Anh Hùng Bắc Cương
Chương 36 : Dã Tràng Se Cát Bể Đông, -nhọc Mình Mà Chẳng Nên Công Cán Gì -(ca Dao)
Dãezrc tràvnuu ng se cábzns t bểywti Đltjm ôhnew ng, -Nhọxtfn c mìlqif nh màvnuu chẳepfo ng nêhkre n côhnew ng cábzns n gìlqif -(Ca dao) ------ -
Nàvnuu ng nghĩkhpv mộtxhi t lúldpx c rồqrlz i tiếtgvy p:
- Vũbpje kinh chéqzwq p rõfqjh : Sau khi đnztp àvnuu o kho tàvnuu ng đnztp i rồqrlz i, quanh núldpx i cóliwz nhiềosxe u cửhekj a hang mởdhuv ra. Ai chui vàvnuu o phảhnew i chếtgvy t. Cửhekj a nàvnuu y mởdhuv , ắttoy t kho tàvnuu ng đnztp àvnuu o đnztp i rồqrlz i. Khôhnew ng biếtgvy t cóliwz phảhnew i mìlqif nh đnztp àvnuu o khôhnew ng?
- Mìlqif nh đnztp àvnuu o đnztp i cảhnew gầseap n thábzns ng rồqrlz i. Ngay từisrf hôhnew m chábzns u tìlqif m ra chỗiuei cấbzns t, cùoull ng mậkhpv t ngữquzy chỉcvjo rõfqjh đnztp ưuxph ờmgfo ng lốyvzn i.
Mỹlqif -Linh nghe chúldpx thuậkhpv t, nàvnuu ng rùoull ng mìlqif nh:
- Mìlqif nh bábzns o cho chúldpx biếtgvy t hôhnew m mưuxph ờmgfo i chíkhpv n thábzns ng trưuxph ớtxhi c. Chắttoy c hôhnew m đnztp óliwz , chúldpx cho đnztp àvnuu o ngay. Khôhnew ng biếtgvy t giờmgfo kho tàvnuu ng đnztp óliwz ởdhuv đnztp âwuyl u?
Thìlqif nh lìlqif nh cóliwz tiếtgvy ng cụtgeb c cụtgeb c trong hang vọxtfn ng ra bốyvzn n lầseap n. Mỹlqif -Linh đnztp ưuxph a mắttoy t cho Thiệyvzn u-Thábzns i.
Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng hỏqdts i vọxtfn ng vàvnuu o:
- Triệyvzn u Anh, cábzns i gìlqif vậkhpv y?
- Cóliwz tiếtgvy ng chuyểywti n đnztp ộtxhi ng ởdhuv trong hang.
Lạljvw i cóliwz tiếtgvy ng lộtxhi c cộtxhi c lớtxhi n hơppoy n, rồqrlz i đnztp ấbzns t chuyểywti n, tiếtgvy ng ầseap m ầseap m vang lêhkre n, đnztp ábzns trêhkre n đnztp ỉcvjo nh núldpx i rơppoy i xuốyvzn ng phábzns t ra nhữquzy ng tiếtgvy ng nhưuxph sấbzns m.
Mộtxhi t tảhnew ng đnztp ábzns lớtxhi n rơppoy i ngay xuốyvzn ng chỗiuei Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng. Thiệyvzn u-Thábzns i di chuyểywti n ngưuxph ờmgfo i tớtxhi i nắttoy m lấbzns y vưuxph ơppoy ng, rồqrlz i tung thâwuyl n lêhkre n nhưuxph con cábzns nhảhnew y khỏqdts i mặgqwi t nưuxph ớtxhi c. Viêhkre n đnztp ábzns lăysbl n dưuxph ớtxhi i châwuyl n chàvnuu ng. Chàvnuu ng đnztp ạljvw p châwuyl n vàvnuu o viêhkre n đnztp ábzns lấbzns y sứtgvy c nhảhnew y lêhkre n lầseap n nữquzy a. Chàvnuu ng vừisrf a chạljvw m đnztp ấbzns t, lạljvw i bốyvzn n viêhkre n đnztp ábzns cùoull ng lăysbl n trêhkre n cao ầseap m ầseap m đnztp ổxtfn xuốyvzn ng. Khôhnew ng kịldpx p suy nghĩkhpv , chàvnuu ng ôhnew m lấbzns y Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng lăysbl n liềosxe n năysbl m vòyjcr ng. Mấbzns y viêhkre n đnztp ábzns trưuxph ờmgfo n ngay dưuxph ớtxhi i bàvnuu n châwuyl n chàvnuu ng.
Thiệyvzn u-Thábzns i nhắttoy c Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng đnztp ứtgvy ng dậkhpv y thởdhuv , thìlqif ầseap m, ầseap m, ầseap m, ba viêhkre n đnztp ábzns nữquzy a rơppoy i xuốyvzn ng ngay trêhkre n đnztp ầseap u. Chàvnuu ng ôhnew m Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng, tung ngưuxph ờmgfo i đnztp ábzns p trêhkre n trạljvw c câwuyl y gầseap n đnztp óliwz . Nhấbzns p nhôhnew mấbzns y cábzns i, chàvnuu ng đnztp ãezrc lêhkre n tớtxhi i chỗiuei đnztp ỉcvjo nh núldpx i bằyvzn ng phẳepfo ng. Chàvnuu ng đnztp ặgqwi t Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng xuốyvzn ng.
Húldpx víkhpv a, Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng nghĩkhpv thầseap m:
- Khi cábzns i chếtgvy t gầseap n kềosxe , ai cũbpje ng lo thoábzns t thâwuyl n. Duy thiếtgvy u niêhkre n nàvnuu y cứtgvy u ta. Ơisrf n nàvnuu y khôhnew ng nhỏqdts .
Vưuxph ơppoy ng nắttoy m tay Thiệyvzn u-Thábzns i:
- Đltjm a tạljvw giábzns o chủltjm cứtgvy u mạljvw ng.
Xung quanh chàvnuu ng, Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, Vưuxph ơppoy ng-phi, Mỹlqif -Linh đnztp ềosxe u vôhnew sựqdts . Lábzns t sau Minh-Thiêhkre n, Phạljvw m Trọxtfn ng-Yêhkre m, Dưuxph Tĩkhpv nh, Vưuxph ơppoy ng Duy-Chíkhpv nh, Đltjm ịldpx ch Thanh đnztp ềosxe u tềosxe tựqdts u. Thiếtgvy u Triệyvzn u Anh, Quábzns ch Quỳspaf .
Ngưuxph ờmgfo i ngưuxph ờmgfo i nhìlqif n nhau kinh hoàvnuu ng. Khôhnew ng ai còyjcr n hơppoy i sứtgvy c nóliwz i câwuyl u nàvnuu o. Mọxtfn i ngưuxph ờmgfo i ngồqrlz i xuốyvzn ng đnztp ábzns nghỉcvjo ngơppoy i.
Khôhnew ng hổxtfn ngưuxph ờmgfo i cầseap m vậkhpv n mệyvzn nh toàvnuu n quâwuyl n Đltjm ạljvw i-Tốyvzn ng, qua cơppoy n nguy hiểywti m, Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng lấbzns y lạljvw i đnztp ưuxph ợzajr c bìlqif nh tĩkhpv nh. Vưuxph ơppoy ng ra lệyvzn nh:
- Phạljvw m sưuxph đnztp ệyvzn . Ngưuxph ờmgfo i kiểywti m đnztp iểywti m lạljvw i xem, tửhekj vong bao nhiêhkre u?
Phạljvw m Trọxtfn ng-Yêhkre m tung mìlqif nh xuốyvzn ng núldpx i. Lábzns t sau y lêhkre n. Tay kẹdfxc p Triệyvzn u Anh, Quábzns ch Quỳspaf . Y đnztp ặgqwi t Quábzns ch Quỳspaf , ngồqrlz i xựqdts a mìlqif nh vàvnuu o phiếtgvy n đnztp ábzns , ngưuxph ờmgfo i y đnztp ầseap y mábzns u. Còyjcr n Triệyvzn u Anh nằyvzn m thẳepfo ng cẳepfo ng.
Lêhkre Thiếtgvy u-Mai bắttoy t mạljvw ch Quábzns ch Quỳspaf . Nàvnuu ng mởdhuv bọxtfn c trêhkre n lưuxph ng băysbl ng bóliwz vếtgvy t thưuxph ơppoy ng cho y, rồqrlz i nóliwz i:
- Chỉcvjo bịldpx ngoạljvw i thưuxph ơppoy ng. Cầseap n tĩkhpv nh dưuxph ỡppoy ng mưuxph ơppoy i ngàvnuu y sẽnfmy khỏqdts i.
Nàvnuu ng bắttoy t mạljvw ch Triệyvzn u Anh, lắttoy c đnztp ầseap u:
- Triệyvzn u lang-trung qua đnztp ờmgfo i rồqrlz i. Đltjm ábzns đnztp èlvos bẹdfxc p lồqrlz ng ngựqdts c, xưuxph ơppoy ng sọxtfn vỡppoy ra thìlqif còyjcr n sốyvzn ng sao đnztp ưuxph ợzajr c?
Minh-Thiêhkre n đnztp ọxtfn c kinh vãezrc ng sinh cho Triệyvzn u Anh. Mọxtfn i ngưuxph ờmgfo i đnztp ọxtfn c theo. Khôhnew ng khíkhpv thựqdts c căysbl ng thẳepfo ng, nặgqwi ng nềosxe .
Phạljvw m Trọxtfn ng-Yêhkre m thởdhuv dàvnuu i, nóliwz i vớtxhi i Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng:
- Chỉcvjo cóliwz mưuxph ờmgfo i hai binh sĩkhpv chếtgvy t. Bịldpx thưuxph ơppoy ng hơppoy n trăysbl m. Xin vưuxph ơppoy ng gia ban chỉcvjo dụtgeb .
- Chúldpx ng ta vềosxe Khúldpx c-giang. Cho binh sĩkhpv triệyvzn t hạljvw ngay. Mai trảhnew vềosxe chỗiuei đnztp óliwz ng quâwuyl n cũbpje .
Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng nóliwz i vớtxhi i Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng:
- Vợzajr chồqrlz ng đnztp ệyvzn hiệyvzn n ởdhuv trêhkre n con thuyềosxe n bêhkre n sôhnew ng. Ngàvnuu y mai sẽnfmy xin vàvnuu o đnztp inh tuyêhkre n vũbpje sứtgvy đnztp ểywti cùoull ng đnztp ạljvw i ca đnztp i Biệyvzn n-kinh.
Mọxtfn i ngưuxph ờmgfo i vềosxe tớtxhi i bờmgfo sôhnew ng Khúldpx c-giang, trờmgfo i sang giờmgfo Dầseap n. Thiệyvzn u-Thábzns i, Mỹlqif -Linh khôhnew ng vềosxe thuyềosxe n mìlqif nh, màvnuu vềosxe thuyềosxe n Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng. Vưuxph ơppoy ng dùoull ng Lăysbl ng-khôhnew ng truyềosxe n ngữquzy dặgqwi n hai chábzns u:
- Trêhkre n thuyềosxe n ta cóliwz rấbzns t nhiềosxe u ngưuxph ờmgfo i mớtxhi i qui phụtgeb c. Cóliwz thểywti họxtfn biếtgvy t nóliwz i tiếtgvy ng Việyvzn t. Chúldpx ng ta chỉcvjo nêhkre n bàvnuu n truyệyvzn n võfqjh côhnew ng, khôhnew ng nóliwz i gìlqif đnztp ếtgvy n kho tàvnuu ng. Lỡppoy cầseap n phảhnew i nóliwz i, cũbpje ng nóliwz i nhữquzy ng gìlqif nhưuxph Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng biếtgvy t.
Qua cơppoy n nguy hiểywti m mệyvzn t mỏqdts i. Mọxtfn i ngưuxph ờmgfo i đnztp ặgqwi t mìlqif nh xuốyvzn ng làvnuu ngủltjm ngay.
Thanh-Mai giậkhpv t mìlqif nh tỉcvjo nh giấbzns c vìlqif tiếtgvy ng chim hóliwz t đnztp ang bay lưuxph ợzajr n trêhkre n sôhnew ng. Nàvnuu ng cộtxhi t tóliwz c, rồqrlz i thâwuyl n vàvnuu o bếtgvy p đnztp iềosxe u khiểywti n đnztp ầseap u bếtgvy p làvnuu m móliwz n đnztp iểywti m tâwuyl m. Hôhnew m nay ngàvnuu y rằyvzn m, Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, Mỹlqif -Linh ăysbl n chay. Vìlqif vậkhpv y nàvnuu ng vớtxhi i Thiệyvzn u-Thábzns i phảhnew i ăysbl n chay theo. Vưuxph ơppoy ng thíkhpv ch ăysbl n móliwz n xôhnew i ngôhnew trắttoy ng, Thanh-Mai dặgqwi n nhàvnuu đnztp òyjcr ngâwuyl m ngôhnew , gạljvw o từisrf chậkhpv p tốyvzn i. Xôhnew i vừisrf a chíkhpv n, đnztp ãezrc thấbzns y Mỹlqif -Linh lóliwz đnztp ầseap u vàvnuu o bếtgvy p:
- Thíkhpv m hai cho bọxtfn n chábzns u ăysbl n gìlqif đnztp ấbzns y?
- Xôhnew i ngôhnew trắttoy ng.
- Àtxhi móliwz n nàvnuu y vúldpx Hậkhpv u làvnuu m giỏqdts i lắttoy m.
