sốkgfc tốkgfc t đciwx ấzvou y. Bầsjui n đciwx ạcsci o e đciwx ưfzrb ơshva ng sốkgfc khôbuaz ng phảbung i ngưfzrb ờeuwp i Tốkgfc ng, màaqxh làaqxh ngưfzrb ờeuwp i ngoạcsci i quốkgfc c.
- Tạcsci i sao đciwx ạcsci o sưfzrb biếzznf t?
Tựnnpy -Mai nghe nhàaqxh vua hỏfqmq i câzvou u đciwx óilia , nóilia nghĩmxlh thầsjui m:
- Lãdcgx o Tâzvou y-Sơshva n đciwx oáplcl n đciwx úgxgc ng rồnbej i. Nếzznf u sai, nhàaqxh vua sẽkpop hỏfqmq i : Vớroyn i lýmhkn do nàaqxh o đciwx ạcsci o sưfzrb lạcsci i cho rằgbcr ng y khôbuaz ng phảbung i ngưfzrb ờeuwp i Tốkgfc ng. Nay nhàaqxh vua hỏfqmq i : Tạcsci i sao đciwx ạcsci o sưfzrb biếzznf t đciwx ưfzrb ơshva ng nhiêxomr n côbuaz ng nhậgefw n lãdcgx o đciwx oáplcl n trúgxgc ng.
- Bởvxlq i đciwx âzvou y làaqxh mộtsri t kỳgefw nhâzvou n, xuấzvou t thâzvou n bầsjui n hàaqxh n, rồnbej i lậgefw p thàaqxh nh sựnnpy nghiệtpge p đciwx ếzznf vưfzrb ơshva ng. Màaqxh Trung-quốkgfc c chỉdcgx cóilia bảbung n triềwuxq u. Vịsmsl đciwx ếzznf vưfzrb ơshva ng nàaqxh y ắdcgx t hẳshva n thuộtsri c nưfzrb ớroyn c kháplcl c.
- Đkcvd úgxgc ng thếzznf .
Nhàaqxh vua tíxomr nh đciwx ốkgfc t ngóilia n tay nóilia i:
- Trẫmisy m đciwx ãdcgx tíxomr nh sốkgfc củmhkn a y: Mệtpge nh y lậgefw p tạcsci i Thâzvou n, Liêxomr m-trinh, Hoáplcl -lộtsri c thủmhkn mệtpge nh. Tàaqxh i Tửbyqr -vi, Thiêxomr n-tưfzrb ớroyn ng tạcsci i Thìcern n. Quan Thiêxomr n-phủmhkn , Vũffyk -khúgxgc c, Hoáplcl -khoa tạcsci i Týmhkn . Lộtsri c-tồnbej n cưfzrb Thiêxomr n-di. Pháplcl -quâzvou n, Hóilia a-quyềwuxq n cưfzrb Phúgxgc c-đciwx ứbung c. Nhưfzrb ng giảbung i khôbuaz ng ra.
- Tâzvou u bệtpge hạcsci , Liêxomr m-trinh chủmhkn nghèdcak o khóilia . Vìcern vậgefw y đciwx ưfzrb ơshva ng sốkgfc xuấzvou t thâzvou n trong gia đciwx ìcern nh bầsjui n hàaqxh n. Đkcvd úgxgc ng ra Liêxomr m ngộtsri Hóilia a-lộtsri c cũffyk ng khôbuaz ng đciwx ếzznf n nỗxnxw i khổmxlh cho lắdcgx m. Nhưfzrb ng Liêxomr m, Lộtsri c lạcsci i bịsmsl Tuầsjui n, Triệtpge t pháplcl mấzvou t. Đkcvd ưfzrb ơshva ng sốkgfc bịsmsl cảbung Tuầsjui n lẫmisy n Triệtpge t đciwx ưfzrb ơshva ng đciwx ầsjui u. Tửbyqr -vi kinh nóilia i: Tuầsjui n, Triệtpge t đciwx ưfzrb ơshva ng đciwx ầsjui u, thiếzznf u niêxomr n tâzvou n khổmxlh . Kếzznf t hợcxel p Liêxomr m thủmhkn mệtpge nh, thêxomr m Tuầsjui n, Triệtpge t đciwx ưfzrb ơshva ng đciwx ầsjui u, vìcern vậgefw y hồnbej i niêxomr n thiếzznf u trảbung i qua thờeuwp i kỳgefw cựnnpy c khổmxlh , đciwx ếzznf n nỗxnxw i phảbung i đciwx i làaqxh m đciwx ầsjui y tớroyn cho ngưfzrb ờeuwp i.
