Tốcwjz ng cung bíguvz sửzuur ---- -
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng khôyiuk ng hiểbkne u nhiềlymu u vềlymu võznxx côyiuk ng Târwgn y-vu. Nómimt hỏgxgf i Tựwfkj -Mai:
- Anh sáfcrk u! Anh thửzuur đzvuw oáfcrk n xem ai sẽhxuy thắkeqv ng.
- Hiệcwjz n khómimt cómimt thểbkne đzvuw oáfcrk n kếhxuy t quảahbl đzvuw i vềlymu đzvuw ârwgn u. Hai ngưvvyq ờhxuy i chỉfjsu họlfct c quyềlymu n, chưvvyq a luyệcwjz n khíguvz côyiuk ng, thàsizn nh ra khôyiuk ng pháfcrk t chưvvyq ởiyvc ng đzvuw ưvvyq ợlymu c. Thắkeqv ng hay bạybax i đzvuw ềlymu u trôyiuk ng vàsizn o sứvziy c lựwfkj c cảahbl .
Lưvvyq u Tưvvyq ờhxuy ng đzvuw áfcrk nh liềlymu n bốcwjz n quyềlymu n nhưvvyq bãzfap o táfcrk p. Vi Chấguvz n lui lạybax i tráfcrk nh đzvuw ưvvyq ởiyvc c hai quyềlymu n. Đligj ếhxuy n quyềlymu n thứvziy ba, bắkeqv t buộelta c y phảahbl i dùkvtz ng cưvvyq ớvyux c đzvuw ỡvmam . Bốcwjz p mộelta t tiếhxuy ng, quyềlymu n đzvuw áfcrk nh trúkqeh ng gốcwjz i. Đligj au quáfcrk , y nhảahbl y lùkvtz i bưvvyq ớvyux c nữlhdu a tớvyux i mélbfi p đzvuw àsizn i. Lưvvyq u Tưvvyq ờhxuy ng đzvuw áfcrk nh tiếhxuy p mộelta t quyềlymu n nhưvvyq vũlfct bãzfap o. Thìfnli nh lìfnli nh Vi Chấguvz n trầvslq m ngưvvyq ờhxuy i xuốcwjz ng, luồultl n qua náfcrk ch Lưvvyq u Tưvvyq ờhxuy ng, rồultl i quay lạybax i đzvuw ẩvaya y mộelta t cáfcrk i. Lưvvyq u Tưvvyq ờhxuy ng ngãzfap lộelta n xuốcwjz ng đzvuw àsizn i.
Cửzuur tọlfct a vỗtudk tay hoan hôyiuk . Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c tuyêzvuw n bốcwjz :
- Theo thểbkne lệcwjz , ứvziy ng viêzvuw n Vi Chấguvz n thắkeqv ng trậuwjm n đzvuw ầvslq u.
Lưvvyq u Tưvvyq ờhxuy ng đzvuw ãzfap lêzvuw n đzvuw àsizn i. Vi Chấguvz n tiếhxuy n đzvuw ếhxuy n ôyiuk m lấguvz y Lưvvyq u Tưvvyq ờhxuy ng:
- Đligj ằddxb ng ýixmq ngãzfap cómimt đzvuw au lắkeqv m khôyiuk ng? Xin lỗtudk i nhélbfi .
- Khôyiuk ng đzvuw au cho lắkeqv m. Mìfnli nh chịdfbt u phụeali c đzvuw ấguvz y.
Nómimt i rồultl i cưvvyq ờhxuy i. Cảahbl hai ứvziy ng viêzvuw n dắkeqv t nhau xuốcwjz ng đzvuw àsizn i, phơhwpf i phớvyux i nhưvvyq cuộelta c dạybax o chơhwpf i. Nếhxuy u khôyiuk ng xem tậuwjm n mắkeqv t, đzvuw ốcwjz ai cómimt thểbkne tin rằddxb ng mớvyux i đzvuw ârwgn y hai ngưvvyq ờhxuy i dùkvtz ng hếhxuy t sứvziy c lựwfkj c đzvuw ấguvz m đzvuw áfcrk nhau.
Quan kháfcrk ch kinh ngạybax c:
- Võznxx đzvuw ạybax o Bắkeqv c-biêzvuw n cao thựwfkj c. Hai trẻkujf đzvuw ấguvz u vớvyux i nhau màsizn nhưvvyq anh em tậuwjm p dưvvyq ợlymu t vậuwjm y. Tưvvyq ơhwpf ng lai chúkqeh ng khôyiuk ng tầvslq m thưvvyq ờhxuy ng.
Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c xưvvyq ớvyux ng:
- Mờhxuy i hai ứvziy ng viêzvuw n Lêzvuw Thuậuwjm n-Tôyiuk ng, Yêzvuw n Đligj ạybax t lêzvuw n đzvuw àsizn i.
Yêzvuw n Đligj ạybax t vọlfct t ngưvvyq ờhxuy i lêzvuw n đzvuw àsizn i nhưvvyq con élbfi n. Khi còvyux n lơhwpf lửzuur ng trêzvuw n khôyiuk ng nómimt đzvuw ãzfap chắkeqv p tay hưvvyq ớvyux ng cửzuur toạybax váfcrk i ba váfcrk i. Thấguvz y võznxx côyiuk ng Yêzvuw n Đligj ạybax t cao hơhwpf n Lưvvyq u Tưvvyq ờhxuy ng, Vi Chârwgn n quáfcrk xa, dârwgn n chúkqeh ng vỗtudk tay hoan hôyiuk vang dậuwjm y.
Lêzvuw Thuậuwjm n-Tôyiuk ng khoan thai lêzvuw n đzvuw àsizn i. Nómimt chắkeqv p tay váfcrk i bốcwjz n phíguvz a, rồultl i đzvuw ứvziy ng thủtudk thếhxuy . Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c hôyiuk :
- Xuấguvz t chiêzvuw u.
Lêzvuw Thuậuwjm n-Tôyiuk ng pháfcrk t mộelta t chiêzvuw u Thiêzvuw n-vưvvyq ơhwpf ng chưvvyq ởiyvc ng, màsizn Lêzvuw Văjsxf n dạybax y nómimt , hai tay chắkeqv p lạybax i nhưvvyq hàsizn nh lễfjsu :
- Lêzvuw Thuậuwjm n-Tôyiuk ng đzvuw ệcwjz tửzuur pháfcrk i Mêzvuw -linh xin tưvvyq ơhwpf ng kiếhxuy n Yêzvuw n huynh.
Yêzvuw n Đligj ạybax t khôyiuk ng nhârwgn n nhưvvyq ợlymu ng, nómimt xuấguvz t mộelta t chiêzvuw u Võznxx -đzvuw ang chưvvyq ởiyvc ng đzvuw áfcrk nh thẳxzrh ng vàsizn o mặahbl t Thuậuwjm n-Tôyiuk ng, cửzuur chỉfjsu cựwfkj c kỳqglk vôyiuk lễfjsu .
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng lùkvtz i mộelta t bưvvyq ớvyux c, tay phảahbl i nómimt khoanh tròvyux n. Tay tráfcrk i đzvuw áfcrk nh thẳxzrh ng. Đligj ómimt làsizn chiêzvuw u Loa-thàsizn nh nguyệcwjz t ảahbl nh củtudk a Cửzuur u-chârwgn n chưvvyq ởiyvc ng. Hai chưvvyq ởiyvc ng chạybax m nhau đzvuw ếhxuy n binh mộelta t tiếhxuy ng. Cảahbl hai lảahbl o đzvuw ảahbl o lui lạybax i nhìfnli n nhau.
Dưvvyq ớvyux i đzvuw àsizn i Lêzvuw Văjsxf n cau màsizn y:
- Khómimt quáfcrk , côyiuk ng lựwfkj c têzvuw n nàsizn y bỏgxgf xa bọlfct n Quáfcrk ch Quỳqglk , ngang vớvyux i Triệcwjz u Tiếhxuy t. Khôyiuk ng biếhxuy t Thuậuwjm n-Tôyiuk ng cómimt đzvuw ưvvyq ơhwpf ng nổrged i khôyiuk ng?
Đligj áfcrk nh đzvuw ếhxuy n chiêzvuw u thứvziy mưvvyq ờhxuy i, thìfnli nh lìfnli nh Thuậuwjm n-Tôyiuk ng lùkvtz i lạybax i, pháfcrk t mộelta t chiêzvuw u trong Côyiuk i-sơhwpf n chưvvyq ởiyvc ng pháfcrk p. Chârwgn n từzhcc Càsizn n vịdfbt bưvvyq ớvyux c sang Tốcwjz n vịdfbt . Yêzvuw n Đligj ạybax t khôyiuk ng biếhxuy t gìfnli vềlymu pho quyềlymu n nàsizn y, y vung tay đzvuw ỡvmam . Binh mộelta t tiếhxuy ng, mắkeqv t nómimt đzvuw ổrged lửzuur a, chârwgn n tay bảahbl i hoảahbl i nhưvvyq ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ómimt i, lồultl ng ngựwfkj c muốcwjz n nổrged tung ra. Nómimt nhảahbl y lui liềlymu n ba bưvvyq ớvyux c, trốcwjz mắkeqv t nhìfnli n đzvuw ốcwjz i thủtudk .
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng tuyệcwjz t khôyiuk ng ngờhxuy quyềlymu n pháfcrk p Tựwfkj -Mai dạybax y nómimt lạybax i linh nghiệcwjz m đzvuw ếhxuy n thếhxuy . Nómimt ngârwgn y ngưvvyq ờhxuy i ra nhìfnli n đzvuw ốcwjz i thủtudk .
Tựwfkj -Mai vỗtudk đzvuw ùkvtz i than:
- Trờhxuy i ơhwpf i! Nếhxuy u Thuậuwjm n-Tôyiuk ng đzvuw áfcrk nh tiếhxuy p chiêzvuw u Sơhwpf n-trung hoa lạybax c, chârwgn n từzhcc Tốcwjz n bưvvyq ớvyux c sang Chấguvz n thìfnli têzvuw n Yêzvuw n Đligj ạybax t ắkeqv t bay xuốcwjz ng đzvuw àsizn i rồultl i.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng thuậuwjm n tay pháfcrk t mộelta t chiêzvuw u trong Côyiuk i-sơhwpf n quyềlymu n pháfcrk p cómimt kếhxuy t quảahbl . Nómimt đzvuw áfcrk nh liềlymu n hai chiêzvuw u, trong khi chârwgn n từzhcc Ly bưvvyq ớvyux c sang Khôyiuk n vịdfbt . Binh, binh. Yêzvuw n Đligj ạybax t rung đzvuw ộelta ng toàsizn n thârwgn n. Nómimt lùkvtz i liềlymu n hai bưvvyq ớvyux c. Thuậuwjm n-Tôyiuk ng đzvuw áfcrk nh tiếhxuy p ba chiêzvuw u. Yêzvuw n Đligj ạybax t lạybax i lùkvtz i ba bưvvyq ớvyux c nữlhdu a.
Lêzvuw Văjsxf n than:
- Khổrged quáfcrk anh Tôyiuk ng chưvvyq a hiểbkne u hếhxuy t Dịdfbt ch-lýixmq , nêzvuw n cứvziy chiêzvuw u mộelta t, chiêzvuw u mộelta t đzvuw áfcrk nh ra. Giữlhdu a hai chiêzvuw u cómimt khoảahbl ng trốcwjz ng, thàsizn nh ra chỉfjsu làsizn m cho Yêzvuw n Đligj ạybax t bốcwjz i rốcwjz i, màsizn khôyiuk ng hạybax đzvuw ưvvyq ợlymu c nómimt . Giáfcrk anh ấguvz y biếhxuy t biếhxuy n hoáfcrk chiêzvuw u nọlfct nốcwjz i liềlymu n chiêzvuw u kia nhưvvyq mârwgn y trôyiuk i, nhưvvyq nưvvyq ớvyux c chảahbl y, thìfnli mưvvyq ờhxuy i têzvuw n Yêzvuw n Đligj ạybax t kia cũlfct ng bỏgxgf mạybax ng rồultl i. Cơhwpf chừzhcc ng nàsizn y, nómimt phảahbl n côyiuk ng đzvuw ếhxuy n nơhwpf i rồultl i.
Đligj ếhxuy n chiêzvuw u thứvziy mưvvyq ờhxuy i hai, thìfnli nh lìfnli nh Yêzvuw n Đligj ạybax t tung ra mộelta t chưvvyq ởiyvc ng. Bìfnli nh mộelta t tiếhxuy ng, Thuậuwjm n-Tôyiuk ng choáfcrk ng váfcrk ng bậuwjm t lui, chârwgn n tay nómimt cảahbl m thấguvz y vôyiuk lựwfkj c. Nómimt còvyux n đzvuw ang hoảahbl ng hốcwjz t, Yêzvuw n Đligj ạybax t khôyiuk ng nhârwgn n nhưvvyq ợlymu ng, nómimt lạybax i đzvuw áfcrk nh liềlymu n bốcwjz n chiêzvuw u. Thuậuwjm n-Tôyiuk ng vẫihre n dùkvtz ng Côyiuk i-sơhwpf n quyềlymu n đzvuw ỡvmam . Cứvziy sau mỗtudk i lầvslq n đzvuw ỡvmam , nómimt cảahbl m thấguvz y chârwgn n khíguvz mấguvz t đzvuw i mộelta t phầvslq n.
Tựwfkj -Mai hỏgxgf i Lêzvuw Văjsxf n:
- Càsizn chớvyux n. Em cómimt biếhxuy t Yêzvuw n-Đligj ạybax t dùkvtz ng võznxx côyiuk ng gìfnli khôyiuk ng?
Lêzvuw Văjsxf n cau màsizn y:
- Võznxx côyiuk ng Liêzvuw u-Đligj ôyiuk ng. Võznxx -đzvuw ang thuộelta c danh môyiuk n chíguvz nh pháfcrk i Hoa-hạybax , tạybax i sao Yêzvuw n Đligj ạybax t lạybax i biếhxuy t võznxx côyiuk ng Liêzvuw u-Đligj ôyiuk ng?
Nghe Lêzvuw Văjsxf n nómimt i, Tựwfkj -Mai kinh hãzfap i, vìfnli nómimt nhớvyux lạybax i truyệcwjz n cũlfct :
- Hồultl i Bảahbl o-Hòvyux a, Mỹvaya -Linh tớvyux i Thiêzvuw n-trưvvyq ờhxuy ng. Bốcwjz mìfnli nh giảahbl ng vềlymu sựwfkj kháfcrk c biệcwjz t củtudk a thầvslq n côyiuk ng Yêzvuw n-lãzfap ng vớvyux i cáfcrk c pháfcrk i kháfcrk c. Bốcwjz mìfnli nh cómimt nómimt i: Thầvslq n côyiuk ng Yêzvuw n-Lãzfap ng hơhwpf i giốcwjz ng nộelta i côyiuk ng pháfcrk i Liêzvuw u-Đligj ôyiuk ng. Thầvslq n côyiuk ng Yêzvuw n-Lãzfap ng chỉfjsu hoáfcrk giảahbl i, cùkvtz ng húkqeh t côyiuk ng lựwfkj c đzvuw ốcwjz i thủtudk khi đzvuw ốcwjz i thủtudk đzvuw áfcrk nh mìfnli nh. Còvyux n nộelta i côyiuk ng Liêzvuw u-Đligj ôyiuk ng thìfnli khôyiuk ng thếhxuy , nómimt làsizn m tiêzvuw u táfcrk n côyiuk ng lựwfkj c đzvuw ốcwjz i thủtudk , rồultl i truyềlymu n đzvuw ộelta c tốcwjz vàsizn o ngưvvyq ờhxuy i. Cơhwpf chừzhcc ng nàsizn y Thuậuwjm n-Tôyiuk ng nguy đzvuw ếhxuy n nơhwpf i rồultl i.
Yêzvuw n Đligj ạybax t dồultl n Thuậuwjm n-Tôyiuk ng tớvyux i cuốcwjz i đzvuw àsizn i bằddxb ng mưvvyq ờhxuy i chiêzvuw u kháfcrk c nhau. Đligj ếhxuy n chiêzvuw u thứvziy mưvvyq ờhxuy i mộelta t, y dùkvtz ng tấguvz t cảahbl bìfnli nh sinh côyiuk ng lựwfkj c đzvuw áfcrk nh mộelta t chiêzvuw u nhưvvyq sélbfi t nổrged , hy vọlfct ng đzvuw ẩvaya y đzvuw ốcwjz i thủtudk xuốcwjz ng đzvuw àsizn i.