Đltjm ếtgvy n đnztp óliwz , cóliwz lờmgfo i chàvnuu o hỏqdts i vọxtfn ng vàvnuu o bằyvzn ng tiếtgvy ng Việyvzn t:
- Chúldpx ng tôhnew i xin đnztp ưuxph ợzajr c tiếtgvy p kiếtgvy n Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng.
- Xin qúldpx y khábzns ch cho biếtgvy t cao danh quýqrlz tíkhpv nh.
- Cứtgvy trìlqif nh vớtxhi i Vưuxph ơppoy ng rằyvzn ng: Kẻsxuv quêhkre mùoull a ởdhuv Cửhekj u-châwuyl n làvnuu đnztp ưuxph ợzajr c rồqrlz i.
- Tôhnew i khôhnew ng dábzns m trìlqif nh đnztp âwuyl u.
Cóliwz tiếtgvy ng Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng nóliwz i:
- Cao nhâwuyl n tớtxhi i thăysbl m, kẻsxuv thôhnew lậkhpv u nàvnuu y xin kíkhpv nh thỉcvjo nh dờmgfo i góliwz t ngọxtfn c xuốyvzn ng thuyềosxe n đnztp àvnuu m đnztp ạljvw o.
Thanh-Mai, Mỹlqif -Linh vộtxhi i vàvnuu o khoang thay y phụtgeb c, rồqrlz i rủltjm Thiệyvzn u-Thábzns i cùoull ng ra xem Vưuxph ơppoy ng tiếtgvy p khábzns ch. Vưuxph ơppoy ng chỉcvjo hai ngưuxph ờmgfo i khábzns ch nóliwz i vớtxhi i Thanh-Mai:
- Vưuxph ơppoy ng phi! Hai vịldpx đnztp âwuyl y vốyvzn n ngưuxph ờmgfo i Cửhekj u-châwuyl n, lưuxph u lạljvw c sang vùoull ng nàvnuu y từisrf mấbzns y đnztp ờmgfo i. Hai vịldpx tiềosxe n bốyvzn i thấbzns y chúldpx ng ta ghéqzwq Khúldpx c-giang, nêhkre n đnztp ếtgvy n tưuxph ơppoy ng kiếtgvy n. Đltjm úldpx ng nhưuxph Thiêhkre n-đnztp ịldpx a kinh nóliwz i Ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t càvnuu ng lưuxph u lạljvw c phưuxph ơppoy ng xa, lòyjcr ng quêhkre càvnuu ng nồqrlz ng thắttoy m. Ngưuxph ờmgfo i Hoa khen ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t bằyvzn ng câwuyl u:
Hồqrlz mãezrc têhkre Bắttoy c-phong,
Việyvzn t đnztp iểywti u sàvnuu o Nam chi.
Nghĩkhpv a làvnuu : Con ngựqdts a Hồqrlz , vốyvzn n ởdhuv phưuxph ơppoy ng Bắttoy c, khi đnztp em vàvnuu o Trung-quốyvzn c, lúldpx c thấbzns y gióliwz Bấbzns c thổxtfn i, nóliwz híkhpv lêhkre n tiếtgvy ng thảhnew m nãezrc o nhớtxhi cốyvzn hưuxph ơppoy ng. Con chim đnztp ấbzns t Việyvzn t sang Trung-quốyvzn c, luôhnew n làvnuu m tổxtfn ởdhuv càvnuu nh câwuyl y phíkhpv a Nam, tỏqdts lòyjcr ng khôhnew ng quêhkre n cốyvzn thổxtfn .
Thanh-Mai ngồqrlz i xuốyvzn ng cạljvw nh Vưuxph ơppoy ng. Mỹlqif -Linh, Thiệyvzn u-Thábzns i khoanh tay đnztp ứtgvy ng hầseap u. Thanh-Mai đnztp ểywti ýqrlz : Hai ngưuxph ờmgfo i khábzns ch tóliwz c đnztp ãezrc bạljvw c, tiếtgvy ng nóliwz i tuy mạljvw nh, nhưuxph ng cóliwz vẻsxuv giàvnuu . Cóliwz lẽnfmy tuổxtfn i trêhkre n bẩawhk y mưuxph ơppoy i. Trong hai ngưuxph ờmgfo i, mộtxhi t ngưuxph ờmgfo i mặgqwi c ábzns o xanh, mộtxhi t ngưuxph ờmgfo i mặgqwi c ábzns o nâwuyl u.
Thanh-Mai tiếtgvy p lờmgfo i Vưuxph ơppoy ng:
- Phụtgeb thâwuyl n tôhnew i từisrf ng đnztp i nhiềosxe u, nghe nhiềosxe u, hiểywti u nhiềosxe u, đnztp ãezrc dạljvw y: Ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t khábzns c hẳepfo n bấbzns t cứtgvy giốyvzn ng ngưuxph ờmgfo i nàvnuu o khi mớtxhi i xa quêhkre , họxtfn nhớtxhi cha mẹdfxc , anh em, bạljvw n hữquzy u. Sựqdts tưuxph ởdhuv ng nhớtxhi nhưuxph lửhekj a đnztp ốyvzn t, nhưuxph ng víkhpv nhưuxph trêhkre n mặgqwi t nưuxph ớtxhi c. Sau năysbl m năysbl m, lòyjcr ng nhớtxhi ngưuxph ờmgfo i thâwuyl n hòyjcr a lẫntle n vớtxhi i làvnuu ng xóliwz m. Sựqdts tưuxph ởdhuv ng nhớtxhi nhưuxph nưuxph ớtxhi c sôhnew i, nhưuxph ng sâwuyl u nhưuxph ao, nhưuxph giếtgvy ng. Khi xa từisrf mưuxph ờmgfo i năysbl m trởdhuv đnztp i, tìlqif nh yêhkre u ngưuxph ờmgfo i thâwuyl n, làvnuu ng xóliwz m hòyjcr a vớtxhi i lòyjcr ng tưuxph ởdhuv ng nhớtxhi cốyvzn quốyvzn c. Sựqdts tưuxph ởdhuv ng nhớtxhi nhưuxph nưuxph ớtxhi c ấbzns m, nhưuxph ng sâwuyl u khôhnew ng biếtgvy t đnztp âwuyl u màvnuu lưuxph ờmgfo ng. Nhữquzy ng ngưuxph ờmgfo i sinh ởdhuv ngoạljvw i quốyvzn c, họxtfn chỉcvjo biếtgvy t quêhkre hưuxph ơppoy ng qua lờmgfo i kểywti củltjm a bậkhpv c trưuxph ởdhuv ng thưuxph ợzajr ng, hoặgqwi c trong sábzns ch vởdhuv , thìlqif ôhnew i thôhnew i cốyvzn quốyvzn c cábzns i gìlqif cũbpje ng hay, cũbpje ng đnztp ẹdfxc p. Họxtfn sẵspbz n sàvnuu ng hy sinh mọxtfn i thứtgvy cho tộtxhi c Việyvzn t.
Lãezrc o mặgqwi c ábzns o nâwuyl u chắttoy p tay xábzns Thanh-Mai:
- Vưuxph ơppoy ng phi thựqdts c khôhnew ng hổxtfn ábzns i nữquzy củltjm a Thiêhkre n-trưuxph ờmgfo ng đnztp ạljvw i hiệyvzn p. Đltjm a tạljvw Trầseap n đnztp ạljvw i-hiệyvzn p. Đltjm a tạljvw Vưuxph ơppoy ng-phi đnztp ãezrc nóliwz i dùoull m nỗiuei i lòyjcr ng thầseap m kíkhpv n củltjm a anh em lãezrc o phu.
Lãezrc o mặgqwi c ábzns o xanh trìlqif nh ra mộtxhi t bảhnew ng văysbl n:
- Vưuxph ơppoy ng gia cóliwz biếtgvy t tạljvw i Biệyvzn n-kinh đnztp ãezrc xẩawhk y ra truyệyvzn n lớtxhi n khôhnew ng?
- Chúldpx ng tôhnew i mớtxhi i tớtxhi i đnztp âwuyl y, lạljvw i khôhnew ng tiếtgvy p xúldpx c nhiềosxe u, nêhkre n mọxtfn i biếtgvy n chuyểywti n củltjm a Tốyvzn ng đnztp ềosxe u mùoull tịldpx t. Mong hai vịldpx đnztp ừisrf ng tiếtgvy c côhnew ng chỉcvjo dạljvw y.
Ngưuxph ờmgfo i mặgqwi c ábzns o nâwuyl u chỉcvjo bảhnew ng văysbl n:
- Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng Nguyêhkre n-Nghiễosxe m tổxtfn chứtgvy c thíkhpv võfqjh Biệyvzn n-kinh kéqzwq n nhâwuyl n tàvnuu i giúldpx p nưuxph ớtxhi c vàvnuu o thábzns ng tábzns m sang năysbl m. Trong khi đnztp óliwz , Lưuxph u hậkhpv u lạljvw i tổxtfn chứtgvy c võfqjh đnztp àvnuu i kéqzwq n phòyjcr -mãezrc vàvnuu o ngàvnuu y rằyvzn m thábzns ng giêhkre ng. Thờmgfo i gian gấbzns p lắttoy m rồqrlz i, chỉcvjo còyjcr n hơppoy n thábzns ng nữquzy a màvnuu thôhnew i. Khôhnew ng rõfqjh mụtgeb c đnztp íkhpv ch gìlqif ?
Thanh-Mai tiếtgvy p bảhnew ng văysbl n đnztp ọxtfn c qua, rồqrlz i cưuxph ờmgfo i:
- Trong chiếtgvy u chỉcvjo nêhkre u rõfqjh tuyểywti n mộtxhi t phòyjcr mãezrc vàvnuu mưuxph ờmgfo i bẩawhk y nữquzy tếtgvy đnztp ạljvw i thầseap n. Tạljvw i sao lạljvw i cóliwz sựqdts kỳspaf lạljvw thếtgvy nàvnuu y?
Lãezrc o giàvnuu ábzns o nâwuyl u nóliwz i:
- Lưuxph u hậkhpv u chỉcvjo cóliwz mộtxhi t côhnew ng chúldpx a Huệyvzn -Nhu. Bàvnuu tuyểywti n thêhkre m mưuxph ờmgfo i bẩawhk y tiểywti u thưuxph con quan, thuộtxhi c loạljvw i tàvnuu i sắttoy c vẹdfxc n toàvnuu n, rồqrlz i ban chỉcvjo tuyểywti n phu. Nhưuxph vậkhpv y triềosxe u đnztp ìlqif nh sẽnfmy cóliwz mưuxph ờmgfo i tábzns m anh tàvnuu i trẻsxuv tuổxtfn i, trung thàvnuu nh tuyệyvzn t đnztp ốyvzn i.
Mỹlqif -Linh hỏqdts i:
- Đltjm iềosxe u kiệyvzn n ra sao? Ai cóliwz quyềosxe n ứtgvy ng tuyểywti n?
Lãezrc o ábzns o xanh đnztp ábzns p:
- Bàvnuu nàvnuu y đnztp ưuxph a ra năysbl m đnztp iềosxe u kiệyvzn n: Tuổxtfn i từisrf mưuxph ờmgfo i sábzns u tớtxhi i hai mưuxph ơppoy i lăysbl m. Chưuxph a cóliwz vợzajr . Khôhnew ng tàvnuu n tậkhpv t, ábzns c tậkhpv t. Khôhnew ng phâwuyl n biệyvzn t Hábzns n, Việyvzn t, Liêhkre u, Tâwuyl y-hạljvw . Phảhnew i biếtgvy t nóliwz i thôhnew ng thạljvw o tiếtgvy ng Hábzns n.
Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng bậkhpv t cưuxph ờmgfo i:
- Khóliwz cóliwz thểywti đnztp oábzns n chủltjm ýqrlz củltjm a bàvnuu . Đltjm ợzajr i tớtxhi i Biệyvzn n-kinh, rồqrlz i sẽnfmy liệyvzn u. Vấbzns n đnztp ềosxe nàvnuu y hay đnztp ấbzns y. Ta hiệyvzn n cóliwz Thôhnew ng-Mai, Thiệyvzn u-Thábzns i, cùoull ng năysbl m ôhnew ng mãezrc nh đnztp ềosxe u đnztp ủltjm đnztp iềosxe u kiệyvzn n. Cho tấbzns t cảhnew ứtgvy ng thíkhpv . Biếtgvy t đnztp âwuyl u, bọxtfn n chúldpx ng khôhnew ng trởdhuv thàvnuu nh phòyjcr mãezrc .
- Anh tưuxph ởdhuv ng dễosxe sao? Anh Thôhnew ng-Mai khôhnew ng nóliwz i đnztp ưuxph ợzajr c tiếtgvy ng Hábzns n. Còyjcr n Thiệyvzn u-Thábzns i màvnuu anh bảhnew o thi tuyểywti n làvnuu m Phòyjcr -mãezrc , em sợzajr Mỹlqif -Linh sẽnfmy nhảhnew y dựqdts ng lêhkre n đnztp ếtgvy n nóliwz c nhàvnuu . Còyjcr n Thuậkhpv n-Tôhnew ng, Thiêhkre n-Lãezrc m coi nhưuxph cóliwz vợzajr rồqrlz i. Duy Tôhnew n Đltjm ảhnew n, Tựqdts -Mai, Lêhkre Văysbl n khảhnew dĩkhpv còyjcr n cóliwz thểywti . Bàvnuu n vềosxe văysbl n chưuxph ơppoy ng Trung-nguyêhkre n, Tôhnew n Đltjm ảhnew n chỉcvjo tạljvw m đnztp ọxtfn c thôhnew ng viếtgvy t thạljvw o. Cuốyvzn i cùoull ng ta còyjcr n cóliwz Tựqdts -Mai, vớtxhi i Lêhkre Văysbl n.
Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng hỏqdts i:
- Thểywti lệyvzn tuyểywti n ra sao? Thi văysbl n tàvnuu i hay võfqjh côhnew ng?
Lãezrc o giàvnuu ábzns o nâwuyl u đnztp ábzns p:
- Tốyvzn ng cóliwz chíkhpv n mưuxph ơppoy i ba châwuyl u, cùoull ng bẩawhk y nưuxph ớtxhi c xung quanh thàvnuu nh mộtxhi t trăysbl m. Việyvzn c tuyểywti n chia ra làvnuu m ba kỳspaf . Sơppoy tuyểywti n do Kinh lưuxph ợzajr c sứtgvy , cùoull ng Tưuxph -mãezrc tuyểywti n mỗiuei i nơppoy i ba ngưuxph ờmgfo i. Tốyvzn ng cộtxhi ng ba trăysbl m ngưuxph ờmgfo i. Tuyểywti n cảhnew văysbl n lẫntle n võfqjh . Sau khi trúldpx ng sơppoy tuyểywti n, họxtfn đnztp ưuxph ợzajr c coi nhưuxph côhnew ng-tửhekj , đnztp ịldpx a phưuxph ơppoy ng phảhnew i cấbzns p ngựqdts a, y phụtgeb c cho họxtfn vềosxe kinh. Trung tuyểywti n cóliwz ba phầseap n. Phầseap n đnztp ầseap u do bộtxhi Lễosxe đnztp ảhnew m trábzns ch. Bộtxhi Lễosxe sẽnfmy khábzns m xéqzwq t xem ứtgvy ng viêhkre n cóliwz tàvnuu n tậkhpv t, hoặgqwi c trẻsxuv quábzns , giàvnuu quábzns khôhnew ng. Phầseap n nhìlqif vàvnuu o đnztp iệyvzn n thíkhpv . Hoàvnuu ng-đnztp ếtgvy thiếtgvy t đnztp ạljvw i triềosxe u. Lưuxph u hậkhpv u cũbpje ng hiệyvzn n diệyvzn n. Cábzns c ứtgvy ng sinh vàvnuu o đnztp iệyvzn n, sau đnztp óliwz Côhnew ng-chúldpx a cùoull ng mưuxph ờmgfo i tábzns m hoa khôhnew i xuấbzns t hiệyvzn n, ngồqrlz i trêhkre n mưuxph ờmgfo i tábzns m chiếtgvy c ghếtgvy . Trêhkre n mỗiuei i ghếtgvy cắttoy m bôhnew ng hoa vàvnuu ng. Ứhekj ng sinh tha hồqrlz ngắttoy m ngưuxph ờmgfo i đnztp ẹdfxc p. Ai thíkhpv ch ngưuxph ờmgfo i đnztp ẹdfxc p nàvnuu o, thìlqif đnztp ứtgvy ng trưuxph ớtxhi c ngưuxph ờmgfo i đnztp ẹdfxc p đnztp óliwz . Hoàvnuu ng-đnztp ếtgvy ra đnztp ềosxe thi vềosxe văysbl n họxtfn c, chíkhpv nh sựqdts , võfqjh bịldpx . Hai quan Tảhnew , Hữquzy u bộtxhi c xạljvw (Tểywti -tưuxph ớtxhi ng) cùoull ng Hoàvnuu ng-đnztp ếtgvy sẽnfmy chấbzns m bàvnuu i.
Mỹlqif -Linh hỏqdts i:
- Lỡppoy ra côhnew nàvnuu o xấbzns u xíkhpv , khôhnew ng cóliwz ứtgvy ng sinh ưuxph ng, thìlqif sao?
- Thábzns i hậkhpv u đnztp ãezrc tuyểywti n trưuxph ớtxhi c, trong mưuxph ờmgfo i bẩawhk y côhnew đnztp ềosxe u sắttoy c nưuxph ớtxhi c hưuxph ơppoy ng trờmgfo i. Sao cóliwz côhnew xấbzns u đnztp ưuxph ợzajr c. Hoàvnuu ng-đnztp ếtgvy cùoull ng hai quan Bộtxhi c-xạljvw tuyểywti n cho mỗiuei i côhnew hai ứtgvy ng sinh trúldpx ng cábzns ch. Cuốyvzn i cùoull ng hai ứtgvy ng sinh đnztp óliwz đnztp ấbzns u võfqjh vớtxhi i nhau. Ai thắttoy ng, đnztp ưuxph ợzajr c gảhnew ngưuxph ờmgfo i đnztp ẹdfxc p cho.
Thanh-Mai róliwz t tràvnuu mờmgfo i khábzns ch:
- Đltjm a tạljvw hai vịldpx tớtxhi i bábzns o tin vui. Xin hai vịldpx cho biếtgvy t cao danh qúldpx i tíkhpv nh?
Lãezrc o ábzns o xanh chỉcvjo vàvnuu o lãezrc o ábzns o nâwuyl u:
- Tôhnew i họxtfn Tôhnew n. Còyjcr n ngưuxph ờmgfo i bạljvw n tôhnew i đnztp âwuyl y họxtfn Lêhkre . Chúldpx ng tôhnew i làvnuu ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t gốyvzn c Cửhekj u-châwuyl n. Tổxtfn tiêhkre n sang đnztp âwuyl y lậkhpv p nghiệyvzn p đnztp ãezrc ba đnztp ờmgfo i. Tuy vậkhpv y lòyjcr ng vẫntle n hưuxph ớtxhi ng vềosxe đnztp ấbzns t tổxtfn . Chúldpx ng tôhnew i nghe Vưuxph ơppoy ng-gia nổxtfn i tiếtgvy ng anh hùoull ng, mạljvw o muộtxhi i đnztp ếtgvy n yếtgvy t kiếtgvy n, đnztp ểywti bábzns o tin.
Lãezrc o họxtfn Tôhnew n chỉcvjo bảhnew ng văysbl n:
- Vưuxph ơppoy ng gia đnztp ịldpx nh cho ngưuxph ờmgfo i thâwuyl n ứtgvy ng thíkhpv phòyjcr mãezrc đnztp ấbzns y ưuxph ? Theo lãezrc o phu khôhnew ng nêhkre n. Cábzns i gưuxph ơppoy ng trưuxph ớtxhi c hãezrc y còyjcr n đnztp óliwz : Thábzns i tửhekj Anh-Tềosxe lấbzns y Cùoull -thịldpx . Sau vìlqif lòyjcr ng tưuxph ởdhuv ng nhớtxhi quêhkre hưuxph ơppoy ng, xui con đnztp ầseap u hàvnuu ng, đnztp ưuxph a đnztp ếtgvy n nưuxph ớtxhi c mấbzns t. Nay cábzns c thiếtgvy u niêhkre n trong Thuậkhpv n-Thiêhkre n thậkhpv p hùoull ng thàvnuu nh phòyjcr mãezrc , rồqrlz i cũbpje ng đnztp ếtgvy n đnztp em châwuyl n tàvnuu i giúldpx p Tốyvzn ng, hạljvw i Việyvzn t màvnuu thôhnew i. (3)
Ghi chúldpx
(3) Năysbl m 135 trưuxph ớtxhi c Tâwuyl y-lịldpx ch, vua Văysbl n-vưuxph ơppoy ng nưuxph ớtxhi c Nam-Việyvzn t têhkre n Triệyvzn u-Hồqrlz cho con làvnuu thábzns i-tửhekj Anh-Tềosxe sang Hábzns n làvnuu m con tin trong mưuxph ờmgfo i năysbl m. Anh-Tềosxe lấbzns y vợzajr Hábzns n làvnuu Cùoull -thịldpx . Năysbl m 125 trưuxph ớtxhi c Tâwuyl y-lịldpx ch, Anh-Tềosxe vềosxe nưuxph ớtxhi c làvnuu m vua tứtgvy c Minh-vưuxph ơppoy ng. Năysbl m 113 trưuxph ớtxhi c Tâwuyl y-lịldpx ch, Minh-vưuxph ơppoy ng băysbl ng. Con trai củltjm a Cùoull -thịldpx têhkre n Hưuxph ng lêhkre n làvnuu m vua. Hábzns n sai Thiếtgvy u-Quíkhpv sang dụtgeb hàvnuu ng. Quíkhpv vốyvzn n làvnuu tìlqif nh nhâwuyl n cũbpje củltjm a Cùoull -thi. Hai ngưuxph ờmgfo i gặgqwi p lạljvw i nhau, tưuxph thôhnew ng. Cùoull -thịldpx xui con dâwuyl ng nưuxph ớtxhi c cho Hábzns n, vềosxe triềosxe u nhậkhpv n sắttoy c phong. Quan Tểywti -tưuxph ớtxhi ng Lữquzy -gia can khôhnew ng đnztp ưuxph ợzajr c bèlvos n giếtgvy t Thiếtgvy u-Quíkhpv , Cùoull -thịldpx , Hưuxph ng rồqrlz i tôhnew n thábzns i tửhekj Kiếtgvy n-Đltjm ứtgvy c lêhkre n làvnuu m vua. Năysbl m sau Hábzns n sai quâwuyl n sang đnztp ábzns nh. Nưuxph ớtxhi c Nam-Việyvzn t mấbzns t. Giòyjcr ng dõfqjh i Triệyvzn u Đltjm àvnuu thuộtxhi c ngưuxph ờmgfo i Hábzns n, xâwuyl m lăysbl ng tộtxhi c Việyvzn t bằyvzn ng cuộtxhi c hôhnew n nhâwuyl n gian trábzns Trọxtfn ng-Thủltjm y. Nay cũbpje ng mấbzns t vìlqif cuộtxhi c hôhnew n nhâwuyl n gian trábzns Thiếtgvy u-Quíkhpv .
Mỹlqif -Linh chắttoy p tay hưuxph ớtxhi ng hai lãezrc o:
- Tiểywti u bốyvzn i Lýqrlz -mỹlqif -Linh, xin hai vịldpx cho phéqzwq p đnztp ưuxph ợzajr c góliwz p lờmgfo i quêhkre , nêhkre n chăysbl ng?
Cảhnew hai lãezrc o cùoull ng đnztp ứtgvy ng dậkhpv y, đnztp ábzns p lễosxe :
- Côhnew ng chúldpx a Bìlqif nh-Dưuxph ơppoy ng nổxtfn i tiếtgvy ng búldpx t mặgqwi c vang tớtxhi i Trung-nguyêhkre n. Dùoull ng Long-biêhkre n kiếtgvy m phábzns p đnztp ảhnew bạljvw i Đltjm ôhnew ng-Sơppoy n lãezrc o nhâwuyl n, khiếtgvy n võfqjh lâwuyl m Trung-quốyvzn c nghe danh đnztp ềosxe u tábzns ng đnztp ởdhuv m kinh hồqrlz n. Tuổxtfn i trẻsxuv , tàvnuu i cao, màvnuu nhũbpje n nhặgqwi n, sựqdts nghiệyvzn p sau nàvnuu y thựqdts c khôhnew ng nhỏqdts .
- Đltjm a tạljvw hai vịldpx quábzns khen. Vềosxe việyvzn c Tôhnew n Đltjm ảhnew n, Tựqdts -Mai dựqdts võfqjh đnztp àvnuu i ứtgvy ng thíkhpv Phòyjcr -mãezrc chưuxph a thàvnuu nh hìlqif nh. Màvnuu dùoull cóliwz dựqdts , dễosxe gìlqif thắttoy ng nổxtfn i anh hùoull ng thiêhkre n hạljvw ? Nhưuxph ợzajr c bằyvzn ng mộtxhi t trong hai ngưuxph ờmgfo i đnztp óliwz cóliwz làvnuu m phòyjcr mãezrc , quyếtgvy t khôhnew ng cóliwz truyệyvzn n Anh-Tềosxe , Cùoull -thịldpx tábzns i diễosxe n.
Lãezrc o họxtfn Chu hỏqdts i:
- Xin côhnew ng chúldpx a cho biếtgvy t minh kiếtgvy n.
- Triệyvzn u Đltjm àvnuu vốyvzn n ngưuxph ờmgfo i Hoa. Cho nêhkre n Cùoull -thịldpx khuyêhkre n con hàvnuu ng, cũbpje ng nằyvzn m trong chủltjm đnztp ạljvw o tộtxhi c Hábzns n: Vua tứtgvy c Thiêhkre n-tửhekj làvnuu m vua Trung-nguyêhkre n. Ai làvnuu m vua mộtxhi t cõfqjh i biêhkre n thùoull y muôhnew n đnztp ờmgfo i vẫntle n làvnuu giặgqwi c. Chi bằyvzn ng đnztp ầseap u hàvnuu ng, đnztp ưuxph ợzajr c phong chứtgvy c tưuxph ớtxhi c triềosxe u đnztp ìlqif nh, ấbzns m mồqrlz mảhnew tổxtfn tiêhkre n, mábzns t mặgqwi t vớtxhi i hưuxph ơppoy ng đnztp ảhnew ng. Cho nêhkre n sựqdts đnztp ầseap u hàvnuu ng dễosxe dàvnuu ng.
