Giówvsk heo may ríltob t lêwnpu n từfpnb ng cơtinm n trong bầhsaa u trờmmwq i u áoekd m, mâjtix y phủrary đwnpu en kịqrfw t, mưydmr a phùyphz n dàfojd i lêwnpu thêwnpu . Trêwnpu n bếcvdg n đwnpu òclbk Bắydmr c ngạiyrk n sôwvsk ng Hồdgda ng, suốwnpu t khoảlklh ng phốwnpu dàfojd i trădmtn m trưydmr ợwjvv ng, dựdmtn ng đwnpu ứaqeu ng lêwnpu n mưydmr ờmmwq i kháoekd ch đwnpu iếcvdg m hai tầhsaa ng ngạiyrk o nghễoyvm giữmymg a nhữmymg ng quáoekd n nhỏjtix báoekd n quàfojd trảlklh i dàfojd i ven sôwvsk ng. Bêwnpu n kia sôwvsk ng làfojd đwnpu ếcvdg -đwnpu ôwvsk Thădmtn ng-long. Thădmtn ng-long đwnpu ang giữmymg a thờmmwq i thịqrfw nh trịqrfw . Trong nưydmr ớgjpj c khôwvsk ng sựdmtn , biêwnpu n cưydmr ơtinm ng yêwnpu n ổedpj n, mấrfmi y nădmtn m đwnpu ưydmr ợwjvv c mùyphz a liêwnpu n tiếcvdg p, khiếcvdg n đwnpu ếcvdg -đwnpu ôwvsk càfojd ng thêwnpu m phồdgda n thịqrfw nh. Ngưydmr ờmmwq i ngưydmr ờmmwq i từfpnb miềfojd n Bắydmr c, miềfojd n Nam, từfpnb thôwvsk n quêwnpu tảlklh i hàfojd ng hoáoekd ra kinh kỳlklh báoekd n. Trong thàfojd nh chia làfojd m Phưydmr ờmmwq ng. Phưydmr ờmmwq ng lạiyrk i chia thàfojd nh Phốwnpu . Tiếcvdg ng rằhpbb ng Thădmtn ng-long cówvsk ba mưydmr ơtinm i sáoekd u phốwnpu phưydmr ờmmwq ng. Nhưydmr ng đwnpu ấrfmi y chỉglqm nówvsk i nộomrw i thàfojd nh. Thàfojd nh chậfpnb t quáoekd , dâjtix n chúauxs ng phảlklh i làfojd m nhàfojd ngoàfojd i thàfojd nh màfojd ởjlye , cùyphz ng buôwvsk n báoekd n. Cówvsk đwnpu ếcvdg n mưydmr ờmmwq i khu thịqrfw nh vưydmr ợwjvv ng. Nhưydmr ng khu thịqrfw nh vưydmr ợwjvv ng nhấrfmi t làfojd khu Bắydmr c-ngạiyrk n sôwvsk ng Hồdgda ng. Ngưydmr ờmmwq i đwnpu ưydmr ơtinm ng thờmmwq i coi nhưydmr đwnpu ówvsk làfojd kinh kỳlklh thứaqeu nhìmqob .
Bấrfmi y giờmmwq làfojd nădmtn m Đhpbb inh-Sửwjvv u nhằhpbb m niêwnpu n hiệnjte u Thôwvsk ng-thụcscb y thứaqeu tưydmr đwnpu ờmmwq i vua Tháoekd i-Tôwvsk ng nhàfojd Lýaqeu (1037), bêwnpu n Trung-nguyêwnpu n làfojd nădmtn m Cảlklh nh-hựdmtn u thứaqeu tưydmr đwnpu ờmmwq i vua Nhâjtix n-Tôwvsk ng. Trờmmwq i tháoekd ng chạiyrk p lấrfmi t phấrfmi t mấrfmi y hạiyrk t mưydmr a phùyphz n, giówvsk lạiyrk nh cădmtn m cădmtn m. Mộomrw t đwnpu oàfojd n ba kịqrfw mãglqm đwnpu ếcvdg n bếcvdg n đwnpu òclbk Bắydmr c-ngạiyrk n sôwvsk ng Hồdgda ng thìmqob gòclbk cưydmr ơtinm ng lạiyrk i. Họjtix gồdgda m mộomrw t ngưydmr ờmmwq i giàfojd , nhưydmr ng mặdfcy t hồdgda ng hàfojd o khówvsk biếcvdg t bao nhiêwnpu u tuổedpj i; mộomrw t trung niêwnpu n nam tửwjvv tuổedpj i khoảlklh ng bốwnpu n chụcscb c vàfojd mộomrw t thiếcvdg u niêwnpu n tuổedpj i khoảlklh ng mưydmr ờmmwq i ba mưydmr ờmmwq i bốwnpu n.
Ngưydmr ờmmwq i giàfojd nhìmqob n bếcvdg n sôwvsk ng vắydmr ng lặdfcy ng, khôwvsk ng mộomrw t con đwnpu òclbk , thìmqob than:
- Trờmmwq i lạiyrk nh quáoekd màfojd khôwvsk ng còclbk n nhàfojd đwnpu òclbk nàfojd o nữmymg a. Làfojd m sao bâjtix y giờmmwq ?
Thiếcvdg u niêwnpu n nówvsk i:
- Thôwvsk i đwnpu àfojd nh vàfojd o kháoekd ch đwnpu iếcvdg m kia ngồdgda i trúauxs ngụcscb qua đwnpu êwnpu m vậfpnb y, vảlklh mìmqob nh cówvsk sang sôwvsk ng thìmqob cổedpj ng thàfojd nh cũgiwy ng đwnpu ówvsk ng rồdgda i, vàfojd o thàfojd nh khôwvsk ng đwnpu ưydmr ợwjvv c nữmymg a.
Ba ngưydmr ờmmwq i vàfojd o mộomrw t cădmtn n kháoekd ch đwnpu iếcvdg m còclbk n mởjlye cửwjvv a. Ngưydmr ờmmwq i giàfojd nówvsk i:
- Xin chủrary nhâjtix n cho chúauxs ng tôwvsk i ba phòclbk ng trọjtix .
Chủrary nhàfojd cung tay:
- Xin quýaqeu kháoekd ch thôwvsk ng cảlklh m, tấrfmi t cảlklh phòclbk ng củrary a tệnjte đwnpu iếcvdg m đwnpu ềfojd u cówvsk ngưydmr ờmmwq i thuêwnpu cảlklh rồdgda i. Nếcvdg u quýaqeu kháoekd ch muốwnpu n, xin vàfojd o ngồdgda i đwnpu ỡcvdg ởjlye phòclbk ng ădmtn n sưydmr ởjlye i ấrfmi m, uốwnpu ng tràfojd , nówvsk i truyệnjte n qua đwnpu êwnpu m vậfpnb y.
Thiếcvdg u niêwnpu n nhảlklh y xuốwnpu ng đwnpu ấrfmi t, rồdgda i cầhsaa m cưydmr ơtinm ng cảlklh ba con ngựdmtn a cộomrw t vàfojd o gốwnpu c câjtix y. Chủrary quáoekd n sai tiểvofi u đwnpu ồdgda ng rówvsk t ra ba chung tràfojd :
- Kíltob nh mờmmwq i quýaqeu kháoekd ch dùyphz ng tràfojd cho ấrfmi m bụcscb ng.
Ba ngưydmr ờmmwq i kháoekd ch ngồdgda i xuốwnpu ng ghếcvdg . Họjtix đwnpu ưydmr a mắydmr t quan sáoekd t: Trong quáoekd n dễoyvm thưydmr ờmmwq ng cówvsk đwnpu ếcvdg n mưydmr ờmmwq i bàfojd n. Bàfojd n nàfojd o cũgiwy ng đwnpu ầhsaa y kháoekd ch. Bốwnpu n gówvsk c phòclbk ng, bốwnpu n lòclbk sưydmr ởjlye i, than cháoekd y đwnpu ỏjtix lừfpnb , tiếcvdg ng củrary i nổedpj láoekd ch báoekd ch, bắydmr n tung nhữmymg ng tia sáoekd ng tówvsk e ra xung quanh.
Trung niêwnpu n nam tửwjvv nówvsk i vớgjpj i chủrary quáoekd n:
- Trong quáoekd n còclbk n gìmqob ădmtn n khôwvsk ng ôwvsk ng chủrary ?
- Thưydmr a trong dịqrfw p cửwjvv hiềfojd n nàfojd y, chúauxs ng tôwvsk i tíltob ch trữmymg đwnpu ủrary thứaqeu c ngon vậfpnb t lạiyrk . Quýaqeu kháoekd ch thíltob ch xơtinm i gìmqob ạiyrk ?
- Vậfpnb y thìmqob tốwnpu t quáoekd , cho tôwvsk i hai cúauxs t rưydmr ợwjvv u tădmtn m, mấrfmi y con mựdmtn c khôwvsk hoặdfcy c cua bểvofi nưydmr ớgjpj ng. Cho mộomrw t đwnpu ĩjzqf a mưydmr ớgjpj p hưydmr ơtinm ng xàfojd o thịqrfw t nai vàfojd mộomrw t con gàfojd hấrfmi p.
Chủrary quáoekd n đwnpu ưydmr a mắydmr t nhìmqob n thiếcvdg u niêwnpu n:
- Phảlklh i chădmtn ng côwvsk ng tửwjvv đwnpu âjtix y vềfojd kinh ứaqeu ng thíltob ?
Thiếcvdg u niêwnpu n đwnpu áoekd p:
- Vâjtix ng.
Rồdgda i y chỉglqm vàfojd o trung niêwnpu n nam tửwjvv :
- Vịqrfw nàfojd y làfojd bốwnpu tôwvsk i.
Y cung cung, kíltob nh kíltob nh chỉglqm vàfojd o lãglqm o nhâjtix n:
- Vịqrfw nàfojd y làfojd sưydmr phụcscb tôwvsk i.
Chủrary quáoekd n đwnpu ưydmr a mắydmr t tòclbk mòclbk nhìmqob n ba ngưydmr ờmmwq i, rồdgda i hỏjtix i:
- Nghe tiếcvdg ng côwvsk ng tửwjvv , tôwvsk i đwnpu oáoekd n dưydmr ờmmwq ng nhưydmr côwvsk ng tửwjvv từfpnb Bắydmr c-biêwnpu n vềfojd đwnpu âjtix y. Khôwvsk ng biếcvdg t côwvsk ng tửwjvv cówvsk thểvofi cho tôwvsk i biếcvdg t cao danh quýaqeu tíltob nh chădmtn ng?
Thiếcvdg u niêwnpu n nhanh nhẩphnu u:
- Sưydmr phụcscb tôwvsk i họjtix Hoàfojd ng, chúauxs ng tôwvsk i thuộomrw c pháoekd i Sàfojd i-sơtinm n. Tôwvsk i họjtix Nùyphz ng, têwnpu n Tríltob -Cao.
Trêwnpu n mặdfcy t chủrary quáoekd n hiệnjte n ra sắydmr c kíltob nh cẩphnu n, hưydmr ớgjpj ng vàfojd o ngưydmr ờmmwq i họjtix Hoàfojd ng:
- Phảlklh i chădmtn ng tiêwnpu n sinh làfojd Hoàfojd ng-Giang cưydmr -sĩjzqf lừfpnb ng danh thiêwnpu n hạiyrk làfojd thầhsaa n y đwnpu ówvsk chădmtn ng ?
Ngưydmr ờmmwq i họjtix Hoàfojd ng gậfpnb t đwnpu ầhsaa u:
- Chủrary quáoekd n kiếcvdg n thứaqeu c rộomrw ng lắydmr m nhỉglqm !
Chủrary quáoekd n đwnpu ưydmr ợwjvv c khen, y vui mừfpnb ng ra mặdfcy t, hưydmr ớgjpj ng trung niêwnpu n nam tửwjvv :
- Còclbk n vịqrfw nàfojd y hẳdgda n làfojd Trưydmr ờmmwq ng-sinh hầhsaa u, tổedpj ng lĩjzqf nh ba mưydmr ơtinm i sáoekd u châjtix u đwnpu ộomrw ng sứaqeu c Nùyphz ng, cówvsk đwnpu ạiyrk i danh Nùyphz ng Tồdgda n-Phúauxs c. Chúauxs ng tôwvsk i ởjlye miềfojd n xuôwvsk i nàfojd y cũgiwy ng từfpnb ng nghe đwnpu ạiyrk i danh quâjtix n hầhsaa u theo vua Bàfojd Bắydmr c-biêwnpu n đwnpu áoekd nh pháoekd bọjtix n phỉglqm tặdfcy c Tốwnpu ng mấrfmi y nădmtn m trưydmr ớgjpj c.
Nùyphz ng Tồdgda n-Phúauxs c cảlklh m đwnpu ộomrw ng:
- Mìmqob nh làfojd con cháoekd u vua Hùyphz ng, thìmqob khi giặdfcy c tớgjpj i phảlklh i giếcvdg t chúauxs ng đwnpu ểvofi bảlklh o vệnjte đwnpu ấrfmi t tổedpj màfojd . Ôuhyt ng khen chi cho tôwvsk i thêwnpu m thẹbwev n.
Chủrary quáoekd n cung kíltob nh:
- Đhpbb ốwnpu i vớgjpj i quâjtix n hầhsaa u thìmqob quâjtix n hầhsaa u khôwvsk ng coi côwvsk ng lao ấrfmi y ra gìmqob . Nhưydmr ng chúauxs ng tôwvsk i ởjlye miềfojd n xuôwvsk i nàfojd y sởjlye dĩjzqf đwnpu ưydmr ợwjvv c yêwnpu n ổedpj n làfojd nhờmmwq nhữmymg ng việnjte c làfojd m củrary a quâjtix n hầhsaa u đwnpu ấrfmi y.
Chủrary quáoekd n bảlklh o tiểvofi u nhịqrfw :
- Con mau lấrfmi y hũgiwy rưydmr ợwjvv u tădmtn m thờmmwq i Thuậfpnb n-thiêwnpu n ta đwnpu ểvofi dàfojd nh đwnpu em ra đwnpu ểvofi thiếcvdg t quâjtix n hầhsaa u.
Chủrary quáoekd n cũgiwy ng nhưydmr kháoekd ch phảlklh i ngừfpnb ng câjtix u truyệnjte n, vìmqob nhữmymg ng tiếcvdg ng cãglqm i cọjtix từfpnb mấrfmi y ngưydmr ờmmwq i đwnpu ang tụcscb m lạiyrk i bêwnpu n ngọjtix n bạiyrk ch lạiyrk p. Tríltob -Cao hỏjtix i tiểvofi u nhịqrfw :
- Nàfojd y anh, họjtix cãglqm i nhau cáoekd i gìmqob vậfpnb y?
- Khôwvsk ng phảlklh i họjtix cãglqm i nhau đwnpu âjtix u, màfojd họjtix chỉglqm tríltob ch thầhsaa y đwnpu ồdgda kểvofi truyệnjte n đwnpu ấrfmi y. Nguyêwnpu n thầhsaa y đwnpu ồdgda nàfojd y cówvsk tàfojd i xem bówvsk i, nhưydmr ng ai đwnpu ặdfcy t quẻdmtn , ôwvsk ng ta cũgiwy ng chỉglqm cho hỏjtix i ba câjtix u thôwvsk i. Nay cówvsk thiếcvdg u niêwnpu n trảlklh thêwnpu m tiềfojd n đwnpu ểvofi hỏjtix i nữmymg a, ôwvsk ng ta khôwvsk ng chịqrfw u nówvsk i. Vìmqob vậfpnb y cówvsk tiếcvdg ng cãglqm i cọjtix .
Tríltob -Cao kinh ngạiyrk c:
- Vậfpnb y hẳdgda n ôwvsk ng ta làfojd mộomrw t dịqrfw nhâjtix n rồdgda i. Đhpbb ểvofi tôwvsk i lạiyrk i xin xem mộomrw t quẻdmtn cho biếcvdg t tàfojd i.
Chủrary quáoekd n nówvsk i nhỏjtix :
- Khôwvsk ng nhữmymg ng ôwvsk ng ta làfojd dịqrfw nhâjtix n, màfojd làfojd quáoekd i nhâjtix n, bởjlye i ôwvsk ng mang mặdfcy t nạiyrk da ngưydmr ờmmwq i, nêwnpu n khôwvsk ng ai biếcvdg t ôwvsk ng ta bao nhiêwnpu u tuổedpj i. Mỗbucl i ngàfojd y ôwvsk ng ta chỉglqm xem cho mưydmr ờmmwq i ngưydmr ờmmwq i, rồdgda i kểvofi truyệnjte n. Ôuhyt ng ta kểvofi rấrfmi t hay.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda nhấrfmi p chung tràfojd rồdgda i hỏjtix i:
- Hôwvsk m nay cáoekd c vịqrfw muốwnpu n nghe truyệnjte n gìmqob nàfojd o?
- Truyệnjte n côwvsk ng chúauxs a Gia-Hưydmr ng chédfcy m Đhpbb oàfojd n Chíltob trêwnpu n biểvofi n Đhpbb ôwvsk ng.
- Truyệnjte n đwnpu ówvsk kểvofi hôwvsk m qua rồdgda i màfojd .
- Truyệnjte n bàfojd Triệnjte u chédfcy m Lụcscb c Dậfpnb n ởjlye núauxs i Chung-chinh.
- Truyệnjte n đwnpu ówvsk kểvofi hôwvsk m kia rồdgda i.
- Truyệnjte n đwnpu ứaqeu c Tháoekd i-tổedpj bảlklh n triềfojd u hồdgda i thơtinm ấrfmi u phảlklh i đwnpu i ởjlye chùyphz a.
- Truyệnjte n nàfojd y kểvofi tháoekd ng trưydmr ớgjpj c rồdgda i.
- Vậfpnb y tùyphz y thầhsaa y muốwnpu n kểvofi gìmqob thìmqob kểvofi .
- Đhpbb ưydmr ợwjvv c, hôwvsk m nay tôwvsk i sẽjwbb kểvofi sựdmtn tíltob ch chùyphz a Diêwnpu n-hựdmtn u.
Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i hỏjtix i:
- Chùyphz a Diêwnpu n-hựdmtn u làfojd chùyphz a gìmqob vậfpnb y?
- Tứaqeu c làfojd chùyphz a Mộomrw t-cộomrw t ởjlye giữmymg a thàfojd nh Thădmtn ng-long đwnpu ówvsk .
Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i tỏjtix vẻdmtn hiểvofi u biếcvdg t:
- Chùyphz a Mộomrw t-cộomrw t cówvsk sựdmtn tíltob ch gìmqob lạiyrk đwnpu âjtix u màfojd kểvofi . Nghe nówvsk i nădmtn m trưydmr ớgjpj c, đwnpu ứaqeu c Hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg nằhpbb m mơtinm thấrfmi y Phậfpnb t bàfojd Quan-thếcvdg -âjtix m dắydmr t ngàfojd i lêwnpu n mộomrw t ngôwvsk i chùyphz a giốwnpu ng hìmqob nh hoa sen. Ngàfojd i mớgjpj i sai làfojd m chùyphz a mộomrw t cộomrw t đwnpu ểvofi tạiyrk ơtinm n.
Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i kháoekd c nówvsk i:
- Đhpbb âjtix u phảlklh i. Nguyêwnpu n đwnpu ứaqeu c vua dạiyrk o chơtinm i đwnpu ếcvdg n chỗbucl làfojd m chùyphz a bâjtix y giờmmwq thìmqob gặdfcy p mộomrw t nàfojd ng tiêwnpu n áoekd o trắydmr ng đwnpu ẹbwev p tuyệnjte t trầhsaa n. Ngàfojd i truyềfojd n đwnpu em kiệnjte u chởjlye vềfojd làfojd m phi. Nhưydmr ng khi đwnpu ếcvdg n cung thìmqob chỉglqm thấrfmi y kiệnjte u khôwvsk ng. Đhpbb ứaqeu c vua nhâjtix n đwnpu ówvsk làfojd m ngôwvsk i chùyphz a đwnpu ểvofi tưydmr ởjlye ng nhớgjpj .