Cáfcrk o chếhxuy t ba năjsxf m quay đzvuw ầvslq u vềlymu núkqeh i. Con ngưvvyq ờhxuy i họlfct c võznxx cũlfct ng thếhxuy , khi gặahbl p nguy cấguvz p, thưvvyq ờhxuy ng phảahbl n ứvziy ng tựwfkj nhiêzvuw n. Tựwfkj nhiêzvuw n thìfnli chiêzvuw u sốcwjz mìfnli nh xửzuur dụeali ng hàsizn ng ngàsizn y sẽhxuy xuấguvz t ra. Trong lúkqeh c Thuậuwjm n-Tôyiuk ng gặahbl p nguy hiểbkne m, tíguvz nh mệcwjz nh nhưvvyq treo trêzvuw n sợlymu i tómimt c, nómimt pháfcrk t bừzhcc a mộelta t chiêzvuw u đzvuw ỡvmam . Chiêzvuw u đzvuw ómimt làsizn Loa-thàsizn nh nguyệcwjz t ảahbl o gốcwjz c thuộelta c Cửzuur u-chârwgn n. Bìfnli nh! Mộelta t thârwgn n ngưvvyq ờhxuy i bay bổrged ng lêzvuw n cao, rơhwpf i xuốcwjz ng giữlhdu a đzvuw àsizn i. Ai cũlfct ng tưvvyq ởiyvc ng ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ómimt làsizn Thuậuwjm n-Tôyiuk ng, khôyiuk ng ngờhxuy làsizn Yêzvuw n Đligj ạybax t.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng vừzhcc a đzvuw ịdfbt nh đzvuw áfcrk nh tiếhxuy p chiêzvuw u nữlhdu a, thìfnli cómimt tiếhxuy ng chiêzvuw ng báfcrk o hiệcwjz u đzvuw ãzfap đzvuw ưvvyq ợlymu c năjsxf m mưvvyq ơhwpf i hiệcwjz p. Hai bêzvuw n hưvvyq u chiếhxuy n.
Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c dơhwpf tay nómimt i:
- Đligj úkqeh ng luậuwjm t lệcwjz , hai bêzvuw n đzvuw ấguvz u vớvyux i nhau đzvuw ưvvyq ợlymu c năjsxf m mưvvyq ơhwpf i hiệcwjz p. Tạybax m nghỉfjsu nửzuur a giờhxuy rồultl i táfcrk i đzvuw ấguvz u.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng xuốcwjz ng đzvuw àsizn i. Lêzvuw Văjsxf n thoa bómimt p cáfcrk c bắkeqv p thịdfbt t cho nómimt . Trong khi Tựwfkj -Mai dặahbl n:
- Phảahbl i chúkqeh ýixmq lắkeqv m mớvyux i đzvuw ưvvyq ợlymu c. Mìfnli nh cómimt hai loạybax i võznxx côyiuk ng khắkeqv c chếhxuy vớvyux i Yêzvuw n Đligj ạybax t. Khi thấguvz y Yêzvuw n Đligj ạybax t dùkvtz ng võznxx côyiuk ng Võznxx -đzvuw ang thìfnli mìfnli nh dùkvtz ng Côyiuk i-sơhwpf n quyềlymu n pháfcrk p. Còvyux n khi thấguvz y nómimt dùkvtz ng võznxx côyiuk ng Liêzvuw u-Đligj ôyiuk ng thìfnli mìfnli nh dùkvtz ng võznxx côyiuk ng Mêzvuw -linh. Bấguvz t cứvziy trưvvyq ờhxuy ng hợlymu p nàsizn o, mìfnli nh cũlfct ng phảahbl i đzvuw áfcrk nh nómimt mộelta t chiêzvuw u. Khi nómimt bịdfbt mộelta t chiêzvuw u khắkeqv c chếhxuy , ắkeqv t căjsxf n bảahbl n bịdfbt tuyệcwjz t. Bấguvz y giờhxuy mìfnli nh phảahbl i đzvuw áfcrk nh liêzvuw n tiếhxuy p nhưvvyq sómimt ng vỗtudk , nhưvvyq núkqeh i lởiyvc , nhưvvyq băjsxf ng tan, nhưvvyq mârwgn y trôyiuk i, ắkeqv t nómimt bịdfbt hạybax liềlymu n.
Nómimt i rồultl i nómimt giảahbl ng chi tiếhxuy t cáfcrk ch biếhxuy n từzhcc Côyiuk i-sơhwpf n quyềlymu n pháfcrk p sang Mêzvuw -linh quyềlymu n pháfcrk p. Nómimt giảahbl ng đzvuw ưvvyq ợlymu c mộelta t lầvslq n, đzvuw ang đzvuw ịdfbt nh giảahbl ng tiếhxuy p vềlymu phưvvyq ơhwpf ng pháfcrk p từzhcc biếhxuy n từzhcc võznxx côyiuk ng Mêzvuw -linh sang quyềlymu n pháfcrk p Côyiuk i-sơhwpf n, thìfnli chiêzvuw ng báfcrk o hiệcwjz u trậuwjm n thứvziy nhìfnli .
Lầvslq n nàsizn y đzvuw ãzfap cómimt kinh nghiệcwjz m, Thuậuwjm n-Tôyiuk ng xuấguvz t chiêzvuw u trưvvyq ớvyux c bằddxb ng Côyiuk i-sơhwpf n quyềlymu n pháfcrk p. Yêzvuw n Đligj ạybax t thấguvz y chiêzvuw u sốcwjz củtudk a Thuậuwjm n-Tôyiuk ng hung hiểbkne m lạybax thưvvyq ờhxuy ng, lạybax i khắkeqv c chếhxuy vớvyux i võznxx côyiuk ng củtudk a nómimt . Nómimt kinh hoảahbl ng lùkvtz i lạybax i mộelta t bưvvyq ớvyux c tráfcrk nh đzvuw òvyux n. Thuậuwjm n-Tôyiuk ng khôyiuk ng nhârwgn n nhưvvyq ợlymu ng tiếhxuy n lêzvuw n đzvuw áfcrk nh liềlymu n ba chiêzvuw u. Yêzvuw n Đligj ạybax t đzvuw ỡvmam đzvuw ưvvyq ợlymu c hai chiêzvuw u, đzvuw ếhxuy n chiêzvuw u thứvziy ba nómimt đzvuw ẩvaya y ra mộelta t chiêzvuw u Liêzvuw u-Đligj ôyiuk ng. Bìfnli nh mộelta t tiếhxuy ng, Thuậuwjm n-Tôyiuk ng bậuwjm t lui liềlymu n ba bưvvyq ớvyux c. Nómimt cảahbl m thấguvz y chârwgn n khíguvz bịdfbt biếhxuy n mấguvz t.
Đligj ãzfap cómimt kinh nghiệcwjz m, nómimt mưvvyq ợlymu n đzvuw àsizn lui lạybax i. Trong khi Yêzvuw n Đligj ạybax t truy kíguvz ch bằddxb ng hai chiêzvuw u Liêzvuw u-Đligj ôyiuk ng. Thuậuwjm n-Tôyiuk ng pháfcrk t chiêzvuw u Hảahbl i-triềlymu u lãzfap ng lãzfap ng. Bìfnli nh mộelta t tiếhxuy ng Yêzvuw n Đligj ạybax t cảahbl m thấguvz y trờhxuy i long đzvuw ấguvz tt lởiyvc , tai ùkvtz đzvuw i. Nómimt đzvuw ang kinh hoàsizn ng thìfnli lớvyux p thứvziy nhìfnli tớvyux i. Bìfnli nh mộelta t tiếhxuy ng, nómimt bậuwjm t lui đzvuw ếhxuy n mélbfi p đzvuw àsizn i, thìfnli lớvyux p thứvziy ba đzvuw ãzfap bao trùkvtz m khắkeqv p ngưvvyq ờhxuy i. Nómimt tung mìfnli nh lêzvuw n cao, chârwgn n đzvuw áfcrk giómimt mộelta t cáfcrk i, ngưvvyq ờhxuy i bay vàsizn o giữlhdu a đzvuw àsizn i.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng chuyểbkne n mìfnli nh mộelta t cáfcrk i, lớvyux p thứvziy tưvvyq nhưvvyq cáfcrk i cầvslq u vồultl ng đzvuw áfcrk nh vềlymu sau. Yêzvuw n Đligj ạybax t kinh hãzfap i, nómimt đzvuw áfcrk nh ra mộelta t chiêzvuw u Võznxx -đzvuw ang. Bộelta p, cảahbl hai lảahbl o đzvuw ảahbl o lui lạybax i. Kinh nghiệcwjz m, Thuậuwjm n-Tôyiuk ng đzvuw ổrged i sang Côyiuk i-sơhwpf n quyềlymu n, nómimt co chârwgn n đzvuw áfcrk vòvyux ng vàsizn o tháfcrk i dưvvyq ơhwpf ng tráfcrk i Yêzvuw n-Đligj ạybax t, trong khi tay đzvuw ẩvaya y thẳxzrh ng vềlymu trưvvyq ớvyux c. Yêzvuw n Đligj ạybax t trầvslq m ngưvvyq ờhxuy i xuốcwjz ng tráfcrk nh cưvvyq ớvyux c. Hai tay nómimt chụeali p lấguvz y tay Thuậuwjm n-Tôyiuk ng.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng giậuwjm t mạybax nh mộelta t cáfcrk i, ngưvvyq ờhxuy i Yêzvuw n Đligj ạybax t bay bổrged ng lêzvuw n cao rơhwpf i xuốcwjz ng dưvvyq ớvyux i đzvuw àsizn i.
Kháfcrk n giảahbl vỗtudk tay vang dộelta i hoan hôyiuk . Nùkvtz ng Dârwgn n-Phúkqeh chờhxuy Yêzvuw n Đligj ạybax t lêzvuw n đzvuw àsizn i, y cho hai thiếhxuy u niêzvuw n hàsizn nh lễfjsu vớvyux i nhau, rồultl i hưvvyq ớvyux ng vàsizn o cửzuur tọlfct a:
- Tấguvz u vua Bàsizn . Thưvvyq a quýixmq quan kháfcrk ch, theo thểbkne lệcwjz cuộelta c đzvuw ấguvz u thiếhxuy u niêzvuw n Lêzvuw Thuậuwjm n-Tôyiuk ng thắkeqv ng trậuwjm n nhìfnli . Bârwgn y giờhxuy tớvyux i trậuwjm n chung kếhxuy t. Lêzvuw Thuậuwjm n-Tôyiuk ng đzvuw ấguvz u vớvyux i Vi Chấguvz n. Ai thắkeqv ng sẽhxuy trởiyvc thàsizn nh ngưvvyq ờhxuy i thừzhcc a kếhxuy Lưvvyq u lạybax c hầvslq u, làsizn m lạybax c hầvslq u Thưvvyq ợlymu ng-oai.
Vi Chấguvz n chắkeqv p tay hưvvyq ớvyux ng Thuậuwjm n-Tôyiuk ng:
- Lêzvuw huynh võznxx côyiuk ng cao cưvvyq ờhxuy ng. Muôyiuk n ngàsizn n lầvslq n đzvuw ệcwjz khôyiuk ng thểbkne làsizn đzvuw ốcwjz i thủtudk . Đligj ệcwjz xin cung kíguvz nh chịdfbt u thua.
Cửzuur toạybax n vỗtudk tay vang dộelta i.
Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c nómimt i lớvyux n:
- Theo thểbkne lệcwjz , ứvziy ng viêzvuw n Lêzvuw Thuậuwjm n-Tôyiuk ng trúkqeh ng cáfcrk ch làsizn m lạybax c hầvslq u Thưvvyq ợlymu ng-oai.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng ôyiuk m lấguvz y Vi Chấguvz n. Cảahbl hai cưvvyq ờhxuy i vớvyux i nhau. Hai thiếhxuy u niêzvuw n váfcrk i nhau rồultl i xuốcwjz ng đzvuw àsizn i.
Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c tiếhxuy p:
- Bârwgn y giờhxuy tớvyux i bốcwjz n ứvziy ng viêzvuw n Hàsizn Thiệcwjz n-Lãzfap m, Hoàsizn ng Tíguvz ch, Tu Kỷgplx , Nùkvtz ng Sơhwpf n-Bi tranh tàsizn i làsizn m lạybax c hầvslq u Phong-chârwgn u. Mờhxuy i bốcwjz n ứvziy ng viêzvuw n lêzvuw n đzvuw àsizn i.
Bốcwjz n thiếhxuy u niêzvuw n lêzvuw n đzvuw àsizn i hưvvyq ớvyux ng vàsizn o vua Bàsizn hàsizn nh đzvuw ạybax i lễfjsu , rốcwjz i rúkqeh t thăjsxf m. Sau khi kiểbkne m thăjsxf m, Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c tuyêzvuw n bốcwjz :
- Trậuwjm n đzvuw ầvslq u Hàsizn Thiệcwjz n-Lãzfap m đzvuw ấguvz u vớvyux i Hoàsizn ng Tíguvz ch. Trậuwjm n thứvziy nhìfnli Tu Kỷgplx đzvuw ấguvz u vớvyux i Nùkvtz ng Sơhwpf n-Bi.
Tu Kỷgplx , Nùkvtz ng Sơhwpf n-Bi xuốcwjz ng đzvuw àsizn i. Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c cho Lãzfap m, Tíguvz ch đzvuw ứvziy ng đzvuw ốcwjz i diệcwjz n nhau, rồultl i nhắkeqv c lạybax i thểbkne lệcwjz cuộelta c đzvuw ấguvz u.
Nhớvyux chỉfjsu dụeali củtudk a vua Bàsizn , Thiệcwjz n-Lãzfap m tựwfkj nhủtudk :
- Bấguvz t cứvziy trưvvyq ờhxuy ng hợlymu p nàsizn o ta cũlfct ng khôyiuk ng thểbkne thẳxzrh ng tay vớvyux i Hoàsizn ng Tíguvz ch. Ta cầvslq n tỏgxgf ra lễfjsu đzvuw ộelta , mớvyux i mong thu phụeali c nhârwgn n târwgn m vùkvtz ng Bắkeqv c-biêzvuw n nàsizn y.
Nómimt chắkeqv p tay hàsizn nh lễfjsu :
- Hàsizn Thiệcwjz n-Lãzfap m, đzvuw ệcwjz tửzuur pháfcrk i Tảahbl n-viêzvuw n kíguvz nh chàsizn o Hoàsizn ng huynh.
Hoàsizn ng Tíguvz ch cũlfct ng chắkeqv p tay thàsizn nh quyềlymu n:
- Đligj ệcwjz Hoàsizn ng Tíguvz ch, đzvuw ệcwjz tửzuur pháfcrk i Târwgn y-vu kíguvz nh chàsizn o Hàsizn huynh. Mong Hàsizn huynh nhẹywma tay cho.
Hoàsizn ng Tíguvz ch phómimt ng quyềlymu n đzvuw ếhxuy n vùkvtz mộelta t cáfcrk i. Hàsizn Thiệcwjz n-Lãzfap m nhậuwjm n ngay ra đzvuw ómimt làsizn chiêzvuw u Long-hổrged quyềlymu n, rấguvz t tinh diệcwjz u, hung hiểbkne m, nhưvvyq ng đzvuw ưvvyq ờhxuy ng đzvuw ưvvyq ờhxuy ng chíguvz nh chíguvz nh. Nómimt lùkvtz i lạybax i mộelta t bưvvyq ớvyux c tráfcrk nh đzvuw òvyux n, miệcwjz ng mỉfjsu m cưvvyq ờhxuy i:
- Đligj ệcwjz nhỏgxgf hơhwpf n Hoàsizn ng huynh hai tuổrged i. Vìfnli vậuwjm y xin nhưvvyq ờhxuy ng Hoàsizn ng huynh mộelta t chiêzvuw u.
Hoàsizn ng Tíguvz ch cưvvyq ờhxuy i lớvyux n:
- Hàsizn huynh đzvuw ệcwjz làsizn con cháfcrk u tháfcrk nh Tảahbl n cómimt kháfcrk c, hàsizn nh vi lễfjsu đzvuw ộelta phi thưvvyq ờhxuy ng.