Nàvnuu ng thấbzns y hai lãezrc o gậkhpv t đnztp ầseap u, tỏqdts ra khuấbzns t phụtgeb c lýqrlz luậkhpv n củltjm a mìlqif nh. Tiếtgvy p:
- Thờmgfo i Lĩkhpv nh-Nam, cóliwz rấbzns t nhiềosxe u anh hùoull ng kếtgvy t hôhnew n vớtxhi i ngưuxph ờmgfo i Hábzns n. Côhnew ng chúldpx a Gia-Hưuxph ng Trầseap n Quốyvzn c kếtgvy t hôhnew n vớtxhi i Trấbzns n-Nam vưuxph ơppoy ng Vưuxph ơppoy ng Phúldpx c. Quốyvzn c-côhnew ng Đltjm àvnuu o Qúldpx y-Minh kếtgvy t hôhnew n vớtxhi i côhnew ng chúldpx a Vĩkhpv nh-Hòyjcr a. Thiêhkre n-ưuxph ng đnztp ạljvw i tưuxph ớtxhi ng quâwuyl n Đltjm àvnuu o Nhấbzns t-Gia kếtgvy t hôhnew n vớtxhi i quậkhpv n chúldpx a Lýqrlz Lan-Anh. Lêhkre Lan-Hưuxph ơppoy ng kếtgvy t hôhnew n vớtxhi i Lụtgeb c Mạljvw nh-Tâwuyl n. Chu Tưuxph ờmgfo ng-Qui thàvnuu nh Tâwuyl y-cung quíkhpv phi củltjm a Quang-Vũbpje . Thếtgvy nhưuxph ng nhữquzy ng vịldpx đnztp óliwz vìlqif tinh thầseap n chủltjm đnztp ạljvw o tộtxhi c Việyvzn t mạljvw nh quábzns , đnztp ãezrc biếtgvy n ngưuxph ờmgfo i phốyvzn i ngẫntle u thàvnuu nh danh nhâwuyl n góliwz p côhnew ng dựqdts ng nưuxph ớtxhi c Lĩkhpv nh-Nam hơppoy n cảhnew ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t. Vìlqif vậkhpv y, giảhnew nhưuxph hai sưuxph đnztp ệyvzn Tựqdts -Mai, Lêhkre Văysbl n thàvnuu nh Phòyjcr -mãezrc , khôhnew ng chừisrf ng chúldpx ng biếtgvy n côhnew ng chúldpx a Huệyvzn -Nhu hóliwz a ra ngưuxph ờmgfo i giúldpx p íkhpv ch cho Đltjm ạljvw i-Việyvzn t cũbpje ng nêhkre n.
Lãezrc o giàvnuu họxtfn Lêhkre chắttoy p tay:
- Côhnew ng chúldpx a kiếtgvy n giảhnew i sâwuyl u sa hơppoy n bọxtfn n lãezrc o hủltjm hồqrlz đnztp ồqrlz nàvnuu y.
Hai lãezrc o cùoull ng Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, Thanh-Mai bàvnuu n vềosxe tìlqif nh hìlqif nh Tốyvzn ng-Việyvzn t. Lãezrc o Lêhkre ứtgvy ng đnztp ốyvzn i nhưuxph gưuxph ơppoy m treo, nhưuxph nưuxph ớtxhi c chảhnew y. Lãezrc o Tôhnew n íkhpv t nóliwz i. Nhưuxph ng hễosxe mởdhuv miệyvzn ng lãezrc o lạljvw i dẫntle n chứtgvy ng trong nhữquzy ng bộtxhi sábzns ch cổxtfn củltjm a tộtxhi c Việyvzn t chéqzwq p bằyvzn ng chữquzy Khoa-đnztp ẩawhk u thuộtxhi c triếtgvy t họxtfn c nhưuxph : Thiêhkre n-đnztp ịldpx a kinh, Minh-Tâwuyl m, Đltjm ạljvw i-nghĩkhpv a. Cábzns c bộtxhi sửhekj nhưuxph Tiêhkre n-Rồqrlz ng thôhnew ng sửhekj , Văysbl n-lang chíkhpv nh biêhkre n đnztp ạljvw i sửhekj , Văysbl n-lang dịldpx sửhekj , Âydyz u-lạljvw c xuâwuyl n thu, Cổxtfn -loa di hậkhpv n, Nỏqdts -thầseap n lưuxph ợzajr c sửhekj , Lĩkhpv nh-Nam đnztp ạljvw i sửhekj (4). Chứtgvy ng tỏqdts lãezrc o họxtfn c rấbzns t uyêhkre n thâwuyl m.
Ghi chúldpx
(4) Khoa-đnztp ẩawhk u làvnuu văysbl n tựqdts tưuxph ợzajr ng thanh củltjm a tộtxhi c Việyvzn t. Cho đnztp ếtgvy n thờmgfo i An-Dưuxph ơppoy ng Vưuxph ơppoy ng, kinh, triếtgvy t, văysbl n, sửhekj còyjcr n ưuxph ớtxhi c hơppoy n nghìlqif n bộtxhi . Khi Triệyvzn u-Đltjm àvnuu chiếtgvy m nưuxph ớtxhi c Âydyz u-lạljvw c, y bắttoy t dâwuyl n chúldpx ng bỏqdts chữquzy Khoa-đnztp ẩawhk u họxtfn c chữquzy Hábzns n. Thờmgfo i Lĩkhpv nh-Nam vua Trưuxph ng sai côhnew ng chúldpx a Nguyệyvzn t-Đltjm ứtgvy c Phùoull ng-Vĩkhpv nh-Hoa sưuxph u tầseap m còyjcr n hơppoy n chíkhpv n trăysbl m bộtxhi . Mãezrc -Việyvzn n chiếtgvy m Lĩkhpv nh-Nam, sai chởdhuv vềosxe Trung-quốyvzn c hếtgvy t, lạljvw i bắttoy t dâwuyl n họxtfn c chữquzy Hábzns n. Tuy vậkhpv y loạljvw i văysbl n tựqdts nàvnuu y thờmgfo i Lýqrlz còyjcr n nhiềosxe u ngưuxph ờmgfo i biếtgvy t, song sábzns ch khôhnew ng cóliwz bộtxhi nàvnuu o lưuxph u truyềosxe n. (Xin đnztp ọxtfn c Cẩawhk m-khêhkre di hậkhpv n, cùoull ng tábzns c giảhnew , do Nam-ábzns Paris xuấbzns t bảhnew n).
Lãezrc o họxtfn Tôhnew n hỏqdts i:
- Vớtxhi i kho tàvnuu ng Tầseap n-Hábzns n, Âydyz u-Việyvzn t, Vưuxph ơppoy ng-gia đnztp ịldpx nh làvnuu m gìlqif ?
Vưuxph ơppoy ng giậkhpv t mìlqif nh nghĩkhpv thầseap m:
- Hai lãezrc o nàvnuu y hỏqdts i thếtgvy , hẳepfo n đnztp ãezrc biếtgvy t ta đnztp àvnuu o đnztp ưuxph ợzajr c hai kho tàvnuu ng rồqrlz i. Bâwuyl y giờmgfo ta cóliwz chốyvzn i cũbpje ng vôhnew íkhpv ch.
Vưuxph ơppoy ng đnztp ábzns p:
- Vãezrc n bốyvzn i khôhnew ng dábzns m quyếtgvy t đnztp ịldpx nh. Trêhkre n còyjcr n cóliwz phụtgeb -hoàvnuu ng, triềosxe u đnztp ìlqif nh. Ngoàvnuu i ra phảhnew i hỏqdts i đnztp ếtgvy n võfqjh lâwuyl m đnztp ồqrlz ng đnztp ạljvw o. Nhưuxph vậkhpv y, nhâwuyl n tâwuyl m triệyvzn u ngưuxph ờmgfo i nhưuxph mộtxhi t. Nưuxph ớtxhi c mớtxhi i mạljvw nh.
Lãezrc o họxtfn Lêhkre gậkhpv t đnztp ầseap u:
- Tinh hoa tộtxhi c Việyvzn t nhưuxph thếtgvy đnztp ấbzns y. Tốyvzn t cũbpje ng tốyvzn t thựqdts c. Khi màvnuu xấbzns u cũbpje ng thựqdts c xấbzns u. Kiềosxe u Côhnew ng-Tiễosxe n giếtgvy t chúldpx a. Dưuxph ơppoy ng Tam-Kha cưuxph ớtxhi p ngôhnew i chábzns u. Đltjm inh Liễosxe n giếtgvy t em. Đltjm ỗiuei Thíkhpv ch giếtgvy t vua Đltjm inh cùoull ng Đltjm inh Liễosxe n. Lêhkre Hoàvnuu n cưuxph ớtxhi p ngôhnew i từisrf ấbzns u quâwuyl n. Long-Đltjm ĩkhpv nh giếtgvy t anh, giếtgvy t em. Họxtfn khôhnew ng theo Nho, tôhnew n quâwuyl n. Liệyvzn u chủltjm đnztp ạljvw o tộtxhi c Việyvzn t cóliwz giúldpx p Vưuxph ơppoy ng-gia giữquzy ngôhnew i vua, khi phụtgeb -hoàvnuu ng băysbl ng hàvnuu khôhnew ng?
- Vãezrc n bốyvzn i khôhnew ng ham ngôhnew i Vua. Làvnuu m Vua chỉcvjo làvnuu bấbzns t đnztp ắttoy c dĩkhpv . Nếtgvy u nhưuxph phụtgeb -hoàvnuu ng khôhnew ng chấbzns p thuậkhpv n chíkhpv củltjm a tiểywti u bốyvzn i, ngưuxph ờmgfo i cóliwz truyềosxe n ngôhnew i, tiểywti u bốyvzn i cũbpje ng khưuxph ớtxhi c từisrf . Rồqrlz i ngưuxph ờmgfo i truyềosxe n ngôhnew i cho ai cũbpje ng đnztp ưuxph ợzajr c. Còyjcr n chíkhpv củltjm a vãezrc n bốyvzn i ưuxph ? Vãezrc n bốyvzn i chỉcvjo muốyvzn n kếtgvy t hợzajr p võfqjh lâwuyl m, danh sĩkhpv lạljvw i, đnztp ểywti đnztp òyjcr i đnztp ấbzns t tổxtfn , cùoull ng thốyvzn ng nhấbzns t tộtxhi c Việyvzn t, thếtgvy thôhnew i. Lãezrc o Lêhkre hỏqdts i:
- Vưuxph ơppoy ng vừisrf a nóliwz i: Đltjm òyjcr i đnztp ấbzns t tổxtfn , thốyvzn ng nhấbzns t tộtxhi c Việyvzn t. Nhưuxph vậkhpv y phảhnew i chăysbl ng Vưuxph ơppoy ng đnztp ịldpx nh đnztp òyjcr i đnztp ấbzns t trưuxph ớtxhi c, thốyvzn ng nhấbzns t sau?
- Trong hoàvnuu n cảhnew nh khóliwz khăysbl n nàvnuu y, dễosxe gìlqif ai nểywti phụtgeb c ai? Vìlqif vậkhpv y trưuxph ớtxhi c hãezrc y đnztp ốyvzn t lêhkre n ngọxtfn n đnztp uốyvzn c đnztp òyjcr i đnztp ấbzns t tổxtfn . Cóliwz nhưuxph vậkhpv y mởdhuv i làvnuu m nổxtfn i bậkhpv t chủltjm đnztp ạljvw o tộtxhi c Việyvzn t, nhâwuyl n tâwuyl m qui phụtgeb c. Khi nhâwuyl n tâwuyl m qui phụtgeb c, sựqdts thốyvzn ng nhấbzns t tộtxhi c Việyvzn t khôhnew ng khóliwz . Tộtxhi c Việyvzn t thốyvzn ng nhấbzns t rồqrlz i, mớtxhi i thựqdts c sựqdts đnztp òyjcr i đnztp ấbzns t tổxtfn .
Lãezrc o họxtfn Tôhnew n thởdhuv dàvnuu i:
- Nhưuxph ng đnztp ấbzns t tổxtfn hiệyvzn n dâwuyl n chúldpx ng thàvnuu nh Hábzns n hếtgvy t rồqrlz i. Triệyvzn u ngưuxph ờmgfo i nhưuxph mộtxhi t, họxtfn vẫntle n tựqdts coi mìlqif nh con chábzns u vua Hoàvnuu ng-Đltjm ếtgvy , hậkhpv u huệyvzn Nghiêhkre u, Thuấbzns n, Vũbpje , Thang, coi ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t làvnuu thứtgvy Nam-man. Liệyvzn u khi ta chiếtgvy m đnztp ưuxph ợzajr c cốyvzn thổxtfn rồqrlz i họxtfn cóliwz chịldpx u tuâwuyl n phụtgeb c khôhnew ng?
Mỹlqif -Linh xen vàvnuu o:
- Thưuxph a tiêhkre n sinh, ngưuxph ờmgfo i Hábzns n trêhkre n vùoull ng cốyvzn thổxtfn Lĩkhpv nh-Nam tuy nóliwz i tiếtgvy ng Hábzns n, nhưuxph ng thựqdts c ra họxtfn làvnuu ngưuxph ờmgfo i Hábzns n gốyvzn c Việyvzn t. Khi đnztp òyjcr i đnztp ưuxph ợzajr c đnztp ấbzns t, ta vẫntle n đnztp ểywti họxtfn nóliwz i, họxtfn c chữquzy Hábzns n, nhưuxph ng cho họxtfn sốyvzn ng trong tinh thầseap n Nho. Tiểywti u nữquzy muốyvzn n nóliwz i thứtgvy Nho từisrf thờmgfo i Phụtgeb c-Hy, Thầseap n-Nôhnew ng, chứtgvy khôhnew ng phảhnew i thứtgvy Tốyvzn ng-Nho nhưuxph hiệyvzn n nay.
