Trưxfca a hôoacd m đcyzn óxzwb sứyhac đcyzn oàpvfq n tớwbgm i đcyzn ộoqlf ng Giávudt p. Đbawi ộoqlf ng Giávudt p làpvfq thủdqfa đcyzn ôoacd củdqfa a Bắoacd c-biêvgdu n. Từzqhc thờlduz i Thuậiifs n-Thiêvgdu n (1010-1028) Bắoacd c-biêvgdu n đcyzn ưxfca ợhauv c coi nhưxfca mộoqlf t nưxfca ớwbgm c nhỏdqfa thuộoqlf c Đbawi ạsrio i-Việjebb t, thốvxmy ng lĩhauv nh cávudt c khêvgdu đcyzn ộoqlf ng Bắoacd c-cưxfca ơemap ng. Sang thờlduz i Thiêvgdu n-Thàpvfq nh (1028) thìgizt bốvxmy n đcyzn ộoqlf ng Phong-châqqsv u, Thưxfca ợhauv ng-oai, Trưxfca ờlduz ng-sinh, Lạsrio ng-châqqsv u tiếjfqz n quâqqsv n lêvgdu n phíyrau a Bắoacd c, thu đcyzn ưxfca ợhauv c mộoqlf t sốvxmy khêvgdu đcyzn ộoqlf ng đcyzn ãoqlf mấiifs t, trởpeak vềejpx vớwbgm i bảlduz n đcyzn ồnmmb Đbawi ạsrio i-Việjebb t, màpvfq dầkqau n thàpvfq nh rộoqlf ng lớwbgm n; cũzzbh ng đcyzn ưxfca ợhauv c coi nhưxfca nhữyrau ng tiểjebb u quốvxmy c. Thàpvfq nh ra Bắoacd c-biêvgdu n vừzqhc a trựejpx c tiếjfqz p thốvxmy ng lĩhauv nh mộoqlf t sốvxmy châqqsv u, trang, đcyzn ộoqlf ng, lạsrio i vừzqhc a thốvxmy ng trịsblb bốvxmy n tiểjebb u quốvxmy c.
Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t tuy chưxfca a cóxzwb chứyhac c tưxfca ớwbgm c gìgizt , lạsrio i còohad n trẻgadq tuổuwxz i, nhưxfca ng chàpvfq ng hiệjebb n làpvfq sứyhac thầkqau n; nêvgdu n khi chàpvfq ng tớwbgm i đcyzn ộoqlf ng Giávudt p, thìgizt mộoqlf t đcyzn oàpvfq n ngưxfca ờlduz i ngựejpx a uy nghiêvgdu m dàpvfq n ra đcyzn óxzwb n chàpvfq ng. Đbawi i đcyzn ầkqau u làpvfq vua bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng, phòohad mãoqlf Thâqqsv n Thiệjebb u-Thávudt i; Lạsrio ng-châqqsv u côoacd ng Thâqqsv n Thiệjebb u-Cựejpx c cùjgbi ng phu nhâqqsv n làpvfq Ôfdoq n-Thuậiifs n côoacd ng chúragg a Thanh-Trúragg c; Phong-châqqsv u hầkqau u Lêvgdu Thuậiifs n-Tôoacd ng, côoacd ng chúragg a Kim-Thàpvfq nh; Thưxfca ợhauv ng-oai hầkqau u Hàpvfq Thiệjebb n-Lãoqlf m, côoacd ng chúragg a Trưxfca ờlduz ng-Ninh. Lạsrio i cóxzwb cảlduz trưxfca ởpeak ng côoacd ng chúragg a Thâqqsv n Bảlduz o-Hòohad a cùjgbi ng hầkqau u hếjfqz t cávudt c đcyzn ộoqlf ng chủdqfa , châqqsv u chủdqfa 207 khêvgdu đcyzn ộoqlf ng hiệjebb n diệjebb n. Tấiifs t cảlduz đcyzn ềejpx u im lặterr ng, viêvgdu n quan tạsrio i toàpvfq Trung-thưxfca lệjebb nh đcyzn i trưxfca ớwbgm c tay bưxfca ng chiếjfqz u chỉjyym , Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t đcyzn i sau, rồnmmb i tớwbgm i sứyhac đcyzn oàpvfq n vớwbgm i hai xe chởpeak linh cữyrau u cha con Nùjgbi ng hầkqau u.
Chiêvgdu ng trốvxmy ng, cùjgbi ng đcyzn ộoqlf i nhạsrio c cửqsoe lêvgdu n.
Hai xe chởpeak linh cữyrau u cha con Nùjgbi ng hầkqau u đcyzn ưxfca a vàpvfq o Tâqqsv y-vu đcyzn ưxfca ờlduz ng, đcyzn ặterr t ởpeak giữyrau a. Viêvgdu n quan văxmer n ởpeak tòohad a Trung-thưxfca lệjebb nh hỏdqfa i:
- Tấiifs u vua bàpvfq , khôoacd ng biếjfqz t thếjfqz tửqsoe Nùjgbi ng Tríyrau -Cao đcyzn ãoqlf tớwbgm i chưxfca a?
Vua Bàpvfq phávudt n:
- Xin cávudt c vịsblb chờlduz , Tríyrau -Cao sắoacd p tớwbgm i bâqqsv y giờlduz đcyzn ấiifs y.
Mặterr c dầkqau u cha con Nùjgbi ng hầkqau u chếjfqz t đcyzn ãoqlf hai ngàpvfq y, nhưxfca ng chưxfca a làpvfq m lễjebb phávudt t tang. Theo luậiifs t thờlduz i Lýbdpy , phảlduz i đcyzn ợhauv i tang chủdqfa làpvfq Nùjgbi ng Tríyrau -Cao hiệjebb n diệjebb n, làpvfq m lễjebb cửqsoe ai trưxfca ớwbgm c linh cữyrau u, thọmcyh lĩhauv nh chiếjfqz u triềejpx u đcyzn ìgizt nh thay cha, rồnmmb i mớwbgm i phávudt t tang.
Lâqqsv u ngàpvfq y, bâqqsv y giờlduz Tôoacd n Đbawi ảlduz n mớwbgm i gặterr p vua bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng, cùjgbi ng Thuậiifs n-Tôoacd ng, Thiệjebb n-Lãoqlf m. Chuyệjebb n cũzzbh lạsrio i đcyzn ưxfca ợhauv c nhắoacd c lạsrio i. Tấiifs t cảlduz xoay quanh việjebb c giảlduz i đcyzn oávudt n tung tíyrau ch thầkqau y đcyzn ồnmmb , nhưxfca ng khôoacd ng ai đcyzn oávudt n ra. Vìgizt theo Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t thuậiifs t lạsrio i, thìgizt thầkqau y xửqsoe dụyiul ng võkfcr côoacd ng Sàpvfq i-sơemap n thựejpx c, nhưxfca ng rõkfcr ràpvfq ng nộoqlf i lựejpx c khi thìgizt Mêvgdu -linh, khi thìgizt Đbawi ôoacd ng-a. Vậiifs y thầkqau y thuộoqlf c phávudt i nàpvfq o?
Trong khi mọmcyh i ngưxfca ờlduz i bàpvfq n távudt n, phâqqsv n vâqqsv n, thìgizt Thiệjebb u-Cựejpx c ôoacd m gốvxmy i ngồnmmb i cưxfca ờlduz i mộoqlf t mìgizt nh. Phòohad mãoqlf Thiệjebb u-Thávudt i hỏdqfa i:
- Cúragg rừzqhc ng, dưxfca ờlduz ng nhưxfca cúragg rừzqhc ng đcyzn oávudt n ra tung tíyrau ch thầkqau y đcyzn ồnmmb rồnmmb i thìgizt phảlduz i?
- Đbawi úragg ng thếjfqz . Ngay từzqhc ngàpvfq y đcyzn ầkqau u, nghe thuậiifs t chuyệjebb n em đcyzn ãoqlf đcyzn oávudt n ra. Lợhauv n dởpeak quávudt , cóxzwb thếjfqz màpvfq chịsblb u thua.
- Ai?
- Lợhauv n thôoacd ng minh thếjfqz màpvfq cũzzbh ng khôoacd ng đcyzn oávudt n ra ưxfca ? Em biếjfqz t rõkfcr thầkqau y đcyzn ồnmmb làpvfq ai, tạsrio i sao lạsrio i che dấiifs u thâqqsv n phậiifs n nhưxfca vậiifs y. Nhưxfca ng em khôoacd ng dávudt m tiếjfqz t lộoqlf .
- Cúragg nóxzwb i lạsrio . Trêvgdu n đcyzn ờlduz i nàpvfq y oai nhấiifs t làpvfq phụyiul hoàpvfq ng, cậiifs u hai, cúragg còohad n chẳqsji ng sợhauv , khôoacd ng lẽcmjl cúragg sợhauv thầkqau y đcyzn ồnmmb đcyzn óxzwb ?
- Hoàpvfq ng thưxfca ợhauv ng, cậiifs u hai thìgizt dễjebb biệjebb n luậiifs n. Nhưxfca ng thầkqau y đcyzn ồnmmb hàpvfq nh sựejpx ẩhdfb n hiệjebb n chắoacd c cóxzwb ýbdpy riêvgdu ng. Võkfcr côoacd ng ôoacd ng ấiifs y cao nhưxfca vậiifs y, màpvfq em nóxzwb i toẹohad t ra ôoacd ng ấiifs y làpvfq ai, thìgizt ôoacd ng ấiifs y díyrau mộoqlf t ngóxzwb n tay, ắoacd t em ngỏdqfa m củdqfa tỏdqfa i, vìgizt vậiifs y em khôoacd ng nóxzwb i. Nhưxfca ng nếjfqz u lợhauv n chắoacd p tay ạsrio em mưxfca ờlduz i lầkqau n, em sẽcmjl cóxzwb cávudt ch bắoacd t ôoacd ng ấiifs y xuấiifs t hiệjebb n ngay. Dễjebb màpvfq .
Côoacd ng-chúragg a Bảlduz o-Hòohad a đcyzn ưxfca a đcyzn ôoacd i mắoacd t sắoacd c nhưxfca dao cau nhìgizt n anh:
- Cúragg đcyzn ịsblb nh bao giờlduz bắoacd t thầkqau y đcyzn ồnmmb xuấiifs t hiệjebb n?
- Trong vòohad ng mộoqlf t thávudt ng.
- Đbawi iềejpx u kiệjebb n?
- Dễjebb ! Đbawi iềejpx u tiêvgdu n quyếjfqz t làpvfq vua Bàpvfq phảlduz i nhưxfca ờlduz ng đcyzn ểjebb mỗydxv hỏdqfa i vợhauv cho Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t. Mỗydxv khôoacd ng đcyzn ặterr t đcyzn iềejpx u kiệjebb n vớwbgm i Bảlduz o-Hòohad a. Vìgizt nếjfqz u thầkqau y đcyzn ồnmmb màpvfq xuấiifs t hiệjebb n thìgizt ngưxfca ờlduz i sưxfca ớwbgm ng nhấiifs t làpvfq cậiifs u hai, ngưxfca ờlduz i sưxfca ớwbgm ng thứyhac nhìgizt làpvfq Tiêvgdu n côoacd nhàpvfq mìgizt nh. Tiêvgdu n côoacd phảlduz i chịsblb u mộoqlf t móxzwb n âqqsv n tìgizt nh nặterr ng hơemap n làpvfq đcyzn ứyhac ng ra khuyêvgdu n ôoacd ng Tạsrio Sơemap n vớwbgm i Thuầkqau n-Khanh chịsblb u cho Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t lấiifs y ngưxfca ờlduz i màpvfq nóxzwb yêvgdu u.
Bảlduz o-Hòohad a cau mặterr t:
- Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t đcyzn ãoqlf cóxzwb Thuầkqau n-Khanh rồnmmb i.
- Vìgizt vậiifs y anh mớwbgm i đcyzn ặterr t đcyzn iềejpx u kiệjebb n. Chứyhac bìgizt nh thưxfca ờlduz ng thìgizt anh đcyzn âqqsv u cầkqau n đcyzn ếjfqz n tiêvgdu n côoacd ? Tiêvgdu n côoacd nhớwbgm chứyhac , hồnmmb i trưxfca ớwbgm c chúragg ng mìgizt nh nhờlduz cậiifs u hai màpvfq đcyzn ưxfca ợhauv c yêvgdu u, rồnmmb i lấiifs y ngưxfca ờlduz i yêvgdu u. Tạsrio i sao nay chúragg ng mìgizt nh lạsrio i bắoacd t trẻgadq con nóxzwb lấiifs y ngưxfca ờlduz i màpvfq nóxzwb khôoacd ng yêvgdu u?
Vua Bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng nghĩhauv thầkqau m:
"Ngàpvfq y trưxfca ớwbgm c Thiệjebb u-Thávudt i cũzzbh ng đcyzn ưxfca ợhauv c song thâqqsv n hỏdqfa i Vi Huệjebb -Châqqsv n cho, rồnmmb i sau khi tớwbgm i trấiifs n Thanh-hóxzwb a gặterr p mìgizt nh màpvfq thàpvfq nh vợhauv chồnmmb ng. Khôoacd ng lẽcmjl nay Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t cũzzbh ng gặterr p ngưxfca ờlduz i khávudt c, vàpvfq tìgizt nh yêvgdu u nảlduz y nởpeak rồnmmb i chăxmer ng? Cậiifs u em chồnmmb ng nàpvfq y mưxfca u kếjfqz thầkqau n sầkqau u quỷqqsv khốvxmy c, chắoacd c cậiifs u biếjfqz t rõkfcr rồnmmb i đcyzn âqqsv y".
Côoacd ng-chúragg a Bảlduz o-Hòohad a gậiifs t đcyzn ầkqau u:
- Em chịsblb u đcyzn iềejpx u kiệjebb n củdqfa a anh hai. Nhưxfca ng nếjfqz u trong mộoqlf t thávudt ng màpvfq thầkqau y
đcyzn ồnmmb khôoacd ng xuấiifs t hiệjebb n?
- Bấiifs y giờlduz tiêvgdu n côoacd đcyzn ừzqhc ng gọmcyh i anh làpvfq cúragg rừzqhc ng màpvfq gọmcyh i làpvfq con chồnmmb n hôoacd i.
Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i cưxfca ờlduz i ầkqau m lêvgdu n.
Cóxzwb tiếjfqz ng tùjgbi vàpvfq thổuwxz i ba hồnmmb i dàpvfq i. Mộoqlf t lễjebb quan cung tay:
- Tấiifs u vua Bàpvfq , đcyzn ộoqlf i quâqqsv n củdqfa a Trưxfca ờlduz ng-sinh đcyzn ếjfqz n đcyzn óxzwb n linh cữyrau u Nùjgbi ng hầkqau u.
Trávudt i vớwbgm i ưxfca ớwbgm c đcyzn oávudt n củdqfa a mọmcyh i ngưxfca ờlduz i rằsrio ng thếjfqz nàpvfq o Nùjgbi ng Tríyrau -Cao cũzzbh ng mang đcyzn ạsrio i quâqqsv n theo, đcyzn ểjebb biểjebb u dưxfca ơemap ng lựejpx c lưxfca ợhauv ng. Khôoacd ng ngờlduz Tríyrau -Cao chỉjyym đcyzn em đcyzn ộoqlf i quâqqsv n chưxfca a quávudt trăxmer m ngưxfca ờlduz i, mưxfca ờlduz i thớwbgm t voi, mưxfca ờlduz i cặterr p ngựejpx a.
Nguyêvgdu n khi Nùjgbi ng Tồnmmb n-Phúragg c cùjgbi ng Nùjgbi ng Tríyrau -Thôoacd ng chuẩhdfb n bịsblb lêvgdu n đcyzn ưxfca ờlduz ng vềejpx kinh, thìgizt cávudt c quan triềejpx u đcyzn ìgizt nh Trưxfca ờlduz ng-sinh kẻgadq thìgizt bàpvfq n khôoacd ng nêvgdu n vềejpx , ngưxfca ờlduz i thìgizt bàpvfq n cứyhac vềejpx . Cuốvxmy i cùjgbi ng Tồnmmb n-Phúragg c tổuwxz chứyhac c buổuwxz i họmcyh p tấiifs t cảlduz cávudt c đcyzn ộoqlf ng chủdqfa , châqqsv u trưxfca ởpeak ng thuộoqlf c Trưxfca ờlduz ng-sinh đcyzn ểjebb xin quyếjfqz t đcyzn ịsblb nh. Cávudt c đcyzn ộoqlf ng chủdqfa đcyzn ềejpx u cho rằsrio ng thếjfqz lựejpx c Trưxfca ờlduz ng-sinh rấiifs t lớwbgm n, màpvfq Tồnmmb n-Phúragg c khôoacd ng phạsrio m tộoqlf i gìgizt , thìgizt khôoacd ng thểjebb cóxzwb việjebb c nguy hiểjebb m. Bằsrio ng gian thầkqau n lộoqlf ng hàpvfq nh, Trưxfca ờlduz ng-sinh sẽcmjl kéqsji o cờlduz đcyzn ộoqlf c lậiifs p thàpvfq nh mộoqlf t nưxfca ớwbgm c riêvgdu ng. Chắoacd c chắoacd n triềejpx u đcyzn ìgizt nh khôoacd ng thểjebb đcyzn ávudt nh nổuwxz i. Bởpeak i đcyzn ávudt nh thìgizt phảlduz i dùjgbi ng lựejpx c lưxfca ợhauv ng củdqfa a Lạsrio ng-châqqsv u, Phong-châqqsv u, Thưxfca ợhauv ng-oai. Màpvfq lựejpx c lưxfca ợhauv ng nàpvfq y khôoacd ng bao giờlduz trởpeak giávudt o tàpvfq n sávudt t huynh đcyzn ệjebb . Màpvfq dùjgbi họmcyh cóxzwb trởpeak giávudt o, thìgizt vớwbgm i đcyzn ịsblb a thếjfqz hiểjebb m trởpeak , ngoàpvfq i ta kếjfqz t thâqqsv n vớwbgm i Tốvxmy ng, thìgizt triềejpx u Lýbdpy cũzzbh ng bóxzwb tay.
Cuốvxmy i cùjgbi ng triềejpx u đcyzn ìgizt nh Trưxfca ờlduz ng-sinh quyếjfqz t đcyzn ịsblb nh đcyzn ểjebb cha con Nùjgbi ng Tồnmmb n-Phúragg c vềejpx Thăxmer ng-long, trong khi toàpvfq n thểjebb lãoqlf nh thổuwxz Trưxfca ờlduz ng-sinh đcyzn ặterr t trong tìgizt nh trạsrio ng bávudt o đcyzn ộoqlf ng. Cha con Tồnmmb n-Phúragg c đcyzn i đcyzn ưxfca ợhauv c hai ngàpvfq y, thìgizt năxmer m viêvgdu n tùjgbi y thuộoqlf c phi ngựejpx a vềejpx Trưxfca ờlduz ng-sinh bávudt o cho Nùjgbi ng Tríyrau -Cao biếjfqz t hung tin. Lậiifs p tứyhac c triềejpx u đcyzn ìgizt nh Trưxfca ờlduz ng-sinh cho kéqsji o cờlduz Bávudt o cừzqhc u tuyếjfqz t hậiifs n, thếjfqz thiêvgdu n hàpvfq nh đcyzn ạsrio o rồnmmb i huy đcyzn ộoqlf ng quâqqsv n mãoqlf đcyzn ểjebb chuẩhdfb n bịsblb đcyzn ốvxmy i phóxzwb .
Riêvgdu ng Hoàpvfq ng-Giang cưxfca sĩhauv , ôoacd ng khôoacd ng tin, yêvgdu u cầkqau u cávudt c đcyzn ộoqlf ng chủdqfa hãoqlf y khoan khởpeak i binh bávudt o thùjgbi , đcyzn ợhauv i ôoacd ng cho ngưxfca ờlduz i vềejpx liêvgdu n lạsrio c vớwbgm i sưxfca huynh làpvfq thávudt i phóxzwb Dưxfca ơemap ng Bìgizt nh đcyzn ãoqlf . Uy tíyrau n Hoàpvfq ng-Giang cưxfca sĩhauv cựejpx c lớwbgm n, nêvgdu n cávudt c châqqsv u, đcyzn ộoqlf ng trưxfca ởpeak ng đcyzn ềejpx u phảlduz i níyrau n nhịsblb n.