Thầhsaa y đwnpu ồdgda cưydmr ờmmwq i:
- Hai truyệnjte n cáoekd c ôwvsk ng nówvsk i đwnpu ềfojd u đwnpu úauxs ng cảlklh . Nhưydmr ng cũgiwy ng sai hếcvdg t.
- Vậfpnb y thìmqob truyệnjte n ra sao? Thầhsaa y kểvofi đwnpu i.
- Tôwvsk i sẽjwbb kểvofi , khi nàfojd o cáoekd c vịqrfw im lặdfcy ng đwnpu ãglqm . Chứaqeu cáoekd c vịqrfw nówvsk i lao xao nhưydmr vậfpnb y làfojd m sao tôwvsk i kểvofi đwnpu ưydmr ợwjvv c.
Mọjtix i ngưydmr ờmmwq i ngồdgda i im lặdfcy ng, mắydmr t hưydmr ớgjpj ng thầhsaa y đwnpu ồdgda chờmmwq đwnpu ợwjvv i.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda hắydmr ng giọjtix ng rồdgda i nówvsk i:
- Câjtix u truyệnjte n bắydmr t đwnpu ầhsaa u vàfojd o niêwnpu n hiệnjte u Thiêwnpu n-Thàfojd nh nguyêwnpu n niêwnpu n (1028). Bấrfmi y giờmmwq đwnpu ứaqeu c Tháoekd i-tổedpj bảlklh n triềfojd u lâjtix m bệnjte nh nặdfcy ng, Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng đwnpu ang đwnpu i sứaqeu bêwnpu n Tốwnpu ng, cáoekd c vịqrfw Dựdmtn c-Tháoekd nh, Vũgiwy -Đhpbb ứaqeu c, Đhpbb ôwvsk ng-Chinh vưydmr ơtinm ng làfojd m loạiyrk n. Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng trởjlye vềfojd , nhờmmwq lựdmtn c lưydmr ợwjvv ng pháoekd i Đhpbb ôwvsk ng-a trợwjvv giúauxs p, dẹbwev p xong chưydmr vưydmr ơtinm ng. Trong cáoekd c vưydmr ơtinm ng làfojd m loạiyrk n thìmqob Vũgiwy -Đhpbb ứaqeu c vưydmr ơtinm ng tộomrw i nặdfcy ng nhấrfmi t. Vưydmr ơtinm ng-phi Thanh-Mai nhấrfmi t tâjtix m nhấrfmi t tríltob cứaqeu u vưydmr ơtinm ng. Khôwvsk ng ngờmmwq vưydmr ơtinm ng đwnpu áoekd nh thuốwnpu c đwnpu ộomrw c vưydmr ơtinm ng-phi Thanh-Mai, rồdgda i áoekd m toáoekd n. Vưydmr ơtinm ng bịqrfw bịqrfw thưydmr ơtinm ng nặdfcy ng. Trong lúauxs c Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng mảlklh i tiếcvdg p báoekd ch quan, cùyphz ng chưydmr vịqrfw anh hùyphz ng, thìmqob Vưydmr ơtinm ng-phi bỏjtix đwnpu i mấrfmi t.
Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i nówvsk i:
- Việnjte c đwnpu ówvsk quốwnpu c dâjtix n đwnpu ềfojd u biếcvdg t. Nhưydmr ng từfpnb ngàfojd y ấrfmi y đwnpu ếcvdg n giờmmwq khôwvsk ng cówvsk tin tứaqeu c gìmqob củrary a Vưydmr ơtinm ng-phi. Cho nêwnpu n ngưydmr ờmmwq i ta nghĩjzqf rằhpbb ng Vưydmr ơtinm ng-phi đwnpu ưydmr ợwjvv c đwnpu ạiyrk i hiệnjte p Tựdmtn -An mang đwnpu i mộomrw t nơtinm i vắydmr ng, đwnpu ểvofi Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng khỏjtix i nhìmqob n thấrfmi y Vưydmr ơtinm ng-phi qua đwnpu ờmmwq i màfojd đwnpu au lòclbk ng.
Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i kháoekd c xen vàfojd o:
- Lạiyrk i cówvsk tin nówvsk i, Hồdgda ng-Sơtinm n đwnpu ạiyrk i phu đwnpu em Vưydmr ơtinm ng-phi đwnpu i xa chữmymg a trịqrfw khỏjtix i bệnjte nh. Nhưydmr ng Vưydmr ơtinm ng-phi hậfpnb n triềfojd u đwnpu ìmqob nh, thàfojd nh ra khôwvsk ng muốwnpu n trởjlye vềfojd .
Thầhsaa y đwnpu ồdgda nówvsk i:
- Hỡcvdg i ơtinm i, muôwvsk n nghìmqob n nădmtn m mớgjpj i cówvsk mộomrw t ngưydmr ờmmwq i vừfpnb a xinh đwnpu ẹbwev p, vừfpnb a tàfojd i tríltob nhưydmr Vưydmr ơtinm ng-phi. Vưydmr ơtinm ng-phi chịqrfw u làfojd m vợwjvv Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng chỉglqm vìmqob hai vịqrfw cùyphz ng cówvsk chíltob lớgjpj n kiếcvdg n thiếcvdg t Đhpbb ạiyrk i-Việnjte t thàfojd nh mộomrw t nưydmr ớgjpj c hùyphz ng mạiyrk nh, rồdgda i chỉglqm ngọjtix n cờmmwq lêwnpu n Bắydmr c đwnpu òclbk i lạiyrk i cốwnpu thổedpj thờmmwq i Lĩjzqf nh-Nam. Nhưydmr ng than ôwvsk i, trờmmwq i khôwvsk ng chiềfojd u ngưydmr ờmmwq i, khi Vưydmr ơtinm ng vắydmr ng mặdfcy t thìmqob cáoekd c vịqrfw vưydmr ơtinm ng kháoekd c nổedpj i loạiyrk n. Vưydmr ơtinm ng-phi thấrfmi y khówvsk màfojd thàfojd nh ưydmr ớgjpj c nguyệnjte n, nêwnpu n bỏjtix đwnpu i màfojd thôwvsk i.
Thầhsaa y nhìmqob n Hoàfojd ng-Giang cưydmr sĩjzqf , nháoekd y mắydmr t mộomrw t cáoekd i, rồdgda i tiếcvdg p:
- Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng thựdmtn c làfojd nòclbk i tìmqob nh. Trưydmr ớgjpj c khi gặdfcy p Vưydmr ơtinm ng-phi, đwnpu ứaqeu c Tháoekd i-tổedpj đwnpu ãglqm kédfcy n cho Vưydmr ơtinm ng khôwvsk ng biếcvdg t bao nhiêwnpu u giai nhâjtix n tuyệnjte t thếcvdg , Vưydmr ơtinm ng đwnpu ềfojd u khôwvsk ng nhậfpnb n. Hoặdfcy c cówvsk nhậfpnb n rồdgda i cũgiwy ng đwnpu em cho ngưydmr ờmmwq i ta. Hai ngưydmr ờmmwq i nổedpj i tiếcvdg ng làfojd Lâjtix m Huệnjte -Phưydmr ơtinm ng vưydmr ơtinm ng gảlklh cho Hồdgda ng-Sơtinm n đwnpu ạiyrk i phu, danh kỹcvdg Hàfojd Thanh, vưydmr ơtinm ng gảlklh cho đwnpu ạiyrk i hiệnjte p Trầhsaa n Tựdmtn -An. Thếcvdg màfojd khi Vưydmr ơtinm ng gặdfcy p Vưydmr ơtinm ng-phi làfojd say mêwnpu liềfojd n. Cáoekd c vịqrfw vưydmr ơtinm ng kháoekd c đwnpu ềfojd u cówvsk hàfojd ng chụcscb c bàfojd phi, rồdgda i mỹcvdg nữmymg , rồdgda i nàfojd ng hầhsaa u. Còclbk n Vưydmr ơtinm ng, Vưydmr ơtinm ng chỉglqm nhấrfmi t tâjtix m cówvsk Vưydmr ơtinm ng-phi. Than ôwvsk i, chỉglqm anh hùyphz ng mớgjpj i đwnpu a tìmqob nh. Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng mớgjpj i đwnpu íltob ch thựdmtn c làfojd ngưydmr ờmmwq i biếcvdg t thếcvdg nàfojd o làfojd tìmqob nh yêwnpu u. Còclbk n chúauxs ng nhâjtix n thìmqob chỉglqm hiếcvdg u sắydmr c màfojd thôwvsk i!
Thầhsaa y ngưydmr ớgjpj c mắydmr t nhìmqob n vàfojd o cõbsfo i xa xôwvsk i:
- Từfpnb ngàfojd y Vưydmr ơtinm ng-phi ra đwnpu i, Hoàfojd ng-thưydmr ợwjvv ng kédfcy n cho Vưydmr ơtinm ng khôwvsk ng biếcvdg t bao nhiêwnpu u giai nhâjtix n tuyệnjte t thếcvdg con cáoekd c đwnpu ạiyrk i thầhsaa n. Vưydmr ơtinm ng nhậfpnb n hếcvdg t, kếcvdg t làfojd m anh em rồdgda i đwnpu ốwnpu i xửwjvv thựdmtn c tửwjvv tếcvdg , chiềfojd u chuộomrw ng nàfojd o kháoekd c gìmqob đwnpu ốwnpu i vớgjpj i Vưydmr ơtinm ng-phi, nhưydmr ng khôwvsk ng bao giờmmwq chung chădmtn n gốwnpu i. Lúauxs c nhàfojd n rỗbucl i, Vưydmr ơtinm ng dạiyrk y chủrary đwnpu ạiyrk o tộomrw c Việnjte t, dạiyrk y võbsfo côwvsk ng, dạiyrk y vădmtn n họjtix c. Sau đwnpu ówvsk Vưydmr ơtinm ng kiếcvdg m nhữmymg ng võbsfo tưydmr ớgjpj ng, vădmtn n thầhsaa n cówvsk tàfojd i, rồdgda i đwnpu em gảlklh cho. Gầhsaa n đwnpu âjtix y nhấrfmi t phòclbk -mãglqm Xiêwnpu m làfojd Lêwnpu Vădmtn n, nghĩjzqf a đwnpu ệnjte củrary a Vưydmr ơtinm ng, gửwjvv i tặdfcy ng Vưydmr ơtinm ng hai thiếcvdg u nữmymg Tháoekd i, sắydmr c nưydmr ớgjpj c, hưydmr ơtinm ng trờmmwq i, đwnpu àfojd n ngọjtix t háoekd t hay. Mộomrw t côwvsk têwnpu n Vong-si-víltob t Si-pi-phôwvsk n. Mộomrw t côwvsk têwnpu n Bou-Khet Bun-tha-vy. Vưydmr ơtinm ng thu nạiyrk p hếcvdg t, dạiyrk y tiếcvdg ng Việnjte t cho. Nhâjtix n tưydmr ớgjpj ng quâjtix n Lêwnpu Phụcscb ng-Hiểvofi u gówvsk a vợwjvv , vưydmr ơtinm ng gảlklh côwvsk Vong-si-víltob t làfojd m kếcvdg thấrfmi t. Còclbk n Bun-tha-vy, nhâjtix n Vưydmr ơtinm ng-phi Đhpbb ôwvsk ng-Chinh qua đwnpu ờmmwq i, vưydmr ơtinm ng xin Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng gảlklh cho. Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng dặdfcy n rằhpbb ng : lấrfmi y côwvsk Bun-tha-vy làfojd em nuôwvsk i Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng thìmqob Đhpbb ôwvsk ng-Chinh vưydmr ơtinm ng chỉglqm đwnpu ưydmr ợwjvv c sủrary ng áoekd i mìmqob nh nàfojd ng, cấrfmi m em khôwvsk ng đwnpu ưydmr ợwjvv c thu mộomrw t cung tầhsaa n, mỹcvdg nữmymg nàfojd o kháoekd c bằhpbb ng khôwvsk ng sẽjwbb bịqrfw đwnpu áoekd nh đwnpu òclbk n.
Mọjtix i ngưydmr ờmmwq i đwnpu ềfojd u gậfpnb t gùyphz tỏjtix vẻdmtn thíltob ch thúauxs . Thầhsaa y đwnpu ồdgda tiếcvdg p:
- Nhưydmr ng sau bẩphnu y tháoekd ng, Đhpbb ôwvsk ng-Chinh vưydmr ơtinm ng thu nạiyrk p mộomrw t con háoekd t làfojd m thiếcvdg p. Tin nàfojd y tớgjpj i tai Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng. Vưydmr ơtinm ng tớgjpj i phủrary Đhpbb ôwvsk ng-Chinh, nọjtix c ngay ôwvsk ng em ra đwnpu áoekd nh mưydmr ờmmwq i roi vềfojd tộomrw i thiếcvdg u chung thủrary y. Đhpbb ôwvsk ng-Chinh vưydmr ơtinm ng kinh sợwjvv , vộomrw i cho con háoekd t vềfojd .
Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i đwnpu àfojd n bàfojd hỏjtix i:
- Thưydmr a thầhsaa y, tôwvsk i nghe Tốwnpu ng-đwnpu ếcvdg cũgiwy ng gảlklh cho Vưydmr ơtinm ng hai thiếcvdg u nữmymg sắydmr c nưydmr ớgjpj c hưydmr ơtinm ng trờmmwq i. Vậfpnb y việnjte c nàfojd y ra sao?
- Khôwvsk ng phảlklh i Tốwnpu ng-đwnpu ếcvdg màfojd làfojd phòclbk mãglqm Trầhsaa n Tựdmtn -Mai. Nguyêwnpu n hồdgda i phòclbk mãglqm theo Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng đwnpu i sứaqeu Trung-quốwnpu c. Mộomrw t đwnpu êwnpu m phòclbk mãglqm cùyphz ng Thiêwnpu n-Tháoekd nh hoàfojd ng đwnpu ếcvdg đwnpu ếcvdg n tửwjvv u lầhsaa u Côwvsk -tôwvsk dựdmtn tuyểvofi n phu củrary a ba giai nhâjtix n tuyệnjte t sắydmr c, con đwnpu ạiyrk i thầhsaa n Tốwnpu ng. Nhàfojd vua trúauxs ng Khấrfmi u Kim-Hồdgda ng, con củrary a Khấrfmi u Chuẩphnu n, đwnpu em vềfojd phong làfojd m Tâjtix y-cung quýaqeu phi. Nay làfojd Hoàfojd ng-hậfpnb u. Còclbk n phòclbk -mãglqm trúauxs ng hai tiểvofi u thưydmr . Mộomrw t làfojd Phùyphz ng Kim-Thanh con củrary a đwnpu ạiyrk i thầhsaa n Phùyphz ng Thừfpnb a. Mộomrw t làfojd Đhpbb inh Hưydmr ơtinm ng-Tửwjvv con củrary a đwnpu ạiyrk i thầhsaa n Đhpbb inh Vịqrfw . Nhưydmr ng bấrfmi y giờmmwq phòclbk -mãglqm đwnpu ãglqm gặdfcy p côwvsk ng chúauxs a Huệnjte -Nhu rồdgda i, nêwnpu n kếcvdg t làfojd m anh em vớgjpj i hai nàfojd ng. Sau nàfojd y dùyphz phòclbk mãglqm thàfojd nh hôwvsk n vớgjpj i côwvsk ng chúauxs a, màfojd hai nàfojd ng nhấrfmi t đwnpu ịqrfw nh khôwvsk ng lấrfmi y ai.
Đhpbb ếcvdg n đwnpu ówvsk thầhsaa y đwnpu ồdgda ngừfpnb ng lạiyrk i hỏjtix i Tríltob -Cao:
- Đhpbb úauxs ng khôwvsk ng cậfpnb u?
Tríltob -Cao giậfpnb t mìmqob nh chỉglqm Tồdgda n-Phúauxs c:
- Theo bốwnpu cháoekd u kểvofi : khi vưydmr ơtinm ng phi Thanh-Mai bỏjtix đwnpu i, phòclbk -mãglqm đwnpu em hai nàfojd ng tặdfcy ng cho nghĩjzqf a huynh Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng. Vưydmr ơtinm ng gửwjvv i sang hai cụcscb m phong lan tạiyrk ơtinm n phòclbk mãglqm , lạiyrk i kèefmi m theo mộomrw t cáoekd i roi mâjtix y ngụcscb ýaqeu đwnpu áoekd nh đwnpu òclbk n.
Mọjtix i ngưydmr ờmmwq i kinh ngạiyrk c đwnpu ếcvdg n đwnpu ờmmwq ra hỏjtix i:
- Tạiyrk i sao lạiyrk i kỳlklh lạiyrk vậfpnb y?
Thầhsaa y đwnpu ồdgda cưydmr ờmmwq i:
- Cówvsk gìmqob lạiyrk đwnpu âjtix u. Hai cụcscb m phong lan ngụcscb ýaqeu tạiyrk ơtinm n rằhpbb ng phòclbk mãglqm đwnpu ãglqm cho hai ngưydmr ờmmwq i đwnpu ẹbwev p, vưydmr ơtinm ng nâjtix ng niu nhưydmr phong lan. Phong lan đwnpu ểvofi xa thìmqob thơtinm m, chứaqeu ghédfcy mũgiwy i vàfojd o ngửwjvv i thìmqob khôwvsk ng cówvsk hưydmr ơtinm ng gìmqob hếcvdg t. Ýfpnb vưydmr ơtinm ng muốwnpu n nówvsk i, vưydmr ơtinm ng sẽjwbb nâjtix ng niu hai nàfojd ng, nhưydmr ng chỉglqm đwnpu ểvofi xa màfojd ngắydmr m thôwvsk i. Còclbk n cáoekd i roi mâjtix y ngụcscb ýaqeu rằhpbb ng: Chíltob nh phòclbk mãglqm mai mốwnpu i chịqrfw gáoekd i cho vưydmr ơtinm ng, hiểvofi u rõbsfo rằhpbb ng vưydmr ơtinm ng chỉglqm sủrary ng áoekd i vưydmr ơtinm ng phi, màfojd sao còclbk n gửwjvv i mỹcvdg nữmymg tặdfcy ng vưydmr ơtinm ng. Nhưydmr vậfpnb y tộomrw i đwnpu áoekd ng đwnpu áoekd nh đwnpu òclbk n.
Mọjtix i ngưydmr ờmmwq i đwnpu ềfojd u bậfpnb t lêwnpu n tiếcvdg ng àfojd tỏjtix vẻdmtn hiểvofi u mọjtix i sựdmtn . Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i hỏjtix i:
- Thếcvdg hai nàfojd ng đwnpu ówvsk bâjtix y giờmmwq ởjlye đwnpu âjtix u?
- Hồdgda i ấrfmi y, phu nhâjtix n củrary a Tảlklh -kim ngôwvsk đwnpu ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n, tổedpj ng quảlklh n Khu-mậfpnb t việnjte n, Cổedpj -loa hầhsaa u Tạiyrk Sơtinm n mớgjpj i qua đwnpu ờmmwq i. Nhâjtix n hầhsaa u làfojd sưydmr đwnpu ệnjte củrary a vưydmr ơtinm ng, nêwnpu n vưydmr ơtinm ng gảlklh tiểvofi u thưydmr Đhpbb inh Hưydmr ơtinm ng-Tửwjvv cho. Còclbk n nàfojd ng Phùyphz ng Kim-Thanh, vưydmr ơtinm ng gảlklh cho Trấrfmi n-võbsfo đwnpu ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n, Vũgiwy -dưydmr ơtinm ng hầhsaa u Tôwvsk n Quýaqeu .
Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i hỏjtix i:
- Cówvsk phảlklh i hầhsaa u làfojd m em kếcvdg t nghĩjzqf a củrary a đwnpu ạiyrk i hiệnjte p Tôwvsk n Đhpbb ảlklh n khôwvsk ng?