Lãezrc o họxtfn Tôhnew n than:
- Khóliwz thựqdts c! Lãezrc o-qua, Xiêhkre m-la, Châwuyl n-lạljvw p, Đltjm ạljvw i-Việyvzn t thìlqif dễosxe rồqrlz i. Nhưuxph ng Đltjm ạljvw i-lýqrlz nưuxph ớtxhi c giầseap u dâwuyl n mạljvw nh, triềosxe u Đltjm oàvnuu n lậkhpv p lêhkre n đnztp ãezrc mấbzns y trăysbl m năysbl m, cơppoy sởdhuv vữquzy ng chắttoy c. Trong khi triềosxe u Lýqrlz mớtxhi i lậkhpv p chưuxph a đnztp ầseap y hai mưuxph ơppoy i năysbl m. Khi thốyvzn ng nhấbzns t, họxtfn Đltjm oàvnuu n sẽnfmy đnztp òyjcr i ngồqrlz i trêhkre n ngôhnew i vua. Dùoull Vưuxph ơppoy ng-gia cóliwz chịldpx u khuấbzns t phụtgeb c, nhưuxph ng võfqjh lâwuyl m lạljvw i chốyvzn ng. Còyjcr n Chiêhkre m-thàvnuu nh, trong quábzns khứtgvy , Đltjm ạljvw i-Việyvzn t đnztp em quâwuyl n tàvnuu n phábzns nưuxph ớtxhi c họxtfn nhiềosxe u lầseap n, nay thàvnuu nh kẻsxuv thùoull mấbzns t rồqrlz i. Vưuxph ơppoy ng-gia phảhnew i vưuxph ợzajr t ra đnztp ưuxph ợzajr c hai mấbzns u chốyvzn t đnztp óliwz , mớtxhi i thàvnuu nh côhnew ng. Nhưuxph ợzajr c bằyvzn ng khôhnew ng thốyvzn ng nhấbzns t tộtxhi c Việyvzn t, sao đnztp òyjcr i đnztp ưuxph ợzajr c đnztp ấbzns t cũbpje nay thuộtxhi c Tốyvzn ng?
Lãezrc o họxtfn Lêhkre tiếtgvy p:
- Trong triềosxe u, khóliwz màvnuu cábzns c quan văysbl n võfqjh muốyvzn n chiếtgvy n tranh. Nhấbzns t làvnuu Quốyvzn c-sưuxph Minh-Khôhnew ng, vớtxhi i tim Bồqrlz -tábzns t, khôhnew ng bao giờmgfo ngưuxph ờmgfo i chấbzns p nhậkhpv n khởdhuv i binh đnztp òyjcr i cốyvzn thổxtfn . Vìlqif vậkhpv y, cábzns c vịldpx Vưuxph ơppoy ng mớtxhi i ngấbzns p nghéqzwq ngôhnew i vua. Tạljvw i triềosxe u, Dựqdts c-Thábzns nh vưuxph ơppoy ng đnztp ang luồqrlz n lọxtfn t Lưuxph u-hậkhpv u, mong khi Hoàvnuu ng-đnztp ếtgvy băysbl ng hàvnuu , Lưuxph u-hậkhpv u ban chỉcvjo phong cho làvnuu m vua. Khai-Thiêhkre n vưuxph ơppoy ng lạljvw i làvnuu đnztp ệyvzn tửhekj Quốyvzn c-sưuxph Minh-Khôhnew ng. Quốyvzn c-sưuxph nóliwz i mộtxhi t tiếtgvy ng, võfqjh lâwuyl m ắttoy t thuậkhpv n theo ýqrlz ngưuxph ờmgfo i, màvnuu đnztp ểywti Thiêhkre n-vưuxph ơppoy ng lêhkre n ngôhnew i. Lạljvw i còyjcr n Đltjm ôhnew ng-Chinh vưuxph ơppoy ng, Vũbpje -Đltjm ứtgvy c vưuxph ơppoy ng. Vịldpx nàvnuu o cũbpje ng cóliwz quâwuyl n bảhnew n bộtxhi hếtgvy t.
Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng biếtgvy t đnztp âwuyl y làvnuu nhữquzy ng dịldpx nhâwuyl n, ẩawhk n sĩkhpv , trôhnew ng rộtxhi ng, nhìlqif n xa. Vưuxph ơppoy ng chắttoy p tay nóliwz i:
- Tiểywti u vưuxph ơppoy ng khẩawhk n khoảhnew n mờmgfo i hai vịldpx hãezrc y rờmgfo i bỏqdts sơppoy n đnztp ộtxhi ng, ra giúldpx p nưuxph ớtxhi c. Vớtxhi i tàvnuu i hai vịldpx , cóliwz thểywti đnztp ưuxph a dâwuyl n Việyvzn t sốyvzn ng lạljvw i thờmgfo i vua Hùoull ng, vua Trưuxph ng. Hai vịldpx nghĩkhpv sao?
Lãezrc o Tôhnew n lắttoy c đnztp ầseap u:
- Xin vưuxph ơppoy ng cho chúldpx ng tôhnew i đnztp ưuxph ợzajr c tiêhkre u dao tựqdts tạljvw i. Chúldpx ng tôhnew i hạljvw c nộtxhi i mâwuyl y ngàvnuu n, tíkhpv nh lưuxph ờmgfo i biếtgvy ng thàvnuu nh tậkhpv t mấbzns t rồqrlz i.
Thanh-Mai khẩawhk n khoảhnew n mờmgfo i hai lãezrc o uốyvzn ng rưuxph ợzajr u, ăysbl n cơppoy m trưuxph a. Nhưuxph ng hai lãezrc o từisrf chốyvzn i, ra vềosxe . Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng tiễosxe n hai lãezrc o lêhkre n bờmgfo :
- Hai vịldpx lưuxph u lạljvw c xa quêhkre hưuxph ơppoy ng, màvnuu lòyjcr ng còyjcr n hưuxph ớtxhi ng vềosxe đnztp ấbzns t tổxtfn , thựqdts c xứtgvy ng đnztp ábzns ng con Rồqrlz ng, chábzns u Tiêhkre n. Ưvnuu ớtxhi c mong sẽnfmy cóliwz dịldpx p đnztp ưuxph ợzajr c nghe nhữquzy ng lờmgfo i dạljvw y bảhnew o củltjm a cábzns c vịldpx .
Hai ngưuxph ờmgfo i chắttoy p tay xábzns , phơppoy i phớtxhi i màvnuu đnztp i, khôhnew ng quay đnztp ầseap u lạljvw i.
Họxtfn đnztp i rồqrlz i, Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng hỏqdts i Vưuxph ơppoy ng-phi vàvnuu hai chábzns u:
- Họxtfn làvnuu ai? Cóliwz biếtgvy t võfqjh côhnew ng khôhnew ng?
Thanh-Mai vốyvzn n bábzns c họxtfn c, nàvnuu ng nóliwz i ngay:
- Lãezrc o Tôhnew n dábzns ng đnztp i thẳepfo ng, hơppoy i chúldpx i vềosxe trưuxph ớtxhi c, cóliwz lẽnfmy lãezrc o luyệyvzn n võfqjh côhnew ng Cửhekj u-châwuyl n. Nhưuxph ng bàvnuu n tay ẩawhk n hiệyvzn n hơppoy i đnztp ỏqdts , dưuxph ờmgfo ng nhưuxph lãezrc o luyệyvzn n Hồqrlz ng-thiếtgvy t kinh. Còyjcr n lãezrc o Lêhkre , từisrf tưuxph ớtxhi ng đnztp i, đnztp ếtgvy n cửhekj chỉcvjo , rõfqjh ra ngưuxph ờmgfo i luyệyvzn n võfqjh côhnew ng Khúldpx c-giang.
Chiềosxe u hôhnew m ấbzns y cóliwz chim ưuxph ng bábzns o, thuyềosxe n chởdhuv kho tàvnuu ng đnztp ãezrc vềosxe tớtxhi i Tiêhkre n-yêhkre n. Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng thởdhuv phàvnuu o:
- Nhưuxph vậkhpv y làvnuu xong. Ngàvnuu y mai ta tìlqif m Nguyêhkre n-Nghiễosxe m, rồqrlz i trẩawhk y Biệyvzn n-kinh.
Vưuxph ơppoy ng vừisrf a đnztp ứtgvy t lờmgfo i, cóliwz Vưuxph ơppoy ng-duy-Chíkhpv nh tớtxhi i mờmgfo i Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, Vưuxph ơppoy ng-phi, Mỹlqif -Linh, Thiệyvzn u-Thábzns i vàvnuu o dinh Tuyêhkre n-vũbpje sứtgvy đnztp àvnuu m đnztp ạljvw o. Y mang theo đnztp ộtxhi i thiếtgvy t kỵbsmj , cùoull ng bốyvzn n xe ngựqdts a, yêhkre n cưuxph ơppoy ng mạljvw vàvnuu ng sábzns ng chóliwz i.
Vưuxph ơppoy ng biếtgvy t đnztp âwuyl y làvnuu nghi lễosxe chíkhpv nh thứtgvy c củltjm a Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng đnztp ốyvzn i vớtxhi i Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, sứtgvy thầseap n Đltjm ạljvw i-Việyvzn t. Vưuxph ơppoy ng mặgqwi c y phụtgeb c Vưuxph ơppoy ng tưuxph ớtxhi c. Thanh-Mai mặgqwi c y phụtgeb c Vưuxph ơppoy ng-phi. Mỹlqif -Linh trong y phụtgeb c côhnew ng chúldpx a. Thiệyvzn u-Thábzns i y phụtgeb c Thếtgvy -tửhekj Bắttoy c-biêhkre n.
Vưuxph ơppoy ng Duy-Chíkhpv nh cỡppoy i ngựqdts a đnztp i song song song bêhkre n cạljvw nh xe vưuxph ơppoy ng. Thiếtgvy t kịldpx đnztp i trưuxph ớtxhi c đnztp ábzns nh trốyvzn ng dẹdfxc p đnztp ưuxph ờmgfo ng, mang bảhnew n tĩkhpv nh túldpx c, hồqrlz i tỵbsmj . Dâwuyl n chúldpx ng đnztp ứtgvy ng nghẹdfxc t đnztp ưuxph ờmgfo ng đnztp óliwz n Vưuxph ơppoy ng. Dâwuyl n vùoull ng Quảhnew ng-Đltjm ôhnew ng tuy nóliwz i mộtxhi t thứtgvy tiếtgvy ng nửhekj a giốyvzn ng Việyvzn t, nửhekj a giốyvzn ng Hoa, nhưuxph ng trong thâwuyl m tâwuyl m họxtfn vẫntle n nhậkhpv n họxtfn làvnuu ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t, vẫntle n tựqdts hàvnuu o con Rồqrlz ng, chábzns u Tiêhkre n. Mấbzns y hôhnew m rồqrlz i họxtfn nghe Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng cùoull ng côhnew ng chúldpx a Bìlqif nh-Dưuxph ơppoy ng đnztp i sứtgvy qua đnztp âwuyl y, song khôhnew ng biếtgvy t ởdhuv đnztp âwuyl u, bâwuyl y giờmgfo họxtfn đnztp i xem cho biếtgvy t mặgqwi t. Song khi thấbzns y xe, họxtfn lạljvw i dábzns n mắttoy t vàvnuu o Vưuxph ơppoy ng-phi, Côhnew ng-chúldpx a màvnuu khen đnztp ẹdfxc p.
Thanh-Mai, Mỹlqif -Linh cũbpje ng biếtgvy t thếtgvy . Hai ngưuxph ờmgfo i dơppoy tay vẫntle y dâwuyl n chúldpx ng, miệyvzn ng tưuxph ơppoy i cưuxph ờmgfo i chàvnuu o hỏqdts i. Xe tớtxhi i cửhekj a dinh Tuyêhkre n-vũbpje sứtgvy . Hai hàvnuu ng giábzns p sĩkhpv dàvnuu n ra đnztp ứtgvy ng đnztp óliwz n. Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng bưuxph ớtxhi c xuốyvzn ng sâwuyl n. Hai Vưuxph ơppoy ng hàvnuu nh lễosxe , rồqrlz i sóliwz ng vai vàvnuu o đnztp ạljvw i sảhnew nh đnztp ưuxph ờmgfo ng. Cábzns c quan văysbl n võfqjh Quảhnew ng-Đltjm ôhnew ng lộtxhi đnztp ềosxe u đnztp ầseap y đnztp ủltjm . Lễosxe nghi xong.
Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng nóliwz i lớtxhi n:
- Côhnew gia xin giớtxhi i thiệyvzn u vớtxhi i cábzns c quan biêhkre n trấbzns n Nam-thùoull y. Vịldpx nàvnuu y làvnuu Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, trừisrf quâwuyl n củltjm a Đltjm ạljvw i-Việyvzn t. Vưuxph ơppoy ng họxtfn Lýqrlz , húldpx y Long-Bồqrlz . Vưuxph ơppoy ng cùoull ng Vưuxph ơppoy ng-phi đnztp ang trêhkre n đnztp ưuxph ờmgfo ng đnztp i sứtgvy Đltjm ạljvw i-Tốyvzn ng củltjm a ta đnztp ểywti kếtgvy t hiếtgvy u. Khábzns c vớtxhi i nhữquzy ng sứtgvy đnztp oàvnuu n khábzns c, chỉcvjo kếtgvy t hiếtgvy u ởdhuv triềosxe u đnztp ìlqif nh. Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng kếtgvy t hiếtgvy u giữquzy a Tốyvzn ng-Việyvzn t bằyvzn ng ba mặgqwi t khábzns c nhau: Triềosxe u đnztp ìlqif nh, bábzns ch quan, nhâwuyl n-sĩkhpv võfqjh lâwuyl m.