Đligj ấguvz u đzvuw ưvvyq ợlymu c hai mưvvyq ơhwpf i chiêzvuw u, Thiệcwjz n-Lãzfap m thấguvz y căjsxf n bảahbl n củtudk a Hoàsizn ng Tíguvz ch rấguvz t vữlhdu ng chắkeqv c. Mỗtudk i chiêzvuw u, côyiuk ng thủtudk , tiếhxuy n thoáfcrk i đzvuw úkqeh ng khuôyiuk n phélbfi p, tỏgxgf ra đzvuw ưvvyq ợlymu c huấguvz n luyệcwjz n rấguvz t cẩvaya n thậuwjm n. Nhưvvyq ng côyiuk ng lựwfkj c khôyiuk ng đzvuw ưvvyq ợlymu c làsizn m bao. Nếhxuy u nómimt muốcwjz n hạybax Tíguvz ch, chỉfjsu cầvslq n đzvuw áfcrk nh mưvvyq ơhwpf i chiêzvuw u Phụeali c-ngưvvyq u thầvslq n chưvvyq ởiyvc ng thìfnli xong ngay. Nhưvvyq ng nómimt đzvuw ưvvyq ợlymu c Tựwfkj -Mai, Lêzvuw Văjsxf n dặahbl n trưvvyq ớvyux c, nêzvuw n cứvziy dùkvtz ng nhữlhdu ng chiêzvuw u rấguvz t tầvslq m thưvvyq ờhxuy ng, lạybax i chỉfjsu vậuwjm n cómimt năjsxf m thàsizn nh côyiuk ng lựwfkj c. Vìfnli vậuwjm y trậuwjm n đzvuw ấguvz u kélbfi o dàsizn i.
Kháfcrk n giảahbl thuộelta c giớvyux i võznxx lârwgn m chỉfjsu nhìfnli n qua cũlfct ng biếhxuy t sựwfkj thựwfkj c. Còvyux n dârwgn n chúkqeh ng thìfnli cho rằddxb ng hai ngưvvyq ờhxuy i ngang sứvziy c.
Hai ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ấguvz u vớvyux i nhau đzvuw ếhxuy n chiêzvuw u thứvziy chíguvz n mưvvyq ơhwpf i, thìfnli trốcwjz ng báfcrk o hiệcwjz u tớvyux i giờhxuy nghỉfjsu . Thiệcwjz n-Lãzfap m nhảahbl y lùkvtz i lạybax i xáfcrk mộelta t xáfcrk :
- Đligj a tạybax Hoàsizn ng huynh nhẹywma tay.
- Cảahbl m ơhwpf n Hàsizn huynh quáfcrk khen.
Hai ngưvvyq ờhxuy i dắkeqv t nhau xuốcwjz ng đzvuw àsizn i. Kháfcrk c vớvyux i nhữlhdu ng cặahbl p đzvuw ấguvz u trưvvyq ớvyux c. Khi xuốcwjz ng đzvuw àsizn i, ai vềlymu chỗtudk ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ómimt , cómimt đzvuw ồultl ng môyiuk n thoa bómimt p cho. Lầvslq n nàsizn y hai đzvuw ấguvz u thủtudk cùkvtz ng ngồultl i chung mộelta t chỗtudk , cùkvtz ng uốcwjz ng nưvvyq ớvyux c suốcwjz i, bómimt p chârwgn n, nắkeqv n tay cho nhau.
Thiệcwjz n-Lãzfap m vớvyux i Hoàsizn ng Tíguvz ch mớvyux i gặahbl p nhau, màsizn nhưvvyq quen nhau từzhcc bao giờhxuy . Hai ngưvvyq ờhxuy i cưvvyq ờhxuy i nómimt i, bàsizn n táfcrk n vềlymu nhữlhdu ng chiêzvuw u đzvuw ãzfap đzvuw ấguvz u vớvyux i nhau. Hoàsizn ng Tíguvz ch nómimt i:
- Hàsizn huynh đzvuw ệcwjz nàsizn y. Huynh nghe nómimt i bấguvz t đzvuw ứvziy đzvuw ệcwjz tửzuur Tảahbl n-viêzvuw n nàsizn o cũlfct ng cómimt quyềlymu n dẫihre n bạybax n lêzvuw n Tảahbl n-lĩlbfi nh chơhwpf i. Sau trậuwjm n đzvuw ấguvz u nàsizn y, huynh đzvuw ệcwjz đzvuw ưvvyq a ta lêzvuw n lễfjsu tháfcrk nh Tảahbl n đzvuw i.
- Gìfnli chứvziy đzvuw iềlymu u đzvuw ómimt thìfnli đzvuw ưvvyq ợlymu c. Huynh lêzvuw n đzvuw ấguvz y sẽhxuy thấguvz y mârwgn y đzvuw i dưvvyq ớvyux i chârwgn n mìfnli nh. Hoa trêzvuw n đzvuw ómimt nởiyvc bốcwjz n mùkvtz a. Mùkvtz a nàsizn y làsizn mùkvtz a hoa cúkqeh c đzvuw ârwgn y. Cómimt hoa cúkqeh c vàsizn ng, cómimt hoa cúkqeh c trắkeqv ng, lạybax i cómimt cảahbl hoa cúkqeh c tíguvz m nữlhdu a.
- Còvyux n ngưvvyq ợlymu c lạybax i ta sẽhxuy dẫihre n huynh đzvuw i săjsxf n chim cu rừzhcc ng rồultl i nưvvyq ớvyux ng ăjsxf n, Cu rừzhcc ng nưvvyq ớvyux ng ngon lắkeqv m. Hơhwpf n hẳxzrh n cu dưvvyq ớvyux i miềlymu n xuôyiuk i.
- Hoàsizn ng huynh làsizn chỗtudk thếhxuy nàsizn o vớvyux i lạybax c hầvslq u Hoàsizn ng Sùkvtz ng-Anh?
- Ta phảahbl i gọlfct i ngưvvyq ờhxuy i bằddxb ng chúkqeh họlfct . Vìfnli cáfcrk c đzvuw ộelta ng củtudk a ngưvvyq ờhxuy i thiếhxuy u nhârwgn n tàsizn i, ngưvvyq ờhxuy i khôyiuk ng muốcwjz n nhưvvyq ờhxuy ng ngôyiuk i cho ta, màsizn xin tuyểbkne n thay thếhxuy đzvuw ểbkne cómimt nhârwgn n tàsizn i. Bấguvz t biếhxuy t ai thắkeqv ng, ngưvvyq ờhxuy i cũlfct ng nhưvvyq ờhxuy ng ngôyiuk i ngay, đzvuw ểbkne ngưvvyq ờhxuy i ngao du sơhwpf n thủtudk y. Àfdsg , nghe nómimt i huynh đzvuw ệcwjz làsizn nghĩlbfi a tửzuur củtudk a vua Bàsizn phảahbl i khôyiuk ng?
- Đligj úkqeh ng vậuwjm y. Mạybax mạybax nuôyiuk i đzvuw ệcwjz vớvyux i Thuậuwjm n-Tôyiuk ng từzhcc hơhwpf n hai năjsxf m nay. Còvyux n sinh phụeali mẫihre u quêzvuw ởiyvc trấguvz n Thanh-hoáfcrk .
- Ưqglk ớvyux c gìfnli huynh đzvuw ệcwjz thắkeqv ng trậuwjm n nàsizn y, vềlymu làsizn m lạybax c hầvslq u Phong-chârwgn u, anh em mìfnli nh tha hồultl bàsizn n truyệcwjz n sao cho trang đzvuw ộelta ng mìfnli nh trởiyvc thàsizn nh giầvslq u cómimt .
- Vậuwjm y chúkqeh ng mìfnli nh cùkvtz ng ưvvyq ớvyux c hẹywma n. Hễfjsu ai thắkeqv ng mấguvz y ngưvvyq ờhxuy i kia phảahbl i trợlymu giúkqeh p trong việcwjz c pháfcrk t triểbkne n trang ấguvz p.
- Lờhxuy i huynh đzvuw ệcwjz sao giốcwjz ng ôyiuk ng Cúkqeh rừzhcc ng quáfcrk . Hôyiuk m rồultl i ôyiuk ng Cúkqeh rừzhcc ng tớvyux i thăjsxf m chúkqeh Sùkvtz ng-Anh cũlfct ng khuyêzvuw n chúkqeh rằddxb ng, bấguvz t cứvziy ai trong bốcwjz n chúkqeh ng ta lêzvuw n làsizn m lạybax c hầvslq u, cũlfct ng mờhxuy i ba ngưvvyq ờhxuy i còvyux n lạybax i giúkqeh p sứvziy c. Sáfcrk ng nay chúkqeh cómimt bàsizn n vớvyux i dưvvyq ỡvmam ng phụeali Tu Kỷgplx , ôyiuk ng ta lắkeqv c đzvuw ầvslq u khôyiuk ng chịdfbt u.
- Sao vậuwjm y?
Đligj ếhxuy n đzvuw ómimt , trốcwjz ng báfcrk o hiệcwjz u trậuwjm n đzvuw ấguvz u thứvziy nhìfnli . Hai trẻkujf dắkeqv t nhau lêzvuw n đzvuw àsizn i. Trậuwjm n đzvuw ấguvz u tiếhxuy p tụeali c. Hoàsizn ng Tíguvz ch vẫihre n dùkvtz ng Long-hổrged quyềlymu n củtudk a pháfcrk i Târwgn y-vu. Thiệcwjz n-Lãzfap m dùkvtz ng Tảahbl n-viêzvuw n quyềlymu n. Hai ngưvvyq ờhxuy i vừzhcc a đzvuw ấguvz u vừzhcc a cưvvyq ờhxuy i, giốcwjz ng nhưvvyq đzvuw ùkvtz a vui. Đligj ấguvz u đzvuw ếhxuy n hiệcwjz p thứvziy trăjsxf m lẻkujf mộelta t, trốcwjz ng báfcrk o hiệcwjz u chấguvz m dứvziy t. Hai trẻkujf ôyiuk m choàsizn ng lấguvz y nhau cưvvyq ờhxuy i ha hảahbl .
Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c tuyêzvuw n bốcwjz :
- Cảahbl hai trậuwjm n, khôyiuk ng ai hạybax đzvuw ưvvyq ợlymu c ai. Bârwgn y giờhxuy chờhxuy cộelta ng đzvuw iểbkne m.
Tồultl n-Phúkqeh c bàsizn n cùkvtz ng cáfcrk c giáfcrk m khảahbl o, rồultl i cộelta ng đzvuw iểbkne m lạybax i. Y tuyêzvuw n bốcwjz :
- Vềlymu võznxx đzvuw ạybax o cảahbl hai bằddxb ng nhau, tháfcrk i đzvuw ộelta thanh thảahbl n, hoàsizn thuậuwjm n nhưvvyq anh em trong nhàsizn . Vềlymu nộelta i lựwfkj c Thiệcwjz n-Lãzfap m sung mãzfap n hơhwpf n Hoàsizn ng Tíguvz ch. Vềlymu chiêzvuw u sốcwjz ngang nhau. Nhưvvyq vậuwjm y Thiệcwjz n-Lãzfap m thắkeqv ng cuộelta c.
Hai trẻkujf quìfnli gốcwjz i hưvvyq ớvyux ng vua Bàsizn hàsizn nh lễfjsu , rồultl i lạybax i hàsizn nh lễfjsu vớvyux i giáfcrk m khảahbl o, sau đzvuw ómimt dắkeqv t nhau xuốcwjz ng đzvuw àsizn i.
Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c gọlfct i Tu Kỷgplx vớvyux i Nùkvtz ng Sơhwpf n-Bi lêzvuw n đzvuw àsizn i. Sau khi nhắkeqv c lạybax i qui luậuwjm t cùkvtz ng phưvvyq ơhwpf ng thứvziy c tuyểbkne n lựwfkj a, y hôyiuk lớvyux n:
- Xuấguvz t chiêzvuw u.
Tu Kỷgplx lùkvtz i mộelta t bưvvyq ớvyux c, ngưvvyq ờhxuy i y vọlfct t lêzvuw n cao, đzvuw áfcrk mộelta t hồultl i phong cưvvyq ớvyux c vàsizn o mặahbl t Sơhwpf n-Bi. Sơhwpf n-Bi trầvslq m ngưvvyq ờhxuy i xuốcwjz ng tráfcrk nh khỏgxgf i, y trảahbl lạybax i mộelta t quyềlymu n, trúkqeh ng bắkeqv p chârwgn n Kỷgplx đzvuw ếhxuy n bốcwjz p mộelta t tiếhxuy ng. Kỷgplx loạybax ng choạybax ng suýixmq t ngãzfap . Sơhwpf n-Bi thuậuwjm n thếhxuy tung mộelta t quyềlymu n vàsizn o ngựwfkj c nómimt .
Thựwfkj c ra bảahbl n lĩlbfi nh Tu Kỷgplx cao hơhwpf n Sơhwpf n-Bi gấguvz p bộelta i. Chỉfjsu vìfnli y khinh đzvuw ịdfbt ch, lạybax i muốcwjz n biểbkne u diễfjsu n ta đzvuw ârwgn y, màsizn bịdfbt trúkqeh ng hai đzvuw òvyux n. Đligj au quáfcrk , hoáfcrk khùkvtz ng, y lùkvtz i lạybax i tung mộelta t chưvvyq ởiyvc ng vàsizn o ngựwfkj c Sơhwpf n-Bi. Thấguvz y chưvvyq ởiyvc ng phong áfcrk c liệcwjz t, Sơhwpf n-Bi khoanh hai tay trưvvyq ớvyux c ngựwfkj c đzvuw ỡvmam . Bìfnli nh mộelta t tiếhxuy ng, chưvvyq ởiyvc ng trúkqeh ng ngựwfkj c. Sơhwpf n-Bi bịdfbt đzvuw ẩvaya y lui hai bưvvyq ớvyux c. Nómimt nghiếhxuy n răjsxf ng lao vàsizn o ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ốcwjz i thủtudk . Sứvziy c lao củtudk a nómimt thựwfkj c phi thưvvyq ờhxuy ng. Tu Kỷgplx nélbfi sang bêzvuw n cạybax nh tráfcrk nh khỏgxgf i, rồultl i túkqeh m lấguvz y đzvuw ầvslq u nómimt giậuwjm t mạybax nh trởiyvc lạybax i.
Sơhwpf n-Bi biếhxuy t nguy hiểbkne m, nómimt khôyiuk ng gỡvmam thếhxuy nắkeqv m, màsizn tốcwjz ng vàsizn o ngựwfkj c đzvuw ốcwjz i thủtudk bằddxb ng cảahbl hai quyềlymu n. Tu Kỷgplx bịdfbt trúkqeh ng đzvuw òvyux n đzvuw ếhxuy n binh mộelta t cáfcrk i. Nómimt nghiếhxuy n răjsxf ng chịdfbt u đzvuw òvyux n, tay tráfcrk i chélbfi m vàsizn o cổrged đzvuw ốcwjz i thủtudk . Sơhwpf n-Bi kinh hoảahbl ng nhảahbl y vọlfct t lêzvuw n, đzvuw ầvslq u nómimt trúkqeh ng hàsizn m Tu Kỷgplx , làsizn m răjsxf ng cắkeqv n vàsizn o lưvvyq ỡvmam i. Tu Kỷgplx đzvuw au thấguvz u târwgn m can.
Rõznxx ràsizn ng võznxx côyiuk ng mìfnli nh cao hơhwpf n đzvuw ốcwjz i thủtudk , nhưvvyq ng vìfnli Sơhwpf n-Bi đzvuw áfcrk nh toàsizn n nhữlhdu ng đzvuw òvyux n nhưvvyq ngưvvyq ờhxuy i khôyiuk ng biếhxuy t võznxx , nêzvuw n Tu-Kỷgplx bịdfbt trúkqeh ng liêzvuw n tiếhxuy p. Tay vẫihre n nắkeqv m tómimt c Sơhwpf n-Bi, nómimt giậuwjm t mạybax nh kélbfi o đzvuw ốcwjz i thủtudk lạybax i gầvslq n, dùkvtz ng tay tráfcrk i đzvuw ârwgn m vàsizn o mắkeqv t phảahbl i đzvuw ốcwjz i thủtudk .