- Ừwcpt , cóilia thếzznf chứbung , vậgefw y màaqxh trẫmisy m nhìcern n khôbuaz ng ra.
- Cung Phúgxgc c-đciwx ứbung c cóilia Pháplcl -quâzvou n, Hóilia a-quyềwuxq n thủmhkn mệtpge nh, lạcsci i thêxomr m Thiêxomr n-hìcern nh đciwx ắdcgx c đciwx ịsmsl a. Pháplcl -quâzvou n thuộtsri c võykdz cáplcl ch, thêxomr m Hìcern nh, Quyềwuxq n thìcern sẽkpop khởvxlq i đciwx ầsjui u bằgbcr ng võykdz nghiệtpge p. Cung quan cựnnpy c tốkgfc t: Thiêxomr n-phủmhkn thuộtsri c đciwx ếzznf tưfzrb ợcxel ng. Vũffyk -khúgxgc c thuộtsri c võykdz cáplcl ch. Hóilia a-khoa phùhhkm cho Phủmhkn -Vũffyk côbuaz ng danh lêxomr n cao đciwx ếzznf n tộtsri t đciwx ỉdcgx nh thiêxomr n hạcsci , vịsmsl tớroyn i đciwx ếzznf vưfzrb ơshva ng. Cho nêxomr n ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh y lúgxgc c đciwx ầsjui u làaqxh m quan võykdz , rồnbej i đciwx ưfzrb ợcxel c tôbuaz n lêxomr n làaqxh m vua, giốkgfc ng nhưfzrb đciwx ứbung c Tháplcl i-Tổmxlh nhàaqxh ta.
- Thếzznf ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh y cóilia đciwx ưfzrb ợcxel c bầsjui y tôbuaz i trung thàaqxh nh chăyfrd ng?
- Tâzvou u cung nôbuaz cóilia Nhậgefw t, Nguyệtpge t thủmhkn tạcsci i Sửbyqr u. Phùhhkm trợcxel cóilia Xưfzrb ơshva ng, Khúgxgc c, Khôbuaz i, Việtpge t. Cảbung bốkgfc n sao nàaqxh y chủmhkn họgxjh c hàaqxh nh, khoa cửbyqr . Vậgefw y ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh y đciwx ưfzrb ợcxel c sưfzrb phụylhz , cùhhkm ng bạcsci n hữzvou u dạcsci y dỗxnxw , rồnbej i phùhhkm trợcxel màaqxh thàaqxh nh nghiệtpge p lớroyn n. Tuy nhiêxomr n cung nôbuaz cògbcr n cóilia Hóilia a-kịsmsl . Hóilia a-kịsmsl tuy xấzvou u, nhưfzrb ng gặyfrd p Nhậgefw t, Nguyệtpge t rấzvou t tốkgfc t. Mệtpge nh ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh y do Liêxomr m-trinh tọgxjh a thủmhkn , đciwx úgxgc ng ra làaqxh ngưfzrb ờeuwp i áplcl c đciwx ộtsri c. Nhưfzrb ng cung nôbuaz cóilia Kịsmsl . Màaqxh Kịsmsl cóilia khảbung năyfrd ng giảbung i tíxomr nh áplcl c củmhkn a Liêxomr m. Vậgefw y ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh y nhờeuwp thầsjui y dạcsci y dỗxnxw , bỏfqmq đciwx ưfzrb ợcxel c tíxomr nh áplcl c, thàaqxh nh ngưfzrb ờeuwp i thiệtpge n.
Nghe Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n giảbung i láplcl sốkgfc , Tựnnpy -Mai kinh hãdcgx i:
- Chàaqxh ! Tốkgfc ng cóilia khoa nàaqxh y lợcxel i hạcsci i quáplcl . Họgxjh biếzznf t hếzznf t nhữzvou ng gìcern đciwx ãdcgx vàaqxh sắdcgx p xẩbhkp y ra cho cáplcl c tưfzrb ớroyn ng táplcl , đciwx ạcsci i thầsjui n củmhkn a họgxjh đciwx ãdcgx đciwx àaqxh nh. Họgxjh cògbcr n biếzznf t rõykdz từaqxh ng ly từaqxh ng týmhkn vềwuxq kẻmscs thùhhkm nữzvou a.