Cábzns c quan vỗiuei tay hoan hôhnew . Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng tiếtgvy p:
- Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng vớtxhi i côhnew -gia đnztp ãezrc kếtgvy t huynh đnztp ệyvzn . Vưuxph ơppoy ng-gia làvnuu nghiãezrc đnztp ệyvzn củltjm a côhnew gia. Vừisrf a châwuyl n ưuxph ớtxhi t châwuyl n rábzns o tớtxhi i biêhkre n thùoull y đnztp ãezrc thu phụtgeb c đnztp ưuxph ợzajr c bang Trưuxph ờmgfo ng-giang vàvnuu bang Nhậkhpv t-hồqrlz .
Bang Trưuxph ờmgfo ng-giang hoạljvw t đnztp ộtxhi ng ởdhuv Bắttoy c Trưuxph ờmgfo ng-sa, cábzns ch Khúldpx c-giang hơppoy n nghìlqif n dặgqwi m. Cábzns c quan chỉcvjo nghe danh, màvnuu chưuxph a bịldpx khốyvzn n khổxtfn vớtxhi i chúldpx ng. Chứtgvy bang Nhậkhpv t-Hồqrlz suốyvzn t bao năysbl m qua nhưuxph bóliwz ng ma, ábzns c qủltjm y ábzns m ảhnew nh họxtfn . Ngưuxph ờmgfo i nàvnuu o cũbpje ng cóliwz thâwuyl n nhâwuyl n, bạljvw n bèlvos bịldpx bang Nhậkhpv t-hồqrlz làvnuu m cho đnztp iêhkre u đnztp ứtgvy ng. Nay nghe bang nàvnuu y đnztp ãezrc quy phụtgeb c triềosxe u đnztp ìlqif nh, biếtgvy n thàvnuu nh bang Hoàvnuu ng-Đltjm ếtgvy , chuyêhkre n vềosxe trịldpx đnztp ộtxhi c giúldpx p dâwuyl n. Họxtfn mừisrf ng nhưuxph trúldpx t đnztp ưuxph ợzajr c gábzns nh nặgqwi ng.
Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng từisrf từisrf thuậkhpv t việyvzn c nghĩkhpv a đnztp ệyvzn thu phụtgeb c bang Trưuxph ờmgfo ng-giang, Nhậkhpv t-hồqrlz nhưuxph thếtgvy nàvnuu o mộtxhi t lưuxph ợzajr t. Cuốyvzn i cùoull ng vưuxph ơppoy ng kếtgvy t luậkhpv n:
- Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng vớtxhi i côhnew gia đnztp ãezrc tạljvw m ưuxph ớtxhi c vớtxhi i nhau. Hiệyvzn n cầseap n tấbzns u trìlqif nh hai vịldpx hoàvnuu ng-đnztp ếtgvy Tốyvzn ng-Việyvzn t duyệyvzn t nữquzy a, coi nhưuxph thàvnuu nh luậkhpv t. Tuy nhiêhkre n kểywti từisrf hôhnew m nay...
Vưuxph ơppoy ng ngừisrf ng lạljvw i cho cábzns c quan theo kịldpx p:
- Thứtgvy nhấbzns t, dâwuyl n Tốyvzn ng thuộtxhi c tộtxhi c Hábzns n. Dâwuyl n Việyvzn t, dâwuyl n Man, dâwuyl n Thábzns i, dâwuyl n Tàvnuu y, dâwuyl n Miêhkre u đnztp ềosxe u thuộtxhi c tộtxhi c Việyvzn t. Tộtxhi c Hábzns n, tộtxhi c Việyvzn t cùoull ng gốyvzn c ởdhuv Phụtgeb c-Hy, Thầseap n-Nôhnew ng, phảhnew i lấbzns y tìlqif nh huyếtgvy t tộtxhi c thưuxph ơppoy ng yêhkre u nhau. Cấbzns m tuyệyvzn t cábzns c quan biêhkre n trấbzns n Việyvzn t-Tốyvzn ng, phâwuyl n biệyvzn t kỳspaf thịldpx giốyvzn ng nòyjcr i. Thựqdts c vôhnew lýqrlz khi dâwuyl n tộtxhi c Hábzns n, tộtxhi c Việyvzn t thưuxph ơppoy ng yêhkre u nhau, buôhnew n bábzns n, kếtgvy t bạljvw n, kếtgvy t hôhnew n vớtxhi i nhau. Màvnuu quan biêhkre n trấbzns n bắttoy t phảhnew i thùoull ghéqzwq t nhau! Ai vi phạljvw m sẽnfmy bịldpx phạljvw t nặgqwi ng.
Cábzns c quan biêhkre n trấbzns n Nam-thùoull y Tốyvzn ng từisrf xưuxph a đnztp ếtgvy n giờmgfo ởdhuv trạljvw ng thábzns i giàvnuu nắttoy n, rắttoy n buôhnew ng. Thưuxph ờmgfo ng họxtfn cho ngưuxph ờmgfo i chiêhkre u dụtgeb khêhkre đnztp ộtxhi ng, lấbzns n đnztp ấbzns t, thu thuếtgvy . Gặgqwi p biêhkre n trấbzns n Việyvzn t dễosxe dãezrc i cho qua. Họxtfn càvnuu ng lấbzns n ábzns t. Gặgqwi p phảhnew i ngưuxph ờmgfo i cứtgvy ng rắttoy n, phảhnew n ứtgvy ng. Họxtfn kêhkre u rêhkre u rằyvzn ng Đltjm ạljvw i-Việyvzn t sang cưuxph ớtxhi p phábzns . Bâwuyl y giờmgfo hai vịldpx ngồqrlz i đnztp ịldpx a vịldpx cao nhấbzns t vềosxe binh lựqdts c đnztp íkhpv ch thâwuyl n đnztp iềosxe u đnztp ộtxhi ng hòyjcr a khíkhpv . Họxtfn hiểywti u rằyvzn ng vấbzns n đnztp ềosxe Nam-thùoull y coi nhưuxph yêhkre n, cứtgvy ôhnew m gốyvzn i ngồqrlz i cao thụtgeb hưuxph ởdhuv ng.
Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng tiếtgvy p:
- Mởdhuv rộtxhi ng cábzns c cửhekj a biểywti n Bắttoy c lêhkre n tớtxhi i Hổxtfn -môhnew n. Nam xuốyvzn ng tớtxhi i Tiêhkre n-yêhkre n, cho thưuxph ơppoy ng thuyềosxe n Tốyvzn ng-Việyvzn t buôhnew n bábzns n. Tạljvw i biêhkre n giớtxhi i, Tốyvzn ng, Việyvzn t vàvnuu o sâwuyl u năysbl m mưuxph ơppoy i dặgqwi m, mởdhuv thựqdts c nhiềosxe u bạljvw c dịldpx ch trưuxph ờmgfo ng cho dâwuyl n buôhnew n bábzns n. Hàvnuu ng hóliwz a khôhnew ng giớtxhi i hạljvw n. Quan biêhkre n trấbzns n hai bêhkre n sẽnfmy kiểywti m soábzns t thưuxph ớtxhi c, câwuyl n đnztp ểywti trábzns nh gian lậkhpv n. Thuếtgvy khóliwz a, hai bêhkre n cửhekj Ty thưuxph ơppoy ng bạljvw c ấbzns n đnztp ịldpx nh rõfqjh ràvnuu ng. (5)
Ghi chúldpx
(5) Chu Khứtgvy -Phi, Lĩkhpv nh ngoạljvw i đnztp ai đnztp ábzns p, Trung-hoa thưuxph cụtgeb c, Cộtxhi ng-hòyjcr a nhâwuyl n dâwuyl n Trung-quốyvzn c xuấbzns t bảhnew n 1972. Chu Khứtgvy -Phi làvnuu ngưuxph ờmgfo i trựqdts c tiếtgvy p quan sábzns t cuộtxhi c giao thưuxph ơppoy ng thờmgfo i Tốyvzn ng-Việyvzn t kểywti lạljvw i nhưuxph sau:
- Trưuxph ớtxhi c đnztp óliwz cóliwz cábzns c bạljvw c dịldpx ch trưuxph ờmgfo ng Vĩkhpv nh-bìlqif nh, Cổxtfn -vạljvw n, Tôhnew -mậkhpv u, Hoàvnuu nh-sơppoy n. Cábzns c chợzajr trêhkre n đnztp âwuyl y thuộtxhi c đnztp ưuxph ờmgfo ng bộtxhi . Thuộtxhi c đnztp ưuxph ờmgfo ng thủltjm y cóliwz Khâwuyl m-châwuyl u.
- Chu viếtgvy t sábzns ch trưuxph ớtxhi c cuộtxhi c thưuxph ơppoy ng thảhnew o Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng nêhkre n chỉcvjo thuậkhpv t cóliwz thếtgvy . Từisrf khi cóliwz cuộtxhi c thưuxph ơppoy ng thảhnew o cóliwz tớtxhi i trêhkre n trăysbl m bạljvw c dịldpx ch trưuxph ờmgfo ng.
Sau nàvnuu y, vớtxhi i chíkhpv nh sábzns ch Vưuxph ơppoy ng An-Thạljvw ch gâwuyl y thùoull oábzns n vớtxhi i Việyvzn t, cábzns c bạljvw c dịldpx ch trưuxph ờmgfo ng đnztp ềosxe u đnztp óliwz ng cửhekj a.
Từisrf trưuxph ớtxhi c đnztp ếtgvy n giờmgfo , biêhkre n giớtxhi i Tốyvzn ng, Việyvzn t chỉcvjo cóliwz năysbl m Bạljvw c dịldpx ch trưuxph ờmgfo ng, sốyvzn hàvnuu ng hoábzns khôhnew ng giớtxhi i hạljvw n rõfqjh rệyvzn t, thàvnuu nh ra bêhkre n nàvnuu y cho bábzns n, bêhkre n kia cấbzns m đnztp oábzns n. Dâwuyl n khôhnew ng biếtgvy t đnztp âwuyl u màvnuu mòyjcr . Chíkhpv nh vìlqif vậkhpv y màvnuu hai bêhkre n thưuxph ờmgfo ng xẩawhk y ra xung đnztp ộtxhi t.
Vưuxph ơppoy ng chờmgfo cho cửhekj tọxtfn a hếtgvy t hoan hôhnew , rồqrlz i tiếtgvy p:
- Ba làvnuu , khi cóliwz ngưuxph ờmgfo i Tốyvzn ng trốyvzn n sang Việyvzn t. Ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t trốyvzn n sang Tốyvzn ng. Cábzns c quan biêhkre n trấbzns n phảhnew i bắttoy t giao trảhnew cho nhau. Khi trộtxhi m cưuxph ớtxhi p bêhkre n nàvnuu y, trốyvzn n sang bêhkre n kia. Đltjm ềosxe u phảhnew i khẩawhk n cấbzns p truy lùoull ng, rồqrlz i hai bêhkre n họxtfn p nhau xửhekj tộtxhi i chúldpx ng (6)
Ghi chúldpx
(6) Đltjm ọxtfn c trong Tốyvzn ng-sửhekj , Tụtgeb c tưuxph -trịldpx thôhnew ng giábzns m trưuxph ờmgfo ng biêhkre n, khôhnew ng thấbzns y ghi nhữquzy ng cuộtxhi c hàvnuu nh binh hỗiuei n hợzajr p trừisrf đnztp ạljvw o tặgqwi c, hoặgqwi c dẫntle n đnztp ộtxhi tộtxhi i nhâwuyl n thuộtxhi c loạljvw i trộtxhi m cưuxph ớtxhi p, vưuxph ợzajr t biêhkre n bấbzns t hợzajr p phábzns p củltjm a Tốyvzn ng vớtxhi i Tâwuyl y-hạljvw , Đltjm ạljvw i-lýqrlz , Liêhkre u màvnuu chỉcvjo thấbzns y ởdhuv Nam-thùoull y vớtxhi i Đltjm ạljvw i-Việyvzn t. Nguyêhkre n do từisrf cuộtxhi c thưuxph ơppoy ng thảhnew o nàvnuu y màvnuu ra.
Trong suốyvzn t đnztp ờmgfo i Lýqrlz , chúldpx ng tôhnew i ghi đnztp ưuxph ợzajr c 564 cuộtxhi c dẫntle n đnztp ộtxhi nhưuxph thếtgvy . Chia ra 323 do Tốyvzn ng dẫntle n cho Việyvzn t, vàvnuu 241 do Việyvzn t dẫntle n cho Tốyvzn ng.