Sơhwpf n-Bi đzvuw au quáfcrk rúkqeh lêzvuw n mộelta t tiếhxuy ng, máfcrk u chảahbl y đzvuw ầvslq y mặahbl t, hai tay nómimt chụeali p hạybax bộelta Tu-Kỷgplx bómimt p mạybax nh. Tu Kỷgplx thélbfi t lêzvuw n, dùkvtz ng tay tráfcrk i chọlfct c vàsizn o mắkeqv t tráfcrk i, rồultl i dùkvtz ng hai tay gỡvmam tay Sơhwpf n-Bi ra. Sơhwpf n-Bi bịdfbt mùkvtz hai mắkeqv t, đzvuw au đzvuw ớvyux n cuồultl ng loạybax n, nómimt cứvziy bómimt p chặahbl t hạybax bộelta Tu-Kỷgplx . Trong khi Tu-Kỷgplx bómimt p cổrged nómimt . Cảahbl hai ngãzfap lăjsxf n trêzvuw n đzvuw àsizn i.
Đligj ếhxuy n đzvuw ómimt trốcwjz ng báfcrk o hiệcwjz u hếhxuy t trậuwjm n thứvziy nhấguvz t. Nhưvvyq ng hai trẻkujf cứvziy ôyiuk m nhau, lăjsxf n lộelta n trêzvuw n đzvuw àsizn i.
Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c kinh hoảahbl ng vộelta i chạybax y lạybax i gỡvmam hai ngưvvyq ờhxuy i ra, thìfnli hai mắkeqv t Tu Kỷgplx trợlymu n trừzhcc ng, hơhwpf i thởiyvc chỉfjsu còvyux n thoi thómimt p. Còvyux n Sơhwpf n-Bi máfcrk u me đzvuw ầvslq y ngưvvyq ờhxuy i.
Lêzvuw Văjsxf n vọlfct t lêzvuw n đzvuw àsizn i xem xélbfi t. Nómimt nómimt i lớvyux n:
- Nùkvtz ng huynh chếhxuy t rồultl i. Còvyux n Tu huynh bịdfbt thưvvyq ơhwpf ng nặahbl ng, tuy khôyiuk ng chếhxuy t, nhưvvyq ng e từzhcc nay khôyiuk ng còvyux n làsizn m chồultl ng đzvuw ưvvyq ợlymu c nữlhdu a.
Hai đzvuw ứvziy a trẻkujf đzvuw ưvvyq ợlymu c đzvuw ưvvyq a xuốcwjz ng đzvuw àsizn i. Nùkvtz ng Tồultl n-Phúkqeh c tuyêzvuw n bốcwjz :
- Tu-Kỷgplx thắkeqv ng Sơhwpf n-Bi. Tuy nhiêzvuw n vìfnli Kỷgplx đzvuw áfcrk nh tửzuur thưvvyq ơhwpf ng Sơhwpf n-Bi, nêzvuw n bịdfbt loạybax i. Rúkqeh t cụeali c Hàsizn Thiệcwjz n-Lãzfap m thắkeqv ng cuộelta c, làsizn m lạybax c hầvslq u Phong-chârwgn u.
Lễfjsu -bộelta thưvvyq ợlymu ng thưvvyq lêzvuw n đzvuw àsizn i, bàsizn nómimt i vớvyux i Lêzvuw Thuậuwjm n-Tôyiuk ng, Hàsizn Thiệcwjz n-Lãzfap m:
- Hai cháfcrk u đzvuw ếhxuy n trưvvyq ớvyux c vua Bàsizn hàsizn nh đzvuw ạybax i lễfjsu .
Hai trẻkujf lễfjsu đzvuw ủtudk táfcrk m lễfjsu .
- Hai cháfcrk u hưvvyq ớvyux ng cáfcrk c vịdfbt giáfcrk m khảahbl o lễfjsu tạybax .
Hai trẻkujf hưvvyq ớvyux ng bốcwjz n giáfcrk m khảahbl o lễfjsu ba lễfjsu .
- Ngàsizn y mai hai cháfcrk u sẽhxuy đzvuw i cùkvtz ng lạybax c hầvslq u Hoàsizn ng Sùkvtz ng-Anh, Lưvvyq u Nguyêzvuw n tớvyux i lễfjsu Hồultl tiêzvuw n côyiuk cùkvtz ng cáfcrk c liệcwjz t tổrged pháfcrk i Târwgn y-vu, rồultl i Thuậuwjm n-Tôyiuk ng theo Lưvvyq u lạybax c hầvslq u, Thiệcwjz n-Lãzfap m theo Hoàsizn ng lạybax c hầvslq u vềlymu tổrged đzvuw ưvvyq ờhxuy ng Thưvvyq ợlymu ng-oai, Phong-chârwgn u làsizn m lễfjsu cáfcrk o. Bắkeqv t đzvuw ầvslq u ngàsizn y mùkvtz ng mưvvyq ờhxuy i tháfcrk ng ba sang năjsxf m, hai cháfcrk u đzvuw ếhxuy n lễfjsu đzvuw ềlymu n thờhxuy Quốcwjz c-tổrged Phụeali c-Hy, Thầvslq n-Nôyiuk ng, Hùkvtz ng-vưvvyq ơhwpf ng, An-dưvvyq ơhwpf ng vưvvyq ơhwpf ng rồultl i nhậuwjm n chứvziy c.
Hơhwpf n tháfcrk ng sau, sau khi chuẩvaya n bịdfbt đzvuw i sứvziy xing, Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng truyềlymu n:
- Việcwjz c ởiyvc đzvuw ârwgn y xong. Năjsxf m em theo ta vớvyux i chịdfbt Thanh-Mai lêzvuw n đzvuw ưvvyq ờhxuy ng đzvuw i sứvziy . Chúkqeh ng ta sang Tốcwjz ng. Hãzfap y nhớvyux rằddxb ng chúkqeh ng ta kếhxuy t hiếhxuy u vớvyux i họlfct . Vìfnli vậuwjm y kểbkne từzhcc khi vàsizn o đzvuw ấguvz t Tốcwjz ng, tuyệcwjz t đzvuw ốcwjz i khôyiuk ng dùkvtz ng võznxx côyiuk ng. Chỉfjsu dùkvtz ng võznxx côyiuk ng khi tíguvz nh mệcwjz nh bịdfbt lârwgn m nguy. Mọlfct i việcwjz c đzvuw ểbkne quan quârwgn n Tốcwjz ng chịdfbt u tráfcrk ch nhiệcwjz m.
Vưvvyq ơhwpf ng nhìfnli n Lêzvuw Văjsxf n:
- Riêzvuw ng sưvvyq tỷgplx Thanh-Mai vớvyux i chúkqeh mưvvyq ờhxuy i tha hồultl thi hàsizn nh y đzvuw ạybax o. Càsizn ng trịdfbt cho nhiềlymu u ngưvvyq ờhxuy i càsizn ng tốcwjz t. Ta gârwgn y cảahbl m tìfnli nh trêzvuw n đzvuw ưvvyq ờhxuy ng đzvuw i. Chúkqeh ng ta sẽhxuy sang Ung, rồultl i đzvuw i Hổrged -môyiuk n, qua Khúkqeh c-giang. Sau đzvuw ómimt tớvyux i Trưvvyq ờhxuy ng-sa sẽhxuy ngừzhcc ng lạybax i cáfcrk nh đzvuw ồultl ng Tưvvyq ơhwpf ng, qua hồultl Đligj ộelta ng-đzvuw ìfnli nh thăjsxf m đzvuw ộelta ng Tam-sơhwpf n, Quârwgn n-sơhwpf n nơhwpf i cómimt di tíguvz ch Quốcwjz c-tổrged , Quốcwjz c-mẫihre u.
Vưvvyq ơhwpf ng chỉfjsu Thiệcwjz u-Cựwfkj c:
- Hệcwjz thốcwjz ng tếhxuy táfcrk c củtudk a ta bêzvuw n Tốcwjz ng ra sao? Cháfcrk u trìfnli nh bàsizn y hiệcwjz n tìfnli nh triềlymu u Tốcwjz ng đzvuw ểbkne mợlymu vớvyux i cáfcrk c em biếhxuy t, hầvslq u còvyux n đzvuw ốcwjz i phómimt .
Thiệcwjz u-Cựwfkj c húkqeh lêzvuw n mộelta t tiếhxuy ng, hai thiếhxuy u niêzvuw n từzhcc ngoàsizn i chạybax y vàsizn o. Chàsizn ng ra lệcwjz nh:
- Em sai mộelta t trăjsxf m con sómimt i gáfcrk c quanh tụeali sảahbl nh đzvuw ưvvyq ờhxuy ng. Mộelta t trăjsxf m chim ưvvyq ng tuầvslq n phòvyux ng trêzvuw n trờhxuy i. Tuyệcwjz t đzvuw ốcwjz i khôyiuk ng cho bấguvz t cứvziy ai lai vãzfap ng quanh đzvuw ârwgn y mộelta t trăjsxf m trưvvyq ợlymu ng.
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng hàsizn i lòvyux ng. Vưvvyq ơhwpf ng khen cháfcrk u:
- Cáfcrk c em phảahbl i chúkqeh ýixmq họlfct c lấguvz y nhữlhdu ng tinh tếhxuy , cẩvaya n thậuwjm n củtudk a anh Thiệcwjz u-Cựwfkj c trêzvuw n đzvuw ưvvyq ờhxuy ng đzvuw i Tốcwjz ng.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c đzvuw em mộelta t cuốcwjz n trụeali c treo lêzvuw n, rồultl i chỉfjsu vàsizn o đzvuw ồultl hìfnli nh:
- Đligj ârwgn y làsizn tổrged chứvziy c triềlymu u Tốcwjz ng. Cáfcrk c em phảahbl i chúkqeh ýixmq thuộelta c lòvyux ng. Đligj ầvslq u tiêzvuw n anh nómimt i vềlymu nhữlhdu ng liêzvuw n hệcwjz hìfnli nh thàsizn nh triềlymu u Tốcwjz ng đzvuw ãzfap . Trưvvyq ớvyux c tiêzvuw n Nhậuwjm t-Hồultl vốcwjz n ngưvvyq ờhxuy i Việcwjz t lưvvyq u lạybax c sang Târwgn y-vựwfkj c, đzvuw ưvvyq ợlymu c giáfcrk o chủtudk Hồultl ng-thiếhxuy t giáfcrk o thu làsizn m đzvuw ồultl đzvuw ệcwjz , rồultl i sai vềlymu phưvvyq ơhwpf ng Đligj ôyiuk ng truyềlymu n giáfcrk o. Lãzfap o nhârwgn n gặahbl p Lưvvyq u Tríguvz -Viễfjsu n ngưvvyq ờhxuy i bộelta lạybax c Sa-đzvuw àsizn , kếhxuy t làsizn m huynh đzvuw ệcwjz , lậuwjm p ra bang Nhậuwjm t-Hồultl . Sau đzvuw ómimt lãzfap o bỏgxgf vềlymu Đligj ạybax i-Việcwjz t. Lưvvyq u Tríguvz -Viễfjsu n nhờhxuy bang chúkqeh ng, nổrged i lêzvuw n làsizn m vua ởiyvc Đligj ạybax i-lưvvyq ơhwpf ng, xưvvyq ng làsizn m Háfcrk n Cao-tổrged (Đligj inh-Mùkvtz i, 947).
Hàsizn Thiệcwjz n-Lãzfap m hỏgxgf i:
- Em tưvvyq ởiyvc ng Háfcrk n Cao-tổrged họlfct Lưvvyq u têzvuw n Bang chứvziy ?
- Đligj úkqeh ng thếhxuy , đzvuw ómimt làsizn truyệcwjz n hơhwpf n nghìfnli n năjsxf m trưvvyq ớvyux c. Sửzuur gọlfct i nhàsizn Háfcrk n củtudk a Lưvvyq u Bang làsizn Târwgn y-Háfcrk n. Sau hơhwpf n ba trăjsxf m năjsxf m Târwgn y-Háfcrk n bịdfbt Vưvvyq ơhwpf ng Mãzfap ng cưvvyq ớvyux p ngôyiuk i, rồultl i Quang-Vũlfct khởiyvc i binh trung hưvvyq ng cai trịdfbt ngoàsizn i hai trăjsxf m năjsxf m nữlhdu a, gọlfct i làsizn nhàsizn Đligj ôyiuk ng-Háfcrk n. Bârwgn y giờhxuy Tríguvz -Viễfjsu n họlfct Lưvvyq u tuy khôyiuk ng liêzvuw n quan vớvyux i hai triềlymu u Háfcrk n kia, nhưvvyq ng vẫihre n xưvvyq ng làsizn Háfcrk n.
Thiệcwjz n-Lãzfap m bậuwjm t cưvvyq ờhxuy i:
- Vậuwjm y nhàsizn Háfcrk n nàsizn y làsizn nhàsizn Háfcrk n Âywma »cùkvtz iÂywma ».
- Cứvziy tam gọlfct i nhưvvyq vậuwjm y đzvuw i. Tríguvz -Viễfjsu n làsizn m vua íguvz t năjsxf m, truyềlymu n ngôyiuk i cho con tứvziy c Háfcrk n Ẩthjg n-đzvuw ếhxuy . Ẩthjg n-đzvuw ếhxuy làsizn m vua đzvuw ưvvyq ợlymu c ba năjsxf m bịdfbt Quáfcrk ch Ngạybax n-Uy cưvvyq ớvyux p ngôyiuk i lậuwjm p ra nhàsizn Chu Âywma «cùkvtz iÂywma » (Târwgn n-Hợlymu i, 951). Ngạybax n-Uy làsizn m vua bốcwjz n năjsxf m rồultl i truyềlymu n ngôyiuk i cho con nuôyiuk i, cũlfct ng làsizn cháfcrk u vợlymu têzvuw n Sàsizn i-Vinh (Giáfcrk p-Dầvslq n, 954). Tứvziy c Chu Thếhxuy -Tôyiuk ng. Chu Thếhxuy -Tôyiuk ng làsizn m vua sau sáfcrk u năjsxf m thìfnli chếhxuy t, nhưvvyq ờhxuy ng ngôyiuk i cho con làsizn Chu Cung-Đligj ếhxuy . Cung đzvuw ếhxuy làsizn m vua hai năjsxf m, bịdfbt sưvvyq đzvuw ệcwjz củtudk a Chu Thếhxuy -Tôyiuk ng têzvuw n Triệcwjz u Khuôyiuk ng-Duẫihre n cưvvyq ớvyux p ngôyiuk i lậuwjm p ra nhàsizn Tốcwjz ng (Canh-Thârwgn n, 960) .
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng kêzvuw u lêzvuw n:
- Lộelta n xộelta n quáfcrk .
- Khuôyiuk ng-Duẫihre n làsizn m vua mưvvyq ờhxuy i bẩvaya y năjsxf m thìfnli băjsxf ng, truyềlymu n ngôyiuk i cho em làsizn Triệcwjz u Khuôyiuk ng-Nghiãzfap (Bíguvz nh-Týixmq , 976). Sau khi Khuôyiuk ng-Duẫihre n chếhxuy t triềlymu u thầvslq n tôyiuk n Khuôyiuk ng-Duẫihre n làsizn m Tháfcrk i-tổrged khảahbl i-vậuwjm n, lậuwjm p cựwfkj c, anh võznxx , duệcwjz văjsxf n, thầvslq n đzvuw ứvziy c, tháfcrk nh côyiuk ng, chíguvz minh hoàsizn ng đzvuw ếhxuy .
Miếhxuy u hiệcwjz u làsizn Tháfcrk i-tổrged . Ta gọlfct i làsizn Tốcwjz ng Tháfcrk i-tổrged .
Lêzvuw Văjsxf n cưvvyq ờhxuy i:
- Khi mìfnli nh tiếhxuy p xúkqeh c bớvyux i vua quan nhàsizn Tốcwjz ng, cứvziy đzvuw em cáfcrk i têzvuw n dàsizn i thoòvyux ng mưvvyq ờhxuy i táfcrk m chữlhdu ra màsizn nómimt i, ắkeqv t chúkqeh ng khoáfcrk i chíguvz lắkeqv m.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c gậuwjm t đzvuw ầvslq u cưvvyq ờhxuy i:
- Khuôyiuk ng-Nghiãzfap làsizn m vua đzvuw ưvvyq ợlymu c hai mưvvyq ơhwpf i hai năjsxf m thìfnli băjsxf ng.Truyềlymu n ngôyiuk i cho con thứvziy ba làsizn Triệcwjz u Nguyêzvuw n-Hằddxb ng (Mậuwjm u-Tuấguvz t, 998). Triềlymu u thầvslq n tôyiuk n Nghiãzfap làsizn m Tháfcrk i-tôyiuk ng thầvslq n côyiuk ng, tháfcrk nh đzvuw ứvziy c, văjsxf n võznxx hoàsizn ng đzvuw ếhxuy .