Hôoacd m sau cóxzwb tin bávudt o cho biếjfqz t triềejpx u đcyzn ìgizt nh Đbawi ạsrio i-Việjebb t truyềejpx n cảlduz nưxfca ớwbgm c đcyzn ểjebb tang Tồnmmb n-Phúragg c, lạsrio i treo thưxfca ởpeak ng tam-âqqsv n cho ai tìgizt m ra thủdqfa phạsrio m. Hơemap n nữyrau a còohad n cửqsoe Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t, mộoqlf t ngưxfca ờlduz i bạsrio n mớwbgm i, cóxzwb ơemap n vớwbgm i Tríyrau -Cao làpvfq m chávudt nh sứyhac theo linh cữyrau u Tồnmmb n-Phúragg c vềejpx Trưxfca ờlduz ng-sinh. Cũzzbh ng tin tứyhac c cho biếjfqz t Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t còohad n xin đcyzn em theo hai ngưxfca ờlduz i cóxzwb đcyzn ạsrio i ơemap n vớwbgm i Trưxfca ờlduz ng-sinh làpvfq tiêvgdu n côoacd Bảlduz o-Hòohad a vớwbgm i vợhauv chồnmmb ng đcyzn ạsrio i hiệjebb p Tôoacd n Đbawi ảlduz n. Triềejpx u đcyzn ìgizt nh bắoacd t Dưxfca ơemap ng Hồnmmb ng-Hạsrio c lêvgdu n tạsrio lỗydxv i vớwbgm i Tríyrau -Cao. Do vậiifs y chủdqfa trưxfca ơemap ng távudt ch Trưxfca ờlduz ng-sinh khỏdqfa i Đbawi ạsrio i-Việjebb t bịsblb rúragg t lạsrio i.
Nhưxfca ng xưxfca a nay, sứyhac Đbawi ạsrio i-Việjebb t phong chứyhac c tưxfca ớwbgm c cho bấiifs t cứyhac quan chứyhac c nàpvfq o củdqfa a Trưxfca ờlduz ng-sinh, thìgizt quan chứyhac c đcyzn óxzwb phảlduz i đcyzn ếjfqz n đcyzn ộoqlf ng Giávudt p, thủdqfa đcyzn ôoacd Bắoacd c-biêvgdu n bávudt i nhậiifs n. Bâqqsv y giờlduz triềejpx u đcyzn ìgizt nh cửqsoe sứyhac đcyzn em linh cữyrau u Tồnmmb n-Phúragg c, Tríyrau -Thôoacd ng vềejpx , còohad n phong chứyhac c tưxfca ớwbgm c cho Tríyrau -Cao kếjfqz nhiệjebb m làpvfq m thủdqfa lĩhauv nh Trưxfca ờlduz ng-sinh. Triềejpx u đcyzn ìgizt nh Trưxfca ờlduz ng-sinh lạsrio i bàpvfq n nêvgdu n đcyzn i hay ởpeak ? Nếjfqz u đcyzn i, cóxzwb mang trọmcyh ng binh theo hay khôoacd ng? Giữyrau a lúragg c đcyzn óxzwb , quâqqsv n hầkqau u mang vàpvfq o mộoqlf t hộoqlf p nhỏdqfa nóxzwb i rằsrio ng do chim ưxfca ng mang tớwbgm i; tặterr ng cho côoacd ng tửqsoe Nùjgbi ng Tríyrau -Cao. Tríyrau -Cao mởpeak ra, thìgizt bêvgdu n trong cóxzwb mũzzbh i têvgdu n bằsrio ng vàpvfq ng trêvgdu n khắoacd c hìgizt nh chim ưxfca ng bay qua núragg i, vớwbgm i hàpvfq ng chữyrau nhỏdqfa : Cứyhac đcyzn i vớwbgm i mấiifs y quâqqsv n hầkqau u. Ta ởpeak cạsrio nh chávudt u. Khôoacd ng ai cóxzwb thểjebb đcyzn ụyiul ng tớwbgm i sợhauv i tóxzwb c củdqfa a chávudt u .
Uy tíyrau n củdqfa a Tầkqau n-vưxfca ơemap ng Tựejpx -Mai cùjgbi ng côoacd ng chúragg a Huệjebb -Nhu trong nhữyrau ng ngàpvfq y vưxfca ơemap ng cùjgbi ng côoacd ng chúragg a tổuwxz ng trấiifs n Nam-thùjgbi y Tốvxmy ng cựejpx c kỳhauv lớwbgm n. Khắoacd p biêvgdu n giớwbgm i Hoa-Việjebb t, Hoa-Lýbdpy , Việjebb t-Lýbdpy cávudt c quan, tưxfca ớwbgm ng sĩhauv đcyzn ềejpx u biếjfqz t rằsrio ng chỉjyym cầkqau n đcyzn ểjebb cho thuộoqlf c quyềejpx n, binh sĩhauv gâqqsv y hấiifs n vớwbgm i lâqqsv n bang, hoặterr c ứyhac c chếjfqz dâqqsv n; thìgizt tíyrau nh mệjebb nh bảlduz n thâqqsv n cùjgbi ng gia đcyzn ìgizt nh cóxzwb trốvxmy n đcyzn âqqsv u cũzzbh ng khôoacd ng thoávudt t khỏdqfa i vạsrio sávudt t thâqqsv n. Bọmcyh n đcyzn ạsrio o tặterr c, gian thưxfca ơemap ng càpvfq ng kinh sợhauv hơemap n nữyrau a. Trong gầkqau n mưxfca ờlduz i năxmer m trấiifs n Nam-thùjgbi y Tốvxmy ng, vưxfca ơemap ng tạsrio o cho dâqqsv n chúragg ng ba nưxfca ớwbgm c sốvxmy ng nhữyrau ng ngàpvfq y thanh bìgizt nh chưxfca a từzqhc ng cóxzwb . Thanh bìgizt nh đcyzn ếjfqz n đcyzn ộoqlf nhữyrau ng gian hàpvfq ng bávudt n tạsrio i chợhauv , khi đcyzn êvgdu m vềejpx , khôoacd ng phảlduz i dọmcyh n đcyzn i, chỉjyym việjebb c đcyzn ậiifs y sơemap sàpvfq i, màpvfq khôoacd ng sợhauv trộoqlf m cắoacd p. Cho nêvgdu n nay thấiifs y chim ưxfca ng mang mũzzbh i têvgdu n vàpvfq ng củdqfa a vưxfca ơemap ng gửqsoe i cho, Tríyrau -Cao yêvgdu n tâqqsv m, cùjgbi ng thâqqsv n mẫsqwu u đcyzn i đcyzn óxzwb n linh cữyrau u phụyiul , huynh.
Triềejpx u đcyzn ìgizt nh Bắoacd c-biêvgdu n nàpvfq o cóxzwb biếjfqz t nhữyrau ng gìgizt đcyzn ãoqlf xẩhdfb y ra ởpeak Trưxfca ờlduz ng-sinh. Họmcyh thấiifs y Tríyrau -Cao thay đcyzn ổuwxz i thávudt i đcyzn ộoqlf quávudt mau chóxzwb ng, thìgizt đcyzn ềejpx u kinh ngạsrio c vôoacd cùjgbi ng.
Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i hưxfca ớwbgm ng mắoacd t quan sávudt t. Khi sắoacd p tớwbgm i nơemap i, Thuầkqau n-Anh, Tríyrau -Cao trong tang phụyiul c đcyzn ãoqlf xuốvxmy ng voi đcyzn i bộoqlf . Lễjebb quan củdqfa a triềejpx u đcyzn ìgizt nh Bắoacd c-biêvgdu n làpvfq mộoqlf t lãoqlf o bàpvfq tiếjfqz n ra chắoacd p tay:
- Kíyrau nh thỉjyym nh Nùjgbi ng phu nhâqqsv n cùjgbi ng côoacd ng tửqsoe vàpvfq o triềejpx u yếjfqz t vua bàpvfq , rồnmmb i rưxfca ớwbgm c linh cữyrau u Nùjgbi ng hầkqau u.
Bàpvfq đcyzn i trưxfca ớwbgm c, Thuầkqau n-Anh, Tríyrau -Cao theo sau. Quan Đbawi iệjebb n-tiềejpx n lễjebb nghi họmcyh c sĩhauv hôoacd :
- Phu nhâqqsv n Nùjgbi ng hầkqau u cùjgbi ng côoacd ng tửqsoe Nùjgbi ng Tríyrau -Cao bávudt i yếjfqz t vua Bàpvfq .
Vua Bàpvfq bưxfca ớwbgm c xuốvxmy ng ngai, tiếjfqz n ra nâqqsv ng Thuầkqau n-Anh dậiifs y:
- Sưxfca bávudt khôoacd ng nêvgdu n đcyzn a lễjebb .
Bàpvfq đcyzn ểjebb cho Tríyrau -Cao hàpvfq nh lễjebb , rồnmmb i nóxzwb i:
- Chúragg ng ta chuẩhdfb n bịsblb tiếjfqz p giávudt .
Lễjebb quan hôoacd :
- Tấiifs t cảlduz quỳhauv xuốvxmy ng nghe chiếjfqz u chỉjyym .
Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i quỳhauv gốvxmy i. Viêvgdu n quan toàpvfq Trung-thưxfca lệjebb nh bưxfca ớwbgm c ra trưxfca ớwbgm c long ávudt n, đcyzn ốvxmy i diệjebb n vớwbgm i linh cữyrau u cha con họmcyh Nùjgbi ng rồnmmb i mởpeak cuộoqlf n giấiifs y đcyzn ọmcyh c:
Thừzqhc a thiêvgdu n hưxfca ng vậiifs n, Đbawi ạsrio i-Việjebb t hoàpvfq ng đcyzn ếjfqz chiếjfqz u viếjfqz t.
Kểjebb từzqhc khi vua Kinh-Dưxfca ơemap ng truyềejpx n trăxmer m hoàpvfq ng tửqsoe đcyzn i khắoacd p nơemap i qui dâqqsv n, lậiifs p ấiifs p, thàpvfq nh lậiifs p trăxmer m họmcyh , tộoqlf c Việjebb t ta trởpeak thàpvfq nh Bávudt ch-việjebb t. Cho đcyzn ếjfqz n nay dấiifs u tíyrau ch Bávudt ch-Việjebb t chỉjyym tạsrio i 207 lạsrio c ấiifs p vùjgbi ng Bắoacd c-cưxfca ơemap ng làpvfq còohad n giữyrau đcyzn ưxfca ợhauv c nhưxfca xưxfca a.
Khi đcyzn ứyhac c Thávudt i-tổuwxz khảlduz i-vậiifs n, lậiifs p cựejpx c, thầkqau n văxmer n, thávudt nh võkfcr , duệjebb mdu, minh triếjfqz t, nguyêvgdu n hiếjfqz u hoàpvfq ng đcyzn ếjfqz tiếjfqz p nhậiifs n ngôoacd i trờlduz i, thìgizt cávudt c lạsrio c ấiifs p, đcyzn ộoqlf ng chủdqfa , châqqsv u trưxfca ởpeak ng hoặterr c phiêvgdu u bạsrio t, hoặterr c bịsblb Bắoacd c-xâqqsv m màpvfq xa vờlduz i vớwbgm i cốvxmy quốvxmy c...trưxfca ớwbgm c sau trởpeak vềejpx vớwbgm i chíyrau nh thốvxmy ng. Riêvgdu ng tộoqlf c Nùjgbi ng, từzqhc trưxfca ớwbgm c đcyzn ếjfqz n nay vốvxmy n cầkqau n mẫsqwu n, vũzzbh dũzzbh ng, lạsrio i nhấiifs t thiếjfqz t sốvxmy ng hợhauv p quầkqau n, nêvgdu n suốvxmy t nghìgizt n năxmer m Bắoacd c-thuộoqlf c vẫsqwu n giữyrau đcyzn ưxfca ợhauv c Việjebb t tíyrau nh. Lạsrio c hầkqau u Nùjgbi ng Dâqqsv n-Phúragg qui tụyiul đcyzn ưxfca ợhauv c năxmer m đcyzn ộoqlf ng chủdqfa , đcyzn em vềejpx bảlduz n triềejpx u, đcyzn ứyhac c Thávudt i-tổuwxz lao tưxfca ởpeak ng, đcyzn ãoqlf phong tưxfca ớwbgm c tớwbgm i hầkqau u, hàpvfq m tớwbgm i Thávudt i-bảlduz o.
Kếjfqz tiếjfqz p Nùjgbi ng Tồnmmb n-Phúragg c, văxmer n võkfcr song toàpvfq n, đcyzn ứyhac c trảlduz i rộoqlf ng khiếjfqz n toàpvfq n thểjebb sắoacd c dâqqsv n Nùjgbi ng bịsblb Bắoacd c xâqqsv m đcyzn ềejpx u hưxfca ớwbgm ng đcyzn ầkqau u qui phụyiul c, nêvgdu n trẫsqwu m đcyzn ãoqlf thàpvfq nh lậiifs p nưxfca ớwbgm c Trưxfca ờlduz ng-sinh vàpvfq trao cho cha truyềejpx n con nốvxmy i. Mấiifs y năxmer m qua, khắoacd p Trưxfca ờlduz ng-sinh, mưxfca a thuậiifs n gióxzwb hòohad a, mùjgbi a màpvfq ng trúragg ng liêvgdu n tiếjfqz p. Trưxfca ờlduz ng sinh hầkqau u cùjgbi ng cávudt c quan triềejpx u đcyzn ìgizt nh Trưxfca ờlduz ng-sinh lạsrio i biếjfqz t khuyếjfqz n khíyrau ch chăxmer n nuôoacd i, dạsrio y trẻgadq giúragg p giàpvfq , đcyzn ứyhac c vang thiêvgdu n hạsrio . Trẫsqwu m ởpeak Thăxmer ng-long, cùjgbi ng triềejpx u thầkqau n bao phen ban chiếjfqz u khen ngợhauv i.
Nhưxfca ng hỡlvth i ơemap i, vừzqhc a rồnmmb i hầkqau u từzqhc Trưxfca ờlduz ng-sinh vềejpx Thăxmer ng-long đcyzn em phưxfca ơemap ng vậiifs t dâqqsv ng cho trẫsqwu m, chẳqsji ng may bịsblb kẻgadq gian ávudt m hạsrio i, trẫsqwu m đcyzn au đcyzn ớwbgm n trong lòohad ng, truyềejpx n cảlduz nưxfca ớwbgm c đcyzn ểjebb tang. Trẫsqwu m đcyzn ãoqlf hứyhac a ai tìgizt m ra hoặterr c bắoacd t đcyzn ưxfca ợhauv c hung thủdqfa sẽcmjl đcyzn ưxfca ợhauv c thưxfca ởpeak ng tam-âqqsv n củdqfa a triềejpx u đcyzn ìgizt nh. Nay trẫsqwu m ban chỉjyym truy phong cho hầkqau u:
Kiểjebb m hiệjebb u thávudt i phóxzwb
Đbawi ồnmmb ng trung thưxfca môoacd n hạsrio bìgizt nh chưxfca ơemap ng sựejpx
Quảlduz ng nguyêvgdu n tiếjfqz t đcyzn ộoqlf sứyhac
Tảlduz kim ngôoacd lãoqlf nh vệjebb thưxfca ợhauv ng tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n
Trưxfca ờlduz ng-sinh côoacd ng
Phong cho phu nhâqqsv n làpvfq Thuầkqau n-Anh làpvfq m Đbawi oan-trang, ôoacd n-thụyiul c, minh-văxmer n, côoacd ng chúragg a.
Phong cho Nùjgbi ng Tríyrau -Thôoacd ng
Uy-viễjebb n thưxfca ợhauv ng tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n
Quảlduz ng nguyêvgdu n bávudt
Phong cho Nùjgbi ng Tríyrau -Cao
Thávudt i-tửqsoe thiếjfqz u bảlduz o
Binh bộoqlf tham tri
Trấiifs n-viễjebb n đcyzn ạsrio i tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n
Trưxfca ờlduz ng-sinh hầkqau u
Khâqqsv m thửqsoe .
Thuầkqau n-Anh cùjgbi ng Tríyrau -Cao quỳhauv gốvxmy i tạsrio ơemap n.
Bấiifs y giờlduz mớwbgm i chíyrau nh thứyhac c làpvfq m lễjebb cávudt o ai. Trêvgdu n từzqhc vua Bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng cho tớwbgm i cávudt c đcyzn ộoqlf ng chủdqfa , châqqsv u trưxfca ởpeak ng đcyzn ềejpx u đcyzn ếjfqz n trưxfca ớwbgm c linh cữyrau u cha con Nùjgbi ng côoacd ng phúragg ng đcyzn iếjfqz u.
Tríyrau -Cao cựejpx c kỳhauv kíyrau nh trọmcyh ng tiêvgdu n-côoacd Bảlduz o-Hòohad a, vìgizt vậiifs y y tiếjfqz n tớwbgm i trưxfca ớwbgm c côoacd ng chúragg a, rồnmmb i quỳhauv gốvxmy i rậiifs p đcyzn ầkqau u binh binh ba lầkqau n:
- Tiêvgdu n-côoacd , đcyzn ệjebb tửqsoe Nùjgbi ng Tríyrau -Cao ra mắoacd t tiêvgdu n côoacd .
Nóxzwb i rồnmmb i chàpvfq ng móxzwb c trong bọmcyh c ra mộoqlf t hộoqlf p bằsrio ng ngàpvfq voi cung cung kíyrau nh kíyrau nh dâqqsv ng lêvgdu n Bảlduz o-Hòohad a:
- Đbawi ệjebb tửqsoe ao ưxfca ớwbgm c diệjebb n kiếjfqz n tiêvgdu n côoacd từzqhc lâqqsv u đcyzn ểjebb dâqqsv ng lễjebb vậiifs t, nay đcyzn ưxfca ợhauv c thỏdqfa a nguyệjebb n xin dâqqsv ng tiêvgdu n côoacd .
Bảlduz o-Hòohad a đcyzn ỡlvth Tríyrau -Cao dậiifs y, bàpvfq truyềejpx n Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t lấiifs y ghếjfqz cho Tríyrau -Cao ngồnmmb i bêvgdu n cạsrio nh, tay vuốvxmy t tóxzwb c chàpvfq ng:
- Côoacd cũzzbh ng mong cóxzwb dịsblb p gặterr p con. Hôoacd m trưxfca ớwbgm c Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t thuậiifs t lạsrio i cávudt i chíyrau củdqfa a con khi nóxzwb i vớwbgm i thầkqau y đcyzn ồnmmb ởpeak Bắoacd c-ngạsrio n. Côoacd mừzqhc ng lắoacd m, ýbdpy đcyzn ịsblb nh đcyzn óxzwb n con lêvgdu n Tảlduz n-viêvgdu n chơemap i íyrau t ngàpvfq y. Bâqqsv y giờlduz gặterr p con đcyzn âqqsv y thựejpx c may.
Bàpvfq hỏdqfa i Hoàpvfq ng-Giang cưxfca sĩhauv :
- Sưxfca huynh. Muộoqlf i muốvxmy n sưxfca huynh cho phéqsji p muộoqlf i tặterr ng chávudt u Tríyrau -Cao móxzwb n quàpvfq khôoacd ng biếjfqz t sưxfca huynh cóxzwb cho phéqsji p khôoacd ng?
Nguyêvgdu n cổuwxz lệjebb Đbawi ạsrio i-Việjebb t đcyzn ịsblb nh rằsrio ng, khi mộoqlf t đcyzn ứyhac a trẻgadq đcyzn ãoqlf cóxzwb sưxfca phụyiul , màpvfq ngưxfca ờlduz i khávudt c muốvxmy n dạsrio y dỗydxv y đcyzn iềejpx u gìgizt thìgizt phảlduz i đcyzn óxzwb sựejpx đcyzn ồnmmb ng ýbdpy củdqfa a sưxfca phụyiul đcyzn ứyhac a trẻgadq đcyzn óxzwb . Vìgizt vậiifs y côoacd ng chúragg a Bảlduz o-Hòohad a mớwbgm i hỏdqfa i Hoàpvfq ng-Giang cưxfca sĩhauv .
Hoàpvfq ng-Giang cưxfca sĩhauv cung tay xávudt côoacd ng chúragg a, rồnmmb i bảlduz o đcyzn ệjebb tửqsoe :
- Tríyrau -Cao, con tạsrio ơemap n tiêvgdu n côoacd đcyzn i.
Tríyrau -Cao quỳhauv gốvxmy i lạsrio y đcyzn ủdqfa távudt m lạsrio y:
- Sưxfca phụyiul .
Rồnmmb i chắoacd p tay bávudt i Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t:
- Sưxfca huynh.
Tiêvgdu n côoacd mởpeak hộoqlf p ngàpvfq củdqfa a Tríyrau -Cao dâqqsv ng cho ra xem, bấiifs t giávudt c mặterr t bàpvfq tưxfca ơemap i lêvgdu n, vìgizt trong đcyzn óxzwb cóxzwb gầkqau n trăxmer m tưxfca ợhauv ng quốvxmy c huy: con rồnmmb ng uốvxmy n khúragg c, con chim âqqsv u tung cávudt nh trong ávudt nh bìgizt nh minh. Bàpvfq trao cho nữyrau đcyzn ệjebb tửqsoe cấiifs t, rồnmmb i bảlduz o Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t:
- Con làpvfq sưxfca huynh củdqfa a Tríyrau -Cao. Vậiifs y hôoacd m nay con tặterr ng cho Tríyrau -Cao móxzwb n gìgizt nàpvfq o?
Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t nắoacd m tay Tríyrau -Cao:
- Sưxfca đcyzn ệjebb , huynh khôoacd ng mang theo móxzwb n gìgizt tặterr ng sưxfca đcyzn ệjebb . Nhưxfca ng huynh cóxzwb móxzwb n quàpvfq tặterr ng cho cảlduz nưxfca ớwbgm c Trưxfca ờlduz ng-sinh.
Vua bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng cưxfca ờlduz i:
- Chàpvfq , chávudt u tôoacd i tặterr ng cảlduz nưxfca ớwbgm c kia đcyzn ấiifs y. Móxzwb n quàpvfq hẳqsji n lớwbgm n lắoacd m.
- Dạsrio , quýbdpy vôoacd giávudt .
Nóxzwb i rồnmmb i chàpvfq ng vẫsqwu y tay bảlduz o thịsblb vệjebb :
- Đbawi em quàpvfq tặterr ng vàpvfq o đcyzn âqqsv y.
Thịsblb vệjebb giảlduz i ba ngưxfca ờlduz i, đcyzn ầkqau u trùjgbi m khăxmer n kíyrau n míyrau t vàpvfq o trong. Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t nắoacd m tay Tríyrau -Cao:
- Cávudt i phẫsqwu n hậiifs n củdqfa a Trưxfca ờlduz ng-sinh cũzzbh ng nhưxfca sưxfca đcyzn ệjebb làpvfq khôoacd ng biếjfqz t ai đcyzn ãoqlf sávudt t hạsrio i Nùjgbi ng-huynh, Nùjgbi ng-bávudt . Trêvgdu n đcyzn ưxfca ờlduz ng rưxfca ớwbgm c linh cữyrau u Nùjgbi ng-bávudt lêvgdu n đcyzn âqqsv y, huynh khấiifs n ngưxfca ờlduz i phùjgbi hộoqlf cho huynh bắoacd t đcyzn ưxfca ợhauv c thủdqfa phạsrio m sávudt t hạsrio i ngưxfca ờlduz i; thìgizt ngay đcyzn êvgdu m qua, thủdqfa phạsrio m đcyzn ộoqlf t nhậiifs p doanh trạsrio i, chíyrau nh huynh bắoacd t đcyzn ưxfca ợhauv c chúragg ng, nay xin tặterr ng cho toàpvfq n thểjebb tộoqlf c Nùjgbi ng.
Tríyrau -Cao tiếjfqz n lạsrio i mởpeak khăxmer n trùjgbi m đcyzn ầkqau u ba têvgdu n sávudt t nhâqqsv n. Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i cùjgbi ng bậiifs t lêvgdu n nhữyrau ng tiếjfqz ng kinh ngạsrio c, khôoacd ng ngờlduz sávudt t nhâqqsv n lạsrio i làpvfq hai viêvgdu n đcyzn ôoacd thốvxmy ng đcyzn ộoqlf i thịsblb vệjebb thưxfca ờlduz ng theo hầkqau u Dưxfca ơemap ng tểjebb tưxfca ớwbgm ng.
Riêvgdu ng cávudt c đcyzn ộoqlf ng chủdqfa , châqqsv u trưxfca ởpeak ng còohad n kinh ngạsrio c hơemap n nữyrau a, khi thấiifs y viêvgdu n trưxfca ởpeak ng ty Tếjfqz -távudt c Quảlduz ng-Tâqqsv y lộoqlf Trầkqau n Thựejpx làpvfq ngưxfca ờlduz i cầkqau m đcyzn ầkqau u.
Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t bắoacd t Trầkqau n Thựejpx đcyzn ọmcyh c tờlduz cung khai. Theo Thựejpx thìgizt năxmer m ngưxfca ờlduz i chủdqfa trưxfca ơemap ng sávudt t hạsrio i cha con họmcyh Nùjgbi ng làpvfq Vưxfca ơemap ng Duy-Chíyrau nh, Dưxfca ơemap ng Đbawi iềejpx n, Tôoacd n Miễjebb n, Tiêvgdu u Chúragg , Ky Mâqqsv n. Nguyêvgdu n do rấiifs t sâqqsv u sa: năxmer m ngưxfca ờlduz i nàpvfq y cho rằsrio ng Tốvxmy ng triềejpx u chịsblb u nhụyiul c ởpeak Nam-thùjgbi y quávudt đcyzn ávudt ng. (1)
Nghe Trầkqau n Thựejpx khai, cávudt c đcyzn ộoqlf ng chủdqfa , châqqsv u trưxfca ởpeak ng cùjgbi ng nghiếjfqz n răxmer ng căxmer m hậiifs n bọmcyh n Vưxfca ơemap ng Duy-Chíyrau nh. Họmcyh muốvxmy n đcyzn em quâqqsv n vưxfca ợhauv t biêvgdu n đcyzn ávudt nh thẳqsji ng sang Quảlduz ng-Tâqqsv y lộoqlf . Vua bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng vẫsqwu y tay:
- Cávudt c vịsblb bầkqau y mộoqlf t lòohad ng thưxfca ơemap ng xóxzwb t Nùjgbi ng-côoacd ng, Nùjgbi ng-bávudt nhưxfca vậiifs y đcyzn ủdqfa tỏdqfa rằsrio ng chúragg ng ta ngưxfca ờlduz i ngưxfca ờlduz i nhấiifs t tríyrau . Tuy nhiêvgdu n, việjebb c trưxfca ớwbgm c mắoacd t làpvfq chúragg ng ta hãoqlf y làpvfq m lễjebb an távudt ng cho ngưxfca ờlduz i quávudt cốvxmy đcyzn ãoqlf . Vềejpx ba têvgdu n gian tếjfqz , chúragg ng ta phảlduz i đcyzn ợhauv i chỉjyym dụyiul từzqhc Thăxmer ng-long. Khi Kiệjebb t nhi thẩhdfb m vấiifs n y xong, đcyzn ãoqlf cóxzwb bảlduz n tấiifs u chưxfca ơemap ng gửqsoe i vềejpx triềejpx u rồnmmb i.
Linh cữyrau u Tồnmmb n-Phúragg c, Tríyrau -Thôoacd ng đcyzn ưxfca ợhauv c rưxfca ớwbgm c vềejpx Trưxfca ờlduz ng-sinh. Dâqqsv n chúragg ng ba mưxfca ơemap i sávudt u đcyzn ộoqlf ng Nùjgbi ng cùjgbi ng đcyzn ểjebb tang Tồnmmb n-Phúragg c. Cávudt c đcyzn ộoqlf ng chủdqfa họmcyh p lạsrio i bávudt i yếjfqz t tâqqsv n thủdqfa lĩhauv nh. Tríyrau -Cao tuy còohad n nhỏdqfa tuổuwxz i, nhưxfca ng chíyrau khíyrau lạsrio i lớwbgm n vôoacd cùjgbi ng. Y im lặterr ng tổuwxz chứyhac c lễjebb an távudt ng cho cha, anh, khôoacd ng nóxzwb i gìgizt đcyzn ếjfqz n việjebb c bávudt o thùjgbi cảlduz .
Tang lễjebb vừzqhc a xong, thìgizt cóxzwb tin bávudt o vua bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng cùjgbi ng ba vịsblb thủdqfa lĩhauv nh Bắoacd c-biêvgdu n làpvfq Lêvgdu Thuậiifs n-Tôoacd ng, Hàpvfq Thiệjebb n-Lãoqlf m, Thâqqsv n Thiệjebb u-Cựejpx c cùjgbi ng trưxfca ởpeak ng côoacd ng chúragg a Bảlduz o-Hòohad a giávudt lâqqsv m. Y vộoqlf i mờlduz i thâqqsv n mẫsqwu u ra cổuwxz ng đcyzn ộoqlf ng đcyzn óxzwb n. Lễjebb tấiifs t, Thuầkqau n-Anh chắoacd p tay hỏdqfa i:
- Khôoacd ng biếjfqz t vua Bàpvfq cùjgbi ng chưxfca vịsblb giávudt lâqqsv m cóxzwb đcyzn iềejpx u chi dạsrio y bảlduz o?
Vua Bàpvfq nắoacd m tay Thuầkqau n-Anh:
- Đbawi ạsrio i sưxfca bávudt ! Xin đcyzn ạsrio i sưxfca bávudt chờlduz mộoqlf t lávudt t , vìgizt sẽcmjl cóxzwb nhiềejpx u quýbdpy khávudt ch tớwbgm i đcyzn âqqsv y bàpvfq n chuyệjebb n quốvxmy c sựejpx .
- Thưxfca a cóxzwb nhữyrau ng ai?
- Cávudt c chưxfca ởpeak ng môoacd n nhâqqsv n sávudt u đcyzn ạsrio i môoacd n phávudt i. Quốvxmy c-sưxfca Huệjebb -Sinh phávudt i Tiêvgdu u-sơemap n; quan thávudt i phóxzwb Dưxfca ơemap ng Bìgizt nh phávudt i Sàpvfq i-Sơemap n; đcyzn ạsrio i hiệjebb p Trầkqau n Phụyiul -Quốvxmy c (Vưxfca ơemap ng-Văxmer n) phávudt i Đbawi ôoacd ng-a, song thâqqsv n tôoacd i phávudt i Tâqqsv y-vu.
Bàpvfq vừzqhc a dứyhac t lờlduz i thìgizt quâqqsv n canh cung tay trưxfca ớwbgm c Tríyrau -Cao:
- Trìgizt nh quâqqsv n hầkqau u cóxzwb mộoqlf t nho sinh dẫsqwu n theo mấiifs y ngưxfca ờlduz i xin vàpvfq o yếjfqz t kiếjfqz n.
Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i ngơemap ngávudt c, khôoacd ng hiểjebb u nho sinh làpvfq ai. Vua Bàpvfq bậiifs t cưxfca ờlduz i:
- Làpvfq chưxfca ởpeak ng môoacd n phávudt i Đbawi ôoacd ng-a Trầkqau n Phụyiul -Quốvxmy c đcyzn ấiifs y. Hồnmmb i lưxfca u lạsrio c sang Tốvxmy ng làpvfq m quan, anh ấiifs y làpvfq thi nhâqqsv n nổuwxz i tiếjfqz ng vớwbgm i têvgdu n hiệjebb u Vưxfca ơemap ng-Văxmer n. Sau làpvfq m tớwbgm i Tiếjfqz t-đcyzn ộoqlf sứyhac , Tảlduz -vệjebb thưxfca ợhauv ng tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n tưxfca ớwbgm c phong hầkqau u. Năxmer m trưxfca ớwbgm c đcyzn âqqsv y anh xin vềejpx hưxfca u đcyzn ểjebb giữyrau chứyhac c chưxfca ởpeak ng môoacd n phávudt i Đbawi ôoacd ng-a. Muốvxmy n giữyrau kỷqqsv niệjebb m cũzzbh , anh ấiifs y thưxfca ờlduz ng mặterr c nhưxfca nho sinh.
Tríyrau -Cao vộoqlf i ra ngoàpvfq i đcyzn óxzwb n. Lávudt t sau y trởpeak vàpvfq o vớwbgm i ba ngưxfca ờlduz i đcyzn àpvfq n ôoacd ng vàpvfq mộoqlf t phụyiul nữyrau sắoacd c nưxfca ớwbgm c hưxfca ơemap ng trờlduz i. Vua bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng đcyzn ứyhac ng dậiifs y chàpvfq o:
- Khôoacd ng ngờlduz Côoacd i-sơemap n tam anh đcyzn ềejpx u giávudt lâqqsv m. Kìgizt a Khấiifs u sưxfca tỷqqsv , từzqhc sau trậiifs n Trưxfca ờlduz ng-yêvgdu n đcyzn ếjfqz n nay mớwbgm i gặterr p lạsrio i sưxfca tỷqqsv . Khiếjfqz p, thờlduz i gian qua mau thựejpx c, đcyzn ãoqlf hơemap n mưxfca ờlduz i năxmer m rồnmmb i.
Bàpvfq giớwbgm i thiệjebb u Phụyiul -Quốvxmy c, Bảlduz o-Dâqqsv n, Trung-Đbawi ạsrio o vàpvfq Khấiifs u- Kim-An vớwbgm i mọmcyh i ngưxfca ờlduz i. Bảlduz o-Dâqqsv n nhìgizt n Thiệjebb u-Thávudt i, rồnmmb i cưxfca ờlduz i lớwbgm n:
- Ôfdoq i, cóxzwb ai ngờlduz ôoacd ng ỉjyym n ụyiul t ịsblb t nhưxfca con lợhauv n, màpvfq nay lạsrio i đcyzn ẹohad p nhưxfca câqqsv y ngọmcyh c trưxfca ớwbgm c gióxzwb thếjfqz kia? Tôoacd i đcyzn ang cùjgbi ng côoacd vợhauv xấiifs u xíyrau ngao du sơemap n thủdqfa y thìgizt cóxzwb thưxfca đcyzn ạsrio i sưxfca huynh gọmcyh i vềejpx khẩhdfb n cấiifs p. Chắoacd c lạsrio i muốvxmy n đcyzn ávudt nh nhau vớwbgm i Tốvxmy ng hảlduz ? Đbawi ávudt nh nhau làpvfq m quávudt i gìgizt cho dâqqsv n khổuwxz . Đbawi ểjebb tôoacd i sang Biệjebb n-kinh, đcyzn ộoqlf t nhậiifs p cấiifs m thàpvfq nh chặterr t đcyzn ầkqau u hếjfqz t bọmcyh n vua quan Tốvxmy ng làpvfq êvgdu m chuyệjebb n.
-----------------------------------
Ghi chúragg
(1)Cávudt c sựejpx kiệjebb n dưxfca ớwbgm i đcyzn âqqsv y chéqsji p trong Tốvxmy ng sửqsoe , Tụyiul c Tưxfca -trịsblb thôoacd ng giávudt m trưxfca ờlduz ng biêvgdu n, Ung-châqqsv u kỷqqsv sựejpx :
Trưxfca ớwbgm c đcyzn âqqsv y trong 207 khêvgdu -đcyzn ộoqlf ng, thìgizt đcyzn ếjfqz n trêvgdu n trăxmer m khêvgdu đcyzn ộoqlf ng theo vềejpx Trung-quốvxmy c từzqhc lâqqsv u. Đbawi ếjfqz n triềejpx u Tốvxmy ng, dùjgbi Hầkqau u Nhâqqsv n-Bảlduz o, Tôoacd n Toàpvfq n-Hưxfca ng bịsblb bạsrio i ởpeak Chi-lăxmer ng, Bạsrio ch-đcyzn ằsrio ng, màpvfq Tốvxmy ng vẫsqwu n khôoacd ng mấiifs t mộoqlf t khêvgdu đcyzn ộoqlf ng. Ngưxfca ợhauv c lạsrio i thỉjyym nh thoảlduz ng vẫsqwu n cóxzwb mộoqlf t khêvgdu đcyzn ộoqlf ng bỏdqfa Việjebb t theo Tốvxmy ng. Nhưxfca ng từzqhc khi triềejpx u Lýbdpy phong cho côoacd ng chúragg a Lĩhauv nh-Nam Bảlduz o-Hòohad a làpvfq m vua bàpvfq Bắoacd c-biêvgdu n, thìgizt khôoacd ng cóxzwb khêvgdu đcyzn ộoqlf ng nàpvfq o bỏdqfa Việjebb t theo Tốvxmy ng nữyrau a. Nhụyiul c nhãoqlf nhấiifs t làpvfq niêvgdu n hiệjebb u Thiêvgdu n-Thávudt nh thứyhac sávudt u (Tốvxmy ng Nhâqqsv n-Tôoacd ng, Mậiifs u-Thìgizt n 1028) bêvgdu n Đbawi ạsrio i-Việjebb t làpvfq Thiêvgdu n-Thàpvfq nh nguyêvgdu n niêvgdu n, Tốvxmy ng cửqsoe Lýbdpy Tựejpx trấiifs n châqqsv u Thấiifs t-nguyêvgdu n. Phòohad -mãoqlf Thâqqsv n Thừzqhc a-Quýbdpy mang quâqqsv n vưxfca ợhauv t biêvgdu n bắoacd t Lýbdpy Tựejpx chặterr t đcyzn ầkqau u, rồnmmb i chiếjfqz m châqqsv u nàpvfq y luôoacd n. Khi sứyhac Tốvxmy ng sang hỏdqfa i lýbdpy do hàpvfq nh đcyzn ộoqlf ng nhưxfca vậiifs y, thìgizt phòohad -mãoqlf Thâqqsv n Thừzqhc a-Quýbdpy nóxzwb i rằsrio ng hồnmmb i mấiifs y năxmer m trưxfca ớwbgm c Lýbdpy Tựejpx đcyzn ếjfqz n trấiifs n Thanh-hóxzwb a mưxfca u sávudt t côoacd ng chúragg a Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng trong ngàpvfq y tếjfqz Lệjebb -hảlduz i bàpvfq vưxfca ơemap ng. Nay côoacd ng chúragg a thấiifs y Lýbdpy Tựejpx thìgizt nổuwxz i giậiifs n, bắoacd t giếjfqz t, đcyzn óxzwb làpvfq chuyệjebb n thùjgbi oávudt n cávudt nhâqqsv n. Thếjfqz màpvfq triềejpx u Tốvxmy ng truyềejpx n lệjebb nh xuốvxmy ng bắoacd t giảlduz ng hòohad a.
Niêvgdu n hiệjebb u Cảlduz nh-hựejpx u nguyêvgdu n niêvgdu n ( Tốvxmy ng Nhâqqsv n-Tôoacd ng, Giávudt p-Tuấiifs t 1034 ) bêvgdu n Đbawi ạsrio i-Việjebb t làpvfq niêvgdu n hiệjebb u Thôoacd ng-Thụyiul y nguyêvgdu n niêvgdu n (Lýbdpy Thávudt i-Tôoacd ng), vua Bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng cùjgbi ng phòohad mãoqlf Thâqqsv n Thiệjebb u-Thávudt i đcyzn em quâqqsv n vưxfca ợhauv t biêvgdu n bắoacd t mộoqlf t đcyzn ộoqlf ng chủdqfa têvgdu n Trầkqau n Côoacd ng-Vĩhauv nh vớwbgm i hơemap n sávudt u trăxmer m ngưxfca ờlduz i, rồnmmb i chiếjfqz m trạsrio i luôoacd n, khôoacd ng trảlduz vềejpx . Thếjfqz màpvfq triềejpx u đcyzn ìgizt nh Tốvxmy ng vẫsqwu n bàpvfq n hòohad a.
Trầkqau m trọmcyh ng nhấiifs t làpvfq biếjfqz n cốvxmy Cảlduz nh-hựejpx u năxmer m thứyhac ba, tứyhac c bêvgdu n Đbawi ạsrio i-Việjebb t làpvfq niêvgdu n hiệjebb u Thôoacd ng-Thụyiul y thứyhac 3 ( Bíyrau nh-Týbdpy , 1036 ) vua Bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng, phòohad mãoqlf Thâqqsv n Thiệjebb u-Thávudt i tổuwxz ng chỉjyym huy, đcyzn em đcyzn ạsrio i binh đcyzn ávudt nh sang chiếjfqz m tấiifs t cảlduz cávudt c khêvgdu đcyzn ộoqlf ng vùjgbi ng Tảlduz -giang, Hữyrau u-giang. Quâqqsv n chia làpvfq m bốvxmy n cávudt nh. Cávudt nh Trưxfca ờlduz ng-sinh do Nùjgbi ng Tồnmmb n-Phúragg c chỉjyym huy chiếjfqz m hếjfqz t ba mưxfca ơemap i đcyzn ộoqlf ng Nùjgbi ng. Cávudt nh phíyrau a Tâqqsv y do phòohad mãoqlf Hàpvfq Thiệjebb n-Lãoqlf m, côoacd ng chúragg a Trưxfca ờlduz ng-Ninh đcyzn ávudt nh chiếjfqz m cávudt c vùjgbi ng Tưxfca -lăxmer ng, Bằsrio ng-tưxfca ờlduz ng, giếjfqz t chếjfqz t tưxfca ớwbgm ng trấiifs n thủdqfa làpvfq Đbawi ặterr ng-Uyểjebb n. Cávudt nh phíyrau a Đbawi ôoacd ng do phòohad mãoqlf Lêvgdu Thuậiifs n-Tôoacd ng, côoacd ng chúragg a Kim-Thàpvfq nh; chiếjfqz m cávudt c vùjgbi ng Lạsrio ng-châqqsv u, Môoacd n-châqqsv u, Tôoacd -mậiifs u, Quảlduz ng-nguyêvgdu n. Cávudt nh giữyrau a do phòohad mãoqlf Thâqqsv n Thiệjebb u-Cựejpx c, cùjgbi ng côoacd ng chúragg a Ôfdoq n-Thuậiifs n ( Thanh-Trúragg c ) chiếjfqz m cávudt c đcyzn ộoqlf ng Đbawi ạsrio i-phávudt t, Đbawi ôoacd -kim, Thưxfca ờlduz ng-tâqqsv n, Bìgizt nh-nguyêvgdu n. Từzqhc đcyzn ấiifs y tấiifs t cảlduz 207 khêvgdu đcyzn ộoqlf ng thuộoqlf c Đbawi ạsrio i-Việjebb t. Thàpvfq nh ra Tốvxmy ng mấiifs t hẳqsji n cávudt i thếjfqz dùjgbi ng khêvgdu đcyzn ộoqlf ng làpvfq m hàpvfq ng ràpvfq o che cho Lưxfca ỡlvth ng-Quảlduz ng. Nếjfqz u nhưxfca Đbawi ạsrio i-Việjebb t dùjgbi ng cávudt c khêvgdu đcyzn ộoqlf ng Nùjgbi ng từzqhc Tâqqsv y tràpvfq n sang Đbawi ôoacd ng, rồnmmb i đcyzn em quâqqsv n từzqhc Nam vưxfca ợhauv t biêvgdu n, thìgizt Lưxfca ỡlvth ng-Quảlduz ng khôoacd ng giữyrau nổuwxz i.