Nhàaqxh vua hỏfqmq i:
- Bao giờeuwp ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh y chếzznf t?
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n lẩbhkp m nhẩbhkp m tíxomr nh mộtsri t lúgxgc c rồnbej i nóilia i:
- Y sắdcgx p chếzznf t rồnbej i! Chỉdcgx ba tháplcl ng nữzvou a thôbuaz i. Hiệtpge n y đciwx ang khỏfqmq e mạcsci nh, nhưfzrb ng sang năyfrd m tớroyn i thìcern chếzznf t.
Mặyfrd t nhàaqxh vua hơshva i nhăyfrd n:
- Đkcvd ạcsci o sưfzrb tíxomr nh lạcsci i mộtsri t lầsjui n nữzvou a cho thựnnpy c kỹsjui .
- Đkcvd âzvou y! Bệtpge hạcsci xem: Năyfrd m tớroyn i làaqxh năyfrd m Mậgefw u-Thìcern n, đciwx ưfzrb ơshva ng sốkgfc năyfrd m mưfzrb ơshva i sáplcl u tuổmxlh i. Đkcvd ạcsci i hạcsci n đciwx ếzznf n cung Thiêxomr n-di gặyfrd p Tham-lang, Lộtsri c-tồnbej n, Thiêxomr n-khôbuaz ng (6) lưfzrb u niêxomr n Thiêxomr n-mãdcgx , tứbung c cáplcl ch rấzvou t đciwx ộtsri c : Lộtsri c đciwx ảbung o, Mãdcgx đciwx ảbung o, Thiêxomr n-khôbuaz ng. Tiểilnt u hạcsci n tớroyn i cung Tuấzvou t ngộtsri Tháplcl i-tuếzznf , Thiêxomr n-hìcern nh thêxomr m lưfzrb u Tháplcl i-tuếzznf ởvxlq Thìcern n chiếzznf u sang thàaqxh nh Lộtsri c đciwx ảbung o, Mãdcgx đciwx ảbung o, ngộtsri Tháplcl i-tuếzznf chi hợcxel p Kiếzznf p, Khôbuaz ng. Chếzznf t trăyfrd m phầsjui n trăyfrd m.
Nhàaqxh vua gậgefw t đciwx ầsjui u:
- Nhưfzrb vậgefw y trẫmisy m cóilia thểilnt quyếzznf t đciwx ịsmsl nh chíxomr nh sáplcl ch Nam-thùhhkm y đciwx ưfzrb ợcxel c rồnbej i.
- Tâzvou u bệtpge hạcsci , sốkgfc củmhkn a ai thếzznf ?
- Củmhkn a Lýmhkn Côbuaz ng-Uẩbhkp n.
Tựnnpy -Mai kinh hoàaqxh ng, nóilia nghĩmxlh thầsjui m:
- Mìcern nh phảbung i nóilia i đciwx iềwuxq u nàaqxh y cho anh cảbung biếzznf t, hầsjui u chuẩbhkp n bịsmsl mớroyn i đciwx ưfzrb ợcxel c. Ôcsci ng vua nàaqxh y biếzznf t Thuậgefw n-Thiêxomr n hoàaqxh ng đciwx ếzznf sắdcgx p băyfrd ng, e sẽkpop mang quâzvou n sang đciwx áplcl nh khôbuaz ng chừaqxh ng. Nếzznf u ngàaqxh i băyfrd ng, thìcern anh cảbung phảbung i hiệtpge n diệtpge n đciwx ểilnt giúgxgc p Khai-Thiêxomr n vưfzrb ơshva ng lêxomr n làaqxh m vua. Bằgbcr ng khôbuaz ng thìcern rắdcgx c rốkgfc i to.