Tôyiuk n Đligj ảahbl n gậuwjm t đzvuw ầvslq u:
- Hôyiuk m trưvvyq ớvyux c trêzvuw n núkqeh i Chung-chinh sưvvyq tỷgplx Thanh-Mai đzvuw ãzfap nómimt i vềlymu cáfcrk c con vua Tháfcrk i-tôyiuk ng rồultl i. Ôzvuw ng Triệcwjz u Thàsizn nh têzvuw n thựwfkj c Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m, con thứvziy táfcrk m Tháfcrk i-tôyiuk ng tưvvyq ớvyux c phong Bàsizn nh-vưvvyq ơhwpf ng sau đzvuw ổrged i thàsizn nh Kinh-vưvvyq ơhwpf ng, rồultl i Đligj ịdfbt nh-vưvvyq ơhwpf ng. Cuốcwjz i cùkvtz ng Bìfnli nh-Nam vưvvyq ơhwpf ng. Chârwgn n-tôyiuk ng làsizn m vua đzvuw ưvvyq ợlymu c hai mưvvyq ơhwpf i lăjsxf m năjsxf m thìfnli chếhxuy t, nhưvvyq ờhxuy ng ngôyiuk i cho con thứvziy sáfcrk u têzvuw n Trinh (Nhârwgn m-Tuấguvz t, 1022). Ôzvuw ng nàsizn y lấguvz y niêzvuw n hiệcwjz u Thiêzvuw n-Tháfcrk nh. Nhưvvyq thếhxuy Triệcwjz u Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m làsizn chúkqeh ruộelta t hoàsizn ng đzvuw ếhxuy Thiêzvuw n-Tháfcrk nh. Chúkqeh ng ta đzvuw ưvvyq ơhwpf ng phảahbl i đzvuw ốcwjz i đzvuw ầvslq u vớvyux i ôyiuk ng ta. Vậuwjm y anh hãzfap y trìfnli nh bầvslq y tiểbkne u sửzuur ôyiuk ng ta thựwfkj c chi tiếhxuy t cho chúkqeh ng em nghe.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c gậuwjm t đzvuw ầvslq u:
- Ôzvuw ng ta làsizn con thứvziy táfcrk m vua Tháfcrk i-tôyiuk ng, do bàsizn Vưvvyq ơhwpf ng Đligj ứvziy c-phi sinh ra. Tíguvz nh cựwfkj c kỳqglk hiếhxuy u thảahbl o. Họlfct c văjsxf n thôyiuk ng minh quáfcrk n chúkqeh ng. Họlfct c võznxx mau hơhwpf n bấguvz t cứvziy hoàsizn ng tửzuur nàsizn o. Tíguvz nh tìfnli nh hiếhxuy u hòvyux a, hàsizn nh sựwfkj cẩvaya n trọlfct ng. Vua Tháfcrk i-tôyiuk ng yêzvuw u thưvvyq ơhwpf ng đzvuw ặahbl c biệcwjz t, cómimt ýixmq muốcwjz n nhưvvyq ờhxuy ng ngôyiuk i cho. Nghiễfjsu m nghĩlbfi rằddxb ng ai làsizn m vua cũlfct ng đzvuw ưvvyq ợlymu c. Tốcwjz ng triềlymu u cầvslq n phảahbl i cómimt mộelta t thârwgn n vưvvyq ơhwpf ng ra ngoàsizn i cầvslq m quârwgn n, mởiyvc rộelta ng biêzvuw n cảahbl nh, nêzvuw n xin phụeali hoàsizn ng truyềlymu n ngôyiuk i cho ngưvvyq ờhxuy i kháfcrk c.
Thấguvz y cuộelta c đzvuw ờhxuy i Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m hơhwpf i giốcwjz ng Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng. Mọlfct i ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ưvvyq a mắkeqv t nhìfnli n vưvvyq ơhwpf ng. Vưvvyq ơhwpf ng mỉfjsu m cưvvyq ờhxuy i.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c tiếhxuy p:
- Vua Tháfcrk i-tôyiuk ng cho chầvslq u bêzvuw n cạybax nh, hầvslq u giảahbl ng giảahbl i việcwjz c trong ngoàsizn i, phélbfi p trịdfbt nưvvyq ớvyux c. Theo luậuwjm t Tốcwjz ng, cáfcrk c con trai vua tuổrged i mưvvyq ờhxuy i ba, mưvvyq ờhxuy i bốcwjz n, đzvuw ãzfap đzvuw ưvvyq ợlymu c cưvvyq ớvyux i vợlymu , phong chứvziy c tưvvyq ớvyux c, rồultl i cho mởiyvc phủtudk đzvuw ệcwjz riêzvuw ng. Vua Tháfcrk i-tôyiuk ng sủtudk ng áfcrk i Nghiễfjsu m, nêzvuw n lưvvyq u giữlhdu ởiyvc trong cung. Đligj ếhxuy n năjsxf m y hai mưvvyq ơhwpf i tuổrged i, màsizn vẫihre n đzvuw ưvvyq ợlymu c ởiyvc Hoàsizn ng-thàsizn nh, vìfnli vậuwjm y hoàsizn ng thârwgn n, phi tầvslq n đzvuw ềlymu u gọlfct i y làsizn Nhịdfbt thậuwjm p báfcrk t tháfcrk i bảahbl o. Nhịdfbt thậuwjm p đzvuw ểbkne chỉfjsu tuổrged i hai mưvvyq ơhwpf i. Báfcrk t đzvuw ểbkne chỉfjsu Nghiễfjsu m con thứvziy táfcrk m.
Kim-Thàsizn nh than:
- Vua Tháfcrk i-tôyiuk ng thưvvyq ơhwpf ng ôyiuk ng ta, hómimt a ra hạybax i ôyiuk ng ta. Giáfcrk nhưvvyq năjsxf m mưvvyq ờhxuy i ba cho ôyiuk ng ta mởiyvc phủtudk đzvuw ệcwjz riêzvuw ng, phong chứvziy c tưvvyq ớvyux c rồultl i dầvslq n dầvslq n thăjsxf ng lêzvuw n cómimt phảahbl i năjsxf m hai mưvvyq ơhwpf i ôyiuk ng ta cómimt đzvuw ịdfbt a vịdfbt cựwfkj c cao khôyiuk ng?
Thiệcwjz u-Cựwfkj c gậuwjm t đzvuw ầvslq u:
- Kim-Thàsizn nh bàsizn n đzvuw úkqeh ng. Vìfnli vậuwjm y khi vua Chârwgn n-tôyiuk ng lêzvuw n ngôyiuk i vua, mớvyux i cho Nghiễfjsu m ra ngoàsizn i, đzvuw ưvvyq ợlymu c phong Kiểbkne m-hiệcwjz u tháfcrk i-bảahbl o, Tảahbl -vệcwjz thưvvyq ợlymu ng tưvvyq ớvyux ng quârwgn n, Tàsizn o-quốcwjz c côyiuk ng.
Hàsizn Thiệcwjz n-Lãzfap m gãzfap i đzvuw ầvslq u:
- Chứvziy c tưvvyq ớvyux c gìfnli màsizn dàsizn i quáfcrk vậuwjm y?
- Bảahbl n triềlymu u cũlfct ng nhưvvyq Tốcwjz ng, đzvuw ốcwjz i vớvyux i cáfcrk c quan thìfnli hoặahbl c chứvziy c văjsxf n hoặahbl c chứvziy c võznxx , rồultl i thêzvuw m tưvvyq ớvyux c vàsizn o. Đligj ôyiuk i khi mớvyux i cómimt ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ưvvyq ợlymu c giữlhdu quyềlymu n cảahbl văjsxf n lẫihre n võznxx . Còvyux n đzvuw ốcwjz i vớvyux i vua chưvvyq hầvslq u, hoàsizn ng-tửzuur , thưvvyq ờhxuy ng đzvuw ưvvyq ợlymu c phong cảahbl chứvziy c văjsxf n, võznxx chứvziy c võznxx lẫihre n tưvvyq ớvyux c. Nhưvvyq Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m đzvuw ầvslq u tiêzvuw n đzvuw ưvvyq ợlymu c phong chứvziy c văjsxf n Kiểbkne m-hiệcwjz u tháfcrk i bảahbl o tứvziy c đzvuw ứvziy ng hàsizn ng thứvziy tưvvyq sau Tháfcrk i-sưvvyq , Tháfcrk i-úkqeh y, Tháfcrk i-phómimt . Chứvziy c võznxx thìfnli nhỏgxgf xíguvz u Tảahbl -vệcwjz thưvvyq ợlymu ng tưvvyq ớvyux ng quârwgn n. Còvyux n tưvvyq ớvyux c mớvyux i cómimt Tàsizn o-quốcwjz c côyiuk ng.
Kim-Thàsizn nh àsizn lêzvuw n:
- Em biếhxuy t ngay màsizn . Bârwgn y giờhxuy vua Tháfcrk i-tôyiuk ng băjsxf ng rồultl i. Ôzvuw ng ta phảahbl i ra khỏgxgf i cung, vớvyux i tưvvyq ớvyux c Quốcwjz c-côyiuk ng chưvvyq a đzvuw ưvvyq ợlymu c quyềlymu n mởiyvc phủtudk đzvuw ệcwjz riêzvuw ng, chẳxzrh ng cómimt chârwgn n tay. Cũlfct ng tộelta i.
- Khi vua Chârwgn n-tôyiuk ng cầvslq m quyềlymu n, cómimt nhữlhdu ng vấguvz n đzvuw ềlymu liêzvuw n quan tớvyux i vua Tháfcrk i-tôyiuk ng, ôyiuk ng ta bỡvmam ngỡvmam , phảahbl i hỏgxgf i Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m, nhờhxuy y giúkqeh p đzvuw ỡvmam . Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m tậuwjm n tìfnli nh giúkqeh p anh rấguvz t đzvuw ắkeqv c lựwfkj c, lạybax i tỏgxgf ra khôyiuk ng tham vọlfct ng quyềlymu n bíguvz nh, màsizn chỉfjsu muốcwjz n mởiyvc rộelta ng giang sơhwpf n. Vìfnli vậuwjm y vua hốcwjz i hậuwjm n, nêzvuw n năjsxf m sau mớvyux i phong cho làsizn m Bìfnli nh-hảahbl i quârwgn n tiếhxuy t đzvuw ộelta sứvziy , đzvuw ồultl ng trung thưvvyq môyiuk n hạybax bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj , kiểbkne m hiệcwjz u tháfcrk i phómimt , Quảahbl ng-lăjsxf ng quậuwjm n vưvvyq ơhwpf ng.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng hỏgxgf i:
- Khi cómimt cáfcrk i chứvziy c Đligj ồultl ng trung thưvvyq môyiuk n hạybax bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj , ôyiuk ng ta mớvyux i cómimt quyềlymu n tuyểbkne n môyiuk n hạybax văjsxf n võznxx riêzvuw ng? Đligj ồultl ng-trung thưvvyq môyiuk n hạybax bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj tứvziy c làsizn quyềlymu n ngang Tểbkne tưvvyq ớvyux ng. Tểbkne tưvvyq ớvyux ng đzvuw ưvvyq ơhwpf ng nhiêzvuw n tham dựwfkj nghịdfbt sựwfkj triềlymu u chíguvz nh, đzvuw ểbkne cốcwjz vấguvz n cho ôyiuk ng anh?
- Đligj úkqeh ng thếhxuy . Ôzvuw ng ta nhãzfap lưvvyq ợlymu ng, ôyiuk n nhu, khuấguvz t thârwgn n cầvslq u hiềlymu n tàsizn i. Nhârwgn n tàsizn i theo vềlymu rấguvz t đzvuw ôyiuk ng. Vua Chârwgn n-tôyiuk ng gia thăjsxf ng cho Chiêzvuw u-võznxx , An-đzvuw ứvziy c-quârwgn n tiếhxuy t đzvuw ộelta sứvziy , Vinh-vưvvyq ơhwpf ng. Rồultl i lạybax i cảahbl i thăjsxf ng Phậuwjm n-ârwgn m kiêzvuw m thịdfbt trung, trấguvz n nhậuwjm m vùkvtz ng An-tĩlbfi nh, Võznxx -tíguvz n, gia Kiểbkne m hiệcwjz u tháfcrk i-úkqeh y kiêzvuw m trung thưvvyq lệcwjz nh. Nhưvvyq vậuwjm y quan lêzvuw n đzvuw ếhxuy n tộelta t đzvuw ỉfjsu nh. Nhưvvyq ng ôyiuk ng vẫihre n chưvvyq a chịdfbt u tuyểbkne n vưvvyq ơhwpf ng phi.
Mọlfct i ngưvvyq ờhxuy i bậuwjm t cưvvyq ờhxuy i nhìfnli n Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng, vìfnli thấguvz y hàsizn nh trạybax ng hai ngưvvyq ờhxuy i giốcwjz ng nhau.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c tiếhxuy p:
- Vìfnli vua Chârwgn n-tôyiuk ng muốcwjz n lậuwjm p Lưvvyq u-phi làsizn m Hoàsizn ng-hậuwjm u. Quầvslq n thầvslq n, thârwgn n vưvvyq ơhwpf ng nghịdfbt luậuwjm n phârwgn n vârwgn n. Vua hỏgxgf i ýixmq kiếhxuy n Nghiễfjsu m. Ôzvuw ng lẳxzrh ng lặahbl ng chỉfjsu tay vàsizn o ngựwfkj c, ýixmq nómimt i: Vua hãzfap y tựwfkj quyếhxuy t. Vua bèyiuk n phong Lưvvyq u-phi làsizn m Hoàsizn ng-hậuwjm u. Lưvvyq u-hậuwjm u nhớvyux ơhwpf n Nghiễfjsu m. Lúkqeh c đzvuw ầvslq u phùkvtz trìfnli cho ôyiuk ng ta. Sau bàsizn thấguvz y Nghiễfjsu m tinh minh mẫihre n cáfcrk n, sợlymu khómimt lòvyux ng cho việcwjz c xen vàsizn o triềlymu u chíguvz nh. Bàsizn gârwgn y ra vụeali cho mộelta t phi tầvslq n giáfcrk họlfct a rằddxb ng tưvvyq thôyiuk ng vớvyux i Nghiễfjsu m. Vua Chârwgn n-tôyiuk ng đzvuw oạybax t ấguvz n Võznxx -tíguvz n, giáfcrk ng làsizn m Đligj oan-vưvvyq ơhwpf ng, giảahbl i táfcrk n phủtudk đzvuw ệcwjz . Ôzvuw ng bơhwpf vơhwpf phảahbl i đzvuw i ởiyvc nhờhxuy phòvyux mãzfap Thạybax ch Bảahbl o-Cáfcrk t.
Kim-Thàsizn nh than:
- Tộelta i quáfcrk .
- Sau, mộelta t võznxx lârwgn m cao thủtudk , gia kháfcrk ch củtudk a Nghiễfjsu m, đzvuw ang đzvuw êzvuw m lẻkujf n vàsizn o cung bắkeqv t bọlfct n tháfcrk i giáfcrk m, cung nữlhdu tra ra manh mốcwjz i, rồultl i đzvuw ộelta t nhậuwjm p tẩvaya m cung vua Chârwgn n-tôyiuk ng târwgn u hếhxuy t mọlfct i sựwfkj . Vua hốcwjz i hậuwjm n, giếhxuy t hơhwpf n mưvvyq ờhxuy i ngưvvyq ờhxuy i, giảahbl i oan cho Nghiễfjsu m, phong Trấguvz n-hảahbl i, An-hómimt a-quârwgn n tiếhxuy t đzvuw ộelta sứvziy , Bàsizn nh-vưvvyq ơhwpf ng, rồultl i Thôyiuk ng-vưvvyq ơhwpf ng, Kinh-vưvvyq ơhwpf ng gia Tháfcrk i-bảahbl o.
Tựwfkj -Mai than:
- Vua gìfnli màsizn đzvuw ểbkne u vớvyux i em thếhxuy ?