Vìgizt vậiifs y năxmer m đcyzn ạsrio i thầkqau n Nam-thùjgbi y, nhâqqsv n thấiifs y phòohad mãoqlf Tựejpx -Mai đcyzn ang bậiifs n đcyzn ávudt nh nhau vớwbgm i Tâqqsv y-hạsrio , bèjebb n tìgizt m cávudt ch chiếjfqz m lạsrio i cávudt c khêvgdu đcyzn ộoqlf ng. Nhưxfca ng họmcyh sợhauv binh lựejpx c Lýbdpy hùjgbi ng mạsrio nh. Họmcyh bầkqau y mưxfca u sao chia rẽcmjl giữyrau a khêvgdu đcyzn ộoqlf ng vớwbgm i triềejpx u đcyzn ìgizt nh. Mặterr t khávudt c, họmcyh đcyzn em vàpvfq ng bạsrio c đcyzn úragg t lóxzwb t cho cávudt c đcyzn ạsrio i thầkqau n Chiêvgdu m, đcyzn ểjebb chúragg ng xui vua Chiêvgdu m đcyzn ávudt nh Đbawi ạsrio i-Việjebb t ởpeak mặterr t Nam. Vềejpx việjebb c chia rẽcmjl , trong bốvxmy n nưxfca ớwbgm c nhỏdqfa Lạsrio ng-châqqsv u, Phong-châqqsv u, Thưxfca ợhauv ng-oai, Trưxfca ờlduz ng-sinh, thìgizt ba châqqsv u đcyzn ềejpx u do phòohad mãoqlf , côoacd ng chúragg a trấiifs n nhậiifs m, nêvgdu n khóxzwb xen vàpvfq o. Họmcyh bỏdqfa ra thựejpx c nhiềejpx u vàpvfq ng bạsrio c mua chuộoqlf c nhữyrau ng ngưxfca ờlduz i thâqqsv n tíyrau n củdqfa a Trưxfca ờlduz ng-sinh, củdqfa a Đbawi ạsrio i-Việjebb t, nhưxfca ng chưxfca a cóxzwb dịsblb p nàpvfq o thựejpx c hàpvfq nh. May đcyzn âqqsv u vụyiul ávudt n Bắoacd c-ngạsrio n xẩhdfb y ra, chíyrau nh Vưxfca ơemap ng Duy-Chíyrau nh sai Trầkqau n Thựejpx sang cùjgbi ng vớwbgm i Phùjgbi ng Lộoqlf c, Đbawi inh Luậiifs t ávudt m sávudt t cha con họmcyh Nùjgbi ng, mặterr t khávudt c truyềejpx n lệjebb nh cho nhữyrau ng ngưxfca ờlduz i bịsblb mua chuộoqlf c quanh Tríyrau -Cao, xui Tríyrau -Cao bỏdqfa Đbawi ạsrio i-Việjebb t theo vềejpx Tốvxmy ng. Bọmcyh n Dưxfca Tĩhauv nh nhâqqsv n đcyzn óxzwb tấiifs u vềejpx triềejpx u phong chứyhac c tưxfca ớwbgm c cho Tríyrau -Cao, nhưxfca vậiifs y Đbawi ạsrio i-Việjebb t khôoacd ng dávudt m đcyzn em quâqqsv n đcyzn ávudt nh Tríyrau -Cao. Víyrau dùjgbi Đbawi ạsrio i-Việjebb t cóxzwb đcyzn ávudt nh Tríyrau -Cao, thìgizt binh lựejpx c hao tổuwxz n, hơemap n nữyrau a trọmcyh n sắoacd c dâqqsv n Nùjgbi ng sẽcmjl nghiêvgdu ng vềejpx Tốvxmy ng, thìgizt trưxfca ớwbgm c sau gìgizt ba mưxfca ơemap i sávudt u đcyzn ộoqlf ng Nùjgbi ng cũzzbh ng bỏdqfa Đbawi ạsrio i-Việjebb t.
Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t vộoqlf i đcyzn ếjfqz n trưxfca ớwbgm c ba sưxfca bávudt hàpvfq nh lễjebb . Bảlduz o-Dâqqsv n đcyzn ỡlvth Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t dậiifs y:
- Ngũzzbh sưxfca đcyzn ệjebb ta hay thựejpx c. Y đcyzn ẻgadq đcyzn ưxfca ợhauv c đcyzn ứyhac a con đcyzn ẹohad p thếjfqz nàpvfq y đcyzn âqqsv y. Nàpvfq y chávudt u, đcyzn ừzqhc ng làpvfq m quan nữyrau a, chávudt n lắoacd m, hãoqlf y theo sưxfca bávudt sang Trung-quốvxmy c, bávudt c chávudt u ta vàpvfq o hoàpvfq ng cung bắoacd t ra mấiifs y côoacd côoacd ng chúragg a cho chávudt u làpvfq m vợhauv .
Thìgizt nh lìgizt nh ôoacd ng kéqsji o tai Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t:
- Nghe nóxzwb i trêvgdu n bếjfqz n Bắoacd c-ngạsrio n, chávudt u đcyzn iểjebb m huyệjebb t con gávudt i họmcyh Dưxfca ơemap ng rồnmmb i đcyzn ụyiul ng phảlduz i cávudt i đcyzn óxzwb củdqfa a nóxzwb , khiếjfqz n ngưxfca ờlduz i nhàpvfq nóxzwb tróxzwb i lạsrio i phảlduz i khôoacd ng? Con mẹohad nóxzwb , nóxzwb tưxfca ởpeak ng làpvfq chávudt u tểjebb tưxfca ớwbgm ng thìgizt l. bằsrio ng vàpvfq ng, đcyzn íyrau t bằsrio ng ngọmcyh c hẳqsji n. Mẹohad kiếjfqz p, họmcyh Dưxfca ơemap ng đcyzn ãoqlf làpvfq cávudt i đcyzn éqsji o gìgizt . Con gávudt i họmcyh Dưxfca ơemap ng đcyzn ưxfca ợhauv c chávudt u sờlduz tíyrau beo làpvfq phúragg c bẩhdfb y mưxfca ơemap i đcyzn ờlduz i rồnmmb i màpvfq con làpvfq m bộoqlf . Đbawi ểjebb sưxfca bávudt bắoacd t hếjfqz t con gávudt i họmcyh Dưxfca ơemap ng làpvfq m tỳhauv thiếjfqz p cho chávudt u.
Bảlduz o-Dâqqsv n còohad n đcyzn ịsblb nh nóxzwb i nữyrau a, thìgizt Tríyrau -Cao đcyzn ãoqlf đcyzn óxzwb n Dưxfca ơemap ng Bìgizt nh, cùjgbi ng Thâqqsv n Thừzqhc a-Quýbdpy vàpvfq o. Chàpvfq o hỏdqfa i, cưxfca ờlduz i đcyzn ùjgbi a giữyrau a nhữyrau ng đcyzn ạsrio i cao thủdqfa vớwbgm i nhau làpvfq m sảlduz nh đcyzn ưxfca ờlduz ng thựejpx c vui vẻgadq , khôoacd ng khíyrau tang tóxzwb c biếjfqz n đcyzn i đcyzn âqqsv u mấiifs t.
Lávudt t sau cóxzwb tin bávudt o đcyzn ạsrio i sưxfca Huệjebb -Sinh tớwbgm i. Ngàpvfq i làpvfq sưxfca phụyiul , cũzzbh ng làpvfq bảlduz n sưxfca củdqfa a vua Bàpvfq , hiệjebb n làpvfq Quốvxmy c-sưxfca , vìgizt vậiifs y mọmcyh i ngưxfca ờlduz i đcyzn ềejpx u ra đcyzn óxzwb n. Đbawi ạsrio i sưxfca Huệjebb -Sinh đcyzn i vớwbgm i hai đcyzn ệjebb tửqsoe tuổuwxz i còohad n trẻgadq , nhưxfca ng râqqsv u quai nóxzwb n trôoacd ng thựejpx c khóxzwb coi. Vua Bàpvfq cung tay:
- Đbawi ệjebb tửqsoe vấiifs n an sưxfca phụyiul . Đbawi ệjebb tửqsoe thấiifs y dưxfca ờlduz ng nhưxfca sưxfca phụyiul cóxzwb gìgizt vui lắoacd m thìgizt phảlduz i, nêvgdu n sắoacd c tưxfca ớwbgm ng lãoqlf o nhâqqsv n gia thựejpx c tưxfca ơemap i hơemap n bao giờlduz hếjfqz t.
Đbawi ạsrio i sưxfca Huệjebb -Sinh chắoacd p tay chàpvfq o mọmcyh i ngưxfca ờlduz i:
- Bầkqau n tăxmer ng vui mừzqhc ng vìgizt thấiifs y anh linh tộoqlf c Việjebb t thựejpx c thịsblb nh khôoacd ng thểjebb tưxfca ởpeak ng tưxfca ợhauv ng đcyzn ưxfca ợhauv c, nêvgdu n xui khiếjfqz n Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t bắoacd t đcyzn ưxfca ợhauv c ba gian nhâqqsv n, bằsrio ng khôoacd ng thìgizt e sẽcmjl cóxzwb cuộoqlf c tưxfca ơemap ng tàpvfq n.
Tràpvfq nưxfca ớwbgm c, an vịsblb xong, Tríyrau -Cao cung tay nóxzwb i:
- Thựejpx c hâqqsv n hạsrio nh cho sắoacd c dâqqsv n Nùjgbi ng hôoacd m nay đcyzn ưxfca ợhauv c đcyzn óxzwb n tấiifs t cảlduz cávudt c vịsblb thầkqau n võkfcr tộoqlf c Việjebb t tạsrio i đcyzn âqqsv y. Khôoacd ng biếjfqz t...
Mộoqlf t thâqqsv n binh từzqhc ngoàpvfq i chạsrio y bổuwxz vàpvfq o, y thởpeak hồnmmb ng hộoqlf c, nóxzwb i vớwbgm i Tríyrau -Cao:
- Thưxfca a quâqqsv n hầkqau u... têvgdu n... têvgdu n.
Tríyrau -Cao hỏdqfa i:
- Ngưxfca ờlduz i cứyhac chậiifs m chậiifs m màpvfq nóxzwb i. Têvgdu n nàpvfq o?
- Thưxfca a têvgdu n tùjgbi Trầkqau n Thựejpx đcyzn ưxfca ợhauv c ngưxfca ờlduz i nàpvfq o đcyzn óxzwb phávudt gôoacd ng cứyhac u y mang đcyzn i mấiifs t rồnmmb i. Hai têvgdu n Đbawi inh, Phùjgbi ng thìgizt còohad n nguyêvgdu n.
Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i đcyzn ềejpx u theo Tríyrau -Cao đcyzn ếjfqz n nhàpvfq tùjgbi xem xéqsji t: cávudt nh cửqsoe a nhàpvfq tùjgbi bịsblb phávudt tung ra, bêvgdu n trong, gôoacd ng cũzzbh ng bịsblb phávudt vỡlvth . Trầkqau n Phụyiul -Quốvxmy c vớwbgm i Huệjebb -Sinh quan sávudt t rồnmmb i lắoacd c đcyzn ầkqau u khôoacd ng nóxzwb i gìgizt . Phụyiul -Quốvxmy c hỏdqfa i Trung-Đbawi ạsrio o:
- Chúragg ba, chúragg nghĩhauv sao?
Trung-Đbawi ạsrio o cầkqau m miếjfqz ng gôoacd ng vỡlvth quan sávudt t rồnmmb i lắoacd c đcyzn ầkqau u:
- Ngưxfca ờlduz i cứyhac u Trầkqau n Thựejpx đcyzn ãoqlf dùjgbi ng chưxfca ởpeak ng âqqsv m nhu phávudt vỡlvth cávudt nh cửqsoe a. Cávudt nh cửqsoe a nhàpvfq tùjgbi bằsrio ng gỗydxv lim chắoacd c thếjfqz nàpvfq y, màpvfq y chỉjyym dùjgbi ng cóxzwb mộoqlf t chiêvgdu u khiếjfqz n then gẫsqwu y, thìgizt côoacd ng lựejpx c thựejpx c hiếjfqz m cóxzwb . Còohad n gôoacd ng quávudt lớwbgm n, bằsrio ng gỗydxv trắoacd c, thếjfqz màpvfq y cũzzbh ng chỉjyym phávudt t cóxzwb mộoqlf t chiêvgdu u thôoacd i, gôoacd ng gẫsqwu y ngay nhưxfca vếjfqz t chéqsji m đcyzn ứyhac t ngọmcyh t vậiifs y.
Phụyiul -Quốvxmy c nóxzwb i vớwbgm i Bảlduz o-Hòohad a:
- Tiêvgdu n côoacd đcyzn ãoqlf luyệjebb n Phụyiul c-ngưxfca u thầkqau n chưxfca ởpeak ng âqqsv m nhu, tiêvgdu n côoacd thửqsoe phávudt t mộoqlf t chưxfca ởpeak ng xem nàpvfq o?
Bảlduz o-Hòohad a híyrau t hơemap i vậiifs n âqqsv m kìgizt nh phávudt t chiêvgdu u Áduxk c-ngưxfca u nan đcyzn ộoqlf hưxfca ớwbgm ng cávudt i gôoacd ng. Bộoqlf p mộoqlf t tiếjfqz ng, cávudt i gôoacd ng đcyzn ứyhac t đcyzn ôoacd i nhưxfca dùjgbi ng dao chéqsji m đcyzn ứyhac t ngọmcyh t vậiifs y. Huệjebb -Sinh lắoacd c đcyzn ầkqau u:
- Chưxfca ởpeak ng củdqfa a ngưxfca ờlduz i nàpvfq y ngang vớwbgm i tiêvgdu n côoacd . Bầkqau n tăxmer ng nghĩhauv trêvgdu n thếjfqz gian hiệjebb n chỉjyym cóxzwb ba ngưxfca ờlduz i nữyrau a làpvfq m đcyzn ưxfca ợhauv c màpvfq thôoacd i.
Kim-An hỏdqfa i chồnmmb ng:
- Nhữyrau ng ai vậiifs y anh?
Bảlduz o-Dâqqsv n đcyzn ávudt p:
- Ngưxfca ờlduz i thứyhac nhấiifs t làpvfq sưxfca phụyiul , ngưxfca ờlduz i thứyhac nhìgizt làpvfq Hồnmmb ng-Sơemap n đcyzn ạsrio i phu. Ngưxfca ờlduz i thứyhac ba làpvfq sưxfca đcyzn ệjebb Thôoacd ng-Mai. Sưxfca phụyiul , Hồnmmb ng-Sơemap n đcyzn ạsrio i phu tuyệjebb t tíyrau ch đcyzn ãoqlf lâqqsv u. Còohad n sưxfca đcyzn ệjebb thìgizt cóxzwb lẽcmjl y chếjfqz t rồnmmb i. Nhưxfca ng, cảlduz ba ngưxfca ờlduz i ấiifs y khôoacd ng giếjfqz t têvgdu n Trầkqau n Thựejpx thìgizt thôoacd i chứyhac đcyzn âqqsv u cóxzwb cứyhac u y?
Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t bàpvfq n:
- Hay sưxfca thúragg c Tựejpx -Mai?
Bảlduz o-Dâqqsv n cưxfca ờlduz i:
- Nếjfqz u tiểjebb u sưxfca đcyzn ệjebb ởpeak đcyzn âqqsv y, thìgizt cảlduz nhàpvfq năxmer m têvgdu n Vưxfca ơemap ng Duy-Chíyrau nh, Dưxfca ơemap ng Đbawi iềejpx n, Tôoacd n Miễjebb n, Tiêvgdu Chúragg , Ky Mâqqsv n từzqhc bốvxmy mẹohad cho đcyzn ếjfqz n vợhauv con, tôoacd i tớwbgm , chóxzwb mèjebb o, trâqqsv u bòohad , gàpvfq vịsblb t e khôoacd ng còohad n mộoqlf t mốvxmy ng sốvxmy ng sóxzwb t, chứyhac đcyzn ừzqhc ng nóxzwb i y cứyhac u têvgdu n Trầkqau n Thựejpx .
Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t nóxzwb i vớwbgm i Tríyrau -Cao:
- Nàpvfq y sưxfca đcyzn ệjebb , kẻgadq cứyhac u Trầkqau n Thựejpx võkfcr côoacd ng cao khôoacd ng biếjfqz t đcyzn âqqsv u màpvfq lưxfca ờlduz ng, vậiifs y sưxfca đcyzn ệjebb đcyzn ừzqhc ng bắoacd t tộoqlf i bọmcyh n giữyrau ngụyiul c e oan uổuwxz ng.
Tríyrau -Cao cung tay:
- Đbawi a tạsrio sưxfca huynh chỉjyym dạsrio y.
Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i trởpeak vềejpx sảlduz nh đcyzn ưxfca ờlduz ng. Lạsrio ng-châqqsv u côoacd ng Thâqqsv n Thiệjebb u-Cựejpx c hỏdqfa i Tríyrau -Cao:
- Nùjgbi ng hầkqau u! Cávudt c đcyzn ạsrio i tôoacd n sưxfca cùjgbi ng cávudt c vịsblb thủdqfa lĩhauv nh Bắoacd c-cưxfca ơemap ng họmcyh p nhau tạsrio i đcyzn âqqsv y đcyzn ểjebb bàpvfq n vềejpx việjebb c Tốvxmy ng sai Trầkqau n Thựejpx sang sávudt t hạsrio i ngưxfca ờlduz i bêvgdu n ta. Vậiifs y xin Nùjgbi ng hầkqau u cho giữyrau an ninh cẩhdfb n thậiifs n đcyzn ểjebb trávudt nh tai mắoacd t giặterr c.
Tríyrau -Cao nóxzwb i vớwbgm i giọmcyh ng tựejpx tin:
- Xin sưxfca bávudt yêvgdu n tâqqsv m, chávudt u sẽcmjl cho bầkqau y sóxzwb i mộoqlf t trăxmer m con, đcyzn àpvfq n chim ưxfca ng ba trăxmer m con canh phòohad ng. Dùjgbi con kiếjfqz n cũzzbh ng khôoacd ng lọmcyh t vàpvfq o đcyzn ưxfca ợhauv c.
Tríyrau -Cao chạsrio y ra ngoàpvfq i bốvxmy tríyrau mộoqlf t lúragg c rồnmmb i trởpeak vàpvfq o. Y đcyzn ưxfca a mắoacd t nhìgizt n hai tùjgbi y tùjgbi ng củdqfa a đcyzn ạsrio i sưxfca Huệjebb -Sinh rồnmmb i ngậiifs p ngừzqhc ng hỏdqfa i:
- Bạsrio ch đcyzn ạsrio i sưxfca , đcyzn âqqsv y làpvfq cuộoqlf c họmcyh p tốvxmy i mậiifs t, vậiifs y hai vịsblb nhâqqsv n huynh đcyzn âqqsv y...
Ýjfqz Tríyrau -Cao muốvxmy n nóxzwb i: hai vịsblb nhâqqsv n huynh đcyzn âqqsv y nêvgdu n lui ra. Thiệjebb u-Cựejpx c bảlduz o Tríyrau -Cao:
- Chávudt u thửqsoe nhìgizt n kỹqsbf hai vịsblb đcyzn âqqsv y xem cóxzwb gìgizt lạsrio khôoacd ng?
Tríyrau -Cao quan sávudt t mộoqlf t lávudt t rồnmmb i nóxzwb i:
- Dưxfca ờlduz ng nhưxfca hai vịsblb nàpvfq y hóxzwb a trang, vìgizt mầkqau u da khôoacd ng đcyzn ềejpx u nhau. Râqqsv u lớwbgm n hơemap n tóxzwb c.