Nhàaqxh vua suy nghĩmxlh mộtsri t lúgxgc c, rồnbej i nóilia i:
- Bâzvou y giờeuwp phiềwuxq n đciwx ạcsci o sưfzrb tíxomr nh lạcsci i cho trẫmisy m mộtsri t láplcl sốkgfc nữzvou a. Nam mệtpge nh sinh ngàaqxh y mưfzrb ờeuwp i hai, tháplcl ng ba, giờeuwp Dầsjui n, tuổmxlh i Tâzvou n-Sửbyqr u.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n tíxomr nh đciwx ốkgfc t ngóilia n tay mộtsri t lúgxgc c rồnbej i nóilia i:
- Dâzvou y làaqxh sốkgfc củmhkn a mộtsri t anh hùhhkm ng hiếzznf m cóilia trêxomr n thếzznf gian. Nếzznf u bệtpge hạcsci đciwx ưfzrb ợcxel c ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh y phògbcr táplcl , thìcern sựnnpy nghiệtpge p e khôbuaz ng thua vua Vũffyk nhàaqxh Háplcl n, vua Tháplcl i-tôbuaz ng nhàaqxh Đkcvd ưfzrb ờeuwp ng.
- Trẫmisy m cũffyk ng thấzvou y nhưfzrb vậgefw y. Mệtpge nh lậgefw p tạcsci i Dầsjui n cáplcl c sao lớroyn n tụylhz cảbung vềwuxq đciwx âzvou y. Cựnnpy -môbuaz n, Tháplcl i-dưfzrb ơshva ng thủmhkn mệtpge nh. Tửbyqr -vi kinh nóilia i:
Quyềwuxq n hộtsri i Cựnnpy , Vũffyk anh hùhhkm ng.
- Đkcvd ưfzrb ơshva ng sốkgfc tuổmxlh i Tâzvou n nêxomr n Hóilia a-lộtsri c đciwx i vớroyn i Cựnnpy -môbuaz n. Hóilia a-quyềwuxq n đciwx i vớroyn i Tháplcl i-dưfzrb ơshva ng. Hóilia a cho nêxomr n bốkgfc n sao Cựnnpy , Nhậgefw t, Quyềwuxq n, Lộtsri c tụylhz cảbung mộtsri t chỗxnxw , tạcsci o thàaqxh nh con ngưfzrb ờeuwp i cóilia tưfzrb cáplcl ch anh hùhhkm ng, hàaqxh nh sựnnpy quang minh lỗxnxw i lạcsci c. Đkcvd ưfzrb ơshva ng sốkgfc lạcsci i văyfrd n võykdz kiêxomr m toàaqxh n, trôbuaz ng rộtsri ng, nhìcern n xa, nhãdcgx lưfzrb ợcxel ng, cao tríxomr . Tam hợcxel p hộtsri i đciwx ủmhkn Tảbung , Hữzvou u, Xưfzrb ơshva ng, Khúgxgc c, thìcern sựnnpy nghiệtpge p thựnnpy c khôbuaz ng nhỏfqmq .
Nhàaqxh vua gậgefw t đciwx ầsjui u:
- Tỷyfrd nhưfzrb đciwx ưfzrb ơshva ng sốkgfc thuộtsri c loạcsci i đciwx ốkgfc i đciwx ầsjui u vớroyn i ta. Trẫmisy m phảbung i làaqxh m gìcern đciwx ểilnt thắdcgx ng y?
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n suy nghĩmxlh mộtsri t lúgxgc c rồnbej i lắdcgx c đciwx ầsjui u thởvxlq dàaqxh i:
- Khôbuaz ng cóilia cáplcl ch nàaqxh o thắdcgx ng y đciwx ưfzrb ợcxel c cảbung . Tạcsci i sao bệtpge hạcsci phảbung i thắdcgx ng y, màaqxh khôbuaz ng thểilnt kếzznf t thâzvou n vớroyn i y?
- Trẫmisy m cũffyk ng muốkgfc n kếzznf t thâzvou n vớroyn i y, màaqxh e tháplcl i hậgefw u khôbuaz ng muốkgfc n mớroyn i khổmxlh chứbung . Vậgefw n sốkgfc củmhkn a y ra sao?