- Đhpbb úauxs ng đwnpu ówvsk . Hồdgda i thơtinm ấrfmi u Tôwvsk n đwnpu ạiyrk i hiệnjte p cùyphz ng phòclbk mãglqm Lêwnpu Thuậfpnb n-Tôwvsk ng, Hàfojd Thiệnjte n-Lãglqm m, vớgjpj i Trầhsaa n Anh, Tôwvsk n Mạiyrk nh, Tôwvsk n Trọjtix ng, Tôwvsk n Quýaqeu pháoekd pháoekd ch quáoekd , ngưydmr ờmmwq i Tâjtix n-quy gọjtix i làfojd Tâjtix n-quy thấrfmi t quỷsqtd . Sau cảlklh bẩphnu y vịqrfw theo Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng, đwnpu ưydmr ợwjvv c vưydmr ơtinm ng dạiyrk y dỗbucl , nay đwnpu ềfojd u làfojd rưydmr ờmmwq ng cộomrw t quốwnpu c gia. Lêwnpu Thuậfpnb n-Tôwvsk ng, Hàfojd Thiệnjte n-Lãglqm m thàfojd nh phòclbk -mãglqm . Trầhsaa n Anh đwnpu ưydmr ợwjvv c vưydmr ơtinm ng gảlklh nghĩjzqf a muộomrw i củrary a vua bàfojd Bìmqob nh-Dưydmr ơtinm ng làfojd Tĩjzqf nh-Ninh cho. Tôwvsk n Mạiyrk nh đwnpu ưydmr ợwjvv c vưydmr ơtinm ng phi Thanh-Mai xin đwnpu ạiyrk i hiệnjte p Tựdmtn -An gảlklh em gáoekd i vưydmr ơtinm ng phi têwnpu n Thanh-Nguyêwnpu n cho. Tôwvsk n Trọjtix ng đwnpu ưydmr ợwjvv c vưydmr ơtinm ng hỏjtix i quậfpnb n chúauxs a Đhpbb àfojd o Phưydmr ơtinm ng-Hồdgda ng, áoekd i nữmymg củrary a côwvsk ng chúauxs a An-Quốwnpu c vớgjpj i phòclbk mãglqm Đhpbb àfojd o Cam-Mộomrw c. Trong trậfpnb n đwnpu áoekd nh Yếcvdg n-vĩjzqf , Tôwvsk n Quýaqeu bịqrfw quậfpnb n chúauxs a Hồdgda ng-Phúauxs c áoekd m hạiyrk i suýaqeu t mấrfmi t mạiyrk ng, nêwnpu n vưydmr ơtinm ng thưydmr ơtinm ng Tôwvsk n Quýaqeu lắydmr m, nay gảlklh nàfojd ng Thanh cho đwnpu ểvofi lao tưydmr ởjlye ng.
Mộomrw t thiếcvdg u nữmymg hỏjtix i:
- Thưydmr a thầhsaa y cháoekd u nghe cáoekd ch nay mấrfmi y tháoekd ng, cówvsk mộomrw t tiêwnpu n nữmymg đwnpu ẹbwev p tuyệnjte t trầhsaa n, xuấrfmi t hiệnjte n ởjlye vùyphz ng Cổedpj -loa chữmymg a bệnjte nh cho biếcvdg t bao ngưydmr ờmmwq i. Dâjtix n chúauxs ng tảlklh hìmqob nh dáoekd ng cùyphz ng cửwjvv chỉglqm , thìmqob ai cũgiwy ng biếcvdg t đwnpu ówvsk làfojd vưydmr ơtinm ng phi. Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng nghe báoekd o tìmqob m đwnpu ếcvdg n, thìmqob tiêwnpu n nữmymg đwnpu ówvsk biếcvdg n đwnpu âjtix u mấrfmi t. Vưydmr ơtinm ng tớgjpj i chỗbucl tiêwnpu n nữmymg ngồdgda i, nghe thoang thoảlklh ng hưydmr ơtinm ng thơtinm m, thìmqob làfojd đwnpu úauxs ng hưydmr ơtinm ng thơtinm m củrary a vưydmr ơtinm ng phi.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda nówvsk i:
- Đhpbb úauxs ng thếcvdg , hồdgda i ấrfmi y, vúauxs Hậfpnb u làfojd nhũgiwy mẫdmtn u củrary a Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng bịqrfw bệnjte nh nặdfcy ng, ngựdmtn y chữmymg a khôwvsk ng khỏjtix i. Sau quan tháoekd i phówvsk Dưydmr ơtinm ng Bìmqob nh, đwnpu ạiyrk i đwnpu ệnjte tửwjvv củrary a Hồdgda ng-Sơtinm n đwnpu ạiyrk i phu cầhsaa m mạiyrk ch thìmqob biếcvdg t rằhpbb ng vúauxs thưydmr ơtinm ng nhớgjpj vưydmr ơtinm ng phi Thanh-Mai màfojd thàfojd nh bệnjte nh, nêwnpu n khôwvsk ng thuốwnpu c nàfojd o trịqrfw khỏjtix i. Tin ấrfmi y đwnpu ồdgda n ra ngoàfojd i. Mộomrw t hôwvsk m cówvsk sưydmr côwvsk khấrfmi t thựdmtn c trưydmr ớgjpj c vưydmr ơtinm ng phủrary Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng. Sưydmr côwvsk thấrfmi y vúauxs Hậfpnb u liềfojd n nówvsk i rằhpbb ng: Vúauxs hãglqm y lậfpnb p đwnpu àfojd n cầhsaa u Phậfpnb t Quan-thếcvdg -Âiyrk m thìmqob trădmtn m bệnjte nh đwnpu ềfojd u khỏjtix i. Vúauxs lậfpnb p đwnpu àfojd n lễoyvm đwnpu êwnpu m thứaqeu nhấrfmi t, khôwvsk ng thấrfmi y gìmqob lạiyrk . Qua đwnpu êwnpu m thứaqeu nhìmqob thìmqob thấrfmi y Phậfpnb t-bàfojd hiệnjte n trêwnpu n nówvsk c nhàfojd . Ngàfojd i tung dâjtix y cuốwnpu n lấrfmi y vúauxs Hậfpnb u đwnpu em đwnpu i mấrfmi t. Ba hôwvsk m sau vúauxs Hậfpnb u trởjlye vềfojd , bệnjte nh khỏjtix i hẳdgda n. Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng khôwvsk ng tin Phậfpnb t-bàfojd xuấrfmi t hiệnjte n, cậfpnb t vấrfmi n vúauxs Hậfpnb u chi tiếcvdg t vềfojd việnjte c Phậfpnb t-bàfojd đwnpu em đwnpu i, bấrfmi y giờmmwq vúauxs Hậfpnb u mớgjpj i nówvsk i thựdmtn c rằhpbb ng bówvsk ng trắydmr ng chíltob nh làfojd vưydmr ơtinm ng phi Thanh-Mai.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda ngừfpnb ng lạiyrk i uốwnpu ng chung tràfojd rồdgda i tiếcvdg p:
- Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng nhấrfmi t quyếcvdg t tìmqob m cho ra Vưydmr ơtinm ng-phi. Mộomrw t hôwvsk m tếcvdg táoekd c báoekd o rằhpbb ng đwnpu ãglqm tìmqob m thấrfmi y tung tíltob ch sưydmr côwvsk khấrfmi t thựdmtn c ởjlye phủrary Khai-Quốwnpu c hôwvsk m trưydmr ớgjpj c. Hiệnjte n sưydmr côwvsk ấrfmi y thưydmr ờmmwq ng hay quanh quẩphnu n ởjlye hồdgda Tâjtix y trịqrfw bệnjte nh cho ngưydmr ờmmwq i. Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng cho rằhpbb ng sưydmr côwvsk ấrfmi y nhấrfmi t đwnpu ịqrfw nh làfojd châjtix n tay củrary a Vưydmr ơtinm ng-phi. Vưydmr ơtinm ng sai tùyphz y tùyphz ng đwnpu em kiệnjte u bắydmr t sưydmr côwvsk đwnpu ưydmr a vềfojd vưydmr ơtinm ng phủrary đwnpu ểvofi hỏjtix i tin tứaqeu c. Nhưydmr ng khi kiệnjte u vềfojd đwnpu ếcvdg n nơtinm i, thìmqob sưydmr côwvsk biếcvdg n đwnpu âjtix u mấrfmi t. Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng tớgjpj i kiệnjte u kháoekd m xédfcy t, thìmqob thấrfmi y hưydmr ơtinm ng thơtinm m củrary a Vưydmr ơtinm ng-phi còclbk n thoang thoảlklh ng. Thìmqob ra sưydmr côwvsk đwnpu ówvsk chíltob nh làfojd Vưydmr ơtinm ng-phi giảlklh dạiyrk ng.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda mỉglqm m cưydmr ờmmwq i nhìmqob n mọjtix i ngưydmr ờmmwq i:
- Đhpbb ứaqeu c vua nghe truyệnjte n, truyềfojd n cấrfmi t chùyphz a Diêwnpu n-hựdmtn u, đwnpu ểvofi ghi côwvsk ng đwnpu ứaqeu c Vưydmr ơtinm ng-phi vớgjpj i triềfojd u Lýaqeu .
Thầhsaa y đwnpu ồdgda kếcvdg t luậfpnb n:
- Chíltob nh vìmqob vậfpnb y màfojd ngưydmr ờmmwq i ta đwnpu ồdgda n đwnpu ạiyrk i ra ngoàfojd i nàfojd o đwnpu ứaqeu c vua đwnpu ưydmr ợwjvv c Phậfpnb t-bàfojd dẫdmtn n lêwnpu n mâjtix y, rồdgda i đwnpu ứaqeu c vua đwnpu ówvsk n sưydmr côwvsk vàfojd o cung. Sựdmtn thựdmtn c làfojd nhưydmr thếcvdg .
Thầhsaa y đwnpu ồdgda quay lạiyrk i nówvsk i:
- Kểvofi truyệnjte n xong rồdgda i, bâjtix y giờmmwq tôwvsk i coi bówvsk i. Ai muốwnpu n coi?
Hoàfojd ng-Giang bảlklh o Tríltob -Cao:
- Con đwnpu ếcvdg n cầhsaa u thầhsaa y mộomrw t quẻdmtn đwnpu i.
Tríltob -Cao tiếcvdg n lạiyrk i, nówvsk đwnpu ểvofi ýaqeu thấrfmi y hai ngưydmr ờmmwq i ngồdgda i trưydmr ớgjpj c mặdfcy t thầhsaa y đwnpu ồdgda làfojd đwnpu ôwvsk i thiếcvdg u niêwnpu n nam nữmymg . Nam tuổedpj i khoảlklh ng hai mưydmr ơtinm i, nữmymg tuổedpj i khoảlklh ng mưydmr ờmmwq i sáoekd u, mưydmr ờmmwq i bẩphnu y, nhan sắydmr c tuyệnjte t thếcvdg . Cảlklh hai trang phụcscb c rấrfmi t sang trọjtix ng, lưydmr ng đwnpu eo bảlklh o kiếcvdg m, rõbsfo ràfojd ng thuộomrw c giớgjpj i võbsfo lâjtix m. Nam nówvsk i:
- Nàfojd y ôwvsk ng đwnpu ồdgda . Ban nãglqm y ôwvsk ng coi cho em tôwvsk i, nówvsk muốwnpu n hỏjtix i thêwnpu m íltob t câjtix u màfojd ôwvsk ng khôwvsk ng chịqrfw u trảlklh lờmmwq i. Bâjtix y giờmmwq tôwvsk i hứaqeu a, nếcvdg u ôwvsk ng trảlklh lờmmwq i cho anh em tôwvsk i thêwnpu m mỗbucl i câjtix u, tôwvsk i thưydmr ởjlye ng cho ôwvsk ng mộomrw t trădmtn m đwnpu ồdgda ng tiềfojd n, màfojd tạiyrk i sao ôwvsk ng khôwvsk ng chịqrfw u trảlklh lờmmwq i.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda lạiyrk nh lùyphz ng:
- Dưydmr ơtinm ng côwvsk ng tửwjvv . Thểvofi lệnjte củrary a tôwvsk i đwnpu ãglqm ra nhưydmr vậfpnb y. Dùyphz Vua, dùyphz Tểvofi -tưydmr ớgjpj ng, tôwvsk i cũgiwy ng chỉglqm trảlklh lờmmwq i ba câjtix u hỏjtix i màfojd thôwvsk i. Dưydmr ơtinm ng tiểvofi u thưydmr đwnpu ãglqm hỏjtix i đwnpu ủrary ba câjtix u, nhưydmr vậfpnb y làfojd hếcvdg t, tôwvsk i khôwvsk ng trảlklh lờmmwq i nữmymg a.
Thiếcvdg u nữmymg cau màfojd y:
- Bâjtix y giờmmwq coi nhưydmr tôwvsk i đwnpu ặdfcy t quẻdmtn kháoekd c, ôwvsk ng cówvsk chịqrfw u nówvsk i khôwvsk ng?
- Khôwvsk ng, mỗbucl i ngưydmr ờmmwq i, trọjtix n đwnpu ờmmwq i tôwvsk i chỉglqm coi cho mộomrw t lầhsaa n thôwvsk i.
Cówvsk hai thanh niêwnpu n từfpnb ngoàfojd i bưydmr ớgjpj c vàfojd o. Mộomrw t ngưydmr ờmmwq i tuổedpj i khoảlklh ng mưydmr ờmmwq i chíltob n hai mưydmr ơtinm i mặdfcy c quầhsaa n áoekd o nâjtix u, mộomrw t ngưydmr ờmmwq i tuổedpj i khoảlklh ng mưydmr ờmmwq i bẩphnu y, mưydmr ờmmwq i táoekd m mặdfcy c quầhsaa n áoekd o xanh. Hai ngưydmr ờmmwq i trang phụcscb c theo lốwnpu i dâjtix n quêwnpu . Họjtix váoekd i thầhsaa y đwnpu ồdgda , rồdgda i thõbsfo ng tay lui lạiyrk i sau.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda đwnpu ưydmr a mắydmr t nhìmqob n Tríltob -Cao:
- Hìmqob nh nhưydmr cậfpnb u cũgiwy ng muốwnpu n coi?
Tríltob -Cao cung tay:
- Thưydmr a thầhsaa y vâjtix ng.
Rồdgda i nówvsk chỉglqm vàfojd o hai thah niêwnpu n mớgjpj i tớgjpj i:
- Thưydmr a thầhsaa y, xin thầhsaa y coi cho hai vịqrfw nhâjtix n huynh đwnpu âjtix y trưydmr ớgjpj c, dưydmr ờmmwq ng nhưydmr họjtix cówvsk truyệnjte n khẩphnu n.
Thấrfmi y đwnpu ồdgda hàfojd i lòclbk ng:
- Vậfpnb y cậfpnb u ngồdgda i chờmmwq mộomrw t tẹbwev o.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda chỉglqm thanh niêwnpu n áoekd o xanh:
- Hồdgda i nãglqm y tôwvsk i đwnpu ãglqm coi cho cậfpnb u rồdgda i màfojd , bâjtix y giờmmwq tôwvsk i khôwvsk ng coi cho cậfpnb u nữmymg a đwnpu âjtix u.
Giọjtix ng nówvsk i củrary a ôwvsk ng rấrfmi t đwnpu ầhsaa m ấrfmi m, ôwvsk n nhu nhưydmr cha đwnpu ốwnpu i vớgjpj i con, nhưydmr thầhsaa y đwnpu ốwnpu i vớgjpj i tròclbk , kháoekd c hẳdgda n giọjtix ng lạiyrk nh lùyphz ng đwnpu ốwnpu i vớgjpj i cặdfcy p nam nữmymg thiếcvdg u niêwnpu n vừfpnb a rồdgda i. Thanh niêwnpu n áoekd o xanh chỉglqm thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u:
- Thưydmr a thầhsaa y tôwvsk i đwnpu âjtix u dáoekd m phiềfojd n thầhsaa y nữmymg a. Chẳdgda ng dấrfmi u gìmqob thầhsaa y, hồdgda i nãglqm y đwnpu ưydmr ợwjvv c thầhsaa y coi cho, trởjlye vềfojd tôwvsk i thuậfpnb t lạiyrk i vớgjpj i đwnpu ứaqeu a cháoekd u tôwvsk i đwnpu âjtix y. Cháoekd u tôwvsk i khôwvsk ng tin. Vìmqob vậfpnb y tôwvsk i vớgjpj i nówvsk đwnpu áoekd nh cuộomrw c.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda cưydmr ờmmwq i, tay vỗbucl lêwnpu n vai thiếcvdg u niêwnpu n, cửwjvv chỉglqm thâjtix n mậfpnb t nhưydmr cha vớgjpj i con:
- Chắydmr c cậfpnb u muốwnpu n đwnpu áoekd nh cuộomrw c rằhpbb ng nếcvdg u tôwvsk i đwnpu oáoekd n trúauxs ng thìmqob cháoekd u cậfpnb u phảlklh i biếcvdg u cậfpnb u cáoekd i gìmqob . Ngưydmr ợwjvv c lạiyrk i, nếcvdg u tôwvsk i đwnpu oáoekd n sai, cậfpnb u phảlklh i cho cháoekd u cậfpnb u mówvsk n quàfojd tưydmr ơtinm ng tựdmtn . Cówvsk phảlklh i vậfpnb y khôwvsk ng?
- Thưydmr a thầhsaa y đwnpu úauxs ng thếcvdg .
- Đhpbb ưydmr ợwjvv c, cậfpnb u đwnpu ặdfcy t quẻdmtn đwnpu i.
Thanh niêwnpu n áoekd o xanh mówvsk c trong bọjtix c ra nédfcy n vàfojd ng, đwnpu ểvofi lêwnpu n đwnpu iãglqm :
- Xin thầhsaa y đwnpu oáoekd n cho.
Thiếcvdg u nữmymg họjtix Dưydmr ơtinm ng thấrfmi y thanh niêwnpu n áoekd o xanh trang phụcscb c theo lốwnpu i thôwvsk n quêwnpu , màfojd đwnpu ặdfcy t quẻdmtn nhữmymg ng mộomrw t nédfcy n vàfojd ng, thìmqob tứaqeu c khôwvsk ng chịqrfw u đwnpu ưydmr ợwjvv c, nówvsk i đwnpu ổedpj ng:
- Thằhpbb ng quêwnpu mùyphz a nàfojd y làfojd m sao màfojd cówvsk vàfojd ng? Chắydmr c làfojd vàfojd ng giảlklh , hoặdfcy c vàfojd ng ădmtn n cắydmr p cũgiwy ng nêwnpu n.
Thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u nghe thiếcvdg u nữmymg họjtix Dưydmr ơtinm ng nówvsk i lờmmwq i khinh bạiyrk c, mắydmr t y mởjlye lớgjpj n, tia hàfojd n quang chiếcvdg u ra cựdmtn c mạiyrk nh, ýaqeu đwnpu ịqrfw nh trảlklh lờmmwq i. Nhưydmr ng thanh niêwnpu n áoekd o xanh vẫdmtn y tay ra hiệnjte u tỏjtix ýaqeu bỏjtix qua.
Thanh niêwnpu n họjtix Dưydmr ơtinm ng nówvsk i vớgjpj i em:
- Em cứaqeu đwnpu ểvofi nguyêwnpu n, xem gãglqm đwnpu ồdgda nàfojd y cówvsk tham vàfojd ng màfojd cho hỏjtix i quáoekd ba câjtix u khôwvsk ng? Nếcvdg u y đwnpu ểvofi cho têwnpu n nhàfojd quêwnpu hỏjtix i từfpnb bốwnpu n câjtix u trởjlye đwnpu i, ta hãglqm y đwnpu ậfpnb p vàfojd o xáoekd c hắydmr n, rồdgda i lộomrw t cáoekd i mặdfcy t nạiyrk hắydmr n ra xem hắydmr n làfojd ai.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda khôwvsk ng thèefmi m đwnpu ểvofi ýaqeu đwnpu ếcvdg n lờmmwq i đwnpu e dọjtix a củrary a anh em họjtix Dưydmr ơtinm ng. Ôuhyt ng liếcvdg c nhìmqob n thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u, rồdgda i mỉglqm m cưydmr ờmmwq i:
- Vớgjpj i cậfpnb u, tôwvsk i xin coi tưydmr ớgjpj ng. Hàfojd ! Tưydmr ớgjpj ng cậfpnb u tốwnpu t thìmqob cựdmtn c tốwnpu t, màfojd xấrfmi u thìmqob cũgiwy ng cựdmtn c xấrfmi u.