Hai ngưxfca ờlduz i bậiifs t cưxfca ờlduz i, rồnmmb i lộoqlf t râqqsv u, xoa mặterr t. Cửqsoe tọmcyh a đcyzn ềejpx u bậiifs t lêvgdu n tiếjfqz ng ávudt i chàpvfq vìgizt mộoqlf t ngưxfca ờlduz i làpvfq Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng; mộoqlf t ngưxfca ờlduz i làpvfq Tạsrio Đbawi ứyhac c-Sơemap n, quảlduz n Khu-mậiifs t việjebb n. Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng xoa hai tay vàpvfq o nhau:
- Xin cávudt c vịsblb miễjebb n lễjebb nghi. Chúragg ng ta vàpvfq o việjebb c ngay. Mụyiul c đcyzn íyrau ch củdqfa a chúragg ng ta làpvfq kiểjebb m đcyzn iểjebb m tìgizt nh hìgizt nh, rồnmmb i hãoqlf y hàpvfq nh đcyzn ộoqlf ng. Trưxfca ớwbgm c hếjfqz t sưxfca huynh Trung-Đbawi ạsrio o. Xin sưxfca huynh cho biếjfqz t tìgizt nh hìgizt nh bêvgdu n Tốvxmy ng.
Trầkqau n Trung-Đbawi ạsrio o đcyzn ứyhac ng lêvgdu n nóxzwb i:
- Tìgizt nh hìgizt nh bêvgdu n Tốvxmy ng đcyzn ang trảlduz i qua thờlduz i kỳhauv rốvxmy i loạsrio n. Lýbdpy thávudt i hậiifs u mớwbgm i băxmer ng hàpvfq . Còohad n Yêvgdu n-vưxfca ơemap ng Triệjebb u Nguyêvgdu n-Nghiễjebb m cùjgbi ng vớwbgm i vưxfca ơemap ng phi Thiếjfqz u-Mai cávudt o quan, ngao du sơemap n thủdqfa y. Triềejpx u thầkqau n xúragg m vàpvfq o bàpvfq i xíyrau ch Tầkqau n-vưxfca ơemap ng Tựejpx -Mai vớwbgm i côoacd ng chúragg a Huệjebb -Nhu. Nhưxfca ng niêvgdu n hiệjebb u Khang-Đbawi ịsblb nh nguyêvgdu n niêvgdu n (Canh-Thìgizt n, 1040) Hạsrio đcyzn em ba mưxfca ơemap i vạsrio n binh vàpvfq o Tốvxmy ng. Tầkqau n-vưxfca ơemap ng Tựejpx -Mai chỉjyym đcyzn ávudt nh cóxzwb mộoqlf t trậiifs n, phávudt tan quâqqsv n Hạsrio . Thừzqhc a thắoacd ng, vưxfca ơemap ng cho quâqqsv n đcyzn uổuwxz i theo, đcyzn ếjfqz n kinh đcyzn ôoacd Linh-châqqsv u, bao vâqqsv y cựejpx c kỳhauv nghiêvgdu m mậiifs t. Hạsrio xin giảlduz ng hòohad a, triềejpx u cốvxmy ng. Vưxfca ơemap ng khôoacd ng cho, nhấiifs t đcyzn ịsblb nh diệjebb t Hạsrio . Hạsrio vưxfca ơemap ng sai ngưxfca ờlduz i đcyzn em vàpvfq ng bạsrio c đcyzn úragg t lóxzwb t cho quầkqau n thầkqau n nhàpvfq Tốvxmy ng. Vìgizt thếjfqz bọmcyh n nàpvfq y xúragg m vàpvfq o can vua rằsrio ng: binh đcyzn ao làpvfq hung khíyrau , thávudt nh nhâqqsv n bấiifs t đcyzn ắoacd c dĩhauv mớwbgm i phảlduz i dùjgbi ng. Hạsrio phạsrio m cảlduz nh, nay đcyzn em quâqqsv n trừzqhc ng phạsrio t, nóxzwb xin tiếjfqz n cốvxmy ng, thìgizt nêvgdu n tha cho nóxzwb theo gưxfca ơemap ng Nghiêvgdu u, Thuấiifs n. Nhàpvfq vua nghe theo phong cho Hạsrio vưxfca ơemap ng làpvfq Nguyêvgdu n-Hạsrio o làpvfq m Hạsrio quốvxmy c vưxfca ơemap ng, rồnmmb i ban chỉjyym cho Tầkqau n-vưxfca ơemap ng lui binh. Bọmcyh n văxmer n thầkqau n còohad n nóxzwb i: nay Hạsrio qui thuậiifs n, thìgizt nêvgdu n rúragg t quâqqsv n vềejpx , bãoqlf i bỏdqfa Chinh Tâqqsv y tổuwxz ng hàpvfq nh doanh. Tầkqau n-vưxfca ơemap ng Tựejpx -Mai khôoacd ng chịsblb u lui binh, lấiifs y lýbdpy làpvfq nhổuwxz cỏdqfa nêvgdu n nhổuwxz cảlduz rễjebb .
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng lắoacd c đcyzn ầkqau u:
- Chúragg em tôoacd i còohad n trẻgadq , nêvgdu n hiếjfqz u thắoacd ng màpvfq hóxzwb a ra dạsrio i. Y làpvfq m quan vớwbgm i Tốvxmy ng làpvfq giảlduz , làpvfq tạsrio m thờlduz i, thìgizt y phảlduz i tỏdqfa ra ngoan ngoãoqlf n lui binh. Vìgizt khi y lui binh, thìgizt Hạsrio mớwbgm i ngóxzwb c đcyzn ầkqau u dậiifs y đcyzn ưxfca ợhauv c. Hạsrio ngóxzwb c đcyzn ầkqau u dậiifs y, thìgizt làpvfq mốvxmy i lo cho Tốvxmy ng ởpeak Tâqqsv y-thùjgbi y. Nhưxfca vậiifs y Nam-thùjgbi y ta mớwbgm i cóxzwb lợhauv i.
Trung-Đbawi ạsrio o tiếjfqz p:
- Trong quâqqsv n Tầkqau n-vưxfca ơemap ng cóxzwb mộoqlf t nữyrau quâqqsv n sưxfca . Khôoacd ng ai biếjfqz t mặterr t, têvgdu n nữyrau quâqqsv n sưxfca ra sao. Nhưxfca ng nữyrau quâqqsv n sưxfca khuyêvgdu n vưxfca ơemap ng lui binh. Khôoacd ng nhữyrau ng vưxfca ơemap ng lui ngay, màpvfq còohad n trảlduz tấiifs t cảlduz tùjgbi binh, lừzqhc a ngựejpx a bắoacd t đcyzn ưxfca ợhauv c củdqfa a Hạsrio . Hiệjebb n Hạsrio đcyzn ang chỉjyym nh đcyzn ốvxmy n lạsrio i binh mãoqlf .
Tríyrau -Cao hỏdqfa i:
- Nữyrau quâqqsv n sưxfca đcyzn óxzwb làpvfq ngưxfca ờlduz i nưxfca ớwbgm c nàpvfq o vậiifs y?
- Tôoacd i khôoacd ng rõkfcr nữyrau a. Tầkqau n-vưxfca ơemap ng vớwbgm i côoacd ng chúragg a vềejpx tớwbgm i kinh, thìgizt sứyhac thầkqau n nưxfca ớwbgm c Liêvgdu u lạsrio i sang đcyzn òohad i Tốvxmy ng cắoacd t đcyzn ấiifs t. Tốvxmy ng triềejpx u sai Phúragg Bậiifs t sang giảlduz ng giảlduz i, nhưxfca ng họmcyh khôoacd ng chịsblb u. Liêvgdu u mang ba mưxfca ơemap i vạsrio n binh đcyzn ávudt nh Tốvxmy ng. Triềejpx u đcyzn ìgizt nh xin cửqsoe Tầkqau n-vưxfca ơemap ng Bắoacd c chinh. Tầkqau n-vưxfca ơemap ng vớwbgm i Liêvgdu u đcyzn ávudt nh nhau năxmer m trậiifs n, khi thắoacd ng, khi bạsrio i. Triềejpx u Tốvxmy ng phảlduz i đcyzn em quâqqsv n từzqhc Nam-thùjgbi y vềejpx trợhauv chiếjfqz n. Vìgizt vậiifs y hiệjebb n Nam-thùjgbi y, từzqhc Trưxfca ờlduz ng-sa trởpeak xuốvxmy ng, Tốvxmy ng khôoacd ng còohad n mộoqlf t đcyzn ạsrio o quâqqsv n nàpvfq o cảlduz .
Côoacd ng chúragg a Kim-Thàpvfq nh phávudt t biểjebb u:
- Thưxfca a thúragg c phụyiul , chávudt u nghĩhauv ta nêvgdu n cho mậiifs t sứyhac nóxzwb i vớwbgm i Tầkqau n-vưxfca ơemap ng cứyhac dùjgbi ng dằsrio ng khi thắoacd ng, khi bạsrio i, đcyzn ểjebb Tốvxmy ng hao binh tổuwxz n tưxfca ớwbgm ng. Trong khi đcyzn óxzwb ta âqqsv m thầkqau m chỉjyym nh bịsblb binh mãoqlf , tiếjfqz n lêvgdu n đcyzn òohad i lạsrio i vùjgbi ng đcyzn ấiifs t phíyrau a Nam Ngũzzbh -lĩhauv nh.
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng gậiifs t đcyzn ầkqau u:
- Đbawi úragg ng vậiifs y, việjebb c nàpvfq y phi nhịsblb sưxfca huynh Bảlduz o-Dâqqsv n khôoacd ng ai làpvfq m đcyzn ưxfca ợhauv c. Tuyệjebb t đcyzn ốvxmy i khôoacd ng nêvgdu n dùjgbi ng chim ưxfca ng, vìgizt dùjgbi ng chim ưxfca ng cóxzwb thểjebb bịsblb lộoqlf . Nhịsblb sưxfca huynh nghĩhauv sao?
Bảlduz o-Dâqqsv n chỉjyym vàpvfq o Khấiifs u Kim-An:
- Đbawi ưxfca ợhauv c, tôoacd i xin đcyzn i cùjgbi ng vớwbgm i côoacd vợhauv xấiifs u xíyrau nàpvfq y.
Ai cũzzbh ng phìgizt cưxfca ờlduz i vìgizt Bảlduz o-Dâqqsv n gọmcyh i Kim-An làpvfq côoacd vợhauv xấiifs u xíyrau , trong khi nàpvfq ng đcyzn ẹohad p sắoacd c nưxfca ớwbgm c hưxfca ơemap ng trờlduz i. Đbawi úragg ng làpvfq gávudt i Hoa, chồnmmb ng đcyzn ùjgbi a vậiifs y màpvfq vẫsqwu n cưxfca ờlduz i.
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng đcyzn ưxfca a mắoacd t nhìgizt n côoacd ng chúragg a Bảlduz o-Hòohad a:
- Chávudt u nghĩhauv sao?
- Việjebb c ávudt m sávudt t Nùjgbi ng hầkqau u khôoacd ng do triềejpx u Tốvxmy ng, màpvfq do bọmcyh n biêvgdu n thầkqau n hung hăxmer ng đcyzn a sựejpx . Nếjfqz u bâqqsv y giờlduz ta cho ngưxfca ờlduz i giếjfqz t bọmcyh n chúragg ng, Tốvxmy ng sẽcmjl cửqsoe bọmcyh n khávudt c thay thếjfqz . Bọmcyh n nàpvfq y thấiifs y gưxfca ơemap ng bọmcyh n trưxfca ớwbgm c bịsblb giếjfqz t, ắoacd t khôoacd ng dávudt m gâqqsv y sựejpx nữyrau a. Ta cũzzbh ng chẳqsji ng nêvgdu n cho quâqqsv n vưxfca ợhauv t biêvgdu n trảlduz thùjgbi . Khi quâqqsv n ta vưxfca ợhauv t biêvgdu n thìgizt Tốvxmy ng sẽcmjl giảlduz ng hòohad a vớwbgm i Liêvgdu u, màpvfq mang quâqqsv n vềejpx Nam, vôoacd tìgizt nh ta bịsblb lĩhauv nh mũzzbh i dùjgbi i lớwbgm n. Trong khi đcyzn óxzwb Chiêvgdu m đcyzn ang díyrau dao vàpvfq o lưxfca ng ta ởpeak phíyrau a Nam. Bâqqsv y giờlduz chávudt u đcyzn ềejpx nghịsblb thếjfqz nàpvfq y: quâqqsv n tửqsoe trảlduz thùjgbi mưxfca ờlduz i năxmer m chưxfca a muộoqlf n. Mộoqlf t mặterr t bốvxmy n nưxfca ớwbgm c thuộoqlf c Bắoacd c-biêvgdu n cứyhac chuẩhdfb n bịsblb , thao luyệjebb n sĩhauv tốvxmy t. Mộoqlf t mặterr t ta sai sứyhac sang hậiifs u lễjebb cốvxmy ng Tốvxmy ng, vàpvfq tốvxmy cávudt o bọmcyh n biêvgdu n thầkqau n gâqqsv y sựejpx . Nhưxfca vậiifs y Tốvxmy ng cho rằsrio ng ta sợhauv họmcyh , họmcyh yêvgdu n tâqqsv m màpvfq khôoacd ng đcyzn ụyiul ng đcyzn ếjfqz n bọmcyh n quan Nam-thùjgbi y. Trong khi đcyzn óxzwb , thìgizt nh lìgizt nh ta đcyzn em quâqqsv n đcyzn ávudt nh Chiêvgdu m. Chiêvgdu m bạsrio i rồnmmb i, ta mớwbgm i quay lêvgdu n Bắoacd c.
Tôoacd n Đbawi ảlduz n đcyzn ứyhac ng lêvgdu n bàpvfq n:
- Kếjfqz củdqfa a trưxfca ởpeak ng côoacd ng chúragg a khávudt vẹohad n toàpvfq n. Vềejpx việjebb c đcyzn ávudt nh Tốvxmy ng, tôoacd i cóxzwb ýbdpy kiếjfqz n làpvfq Lạsrio ng-châqqsv u, Thưxfca ợhauv ng-oai, Phong-châqqsv u khôoacd ng ra mặterr t, chỉjyym đcyzn ểjebb mìgizt nh Trưxfca ờlduz ng-sinh kéqsji o cờlduz bávudt o phụyiul cừzqhc u. Quâqqsv n Trưxfca ờlduz ng-sinh tiếjfqz n lêvgdu n phíyrau a Bắoacd c, đcyzn ávudt nh chiếjfqz m Ngũzzbh -lĩhauv nh. Tốvxmy ng cho rằsrio ng cuộoqlf c tiếjfqz n quâqqsv n làpvfq do biêvgdu n thầkqau n hai bêvgdu n đcyzn ụyiul ng chạsrio m nhau màpvfq khôoacd ng can thiệjebb p ngay. Trong khi đcyzn óxzwb ta tiếjfqz n quâqqsv n thựejpx c thầkqau n tốvxmy c. Vùjgbi ng Quảlduz ng-Đbawi ôoacd ng, Quảlduz ng-Tâqqsv y vốvxmy n khôoacd ng cóxzwb trọmcyh ng binh, nay Ngũzzbh -lĩhauv nh bịsblb chiếjfqz m, họmcyh bịsblb côoacd lậiifs p, cávudt c quan Tốvxmy ng kinh sợhauv . Bấiifs y giờlduz bấiifs t thầkqau n quâqqsv n Thưxfca ợhauv ng-oai, Phong-châqqsv u, Lạsrio ng-châqqsv u vưxfca ợhauv t biêvgdu n đcyzn ávudt nh từzqhc Nam lêvgdu n. Nhưxfca thếjfqz chỉjyym mộoqlf t trậiifs n ta đcyzn òohad i đcyzn ưxfca ợhauv c cốvxmy thổuwxz thờlduz i Văxmer n-lang.
Côoacd ng chúragg a Bảlduz o-Hòohad a xoa tay vàpvfq o nhau:
- Đbawi ưxfca ợhauv c rồnmmb i, ta tạsrio m thờlduz i lưxfca u mạsrio ng cho bọmcyh n Vưxfca ơemap ng Duy-Chíyrau nh, Trầkqau n-Thựejpx sốvxmy ng thêvgdu m mộoqlf t thờlduz i gian nữyrau a. Tríyrau -Cao, con cóxzwb thểjebb vìgizt việjebb c nưxfca ớwbgm c, màpvfq chịsblb u nhẫsqwu n nhụyiul c khôoacd ng?
- Thưxfca a sưxfca phụyiul con xin tuâqqsv n lệjebb nh sưxfca phụyiul .
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng hàpvfq i lòohad ng. Vưxfca ơemap ng ban chỉjyym dụyiul :
- Mặterr t trậiifs n phíyrau a Bắoacd c ta giao cho Bảlduz o-Hòohad a. Mặterr t trậiifs n phíyrau a Nam ta giao cho Tôoacd n Đbawi ảlduz n. Trưxfca ớwbgm c hếjfqz t Đbawi ảlduz n cho sưxfca huynh biếjfqz t rõkfcr kếjfqz hoạsrio ch.
Tôoacd n Đbawi ảlduz n đcyzn ứyhac ng lêvgdu n nóxzwb i:
- Hồnmmb i sinh tiềejpx n, đcyzn ứyhac c Thávudt i-tổuwxz đcyzn ãoqlf nhắoacd c nhớwbgm nhiềejpx u lầkqau n rằsrio ng: thờlduz i vua Hùjgbi ng, lĩhauv nh đcyzn ịsblb a tộoqlf c Việjebb t gồnmmb m Đbawi ạsrio i-Việjebb t ta vớwbgm i Đbawi ạsrio i-lýbdpy , Quảlduz ng-Đbawi ôoacd ng, Quảlduz ng-Tâqqsv y, Lãoqlf o-qua, Chiêvgdu m-thàpvfq nh, Châqqsv n-lạsrio p, Xiêvgdu m-la. Nay Đbawi ạsrio i-lýbdpy thàpvfq nh mộoqlf t nưxfca ớwbgm c hùjgbi ng mạsrio nh. Lưxfca ỡlvth ng-Quảlduz ng thìgizt gầkqau n nhưxfca bịsblb Hávudt n hóxzwb a. Xiêvgdu m-la ởpeak hẳqsji n vềejpx miềejpx n Tâqqsv y. Ta tạsrio m chấiifs p nhậiifs n sựejpx mấiifs t mávudt t đcyzn óxzwb . Nhưxfca ng Lãoqlf o-qua, Chiêvgdu m-thàpvfq nh, Châqqsv n-lạsrio p ta chỉjyym cóxzwb thểjebb chấiifs p nhậiifs n họmcyh thàpvfq nh nưxfca ớwbgm c nhỏdqfa nhưxfca Lạsrio ng-châqqsv u, Thưxfca ợhauv ng-oai, Phong-châqqsv u, nếjfqz u họmcyh cùjgbi ng ta mưxfca u cầkqau u hạsrio nh phúragg c cho dâqqsv n. Còohad n nếjfqz u nhưxfca họmcyh cứyhac châqqsv n trong châqqsv n ngoàpvfq i, nay đcyzn em quâqqsv n quấiifs y nhiễjebb u, mai theo Trung-quốvxmy c đcyzn ávudt nh sau lưxfca ng ta, thìgizt ta khôoacd ng thểjebb đcyzn ểjebb nguyêvgdu n, màpvfq dùjgbi ng sứyhac c mạsrio nh đcyzn em họmcyh vềejpx vớwbgm i tộoqlf c Việjebb t.
Ôfdoq ng ngừzqhc ng mộoqlf t lúragg c rồnmmb i tiếjfqz p:
- Trưxfca ớwbgm c kia vùjgbi ng Nam Bốvxmy -chávudt nh ta vẫsqwu n đcyzn ểjebb cho Chiêvgdu m tựejpx trịsblb . Thờlduz i Thậiifs p-nhịsblb sứyhac quâqqsv n, Ngôoacd Nhậiifs t-Khávudt nh sang mưxfca ợhauv n quâqqsv n Chiêvgdu m vềejpx đcyzn ávudt nh Đbawi ạsrio i-Việjebb t, hạsrio m đcyzn ộoqlf i bịsblb diệjebb t ởpeak củdqfa a Đbawi ạsrio i-an. Thờlduz i Lêvgdu , vua Lêvgdu sai hai vịsblb sứyhac giảlduz Từzqhc Mụyiul c, Ngôoacd Tửqsoe -Canh sang phủdqfa dụyiul , Chiêvgdu m nghe Tốvxmy ng xúragg i dụyiul c, giữyrau sứyhac lạsrio i (982). Vua Lêvgdu mang quâqqsv n vàpvfq o đcyzn ávudt nh kinh đcyzn ôoacd Chiêvgdu m, phávudt tôoacd ng miếjfqz u. Từzqhc đcyzn ấiifs y họmcyh chịsblb u thầkqau n phụyiul c. Đbawi ếjfqz n đcyzn ờlduz i đcyzn ứyhac c Thávudt i-tổuwxz nhàpvfq ta, niêvgdu n hiệjebb u Thuậiifs n-Thiêvgdu n thứyhac nhìgizt (Tâqqsv n-Hợhauv i, 1011) họmcyh sai sứyhac sang cốvxmy ng sưxfca tửqsoe . Đbawi ứyhac c Thávudt i-tổuwxz thấiifs y dâqqsv n Chiêvgdu m đcyzn ang bịsblb đcyzn óxzwb i, ngàpvfq i ban chiếjfqz u chởpeak sang cho hai vạsrio n thùjgbi ng gạsrio o (1 thùjgbi ng=10kg), mấiifs y vạsrio n câqqsv n cávudt khôoacd cùjgbi ng vạsrio n đcyzn ấiifs u thóxzwb c giốvxmy ng. Niêvgdu n hiệjebb u Thuậiifs n-Thiêvgdu n thứyhac mưxfca ờlduz i mộoqlf t (Canh-Thâqqsv n, 1020) họmcyh lạsrio i mang quâqqsv n vàpvfq o cưxfca ớwbgm p củdqfa a, bắoacd t gia súragg c mang vềejpx . Đbawi ứyhac c Thávudt i-tổuwxz gửqsoe i sứyhac vàpvfq o thốvxmy ng trávudt ch, họmcyh còohad n bắoacd t giam sứyhac . Vìgizt vậiifs y ngàpvfq i sai Khai-Thiêvgdu n vưxfca ơemap ng cùjgbi ng Đbawi àpvfq o Thạsrio c-Phụyiul vàpvfq o đcyzn ávudt nh Bốvxmy -chávudt nh. Từzqhc ngàpvfq y ấiifs y họmcyh chịsblb u tiếjfqz n cốvxmy ng.