- Năyfrd m nay đciwx ạcsci i hạcsci n ởvxlq Sửbyqr u, Thiêxomr n-phủmhkn ngộtsri Hìcern nh. Tiểilnt u hạcsci n ởvxlq Thâzvou n ngộtsri Văyfrd n-xưfzrb ơshva ng, gặyfrd p nhữzvou ng đciwx iềwuxq u bấzvou t nhưfzrb ýmhkn , nhưfzrb ng sựnnpy nghiệtpge p lêxomr n cựnnpy c cao. Sang năyfrd m, tiểilnt u hạcsci n Liêxomr m, Pháplcl ngộtsri Thiêxomr n-khôbuaz ng, e côbuaz ng danh gặyfrd p nhiềwuxq u gian truâzvou n. Tuy nhiêxomr n cuốkgfc i cùhhkm ng vẫmisy n vôbuaz sựnnpy . Chỉdcgx cóilia cung thêxomr lưfzrb u niêxomr n Bạcsci ch-hổmxlh ngộtsri Nguyệtpge t, Đkcvd ồnbej ng, e vợcxel con nan toàaqxh n.
- Trẫmisy m cũffyk ng thấzvou y thếzznf . Tháplcl i-âzvou m cưfzrb Týmhkn cựnnpy c tốkgfc t, vợcxel đciwx ẹxukr p, họgxjh c giỏfqmq i, nhưfzrb ng khi lưfzrb u hạcsci n ngộtsri Tang, Hổmxlh thựnnpy c khóilia bảbung o trọgxjh ng.
- Thầsjui n thấzvou y trong triềwuxq u chỉdcgx Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng mớroyn i cóilia thểilnt so sáplcl nh vớroyn i ngưfzrb ờeuwp i nàaqxh y. Tâzvou u bệtpge hạcsci y làaqxh ai vậgefw y? Thầsjui n mong gặyfrd p y đciwx ểilnt kếzznf t thâzvou n.
Nhàaqxh vua mỉdcgx m cưfzrb ờeuwp i:
- Y... Y đciwx ãdcgx kếzznf t huynh đciwx ệtpge vớroyn i Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng. Y làaqxh Khai-Quốkgfc c vưfzrb ơshva ng bêxomr n Đkcvd ạcsci i-Việtpge t.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n bậgefw t lêxomr n:
- Áqadg i chàaqxh .
- Chỉdcgx cògbcr n mấzvou y hôbuaz m nữzvou a, trẫmisy m sẽkpop tiếzznf p y. Bâzvou y giờeuwp biếzznf t y rồnbej i, trẫmisy m sẽkpop tùhhkm y nghi xếzznf p đciwx ặyfrd t. Rấzvou t tiếzznf c Lãdcgx Duy-Giảbung n, Tàaqxh o Lợcxel i-Dụylhz ng theo tháplcl i hậgefw u chốkgfc ng y. Trẫmisy m khóilia màaqxh kếzznf t thâzvou n vớroyn i y đciwx ưfzrb ợcxel c.
Qua cuộtsri c hộtsri i kiếzznf n giữzvou a nhàaqxh vua vớroyn i Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n. Tựnnpy -Mai nóilia i thầsjui m:
- Tốkgfc ng cóilia khoa Tửbyqr -vi nhưfzrb thếzznf nàaqxh y, thựnnpy c lợcxel i hạcsci i. Mìcern nh phảbung i ăyfrd n trộtsri m sáplcl ch củmhkn a họgxjh mớroyn i đciwx ưfzrb ợcxel c.
Nhàaqxh vua đciwx ứbung ng dậgefw y tỏfqmq ýmhkn tiễuhki n kháplcl ch:
- Bâzvou y giờeuwp đciwx ểilnt đciwx ạcsci o sưfzrb vềwuxq nghỉdcgx . Mai trẫmisy m sẽkpop thỉdcgx nh Đkcvd ịsmsl nh-vưfzrb ơshva ng, cùhhkm ng vớroyn i đciwx ạcsci o sưfzrb bàaqxh n vềwuxq mấzvou y làaqxh sốkgfc củmhkn a Đkcvd oàaqxh n Tốkgfc -Trinh bêxomr n Đkcvd ạcsci i-lýmhkn , rồnbej i quyếzznf t đciwx ịsmsl nh chíxomr nh sáplcl ch Nam-thùhhkm y.
Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n đciwx ứbung ng dậgefw y cáplcl o từaqxh ra vềwuxq .
Nhàaqxh vua vẫmisy y tháplcl i giáplcl m:
- Ngưfzrb ờeuwp i cấzvou t ba tậgefw p sáplcl ch nàaqxh y đciwx i cho trẫmisy m, rồnbej i đciwx ốkgfc t đciwx èdcak n trong thưfzrb phògbcr ng, đciwx ợcxel i trẫmisy m ăyfrd n xong, sẽkpop trởvxlq vềwuxq đciwx ọgxjh c sáplcl ch.