Tuyêhkre n-vũbpje sứtgvy mờmgfo i hai Vưuxph ơppoy ng nhậkhpv p tiệyvzn c. Mỹlqif -Linh, Thanh-Mai, Thiếtgvy u-Mai đnztp ưuxph ợzajr c phu nhâwuyl n củltjm a an-vũbpje sứtgvy , chuyểywti n vậkhpv n sứtgvy Quảhnew ng-Đltjm ôhnew ng tiếtgvy p riêhkre ng. Hai phu nhâwuyl n chỉcvjo làvnuu nhữquzy ng nữquzy lưuxph u nhu nhãezrc trong phòyjcr ng the, họxtfn khôhnew ng biếtgvy t gìlqif vềosxe võfqjh côhnew ng văysbl n họxtfn c. Nghe Thanh-Mai, Mỹlqif -Linh ứtgvy ng đnztp ốyvzn i nhưuxph nưuxph ớtxhi c chảhnew y, kiếtgvy n thứtgvy c cao xa, họxtfn thựqdts c khôhnew ng bằyvzn ng. Họxtfn cảhnew m thấbzns y tủltjm i thâwuyl n, khi phụtgeb nữquzy Việyvzn t đnztp ưuxph ợzajr c chồqrlz ng con, gia đnztp ìlqif nh coi trọxtfn ng. Trong khi phụtgeb nữquzy Tốyvzn ng bịldpx coi nhưuxph nhữquzy ng tôhnew i tớtxhi trong nhàvnuu khôhnew ng hơppoy n, khôhnew ng kéqzwq m.
Truyệyvzn n tròyjcr chábzns n đnztp i đnztp ếtgvy n nóliwz i vềosxe bệyvzn nh hoạljvw n. Cábzns c phu nhâwuyl n ngưuxph ờmgfo i thìlqif bịldpx huyếtgvy t trắttoy ng, ngưuxph ờmgfo i thìlqif bịldpx đnztp au bụtgeb ng kinh, ngưuxph ờmgfo i thìlqif bịldpx kinh kỳspaf bấbzns t đnztp iệyvzn u, ngưuxph ờmgfo i thìlqif bịldpx rụtgeb ng tóliwz c. Thiếtgvy u-Mai nhấbzns t nhấbzns t giảhnew ng thựqdts c kỹlqif nguyêhkre n do sinh bệyvzn nh. Nàvnuu ng hứtgvy a sẽnfmy trịldpx cho mọxtfn i ngưuxph ờmgfo i.
Tiệyvzn c đnztp ưuxph ợzajr c nửhekj a chừisrf ng, chợzajr t Mỹlqif -Linh lấbzns y tay viếtgvy t lêhkre n bàvnuu n trưuxph ớtxhi c mặgqwi t Thiếtgvy u-Mai mấbzns y chữquzy :
- Cóliwz gian nhâwuyl n trêhkre n nóliwz c nhàvnuu . Sưuxph tỷkpea nghĩkhpv sao?
Thiếtgvy u-Mai viếtgvy t:
- Dùoull ng Lăysbl ng-khôhnew ng truyềosxe n ngữquzy nóliwz i vớtxhi i chúldpx hai khôhnew ng đnztp ưuxph ợzajr c, vìlqif xa qúldpx a.
Mỹlqif -Linh viếtgvy t:
- Sưuxph tỷkpea ngồqrlz i gầseap n Đltjm ôhnew ng-Sơppoy n lãezrc o nhâwuyl n nhấbzns t. Sưuxph tỷkpea bábzns o cho lãezrc o biếtgvy t. Lãezrc o bábzns o cho Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng.
Thiếtgvy u-Mai gậkhpv t đnztp ầseap u. Nàvnuu ng dùoull ng Lăysbl ng-khôhnew ng truyềosxe n ngữquzy nóliwz i vàvnuu o tai Đltjm ôhnew ng-Sơppoy n lãezrc o nhâwuyl n:
- Thiếtgvy u-Mai đnztp âwuyl y. Lãezrc o nhâwuyl n nghe rõfqjh khôhnew ng?
- Rõfqjh lắttoy m. Tiểywti u thưuxph cầseap n dạljvw y dỗiuei đnztp iềosxe u gìlqif ??
- Trêhkre n nóliwz c nhàvnuu cóliwz gian nhâwuyl n nghe trộtxhi m, bábzns o cho Vưuxph ơppoy ng-gia biếtgvy t đnztp i.
- Bầseap n đnztp ạljvw o xin bábzns o ngay.
Lãezrc o đnztp ứtgvy ng lêhkre n bưuxph ng rưuxph ợzajr u đnztp ếtgvy n trưuxph ớtxhi c hai Vưuxph ơppoy ng róliwz t ra chung:
- Bầseap n đnztp ạljvw o xin chúldpx c mừisrf ng chúldpx a côhnew ng cùoull ng Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng thàvnuu nh côhnew ng trong việyvzn c tạljvw o hạljvw nh phúldpx c cho dâwuyl n Tốyvzn ng-Việyvzn t.
Hai Vưuxph ơppoy ng bưuxph ng rưuxph ợzajr u uốyvzn ng. Trong khi đnztp óliwz lãezrc o dùoull ng Lăysbl ng-khôhnew ng truyềosxe n ngữquzy nóliwz i:
- Lêhkre tiểywti u thưuxph khábzns m phábzns ra trêhkre n nóliwz c đnztp ệyvzn n cóliwz gian nhâwuyl n nghe trộtxhi m. Tiểywti u thưuxph nhờmgfo bầseap n đnztp ạljvw o khảhnew i vớtxhi i hai Vưuxph ơppoy ng. Cóliwz nêhkre n lôhnew i cổxtfn nóliwz xuốyvzn ng khôhnew ng?
Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng đnztp ábzns p:
- Khôhnew ng cầseap n! Nộtxhi i côhnew ng mộtxhi t têhkre n hoàvnuu n toàvnuu n chíkhpv nh phábzns i. Mộtxhi t têhkre n nửhekj a chíkhpv nh, nửhekj a tàvnuu . Chờmgfo xem chúldpx ng đnztp ịldpx nh làvnuu m gìlqif , rồqrlz i ta hãezrc y lôhnew i cổxtfn chúldpx ng xuốyvzn ng.
Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng trảhnew lờmgfo i:
- Chúldpx ng nghe trộtxhi m làvnuu cóliwz gian ýqrlz . Chúldpx ng biếtgvy t anh em mìlqif nh cóliwz nhiềosxe u cao thủltjm , màvnuu dábzns m nghe trộtxhi m, ắttoy t thâwuyl n thếtgvy chúldpx ng khôhnew ng nhỏqdts . Phảhnew i lôhnew i cổxtfn chúldpx ng xuốyvzn ng xem chúldpx ng làvnuu ai?
Chờmgfo cho Đltjm ôhnew ng-Sơppoy n lãezrc o nhâwuyl n vềosxe chỗiuei rồqrlz i, Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng lêhkre n tiếtgvy ng:
- Đltjm ịldpx ch trạljvw ng nguyêhkre n.
Đltjm ịldpx ch Thanh vộtxhi i đnztp ứtgvy ng bậkhpv t dậkhpv y:
- Thầseap n xin đnztp ợzajr i chỉcvjo dụtgeb Vưuxph ơppoy ng-gia!
- Chúldpx ng ta uốyvzn ng rưuxph ợzajr u thếtgvy nàvnuu y, màvnuu cóliwz hai quýqrlz khábzns ch khôhnew ng đnztp ưuxph ợzajr c mờmgfo i, thựqdts c khiếtgvy m lễosxe quábzns ! Đltjm ịldpx ch trạljvw ng nguyêhkre n lêhkre n nóliwz c đnztp iệyvzn n mờmgfo i quýqrlz khábzns ch xuốyvzn ng cho ta.
Tiếtgvy ng dạljvw kéqzwq o dàvnuu i. Khi dứtgvy t, Đltjm ịldpx ch Thanh đnztp ãezrc ra khỏqdts i đnztp iệyvzn n, tung mìlqif nh lêhkre n nóliwz c nhàvnuu . Bìlqif nh, bìlqif nh hai tiếtgvy ng lớtxhi n vọxtfn ng lạljvw i. Mọxtfn i ngưuxph ờmgfo i ra sâwuyl n đnztp ứtgvy ng xem. Đltjm ịldpx ch Thanh đnztp ang chiếtgvy t chiêhkre u vớtxhi i hai ngưuxph ờmgfo i.
Sau khi đnztp ốyvzn i chưuxph ởdhuv ng vớtxhi i hai lãezrc o, Đltjm ịldpx ch Thanh bậkhpv t lui liềosxe n hai bưuxph ớtxhi c, khíkhpv huyếtgvy t chạljvw y nhộtxhi n nhạljvw o trong ngưuxph ờmgfo i cựqdts c kỳspaf khóliwz chịldpx u.
Mọxtfn i ngưuxph ờmgfo i la hoảhnew ng, vìlqif bảhnew n lĩkhpv nh Đltjm ịldpx ch Thanh e rằyvzn ng Đltjm ạljvw i-Tốyvzn ng khôhnew ng cóliwz quábzns mưuxph ờmgfo i, màvnuu dưuxph ờmgfo ng nhưuxph thua súldpx t hai lãezrc o giàvnuu .
Mỹlqif -Linh đnztp ưuxph a mắttoy t nhìlqif n Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, Thanh-Mai, Thiệyvzn u-Thábzns i. Cảhnew bốyvzn n im lặgqwi ng. Vìlqif hai ngưuxph ờmgfo i đnztp óliwz chíkhpv nh lãezrc o giàvnuu họxtfn Tôhnew n, họxtfn Lêhkre mớtxhi i đnztp àvnuu m luậkhpv n vớtxhi i vưuxph ơppoy ng dưuxph ớtxhi i thuyềosxe n hồqrlz i sábzns ng.
Tíkhpv ch trùoull Đltjm ộtxhi ng-đnztp ìlqif nh uy trấbzns n Hábzns n,
Danh lưuxph u thanh sửhekj lựqdts c phùoull Trưuxph ng.
(Câwuyl u đnztp ốyvzn i ởdhuv đnztp ềosxe n thờmgfo Phậkhpv t-Nguyệyvzn t)
Dịldpx ch:
Mộtxhi t trậkhpv n Đltjm ộtxhi ng-đnztp ìlqif nh oai trấbzns n Hábzns n,
Danh ghi thanh sửhekj sứtgvy c phùoull Trưuxph ng.
Khi Đltjm ịldpx ch Thanh nhảhnew y lêhkre n nóliwz c đnztp iệyvzn n, y thấbzns y hai lãezrc o giàvnuu đnztp ứtgvy ng trơppoy nhưuxph gỗiuei . Thuậkhpv n tay y phábzns t hai chiêhkre u tấbzns n côhnew ng hai lãezrc o mộtxhi t lúldpx c. Hai lãezrc o vung tay đnztp ỡppoy . Thàvnuu nh ra Đltjm ịldpx ch Thanh bịldpx lĩkhpv nh tớtxhi i hai chưuxph ởdhuv ng. Y bậkhpv t lui lạljvw i, khíkhpv huyếtgvy t đnztp ảhnew o lộtxhi n, tai phábzns t ra tiếtgvy ng kêhkre u vo vo rấbzns t khóliwz chịldpx u. Mặgqwi t choábzns ng vábzns ng.
Sau chiêhkre u đnztp ầseap u, lãezrc o họxtfn Lêhkre lùoull i lạljvw i, còyjcr n lãezrc o họxtfn Tôhnew n đnztp ábzns nh liềosxe n năysbl m chiêhkre u, cứtgvy mỗiuei i chiêhkre u lãezrc o lạljvw i lùoull i mộtxhi t bưuxph ớtxhi c, cửhekj chỉcvjo ung dung nhàvnuu n nhãezrc . Đltjm ịldpx ch Thanh nhậkhpv n thấbzns y võfqjh côhnew ng lãezrc o Lêhkre khắttoy c chếtgvy vớtxhi i võfqjh côhnew ng củltjm a y. Mỗiuei i chiêhkre u lãezrc o đnztp ábzns nh ra hờmgfo i hợzajr t, màvnuu khiếtgvy n y lao đnztp ao chốyvzn ng đnztp ỡppoy .
Biếtgvy t gặgqwi p kìlqif nh đnztp ịldpx ch, nếtgvy u tiếtgvy p tụtgeb c đnztp ábzns nh sẽnfmy bịldpx nhụtgeb c, Đltjm ịldpx ch Thanh chắttoy p tay hàvnuu nh lễosxe :
- Đltjm ịldpx ch Thanh thuộtxhi c phábzns i Hoa-sơppoy n, tuâwuyl n chỉcvjo Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng gia lêhkre n mờmgfo i hai vịldpx xuốyvzn ng xơppoy i íkhpv t chung rưuxph ợzajr u.
Lãezrc o họxtfn Tôhnew n cưuxph ờmgfo i nhạljvw t:
- Thìlqif ra ngưuxph ờmgfo i làvnuu Đltjm ịldpx ch Thanh ăysbl n cắttoy p vàvnuu ng ởdhuv côhnew ng khốyvzn Đltjm ạljvw i-Việyvzn t bịldpx bắttoy t đnztp ấbzns y ưuxph ? Uổxtfn ng cho ngưuxph ờmgfo i đnztp ạljvw t đnztp ưuxph ợzajr c võfqjh trạljvw ng, màvnuu hàvnuu nh đnztp ộtxhi ng nôhnew ng nổxtfn i. Ta nghe rõfqjh ràvnuu ng chúldpx a ngưuxph ơppoy i sai ngưuxph ơppoy i lêhkre n mờmgfo i bọxtfn n ta xuốyvzn ng uốyvzn ng rưuxph ợzajr u. Thếtgvy màvnuu ngưuxph ơppoy i vừisrf a lêhkre n, đnztp ãezrc phábzns t chưuxph ởdhuv ng đnztp ábzns nh chúldpx ng ta. Ta hỏqdts i ngưuxph ờmgfo i, đnztp âwuyl y làvnuu phéqzwq p tiếtgvy p khábzns ch củltjm a phábzns i Hoa-sơppoy n hay củltjm a phủltjm Đltjm ịldpx nh-vưuxph ơppoy ng ?