Ôfdoq ng đcyzn ưxfca a mắoacd t nhìgizt n Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng:
- Hồnmmb i đcyzn ạsrio i hộoqlf i Thăxmer ng-long, chíyrau nh Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng đcyzn ãoqlf phávudt tan âqqsv m mưxfca u cưxfca ớwbgm p ngôoacd i, nộoqlf i loạsrio n trong nưxfca ớwbgm c Chiêvgdu m. Vua Chiêvgdu m thâqqsv m cảlduz m, luôoacd n sai sứyhac sang tu cốvxmy ng. Nhưxfca ng khi vua Chiêvgdu m băxmer ng hàpvfq , cávudt c hoàpvfq ng tửqsoe tranh nhau, cuốvxmy i cùjgbi ng Xạsrio -Đbawi ẩhdfb u thắoacd ng anh em lêvgdu n làpvfq m vua. Y khôoacd ng tiếjfqz n cốvxmy ng thìgizt chớwbgm , lạsrio i sai mậiifs t sứyhac sang Tốvxmy ng xin Tốvxmy ng đcyzn ávudt nh phíyrau a trưxfca ớwbgm c, y sẽcmjl đcyzn ávudt nh phíyrau a sau. Chíyrau nh vìgizt lẽcmjl đcyzn óxzwb đcyzn ávudt m Vưxfca ơemap ng Duy-Chíyrau nh mớwbgm i dávudt m sai ngưxfca ờlduz i gâqqsv y rốvxmy i chia rẽcmjl giữyrau a triềejpx u đcyzn ìgizt nh vớwbgm i Trưxfca ờlduz ng-sinh.
Ôfdoq ng hỏdqfa i Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng:
- Xin sưxfca huynh cho chỉjyym dụyiul tổuwxz ng quávudt t, đcyzn ểjebb đcyzn ệjebb còohad n thiếjfqz t kếjfqz .
- Ta đcyzn ávudt nh Chiêvgdu m làpvfq tựejpx vệjebb . Vìgizt vậiifs y khôoacd ng nêvgdu n diệjebb t nưxfca ớwbgm c họmcyh . Cầkqau n trávudt nh giếjfqz t hạsrio i dâqqsv n, vìgizt dâqqsv n Chiêvgdu m cũzzbh ng thuộoqlf c tộoqlf c Việjebb t. Ta tiếjfqz n quâqqsv n đcyzn ểjebb bắoacd t quốvxmy c vưxfca ơemap ng Xạsrio -Đbawi ẩhdfb u, rồnmmb i trảlduz ngôoacd i vua cho ngưxfca ờlduz i trong hoàpvfq ng tộoqlf c nàpvfq o cóxzwb nhâqqsv n đcyzn ứyhac c.
Tôoacd n Đbawi ảlduz n cung tay:
- Xin tuâqqsv n chỉjyym đcyzn ạsrio i ca.
Ôfdoq ng nóxzwb i vớwbgm i Trầkqau n Phụyiul -Quốvxmy c:
- Phávudt i Đbawi ôoacd ng-a cóxzwb nhiềejpx u liêvgdu n hệjebb vớwbgm i phảlduz i Phậiifs t-thệjebb . Hiệjebb n cávudt c tôoacd n sưxfca phávudt i Phậiifs t-thệjebb đcyzn ang bịsblb Xạsrio -Đbawi ẩhdfb u truy lùjgbi ng. Xin đcyzn ạsrio i ca gửqsoe i sang Chiêvgdu m mấiifs y đcyzn oàpvfq n cao thủdqfa , hợhauv p vớwbgm i cávudt c tôoacd n sưxfca Phậiifs t-thệjebb chờlduz đcyzn ợhauv i. Khi quâqqsv n Đbawi ạsrio i-Việjebb t tớwbgm i, thìgizt cùjgbi ng dâqqsv n chúragg ng nổuwxz i dậiifs y, mởpeak cửqsoe a thàpvfq nh đcyzn óxzwb n vàpvfq o. Khôoacd ng biếjfqz t ýbdpy đcyzn ạsrio i ca thếjfqz nàpvfq o?
Phụyiul -Quốvxmy c gậiifs t đcyzn ầkqau u:
- Chúragg ng tôoacd i sẵgizt n sàpvfq ng.
Ôfdoq ng nóxzwb i vớwbgm i Huệjebb -Sinh:
- Thưxfca a Quốvxmy c-sưxfca , Phậiifs t-giávudt o làpvfq quốvxmy c giávudt o ởpeak Chiêvgdu m. Nhưxfca ng Xạsrio -Đbawi ẩhdfb u lạsrio i tàpvfq n ávudt c hơemap n quỷqqsv dữyrau . Y bắoacd t giếjfqz t tăxmer ng lữyrau , đcyzn ốvxmy t chùjgbi a, khiếjfqz n toàpvfq n dâqqsv n nổuwxz i dậiifs y. Cóxzwb hàpvfq ng nghìgizt n tăxmer ng ni chạsrio y sang Đbawi ạsrio i-Việjebb t ta lávudt nh nạsrio n. Con nghĩhauv Quốvxmy c-sưxfca nêvgdu n gửqsoe i mấiifs y ngàpvfq n cao thủdqfa Tiêvgdu u-sơemap n hộoqlf tốvxmy ng tăxmer ng ni Chiêvgdu m vềejpx nưxfca ớwbgm c. Nhờlduz cávudt c vịsblb ấiifs y giảlduz i thíyrau ch cho Phậiifs t-tửqsoe hiểjebb u rằsrio ng Chiêvgdu m-Việjebb t vốvxmy n cùjgbi ng mộoqlf t tổuwxz . Tạsrio i sao Chiêvgdu m lạsrio i đcyzn i nghe lờlduz i Tốvxmy ng màpvfq gâqqsv y chiếjfqz n vớwbgm i Đbawi ạsrio i-Việjebb t? Đbawi ạsrio i-Việjebb t mang quâqqsv n sang chỉjyym vớwbgm i mụyiul c đcyzn íyrau ch bắoacd t hôoacd n quâqqsv n Xạsrio -Đbawi ẩhdfb u màpvfq thôoacd i.
Huệjebb -Sinh cung tay:
- Bầkqau n tăxmer ng xin tuâqqsv n lệjebb nh thiếjfqz u hiệjebb p.
Tôoacd n Đbawi ảlduz n tiếjfqz p:
- Vềejpx đcyzn ưxfca ờlduz ng tiếjfqz n quâqqsv n. Ta tiếjfqz n làpvfq m hai. Lựejpx c lưxfca ợhauv ng chíyrau nh tiếjfqz n theo đcyzn ưxfca ờlduz ng bộoqlf gồnmmb m đcyzn ạsrio o Ngựejpx -long, Bổuwxz ng-nhậiifs t, Đbawi ằsrio ng-hảlduz i vàpvfq đcyzn ạsrio o kịsblb binh Phùjgbi -đcyzn ổuwxz ng làpvfq m chíyrau nh binh. Ta mang rấiifs t íyrau t thủdqfa y quâqqsv n đcyzn ểjebb họmcyh khôoacd ng đcyzn ềejpx phòohad ng. Chiêvgdu m tấiifs t đcyzn em đcyzn ạsrio i quâqqsv n nghinh chiếjfqz n ởpeak Bốvxmy -chávudt nh. Trong khi hai bêvgdu n giao chiếjfqz n tạsrio i Bốvxmy -chávudt nh, thìgizt hạsrio m đcyzn ộoqlf i Âhauv u-cơemap , Đbawi ộoqlf ng-đcyzn ìgizt nh chởpeak theo đcyzn ạsrio o Quảlduz ng-thávudt nh, Quảlduz ng-vũzzbh , Vũzzbh -thắoacd ng, Long-dựejpx c, Thầkqau n-đcyzn iệjebb n bấiifs t thầkqau n đcyzn ổuwxz lêvgdu n cửqsoe a Thi-nạsrio i. Chiếjfqz m Thi-nạsrio i, ta cho đcyzn ạsrio o Thầkqau n-đcyzn iệjebb n trấiifs n đcyzn ưxfca ờlduz ng lui binh củdqfa a tiềejpx n quâqqsv n Chiêvgdu m tạsrio i Bốvxmy -chávudt nh. Còohad n lạsrio i ta tiếjfqz n thựejpx c nhanh chiếjfqz m kinh thàpvfq nh Chàpvfq -bàpvfq n.
Tạsrio Đbawi ứyhac c-Sơemap n hỏdqfa i:
- Chiếjfqz n lưxfca ợhauv c làpvfq nhưxfca vậiifs y, còohad n chi tiếjfqz t ra sao, xin sưxfca đcyzn ệjebb ban lệjebb nh cho rõkfcr hơemap n.
- Kinh nghiệjebb m vụyiul Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng vắoacd ng nhàpvfq khiếjfqz n chưxfca vưxfca ơemap ng nổuwxz i loạsrio n chưxfca a xa. Đbawi ệjebb đcyzn ềejpx nghịsblb trưxfca ớwbgm c đcyzn âqqsv y hoàpvfq ng thưxfca ợhauv ng đcyzn ãoqlf đcyzn ávudt nh Chiêvgdu m mộoqlf t lầkqau n, ngưxfca ờlduz i cóxzwb nhiềejpx u kinh nghiêvgdu m, nay thỉjyym nh ngưxfca ờlduz i thâqqsv n chinh chỉjyym huy đcyzn ạsrio o bộoqlf binh đcyzn ávudt nh Bốvxmy -chávudt nh vớwbgm i Vũzzbh -vệjebb đcyzn ạsrio i tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n Lêvgdu Phụyiul ng-Hiểjebb u, Hổuwxz -uy đcyzn ạsrio i tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n Lýbdpy Nhâqqsv n-Nghĩhauv a. Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng vớwbgm i Thávudt i-tửqsoe Nhậiifs t-Tôoacd ng trấiifs n tạsrio i Thăxmer ng-long tổuwxz ng chỉjyym huy mặterr t trậiifs n nóxzwb ng bêvgdu n Chiêvgdu m vàpvfq mặterr t trậiifs n lạsrio nh phíyrau a Bắoacd c.
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng hàpvfq i lòohad ng:
- Vềejpx tưxfca ớwbgm ng lĩhauv nh, đcyzn ệjebb mang theo nhữyrau ng ai?
- Đbawi ôoacd đcyzn ốvxmy c hạsrio m đcyzn ộoqlf i Đbawi ộoqlf ng-đcyzn ìgizt nh làpvfq đcyzn ạsrio i ca Đbawi oàpvfq n Thôoacd ng, đcyzn ôoacd -đcyzn ốvxmy c hạsrio m đcyzn ộoqlf i Âhauv u-cơemap làpvfq đcyzn ạsrio i ca Vũzzbh Minh đcyzn ưxfca ơemap ng nhiêvgdu n theo quâqqsv n rồnmmb i. Vềejpx tưxfca ớwbgm ng bộoqlf , xin cho Trấiifs n Bắoacd c đcyzn ạsrio i tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n Tôoacd n Mạsrio nh cùjgbi ng phu nhâqqsv n làpvfq Côoacd i-sơemap n côoacd ng chúragg a Thanh-Nguyêvgdu n; Bìgizt nh Nam đcyzn ạsrio i tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n Tôoacd n Trọmcyh ng, Trấiifs n-võkfcr đcyzn ạsrio i tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n Tôoacd n Quýbdpy , Bìgizt nh Tâqqsv y đcyzn ạsrio i tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n Trầkqau n Anh cùjgbi ng phu nhâqqsv n làpvfq quậiifs n chúragg a Tĩhauv nh-Ninh.
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng đcyzn ứyhac ng dậiifs y bảlduz o Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t:
- Lýbdpy Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t quỳhauv xuốvxmy ng tiếjfqz p chỉjyym .
Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t vộoqlf i quỳhauv gốvxmy i. Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng mởpeak trụyiul c giấiifs y ra đcyzn ọmcyh c:
Thừzqhc a thiêvgdu n hưxfca ng vậiifs n, Đbawi ạsrio i-Việjebb t hoàpvfq ng đcyzn ếjfqz chiếjfqz u viếjfqz t:
Lýbdpy Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t vốvxmy n làpvfq con củdqfa a đcyzn ạsrio i thầkqau n Ngôoacd -an-Ngữyrau , nổuwxz i tiếjfqz ng trung lưxfca ơemap ng thờlduz i tiêvgdu n đcyzn ếjfqz . An-Ngữyrau suốvxmy t bao năxmer m tổuwxz ng trấiifs n Trưxfca ờlduz ng-yêvgdu n, côoacd ng lao khôoacd ng nhỏdqfa . Khi chưxfca vưxfca ơemap ng làpvfq m loạsrio n, lạsrio i lậiifs p côoacd ng đcyzn ầkqau u dẹohad p loan, chẳqsji ng may tuẫsqwu n quốvxmy c, vìgizt vậiifs y triềejpx u đcyzn ìgizt nh ban cho Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t mang quốvxmy c tíyrau nh.
Nay tuổuwxz i tuy còohad n nhỏdqfa , màpvfq đcyzn ãoqlf lậiifs p côoacd ng lớwbgm n, đcyzn i sứyhac Trưxfca ờlduz ng-sinh làpvfq m tròohad n sứyhac mạsrio ng quâqqsv n phụyiul trao phóxzwb . Đbawi i sứyhac lầkqau n thứyhac nhìgizt , bắoacd t đcyzn ưxfca ợhauv c gian nhâqqsv n, khiếjfqz n mưxfca u gian củdqfa a giặterr c khôoacd ng vôoacd hiệjebb u. Nay sắoacd c phong cho làpvfq m: Thávudt i-tửqsoe mậiifs t -thưxfca tỉjyym nh-sựejpx .
Khâqqsv m thửqsoe .
Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t bávudt i lạsrio y.
Ghi chúragg
Chứyhac c Mậiifs t-thưxfca tỉjyym nh-sựejpx phủdqfa Thávudt i-tửqsoe làpvfq chứyhac c quan nửqsoe a võkfcr nửqsoe a văxmer n, ngang vớwbgm i Tham-tri (thứyhac trưxfca ởpeak ng), tuy khôoacd ng lớwbgm n, nhưxfca ng làpvfq chứyhac c vụyiul tíyrau n cẩhdfb n, luôoacd n ởpeak cạsrio nh Thávudt i- tửqsoe (tưxfca ơemap ng đcyzn ưxfca ơemap ng vớwbgm i ngàpvfq y nay làpvfq đcyzn ổuwxz ng lýbdpy văxmer n phòohad ng).
Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i đcyzn ềejpx u mừzqhc ng cho Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t. Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng nóxzwb i:
- Từzqhc hồnmmb i thơemap ấiifs u Thávudt i-tửqsoe vớwbgm i con thâqqsv n nhau nhưxfca bóxzwb ng vớwbgm i hìgizt nh. Thávudt i-tửqsoe ởpeak vai chúragg củdqfa a con. Vìgizt thua cuộoqlf c con phảlduz i gọmcyh i Thávudt i-tửqsoe làpvfq bốvxmy nuôoacd i, nhưxfca vậiifs y thựejpx c đcyzn ạsrio i phúragg c cho xãoqlf -tắoacd c. Ta đcyzn ểjebb con cạsrio nh Thávudt i-tửqsoe , hầkqau u làpvfq m việjebb c vớwbgm i nhau. Con đcyzn ãoqlf giảlduz ng hòohad a đcyzn ưxfca ợhauv c giữyrau a Dưxfca ơemap ng gia vớwbgm i Nùjgbi ng gia nhưxfca vậiifs y thựejpx c tốvxmy t đcyzn ẹohad p vôoacd cùjgbi ng.
Vưxfca ơemap ng nóxzwb i vớwbgm i Bảlduz o-Hòohad a:
- Bâqqsv y giờlduz tớwbgm i mặterr t trậiifs n phíyrau a Bắoacd c. Mặterr t trậiifs n phíyrau a Bắoacd c quan trọmcyh ng vôoacd cùjgbi ng. Ngoàpvfq i chávudt u ra, khôoacd ng đcyzn i đcyzn ảlduz m nhiệjebb m nổuwxz i. Mộoqlf t làpvfq dâqqsv n chúragg ng lưxfca ỡlvth ng Quảlduz ng, Đbawi ạsrio i-lýbdpy , Bắoacd c-biêvgdu n đcyzn ềejpx u biếjfqz t rằsrio ng chávudt u làpvfq tiêvgdu n côoacd giávudt ng trầkqau n. Chávudt u lạsrio i làpvfq m chưxfca ởpeak ng môoacd n phávudt i Tảlduz n-viêvgdu n, màpvfq đcyzn ệjebb tửqsoe Tảlduz n-viêvgdu n hiệjebb n đcyzn a sốvxmy ởpeak trong quâqqsv n Tốvxmy ng lưxfca ỡlvth ng Quảlduz ng vàpvfq Bắoacd c-biêvgdu n. Cávudt i uy củdqfa a chávudt u ởpeak vùjgbi ng nàpvfq y thựejpx c khôoacd ng ai sávudt nh nổuwxz i.
Mọmcyh i ngưxfca ờlduz i đcyzn ềejpx u gậiifs t đcyzn ầkqau u côoacd ng nhậiifs n vưxfca ơemap ng phâqqsv n tíyrau ch khôoacd ng sai. Vưxfca ơemap ng tiếjfqz p:
- Hai làpvfq phụyiul thâqqsv n chávudt u hiệjebb n làpvfq m chưxfca ởpeak ng môoacd n phávudt i Tâqqsv y-vu. Ảdfbr nh hưxfca ởpeak ng phávudt i Tâqqsv y-vu bao trùjgbi m 207 trang, đcyzn ộoqlf ng. Vìgizt vậiifs y chávudt u cóxzwb thêvgdu m uy đcyzn ểjebb đcyzn iềejpx u đcyzn ộoqlf ng đcyzn ệjebb tửqsoe Tâqqsv y-vu tham chiếjfqz n, cùjgbi ng dàpvfq n xếjfqz p nhữyrau ng xung đcyzn ộoqlf t giữyrau a cávudt c trang, đcyzn ộoqlf ng.
Từzqhc đcyzn ầkqau u đcyzn ếjfqz n cuốvxmy i, phòohad mãoqlf Thâqqsv n Thừzqhc a-Qúragg y vàpvfq côoacd ng chúragg a Lĩhauv nh-Nam Bảlduz o-Hòohad a ngồnmmb i im khôoacd ng nóxzwb i. Bâqqsv y giờlduz ôoacd ng mớwbgm i lêvgdu n tiếjfqz ng:
- Cậiifs u hai àpvfq , vợhauv chồnmmb ng anh bâqqsv y giờlduz gìgizt a rồnmmb i, hạsrio c nộoqlf i mâqqsv y ngàpvfq n. Hôoacd m qua anh đcyzn ãoqlf trao chứyhac c chưxfca ởpeak ng môoacd n cho Thiệjebb u-Thávudt i, nêvgdu n chưxfca a kịsblb p bávudt o vớwbgm i cậiifs u.
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng nóxzwb i vớwbgm i Bảlduz o-Hòohad a:
- Càpvfq ng tốvxmy t. Ba làpvfq , Bắoacd c-biêvgdu n do Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng làpvfq m vua. Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng, Thiệjebb u-Thávudt i thìgizt đcyzn ứyhac c nhâqqsv n cóxzwb thừzqhc a, tríyrau lựejpx khóxzwb ai bìgizt kịsblb p, nhưxfca ng thiếjfqz u mưxfca u vàpvfq dũzzbh ng. Đbawi ávudt nh giặterr c cầkqau n trịsblb quâqqsv n cho nghiêvgdu m. Trong bốvxmy n vùjgbi ng Lạsrio ng-châqqsv u, Thưxfca ợhauv ng-oai, Phong-châqqsv u, Trưxfca ờlduz ng-sinh, chỉjyym chávudt u mớwbgm i đcyzn óxzwb đcyzn ủdqfa uy trịsblb quâqqsv n, quảlduz n tưxfca ớwbgm ng. Vìgizt vậiifs y cậiifs u đcyzn ểjebb chávudt u đcyzn iềejpx u khiểjebb n mặterr t trậiifs n phíyrau a Bắoacd c. Chávudt u hãoqlf y cho cậiifs u biếjfqz t qua kếjfqz hoạsrio ch đcyzn ôoacd i chúragg t.