Nóilia i rồnbej i nhàaqxh vua đciwx i ra. Tựnnpy -Mai đciwx ãdcgx đciwx ưfzrb ợcxel c Bảbung o-Hògbcr a cho biếzznf t: Hoàaqxh ng đciwx ếzznf ăyfrd n uốkgfc ng khôbuaz ng cóilia giờeuwp giấzvou c nhấzvou t đciwx ịsmsl nh. Khi đciwx óilia i thìcern truyềwuxq n tháplcl i-giáplcl m, cung nữzvou dọgxjh n lêxomr n ăyfrd n. Nóilia nghĩmxlh thầsjui m:
- Ôcsci ng hoàaqxh ng đciwx ếzznf nàaqxh y chắdcgx c ăyfrd n ởvxlq nơshva i kháplcl c chứbung khôbuaz ng ăyfrd n ởvxlq đciwx âzvou y.
Tháplcl i giáplcl m mang ba bộtsri sáplcl ch cấzvou t vàaqxh o chỗxnxw cũffyk . Y thắdcgx p lêxomr n mưfzrb ờeuwp i ngọgxjh n nếzznf n cựnnpy c lớroyn n, rồnbej i đciwx ốkgfc t trầsjui m. Thưfzrb phògbcr ng sáplcl ng rựnnpy c. Xong côbuaz ng việtpge c y sang phògbcr ng bêxomr n cạcsci nh ngồnbej i chầsjui u chựnnpy c.
Tựnnpy -Mai từaqxh trêxomr n giáplcl sáplcl ch nhảbung y xuốkgfc ng nhưfzrb chiếzznf c láplcl rụylhz ng. Nóilia lấzvou y cảbung ba bộtsri Tửbyqr -vi chíxomr nh nghĩmxlh a dấzvou u vàaqxh o bọgxjh c. Tògbcr mògbcr , nóilia nhìcern n sang bêxomr n cạcsci nh, thấzvou y toàaqxh n cáplcl ch sáplcl ch nóilia i vềwuxq Lịsmsl ch-sốkgfc .
Nóilia nóilia i thầsjui m:
- Lịsmsl ch Trung-quốkgfc c gốkgfc c từaqxh Quy-lịsmsl ch củmhkn a triềwuxq u Hồnbej ng-bàaqxh ng. Cho đciwx ếzznf n thờeuwp i Lĩmxlh nh-Nam, Tưfzrb -đciwx ồnbej Phùhhkm ng Vĩmxlh nh-Hoa soạcsci n lịsmsl ch cho vua Trưfzrb ng đciwx ãdcgx chia năyfrd m làaqxh m hai mưfzrb ơshva i bốkgfc n tiếzznf t, cùhhkm ng tíxomr nh nhậgefw t thựnnpy c, nguyệtpge t thựnnpy c cựnnpy c chíxomr nh xáplcl c. Mãdcgx Việtpge n chiếzznf m Lĩmxlh nh-Nam rồnbej i y chởvxlq hếzznf t sáplcl ch nghiêxomr n cứbung u vềwuxq lịsmsl ch dâzvou ng cho vua Quang-Vũffyk . Từaqxh đciwx ấzvou y lịsmsl ch Trung-quốkgfc c đciwx ổmxlh i đciwx ếzznf n hai mưfzrb ơshva i bẩbhkp y lầsjui n. Ta cầsjui n lấzvou y hếzznf t sáplcl ch củmhkn a họgxjh mang vềwuxq cho lịsmsl ch quan nghiêxomr n cứbung u xem cóilia gìcern hay hơshva n khôbuaz ng?
Nóilia đciwx ếzznf m : Từaqxh Tháplcl i-sơshva lịsmsl ch pháplcl p củmhkn a Đkcvd ặyfrd ng Bìcern nh đciwx ờeuwp i Háplcl n. Càaqxh n-tưfzrb ợcxel ng lịsmsl ch pháplcl p củmhkn a Lưfzrb u Hồnbej ng cho tớroyn i Minh-Thiêxomr n lịsmsl ch pháplcl p củmhkn a Lưfzrb u Tôbuaz ng mớroyn i soạcsci n xong, gồnbej m hai mưfzrb ơshva i bẩbhkp y bộtsri . Nóilia xéuhki khăyfrd n choàaqxh ng cổmxlh bệtpge n thàaqxh nh sợcxel i dâzvou y, bóilia lạcsci i rồnbej i váplcl c lêxomr n vai, vưfzrb ợcxel t qua cửbyqr a sổmxlh ra ngoàaqxh i.