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng hỏgxgf i:
- Sao chúkqeh biếhxuy t?
- Em mìfnli nh cómimt tàsizn i cómimt côyiuk ng, màsizn vợlymu bầvslq y kếhxuy hạybax i em mìfnli nh. Khi kháfcrk m pháfcrk ra phảahbl i truấguvz t phếhxuy vợlymu , thăjsxf ng chứvziy c tưvvyq ớvyux c cho em lớvyux n hơhwpf n. Cómimt đzvuw ârwgn u lạybax i phong cho chứvziy c tưvvyq ớvyux c nhỏgxgf xíguvz u. Nhưvvyq vậuwjm y nhàsizn vua vẫihre n coi nhưvvyq em cómimt tộelta i, ra cáfcrk i đzvuw iềlymu u thưvvyq ơhwpf ng hạybax i, ârwgn n xáfcrk , rồultl i ban ơhwpf n cho chứvziy c tưvvyq ớvyux c mớvyux i. Thếhxuy võznxx lârwgn m cao thủtudk ấguvz y têzvuw n gìfnli ?
- Đligj ôyiuk ng-Sơhwpf n lãzfap o nhârwgn n.
Mọlfct i ngưvvyq ờhxuy i cùkvtz ng àsizn lêzvuw n mộelta t tiếhxuy ng.
- Khi Thiêzvuw n-Tháfcrk nh hoàsizn ng-đzvuw ếhxuy đzvuw ưvvyq ợlymu c lậuwjm p làsizn m Tháfcrk i-tửzuur . Vua Chârwgn n-tôyiuk ng muốcwjz n hoàsizn giảahbl i thùkvtz oáfcrk n giữlhdu a Lưvvyq u- hậuwjm u vớvyux i Nghiễfjsu m, bèyiuk n phong cho Nghiễfjsu m làsizn m Tháfcrk i-phómimt dểbkne dạybax y Tháfcrk i-tửzuur . Trong khi dạybax y họlfct c, Nghiễfjsu m thưvvyq ơhwpf ng yêzvuw u Tháfcrk i-tửzuur cựwfkj c kỳqglk . Đligj ếhxuy n nỗtudk i ăjsxf n ngủtudk , đzvuw i đzvuw ârwgn u chúkqeh cháfcrk u cũlfct ng ởiyvc cạybax nh nhau. Vua Chârwgn n-tôyiuk ng đzvuw au liệcwjz t dưvvyq ờhxuy ng, Lưvvyq u-hậuwjm u cầvslq m quyềlymu n, bọlfct n Khấguvz u Chuẩvaya n mưvvyq u đzvuw em quârwgn n vàsizn o cung truấguvz t phếhxuy Lưvvyq u-hậuwjm u, đzvuw ưvvyq a Tháfcrk i-tửzuur làsizn m Giáfcrk m-quốcwjz c. Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m đzvuw ậuwjm p tan mưvvyq u đzvuw ómimt . Vìfnli vậuwjm y Lưvvyq u-hậuwjm u kíguvz nh nểbkne Nghiễfjsu m vôyiuk cùkvtz ng. Tháfcrk i-tửzuur lêzvuw n ngôyiuk i tứvziy c Thiêzvuw n-Tháfcrk nh hoàsizn ng-đzvuw ếhxuy , Lưvvyq u-hậuwjm u làsizn m phụeali chíguvz nh, phong cho Nghiễfjsu m làsizn m: Tháfcrk i-úkqeh y, thưvvyq ợlymu ng thưvvyq lệcwjz nh kiêzvuw m trung thưvvyq lệcwjz nh, Đligj ịdfbt nh-vưvvyq ơhwpf ng. Khi târwgn u khôyiuk ng phảahbl i xưvvyq ng têzvuw n, tấguvz u chưvvyq ơhwpf ng khỏgxgf i viếhxuy t têzvuw n. Mớvyux i đzvuw ârwgn y phong Tháfcrk i-úkqeh y, thưvvyq ợlymu ng thưvvyq lệcwjz nh kiêzvuw m trung thưvvyq lệcwjz nh, quảahbl n Khu-mậuwjm t việcwjz n, Bìfnli nh-Nam vưvvyq ơhwpf ng. (1)
Ghi chúkqeh
(1) Đligj oạybax n nàsizn y thuậuwjm t nguyêzvuw n văjsxf n trong Tốcwjz ng-sửzuur trang 8705-8706.
Tựwfkj -Mai hỏgxgf i:
- Hiệcwjz n ôyiuk ng Thiêzvuw n-Tháfcrk nh nàsizn y bao nhiêzvuw u tuổrged i rồultl i?
- Ôzvuw ng ta sinh năjsxf m Canh-Tuấguvz t (1010) năjsxf m nay làsizn năjsxf m Đligj inh-Mãzfap o (1027), ôyiuk ng ta đzvuw ãzfap mưvvyq ờhxuy i táfcrk m tuổrged i. Nhưvvyq vậuwjm y lúkqeh c lêzvuw n ngôyiuk i vua ôyiuk ng ta mớvyux i cómimt mưvvyq ờhxuy i ba tuổrged i. Khi vua Chârwgn n-tôyiuk ng sắkeqv p băjsxf ng, di chiếhxuy u cho mẹywma Nguyêzvuw n-Trinh làsizn Lưvvyq u hoàsizn ng-hậuwjm u quyềlymu n xửzuur trịdfbt việcwjz c nưvvyq ớvyux c. Chưvvyq ơhwpf ng trìfnli nh thôyiuk n tíguvz nh Thổrged -phồultl n, Târwgn y-hạybax , Đligj ạybax i-lýixmq , Đligj ạybax i-Việcwjz t bắkeqv t đzvuw ầvslq u từzhcc đzvuw ârwgn y.
Tôyiuk n Đligj ảahbl n dơhwpf tay lêzvuw n làsizn m hiệcwjz u khârwgn m phụeali c:
- Bàsizn nàsizn y ghêzvuw đzvuw ấguvz y. Đligj ốcwjz i vớvyux i ta bàsizn làsizn kẻkujf thùkvtz . Còvyux n đzvuw ốcwjz i vớvyux i Tốcwjz ng, bàsizn làsizn anh hùkvtz ng. Dễfjsu gìfnli cómimt đzvuw àsizn n bàsizn màsizn hùkvtz ng târwgn m nhưvvyq thếhxuy .
- Đligj úkqeh ng vậuwjm y. Nhârwgn n sĩlbfi Tốcwjz ng tuy chỉfjsu tríguvz ch, nhưvvyq ng vẫihre n khârwgn m phụeali c bàsizn .
Tựwfkj -Mai hỏgxgf i:
- Em nghe nómimt i Lưvvyq u hậuwjm u xuấguvz t thârwgn n thuộelta c gia đzvuw ìfnli nh nghèyiuk o khómimt lắkeqv m phảahbl i khôyiuk ng?
- Nghèyiuk o khómimt còvyux n kháfcrk , phảahbl i nómimt i rằddxb ng ty tiệcwjz n mớvyux i đzvuw úkqeh ng.
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng nhìfnli n Tôyiuk n Đligj ảahbl n, Thuậuwjm n-Tôyiuk ng, Thiệcwjz n-Lãzfap m:
- Xuấguvz t thârwgn n nhưvvyq thếhxuy mớvyux i hiểbkne u dârwgn n tìfnli nh. Ngay Tựwfkj -Mai, Lêzvuw Văjsxf n nếhxuy u khôyiuk ng lăjsxf n lộelta n mấguvz y năjsxf m qua, chưvvyq a chắkeqv c đzvuw ãzfap cómimt trìfnli nh đzvuw ộelta ngàsizn y hôyiuk m nay. Cháfcrk u trìfnli nh bầvslq y tiểbkne u sửzuur Lưvvyq u-hậuwjm u thựwfkj c chi tiếhxuy t, bằddxb ng cáfcrk ch nàsizn o bàsizn từzhcc mộelta t côyiuk gáfcrk i nghèyiuk o hèyiuk n, màsizn leo lêzvuw n tớvyux i tộelta t đzvuw ỉfjsu nh quyềlymu n uy?
- Lưvvyq u tháfcrk i-hậuwjm u khôyiuk ng rõznxx họlfct gìfnli . Bàsizn gốcwjz c ngưvvyq ờhxuy i vùkvtz ng Tháfcrk i-nguyêzvuw n sau di vềlymu đzvuw ấguvz t Hoa-dưvvyq ơhwpf ng thuộelta c Íkujf ch-chârwgn u. Khi tuyểbkne n cung, bàsizn phảahbl i khai lýixmq lịdfbt ch tổrged tiêzvuw n. Khôyiuk ng biếhxuy t tổrged tiêzvuw n làsizn ai, bàsizn bịdfbt a ra rằddxb ng: Tổrged têzvuw n Diêzvuw n-Kháfcrk nh, làsizn m quan dưvvyq ớvyux i triềlymu u Tấguvz n, Háfcrk n tớvyux i chứvziy c Hữlhdu u kiêzvuw u-vệcwjz đzvuw ạybax i tưvvyq ớvyux ng quârwgn n. Phụeali thârwgn n têzvuw n Thôyiuk ng, lĩlbfi nh chứvziy c Hổrged -đzvuw ôyiuk chỉfjsu huy sứvziy , lĩlbfi nh thứvziy sửzuur Gia-chârwgn u. Trong lầvslq n tùkvtz ng chinh Tháfcrk i-nguyêzvuw n bịdfbt tửzuur trậuwjm n. Bàsizn làsizn con gáfcrk i thứvziy nhìfnli trong nhàsizn . Trưvvyq ớvyux c đzvuw ârwgn y, mộelta t đzvuw êzvuw m thârwgn n mẫihre u bàsizn nằddxb m mơhwpf thấguvz y mặahbl t trăjsxf ng rơhwpf i vàsizn o bụeali ng, sau đzvuw ómimt mang thai, sinh ra bàsizn .
Tựwfkj -Mai, Lêzvuw Văjsxf n cùkvtz ng nhìfnli n nhau cưvvyq ờhxuy i khúkqeh c khíguvz ch. Thiệcwjz u-Cựwfkj c hỏgxgf i:
- Hai em cưvvyq ờhxuy i gìfnli ?
Tôyiuk n Đligj ảahbl n bàsizn o chữlhdu a cho Mai, Văjsxf n:
- Hai đzvuw ứvziy a nàsizn y nómimt cưvvyq ờhxuy i, vìfnli sáfcrk ng nay bọlfct n em bàsizn n nhau rằddxb ng ngưvvyq ờhxuy i Hoa luôyiuk n huyềlymu n thoạybax i thầvslq n tháfcrk nh vua, quan, anh hùkvtz ng củtudk a họlfct . Vua thìfnli cứvziy phảahbl i làsizn rồultl ng làsizn Thanh-y đzvuw ồultl ng tửzuur giáfcrk ng hạybax . Võznxx phảahbl i Vũlfct -khúkqeh c tinh quârwgn n, Bạybax ch-hổrged tinh quârwgn n. Văjsxf n phảahbl i sao Tháfcrk i-bạybax ch kim tinh, Văjsxf n-khúkqeh c tinh quârwgn n. Cáfcrk i ôyiuk ng Tốcwjz ng Tháfcrk i-tổrged cũlfct ng bìfnli nh thưvvyq ờhxuy ng nhưvvyq trăjsxf m ngưvvyq ờhxuy i kháfcrk c. Thếhxuy màsizn họlfct bịdfbt a rằddxb ng ôyiuk ng ta vàsizn o đzvuw ềlymu n, thấguvz y ngựwfkj a gỗtudk , nhảahbl y lêzvuw n cỡvmam i, lậuwjm p tứvziy c thầvslq n nhậuwjm p vàsizn o, ngưvvyq a phi nhưvvyq bay. Bârwgn y giờhxuy cáfcrk i bàsizn Lưvvyq u-hậuwjm u thốcwjz i tha nàsizn y đzvuw ưvvyq ợlymu c bọlfct n văjsxf n quan bợlymu đzvuw íguvz t, bịdfbt a ra rằddxb ng mặahbl t trăjsxf ng rơhwpf i vàsizn o lòvyux ng mẹywma . Vìfnli vậuwjm y hai đzvuw ứvziy a nómimt mớvyux i cưvvyq ờhxuy i.
- Bàsizn ta mồultl côyiuk i cảahbl cha lẫihre n mẹywma trong lúkqeh c còvyux n bếhxuy ngửzuur a. Bấguvz y giờhxuy cómimt Lưvvyq u Cung-Mỹvaya ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ấguvz t Thụeali c bỏgxgf tiềlymu n ra mua làsizn m tôyiuk i tớvyux , rồultl i đzvuw ưvvyq a vềlymu kinh sưvvyq . Năjsxf m mưvvyq ờhxuy i lăjsxf m tuổrged i, đzvuw ưvvyq ợlymu c tuyểbkne n làsizn m cung nữlhdu hầvslq u hạybax vua Chârwgn n-tôyiuk ng, bấguvz y giờhxuy Chârwgn n-tôyiuk ng còvyux n làsizn Hoàsizn i-vưvvyq ơhwpf ng.
Tôyiuk n Đligj ảahbl n đzvuw ưvvyq a mắkeqv t nhìfnli n Tựwfkj -Mai, rồultl i cưvvyq ờhxuy i:
- Chắkeqv c chắkeqv n cáfcrk i ôyiuk ng Tháfcrk i-tửzuur Hằddxb ng bịdfbt côyiuk cung nữlhdu khôyiuk n ngoan chăjsxf ng lưvvyq ớvyux i bắkeqv t. Nêzvuw n sau mớvyux i thàsizn nh Hoàsizn ng-hậuwjm u rồultl i Tháfcrk i-hậuwjm u.
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng gậuwjm t đzvuw ầvslq u:
- Đligj úkqeh ng thếhxuy . Triềlymu u Tốcwjz ng tuyểbkne n phi tầvslq n cho cáfcrk c Tháfcrk i-tửzuur cũlfct ng khắkeqv t khe nhưvvyq bảahbl n triềlymu u. Vìfnli vậuwjm y nhữlhdu ng côyiuk gáfcrk i con quan, tuổrged i mưvvyq ờhxuy i ba đzvuw ếhxuy n mưvvyq ờhxuy i lăjsxf m bịdfbt đzvuw ưvvyq a vàsizn o cung, ngârwgn y ngârwgn y ngôyiuk chẳxzrh ng biếhxuy t gìfnli . Vìfnli vậuwjm y đzvuw ârwgn u cómimt làsizn m cho cáfcrk c Tháfcrk i-tửzuur say mêzvuw ? Bàsizn Lưvvyq u hậuwjm u sốcwjz ng mồultl côyiuk i, làsizn m tôyiuk i tớvyux từzhcc nhỏgxgf , cómimt thừzhcc a thómimt i lưvvyq u manh dârwgn n dãzfap màsizn lọlfct t vàsizn o cung, bàsizn ta thiếhxuy u gìfnli bùkvtz a phélbfi p làsizn m cho ôyiuk ng Tháfcrk i-tửzuur Hằddxb ng mêzvuw mệcwjz t.
Thiệcwjz n-Lãzfap m nómimt i bârwgn ng quơhwpf :
- Khi gặahbl p đzvuw ưvvyq ợlymu c ngưvvyq ờhxuy i màsizn mìfnli nh mêzvuw , bấguvz t kểbkne xấguvz u đzvuw ẹywma p, giàsizn trẻkujf , sang hèyiuk n, mìfnli nh vẫihre n hạybax nh phúkqeh c hơhwpf n đzvuw ốcwjz i vớvyux i ngưvvyq ờhxuy i kháfcrk c.
Cảahbl bọlfct n năjsxf m thiếhxuy u niêzvuw n cùkvtz ng cưvvyq ờhxuy i khìfnli . Tôyiuk n Đligj ảahbl n cau màsizn y suy nghĩlbfi , rồultl i hỏgxgf i Thiệcwjz u-Cựwfkj c:
- Anh nghĩlbfi gìfnli vềlymu xuấguvz t thârwgn n củtudk a Lưvvyq u hậuwjm u?
Thiệcwjz u-Cựwfkj c hỏgxgf i ngưvvyq ợlymu c lạybax i:
- Em nghĩlbfi sao?