Khôoacd ng suy nghĩhauv , côoacd ng chúragg a Bảlduz o-Hòohad a nóxzwb i ngay:
- Triềejpx u Tốvxmy ng muốvxmy n Tầkqau n-vưxfca ơemap ng Tựejpx -Mai cầkqau m cựejpx vớwbgm i Liêvgdu u. Nhưxfca ng vưxfca ơemap ng lạsrio i tung hếjfqz t quâqqsv n quyếjfqz t tửqsoe , đcyzn ávudt nh nhữyrau ng trậiifs n lớwbgm n. Đbawi ávudt nh nhau nhiềejpx u phảlduz i cóxzwb tổuwxz n thấiifs t. Từzqhc mấiifs y chụyiul c năxmer m nay Tốvxmy ng bịsblb cávudt i nhụyiul c phảlduz i cắoacd t đcyzn ấiifs t cầkqau u hòohad a, tiếjfqz n cốvxmy ng rấiifs t nặterr ng cho Liêvgdu u, sĩhauv dâqqsv n đcyzn ềejpx u căxmer m hậiifs n. Nay Tầkqau n-vưxfca ơemap ng cầkqau m quâqqsv n, khi thắoacd ng, khi bạsrio i, nhưxfca vậiifs y cũzzbh ng làpvfq m hảlduz lòohad ng dâqqsv n Tốvxmy ng. Triềejpx u Tốvxmy ng phảlduz i dồnmmb n hếjfqz t quâqqsv n tinh nhuệjebb , cùjgbi ng tàpvfq i lựejpx c lêvgdu n tiếjfqz p việjebb n cho vưxfca ơemap ng. Còohad n mặterr t Nam, ta hậiifs u lễjebb , dùjgbi ng lờlduz i nhũzzbh n nhặterr n tiếjfqz n cốvxmy ng, khiếjfqz n họmcyh khôoacd ng đcyzn ểjebb ýbdpy , cùjgbi ng trễjebb nảlduz i.
Côoacd ng chúragg a ngừzqhc ng lạsrio i nhìgizt n vua bàpvfq Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng:
- Cávudt c vùjgbi ng Trưxfca ờlduz ng-sinh, Lạsrio ng-châqqsv u, Thưxfca ợhauv ng-oai, Phong-châqqsv u chỉjyym nh bịsblb binh mãoqlf , biêvgdu n thầkqau n Tốvxmy ng đcyzn âqqsv u cóxzwb ngu gìgizt màpvfq khôoacd ng biếjfqz t? Chúragg ng biếjfqz t tấiifs t tâqqsv u vềejpx triềejpx u Tốvxmy ng; vậiifs y ta cũzzbh ng nêvgdu n gửqsoe i mộoqlf t íyrau t lưxfca ơemap ng thựejpx c giúragg p Tầkqau n-vưxfca ơemap ng Tựejpx -Mai, vàpvfq xin sẵgizt n sàpvfq ng mang quâqqsv n sang cùjgbi ng họmcyh đcyzn ávudt nh Liêvgdu u. Tốvxmy ng triềejpx u tấiifs t họmcyh p bàpvfq n vụyiul nàpvfq y. Ta dùjgbi ng vàpvfq ng bạsrio c đcyzn úragg t lóxzwb t cho mấiifs y lãoqlf o hủdqfa nho, đcyzn ểjebb mấiifs y lãoqlf o bàpvfq n rằsrio ng: nếjfqz u đcyzn ểjebb Nam man đcyzn em quâqqsv n giúragg p thìgizt nhụyiul c quốvxmy c thểjebb . Thếjfqz làpvfq ta cứyhac việjebb c thao luyệjebb n quâqqsv n sĩhauv , màpvfq Tốvxmy ng yêvgdu n tâqqsv m. Tấiifs t cảlduz phầkqau n kếjfqz hoạsrio ch nàpvfq y do vua Bàpvfq đcyzn ảlduz m trávudt ch.
Vua Bàpvfq gậiifs t đcyzn ầkqau u tỏdqfa ýbdpy hiểjebb u.
- Vềejpx thờlduz i gian. Thờlduz i gian tiếjfqz n quâqqsv n, phảlduz i đcyzn ợhauv i hoàpvfq n tấiifs t việjebb c bìgizt nh Chiêvgdu m. Sau khi bìgizt nh Chiêvgdu m, ta cũzzbh ng bịsblb tổuwxz n thấiifs t, cùjgbi ng hao tổuwxz n lưxfca ơemap ng thựejpx c. Nhưxfca ng đcyzn óxzwb làpvfq lưxfca ơemap ng thựejpx c củdqfa a Đbawi ạsrio i-Việjebb t, chứyhac tàpvfq i nguyêvgdu n Bắoacd c-biêvgdu n đcyzn âqqsv u cóxzwb đcyzn ụyiul ng đcyzn ếjfqz n. Đbawi ợhauv i khi bìgizt nh Chiêvgdu m khảlduz i hoàpvfq n, bấiifs y giờlduz ta mớwbgm i kiếjfqz m cớwbgm gâqqsv y sựejpx . Cớwbgm thìgizt cóxzwb rồnmmb i: Tríyrau -Cao cho sứyhac sang đcyzn òohad i Vưxfca ơemap ng Duy-Chíyrau nh nộoqlf p đcyzn ầkqau u Trầkqau n Thựejpx . Tấiifs t nhiêvgdu n Chíyrau nh khôoacd ng chịsblb u. Triềejpx u đcyzn ìgizt nh nhâqqsv n đcyzn óxzwb sai sứyhac sang Tốvxmy ng cávudt o việjebb c Trầkqau n Thựejpx ávudt m sávudt t Nùjgbi ng hầkqau u. Đbawi úragg ng lúragg c đcyzn óxzwb Tríyrau -Cao đcyzn em quâqqsv n Trưxfca ờlduz ng-sinh kéqsji o cờlduz bávudt o cừzqhc u tuyếjfqz t hậiifs n, từzqhc Tâqqsv y sang Đbawi ôoacd ng chiếjfqz m núragg i Ngũzzbh -lĩhauv nh, cắoacd t lưxfca ỡlvth ng Quảlduz ng vớwbgm i Trưxfca ờlduz ng-sa. Mộoqlf t mặterr t ba đcyzn ạsrio o Lạsrio ng-châqqsv u, Thưxfca ợhauv ng-oai, Phong-châqqsv u cùjgbi ng vưxfca ợhauv t biêvgdu n đcyzn ávudt nh lêvgdu n. Cávudt c biêvgdu n thầkqau n Tốvxmy ng cóxzwb cávudt o vềejpx triềejpx u, tấiifs t vua Tốvxmy ng cho rằsrio ng đcyzn óxzwb làpvfq chuyệjebb n xíyrau ch míyrau ch nhỏdqfa , rồnmmb i ban chỉjyym bắoacd t phảlduz i tìgizt m cávudt ch giảlduz ng hòohad a.
Thưxfca ợhauv ng-oai hầkqau u, phòohad mãoqlf Hàpvfq Thiệjebb n-Lãoqlf m hỏdqfa i:
- Tôoacd i sợhauv khi quâqqsv n Tríyrau -Cao tiếjfqz n tớwbgm i Ngũzzbh -lĩhauv nh, thìgizt Trung-nguyêvgdu n rúragg ng đcyzn ộoqlf ng, Tốvxmy ng triềejpx u ắoacd t phảlduz n ứyhac ng ngay, chứyhac đcyzn âqqsv u cóxzwb chịsblb u cho ta tung hoàpvfq nh?
- Sưxfca đcyzn ệjebb đcyzn ãoqlf đcyzn i sứyhac Tốvxmy ng màpvfq quêvgdu n mấiifs t tổuwxz chứyhac c Tốvxmy ng triềejpx u rồnmmb i ưxfca ? Tốvxmy ng cóxzwb hệjebb thốvxmy ng thôoacd ng tin bằsrio ng lưxfca u-tinh tứyhac c ngựejpx a chạsrio y trạsrio m. Nhưxfca ng hệjebb thốvxmy ng nàpvfq y chỉjyym đcyzn ặterr t ra khi cóxzwb chiếjfqz n tranh. Còohad n vùjgbi ng khôoacd ng cóxzwb chiếjfqz n tranh thìgizt chuyểjebb n thưxfca bằsrio ng ngựejpx a. Khi cóxzwb chuyệjebb n biêvgdu n sựejpx , việjebb c đcyzn ầkqau u tiêvgdu n cávudt c châqqsv u gửqsoe i tờlduz cávudt o vềejpx Kinh-lưxfca ợhauv c an-vũzzbh sứyhac Quếjfqz -châqqsv u làpvfq Vưxfca ơemap ng Duy-Chíyrau nh. Nếjfqz u đcyzn i bằsrio ng ngựejpx a, thìgizt mấiifs t hai hay ba ngàpvfq y. Nếjfqz u đcyzn i bộoqlf , mấiifs t từzqhc távudt m đcyzn ếjfqz n mưxfca ờlduz i ngàpvfq y. Khi ta khởpeak i sựejpx tấiifs n côoacd ng, thìgizt đcyzn oàpvfq n cao thủdqfa Tâqqsv y-vu, Tảlduz n-viêvgdu n dàpvfq n ra khắoacd p cávudt c nẻgadq o đcyzn ưxfca ờlduz ng biêvgdu n giớwbgm i tớwbgm i Quếjfqz -châqqsv u, bấiifs t cứyhac ai đcyzn i ngựejpx a cũzzbh ng bịsblb bắoacd t hay khávudt m hếjfqz t. Thếjfqz thìgizt chỉjyym cóxzwb ngưxfca ờlduz i chuyểjebb n thưxfca đcyzn ưxfca ờlduz ng bộoqlf màpvfq thôoacd i. Do đcyzn óxzwb ta tiếjfqz n quâqqsv n mưxfca ờlduz i ngàpvfq y, Chíyrau nh mớwbgm i biếjfqz t. Trong mưxfca ờlduz i ngàpvfq y đcyzn óxzwb , ta đcyzn ãoqlf tiếjfqz n tớwbgm i nửqsoe a đcyzn ưxfca ờlduz ng đcyzn i Đbawi ạsrio i-dữyrau u, vàpvfq cóxzwb thểjebb uy hiếjfqz p Quếjfqz -châqqsv u rồnmmb i.
Cửqsoe tọmcyh a vỗydxv tay hoan hôoacd .
- Duy-Chíyrau nh nhậiifs n đcyzn ưxfca ợhauv c cấiifs p bávudt o, viếjfqz t biểjebb u tâqqsv u vềejpx triềejpx u. Từzqhc Quếjfqz -châqqsv u đcyzn ếjfqz n Biệjebb n-kinh phảlduz i mấiifs t từzqhc ba mưxfca ơemap i đcyzn ếjfqz n bốvxmy n mưxfca ơemap i lăxmer m ngàpvfq y. Triềejpx u đcyzn ìgizt nh họmcyh p, bàpvfq n đcyzn ịsblb nh mấiifs t hai hay ba ngàpvfq y, rồnmmb i sau đcyzn óxzwb mớwbgm i cóxzwb chỉjyym dụyiul gửqsoe i xuốvxmy ng. Chỉjyym dụyiul đcyzn ếjfqz n Quếjfqz -châqqsv u mấiifs t thêvgdu m ba chụyiul c ngàpvfq y nữyrau a. Tổuwxz ng cộoqlf ng ta cóxzwb hai thávudt ng rưxfca ỡlvth i đcyzn ểjebb hàpvfq nh đcyzn ộoqlf ng. Trong hai thávudt ng rưxfca ỡlvth i, ta tấiifs n côoacd ng vàpvfq o toàpvfq n cõkfcr i lưxfca ỡlvth ng Quảlduz ng, họmcyh chỉjyym cóxzwb thổuwxz binh, làpvfq m sao giữyrau nổuwxz i? Khi màpvfq Tốvxmy ng triềejpx u biếjfqz t rõkfcr thựejpx c sựejpx , thìgizt ta đcyzn ãoqlf tiếjfqz n đcyzn ếjfqz n Trưxfca ờlduz ng-sa, làpvfq m chủdqfa phầkqau n đcyzn ấiifs t cũzzbh thờlduz i Văxmer n-lang!
Trầkqau n Trung-Đbawi ạsrio o tiếjfqz p:
- Tốvxmy ng hiệjebb n khôoacd ng còohad n quâqqsv n trừzqhc bịsblb . Bấiifs y giờlduz họmcyh mộoqlf thêvgdu m quâqqsv n, huấiifs n luyệjebb n đcyzn ểjebb távudt i chiếjfqz m, thìgizt thờlduz i gian phảlduz i hơemap n năxmer m. Ta cũzzbh ng nêvgdu n dựejpx trùjgbi khi họmcyh chịsblb u nhưxfca ờlduz ng đcyzn ấiifs t cho Liêvgdu u, đcyzn ểjebb đcyzn em quâqqsv n từzqhc Bắoacd c xuốvxmy ng Nam. Trưxfca ờlduz ng hợhauv p nàpvfq y ta khôoacd ng sợhauv , quâqqsv n đcyzn i nhưxfca vậiifs y phảlduz i mấiifs t từzqhc bốvxmy n đcyzn ếjfqz n sávudt u thávudt ng. Bấiifs y giờlduz ta ta đcyzn ãoqlf chỉjyym nh bịsblb quâqqsv n mãoqlf xong rồnmmb i.
Bảlduz o-Hòohad a tiếjfqz p:
- Trong việjebb c Bắoacd c tiếjfqz n, ta chỉjyym dùjgbi ng quâqqsv n củdqfa a Bắoacd c-cưxfca ơemap ng. Nếjfqz u lỡlvth Tốvxmy ng mạsrio nh quávudt , ta đcyzn ổuwxz cho biêvgdu n thầkqau n, rồnmmb i giảlduz ng hòohad a. Nhưxfca ng đcyzn iềejpx u đcyzn óxzwb khóxzwb xẩhdfb y ra. Víyrau dùjgbi cóxzwb xẩhdfb y ra, ta cũzzbh ng khôoacd ng sợhauv , bởpeak i hiệjebb n phòohad mãoqlf Lêvgdu Văxmer n giữyrau chúragg c Thávudt i-úragg y thốvxmy ng lĩhauv nh binh mãoqlf Xiêvgdu m-la, trong tay nắoacd m hơemap n mưxfca ờlduz i vạsrio n quâqqsv n. Tạsrio i Đbawi ạsrio i-lýbdpy , Trấiifs n-Nam vưxfca ơemap ng Đbawi oàpvfq n Tríyrau -Minh hiệjebb n lĩhauv nh chứyhac c Phụyiul -quốvxmy c thávudt i-úragg y lúragg c nàpvfq o cũzzbh ng cóxzwb thểjebb mang quâqqsv n việjebb n trợhauv cho ta. Tôoacd i chỉjyym sợhauv mộoqlf t đcyzn iềejpx u, khi ta tiếjfqz n lêvgdu n Bắoacd c thìgizt cóxzwb nhiềejpx u đcyzn iềejpx u khôoacd ng may cho Tầkqau n-vưxfca ơemap ng Tựejpx -Mai màpvfq thôoacd i.
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng cưxfca ờlduz i:
- Tôoacd i nghĩhauv rằsrio ng khôoacd ng. Tựejpx -Mai làpvfq phòohad mãoqlf , làpvfq nghĩhauv a đcyzn ệjebb củdqfa a nhàpvfq vua Tốvxmy ng, lạsrio i lậiifs p đcyzn ưxfca ợhauv c nhiềejpx u côoacd ng lao, bọmcyh n mặterr t dơemap i tai chuộoqlf t cóxzwb nóxzwb i ra nóxzwb i vàpvfq o thìgizt bấiifs t quávudt họmcyh thu binh quyềejpx n củdqfa a y làpvfq cùjgbi ng.
- Xin hồnmmb ng huynh nóxzwb i rõkfcr hơemap n.
- Trấiifs n-viễjebb n đcyzn ạsrio i tưxfca ớwbgm ng quâqqsv n, Thávudt i-tửqsoe thiếjfqz u bảlduz o, Trưxfca ờlduz ng-sinh hầkqau u Nùjgbi ng Tồnmmb n-Phúragg c làpvfq m phảlduz n rồnmmb i. Y cho truyềejpx n hịsblb ch khắoacd p nơemap i trong kinh thàpvfq nh. Ta đcyzn ãoqlf sai Lạsrio i-bộoqlf tham tri Dưxfca ơemap ng Đbawi ứyhac c-Uy đcyzn em thịsblb vệjebb đcyzn i bắoacd t. Y chốvxmy ng lạsrio i, giếjfqz t chếjfqz t Đbawi ứyhac c-Uy cùjgbi ng đcyzn ộoqlf i thịsblb vệjebb , rồnmmb i trốvxmy n vềejpx Bắoacd c-biêvgdu n. Ta đcyzn ãoqlf sai thiếjfqz t kịsblb đcyzn uổuwxz i theo bắoacd t lạsrio i, khơemap ng biếjfqz t cóxzwb kịsblb p khôoacd ng?
Nhàpvfq vua nóxzwb i xong đcyzn ưxfca a mắoacd t nhìgizt n Nhậiifs t-Tôoacd ng cùjgbi ng quầkqau n thầkqau n, mặterr t ngưxfca ờlduz i nàpvfq o cũzzbh ng ngơemap ngávudt c ngávudt c. Nhàpvfq vua hỏdqfa i Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng:
- Nhịsblb đcyzn ệjebb , cávudt i gìgizt đcyzn ãoqlf xẩhdfb y ra?
Vưxfca ơemap ng chỉjyym Bảlduz o-Hòohad a:
- Chávudt u tâqqsv u hếjfqz t mọmcyh i sựejpx lêvgdu n hoàpvfq ng thưxfca ợhauv ng.
Bảlduz o-Hòohad a tâqqsv u trìgizt nh chi tiếjfqz t từzqhc đcyzn ầkqau u đcyzn ếjfqz n cuốvxmy i nhữyrau ng gìgizt đcyzn ãoqlf xẩhdfb y ra ởpeak Bắoacd c-ngạsrio n, vàpvfq diễjebb n biếjfqz n từzqhc sávudt ng đcyzn ếjfqz n giờlduz . Nhàpvfq vua kinh hãoqlf i:
- Nhưxfca vậiifs y thìgizt ra trávudt i hẳqsji n vớwbgm i nhữyrau ng đcyzn iềejpx u Hồnmmb ng- hậiifs u tâqqsv u lêvgdu n trẫsqwu m sao? Khuya hôoacd m qua, Hồnmmb ng-hậiifs u tâqqsv u rằsrio ng: Nùjgbi ng Tồnmmb n-Phúragg c, con làpvfq Nùjgbi ng Tríyrau -Cao, cĩhauv Hồnmmb ng-Giang cưxfca sĩhauv theo giúragg p, đcyzn ếjfqz n Bắoacd c-ngạsrio n họmcyh p cùjgbi ng vớwbgm i bọmcyh n du thủdqfa du thựejpx c bàpvfq n chuyệjebb n tạsrio o phảlduz n. Rấiifs t may giữyrau a lúragg c đcyzn ĩhauv gia sưxfca Dưxfca ơemap ng phủdqfa làpvfq Đbawi inh Kiếjfqz m-Thưxfca ơemap ng cùjgbi ng Dưxfca ơemap ng Hồnmmb ng-Hạsrio c, Dưxfca ơemap ng Đbawi ứyhac c-Khai vớwbgm i hai đcyzn ơemap thốvxmy ng Phùjgbi ng Luậiifs t, Đbawi inh Lộoqlf c khávudt m phávudt ra. Đbawi ứyhac c-Khai lậiifs p tứyhac c ra lệjebb nh bao vâqqsv y bắoacd t bọmcyh n phảlduz n tặterr c. Sau mộoqlf t hồnmmb i giao đcyzn ấiifs u kịsblb ch liệjebb t, đcyzn ãoqlf bắoacd t đcyzn ưxfca ợhauv c hai thiếjfqz u niêvgdu n võkfcr côoacd ng rấiifs t cao cưxfca ờlduz ng, còohad n lạsrio i
chúragg ng bỏdqfa chạsrio y mấiifs t. Đbawi ứyhac c-Khai tuẫsqwu n quốvxmy c.
Nhàpvfq vua đcyzn ưxfca a ra mộoqlf t bảlduz n văxmer n. Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng trao cho Thávudt i-tửqsoe thịsblb đcyzn ộoqlf c họmcyh c sĩhauv Lýbdpy Đbawi ạsrio o-Thàpvfq nh:
- Phiềejpx n đcyzn ạsrio i họmcyh c sĩhauv đcyzn ọmcyh c lêvgdu n cho bávudt ch quan cùjgbi ng nghe.