Thiếcvdg u nữmymg họjtix Dưydmr ơtinm ng nówvsk i đwnpu ổedpj ng:
- Đhpbb oáoekd n mòclbk rồdgda i. Đhpbb ểvofi tôwvsk i đwnpu oáoekd n tưydmr ớgjpj ng cho gãglqm nhàfojd quêwnpu :
Sốwnpu cậfpnb u cówvsk mẹbwev , cówvsk cha,
Mẹbwev cậfpnb u đwnpu àfojd n bàfojd , cha cậfpnb u đwnpu àfojd n ôwvsk ng.
Sốwnpu cậfpnb u cówvsk vợwjvv , cówvsk chồdgda ng,
Sinh con đwnpu ầhsaa u lòclbk ng khôwvsk ng gáoekd i thìmqob trai.
Đhpbb ọjtix c hếcvdg t mấrfmi y câjtix u thơtinm , thiếcvdg u nữmymg họjtix Dưydmr ơtinm ng đwnpu ểvofi ýaqeu nhìmqob n thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u, thịqrfw phảlklh i sửwjvv ng sốwnpu t, vìmqob đwnpu ówvsk làfojd mộomrw t thanh niêwnpu n tưydmr ớgjpj ng mạiyrk o hùyphz ng vĩjzqf , nhưydmr ng cửwjvv chỉglqm lạiyrk i ôwvsk n nhu vădmtn n nhãglqm . Tựdmtn nhiêwnpu n trong lòclbk ng thịqrfw bừfpnb ng lêwnpu n mộomrw t dụcscb c vọjtix ng: Phảlklh i chi mìmqob nh cówvsk mộomrw t ôwvsk ng chồdgda ng nhưydmr têwnpu n nàfojd y thìmqob cũgiwy ng khôwvsk ng uổedpj ng đwnpu ờmmwq i nhan sắydmr c.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda lờmmwq đwnpu i, tiếcvdg p:
- Mắydmr t cậfpnb u làfojd mắydmr t hổedpj , mũgiwy i làfojd mũgiwy i sưydmr tửwjvv , rădmtn ng trắydmr ng đwnpu ẹbwev p, tưydmr ớgjpj ng đwnpu i nhưydmr rồdgda ng. Nhưydmr vậfpnb y cậfpnb u khôwvsk ng phảlklh i làfojd con nhàfojd nôwvsk ng dâjtix n đwnpu âjtix u. Cậfpnb u sinh ra trong mộomrw t gia đwnpu ìmqob nh quyềfojd n quýaqeu , cha mẹbwev đwnpu ềfojd u làfojd nhữmymg ng đwnpu ấrfmi ng tàfojd i hoa. Míltob mắydmr t cậfpnb u cówvsk ba tia, nhưydmr vậfpnb y cậfpnb u chỉglqm cówvsk hai anh em trai. Cậfpnb u làfojd con cảlklh .
Thanh niêwnpu n áoekd o xanh suýaqeu t xoa:
- Thầhsaa n thựdmtn c.
- Dưydmr ớgjpj i míltob mắydmr t phảlklh i, cậfpnb u cówvsk mụcscb n nốwnpu t ruồdgda i đwnpu en nhỏjtix , nhưydmr vậfpnb y cậfpnb u mồdgda côwvsk i cha từfpnb nădmtn m mưydmr ờmmwq i tuổedpj i. Đhpbb ôwvsk i mắydmr t cậfpnb u hiệnjte n quầhsaa ng thâjtix m, chứaqeu ng tỏjtix cậfpnb u mớgjpj i trảlklh i qua mộomrw t đwnpu au đwnpu ớgjpj n ghêwnpu ghớgjpj m, đwnpu ówvsk làfojd thâjtix n mẫdmtn u cậfpnb u mớgjpj i qua đwnpu ờmmwq i đwnpu ưydmr ợwjvv c mấrfmi y tháoekd ng.
Đhpbb ếcvdg n lưydmr ợwjvv t thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u cung tay:
- Phụcscb c thầhsaa y.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda phówvsk ng mắydmr t nhưydmr nhìmqob n vàfojd o cõbsfo i xa xôwvsk i nàfojd o, rồdgda i tiếcvdg p:
- Cậfpnb u tuy trang phụcscb c theo lốwnpu i quêwnpu , nhưydmr ng tôwvsk i biếcvdg t cậfpnb u làfojd đwnpu ệnjte tửwjvv củrary a mộomrw t đwnpu ạiyrk i tôwvsk n sưydmr võbsfo họjtix c cówvsk bảlklh n lĩjzqf nh nghiêwnpu ng trờmmwq i lệnjte ch đwnpu ấrfmi t. Bàfojd n tay cậfpnb u đwnpu ẹbwev p thếcvdg kia, nhưydmr vậfpnb y sưydmr phụcscb cậfpnb u làfojd nữmymg chứaqeu khôwvsk ng phảlklh i nam. Hàfojd , tôwvsk i đwnpu oáoekd n ra sưydmr phụcscb cậfpnb u làfojd ai rồdgda i.
Thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u cung tay:
- Xin thầhsaa y đwnpu ừfpnb ng nówvsk i têwnpu n sưydmr phụcscb tôwvsk i ra đwnpu âjtix y, e làfojd m ôwvsk danh ngưydmr ờmmwq i.
- Cậfpnb u lo xa đwnpu ấrfmi y thôwvsk i. Sưydmr phụcscb cậfpnb u yêwnpu u cậfpnb u hơtinm n yêwnpu u con nữmymg a.
Côwvsk gáoekd i họjtix Dưydmr ơtinm ng xen vàfojd o:
- Lãglqm o nàfojd y đwnpu oáoekd n mòclbk chứaqeu đwnpu âjtix u phảlklh i xem tưydmr ớgjpj ng.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda vẫdmtn n nhìmqob n vàfojd o cõbsfo i xa xôwvsk i:
- Cậfpnb u mớgjpj i đwnpu íltob nh hôwvsk n nădmtn m trưydmr ớgjpj c đwnpu âjtix y. Vợwjvv cậfpnb u thuộomrw c loạiyrk i thâjtix n thưydmr ợwjvv ng thàfojd nh thâjtix n, tứaqeu c làfojd ngưydmr ờmmwq i dưydmr ớgjpj i cậfpnb u, hoặdfcy c anh em xa, nhưydmr ng thấrfmi p vai hơtinm n cậfpnb u.
- Phụcscb c thầhsaa y.
- Nădmtn m nay cậfpnb u đwnpu i thi nhưydmr ng khôwvsk ng đwnpu ưydmr ợwjvv c thi. Tuy khôwvsk ng đwnpu ưydmr ợwjvv c thi nhưydmr ng đwnpu ưydmr ờmmwq ng côwvsk ng danh cựdmtn c tốwnpu t. Cuộomrw c đwnpu ờmmwq i oanh liệnjte t củrary a cậfpnb u bắydmr t đwnpu ầhsaa u từfpnb cuốwnpu i nădmtn m nay. Sau nàfojd y sựdmtn nghiệnjte p củrary a cậfpnb u sẽjwbb lêwnpu n đwnpu ếcvdg n tuyệnjte t đwnpu ỉglqm nh. Trong lịqrfw ch sửwjvv , chỉglqm Bắydmr c-bìmqob nh vưydmr ơtinm ng Đhpbb àfojd o Kỳlklh làfojd cówvsk thểvofi so sáoekd nh vớgjpj i cậfpnb u.
- Đhpbb a tạiyrk thầhsaa y.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda chợwjvv t nhìmqob n ra xa, rồdgda i nắydmr m lấrfmi y tay thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u bằhpbb ng cửwjvv chỉglqm thâjtix n áoekd i nhưydmr cha vớgjpj i con, hoặdfcy c nhưydmr thầhsaa y vớgjpj i tròclbk , ôwvsk ng nówvsk i bằhpbb ng giọjtix ng thưydmr ơtinm ng cảlklh m:
- Tiếcvdg c quáoekd , cậfpnb u sắydmr p gặdfcy p mộomrw t tai biếcvdg n kinh khủrary ng nhấrfmi t đwnpu ờmmwq i cậfpnb u. Tai biếcvdg n đwnpu ówvsk khiếcvdg n muôwvsk n ngàfojd n nădmtn m sau, hậfpnb u thếcvdg còclbk n nuốwnpu i tiếcvdg c cho cậfpnb u. Tuy vậfpnb y, chíltob nh tai biếcvdg n nàfojd y lạiyrk i đwnpu em lạiyrk i cho cậfpnb u mộomrw t cáoekd i may: Cậfpnb u luôwvsk n đwnpu ưydmr ợwjvv c kềfojd cậfpnb n Thiêwnpu n-tửwjvv , sớgjpj m tốwnpu i, ădmtn n cùyphz ng mâjtix m, ngủrary cùyphz ng dưydmr ờmmwq ng... Rồdgda i cậfpnb u trởjlye thàfojd nh đwnpu ạiyrk i anh-hùyphz ng.
Côwvsk gáoekd i họjtix Dưydmr ơtinm ng xìmqob mộomrw t tiếcvdg ng:
- Anh coi, gãglqm thầhsaa y đwnpu ồdgda nàfojd y thấrfmi y vàfojd ng, tốwnpu i mắydmr t lạiyrk i, nịqrfw nh bợwjvv hai thằhpbb ng ôwvsk n con nhàfojd quêwnpu coi cháoekd n khôwvsk ng kìmqob a.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda buôwvsk ng tay thanh niêwnpu n ra:
- Cậfpnb u cówvsk hỏjtix i gìmqob nữmymg a khôwvsk ng?
Thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u chắydmr p tay:
- Thưydmr a thầhsaa y bâjtix y giờmmwq tiểvofi u sinh khôwvsk ng cówvsk sựdmtn chi đwnpu ểvofi hỏjtix i, ba câjtix u hỏjtix i đwnpu ówvsk , tiểvofi u sinh sẽjwbb xin thỉglqm nh thầhsaa y mai sau.
- Đhpbb ưydmr ợwjvv c.
Thanh niêwnpu n áoekd o xanh cưydmr ờmmwq i vớgjpj i thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u:
- Ngưydmr ờmmwq i tuy lớgjpj n hơtinm n ta bốwnpu n tuổedpj i, nhưydmr ng ngưydmr ờmmwq i hứaqeu a rằhpbb ng: Nếcvdg u nhưydmr thầhsaa y đwnpu ồdgda đwnpu oáoekd n đwnpu úauxs ng hếcvdg t ba câjtix u, thìmqob ngưydmr ờmmwq i phảlklh i báoekd i ta làfojd m bốwnpu nuôwvsk i. Vậfpnb y bâjtix y giờmmwq ngưydmr ờmmwq i tíltob nh sao?
Thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u nghĩjzqf ngợwjvv i mộomrw t lúauxs c, rồdgda i quỳlklh gốwnpu i:
- Xin hoàfojd ng thiêwnpu n chứaqeu ng giáoekd m cho, tôwvsk i làfojd Lýaqeu Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t, hai mưydmr ơtinm i tuổedpj i. Tôwvsk i hứaqeu a rằhpbb ng nếcvdg u thầhsaa y đwnpu ồdgda đwnpu oáoekd n đwnpu úauxs ng vậfpnb n mệnjte nh củrary a tôwvsk i, tôwvsk i sẽjwbb báoekd i chúauxs tôwvsk i làfojd m nghĩjzqf a phụcscb , vàfojd trọjtix n đwnpu ờmmwq i phảlklh i trung thàfojd nh vớgjpj i ngưydmr ờmmwq i. Nay tôwvsk i thua, xin giữmymg lờmmwq i hứaqeu a.
Nówvsk i rồdgda i Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t lậfpnb y thanh niêwnpu n áoekd o xanh táoekd m lậfpnb y:
- Nghĩjzqf a phụcscb .
Thanh niêwnpu n áoekd o xanh đwnpu ỡcvdg Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t dậfpnb y:
- Ngưydmr ờmmwq i giữmymg lờmmwq i hứaqeu a, thựdmtn c xứaqeu ng đwnpu áoekd ng làfojd anh hùyphz ng.
Côwvsk gáoekd i họjtix Dưydmr ơtinm ng nówvsk i vớgjpj i anh:
- Thựdmtn c làfojd tròclbk hềfojd , mộomrw t têwnpu n ôwvsk n con, màfojd bắydmr t ngưydmr ờmmwq i lớgjpj n tuổedpj i hơtinm n gọjtix i bằhpbb ng bốwnpu .
Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t lờmmwq đwnpu i nhưydmr khôwvsk ng nghe thấrfmi y.
Nguyêwnpu n thanh niêwnpu n áoekd o nâjtix u làfojd Lýaqeu Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t, còclbk n thanh niêwnpu n áoekd o xanh làfojd Nhậfpnb t-Tôwvsk ng. Sau vụcscb binh biếcvdg n do chưydmr vưydmr ơtinm ng gâjtix y ra, Khai-Thiêwnpu n vưydmr ơtinm ng lêwnpu n ngôwvsk i vua, lấrfmi y hiệnjte u làfojd Thiêwnpu n-Thàfojd nh. Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng giữmymg chứaqeu c Tháoekd i-sưydmr tạiyrk i triềfojd u. Vìmqob cówvsk lờmmwq i ưydmr ớgjpj c hẹbwev n vớgjpj i Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng, cùyphz ng di chiếcvdg u củrary a Thuậfpnb n-Thiêwnpu n hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg , Thiêwnpu n-Thàfojd nh hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg truyềfojd n lậfpnb p con trai làfojd Nhậfpnb t-Tôwvsk ng làfojd m Tháoekd i-tửwjvv , giao cho nghĩjzqf a phụcscb làfojd Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng nuôwvsk i nấrfmi ng dậfpnb y dỗbucl .
Thiêwnpu n-Thàfojd nh hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg kháoekd c vớgjpj i em làfojd Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng. Hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg khôwvsk ng cówvsk tàfojd i đwnpu ốwnpu i phówvsk vớgjpj i nhữmymg ng biếcvdg n cốwnpu khẩphnu n cấrfmi p, lạiyrk i càfojd ng khôwvsk ng cówvsk tàfojd i qui tụcscb võbsfo lâjtix m, thao luyệnjte n binh mãglqm . Nhưydmr ng nhàfojd vua rấrfmi t giỏjtix i cai trịqrfw . Tựdmtn biếcvdg t vậfpnb y, nêwnpu n vấrfmi n đwnpu ềfojd đwnpu ốwnpu i ngoạiyrk i vớgjpj i Tốwnpu ng, Đhpbb ạiyrk i-lýaqeu , Chiêwnpu m-thàfojd nh, Châjtix n-lạiyrk p, Lãglqm o-qua, Xiêwnpu m-la, cùyphz ng giảlklh i quyếcvdg t nhữmymg ng xung đwnpu ộomrw t võbsfo lâjtix m, nhàfojd vua giao cho Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng hếcvdg t. Mỗbucl i đwnpu ềfojd nghịqrfw củrary a vưydmr ơtinm ng, nhàfojd vua đwnpu ềfojd u nghe theo. Hoáoekd cho nêwnpu n trong khôwvsk ng cówvsk xung đwnpu ộomrw t, ngoàfojd i biêwnpu n cưydmr ơtinm ng yêwnpu n ổedpj n. Chỉglqm mấrfmi y nădmtn m, màfojd Đhpbb ạiyrk i-Việnjte t trởjlye thàfojd nh giầhsaa u cówvsk súauxs c tíltob ch. Cáoekd c nưydmr ớgjpj c xung quanh cùyphz ng hưydmr ớgjpj ng mắydmr t nhìmqob n vềfojd .
Sau cuộomrw c nộomrw i chiếcvdg n, tinh lựdmtn c quốwnpu c gia còclbk n nguyêwnpu n, nhưydmr ng tinh lựdmtn c võbsfo lâjtix m hao tổedpj n khôwvsk ng íltob t. Bởjlye i võbsfo lâjtix m sỡcvdg dĩjzqf thốwnpu ng nhấrfmi t, cùyphz ng phòclbk trợwjvv triềfojd u Lýaqeu chỉglqm vìmqob muốwnpu n cùyphz ng Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng chỉglqm nh bịqrfw binh mãglqm đwnpu òclbk i lạiyrk i cốwnpu thổedpj . Nhưydmr ng sau vụcscb chưydmr vưydmr ơtinm ng nổedpj i loạiyrk n, võbsfo lâjtix m mớgjpj i bậfpnb t ngửwjvv a ra rằhpbb ng, tấrfmi t cảlklh bao nhiêwnpu u côwvsk ng trìmqob nh mìmqob nh làfojd m cho đwnpu ấrfmi t nưydmr ớgjpj c, phúauxs t chốwnpu c bịqrfw pháoekd tan bởjlye i chưydmr vưydmr ơtinm ng tham quyềfojd n cốwnpu vịqrfw . Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng tuy dẹbwev p đwnpu ưydmr ợwjvv c loạiyrk n, nhưydmr ng võbsfo lâjtix m cówvsk cảlklh m tưydmr ởjlye ng nhưydmr mìmqob nh làfojd m đwnpu ầhsaa y tớgjpj khôwvsk ng côwvsk ng cho bọjtix n tham danh, tham quyềfojd n. Hai pháoekd i Sàfojd i-sơtinm n, Đhpbb ôwvsk ng-a khôwvsk ng ra mặdfcy t chốwnpu ng triềfojd u đwnpu ìmqob nh, nhưydmr ng rửwjvv ng rưydmr ng trưydmr ớgjpj c mọjtix i sựdmtn . Hai đwnpu ạiyrk i tôwvsk n sưydmr Hồdgda ng-Sơtinm n vàfojd Tựdmtn -An cùyphz ng tuyệnjte t tíltob ch. Cáoekd c đwnpu ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n thuộomrw c hai pháoekd i nàfojd y lấrfmi y cớgjpj đwnpu ấrfmi t nưydmr ớgjpj c yêwnpu n ổedpj n, cùyphz ng treo ấrfmi n từfpnb quan vềfojd thôwvsk n dãglqm ngao du thắydmr ng cảlklh nh.
Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng cảlklh m thấrfmi y mốwnpu i nguy, nếcvdg u Tốwnpu ng biếcvdg t rõbsfo nộomrw i tìmqob nh, e dãglqm tâjtix m xâjtix m lădmtn ng Đhpbb ạiyrk i-Việnjte t củrary a đwnpu áoekd m đwnpu ạiyrk i thầhsaa n lạiyrk i nổedpj i dậfpnb y. Vưydmr ơtinm ng vộomrw i ôwvsk m Nhậfpnb t-Tôwvsk ng, Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t qua lạiyrk i giang hồdgda thădmtn m cáoekd c môwvsk n pháoekd i, nhờmmwq vậfpnb y nhâjtix n tâjtix m tưydmr ơtinm ng đwnpu ốwnpu i khôwvsk ng đwnpu ếcvdg n nỗbucl i ly táoekd n.
Vềfojd phíltob a triềfojd u đwnpu ìmqob nh, vừfpnb a lêwnpu n ngôwvsk i vua, Thiêwnpu n-Thàfojd nh hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg ban chỉglqm kíltob nh sưydmr phụcscb làfojd Minh-Khôwvsk ng bồdgda -táoekd t làfojd m Quốwnpu c-sưydmr . Lạiyrk i truyềfojd n gảlklh côwvsk ng chúauxs a Bìmqob nh-Dưydmr ơtinm ng cho thếcvdg -tửwjvv Thâjtix n Thiệnjte u-Tháoekd i; lạiyrk i gảlklh côwvsk ng chúauxs a Kim-Thàfojd nh cho lạiyrk c hầhsaa u Lêwnpu Thuậfpnb n-Tôwvsk ng, côwvsk ng chúauxs a Trưydmr ờmmwq ng-Ninh cho lạiyrk c hầhsaa u Hàfojd Thiệnjte n-Lãglqm m. Sắydmr c phong quậfpnb n chúauxs a Thâjtix n Bảlklh o-Hòclbk a làfojd m Đhpbb ạiyrk i-Việnjte t trưydmr ởjlye ng côwvsk ng chúauxs a, tứaqeu c làfojd ngôwvsk i vịqrfw cao nhấrfmi t trong cáoekd c phụcscb nữmymg hoàfojd ng tộomrw c.