- Em thấguvz y xung quanh Lưvvyq u-hậuwjm u bao trùkvtz m màsizn n bíguvz mậuwjm t rấguvz t khómimt giảahbl i thíguvz ch. Mộelta t làsizn theo quan chếhxuy nhàsizn Tốcwjz ng khi mộelta t vịdfbt quan đzvuw ưvvyq ợlymu c phong tớvyux i tưvvyq ớvyux c côyiuk ng, mộelta t phi tầvslq n lêzvuw n tớvyux i bậuwjm c quýixmq -phi, Hoàsizn ng-hậuwjm u. Bộelta Lễfjsu sẽhxuy târwgn u trìfnli nh phong chứvziy c tưvvyq ớvyux c cho cha mẹywma , truy phong tổrged tiêzvuw n đzvuw ếhxuy n tam đzvuw ạybax i. Anh em, cháfcrk u gọlfct i bằddxb ng báfcrk c, chúkqeh , côyiuk cũlfct ng đzvuw ưvvyq ợlymu c ban chứvziy c quan. Thếhxuy màsizn khi bàsizn đzvuw ưvvyq ợlymu c phong Hoàsizn ng-hậuwjm u, chỉfjsu đzvuw ưvvyq a têzvuw n cómimt mộelta t ngưvvyq ờhxuy i chủtudk cũlfct làsizn Lưvvyq u Cung-Mỹvaya đzvuw ểbkne nhậuwjm n ârwgn n đzvuw iểbkne n. Rõznxx ràsizn ng bàsizn biếhxuy t tổrged tiêzvuw n, cha mẹywma làsizn ai kia màsizn ? Đligj ãzfap biếhxuy t cha mẹywma , ắkeqv t biếhxuy t rõznxx mìfnli nh họlfct gìfnli chứvziy ? Hàsizn cớvyux lấguvz y họlfct củtudk a ngưvvyq ờhxuy i chủtudk , màsizn bàsizn đzvuw ãzfap làsizn m nôyiuk bộelta c cho y? Tạybax i sao bàsizn khôyiuk ng đzvuw ưvvyq a têzvuw n cha mẹywma , ôyiuk ng bàsizn cùkvtz ng họlfct ra?
Mọlfct i ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ềlymu u côyiuk ng nhậuwjm n lýixmq luậuwjm n củtudk a Tôyiuk n Đligj ảahbl n đzvuw úkqeh ng. Nómimt tiếhxuy p:
- Hai làsizn : Hiệcwjz n bàsizn lêzvuw n tớvyux i Tháfcrk i-hậuwjm u, uy quyềlymu n bao la. Kẻkujf thùkvtz cũlfct ng lắkeqv m, ngưvvyq ờhxuy i theo cũlfct ng nhiềlymu u. Thếhxuy thưvvyq ờhxuy ng khi kẻkujf yêzvuw u, ngưvvyq ờhxuy i ghélbfi t muốcwjz n suy tôyiuk n hay côyiuk ng kíguvz ch đzvuw ềlymu u nhắkeqv m vàsizn o gia đzvuw ìfnli nh họlfct hàsizn ng. Thếhxuy màsizn triềlymu u Tốcwjz ng vớvyux i hàsizn ng vạybax n quan chứvziy c, khôyiuk ng ai tìfnli m đzvuw ưvvyq ợlymu c tôyiuk ng tíguvz ch bàsizn . Lýixmq lịdfbt ch bàsizn rấguvz t lờhxuy mờhxuy . Vậuwjm y bàsizn làsizn ai?
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng gậuwjm t đzvuw ầvslq u:
- Chíguvz nh ta cũlfct ng thắkeqv c mắkeqv c nhưvvyq Đligj ảahbl n, màsizn khôyiuk ng sao giảahbl i thíguvz ch đzvuw ưvvyq ợlymu c. Kỳqglk nàsizn y tớvyux i Biệcwjz n-kinh ta phảahbl i dòvyux cho ra. Thôyiuk i Thiệcwjz u-Cựwfkj c tiếhxuy p.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c tiếhxuy p:
- Nhưvvyq ng cuộelta c đzvuw ờhxuy i bàsizn đzvuw ârwgn u cómimt giảahbl n dịdfbt nhưvvyq vậuwjm y? Nhũlfct mẫihre u củtudk a Tháfcrk i-tửzuur Hằddxb ng làsizn Tháfcrk i-Quốcwjz c phu nhârwgn n vốcwjz n ngưvvyq ờhxuy i nghiêzvuw m khắkeqv c. Bàsizn đzvuw em truyệcwjz n Tháfcrk i-tửzuur sủtudk ng áfcrk i mộelta t cung nữlhdu xuấguvz t thârwgn n bầvslq n tiệcwjz n târwgn u vớvyux i vua Tháfcrk i-tôyiuk ng. Vìfnli vậuwjm y Tháfcrk i-tửzuur Hằddxb ng phảahbl i đzvuw ưvvyq a bàsizn ra ngoàsizn i hoàsizn ng thàsizn nh, gửzuur i ởiyvc nhàsizn quảahbl n gia têzvuw n Trưvvyq ơhwpf ng Kỳqglk . Khi Tháfcrk i-tôyiuk ng băjsxf ng, Tháfcrk i-tửzuur Hằddxb ng lêzvuw n ngôyiuk i vua tứvziy c Chârwgn n-tôyiuk ng. Vua đzvuw em bàsizn ta vàsizn o cung phong làsizn m Mỹvaya nữlhdu . Vìfnli bàsizn ta khôyiuk ng cómimt thârwgn n tíguvz ch họlfct hàsizn ng, cũlfct ng chẳxzrh ng biếhxuy t cha họlfct gìfnli , mớvyux i lấguvz y họlfct Lưvvyq u củtudk a Cung-Mỹvaya , coi Lưvvyq u Cung-Mỹvaya nhưvvyq anh ruộelta t. Hai năjsxf m sau đzvuw ưvvyq ợlymu c phong làsizn m Tu-nghi (2), rồultl i leo tớvyux i chứvziy c Phi.
Ghi chúkqeh
(2) Quan chếhxuy hậuwjm u cung triềlymu u Tốcwjz ng cómimt nhiềlymu u bậuwjm c kháfcrk c nhau. Hãzfap y kểbkne cáfcrk c bàsizn vợlymu củtudk a vua. Vua cómimt nhiềlymu u vợlymu quáfcrk , thàsizn nh ra phảahbl i đzvuw ặahbl t thứvziy bậuwjm c đzvuw ểbkne dễfjsu cai quảahbl n. Cao nhấguvz t làsizn vợlymu chíguvz nh củtudk a vua, gọlfct i làsizn hoàsizn ng hậuwjm u. Kếhxuy tiếhxuy p đzvuw ếhxuy n cáfcrk c bàsizn phi: quýixmq -phi, thụeali c-phi, đzvuw ứvziy c-phi, hiềlymu n-phi. Cáfcrk c bàsizn nghi: đzvuw ạybax i-nghi, quýixmq -nghi, thụeali c-nghi, thụeali c-dung, thuậuwjm n-nghi, thuậuwjm n-dung, uyểbkne n-nghi, uyểbkne n-dung, chiêzvuw u-nghi, chiêzvuw u-dung, chiêzvuw u-viêzvuw n, tu-nghi, tu-dung, tu-viêzvuw n, sung-nghi, sung-dung, sung-viêzvuw n. Cáfcrk c bàsizn tiệcwjz p-dưvvyq . Cáfcrk c bàsizn mỹvaya -nhârwgn n. Cáfcrk c bàsizn tàsizn i-nhârwgn n, quýixmq -nhârwgn n. Cáfcrk c bàsizn thấguvz p nhấguvz t làsizn cung nữlhdu . Cộelta ng hai mưvvyq ơhwpf i bẩvaya y bậuwjm c kháfcrk c nhau.
Cho nêzvuw n đzvuw ộelta c giảahbl khôyiuk ng lấguvz y làsizn m lạybax rằddxb ng làsizn m vua cómimt đzvuw ủtudk thứvziy thuốcwjz c bổrged , thầvslq y thuốcwjz c giỏgxgf i, màsizn ôyiuk ng nàsizn o đzvuw ếhxuy n tuổrged i bốcwjz n mưvvyq ơhwpf i nếhxuy u chưvvyq a chếhxuy t, thìfnli cũlfct ng hếhxuy t xíguvz quáfcrk ch! Chịdfbt u sao nổrged i hằddxb ng trăjsxf m bàsizn !
Kim-Thàsizn nh hỏgxgf i:
- Bấguvz y giờhxuy vua Chârwgn n-tôyiuk ng cómimt Hoàsizn ng-hậuwjm u chưvvyq a?
- Rồultl i. Khi Chârwgn n-tôyiuk ng lêzvuw n ngôyiuk i ( Mậuwjm u-Tuấguvz t, 998) bắkeqv t buộelta c phảahbl i lậuwjm p Hoàsizn ng-hậuwjm u họlfct Quáfcrk ch, do vua Tháfcrk i-tôyiuk ng cưvvyq ớvyux i cho. Đligj ếhxuy n niêzvuw n hiệcwjz u Cảahbl nh-đzvuw ứvziy c thứvziy tưvvyq (Đligj inh-Mùkvtz i, 1007) Quáfcrk ch hậuwjm u băjsxf ng. Vua muốcwjz n lậuwjm p Lưvvyq u phi lêzvuw n làsizn m Hoàsizn ng-hậuwjm u, quầvslq n thầvslq n cựwfkj c lựwfkj c phảahbl n đzvuw ốcwjz i. Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m khuyêzvuw n vua nêzvuw n tựwfkj quyếhxuy t. Vua giữlhdu nguyêzvuw n ýixmq , lậuwjm p Lưvvyq u phi làsizn m Hoàsizn ng-hậuwjm u.
Tựwfkj -Mai than:
- Thếhxuy làsizn từzhcc mộelta t côyiuk gáfcrk i lọlfct lem, côyiuk i cúkqeh t, khôyiuk ng họlfct , khôyiuk ng quêzvuw , bỗtudk ng nhiêzvuw n thàsizn nh mẫihre u nghi thiêzvuw n hạybax . Bàsizn ta màsizn cai trịdfbt hậuwjm u cung, đzvuw ốcwjz ai cựwfkj a quậuwjm y nổrged i.
- Bấguvz y giờhxuy bàsizn ta lớvyux n tuổrged i màsizn vẫihre n chưvvyq a con. Mộelta t văjsxf n quan têzvuw n Đligj inh Vịdfbt xui bàsizn đzvuw i cầvslq u tựwfkj . Sau khi cầvslq u tựwfkj , bàsizn mang thai, sinh ra mộelta t Hoàsizn ng-nam, tứvziy c Thiêzvuw n-Tháfcrk nh hoàsizn ng-đzvuw ếhxuy hiệcwjz n nay. Hai năjsxf m sau cómimt thai, sinh ra mộelta t Côyiuk ng-chúkqeh a. Côyiuk ng chúkqeh a têzvuw n Huệcwjz -Nhu.
Lêzvuw Văjsxf n hỏgxgf i:
- Côyiuk ng chúkqeh a Huệcwjz -Nhu sau gảahbl cho ai?
Thiệcwjz u-Cựwfkj c bậuwjm t cưvvyq ờhxuy i:
- Chưvvyq a, vìfnli côyiuk ta còvyux n nhỏgxgf , mớvyux i mưvvyq ờhxuy i sáfcrk u tuổrged i. Em hỏgxgf i làsizn m gìfnli vậuwjm y? Bộelta muốcwjz n làsizn m Phòvyux -mãzfap chăjsxf ng?
- Em nghĩlbfi kỳqglk nàsizn y nhârwgn n đzvuw i sứvziy , anh cảahbl hỏgxgf i côyiuk Huệcwjz -Nhu cho mộelta t trong bẩvaya y đzvuw ứvziy a nàsizn y. Nhưvvyq vậuwjm y mìfnli nh mấguvz t íguvz t lễfjsu cốcwjz ng, màsizn lợlymu i mộelta t côyiuk Côyiuk ng-chúkqeh a. Biếhxuy t đzvuw ârwgn u nhờhxuy cuộelta c hôyiuk n nhârwgn n, khiếhxuy n Tốcwjz ng bỏgxgf tham vọlfct ng chiếhxuy m Việcwjz t chăjsxf ng.
Thanh-Mai thấguvz y đzvuw ềlymu nghịdfbt củtudk a Lêzvuw Văjsxf n cómimt lýixmq , nàsizn ng vuốcwjz t tómimt c nómimt :
- Đligj ưvvyq ợlymu c rồultl i, chịdfbt sẽhxuy làsizn m nhưvvyq em đzvuw ềlymu nghịdfbt , nhưvvyq ng nhữlhdu ng ai ởiyvc đzvuw ârwgn u ra bẩvaya y đzvuw ứvziy a?
- Anh Thiệcwjz u-Tháfcrk i, Thiệcwjz u-Cựwfkj c vớvyux i năjsxf m đzvuw ứvziy a trờhxuy i đzvuw áfcrk nh nàsizn y cómimt phảahbl i thàsizn nh bẩvaya y khôyiuk ng?
Tựwfkj -Mai cốcwjz c lêzvuw n đzvuw ầvslq u Lêzvuw Văjsxf n:
- Suy nghĩlbfi kỹvaya rồultl i hãzfap y nómimt i nghe. Xui anh cảahbl hỏgxgf i vợlymu cho ôyiuk ng ỉfjsu n, e chịdfbt Mỹvaya -Linh xélbfi xáfcrk c chúkqeh ra chấguvz m mắkeqv m tôyiuk m ăjsxf n tưvvyq ơhwpf i. Hỏgxgf i cho Cúkqeh vọlfct ưvvyq ? Từzhcc nay đzvuw ừzhcc ng hòvyux ng ăjsxf n búkqeh n riêzvuw u củtudk a chịdfbt Thanh-Trúkqeh c. Còvyux n hỏgxgf i cho Thuậuwjm n-Tôyiuk ng, Thiệcwjz n-Lãzfap m thìfnli Kim-Thàsizn nh, Trưvvyq ờhxuy ng-Ninh sẽhxuy bằddxb m chúkqeh ra làsizn m chảahbl trứvziy ng đzvuw ómimt . Rúkqeh t cụeali c chỉfjsu còvyux n hai đzvuw ứvziy a mìfnli nh.
Tuy Tựwfkj -Mai nómimt i đzvuw ùkvtz a, nhưvvyq ng cũlfct ng làsizn m cho Thanh-Trúkqeh c, Kim-Thàsizn nh, Trưvvyq ờhxuy ng-Ninh ngưvvyq ợlymu ng ngậuwjm p. Thanh-Mai đzvuw ưvvyq a mọlfct i ngưvvyq ờhxuy i vềlymu thựwfkj c tạybax i:
- Đligj ưvvyq ợlymu c rồultl i, triềlymu u Tốcwjz ng cómimt hàsizn ng trăjsxf m côyiuk ng chúkqeh a chịdfbt sẽhxuy hỏgxgf i cho Tựwfkj -Mai, Lêzvuw Văjsxf n, mỗtudk i đzvuw ứvziy a hai ba côyiuk . Thôyiuk i Thiệcwjz u-Cựwfkj c tiếhxuy p đzvuw i.
- Lưvvyq u hậuwjm u tíguvz nh khảahbl i ngộelta , nghe nhiềlymu u, nhớvyux giai. Khi vua Chârwgn n-tôyiuk ng làsizn m việcwjz c, bàsizn ngồultl i hầvslq u cạybax nh. Tấguvz u chưvvyq ơhwpf ng, phong tặahbl ng việcwjz c việcwjz c bàsizn đzvuw ếhxuy u nhớvyux từzhcc đzvuw ầvslq u đzvuw ếhxuy n cuốcwjz i. Mỗtudk i sựwfkj vua quêzvuw n bàsizn lạybax i nhắkeqv c nhởiyvc từzhcc ng chi tiếhxuy t mộelta t.
Tôyiuk n Đligj ảahbl n thởiyvc dàsizn i, tỏgxgf vẻkujf lo lắkeqv ng:
- Lúkqeh c đzvuw ầvslq u nghe nómimt i Lưvvyq u hậuwjm u cầvslq m quyềlymu n, em tưvvyq ởiyvc ng bàsizn ta cũlfct ng nhưvvyq Lãzfap hậuwjm u, Mãzfap hậuwjm u đzvuw ờhxuy i Háfcrk n, Võznxx hậuwjm u đzvuw ờhxuy i Đligj ưvvyq ờhxuy ng. Khôyiuk ng ngờhxuy bàsizn ta tàsizn i tríguvz nhưvvyq vậuwjm y! Hèyiuk n gìfnli bàsizn muốcwjz n chiếhxuy m hếhxuy t cáfcrk c nưvvyq ớvyux c xung quanh. Mìfnli nh phảahbl i đzvuw ốcwjz i đzvuw ầvslq u vớvyux i bàsizn , thựwfkj c khómimt thay.