Nóilia tiếzznf n thẳshva ng đciwx ếzznf n chỗxnxw Mỹsjui -Linh, Thiệtpge u-Tháplcl i núgxgc p. Hai ngưfzrb ờeuwp i từaqxh bóilia ng tốkgfc i nhảbung y ra hỏfqmq i:
- Việtpge c xong chưfzrb a màaqxh vềwuxq sớroyn m vậgefw y?
- Xong mộtsri t nửbyqr a. Anh Thiệtpge u-Tháplcl i mang vềwuxq đciwx i. Đkcvd ểilnt chịsmsl Mỹsjui -Linh ởvxlq lạcsci i canh chừaqxh ng đciwx ưfzrb ợcxel c rồnbej i.
Trao bọgxjh c sáplcl ch cho Thiệtpge u-Tháplcl i rồnbej i Tựnnpy -Mai theo đciwx ưfzrb ờeuwp ng cũffyk trởvxlq vềwuxq , nóilia lạcsci i leo lêxomr n núgxgc p trêxomr n nóilia c kệtpge sáplcl ch. Nóilia thấzvou y nhàaqxh vua đciwx ãdcgx trởvxlq vềwuxq , đciwx ang ngồnbej i đciwx ọgxjh c sáplcl ch. Nóilia nghĩmxlh thầsjui m:
- Ôcsci ng vua nàaqxh y ăyfrd n uốkgfc ng gìcern màaqxh mau nhưfzrb ma đciwx óilia i vậgefw y àaqxh ?
Ghi chúgxgc
(4) Tháplcl i-hồnbej thuộtsri c Tôbuaz -châzvou u, Thưfzrb ợcxel ng-hảbung i, nằgbcr m sáplcl t bờeuwp biểilnt n phíxomr a Đkcvd ôbuaz ng củmhkn a Trung-quốkgfc c, thuộtsri c kinh-tuyếzznf n thứbung bẩbhkp y, cùhhkm ng giờeuwp vớroyn i Đkcvd ạcsci i-Việtpge t.
(5) Nhưfzrb ngàaqxh y nay, ngưfzrb ờeuwp i Việtpge t sinh ởvxlq Paris giờeuwp Týmhkn , trong khi ởvxlq Hoa-sơshva n làaqxh giờeuwp Mãdcgx o. Khi lấzvou y sốkgfc nêxomr n lấzvou y giờeuwp Týmhkn hay Mãdcgx o? Theo Tửbyqr -vi kinh phảbung i lấzvou y giờeuwp Týmhkn .
(6) Xin lưfzrb u ýmhkn đciwx ộtsri c giảbung : Tâzvou y-Sơshva n lãdcgx o nhâzvou n cùhhkm ng vua Nhâzvou n-Tôbuaz ng tíxomr nh Tửbyqr -vi theo chíxomr nh pháplcl i: Khôbuaz ng cóilia sao Đkcvd ịsmsl a-khôbuaz ng, màaqxh chỉdcgx cóilia sao Thiêxomr n-khôbuaz ng. Thiêxomr n-khôbuaz ng an nhưfzrb sao Đkcvd ịsmsl a-khôbuaz ng, chứbung khôbuaz ng đciwx ứbung ng trưfzrb ớroyn c Tháplcl i-tuếzznf mộtsri t cung. Đkcvd ạcsci i hạcsci n thứbung nhấzvou t ởvxlq cung Phụylhz -mẫmisy u, hoặyfrd c Huynh-đciwx ệtpge , chứbung khôbuaz ng phảbung i ởvxlq mệtpge nh. Cògbcr n Hỏfqmq a, Linh cũffyk ng an kháplcl c:
* Tuổmxlh i Thâzvou n, Týmhkn , Thìcern n: Hỏfqmq a ởvxlq Dầsjui n, Linh ởvxlq Tuấzvou t.