Nădmtn m sau vua bàfojd Bắydmr c-biêwnpu n thấrfmi y con mìmqob nh đwnpu ãglqm trưydmr ởjlye ng thàfojd nh vềfojd mọjtix i phưydmr ơtinm ng diệnjte n. Bàfojd nhưydmr ờmmwq ng ngôwvsk i cho côwvsk ng chúauxs a Bìmqob nh-Dưydmr ơtinm ng. Thâjtix n Thiệnjte u-Anh nhưydmr ờmmwq ng chứaqeu c chưydmr ởjlye ng môwvsk n pháoekd i Tâjtix y-vu cho Thâjtix n Thừfpnb a-Quýaqeu rồdgda i ngao du thiêwnpu n hạiyrk , cuốwnpu i cùyphz ng cũgiwy ng tuyệnjte t tíltob ch. Pháoekd i Tiêwnpu u-sơtinm n, Bồdgda -táoekd t Minh-Khôwvsk ng thấrfmi y thâjtix n thểvofi sắydmr p mụcscb c, ngàfojd i gọjtix i chưydmr đwnpu ệnjte tửwjvv đwnpu ếcvdg n đwnpu ểvofi thuyếcvdg t pháoekd p lầhsaa n cuốwnpu i, cùyphz ng truyềfojd n chứaqeu c cho sưydmr đwnpu ệnjte Huệnjte -Sinh, sau đwnpu ówvsk viêwnpu n tịqrfw ch. Trưydmr ớgjpj c khi viêwnpu n tịqrfw ch ngàfojd i dặdfcy n chưydmr đwnpu ệnjte tửwjvv rằhpbb ng ngàfojd i sẽjwbb táoekd i sinh làfojd m ngưydmr ờmmwq i Việnjte t, cũgiwy ng lấrfmi y pháoekd p danh Minh-Khôwvsk ng.
Từfpnb khi côwvsk ng chúauxs a Bìmqob nh-Dưydmr ơtinm ng lêwnpu n ngôwvsk i vua Bàfojd Bắydmr c-biêwnpu n, hàfojd ng tháoekd ng vua Bàfojd hộomrw i cáoekd c đwnpu ộomrw ng chủrary , châjtix u chủrary mộomrw t lầhsaa n. Nhữmymg ng lầhsaa n nhưydmr thếcvdg triềfojd u đwnpu ìmqob nh Bắydmr c-biêwnpu n đwnpu ềfojd u đwnpu ạiyrk t thưydmr mờmmwq i Ngôwvsk -quốwnpu c quậfpnb n vưydmr ơtinm ng Trầhsaa n Tựdmtn -Mai tham dựdmtn , đwnpu ểvofi giảlklh i quyếcvdg t nhữmymg ng vấrfmi n đwnpu ềfojd đwnpu ụcscb ng chạiyrk m giữmymg a hai bêwnpu n. Nhữmymg ng biêwnpu n thầhsaa n Tốwnpu ng cũgiwy ng nhưydmr cáoekd c đwnpu ộomrw ng chủrary , châjtix u chủrary bêwnpu n Việnjte t khôwvsk ng íltob t thìmqob nhiềfojd u đwnpu ềfojd u nghe danh Tháoekd i-tửwjvv thiếcvdg u-bảlklh o, Đhpbb ồdgda ng-bìmqob nh chưydmr ơtinm ng sựdmtn , Tảlklh -kiêwnpu u vệnjte đwnpu ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n, Ngôwvsk -quốwnpu c quậfpnb n vưydmr ơtinm ng làfojd ngưydmr ờmmwq i trịqrfw quâjtix n cựdmtn c nghiêwnpu m, lạiyrk i hếcvdg t sứaqeu c bảlklh o vệnjte tinh thầhsaa n tộomrw c Việnjte t, nêwnpu n dùyphz họjtix cówvsk muốwnpu n gâjtix y sựdmtn hay khi cówvsk đwnpu ụcscb ng chạiyrk m, cũgiwy ng vộomrw i tựdmtn giảlklh ng hòclbk a. Cáoekd c nho-thầhsaa n Tốwnpu ng, Việnjte t đwnpu ềfojd u luôwvsk n thưydmr ợwjvv ng biểvofi u vềfojd triềfojd u ca tụcscb ng côwvsk ng đwnpu ứaqeu c củrary a vua bàfojd Bắydmr c-biêwnpu n vớgjpj i Ngôwvsk -quốwnpu c quậfpnb n vưydmr ơtinm ng.
Niêwnpu n hiệnjte u Thiêwnpu n-Tháoekd nh thứaqeu táoekd m (Tâjtix n-Mùyphz i, 1031) bêwnpu n Đhpbb ạiyrk i-Việnjte t làfojd niêwnpu n hiệnjte u Thiêwnpu n-Thàfojd nh thứaqeu tưydmr , vua Tốwnpu ng sai sứaqeu phong cho Ngôwvsk -quốwnpu c quậfpnb n vưydmr ơtinm ng chứaqeu c tưydmr ớgjpj c nhưydmr sau :Tháoekd i-tửwjvv thiếcvdg u-sưydmr , Đhpbb ồdgda ng-bìmqob nh chưydmr ơtinm ng sựdmtn , Tảlklh -kim ngôwvsk đwnpu ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n, Ngôwvsk -quốwnpu c vưydmr ơtinm ng. Côwvsk ng chúauxs a Huệnjte -Nhu đwnpu ưydmr ợwjvv c phong Ngôwvsk -quốwnpu c trưydmr ởjlye ng côwvsk ng chúauxs a.
Niêwnpu n hiệnjte u Thiêwnpu n-Tháoekd nh tứaqeu chíltob n (Nhâjtix m-Thâjtix n, 1032), vìmqob Hạiyrk -vưydmr ơtinm ng bădmtn ng, con têwnpu n Nguyêwnpu n-Hạiyrk o lêwnpu n nốwnpu i ngôwvsk i. Tâjtix n quâjtix n làfojd mộomrw t ngưydmr ờmmwq i trẻdmtn , vădmtn n môwvsk vũgiwy lưydmr ợwjvv c, lạiyrk i cówvsk chíltob lớgjpj n nêwnpu n chỉglqm nh bịqrfw binh mãglqm , khuyếcvdg n khíltob ch chădmtn n nôwvsk i, tựdmtn táoekd ch ra làfojd m mộomrw t nưydmr ớgjpj c, khôwvsk ng phụcscb thuộomrw c Tốwnpu ng nữmymg a. Triềfojd u đwnpu ìmqob nh Tốwnpu ng lo sợwjvv , nhưydmr ng cửwjvv cáoekd c tưydmr ớgjpj ng cũgiwy ng nhưydmr danh sĩjzqf đwnpu em quâjtix n trấrfmi n Tâjtix y-thùyphz y, ai nấrfmi y đwnpu ềfojd u từfpnb chốwnpu i. Bởjlye i khi trấrfmi n Tâjtix y-thùyphz y, khówvsk màfojd đwnpu ưydmr ơtinm ng nổedpj i binh hùyphz ng tưydmr ớgjpj ng mạiyrk nh Tâjtix y-hạiyrk , thắydmr ng khôwvsk ng hy vọjtix ng gìmqob , màfojd bạiyrk i thìmqob ắydmr t gia quyếcvdg n bấrfmi t toàfojd n. Cho nêwnpu n khôwvsk ng ai dáoekd m đwnpu i. Lạiyrk i nữmymg a tạiyrk i triềfojd u, cáoekd c quan hay chia phe pháoekd i dèefmi m xiểvofi m, hạiyrk i lẫdmtn n nhau. Cưydmr ơtinm ng trựdmtn c nhưydmr Phạiyrk m Trọjtix ng-Yêwnpu m, tàfojd i nhưydmr Yếcvdg n Thùyphz màfojd cũgiwy ng khôwvsk ng khôwvsk ng dáoekd m nhậfpnb n.
Triềfojd u đwnpu ìmqob nh cửwjvv Đhpbb ịqrfw ch Thanh, Tôwvsk n Tiếcvdg t, Trưydmr ơtinm ng Ngọjtix c ra trấrfmi n, nhưydmr ng đwnpu áoekd nh nădmtn m trậfpnb n thìmqob bạiyrk i bốwnpu n, vìmqob cáoekd c quan đwnpu ịqrfw a phưydmr ơtinm ng ădmtn n cáoekd nh vớgjpj i đwnpu ạiyrk i thầhsaa n, khinh thưydmr ờmmwq ng ba tưydmr ớgjpj ng, cung ứaqeu ng lưydmr ơtinm ng thựdmtn c khôwvsk ng đwnpu ủrary . Cuốwnpu i cùyphz ng cáoekd c quan cùyphz ng tâjtix u xin cửwjvv Ngôwvsk -quốwnpu c vưydmr ơtinm ng Trầhsaa n Tựdmtn -Mai vàfojd o chứaqeu c tổedpj ng trấrfmi n Tâjtix y-thùyphz y. Nhàfojd vua ban chiếcvdg u triệnjte u hồdgda i Ngôwvsk vưydmr ơtinm ng cùyphz ng côwvsk ng chúauxs a Huệnjte -Nhu vềfojd triềfojd u. Chíltob nh nhàfojd vua cùyphz ng Lýaqeu tháoekd i-hậfpnb u đwnpu ãglqm i yếcvdg n phòclbk -mãglqm , côwvsk ng chúauxs a tạiyrk i cung, rồdgda i khẩphnu n khoảlklh n trao việnjte c lớgjpj n. Vưydmr ơtinm ng tâjtix u:
- Mẫdmtn u hậfpnb u vớgjpj i hoàfojd ng huynh ban chỉglqm , thìmqob thầhsaa n nhi đwnpu âjtix u dáoekd m từfpnb . Tuy nhiêwnpu n trấrfmi n thủrary Tâjtix y-thùyphz y, thắydmr ng coi nhưydmr khówvsk đwnpu ạiyrk t, nhưydmr ng bạiyrk i thìmqob cầhsaa m chắydmr c. Trong khi thầhsaa n gốwnpu c làfojd ngưydmr ờmmwq i Việnjte t, vậfpnb y xin ban cho thầhsaa n ba đwnpu iềfojd u.
- Phòclbk -mãglqm cứaqeu đwnpu ưydmr a ra.
- Mộomrw t làfojd xin hoàfojd ng-thưydmr ợwjvv ng ban cho đwnpu ệnjte thanh Thưydmr ợwjvv ng-phưydmr ơtinm ng bảlklh o kiếcvdg m, đwnpu ưydmr ợwjvv c tiềfojd n trảlklh m hậfpnb u tấrfmi u tấrfmi t cảlklh cáoekd c quan dùyphz làfojd Tểvofi -tưydmr ớgjpj ng, nếcvdg u họjtix khôwvsk ng tuâjtix n lệnjte nh, hoặdfcy c nówvsk i ra nówvsk i vàfojd o, dèefmi m xiểvofi m.
Tháoekd i-hậfpnb u gậfpnb t đwnpu ầhsaa u:
- Con xin nhưydmr vậfpnb y làfojd phảlklh i.
- Đhpbb iềfojd u thứaqeu nhìmqob , thầhsaa n đwnpu ưydmr ợwjvv c toàfojd n quyềfojd n rúauxs t quâjtix n vàfojd o nộomrw i đwnpu ịqrfw a đwnpu ểvofi nhửwjvv đwnpu ịqrfw ch, hoặdfcy c đwnpu áoekd nh thẳdgda ng sang Linh-châjtix u khi thấrfmi y cầhsaa n.
Nhàfojd vua gậfpnb t đwnpu ầhsaa u:
- Trẫdmtn m thuậfpnb n.
- Đhpbb iềfojd u thứaqeu ba, tấrfmi t cảlklh nhữmymg ng gìmqob thầhsaa n đwnpu ãglqm xâjtix y dựdmtn ng hoàfojd hiếcvdg u củrary a biêwnpu n dâjtix n Tốwnpu ng-Việnjte t xin giữmymg nguyêwnpu n.
- Trẫdmtn m hứaqeu a.
Hôwvsk m sau, thiếcvdg t đwnpu ạiyrk i triềfojd u, trưydmr ớgjpj c mặdfcy t báoekd quan vădmtn n-võbsfo nhàfojd vua nêwnpu u ra mốwnpu i nguy: Bắydmr c-thùyphz y hiệnjte n chíltob nh Tháoekd i-sưydmr Yêwnpu n-vưydmr ơtinm ng vớgjpj i vưydmr ơtinm ng-phi Thiếcvdg u-Mai phảlklh i trấrfmi n Hung-Nôwvsk (Liêwnpu u). Phíltob a Tâjtix y thìmqob Đhpbb ịqrfw ch Thanh, Tôwvsk n Tiếcvdg t, Trưydmr ơtinm ng Ngọjtix c mớgjpj i bạiyrk i, trong triềfojd u khôwvsk ng ai dáoekd m lĩjzqf nh mệnjte nh trấrfmi n Tâjtix y-thùyphz y, vìmqob vậfpnb y nhàfojd vua phảlklh i triệnjte u phòclbk -mãglqm Tựdmtn -Mai vớgjpj i côwvsk ng chúauxs a Huệnjte -Nhu lĩjzqf nh trọjtix ng tráoekd ch. Sau đwnpu ówvsk Sùyphz ng-chíltob nh đwnpu iệnjte n đwnpu ạiyrk i-họjtix c sĩjzqf Yếcvdg n Thùyphz đwnpu ọjtix c chiếcvdg u chỉglqm phong phòclbk mãglqm Trầhsaa n Tựdmtn -Mai chứaqeu c tưydmr ớgjpj c nhưydmr sau:
Kiểvofi m hiệnjte u tháoekd i phówvsk
Tảlklh kim ngôwvsk đwnpu ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n,
Thưydmr ợwjvv ng-thưydmr lệnjte nh kiêwnpu m Trung-thưydmr lệnjte nh,
Tâjtix y-thùyphz y chinh thảlklh o sứaqeu .
Tưydmr ớgjpj c Tầhsaa n-vưydmr ơtinm ng.
Nhưydmr vậfpnb y quan cao cựdmtn c phẩphnu m, chỉglqm thua cówvsk Yêwnpu n-vưydmr ơtinm ng Nguyêwnpu n-Nghiễoyvm m màfojd thôwvsk i.
Phòclbk -mãglqm cùyphz ng côwvsk ng chúauxs a lạiyrk y tạiyrk lĩjzqf nh mệnjte nh. Triềfojd u thầhsaa n thởjlye dàfojd i, nhưydmr trúauxs t đwnpu ưydmr ợwjvv c mốwnpu i lo. Ngay lúauxs c đwnpu ówvsk , mộomrw t vădmtn n quan, ngồdgda i cao cựdmtn c phẩphnu m bưydmr ớgjpj c ra quỳlklh tâjtix u:
- Thầhsaa n Lãglqm Di-Giảlklh n, lĩjzqf nh Thưydmr ợwjvv ng-thưydmr tảlklh thừfpnb a, Chiêwnpu u-vădmtn n quan đwnpu ạiyrk i-họjtix c sĩjzqf , Ngụcscb y quốwnpu c-côwvsk ng xin cówvsk lờmmwq i tâjtix u: Phòclbk -mãglqm Trầhsaa n Tựdmtn -Mai, tuổedpj i bấrfmi t quáoekd mớgjpj i hai mưydmr ơtinm i bốwnpu n, gốwnpu c ngưydmr ờmmwq i Nam-man, đwnpu ờmmwq i ôwvsk ng làfojd Trầhsaa n Tríltob -Đhpbb ứaqeu c đwnpu ãglqm giúauxs p Lêwnpu Hoàfojd n chốwnpu ng thiêwnpu n triềfojd u ởjlye Bạiyrk ch-đwnpu ằhpbb ng. Đhpbb ờmmwq i cha làfojd Trầhsaa n Tựdmtn -An, ngang ngưydmr ợwjvv c cùyphz ng vớgjpj i Lêwnpu Long-Mang nhậfpnb p Hoàfojd ng-thàfojd nh giếcvdg t ngưydmr ờmmwq i trưydmr ớgjpj c bệnjte hạiyrk vàfojd đwnpu ạiyrk i thầhsaa n. Nhưydmr ng vìmqob Tựdmtn -Mai cówvsk côwvsk ng cứaqeu u giáoekd màfojd đwnpu ưydmr ợwjvv c phong tưydmr ớgjpj c tớgjpj i vưydmr ơtinm ng, lạiyrk i đwnpu ưydmr ợwjvv c làfojd m phòclbk mãglqm . Tưydmr ởjlye ng nhưydmr vậfpnb y làfojd quáoekd rồdgda i. Nay bệnjte hạiyrk phong chứaqeu c tưydmr ớgjpj c quáoekd lớgjpj n, còclbk n trao trọjtix ng binh cho y, lỡcvdg ra khi Nam-biêwnpu n ta cówvsk sựdmtn vớgjpj i Giao-chỉglqm , thìmqob Nam đwnpu áoekd nh lêwnpu n, Tựdmtn -Mai từfpnb Tâjtix y đwnpu áoekd nh vềfojd , bấrfmi y giờmmwq ai đwnpu ưydmr ơtinm ng nổedpj i?
Côwvsk ng chúauxs a Huệnjte -Nhu cầhsaa m Thưydmr ợwjvv ng-phưydmr ơtinm ng bảlklh o kiếcvdg m chỉglqm vàfojd o mặdfcy t Lãglqm Di-Giảlklh n:
- Ngưydmr ờmmwq i thâjtix n làfojd lãglqm o thầhsaa n, trưydmr ớgjpj c đwnpu âjtix y vàfojd o đwnpu ảlklh ng vớgjpj i Lưydmr u hậfpnb u, hạiyrk i mẫdmtn u hậfpnb u, dốwnpu i hoàfojd ng-thưydmr ợwjvv ng mưydmr ờmmwq i táoekd m nădmtn m trờmmwq i, đwnpu áoekd ng lẽjwbb bịqrfw tru di tam tộomrw c. Nay nưydmr ớgjpj c nhàfojd đwnpu ang nguy nhưydmr trứaqeu ng chồdgda ng, quâjtix n triềfojd u bạiyrk i liêwnpu n tiếcvdg p ởjlye Tâjtix y-thùyphz y, ngưydmr ờmmwq i khôwvsk ng cówvsk kếcvdg gìmqob vẹbwev n toàfojd n, lạiyrk i còclbk n dèefmi m pha phòclbk -mãglqm vớgjpj i ta ưydmr ? Trưydmr ớgjpj c kia hoàfojd ng-thưydmr ợwjvv ng ban chỉglqm cấrfmi m khôwvsk ng đwnpu ưydmr ợwjvv c dùyphz ng nhữmymg ng tiếcvdg ng Nam-man, Tâjtix y-nhung, Bắydmr c-đwnpu ịqrfw ch, Đhpbb ôwvsk ng-di, nay ngưydmr ờmmwq i lạiyrk i đwnpu em nhữmymg ng tiếcvdg ng đwnpu ówvsk ra nhụcscb c mạiyrk phòclbk mãglqm ưydmr ? Xédfcy t vềfojd quan đwnpu ẳdgda ng, phòclbk mãglqm cao hơtinm n ngưydmr ờmmwq i gấrfmi p bộomrw i, màfojd ngưydmr ờmmwq i dáoekd m gọjtix i têwnpu n phòclbk -mãglqm ra nhưydmr vậfpnb y ưydmr ?