Lýbdpy Đbawi ạsrio o-Thàpvfq nh tiếjfqz p tờlduz giấiifs y đcyzn ọmcyh c lớwbgm n lêvgdu n:
Quan thávudt i-úragg y, lĩhauv nh Thưxfca ợhauv ng-thưxfca lệjebb nh kiêvgdu m Trung-thưxfca lệjebb nh nhàpvfq Đbawi ạsrio i-Lêvgdu làpvfq Nùjgbi ng Tồnmmb n-Phúragg c, truyềejpx n hịsblb ch đcyzn ếjfqz n trăxmer m họmcyh Đbawi ạsrio i-Việjebb t rằsrio ng:
Kểjebb từzqhc khi đcyzn ứyhac c Thávudt i-tổuwxz lậiifs p cựejpx c, thầkqau n văxmer n, thávudt nh võkfcr , duệjebb mưxfca u, nguyêvgdu n hiếjfqz u nhàpvfq Lêvgdu thuậiifs n thiêvgdu n tiếjfqz p ngơemap i trờlduz i, giữyrau a lúragg c đcyzn ĩhauv phíyrau a Bắoacd c, Tốvxmy ng mang 30 vạsrio n quâqqsv n cùjgbi ng năxmer m mưxfca ơemap i vạsrio n dâqqsv n phu sang đcyzn ávudt nh Đbawi ạsrio i-Việjebb t. Nhờlduz thầkqau n võkfcr , anh linh Nam-thiêvgdu n, chỉjyym mộoqlf t trậiifs n Chi-lăxmer ng, xávudt c giặterr c phơemap i khắoacd p đcyzn ồnmmb ng nộoqlf i, núragg i rừzqhc ng. Sơemap ng Bạsrio ch-đcyzn ằsrio ng xávudt c lấiifs p tớwbgm i biểjebb n. Oai trờlduz i trợhauv giúragg p, ngàpvfq i lạsrio i phávudt Chiêvgdu m. Huy hồnmmb ng biếjfqz t bao, hùjgbi ng trávudt ng biếjfqz t bao! Từzqhc đcyzn ấiifs y bảlduz n triềejpx u gâqqsv y dựejpx ng giềejpx ng mốvxmy i, dĩhauv đcyzn ứyhac c trịsblb dâqqsv n, trăxmer m họmcyh trảlduz i qua nhữyrau ng ngàpvfq y Nghiêvgdu u, thávudt ng Thuấiifs n.
Hay đcyzn âqqsv u khi Cảlduz nh-Thụyiul y hồnmmb ng đcyzn ếjfqz băxmer ng hàpvfq , bọmcyh n cưxfca ờlduz ng thầkqau n Lýbdpy Cơemap ng-Uẩhdfb n, Đbawi àpvfq m Can, Thâqqsv n Thiệjebb u-Anh, Đbawi àpvfq o Cam-Mộoqlf c cưxfca ớwbgm p ngơemap i, thíyrau ấiifs u quâqqsv n. Nhưxfca ng anh linh tiêvgdu n vưxfca ơemap ng phùjgbi hộoqlf , Thávudt i-hậiifs u cùjgbi ng ấiifs u quâqqsv n chạsrio y lêvgdu n Bắoacd c-biêvgdu n. Phụyiul thâqqsv n ta nằsrio m gai nếjfqz m mậiifs t gìgizt n giữyrau ấiifs u chúragg a từzqhc ngàpvfq y ấiifs y đcyzn ếjfqz n đcyzn ếjfqz n giờlduz . Nay ấiifs u quâqqsv n đcyzn ãoqlf trưxfca ởpeak ng thàpvfq nh, văxmer n võkfcr tồnmmb n tàpvfq i, truyềejpx n cho bảlduz n chứyhac c lĩhauv nh mệjebb nh khởpeak i binh trung hưxfca ng đcyzn ạsrio i nghiệjebb p.
Bảlduz n soávudt i biếjfqz t mìgizt nh tàpvfq i thôoacd , tríyrau thiểjebb n, mộoqlf t mìgizt nh khóxzwb cóxzwb thểjebb làpvfq m nổuwxz i đcyzn ạsrio i sựejpx , nêvgdu n đcyzn ãoqlf kếjfqz t hợhauv p đcyzn ưxfca ợhauv c vớwbgm i cávudt c đcyzn ạsrio i thầkqau n, cùjgbi ng anh hùjgbi ng võkfcr lâqqsv m, khởpeak i binh tru diệjebb t bọmcyh n phảlduz n tặterr c Lýbdpy Đbawi ứyhac c-Chíyrau nh, Lýbdpy Long-Bồnmmb lậiifs p lạsrio i nềejpx n chíyrau nh thốvxmy ng. Vậiifs y hịsblb ch nàpvfq y đcyzn ếjfqz n đcyzn âqqsv u, bávudt ch quan, chưxfca tưxfca ớwbgm ng, chưxfca quâqqsv n nhấiifs t nhấiifs t phảlduz i quay giávudt o chốvxmy ng Lýbdpy , thìgizt khi bảlduz n triềejpx u trung hưxfca ng, chứyhac c tưxfca ớwbgm c cũzzbh khôoacd ng nhữyrau ng giữyrau nguyêvgdu n, màpvfq còohad n đcyzn ưxfca ợhauv c thăxmer ng lêvgdu n cao. Kẻgadq nàpvfq o chốvxmy ng cựejpx lạsrio i, sẽcmjl bịsblb tru diệjebb t toàpvfq n gia.
Nhàpvfq vua hỏdqfa i Tạsrio Sơemap n:
- Tạsrio sưxfca đcyzn ệjebb , Khu-mậiifs t việjebb n cóxzwb biếjfqz t việjebb c nàpvfq y khôoacd ng?
Tạsrio Sơemap n tâqqsv u:
- Tâqqsv u bệjebb hạsrio , khôoacd ng nhữyrau ng Khu-mậiifs t việjebb n biếjfqz t, màpvfq còohad n rõkfcr hếjfqz t mọmcyh i chi tiếjfqz t. Nhưxfca ng nhữyrau ng chíyrau nh phạsrio m, tòohad ng phạsrio m trong vụyiul nàpvfq y đcyzn a sốvxmy thuộoqlf c loạsrio i bávudt t nghịsblb , vìgizt vậiifs y thầkqau n chưxfca a thểjebb câqqsv u lưxfca u. Tuy nhiêvgdu n thầkqau n đcyzn ãoqlf khảlduz i hếjfqz t vớwbgm i Thávudt i-sưxfca rồnmmb i.
Khai-Quốvxmy c vưxfca ơemap ng thởpeak dàpvfq i:
- Sávudt ng nay, Tạsrio sưxfca đcyzn ệjebb đcyzn ếjfqz n phủdqfa Khai-Quốvxmy c khảlduz i hếjfqz t mọmcyh i sựejpx . Vìgizt vậiifs y đcyzn ệjebb phảlduz i đcyzn ếjfqz n đcyzn âqqsv y ngay đcyzn ểjebb cứyhac u hơemap n nghìgizt n ngưxfca ờlduz i trong Dưxfca ơemap ng phủdqfa , tồnmmb n gia Đbawi inh, Phùjgbi ng đcyzn ôoacd thốvxmy ng, bằsrio ng chậiifs m trễjebb e Ưhhst ng-sơemap n sẽcmjl giếjfqz t sạsrio ch nhưxfca vụyiul Vũzzbh -Đbawi ứyhac c vưxfca ơemap ng ngàpvfq y trưxfca ớwbgm c.
Vưxfca ơemap ng quay lạsrio i Nhậiifs t-Tôoacd ng:
- Chávudt u làpvfq Thávudt i-tửqsoe , làpvfq trừzqhc quâqqsv n, chávudt u thửqsoe giảlduz i đcyzn oávudt n, rồnmmb i tâqqsv u trìgizt nh phụyiul hoàpvfq ng vụyiul nàpvfq y.
Nhậiifs t-Tôoacd ng tâqqsv u:
- Khởpeak i đcyzn ầkqau u chỉjyym vìgizt anh em họmcyh Dưxfca ơemap ng bang bạsrio nh, cậiifs y thếjfqz côoacd làpvfq Hồnmmb ng-hậiifs u, ôoacd ng làpvfq Tảlduz -bộoqlf c-xạsrio , cha làpvfq Tham-tri lêvgdu n mặterr t hávudt ch dịsblb ch vớwbgm i Nùjgbi ng Tríyrau -Cao, rồnmmb i đcyzn ịsblb nh giếjfqz t y. Thầkqau n nhi vớwbgm i Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t vớwbgm i tinh thầkqau n võkfcr đcyzn ạsrio o, nhảlduz y vàpvfq o can thiệjebb p cứyhac u Tríyrau -Cao, vìgizt y vôoacd tộoqlf i. Anh em họmcyh Dưxfca ơemap ng đcyzn ấiifs u khôoacd ng lạsrio i, gọmcyh i Đbawi inh Kiếjfqz m-Thưxfca ơemap ng, Phùjgbi ng, Đbawi inh đcyzn ôoacd thốvxmy ng bắoacd t tróxzwb i thầkqau n nhi vớwbgm i Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t. Đbawi úragg ng ra đcyzn ếjfqz n đcyzn âqqsv y, nếjfqz u họmcyh giảlduz i thầkqau n nhi tớwbgm i quan phủdqfa Long-thàpvfq nh thìgizt thầkqau n nhi cũzzbh ng phávudt t tâqqsv m Bồnmmb -đcyzn ềejpx âqqsv n xávudt cho anh em chúragg ng. Nhưxfca ng Đbawi inh Kiếjfqz m-Thưxfca ơemap ng thấiifs y thầkqau n xửqsoe dụyiul ng võkfcr côoacd ng giốvxmy ng võkfcr côoacd ng Đbawi ôoacd ng-a, nêvgdu n y muốvxmy n giếjfqz t thầkqau n nhi trảlduz thùjgbi , vìgizt vậiifs y thầkqau y đcyzn ồnmmb mớwbgm i ra tay trừzqhc ng trịsblb .
Bảlduz o-Hòohad a gậiifs t đcyzn ầkqau u:
- Em ngoan lắoacd m, đcyzn ứyhac c nhẫsqwu n củdqfa a em khôoacd ng thua gìgizt thávudt i côoacd Tịsblb nh-Huyềejpx n, quốvxmy c sưxfca Huệjebb -Sinh vớwbgm i chịsblb Bìgizt nh-Dưxfca ơemap ng. Thâqqsv n làpvfq vưxfca ơemap ng, làpvfq Thávudt i-tửqsoe , màpvfq chịsblb u đcyzn ểjebb cho têvgdu n ma đcyzn ầkqau u Đbawi inh Kiếjfqz m-Thưxfca ơemap ng bắoacd t tróxzwb i. Khi bịsblb giảlduz i đcyzn ếjfqz n Dưxfca ơemap ng phủdqfa , chịsblb u ngồnmmb i tùjgbi mộoqlf t đcyzn êvgdu m... cho tớwbgm i lúragg c đcyzn ếjfqz n đcyzn âqqsv y. Rồnmmb i, em tiếjfqz p đcyzn i.
- Thầkqau n nhi biếjfqz t rằsrio ng ngưxfca ờlduz i củdqfa a Ưhhst ng-sơemap n đcyzn ểjebb dấiifs u hiệjebb u lạsrio i, khiếjfqz n cho Dưxfca ơemap ng tảlduz -bộoqlf c-xạsrio sợhauv hãoqlf i. Nhưxfca ng nếjfqz u khôoacd ng trảlduz thùjgbi cho chávudt u, thìgizt Dưxfca ơemap ng gia còohad n chi uy tíyrau n? Vìgizt vậiifs y ngưxfca ờlduz i phảlduz i di hoa tiếjfqz p mộoqlf c, muốvxmy n trao thầkqau n vớwbgm i Kiệjebb t cho Thávudt i-tửqsoe xửqsoe tửqsoe . Muốvxmy n kếjfqz t ávudt n tửqsoe hìgizt nh thầkqau n vớwbgm i Kiệjebb t, ngưxfca ờlduz i phảlduz i làpvfq m sao cho hai chávudt u cóxzwb chíyrau nh nghĩhauv a. Ngưxfca ờlduz i bịsblb a ra, vu oan việjebb c họmcyh Nùjgbi ng, thầkqau y đcyzn ồnmmb , họmcyh p vớwbgm i thầkqau n nhi, cùjgbi ng Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t mưxfca u phảlduz n. Màpvfq tấiifs t cảlduz đcyzn ang ởpeak Thăxmer ng-long. Nhưxfca vậiifs y cũzzbh ng chưxfca a đcyzn ủdqfa , ngưxfca ờlduz i bịsblb a ra bàpvfq i hịsblb ch trêvgdu n, rồnmmb i ngầkqau m viếjfqz t thưxfca cho Hồnmmb ng-hậiifs u. Truyệjebb n tạsrio o phảlduz n làpvfq truyệjebb n nhưxfca lửqsoe a chávudt y, đcyzn ang đcyzn êvgdu m ắoacd t Hồnmmb ng-hậiifs u phảlduz i tâqqsv u lêvgdu n phụyiul hồnmmb ng. Thôoacd ng thưxfca ờlduz ng việjebb c xửqsoe dụyiul ng binh, Phụyiul -hồnmmb ng đcyzn ểjebb Thávudt i-sưxfca hay íyrau t nhấiifs t Long-thàpvfq nh tiếjfqz t đcyzn ộoqlf sứyhac , hoặterr c giảlduz n dịsblb thìgizt cũzzbh ng do Khu-mậiifs t việjebb n sứyhac đcyzn iềejpx u đcyzn ộoqlf ng thịsblb vệjebb . Nhưxfca ng Phụyiul -hồnmmb ng đcyzn ãoqlf cầkqau m quâqqsv n lâqqsv u ngàpvfq y, khi Phụyiul -hồnmmb ng tiếjfqz p bảlduz n hịsblb ch nàpvfq y, cùjgbi ng vớwbgm i lờlduz i tấiifs u củdqfa a Hồnmmb ng-hậiifs u, Phụyiul -hồnmmb ng vộoqlf i vãoqlf trựejpx c tiếjfqz p đcyzn iềejpx u binh. Hồnmmb ng-hậiifs u ởpeak cạsrio nh Phụyiul -hồnmmb ng, ngưxfca ờlduz i sẽcmjl xin cho Dưxfca ơemap ng Đbawi ứyhac c-Uy đcyzn em thịsblb vệjebb đcyzn i bắoacd t cha con họmcyh Nùjgbi ng cùjgbi ng bọmcyh n phảlduz n tặterr c. Mặterr t khávudt c, quan Tảlduz -bộoqlf c-xạsrio nghĩhauv rằsrio ng nếjfqz u đcyzn ểjebb cha con Tồnmmb n-Phúragg c bịsblb bắoacd t vàpvfq o triềejpx u, ắoacd t mưxfca u cơemap bạsrio i lộoqlf , ngưxfca ờlduz i sai kẻgadq thâqqsv n tíyrau n bávudt o cho cha con họmcyh Nùjgbi ng biếjfqz t rằsrio ng triềejpx u đcyzn ìgizt nh bắoacd t chúragg ng giếjfqz t, vìgizt chúragg ng tạsrio o phảlduz n. Cho nêvgdu n khi Dưxfca ơemap ng Đbawi ứyhac c-Uy cùjgbi ng thịsblb vệjebb tớwbgm i, cha con họmcyh Nùjgbi ng chốvxmy ng lạsrio i, đcyzn ưxfca a đcyzn ếjfqz n Đbawi ứyhac c-Uy bịsblb giếjfqz t.
Dưxfca ơemap ng Đbawi ứyhac c-Thàpvfq nh quỳhauv gốvxmy i tâqqsv u:
- Tâqqsv u bệjebb hạsrio , Thávudt i-tửqsoe dựejpx đcyzn oávudt n vềejpx thầkqau n hoàpvfq n toàpvfq n sai. Thầkqau n côoacd ng nhậiifs n Đbawi inh Kiếjfqz m-Thưxfca ơemap ng cóxzwb phạsrio m lỗydxv i bắoacd t tróxzwb i Thávudt i-tửqsoe vớwbgm i Thưxfca ờlduz ng-Kiệjebb t, nhưxfca ng cha con họmcyh Nùjgbi ng quảlduz tìgizt nh cóxzwb làpvfq m phảlduz n. Hịsblb ch nàpvfq y chíyrau nh cha con y dávudt n khắoacd p kinh thàpvfq nh Thăxmer ng-long.
Tạsrio Sơemap n tâqqsv u:
- Tâqqsv u bệjebb hạsrio , đcyzn êvgdu m qua Khu-mậiifs t việjebb n cóxzwb bắoacd t đcyzn ưxfca ợhauv c sávudt u ngưxfca ờlduz i đcyzn i dávudt n hịsblb ch nàpvfq y ởpeak kinh thàpvfq nh. Thầkqau n thẩhdfb m vấiifs n sơemap sàpvfq i, họmcyh đcyzn ềejpx u thúragg nhậiifs n làpvfq nhậiifs n lệjebb nh củdqfa a Tểjebb - tưxfca ớwbgm ng sai đcyzn i.
Thư
Chiê
Hai xe chở
- Tấ
Vua Bà
- Xin cá
Mặ
Lâ
Trong khi mọ
- Cú
- Đ
- Ai?
- Lợ
- Cú
- Hoà
Cô
- Cú
- Trong vò
- Đ
- Dễ
Bả
- Thư
- Vì
Vua Bà
"Ngà
Cô
- Em chị
đ
- Bấ
Mọ
Có
- Tấ
Trá
Nguyê
Cuố
Riê
Hô
Như
Uy tí
Triề
Mọ
- Kí
Bà
- Phu nhâ
Vua Bà
- Sư
Bà
- Chú
Lễ
- Tấ
Mọ
Thừ
Kể
Khi đ
Kế
Như
Kiể
Đ
Quả
Tả
Trư
Phong cho phu nhâ
Phong cho Nù
Uy-viễ
Quả
Phong cho Nù
Thá
Binh bộ
Trấ
Trư
Khâ
Thuầ
Bấ
Trí
- Tiê
Nó
- Đ
Bả
- Cô
Bà
- Sư
Nguyê
Hoà
- Trí
Trí
- Sư
Rồ
- Sư
Tiê
- Con là
Thư
- Sư
Vua bà
- Chà
- Dạ
Nó
- Đ
Thị
- Cá
Trí
Riê
Thư
Nghe Trầ
- Cá
Linh cữ
Tang lễ
- Khô
Vua Bà
- Đ
- Thư
- Cá
Bà
- Trì
Mọ
- Là
Trí
- Khô
Bà
- Ô
-----------------------------------
Ghi chú
(1)Cá
Trư
Niê
Trầ
Vì
Thư
- Ngũ
Thì
- Nghe nó
Bả
Lá
- Đ
Đ
- Bầ
Trà
- Thự
Mộ
- Thư
Trí
- Ngư
- Thư
Mọ
- Chú
Trung-Đ
- Ngư
Phụ
- Tiê
Bả
- Chư
Kim-An hỏ
- Nhữ
Bả
- Ngư
Thư
- Hay sư
Bả
- Nế
Thư
- Nà
Trí
- Đ
Mọ
- Nù
Trí
- Xin sư
Trí
- Bạ
Ý
- Chá
Trí
- Dư
Hai ngư
- Xin cá
Trầ
- Tì
Khai-Quố
- Chú
Trung-Đ
- Trong quâ
Trí
- Nữ
- Tô
Cô
- Thư
Khai-Quố
- Đ
Bả
- Đ
Ai cũ
Khai-Quố
- Chá
- Việ
Tô
- Kế
Cô
- Đ
- Thư
Khai-Quố
- Mặ
Tô
- Hồ
Ô
- Trư
Ô
- Hồ
Ô
- Xin sư
- Ta đ
Tô
- Xin tuâ
Ô
- Phá
Phụ
- Chú
Ô
- Thư
Huệ
- Bầ
Tô
- Về
Tạ
- Chiế
- Kinh nghiệ
Khai-Quố
- Về
- Đ
Khai-Quố
- Lý
Thư
Thừ
Lý
Nay tuổ
Khâ
Thư
Ghi chú
Chứ
Mọ
- Từ
Vư
- Bâ
Mọ
- Hai là
Từ
- Cậ
Khai-Quố
- Cà
Khô
- Triề
Cô
- Cá
Vua Bà
- Về
Thư
- Tô
- Sư
Cử
- Duy-Chí
Trầ
- Tố
Bả
- Trong việ
Khai-Quố
- Tô
- Xin hồ
- Trấ
Nhà
- Nhị
Vư
- Chá
Bả
- Như
chú
Nhà
- Phiề
Lý
Quan thá
Kể
Hay đ
Bả
Nhà
- Tạ
Tạ
- Tâ
Khai-Quố
- Sá
Vư
- Chá
Nhậ
- Khở
Bả
- Em ngoan lắ
- Thầ
Dư
- Tâ
Tạ
- Tâ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