Đltjm ịldpx ch Thanh thẹdfxc n chíkhpv n ngưuxph ờmgfo i. Y chưuxph a biếtgvy t trảhnew lờmgfo i sao, thìlqif Đltjm ôhnew ng-Sơppoy n lãezrc o nhâwuyl n đnztp ãezrc lêhkre n nóliwz c đnztp iệyvzn n. Lãezrc o chắttoy p tay hưuxph ớtxhi ng hai lãezrc o Tôhnew n, Lêhkre :
- Tiểywti u đnztp ồqrlz trẻsxuv ngưuxph ờmgfo i con dạljvw , cóliwz đnztp ôhnew i chúldpx t mạljvw o phạljvw m. Mong hai vịldpx thứtgvy lỗiuei i. Chủltjm nhâwuyl n củltjm a bầseap n đnztp ạljvw o lúldpx c nàvnuu o cũbpje ng khuấbzns t thâwuyl n cầseap u hiềosxe n tàvnuu i. Nàvnuu o, mờmgfo i hai vịldpx xuốyvzn ng xơppoy i mấbzns y chung rưuxph ợzajr u.
Tôhnew n, Lêhkre cưuxph ờmgfo i ha hảhnew :
- Đltjm ãezrc vậkhpv y hai lãezrc o giàvnuu nhàvnuu quêhkre nàvnuu y đnztp àvnuu nh cung kíkhpv nh tuâwuyl n lệyvzn nh.
Hai lãezrc o nhảhnew y xuốyvzn ng, hưuxph ớtxhi ng Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng hàvnuu nh lễosxe :
- Chúldpx ng tôhnew i họxtfn Tôhnew n, họxtfn Lêhkre , dâwuyl n Tốyvzn ng, gốyvzn c ngưuxph ờmgfo i Cửhekj u-châwuyl n, xin tham kiếtgvy n vưuxph ơppoy ng gia.
Triệyvzn u Thàvnuu nh nghĩkhpv thầseap m:
- Chủltjm đnztp ạljvw o tộtxhi c Việyvzn t huyềosxe n diệyvzn u thựqdts c. Cứtgvy nhưuxph hai lãezrc o nàvnuu y xưuxph ng, lãezrc o làvnuu dâwuyl n Tốyvzn ng, ắttoy t sinh trưuxph ởdhuv ng tạljvw i Trung-thổxtfn . Thếtgvy nhưuxph ng lãezrc o lạljvw i tựqdts hàvnuu o gốyvzn c Cửhekj u-châwuyl n.
Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng đnztp i mộtxhi t vòyjcr ng giớtxhi i thiệyvzn u:
- Vịldpx nàvnuu y làvnuu nghĩkhpv a đnztp ệyvzn củltjm a Côhnew -gia, ngưuxph ờmgfo i Việyvzn t nhưuxph hai vịldpx , tưuxph ớtxhi c phong Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, đnztp ang trêhkre n đnztp ưuxph ờmgfo ng đnztp i sứtgvy Đltjm ạljvw i-Tốyvzn ng.
- Thựqdts c hâwuyl n hạljvw nh! Tưuxph ơppoy ng lai biêhkre n sựqdts Tốyvzn ng-Việyvzn t cùoull ng hạljvw nh phúldpx c tộtxhi c Việyvzn t-Hábzns n nằyvzn m trong tay hai Vưuxph ơppoy ng.
- Vịldpx nàvnuu y làvnuu minh sưuxph củltjm a côhnew gia.
- Minh-Thiêhkre n đnztp ạljvw i sưuxph đnztp ắttoy c phábzns p rồqrlz i, màvnuu lòyjcr ng đnztp ốyvzn i vớtxhi i tộtxhi c Hábzns n chưuxph a dứtgvy t, còyjcr n lẩawhk n quẩawhk n lăysbl n vàvnuu o đnztp ờmgfo i, mong giảhnew i thoábzns t chúldpx ng sinh. Ngưuxph ờmgfo i hẳepfo n làvnuu Bồqrlz -tábzns t A-di-đnztp àvnuu phâwuyl n thâwuyl n vậkhpv y.
Hai lãezrc o tỏqdts ra bặgqwi t thiệyvzn p, đnztp ốyvzn i vớtxhi i ai lãezrc o cũbpje ng cung kíkhpv nh, đnztp ưuxph a lờmgfo i khiêhkre m nhưuxph ờmgfo ng. Khábzns c hẳepfo n vớtxhi i ngôhnew n từisrf khinh bạljvw c khi mắttoy ng Đltjm ịldpx ch Thanh. Kiếtgvy n thứtgvy c hai lãezrc o quảhnew ng bábzns c vôhnew cùoull ng. Nhữquzy ng nhâwuyl n vậkhpv t chíkhpv nh thàvnuu nh danh nhưuxph Đltjm ôhnew ng-Sơppoy n lãezrc o nhâwuyl n, lãezrc o biếtgvy t đnztp ãezrc đnztp àvnuu nh, đnztp ếtgvy n nhữquzy ng nhâwuyl n vậkhpv t trẻsxuv nhưuxph Lêhkre Thiếtgvy u-Mai, Quábzns ch Quỳspaf lãezrc o cũbpje ng biếtgvy t tưuxph ờmgfo ng tậkhpv n. Cứtgvy mỗiuei i ngưuxph ờmgfo i đnztp ưuxph ợzajr c giớtxhi i thiệyvzn u, lãezrc o lạljvw i đnztp ưuxph a ra câwuyl u khuyếtgvy n khíkhpv ch.
Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng giớtxhi i thiệyvzn u xong, cung kíkhpv nh:
- Mờmgfo i hai vịldpx nhậkhpv p tiệyvzn c.
Từisrf lúldpx c thấbzns y hai lãezrc o Tôhnew n, Lêhkre , Đltjm ịldpx nh-vưuxph ơppoy ng Nguyêhkre n-Nghiễosxe m nhậkhpv n thấbzns y khuôhnew n mặgqwi t hai lãezrc o rấbzns t quen, màvnuu khôhnew ng nhớtxhi đnztp ãezrc gặgqwi p ởdhuv đnztp âwuyl u. Vưuxph ơppoy ng ngồqrlz i suy nghĩkhpv cốyvzn tìlqif m cho ra.
Hai lãezrc o nhábzns y mắttoy t nhìlqif n Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, ngụtgeb ýqrlz coi nhưuxph chưuxph a biếtgvy t nhau. Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng mờmgfo i hai lãezrc o ngồqrlz i dưuxph ớtxhi i Khai-Quốyvzn c vưuxph ơppoy ng, do Dưuxph Tĩkhpv nh bồqrlz i tiếtgvy p.
Theo lễosxe nghi tộtxhi c Hábzns n, Việyvzn t, hai lãezrc o làvnuu khábzns ch mớtxhi i, đnztp ưuxph ợzajr c mờmgfo i ngồqrlz i ởdhuv vịldpx thếtgvy cao. Đltjm ábzns ng lẽnfmy Minh-Thiêhkre n hay Đltjm ôhnew ng-Sơppoy n lãezrc o nhâwuyl n bồqrlz i tiếtgvy p. Nhưuxph ng vìlqif hai vịldpx làvnuu nhàvnuu tu, ngồqrlz i riêhkre ng mộtxhi t cỗiuei chay, khôhnew ng uốyvzn ng rưuxph ợzajr u, vìlqif vậkhpv y Dưuxph Tĩkhpv nh cóliwz đnztp ịldpx a vịldpx cao thứtgvy nhìlqif sau Bìlqif nh-Nam vưuxph ơppoy ng ngồqrlz i vớtxhi i hai lãezrc o.
Đltjm ịldpx ch Thanh hậkhpv n lãezrc o Tôhnew n làvnuu m nhụtgeb c mìlqif nh. Y róliwz t chung rưuxph ợzajr u đnztp ưuxph a ngang màvnuu y:
- Vãezrc n sinh vôhnew phéqzwq p, nay xin cóliwz chung rưuxph ợzajr u tạljvw lỗiuei i vớtxhi i tiềosxe n bốyvzn i.
Chung rưuxph ợzajr u từisrf tay y bay vùoull hưuxph ớtxhi ng mặgqwi t lãezrc o Tôhnew n, kìlqif nh lựqdts c ríkhpv t vo vo, nhưuxph ng tuyệyvzn t ởdhuv chỗiuei khôhnew ng mộtxhi t giọxtfn t nàvnuu o rơppoy i ra ngoàvnuu i. Lãezrc o Tôhnew n vòyjcr ng tay mộtxhi t cábzns i, chung rưuxph ợzajr u bay chậkhpv m lạljvw i, rưuxph ợzajr u vọxtfn t lêhkre n thàvnuu nh dâwuyl y bắttoy n vàvnuu o miệyvzn ng lãezrc o. Lãezrc o uốyvzn ng luôhnew n. Còyjcr n chung bay ngưuxph ợzajr c trởdhuv vềosxe chỗiuei Đltjm ịldpx ch Thanh. Đltjm ịldpx ch Thanh vộtxhi i xòyjcr e tay bắttoy t lấbzns y. Nhưuxph ng tay y vừisrf a chạljvw m vàvnuu o, chiếtgvy c chung vỡppoy tan thàvnuu nh mấbzns y trăysbl m mảhnew nh nhỏqdts bay vọxtfn t qua đnztp ầseap u y.
Kẻsxuv mờmgfo i, ngưuxph ờmgfo i tiếtgvy p, đnztp ềosxe u dùoull ng tuyệyvzn t kỹlqif thầseap n côhnew ng, mọxtfn i ngưuxph ờmgfo i vỗiuei tay hoan hôhnew .
Dưuxph Tĩkhpv nh róliwz t rưuxph ợzajr u mờmgfo i hai lãezrc o uốyvzn ng, cùoull ng ăysbl n thịldpx t. Tửhekj u lưuxph ợzajr ng hai lãezrc o rấbzns t cao. Dưuxph róliwz t bao nhiêhkre u, hai lãezrc o cũbpje ng khôhnew ng từisrf , uốyvzn ng sạljvw ch.
Nà
- Vũ
- Mì
Mỹ
- Mì
Thì
Bì
- Triệ
- Có
Lạ
Mộ
Thiệ
Hú
- Khi cá
Vư
- Đ
Xung quanh chà
Ngư
Khô
- Phạ
Phạ
Lê
- Chỉ
Nà
- Triệ
Minh-Thiê
Phạ
- Chỉ
- Chú
Khai-Quố
- Vợ
Mọ
- Trê
Qua cơ
Thanh-Mai giậ
- Thí
- Xô
- À
Đ
- Chú
- Xin qú
- Cứ
- Tô
Có
- Cao nhâ
Thanh-Mai, Mỹ
- Vư
Hồ
Việ
Nghĩ
Thanh-Mai ngồ
Thanh-Mai tiế
- Phụ
Lã
- Vư
Lã
- Vư
- Chú
Ngư
- Bì
Thanh-Mai tiế
- Trong chiế
Lã
- Lư
Mỹ
- Đ
Lã
- Bà
Khai-Quố
- Khó
- Anh tư
Khai-Quố
- Thể
Lã
- Tố
Mỹ
- Lỡ
- Thá
Thanh-Mai ró
- Đ
Lã
- Tô
Lã
- Vư
Ghi chú
(3) Nă
Mỹ
- Tiể
Cả
- Cô
- Đ
Lã
- Xin cô
- Triệ
Nà
- Thờ
Lã
- Cô
Hai lã
Ghi chú
(4) Khoa-đ
Lã
- Vớ
Vư
- Hai lã
Vư
- Vã
Lã
- Tinh hoa tộ
- Vã
- Vư
- Trong hoà
Lã
- Như
Mỹ
- Thư
Lã
- Khó
Lã
- Trong triề
Khai-Quố
- Tiể
Lã
- Xin vư
Thanh-Mai khẩ
- Hai vị
Hai ngư
Họ
- Họ
Thanh-Mai vố
- Lã
Chiề
- Như
Vư
Vư
Vư
Thanh-Mai, Mỹ
Bì
- Cô
Cá
- Khai-Quố
Bang Trư
Bì
- Khai-Quố
Vư
- Thứ
Cá
Bì
- Mở
Ghi chú
(5) Chu Khứ
- Trư
- Chu viế
Sau nà
Từ
Vư
- Ba là
Ghi chú
(6) Đ
Trong suố
Tuyê
Truyệ
Tiệ
- Có
Thiế
- Dù
Mỹ
- Sư
Thiế
- Thiế
- Rõ
- Trê
- Bầ
Lã
- Bầ
Hai Vư
- Lê
Khai-Quố
- Khô
Bì
- Chú
Chờ
- Đ
Đ
- Thầ
- Chú
Tiế
Sau khi đ
Mọ
Mỹ
Tí
Danh lư
(Câ
Dị
Mộ
Danh ghi thanh sử
Khi Đ
Sau chiê
Biế
- Đ
Lã
- Thì
Đ
- Tiể
Tô
- Đ
Hai lã
- Chú
Triệ
- Chủ
Bì
- Vị
- Thự
- Vị
- Minh-Thiê
Hai lã
Bì
- Mờ
Từ
Hai lã
Theo lễ
Đ
- Vã
Chung rư
Kẻ
Dư
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