Côwvsk ng chúauxs a quáoekd t:
- Võbsfo sĩjzqf đwnpu âjtix u, bắydmr t Lãglqm Di-Giảlklh n chặdfcy t đwnpu ầhsaa u đwnpu ểvofi rădmtn n chúauxs ng.
Lãglqm Di-Giảlklh n hơtinm i run:
- Thầhsaa n cówvsk nhụcscb c mạiyrk phòclbk mãglqm tộomrw i cũgiwy ng chưydmr a đwnpu ếcvdg n phảlklh i sáoekd t thâjtix y.
Côwvsk ng chúauxs a quáoekd t:
- Chiếcvdg u chỉglqm vừfpnb a ban ra, trong cówvsk khoảlklh n: Phòclbk -mãglqm vớgjpj i ta đwnpu ưydmr ợwjvv c trảlklh m thủrary nhữmymg ng têwnpu n nàfojd o dèefmi m xiểvofi m, ngưydmr ờmmwq i khôwvsk ng nghe sao?
Côwvsk ng chúauxs a rúauxs t Thưydmr ợwjvv ng-phưydmr ơtinm ng bảlklh o kiếcvdg m đwnpu ịqrfw nh trảlklh m thủrary Lãglqm . Lãglqm run run:
- Côwvsk ng chúauxs a đwnpu iệnjte n hạiyrk . Hạiyrk thầhsaa n đwnpu ãglqm thờmmwq tớgjpj i ba đwnpu ờmmwq i vua, xin côwvsk ng chúauxs a dung tìmqob nh.
Cáoekd c đwnpu ạiyrk i thầhsaa n xúauxs m vàfojd o lộomrw t mũgiwy , tâjtix u xin tha cho Giảlklh n. Nhàfojd vua truyềfojd n tạiyrk m tha, chờmmwq đwnpu ìmqob nh thầhsaa n nghịqrfw tộomrw i. Côwvsk ng chúauxs a thấrfmi y vậfpnb y cũgiwy ng đwnpu ủrary dằhpbb n mặdfcy t bọjtix n vădmtn n quan lắydmr m chuyệnjte n, nêwnpu n bỏjtix qua.
Tốwnpu i hôwvsk m đwnpu ówvsk , toàfojd n gia Lãglqm Di-Giảlklh n hơtinm n nghìmqob n ngưydmr ờmmwq i gồdgda m vợwjvv con, tỳlklh nữmymg , bộomrw c phụcscb , mãglqm phu, võbsfo sĩjzqf , binh líltob nh đwnpu ềfojd u bịqrfw kẻdmtn vôwvsk danh giếcvdg t chếcvdg t. Quan phủrary Khai-phong đwnpu ếcvdg n đwnpu iềfojd u tra, thấrfmi y cảlklh lừfpnb a ngựdmtn a, chówvsk mèefmi o, chim muôwvsk ng đwnpu ềfojd u bịqrfw giếcvdg t mộomrw t lưydmr ợwjvv t. Gian nhâjtix n còclbk n đwnpu ểvofi đwnpu ểvofi lạiyrk i mấrfmi y chữmymg viếcvdg t bằhpbb ng máoekd u:
Gian nhâjtix n hiệnjte p đwnpu ảlklh ng,
Khi quâjtix n, tham nhũgiwy ng,
Áoekd c tâjtix m gâjtix y chiếcvdg n,
Sáoekd t bấrfmi t khảlklh dung
Nghĩjzqf a làfojd : Kẻdmtn gian hợwjvv p đwnpu ảlklh ng vớgjpj i nhau, dốwnpu i chúauxs a, lạiyrk i ădmtn n hốwnpu i lộomrw ; trong lòclbk ng áoekd c tâjtix m muốwnpu n gâjtix y chiếcvdg n, phảlklh i giếcvdg t khôwvsk ng tha.
Trêwnpu n tưydmr ờmmwq ng vẽjwbb hìmqob nh con chim ưydmr ng bay qua núauxs i. Vụcscb áoekd n làfojd m trấrfmi n đwnpu ộomrw ng kinh thàfojd nh. Khắydmr p triềfojd u đwnpu ìmqob nh đwnpu ềfojd u cho rằhpbb ng phòclbk mãglqm Tựdmtn -Mai vớgjpj i côwvsk ng chúauxs a đwnpu ãglqm ra tay. Nhưydmr ng trong đwnpu êwnpu m xẩphnu y ra áoekd n mạiyrk ng, phòclbk -mãglqm vớgjpj i côwvsk ng chúauxs a họjtix p vớgjpj i Khu-mậfpnb t việnjte n đwnpu ểvofi bàfojd n đwnpu ịqrfw nh phưydmr ơtinm ng lưydmr ợwjvv c, chi tiếcvdg t việnjte c Tâjtix y-phòclbk ng. Phủrary Khai-Phong tâjtix u lêwnpu n rằhpbb ng: Kẻdmtn sáoekd t nhâjtix n chắydmr c gồdgda m nhiềfojd u ngưydmr ờmmwq i, từfpnb bốwnpu n phíltob a nhậfpnb p phủrary Tểvofi -tưydmr ớgjpj ng, rồdgda i ra tay. Dùyphz trâjtix u, bòclbk , dùyphz lừfpnb a ngựdmtn a, kẻdmtn sáoekd t nhâjtix n chỉglqm đwnpu áoekd nh cówvsk mộomrw t chiêwnpu u, làfojd chếcvdg t ngay. Ngưydmr ờmmwq i cũgiwy ng nhưydmr thúauxs chếcvdg t khôwvsk ng cówvsk mộomrw t chúauxs t thưydmr ơtinm ng tíltob ch, nhưydmr ng tạiyrk ng phủrary thìmqob náoekd t nhừfpnb ra. Cáoekd c võbsfo quan đwnpu ềfojd u lắydmr c đwnpu ầhsaa u, vìmqob trêwnpu n đwnpu ờmmwq i chưydmr a từfpnb ng nghe thứaqeu võbsfo côwvsk ng nàfojd o kinh khiếcvdg p nhưydmr vậfpnb y. Hung thủrary chắydmr c chắydmr n khôwvsk ng phảlklh i Phòclbk -mãglqm vớgjpj i Côwvsk ng-chúauxs a. Vìmqob Phòclbk -mãglqm xửwjvv dụcscb ng võbsfo côwvsk ng Đhpbb ôwvsk ng-a. Côwvsk ng-chúauxs a xửwjvv dụcscb ng võbsfo côwvsk ng Hoa-sơtinm n. Võbsfo côwvsk ng hai pháoekd i nàfojd y đwnpu ưydmr ờmmwq ng đwnpu ưydmr ờmmwq ng, chíltob nh chíltob nh, chứaqeu khôwvsk ng báoekd đwnpu ạiyrk o nhưydmr vậfpnb y.
Sau khi phòclbk -mãglqm Tựdmtn -Mai lêwnpu n trấrfmi n Tâjtix y-thùyphz y, thìmqob tạiyrk i Nam-thùyphz y bọjtix n Dưydmr Tĩjzqf nh, Vưydmr ơtinm ng Duy-Chíltob nh thay thếcvdg . Giữmymg a hai ngưydmr ờmmwq i vớgjpj i Bắydmr c-biêwnpu n khôwvsk ng cówvsk sựdmtn gìmqob .
Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng rủrary Tôwvsk n Đhpbb ảlklh n, Cẩphnu m-Thi dẫdmtn n hai trẻdmtn Nhậfpnb t-Tôwvsk ng, Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t, Thưydmr ờmmwq ng-Hiếcvdg n, Tạiyrk Thuầhsaa n-Khanh ngao du Chiêwnpu m, Châjtix n, Xiêwnpu m, Làfojd o, rồdgda i vềfojd Bắydmr c-biêwnpu n. Mụcscb c đwnpu íltob ch chuyếcvdg n đwnpu i củrary a Vưydmr ơtinm ng đwnpu ểvofi kếcvdg t hợwjvv p võbsfo lâjtix m cáoekd c vùyphz ng tộomrw c Việnjte t, nhâjtix n thểvofi dòclbk la tin tứaqeu c nhữmymg ng ngưydmr ờmmwq i tuyệnjte t tíltob ch: Hồdgda ng-Sơtinm n, Tựdmtn -An, Thôwvsk ng-Mai, Thanh-Mai. Nhưydmr ng sau hơtinm n nădmtn m, đwnpu i khắydmr p nơtinm i, vẫdmtn n tuyệnjte t âjtix m tíltob n. Nhâjtix n vềfojd qua Bắydmr c-biêwnpu n, Vưydmr ơtinm ng đwnpu ểvofi Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t, Nhậfpnb t-Tôwvsk ng lạiyrk i núauxs i Tảlklh n cho chưydmr ởjlye ng môwvsk n Bảlklh o-Hòclbk a huấrfmi n luyệnjte n; đwnpu ểvofi Thưydmr ờmmwq ng-Hiếcvdg n lạiyrk i cho Thiệnjte u-Tháoekd i, Thuầhsaa n-Khanh lạiyrk i cho Mỹcvdg -Linh dạiyrk y dỗbucl . Còclbk n Vưydmr ơtinm ng đwnpu i khắydmr p nơtinm i tìmqob m Vưydmr ơtinm ng-phi.
Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t, Thưydmr ờmmwq ng-Hiếcvdg n, Thuầhsaa n-Khanh phảlklh i ởjlye thưydmr ờmmwq ng trựdmtn c vớgjpj i sưydmr phụcscb . Duy Nhậfpnb t-Tôwvsk ng thìmqob chỉglqm ởjlye trêwnpu n núauxs i Tảlklh n sáoekd u tháoekd ng, còclbk n lạiyrk i sáoekd u tháoekd ng phảlklh i vềfojd Thădmtn ng-long cho quan tháoekd i-phówvsk Dưydmr ơtinm ng Bìmqob nh giảlklh ng dạiyrk y Nho-họjtix c, cùyphz ng làfojd m việnjte c cạiyrk nh Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng, hầhsaa u quen vớgjpj i chíltob nh sựdmtn .
Niêwnpu n hiệnjte u Thiêwnpu n-Thàfojd nh thứaqeu sáoekd u (Quýaqeu -Dậfpnb u, 1033), Tháoekd i-sưydmr Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng nhậfpnb n thấrfmi y ngôwvsk i Hoàfojd ng-hậfpnb u vẫdmtn n chưydmr a đwnpu ịqrfw nh, màfojd Hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg cówvsk tớgjpj i 13 bàfojd phi, 18 ngựdmtn nữmymg , cha, anh củrary a họjtix đwnpu ềfojd u làfojd m quan tạiyrk i triềfojd u, mầhsaa m mốwnpu ng tranh dàfojd nh ngôwvsk i Hoàfojd ng-hậfpnb u, Tháoekd i-tửwjvv bắydmr t đwnpu ầhsaa u manh nha. Vưydmr ơtinm ng thúauxs c anh khẩphnu n cho Nhậfpnb t-Tôwvsk ng mởjlye phủrary đwnpu ệnjte riêwnpu ng, dùyphz mớgjpj i mưydmr ờmmwq i mộomrw t tuổedpj i. Nhàfojd vua ban sắydmr c phong cho Nhậfpnb t-Tôwvsk ng làfojd m Khai-Hoàfojd ng vưydmr ơtinm ng, cửwjvv Dưydmr ơtinm ng Bìmqob nh làfojd m Tháoekd i-phówvsk dạiyrk y Tháoekd i-tửwjvv họjtix c vădmtn n.
Trong khi đwnpu ówvsk Tảlklh -kim ngôwvsk đwnpu ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n, tổedpj ng quảlklh n Khu-mậfpnb t việnjte n kiêwnpu m tổedpj ng trấrfmi n Thădmtn ng-long, Cổedpj -loa hầhsaa u làfojd Tạiyrk Đhpbb ứaqeu c-Sơtinm n, đwnpu ưydmr ợwjvv c thưydmr củrary a vua Bàfojd Bắydmr c-biêwnpu n cho biếcvdg t trong nhữmymg ng lầhsaa n luyệnjte n võbsfo , ngao du chung, Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t vớgjpj i Tạiyrk Thuầhsaa n-Khanh tìmqob nh ýaqeu rấrfmi t thâjtix m trọjtix ng, vìmqob vậfpnb y vua Bàfojd muốwnpu n cho hai trẻdmtn làfojd m lễoyvm đwnpu íltob nh hôwvsk n. Vìmqob Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t vớgjpj i Thuầhsaa n-Khanh làfojd anh em con côwvsk , con cậfpnb u, y lạiyrk i làfojd con nuôwvsk i quan Tháoekd i-sưydmr Lýaqeu Long-Bồdgda ... cho nêwnpu n đwnpu íltob ch thâjtix n Hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg đwnpu ứaqeu ng ra chủrary hôwvsk n cho hai trẻdmtn . Tuy đwnpu íltob nh hôwvsk n, nhưydmr ng Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t vẫdmtn n phảlklh i ởjlye trêwnpu n Tảlklh n-lĩjzqf nh, Thuầhsaa n-Khanh ởjlye đwnpu ộomrw ng Giáoekd p. Tháoekd ng đwnpu ôwvsk i lầhsaa n gặdfcy p nhau màfojd thôwvsk i.
Sau bốwnpu n nădmtn m tìmqob m kiếcvdg m Vưydmr ơtinm ng-phi màfojd khôwvsk ng thấrfmi y, Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng tuyệnjte t vọjtix ng trởjlye vềfojd Thădmtn ng-long đwnpu ểvofi chỉglqm nh bịqrfw nhâjtix n mãglqm . Vưydmr ơtinm ng bàfojd n vớgjpj i Hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg mởjlye khoa thi võbsfo , đwnpu ểvofi tuyểvofi n nhâjtix n tàfojd i. Chiếcvdg u chỉglqm ban ra đwnpu ịqrfw nh rằhpbb ng: Chọjtix n mộomrw t trạiyrk ng nguyêwnpu n, ba bảlklh ng nhãglqm n, nădmtn m tháoekd m hoa, vàfojd táoekd m mưydmr ơtinm i mốwnpu t tiếcvdg n sĩjzqf . Đhpbb ặdfcy c biệnjte t còclbk n tuyểvofi n mưydmr ờmmwq i nữmymg tiếcvdg n-sĩjzqf đwnpu ểvofi lĩjzqf nh nhữmymg ng chứaqeu c vụcscb trong Hoàfojd ng-cung.
Tin nàfojd y đwnpu ưydmr a ra, chưydmr ởjlye ng-môwvsk n pháoekd i Tảlklh n-viêwnpu n Thâjtix n Bảlklh o-Hòclbk a vộomrw i xuốwnpu ng đwnpu ộomrw ng Giáoekd p, thủrary đwnpu ôwvsk củrary a triềfojd u đwnpu ìmqob nh Bắydmr c-biêwnpu n bàfojd n luậfpnb n vớgjpj i vua bàfojd Bìmqob nh-Dưydmr ơtinm ng, chưydmr ởjlye ng môwvsk n pháoekd i Mêwnpu -linh. Sau mộomrw t ngàfojd y bàfojd n đwnpu ịqrfw nh cảlklh hai quyếcvdg t đwnpu ịqrfw nh cho Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t, Thưydmr ờmmwq ng-Hiếcvdg n, Thuầhsaa n-Khanh vềfojd kinh ứaqeu ng thíltob .
Ngàfojd y thi, ấrfmi n đwnpu ịqrfw nh làfojd ngàfojd y lễoyvm Thưydmr ợwjvv ng-nguyêwnpu n, tứaqeu c rằhpbb m tháoekd ng giêwnpu ng. Vua bàfojd Bắydmr c-biêwnpu n cùyphz ng Phòclbk -mãglqm cũgiwy ng sẽjwbb vềfojd kinh trong dịqrfw p tếcvdg t Nguyêwnpu n-Đhpbb áoekd n đwnpu ểvofi chầhsaa u hầhsaa u Hoàfojd ng-đwnpu ếcvdg , nêwnpu n dẫdmtn n Thưydmr ờmmwq ng-Hiếcvdg n, Thuầhsaa n-Khanh lêwnpu n đwnpu ưydmr ờmmwq ng trưydmr ớgjpj c. Còclbk n Nhậfpnb t-Tôwvsk ng vớgjpj i Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t vềfojd sau.
Chưydmr ởjlye ng môwvsk n Thâjtix n Bảlklh o-Hòclbk a muốwnpu n hai trẻdmtn đwnpu i mộomrw t mìmqob nh, giảlklh dạiyrk ng làfojd m nôwvsk ng dâjtix n cho biếcvdg t sựdmtn tìmqob nh, nêwnpu n cho Nhậfpnb t-Tôwvsk ng, Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t đwnpu i trưydmr ớgjpj c. Trưydmr ớgjpj c khi lêwnpu n đwnpu ưydmr ờmmwq ng, côwvsk ng chúauxs a gọjtix i hai trẻdmtn lêwnpu n đwnpu iệnjte n thờmmwq tháoekd nh Tảlklh n, dạiyrk y rằhpbb ng:
- Hai ngưydmr ờmmwq i đwnpu ềfojd u làfojd đwnpu ệnjte tửwjvv củrary a ta. Nhậfpnb t-Tôwvsk ng tuy íltob t tuổedpj i hơtinm n, nhưydmr ng làfojd vai em ta. Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t tuy lớgjpj n tuổedpj i hơtinm n, nhưydmr ng làfojd vai cháoekd u ta. Vậfpnb y Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t phảlklh i gọjtix i Nhậfpnb t-Tôwvsk ng bằhpbb ng sưydmr thúauxs c. Khi đwnpu i đwnpu ưydmr ờmmwq ng, Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t vẫdmtn n giữmymg nguyêwnpu n têwnpu n cũgiwy làfojd Ngôwvsk Tuấrfmi n, còclbk n Nhậfpnb t-Tôwvsk ng thìmqob đwnpu ổedpj i làfojd Lýaqeu Tôwvsk ng, nhưydmr vậfpnb y tráoekd nh tai mắydmr t củrary a mọjtix i ngưydmr ờmmwq i dòclbk m ngówvsk .
Đhpbb ợwjvv i cho hai trẻdmtn lĩjzqf nh hộomrw i ýaqeu mìmqob nh, côwvsk ng chúauxs a nówvsk i vớgjpj i Nhậfpnb t-Tôwvsk ng:
- Em ởjlye trêwnpu n núauxs i vớgjpj i chịqrfw , muốwnpu n làfojd m gìmqob thìmqob làfojd m. Em làfojd m lỗbucl i gìmqob chịqrfw cũgiwy ng tha thứaqeu , bởjlye i ngoàfojd i tìmqob nh chịqrfw em, còclbk n tìmqob nh sưydmr phụcscb đwnpu ệnjte tửwjvv . Nhưydmr ng vềfojd kinh, em làfojd Tháoekd i-tửwjvv , làfojd trừfpnb quâjtix n, làfojd Khai-Hoàfojd ng vưydmr ơtinm ng, mỗbucl i cửwjvv chỉglqm sao cho đwnpu ưydmr ờmmwq ng bệnjte . Trêwnpu n đwnpu ưydmr ờmmwq ng đwnpu i, nhấrfmi t nhấrfmi t phảlklh i dấrfmi u thâjtix n phậfpnb n. Em nhớgjpj nhédfcy , hiệnjte n giờmmwq mỗbucl i tháoekd ng, ngàfojd y 1- 10- 20 Hoàfojd ng-thưydmr ợwjvv ng thiếcvdg t triềfojd u. Bâjtix y giờmmwq Tháoekd i-sưydmr đwnpu ềfojd nghịqrfw ngàfojd y 5- 15- 25 thìmqob cáoekd c quan tớgjpj i phủrary củrary a em thiếcvdg t tiểvofi u-triềfojd u, bàfojd n chíltob nh sựdmtn . Em sẽjwbb thay phụcscb -hoàfojd ng quyếcvdg t đwnpu ịqrfw nh nhữmymg ng việnjte c nhỏjtix , nhấrfmi t làfojd xửwjvv kiệnjte n. Vìmqob vậfpnb y chịqrfw cũgiwy ng sẽjwbb vềfojd đwnpu ểvofi cùyphz ng em dựdmtn cuộomrw c thiếcvdg t triềfojd u đwnpu ầhsaa u tiêwnpu n.
Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t hỏjtix i:
- Thưydmr a tiêwnpu n côwvsk , trong cáoekd c quan, nhữmymg ng ai dựdmtn thiếcvdg t tiểvofi u triềfojd u?
- Tảlklh , hữmymg u Tểvofi -tưydmr ớgjpj ng. Nhưydmr ng bảlklh n triềfojd u khôwvsk ng dùyphz ng danh xưydmr ng Tểvofi -tưydmr ớgjpj ng, màfojd dùyphz ng danh xưydmr ng Bộomrw c-xạiyrk , lụcscb c bộomrw thưydmr ợwjvv ng thưydmr , Tham-tri, quảlklh n Khu-mậfpnb t việnjte n, Tổedpj ng-trấrfmi n Thădmtn ng-long.
Côwvsk ng chúauxs a tiếcvdg p:
- Bấrfmi t cứaqeu làfojd m gìmqob , nghĩjzqf gìmqob , em cũgiwy ng phảlklh i tâjtix m niệnjte m: Trădmtn m họjtix nhưydmr ruộomrw t thịqrfw t củrary a em, luôwvsk n lo lắydmr ng cho họjtix . Chịqrfw nówvsk i íltob t, em hiểvofi u nhiềfojd u. Hiệnjte n trong triềfojd u Tểvofi -tưydmr ớgjpj ng Dưydmr ơtinm ng Đhpbb ứaqeu c-Thàfojd nh làfojd vădmtn n quan, cówvsk tàfojd i trịqrfw nưydmr ớgjpj c. Nhưydmr ng ôwvsk ng ta quáoekd thâjtix m Nho, nêwnpu n coi việnjte c cúauxs i đwnpu ầhsaa u phụcscb c tùyphz ng Tốwnpu ng triềfojd u làfojd m lẽjwbb an dâjtix n. Việnjte c nàfojd y Tháoekd i-sưydmr bựdmtn c bộomrw i vôwvsk cùyphz ng.
Nhâjtix n dịqrfw p đwnpu ówvsk côwvsk ng chúauxs a kểvofi lạiyrk i tíltob ch xưydmr a: Côwvsk ng-chúauxs a Hồdgda ng-Châjtix u, Bìmqob nh-Dưydmr ơtinm ng thâjtix n phậfpnb n cao quíltob biếcvdg t mấrfmi y, võbsfo côwvsk ng đwnpu ạiyrk i sưydmr Huệnjte -Sinh cao nhưydmr thếcvdg nàfojd o, màfojd bịqrfw cầhsaa m tùyphz , bịqrfw vu vạiyrk , vẫdmtn n kiêwnpu n nhẫdmtn n, bìmqob nh tĩjzqf nh đwnpu ốwnpu i phówvsk . Nhờmmwq vậfpnb y màfojd kháoekd m pháoekd ra tấrfmi t cảlklh gian mưydmr u củrary a cha con Đhpbb àfojd m Can. Côwvsk ng chúauxs a nhấrfmi n mạiyrk nh:
- Chịqrfw xem tưydmr ớgjpj ng, thấrfmi y em vớgjpj i Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t vềfojd kinh thếcvdg nàfojd o cũgiwy ng gặdfcy p biếcvdg n cốwnpu . Nhớgjpj rằhpbb ng phảlklh i nhẫdmtn n đwnpu ểvofi nghiệnjte p quảlklh qua đwnpu i.
Nhậfpnb t-Tôwvsk ng hỏjtix i:
- Thưydmr a chịqrfw , thếcvdg cówvsk nêwnpu n cho Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t ứaqeu ng thíltob khôwvsk ng? Em nghĩjzqf , đwnpu ợwjvv i mộomrw t mai em lêwnpu n làfojd m vua, sẽjwbb phong y làfojd m Đhpbb ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n. Tỷsqtd nhưydmr Ngôwvsk -quốwnpu c vưydmr ơtinm ng Tựdmtn -Mai làfojd em kếcvdg t nghĩjzqf a vớgjpj i vua Tốwnpu ng, cówvsk thi ngàfojd y nàfojd o đwnpu âjtix u màfojd cũgiwy ng làfojd m Tảlklh -kiêwnpu u vệnjte đwnpu ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n?
- Em nówvsk i vậfpnb y khôwvsk ng đwnpu ưydmr ợwjvv c. Đhpbb âjtix y làfojd ýaqeu chịqrfw . Thâjtix n phụcscb Kiệnjte t vịqrfw quốwnpu c vong thâjtix n, Kiệnjte t cówvsk thểvofi đwnpu ưydmr ợwjvv c tậfpnb p ấrfmi m làfojd m quan. Nhưydmr ng tậfpnb p ấrfmi m xuấrfmi t thâjtix n thìmqob khôwvsk ng ai phụcscb c. Ta muốwnpu n cho Kiệnjte t làfojd m quan, thìmqob ta thưydmr ợwjvv ng biểvofi u lêwnpu n, ắydmr t Hoàfojd ng-thưydmr ợwjvv ng phong y làfojd m Đhpbb ạiyrk i tưydmr ớgjpj ng quâjtix n ngay. Nhưydmr ng ta muốwnpu n Kiệnjte t do khoa cửwjvv xuấrfmi t thâjtix n, rồdgda i từfpnb từfpnb lậfpnb p côwvsk ng màfojd lêwnpu n, mớgjpj i xứaqeu ng mặdfcy t anh tàfojd i.
Hai trẻdmtn vềfojd tớgjpj i Bắydmr c-ngạiyrk n thìmqob trờmmwq i tốwnpu i. Cảlklh hai thuêwnpu phòclbk ng ngủrary qua đwnpu êwnpu m. Trong khi Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t ngồdgda i luyệnjte n côwvsk ng, thìmqob Nhậfpnb t-Tôwvsk ng tòclbk mòclbk ra ngoàfojd i sảlklh nh đwnpu ưydmr ờmmwq ng gọjtix i chung tràfojd uốwnpu ng. Thấrfmi y mọjtix i ngưydmr ờmmwq i xúauxs m vàfojd o coi bówvsk i, Tôwvsk ng cũgiwy ng coi. Nghe thầhsaa y bówvsk i nówvsk i câjtix u nàfojd o cũgiwy ng đwnpu úauxs ng, Tôwvsk ng vềfojd phòclbk ng kểvofi cho Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t nghe. Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t báoekd ng nhạiyrk o khôwvsk ng tin. Nhậfpnb t-Tôwvsk ng mớgjpj i đwnpu áoekd nh cuộomrw c: Nếcvdg u thầhsaa y bówvsk i nówvsk i đwnpu úauxs ng hếcvdg t thìmqob Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t phảlklh i báoekd i Nhậfpnb t-Tôwvsk ng làfojd m nghĩjzqf a phụcscb . Ngưydmr ợwjvv c lạiyrk i thầhsaa y nówvsk i sai hếcvdg t, thìmqob Nhậfpnb t-Tôwvsk ng phảlklh i gọjtix i Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t bằhpbb ng anh.
Bâjtix y giờmmwq thầhsaa y gọjtix i ra đwnpu ưydmr ợwjvv c cuộomrw c đwnpu ờmmwq i Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t, vìmqob vậfpnb y chàfojd ng phảlklh i hàfojd nh lễoyvm , gọjtix i Nhậfpnb t-Tôwvsk ng bằhpbb ng nghĩjzqf a phụcscb . Khi báoekd i, trong lòclbk ng Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t nghĩjzqf :
- Ngưydmr ờmmwq i làfojd chúauxs củrary a ta. Chúauxs cũgiwy ng nhưydmr cha, nay ta báoekd i ngưydmr ờmmwq i làfojd m cha cũgiwy ng khôwvsk ng cówvsk gìmqob làfojd quáoekd .
Thầhsaa y đwnpu ồdgda thấrfmi y hai trẻdmtn mưydmr ợwjvv n mìmqob nh đwnpu ểvofi đwnpu áoekd nh cuộomrw c, cũgiwy ng thấrfmi y vui vui, ôwvsk ng đwnpu ưydmr a mắydmr t nhìmqob n Nhậfpnb t-Tôwvsk ng, Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t vớgjpj i đwnpu ôwvsk i mắydmr t đwnpu ầhsaa y thưydmr ơtinm ng cảlklh m. Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t thấrfmi y đwnpu ôwvsk i mắydmr t ôwvsk ng rấrfmi t uy nghiêwnpu m, rấrfmi t quen, rấrfmi t thâjtix n áoekd i, màfojd chàfojd ng khôwvsk ng nhớgjpj đwnpu ãglqm gặdfcy p ôwvsk ng ởjlye đwnpu âjtix u. Chàfojd ng đwnpu ồdgda chừfpnb ng ôwvsk ng làfojd bạiyrk n củrary a phụcscb thâjtix n cũgiwy ng nêwnpu n. Vìmqob vậfpnb y chàfojd ng cúauxs i đwnpu ầhsaa u hàfojd nh liềfojd n bốwnpu n lễoyvm . Thầhsaa y đwnpu ồdgda nhưydmr khôwvsk ng giữmymg đwnpu ưydmr ợwjvv c bìmqob nh tĩjzqf nh, tay ôwvsk ng hơtinm i run run, rồdgda i nówvsk i vớgjpj i chàfojd ng:
- Cháoekd u ngoan lắydmr m.
Ôuhyt ng mìmqob nh quay sang phíltob a Tríltob -Cao, ngụcscb ýaqeu muốwnpu n hỏjtix i y cầhsaa u gìmqob . Tríltob -Cao chắydmr p tay:
- Thưydmr a thầhsaa y, tiểvofi u sinh muốwnpu n cầhsaa u thầhsaa y coi cho mộomrw t quẻdmtn .
Thầhsaa y đwnpu ồdgda ngưydmr ớgjpj c mặdfcy t nhìmqob n Tríltob -Cao, rồdgda i chỉglqm ghếcvdg :
- Cậfpnb u ngồdgda i đwnpu âjtix y. Cậfpnb u cho tôwvsk i giờmmwq , ngàfojd y, tháoekd ng, nădmtn m sinh.
- Tiểvofi u sinh tuổedpj i Giáoekd p-Týaqeu , sinh vàfojd o tháoekd ng 6, ngàfojd y 6, giờmmwq Tỵipal .
- Cậfpnb u đwnpu ặdfcy t quẻdmtn đwnpu i.
- Xin thầhsaa y cho biếcvdg t tiềfojd n quẻdmtn bao nhiêwnpu u?
- Íessc t nhấrfmi t làfojd trădmtn m đwnpu ồdgda ng. Còclbk n nhiềfojd u hơtinm n thìmqob tùyphz y hỉglqm .
Tríltob -Cao tíltob nh nhẩphnu m:
- Mộomrw t đwnpu ồdgda ng mộomrw t đwnpu ấrfmi u gạiyrk o (gầhsaa n bằhpbb ng 1kg ngàfojd y nay), giáoekd nàfojd y đwnpu ắydmr t thựdmtn c. Nhưydmr ng khôwvsk ng sao.
Nówvsk mówvsk c túauxs i lấrfmi y mộomrw t nédfcy n vàfojd ng cung kíltob nh đwnpu ặdfcy t lêwnpu n đwnpu ĩjzqf a, rồdgda i đwnpu ưydmr a ngang màfojd y. Thầhsaa y đwnpu ồdgda thảlklh n nhiêwnpu n tiếcvdg p đwnpu ĩjzqf a. Thờmmwq i bấrfmi y giờmmwq mộomrw t nédfcy n vàfojd ng ădmtn n mưydmr ờmmwq i lưydmr ợwjvv ng bạiyrk c. Mỗbucl i lưydmr ợwjvv ng ădmtn n ba quan, mỗbucl i quan làfojd 600 đwnpu ồdgda ng. Nhưydmr vậfpnb y Tríltob -Cao đwnpu ặdfcy t tớgjpj i 180 lầhsaa n hơtinm n giáoekd thầhsaa y đwnpu ồdgda ra. Thầhsaa y tíltob nh đwnpu ốwnpu t ngówvsk n tay mộomrw t lúauxs c, rồdgda i đwnpu ưydmr a mắydmr t nhìmqob n Tríltob -Cao:
- Đhpbb ểvofi ta nówvsk i đwnpu ạiyrk i cưydmr ơtinm ng sốwnpu củrary a cậfpnb u, sau khi ta nówvsk i, cậfpnb u đwnpu ưydmr ợwjvv c hỏjtix i ba câjtix u, vàfojd phảlklh i trảlklh lờmmwq i ta ba câjtix u. Cứaqeu nhưydmr sốwnpu củrary a cậfpnb u, mệnjte nh lậfpnb p tạiyrk i Dầhsaa n. Tửwjvv -vi, Thiêwnpu n-phủrary thủrary mệnjte nh, đwnpu ówvsk làfojd cáoekd ch Tửwjvv , Phủrary , Vũgiwy , Tưydmr ớgjpj ng. Cậfpnb u tuổedpj i Giáoekd p, đwnpu ưydmr ợwjvv c cáoekd ch Lộomrw c-tồdgda n thủrary mệnjte nh nữmymg a. Tửwjvv , Phủrary làfojd đwnpu ếcvdg tinh, tứaqeu c làfojd vua. Vua màfojd khôwvsk ng Lộomrw c thìmqob làfojd vua nghèefmi o. Cậfpnb u đwnpu ưydmr ợwjvv c cáoekd ch Tửwjvv , Phủrary , Lộomrw c thìmqob làfojd cáoekd ch cựdmtn c phúauxs , cựdmtn c quýaqeu . Đhpbb ãglqm vậfpnb y còclbk n đwnpu ưydmr ợwjvv c Hówvsk a-lộomrw c cưydmr quan, Hówvsk a-khoa cưydmr tàfojd i. Mệnjte nh cậfpnb u đwnpu ưydmr ợwjvv c Tang-môwvsk n, Thiêwnpu n-hìmqob nh thủrary . Cáoekd i cáoekd ch đwnpu ówvsk gọjtix i làfojd : Hìmqob nh, Hổedpj cưydmr dầhsaa n, hổedpj đwnpu ớgjpj i kiếcvdg m hùyphz ng. Tưydmr ơtinm ng phùyphz ng đwnpu ếcvdg cáoekd ch, uy vũgiwy trấrfmi n đwnpu ộomrw ng.
Nghĩjzqf a làfojd Thiêwnpu n-hìmqob nh, Bạiyrk ch-hổedpj thủrary mệnjte nh ởjlye Dầhsaa n, làfojd cáoekd ch hổedpj đwnpu eo kiếcvdg m, nếcvdg u gặdfcy p bộomrw Tửwjvv , Phủrary thìmqob uy vũgiwy trấrfmi n đwnpu ộomrw ng.
Tríltob -Cao thấrfmi y thầhsaa y đwnpu ồdgda ngừfpnb ng lạiyrk i nówvsk nówvsk i:
- Thưydmr a thàfojd y nhưydmr vậfpnb y tiểvofi u sinh đwnpu ắydmr c quýaqeu cáoekd ch phảlklh i khôwvsk ng?
- Đhpbb úauxs ng thếcvdg ! Nhưydmr ng tiếcvdg c rằhpbb ng cung quan Thiêwnpu n-khôwvsk ng ngộomrw Hówvsk a-lộomrw c. Hówvsk a-lộomrw c đwnpu ówvsk ng đwnpu âjtix u cũgiwy ng tốwnpu t cảlklh , duy ngộomrw Thiêwnpu n-khôwvsk ng thìmqob hìmqob nh ngụcscb c nan đwnpu àfojd o. Đhpbb ểvofi ta nówvsk i toàfojd n bộomrw cuộomrw c đwnpu ờmmwq i cho cậfpnb u nghe.
- Tiểvofi u sinh xin kíltob nh cẩphnu n nghe thầhsaa y dạiyrk y.
- Cậfpnb u sinh ra làfojd đwnpu ấrfmi ng anh hùyphz ng. Tưydmr cáoekd ch, hàfojd nh sửwjvv , sựdmtn nghiệnjte p đwnpu ềfojd u làfojd trâjtix n anh hùyphz ng. Nhưydmr ng vìmqob cung quan cówvsk Thiêwnpu n-khôwvsk ng, thàfojd nh ra ngưydmr ờmmwq i đwnpu ờmmwq i sẽjwbb gọjtix i cậfpnb u làfojd giặdfcy c cưydmr ớgjpj p. Cậfpnb u cówvsk buồdgda n khôwvsk ng?
- Thưydmr a thầhsaa y cháoekd u nghĩjzqf sinh làfojd m con cháoekd u vua Hùyphz ng, vua Trưydmr ng thìmqob chỉglqm cầhsaa n làfojd m mộomrw t việnjte c íltob ch quốwnpu c lợwjvv i dâjtix n, rồdgda i cówvsk chếcvdg t, cówvsk bịqrfw tùyphz , hay cówvsk bịqrfw ngưydmr ờmmwq i ta gọjtix i làfojd chówvsk , làfojd mèefmi o cũgiwy ng cứaqeu đwnpu ưydmr ợwjvv c đwnpu i.
- Câjtix u nówvsk i củrary a cậfpnb u chíltob nh làfojd câjtix u nówvsk i củrary a anh hùyphz ng vậfpnb y.
- Nădmtn m nay làfojd nădmtn m Mậfpnb u-Dầhsaa n. Đhpbb ạiyrk i hạiyrk n tạiyrk i Mãglqm o cówvsk Tháoekd i-âjtix m ngộomrw Kìmqob nh, tiểvofi u hạiyrk n tạiyrk i Hợwjvv i cówvsk Tháoekd i-dưydmr ơtinm ng hãglqm m ngộomrw Kịqrfw . Nhưydmr vậfpnb y phụcscb -mẫdmtn u e bấrfmi t toàfojd n.
Sang nădmtn m tiểvofi u hạiyrk n tạiyrk i Týaqeu . Tửwjvv -vinh kinh nówvsk i: Ngưydmr ờmmwq i tuổedpj i Týaqeu sợwjvv nhấrfmi t hạiyrk n nhậfpnb p cung Týaqeu , Ngọjtix , Dầhsaa n, Thâjtix n. Nhưydmr ng cung Týaqeu củrary a cậfpnb u cówvsk Hoáoekd -khoa, vìmqob vậfpnb y sau biếcvdg n cốwnpu táoekd n gia, bạiyrk i sảlklh n, nhưydmr ng côwvsk ng danh cậfpnb u lêwnpu n cao. Cho đwnpu ếcvdg n nădmtn m Thìmqob n, tiểvofi u vậfpnb n đwnpu i vàfojd o cung Dầhsaa n, côwvsk ng danh cậfpnb u lêwnpu n tộomrw t đwnpu ỉglqm nh, danh trấrfmi n thiêwnpu n hạiyrk . Rồdgda i, tôwvsk i nówvsk i hếcvdg t rồdgda i. Bâjtix y giờmmwq cậfpnb u đwnpu ặdfcy t câjtix u hỏjtix i đwnpu i.
- Thưydmr a thầhsaa y kỳlklh nàfojd y tiểvofi u sinh vềfojd kinh ứaqeu ng thi cówvsk đwnpu ậfpnb u khôwvsk ng?
- Khôwvsk ng! Trọjtix n đwnpu ờmmwq i cậfpnb u, thi khôwvsk ng bao giờmmwq đwnpu ậfpnb u. Trong chuyếcvdg n đwnpu i nàfojd y, cậfpnb u sẽjwbb gặdfcy p nhiềfojd u bạiyrk n tốwnpu t, nhưydmr ng cũgiwy ng chíltob nh vìmqob vậfpnb y, màfojd gâjtix y ra tai họjtix a cho cha mẹbwev . Cậfpnb u cówvsk thểvofi hỏjtix i câjtix u thứaqeu nhìmqob .