* Tuổmxlh i Dầsjui n, Ngọgxjh , Tuấzvou t: Hỏfqmq a ởvxlq Sửbyqr u, Linh ởvxlq Mãdcgx o.
* Tuổmxlh i Tỵqadg , Dậgefw u, Sửbyqr u: Hỏfqmq a ởvxlq Mãdcgx o, Linh ởvxlq Tuấzvou t.
* Tuổmxlh i Hợcxel i, Mãdcgx o, Mùhhkm i: Hỏfqmq a ởvxlq Dậgefw u, Linh ởvxlq Tuấzvou t.
- Hồ
- Tâ
Nghe đ
- Khô
Khô
- Nghe đ
Trê
- Cơ
Nhà
- Như
- Bệ
Nhà
- Sự
- Tâ
Rồ
Nhà
- Khi vậ
Tâ
- Phá
Nghe Tâ
- Hè
- Lú
Nhà
- Nhờ
- Vâ
Tâ
- Tổ
...Và
- Con hã
Thế
- Con đ
Từ
Khi thà
Nhà
- Trẫ
Nhà
- Mờ
- Đ
Tự
- Đ
Như
Tâ
- Sau đ
" Mộ
- Kì
Đ
Tổ
- Tử
Đ
- Đ
Tổ
- Nà
Thiế
- Con tô
Tổ
- Đ
Mộ
- Sư
Tổ
- Bầ
Thiế
Nhà
- Thiế
- Tâ
- Vì
- Tâ
Nhà
- Khi giả
Nhà
"Phư
Tam kỳ
Nam tấ
Nữ
Mã
Võ
- Ngư
Nhà
- Cuộ
- Vâ
Tổ
- Nă
Tổ
Chiế
- Vị
Thá
- Đ
Nhà
- Vì
- Đ
Nhà
- Ngư
Thá
- Tâ
- Lấ
Nhà
- Bả
Thá
- Thắ
- Tâ
Nhà
- Vậ
- Bệ
Nhà
- Trẫ
- Xin bệ
- Quả
Nhà
- Xin đ
- Tâ
Nhà
Phú
Do ư
Thư
Thị
À
- Khô
- Trẫ
- Tâ
- Khô
- Tâ
- Trẫ
- Vâ
- Ừ
- Thầ
Tự
- Là
Tâ
- Cả
- Trẫ
- Tâ
Lã
- Hồ
Nhà
- Như
- Tâ
Vậ
Vậ
Vậ
Vậ
Vậ
Vậ
Nhà
- Trẫ
- Bệ
- Trẫ
- Khô
- Nă
- Số
- Y sinh tuổ
- Như
- Tạ
- Bệ
- Rõ
Tâ
- Ngà
Ghi chú
(1) Mẹ
(2)Câ
- Đ
(3) Tố
- Con có
Đ
- Vì
Thá
- Khô
Nhà
- Do tổ
Thá
- Vì
Sau nà
Nhà
- Tạ
Nhà
- Thô
- Như
- Trư
- Vâ
- Chắ
- Tâ
Nhà
- Dư
- Tâ
- Thô
- Nă
Lã
- Nă
Nhà
- Như
Trầ
- Bâ
- Sinh ở
- Xin đ
- Khoa Tử
Nhà
- Nế
- Bệ
Nhà
- Xin đ
Tâ
- Chà
- Tạ
Tự
- Lã
- Bở
- Đ
Nhà
- Trẫ
- Tâ
- Ừ
- Cung Phú
- Thế
- Tâ
Nghe Tâ
- Chà
Nhà
- Bao giờ
Tâ
- Y sắ
Mặ
- Đ
- Đ
Nhà
- Như
- Tâ
- Củ
Tự
- Mì
Nhà
- Bâ
Tâ
- Dâ
- Trẫ
Quyề
- Đ
Nhà
- Tỷ
Tâ
- Khô
- Trẫ
- Nă
- Trẫ
- Thầ
Nhà
- Y... Y đ
Tâ
- Á
- Chỉ
Qua cuộ
- Tố
Nhà
- Bâ
Tâ
Nhà
- Ngư
Nó
- Ô
Thá
Tự
Nó
- Lị
Nó
Nó
- Việ
- Xong mộ
Trao bọ
- Ô
Ghi chú
(4) Thá
(5) Như
(6) Xin lư
* Tuổ
* Tuổ
* Tuổ
* Tuổ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