Tríltob -Cao cung tay:
- Thưydmr a thầhsaa y, thầhsaa y thôwvsk ng thiêwnpu n mệnjte nh nhưydmr vậfpnb y, thầhsaa y dạiyrk y cho tiểvofi u sinh biếcvdg t, liệnjte u thờmmwq i gian nàfojd y, ngưydmr ờmmwq i Việnjte t ta cówvsk thểvofi đwnpu òclbk i lạiyrk i vùyphz ng Lưydmr ỡcvdg ng-Quảlklh ng hay khôwvsk ng?
Thầhsaa y đwnpu ồdgda đwnpu ưydmr a con mắydmr t sắydmr c nhưydmr dao nhìmqob n Tríltob -Cao mộomrw t lưydmr ợwjvv t, tia hàfojd n quang chiếcvdg u ra, làfojd m nówvsk rùyphz ng mìmqob nh. Thấrfmi y đwnpu ồdgda thởjlye dàfojd i:
- Chẳdgda ng cầhsaa n phảlklh i xem thiêwnpu n mệnjte nh, màfojd cứaqeu lýaqeu suy ra cũgiwy ng thấrfmi y.
- Tiểvofi u sinh cũgiwy ng đwnpu ãglqm từfpnb ng suy nghĩjzqf , thấrfmi y rằhpbb ng việnjte c đwnpu òclbk i lạiyrk i cốwnpu thổedpj lúauxs c nàfojd y thựdmtn c thuậfpnb n lợwjvv i vôwvsk cùyphz ng, nhưydmr ng ngưydmr ờmmwq i ta mắydmr ng tiểvofi u sinh làfojd đwnpu ồdgda con níltob t nówvsk i càfojd n.
- Con níltob t! Con níltob t nhưydmr ng chíltob lạiyrk i lớgjpj n, còclbk n ngưydmr ờmmwq i ta tựdmtn cho làfojd ngưydmr ờmmwq i lớgjpj n, thìmqob chíltob lạiyrk i khôwvsk ng hơtinm n con chuộomrw t nhắydmr t. Cậfpnb u thửwjvv lýaqeu giảlklh i cho ta xem nàfojd o?
- Từfpnb thờmmwq i vua Châjtix n-Tôwvsk ng, nhàfojd Tốwnpu ng quáoekd yếcvdg u, phíltob a Bắydmr c bịqrfw bạiyrk i bởjlye i Liêwnpu u, phảlklh i cắydmr t đwnpu ấrfmi t cầhsaa u hòclbk a, rồdgda i hàfojd ng nădmtn m tiếcvdg n cốwnpu ng. Trong lịqrfw ch sửwjvv Trung-quốwnpu c chưydmr a bao giờmmwq ngưydmr ờmmwq i Hoa bịqrfw nhụcscb c nhưydmr vậfpnb y. Tiểvofi u sinh nghĩjzqf : Liêwnpu u đwnpu áoekd nh Tốwnpu ng, bắydmr t Tốwnpu ng xưydmr ng thầhsaa n. Tạiyrk i sao ta khôwvsk ng đwnpu áoekd nh Tốwnpu ng, đwnpu ểvofi đwnpu òclbk i cốwnpu thổedpj . Võbsfo lâjtix m nưydmr ớgjpj c ta hơtinm n hẳdgda n Liêwnpu u, vădmtn n hiếcvdg n ta càfojd ng bỏjtix xa họjtix . Quốwnpu c dụcscb ng ta giầhsaa u hơtinm n Tốwnpu ng gấrfmi p bộomrw i màfojd .
- Đhpbb ưydmr ợwjvv c lắydmr m. Cậfpnb u tiếcvdg p đwnpu i.
- Mớgjpj i đwnpu âjtix y, niêwnpu n hiệnjte u Thiêwnpu n-Thàfojd nh thứaqeu tưydmr (Tâjtix n-Mùyphz i, 1031), vua Hưydmr ng-Tôwvsk ng nưydmr ớgjpj c Liêwnpu u lêwnpu n nốwnpu i ngôwvsk i. Hưydmr ng-Tôwvsk ng làfojd mộomrw t vua trẻdmtn , lạiyrk i cówvsk chíltob lớgjpj n. Ôuhyt ng ta trọjtix ng dụcscb ng nhâjtix n tàfojd i, khuyếcvdg n khíltob ch chădmtn n nuôwvsk i, canh nôwvsk ng, võbsfo bịqrfw hưydmr ng thịqrfw nh, dưydmr ờmmwq ng nhưydmr đwnpu ểvofi đwnpu áoekd nh xuốwnpu ng Nam, chiếcvdg m Tốwnpu ng. Nădmtn m Thiêwnpu n-Thàfojd nh thứaqeu nădmtn m (Nhâjtix m-Thâjtix n, 1032) Hạiyrk -vưydmr ơtinm ng Triệnjte u Đhpbb ứaqeu c-Minh bădmtn ng, con làfojd Nguyêwnpu n-Hạiyrk o lêwnpu n nốwnpu i ngôwvsk i. Sau hai nădmtn m cầhsaa m quyềfojd n, Hạiyrk -vưydmr ơtinm ng đwnpu ãglqm làfojd m cho nưydmr ớgjpj c cưydmr ờmmwq ng thịqrfw nh hẳdgda n lêwnpu n, rồdgda i xưydmr ng Đhpbb ếcvdg , khôwvsk ng thầhsaa n phụcscb c Tốwnpu ng nữmymg a. Tốwnpu ng phảlklh i đwnpu iềfojd u Ngôwvsk -quốwnpu c quậfpnb n vưydmr ơtinm ng Trầhsaa n Tựdmtn -Mai vớgjpj i côwvsk ng chúauxs a Huệnjte -Nhu đwnpu em quâjtix n từfpnb Nam-thùyphz y vềfojd phíltob a Tâjtix y đwnpu ểvofi trấrfmi n Tâjtix y-hạiyrk . Nădmtn m sau, Thôwvsk ng-Thụcscb y thứaqeu nhìmqob , ởjlye Cao-ly vua Tĩjzqf nh-tôwvsk ng Khang-Hiếcvdg n lêwnpu n ngôwvsk i, ôwvsk ng vua nàfojd y còclbk n tàfojd i ba hơtinm n cáoekd c vua Liêwnpu u, Hạiyrk , vìmqob vậfpnb y ôwvsk ng ấrfmi y đwnpu em quâjtix n chiếcvdg m lạiyrk i ba vùyphz ng đwnpu ấrfmi t bịqrfw mấrfmi t thờmmwq i Đhpbb ưydmr ờmmwq ng. Tốwnpu ng triềfojd u phảlklh i cửwjvv Yêwnpu n-vưydmr ơtinm ng Nguyêwnpu n-Nghiễoyvm m đwnpu em quâjtix n trấrfmi n Cao-ly. Còclbk n phíltob a Nam ta, thìmqob Đhpbb ạiyrk i-lýaqeu , Đhpbb ạiyrk i-Việnjte t đwnpu ang hồdgda i cưydmr ờmmwq ng thịqrfw nh. Trong khi đwnpu ówvsk , Tốwnpu ng triềfojd u đwnpu ưydmr ợwjvv c cầhsaa m đwnpu ầhsaa u bởjlye i nhữmymg ng Nho-thầhsaa n hủrary lậfpnb u, chuyêwnpu n bàfojd n nhâjtix n nghĩjzqf a hãglqm o. Cộomrw t trụcscb củrary a triềfojd u đwnpu ìmqob nh làfojd Âiyrk u-dưydmr ơtinm ng Tu vớgjpj i Phạiyrk m Trọjtix ng-Yêwnpu m bàfojd n nêwnpu n chỉglqm nh bịqrfw binh mãglqm , trưydmr ớgjpj c đwnpu áoekd nh Cao-ly, sau khi Cao-ly bạiyrk i, thìmqob Tâjtix y-hạiyrk ắydmr t nhụcscb t, rồdgda i tậfpnb p trung quâjtix n đwnpu áoekd nh Liêwnpu u. Vua khôwvsk ng nghe, lạiyrk i giáoekd ng chứaqeu c hai ngưydmr ờmmwq i nàfojd y, rồdgda i đwnpu ầhsaa y đwnpu i xa.
- Giỏjtix i. Tiếcvdg p.
- Trưydmr ớgjpj c kia, biêwnpu n giớgjpj i Tốwnpu ng-Việnjte t do Ngôwvsk -quốwnpu c quậfpnb n vưydmr ơtinm ng Trầhsaa n Tựdmtn -Mai trấrfmi n thủrary , nay vưydmr ơtinm ng mang hếcvdg t quâjtix n vềfojd phíltob a Tâjtix y, Nam-thùyphz y Tốwnpu ng trốwnpu ng rỗbucl ng. Tạiyrk i sao Đhpbb ạiyrk i-Việnjte t mìmqob nh khôwvsk ng nhâjtix n đwnpu ówvsk , ưydmr ớgjpj c hẹbwev n vớgjpj i Đhpbb ạiyrk i-lýaqeu , Cao-ly, Tâjtix y-hạiyrk , Liêwnpu u cùyphz ng đwnpu em quâjtix n đwnpu áoekd nh Tốwnpu ng. Ta nhâjtix n đwnpu ówvsk chiếcvdg m lạiyrk i vùyphz ng đwnpu ấrfmi t tớgjpj i hồdgda Đhpbb ộomrw ng-đwnpu ìmqob nh. Ta khởjlye i binh bấrfmi t thầhsaa n, đwnpu áoekd nh nhưydmr vũgiwy bãglqm o, thìmqob chỉglqm mộomrw t trậfpnb n làfojd chiếcvdg m đwnpu ưydmr ợwjvv c đwnpu ấrfmi t cũgiwy . Bấrfmi y giờmmwq Tốwnpu ng cówvsk chỉglqm nh bịqrfw quâjtix n mãglqm xuốwnpu ng đwnpu áoekd nh, e cũgiwy ng phảlklh i mấrfmi y nădmtn m. Mấrfmi y nădmtn m đwnpu ówvsk , ta thao luyệnjte n sĩjzqf tốwnpu t, binh ta hùyphz ng, tưydmr ớgjpj ng ta mạiyrk nh, ta háoekd sợwjvv họjtix sao?
- Cậfpnb u biếcvdg t mộomrw t màfojd khôwvsk ng biếcvdg t hai. Trưydmr ớgjpj c đwnpu âjtix y, thờmmwq i Thuậfpnb n-Thiêwnpu n, chíltob lớgjpj n ai bằhpbb ng Khai-Quốwnpu c vưydmr ơtinm ng. Vưydmr ơtinm ng đwnpu ưydmr ợwjvv c võbsfo lâjtix m táoekd m vùyphz ng tộomrw c Việnjte t tôwvsk n làfojd m minh chủrary , Vưydmr ơtinm ng lạiyrk i cầhsaa m trọjtix ng quyềfojd n, vua Bàfojd Bắydmr c-biêwnpu n vớgjpj i Vưydmr ơtinm ng đwnpu ồdgda ng mộomrw t lòclbk ng. Màfojd Vưydmr ơtinm ng làfojd m khôwvsk ng nổedpj i. Sau vìmqob chưydmr vưydmr ơtinm ng nộomrw i loạiyrk n, Vưydmr ơtinm ng-phi bỏjtix đwnpu i, Vưydmr ơtinm ng lưydmr u lạiyrk c giang hồdgda tìmqob m Vưydmr ơtinm ng-phi đwnpu ãglqm mưydmr ờmmwq i nădmtn m, màfojd khôwvsk ng thấrfmi y. Cho nêwnpu n võbsfo lâjtix m anh hùyphz ng khôwvsk ng ngưydmr ờmmwq i cầhsaa m đwnpu ầhsaa u.
- Thìmqob nay Vưydmr ơtinm ng vẫdmtn n còclbk n đwnpu ówvsk , nếcvdg u vưydmr ơtinm ng khởjlye i binh, thìmqob khôwvsk ng dịqrfw p nàfojd o bằhpbb ng dịqrfw p nàfojd y. Tiểvofi u sinh nghe nówvsk i hiệnjte n trong triềfojd u, quan Tảlklh -bộomrw c-xạiyrk , Đhpbb ồdgda ng-trung thưydmr môwvsk n hạiyrk bìmqob nh chưydmr ơtinm ng sựdmtn , sinh ra Thiêwnpu n-Cảlklh m hoàfojd ng-hậfpnb u làfojd mộomrw t cưydmr ờmmwq ng thầhsaa n, thưydmr ờmmwq ng chủrary xưydmr ớgjpj ng ta phảlklh i cúauxs i đwnpu ầhsaa u triềfojd u cốwnpu ng Tốwnpu ng cho thựdmtn c hậfpnb u, thìmqob giang sơtinm n nàfojd y vữmymg ng nhưydmr bàfojd n thạiyrk ch. Dưydmr ờmmwq ng nhưydmr Hoàfojd ng-thưydmr ợwjvv ng nghiêwnpu ng theo Dưydmr ơtinm ng quốwnpu c-trưydmr ợwjvv ng thìmqob phảlklh i.
Anh em họjtix Dưydmr ơtinm ng nghe thầhsaa y bówvsk i vớgjpj i Nùyphz ng Tríltob -Cao phêwnpu bìmqob nh quốwnpu c trưydmr ợwjvv ng họjtix Dưydmr ơtinm ng thìmqob im lặdfcy ng đwnpu ưydmr a mắydmr t nhìmqob n nhau.
Trưydmr ớgjpj c khi khởjlye i hàfojd nh, Bảlklh o-Hòclbk a âjtix n cầhsaa n dặdfcy n Nhậfpnb t-Tôwvsk ng rằhpbb ng : Chịqrfw cho em đwnpu i mộomrw t mìmqob nh, đwnpu ểvofi biếcvdg t rõbsfo dâjtix n tìmqob nh, thìmqob sau nàfojd y mớgjpj i đwnpu ủrary kinh nghiệnjte m làfojd m cho nưydmr ớgjpj c giầhsaa u dâjtix n mạiyrk nh. Vìmqob vậfpnb y khi đwnpu i đwnpu ưydmr ờmmwq ng, tuyệnjte t đwnpu ốwnpu i dấrfmi u thâjtix n phậfpnb n. Nếcvdg u cówvsk ai bàfojd n táoekd n, phêwnpu bìmqob nh triềfojd u đwnpu ìmqob nh, phảlklh i lắydmr ng tai nghe.
Nay Nhậfpnb t-Tôwvsk ng vớgjpj i Thưydmr ờmmwq ng-Kiệnjte t thấrfmi y Nùyphz ng Tríltob -Cao vớgjpj i thầhsaa y đwnpu ồdgda bàfojd n đwnpu ếcvdg n nhữmymg ng đwnpu iềfojd u cơtinm mậfpnb t trong triềfojd u, cảlklh hai im lặdfcy ng, nhìmqob n đwnpu i chỗbucl kháoekd c, nhưydmr ng chúauxs ýaqeu theo dõbsfo i.
Thầhsaa y đwnpu ồdgda gậfpnb t đwnpu ầhsaa u:
- Cáoekd i gãglqm Dưydmr ơtinm ng nàfojd y nhờmmwq con gáoekd i làfojd m Hoàfojd ng-hậfpnb u, màfojd đwnpu ưydmr ợwjvv c đwnpu ắydmr c dụcscb ng, chứaqeu thựdmtn c sựdmtn thìmqob vădmtn n dốwnpu t, vũgiwy ráoekd t, cówvsk biếcvdg t gìmqob đwnpu âjtix u. Hắydmr n ta khôwvsk ng tựdmtn biếcvdg t thếcvdg , màfojd đwnpu ôwvsk i khi còclbk n xung chàfojd ng vớgjpj i Tháoekd i-sưydmr .
Côwvsk gáoekd i họjtix Dưydmr ơtinm ng chửwjvv i xédfcy o:
- Thầhsaa y bówvsk i khôwvsk ng mùyphz , cũgiwy ng nhưydmr mùyphz , dáoekd m phêwnpu pháoekd n Dưydmr ơtinm ng quốwnpu c-trưydmr ợwjvv ng ưydmr ?
Bấ
Ngư
- Trờ
Thiế
- Thô
Ba ngư
- Xin chủ
Chủ
- Xin quý
Thiế
- Kí
Ba ngư
Trung niê
- Trong quá
- Thư
- Vậ
Chủ
- Phả
Thiế
- Vâ
Rồ
- Vị
Y cung cung, kí
- Vị
Chủ
- Nghe tiế
Thiế
- Sư
Trê
- Phả
Ngư
- Chủ
Chủ
- Cò
Nù
- Mì
Chủ
- Đ
Chủ
- Con mau lấ
Chủ
- Nà
- Khô
Trí
- Vậ
Chủ
- Khô
Thầ
- Hô
- Truyệ
- Truyệ
- Truyệ
- Truyệ
- Truyệ
- Truyệ
- Vậ
- Đ
Mộ
- Chù
- Tứ
Mộ
- Chù
Mộ
- Đ
Thầ
- Hai truyệ
- Vậ
- Tô
Mọ
Thầ
- Câ
Mộ
- Việ
Mộ
- Lạ
Thầ
- Hỡ
Thầ
- Khai-Quố
Thầ
- Từ
Mọ
- Như
Mộ
- Thư
- Khô
Đ
- Đ
Trí
- Theo bố
Mọ
- Tạ
Thầ
- Có
Mọ
- Thế
- Hồ
Mộ
- Có
- Đ
Mộ
- Thư
Thầ
- Đ
Thầ
- Khai-Quố
Thầ
- Đ
Thầ
- Chí
Thầ
- Kể
Hoà
- Con đ
Trí
- Nà
Thầ
- Dư
Thiế
- Bâ
- Khô
Có
Thầ
- Hì
Trí
- Thư
Rồ
- Thư
Thấ
- Vậ
Thầ
- Hồ
Giọ
- Thư
Thầ
- Chắ
- Thư
- Đ
Thanh niê
- Xin thầ
Thiế
- Thằ
Thanh niê
Thanh niê
- Em cứ
Thầ
- Vớ
Thiế
- Đ
Số
Mẹ
Số
Sinh con đ
Đ
Thầ
- Mắ
Thanh niê
- Thầ
- Dư
Đ
- Phụ
Thầ
- Cậ
Thanh niê
- Xin thầ
- Cậ
Cô
- Lã
Thầ
- Cậ
- Phụ
- Nă
- Đ
Thầ
- Tiế
Cô
- Anh coi, gã
Thầ
- Cậ
Thanh niê
- Thư
- Đ
Thanh niê
- Ngư
Thanh niê
- Xin hoà
Nó
- Nghĩ
Thanh niê
- Ngư
Cô
- Thự
Thư
Nguyê
Thiê
Sau cuộ
Khai-Quố
Về
Nă
Từ
Niê
Niê
Triề
- Mẫ
- Phò
- Mộ
Thá
- Con xin như
- Đ
Nhà
- Trẫ
- Đ
- Trẫ
Hô
Kiể
Tả
Thư
Tâ
Tư
Như
Phò
- Thầ
Cô
- Ngư
Cô
- Võ
Lã
- Thầ
Cô
- Chiế
Cô
- Cô
Cá
Tố
Gian nhâ
Khi quâ
Á
Sá
Nghĩ
Trê
Sau khi phò
Khai-Quố
Thư
Niê
Trong khi đ
Sau bố
Tin nà
Ngà
Chư
- Hai ngư
Đ
- Em ở
Thư
- Thư
- Tả
Cô
- Bấ
Nhâ
- Chị
Nhậ
- Thư
- Em nó
Hai trẻ
Bâ
- Ngư
Thầ
- Chá
Ô
- Thư
Thầ
- Cậ
- Tiể
- Cậ
- Xin thầ
- Í
Trí
- Mộ
Nó
- Đ
Nghĩ
Trí
- Thư
- Đ
- Tiể
- Cậ
- Thư
- Câ
- Nă
Sang nă
- Thư
- Khô
Trí
- Thư
Thầ
- Chẳ
- Tiể
- Con ní
- Từ
- Đ
- Mớ
- Giỏ
- Trư
- Cậ
- Thì
Anh em họ
Trư
Nay Nhậ
Thầ
- Cá
Cô
- Thầ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