- Đligj úkqeh ng vậuwjm y. Niêzvuw n hiệcwjz u Thiêzvuw n-hy nguyêzvuw n niêzvuw n tháfcrk ng giêzvuw ng (Târwgn n-Dậuwjm u, 1021) vua Chârwgn n-tôyiuk ng bệcwjz nh nặahbl ng. Mọlfct i tấguvz u chưvvyq ơhwpf ng, do bàsizn ngồultl i bêzvuw n đzvuw ọlfct c, rồultl i vua ban chỉfjsu sao, bàsizn phêzvuw nhưvvyq vậuwjm y. Sau dầvslq n dầvslq n bệcwjz nh vua nặahbl ng, bàsizn tựwfkj duyệcwjz t phêzvuw . Từzhcc đzvuw ómimt , trêzvuw n thựwfkj c tếhxuy bàsizn đzvuw ãzfap làsizn m vua rồultl i. Lạybax mộelta t đzvuw iềlymu u, nhữlhdu ng quyếhxuy t đzvuw ịdfbt nh, phêzvuw chuẩvaya n củtudk a bàsizn rấguvz t sáfcrk ng suốcwjz t, thứvziy lớvyux p, việcwjz c sau vớvyux i việcwjz c trưvvyq ớvyux c nhấguvz t nhấguvz t hợlymu p nhau. Bấguvz y giờhxuy bàsizn mớvyux i nghĩlbfi đzvuw ếhxuy n thựwfkj c sựwfkj cầvslq m quyềlymu n. Đligj ầvslq u tiêzvuw n bàsizn mưvvyq ợlymu n quyềlymu n vua thăjsxf ng chứvziy c tưvvyq ớvyux c cho cáfcrk c quan đzvuw ểbkne họlfct khôyiuk ng chốcwjz ng bàsizn . Mùkvtz a Thu tháfcrk ng bẩvaya y ngàsizn y Đligj inh-Tỵjdkh , tểbkne tưvvyq ớvyux ng Khấguvz u Chuẩvaya n mậuwjm t nghịdfbt vớvyux i quầvslq n thầvslq n, làsizn m tấguvz u chưvvyq ơhwpf ng târwgn u lêzvuw n vua cho Tháfcrk i-tửzuur làsizn m giáfcrk m quốcwjz c.
- Chếhxuy t ôyiuk ng Khẩvaya u Chuẩvaya n rồultl i!
Trưvvyq ờhxuy ng-Ninh buộelta t miệcwjz ng than.
Thiệcwjz n-Lãzfap m hỏgxgf i:
- Sao Trưvvyq ờhxuy ng-Ninh biếhxuy t?
- Cứvziy suy ra thìfnli biếhxuy t. Bàsizn thay vua cầvslq m quyềlymu n đzvuw ãzfap lârwgn u, mọlfct i sựwfkj đzvuw ềlymu u tốcwjz t. Khi quyềlymu n vàsizn o tay, đzvuw ờhxuy i nàsizn o bàsizn chịdfbt u buôyiuk ng ra? Tấguvz u chưvvyq ơhwpf ng củtudk a Khấguvz u Chuẩvaya n đzvuw ưvvyq a lêzvuw n, bàsizn ta đzvuw ọlfct c xong ắkeqv t nổrged i giậuwjm n, giảahbl chiếhxuy u chỉfjsu củtudk a vua cáfcrk ch chứvziy c ôyiuk ng ta liềlymu n.
- Truyệcwjz n khôyiuk ng dễfjsu đzvuw ârwgn u. Vìfnli Chuẩvaya n làsizn m tểbkne tưvvyq ớvyux ng, tưvvyq ớvyux c phong tớvyux i Côyiuk ng, uy quyềlymu n quáfcrk n chúkqeh ng. Chuẩvaya n vôyiuk tộelta i dễfjsu gìfnli cáfcrk ch chứvziy c đzvuw ưvvyq ợlymu c. Bàsizn ta tìfnli m cáfcrk ch lôyiuk i kélbfi o quầvslq n thầvslq n.
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng dơhwpf tay ra hiệcwjz u cho Thiệcwjz u-Cựwfkj c:
- Cháfcrk u trìfnli nh bầvslq y thàsizn nh phầvslq n quan chứvziy c triềlymu u Tốcwjz ng bấguvz y giờhxuy đzvuw ãzfap .
- Vârwgn ng! Uy quyềlymu n nhấguvz t bấguvz y giờhxuy làsizn Thôyiuk ng-vưvvyq ơhwpf ng Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m tứvziy c Bìfnli nh-Nam vưvvyq ơhwpf ng Triệcwjz u Thàsizn nh, em vua, lạybax i làsizn thầvslq y dậuwjm y Tháfcrk i-tửzuur . Trưvvyq ớvyux c đzvuw ómimt mấguvz y năjsxf m bàsizn luôyiuk n luôyiuk n târwgn u vua thăjsxf ng chứvziy c tưvvyq ớvyux c cho Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m, đzvuw ểbkne Nghiễfjsu m lo bảahbl o vệcwjz ngôyiuk i vua cho họlfct c tròvyux . Ôzvuw ng nàsizn y giữlhdu binh quyềlymu n, cùkvtz ng ngựwfkj lârwgn m quârwgn n trong tay. Ngưvvyq ờhxuy i củtudk a bàsizn gồultl m Hưvvyq ớvyux ng Mẫihre n-Trung mớvyux i đzvuw ưvvyq ợlymu c phong Tảahbl bộelta c-xạybax , Trung thưvvyq thịdfbt lang, kiêzvuw m Lễfjsu -bộelta thưvvyq ợlymu ng thưvvyq , bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj . Đligj inh Vịdfbt làsizn m bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj . Phùkvtz ng Thừzhcc a lĩlbfi nh Lạybax i-bộelta thưvvyq ợlymu ng thưvvyq , kiêzvuw m Khu-mậuwjm t-việcwjz n sứvziy , đzvuw ồultl ng bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj . Nhậuwjm m Trung-Chíguvz nh, Chu Khởiyvc i làsizn m Khu-mậuwjm t-việcwjz n phómimt sứvziy . Lýixmq Đligj ịdfbt ch lĩlbfi nh Lạybax i-bộelta thịdfbt lang, kiêzvuw m Tháfcrk i-tửzuur thiếhxuy u bảahbl o bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj . Nhưvvyq ng bàsizn ta cómimt bốcwjz n nhârwgn n vậuwjm t cựwfkj c kỳqglk lợlymu i hạybax i, ẩvaya n dưvvyq ớvyux i lớvyux p áfcrk o thịdfbt vệcwjz . Võznxx côyiuk ng bốcwjz n ngưvvyq ờhxuy i nàsizn y cao hơhwpf n bọlfct n Vũlfct Nhấguvz t-Trụeali nhiềlymu u.
Tựwfkj -Mai ngồultl i nhổrged m dậuwjm y:
- Ai thếhxuy ?
- Khôyiuk ng rõznxx têzvuw n tuổrged i thựwfkj c. Têzvuw n giảahbl mộelta t ngưvvyq ờhxuy i làsizn Tôyiuk n Đligj ứvziy c-Khắkeqv c, mộelta t ngưvvyq ờhxuy i làsizn Lêzvuw Lụeali c-Vũlfct . Mộelta t ngưvvyq ờhxuy i gốcwjz c Chârwgn n-lạybax p têzvuw n Khiếhxuy u Tam Bảahbl n. Mộelta t ngưvvyq ờhxuy i gốcwjz c Tháfcrk i têzvuw n Sửzuur -vạybax n Na-vưvvyq ợlymu ng.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c ngừzhcc ng lạybax i cho mọlfct i ngưvvyq ờhxuy i theo dõznxx i kịdfbt p, rồultl i tiếhxuy p:
- Cũlfct ng tháfcrk ng bẩvaya y, năjsxf m đzvuw ómimt , ngàsizn y Canh-Dầvslq n, bàsizn gọlfct i Đligj inh Vịdfbt vàsizn o, truyềlymu n chỉfjsu miệcwjz ng cho y bắkeqv t Khấguvz u Chuẩvaya n cùkvtz ng nhữlhdu ng ai kýixmq vàsizn o tờhxuy biểbkne u giam lạybax i. Mộelta t mặahbl t bàsizn sai ngưvvyq ờhxuy i bíguvz mậuwjm t báfcrk o cho Khấguvz u Chuẩvaya n biếhxuy t tin đzvuw ómimt .
Tựwfkj -Mai xuýixmq t xoa:
- Khôyiuk n. Bàsizn biếhxuy t Chuẩvaya n khôyiuk ng tộelta i khómimt cómimt thểbkne hạybax bệcwjz y. Bàsizn làsizn m nhưvvyq vậuwjm y, mộelta t làsizn y cúkqeh i đzvuw ầvslq u rúkqeh t biểbkne u lạybax i. Hai làsizn y dùkvtz ng binh quyềlymu n lậuwjm t bàsizn . Chờhxuy cho y chuẩvaya n bịdfbt , bàsizn tómimt m cổrged hếhxuy t, vớvyux i tộelta i trạybax ng ràsizn nh ràsizn nh Phảahbl n nghịdfbt ch. Y chạybax y đzvuw ârwgn u cho thoáfcrk t?
- Đligj úkqeh ng thếhxuy . Chuẩvaya n sai Nhậuwjm p-nộelta i đzvuw ôyiuk tri Chu Hoàsizn i-Chíguvz nh đzvuw em cấguvz m quârwgn n vàsizn o cung phếhxuy Lưvvyq u-hậuwjm u, đzvuw ưvvyq a Chuẩvaya n làsizn m phụeali chíguvz nh Tháfcrk i-tửzuur . Hai ngưvvyq ờhxuy i dưvvyq ớvyux i quyềlymu n Chíguvz nh làsizn Dưvvyq ơhwpf ng Sùkvtz ng-Đligj ảahbl n, Dưvvyq ơhwpf ng Hoàsizn i-Cáfcrk t đzvuw ếhxuy n gặahbl p Đligj inh Vịdfbt tốcwjz cáfcrk o mọlfct i sựwfkj . Đligj ang đzvuw êzvuw m Vịdfbt dẫihre n hai ngưvvyq ờhxuy i nhậuwjm p cung trìfnli nh bầvslq y vớvyux i hậuwjm u. Khu-mậuwjm t-việcwjz n sứvziy Tàsizn o Lợlymu i-Dụeali ng cũlfct ng đzvuw ưvvyq ợlymu c thôyiuk ng báfcrk o tin đzvuw ómimt . Lợlymu i-Dụeali ng khảahbl i vớvyux i Kinh-vưvvyq ơhwpf ng Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m. Nghiễfjsu m nghe tin, vộelta i vàsizn o cung ôyiuk m cháfcrk u tứvziy c Tháfcrk i-tửzuur đzvuw ểbkne che chởiyvc , rồultl i huy đzvuw ộelta ng binh mãzfap dẹywma p loạybax n. Đligj áfcrk m cao thủtudk củtudk a Khấguvz u Chuẩvaya n bịdfbt Tàsizn o Lợlymu i-Dụeali ng, Tôyiuk n Đligj ứvziy c-Khắkeqv c, Lêzvuw Lụeali c-Vũlfct giếhxuy t hếhxuy t. Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m truyềlymu n lệcwjz nh bắkeqv t hếhxuy t phe đzvuw ảahbl ng Khấguvz u Chuẩvaya n, làsizn m biểbkne u târwgn u lêzvuw n rằddxb ng Chuẩvaya n mưvvyq u thíguvz chúkqeh a.
- Thếhxuy thìfnli Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m bấguvz t tríguvz , bịdfbt Lưvvyq u hậuwjm u cho vàsizn o tròvyux ng.
Kim-Thàsizn nh bàsizn n.
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng lắkeqv c đzvuw ầvslq u:
- Trưvvyq ờhxuy ng hợlymu p đzvuw ómimt , nếhxuy u chúkqeh ởiyvc vàsizn o đzvuw ịdfbt a vịdfbt ôyiuk ng Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m chúkqeh cũlfct ng mắkeqv c mưvvyq u trong nhấguvz t thờhxuy i. Tạybax i sao? Khấguvz u Chuẩvaya n đzvuw em binh vàsizn o cung khómimt cómimt thểbkne tin rằddxb ng y chỉfjsu truấguvz t phếhxuy Lưvvyq u hậuwjm u. Biếhxuy t đzvuw ârwgn u y cưvvyq ớvyux p ngôyiuk i vua thìfnli sao? Hơhwpf n nữlhdu a khi binh nhậuwjm p Hoàsizn ng-thàsizn nh, nơhwpf i vua, cung tầvslq n, thârwgn n vưvvyq ơhwpf ng, hoàsizn ng-tửzuur ởiyvc , ắkeqv t sẽhxuy cómimt cuộelta c chélbfi m giếhxuy t kinh khủtudk ng, làsizn m sao cómimt thểbkne bảahbl o toàsizn n tôyiuk ng tộelta c nhàsizn vua? Vảahbl Chuẩvaya n làsizn m việcwjz c đzvuw ómimt thựwfkj c vôyiuk pháfcrk p, vôyiuk thiêzvuw n. Cho nêzvuw n Nghiễfjsu m vìfnli sựwfkj nghiệcwjz p tổrged tiêzvuw n, vìfnli bảahbl o hộelta tôyiuk n thấguvz t cùkvtz ng thưvvyq ơhwpf ng cháfcrk u, thưvvyq ơhwpf ng họlfct c tròvyux , phảahbl i hàsizn nh xửzuur nhưvvyq thếhxuy .
- Cậuwjm u luậuwjm n đzvuw úkqeh ng. Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m khôyiuk ng mắkeqv c mưvvyq u. Sau khi bắkeqv t hếhxuy t phe đzvuw ảahbl ng Khấguvz u Chuẩvaya n, ôyiuk ng đzvuw iềlymu u tra ra manh mốcwjz i. Nhưvvyq ng Chuẩvaya n khôyiuk ng thểbkne chốcwjz i tộelta i phảahbl n nghịdfbt ch. Việcwjz c nàsizn y xẩvaya y ra vàsizn o niêzvuw n hiệcwjz u Thiêzvuw n-hy thứvziy tưvvyq (Târwgn n-Dậuwjm u, 1021) mùkvtz a Thu tháfcrk ng bẩvaya y ngàsizn y Đligj inh-Sửzuur u. Bọlfct n Chu Hoàsizn i-Chíguvz nh bịdfbt giếhxuy t. Tháfcrk i-tửzuur tháfcrk i phómimt Khấguvz u Chuẩvaya n bịdfbt giáfcrk ng xuốcwjz ng làsizn m Tháfcrk i-thưvvyq ờhxuy ng tựwfkj khanh. Hàsizn n-lârwgn m họlfct c sĩlbfi Thịdfbt nh-Đligj ộelta , Khu-mậuwjm t trựwfkj c họlfct c sĩlbfi Vưvvyq ơhwpf ng Thựwfkj đzvuw ềlymu u bịdfbt bãzfap i chứvziy c. Từzhcc đzvuw ấguvz y Lưvvyq u-hậuwjm u mặahbl c sứvziy c tung hoàsizn nh. Nhưvvyq ng bàsizn vẫihre n khélbfi o lélbfi o lấguvz y lòvyux ng Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m, vìfnli Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m cầvslq m binh quyềlymu n trong tay. Mùkvtz a Thu tháfcrk ng táfcrk m năjsxf m đzvuw ómimt , ngàsizn y Nhârwgn m-Dầvslq n, biếhxuy m Khấguvz u Chuẩvaya n làsizn m Đligj ạybax o-chârwgn u tưvvyq -mãzfap .
Thiệcwjz u-Cựwfkj c lấguvz y ra mộelta t sốcwjz thẻkujf tre khắkeqv c chữlhdu , rồultl i tiếhxuy p:
- Vua đzvuw au yếhxuy u liệcwjz t dưvvyq ờhxuy ng. Bàsizn vẫihre n cầvslq m quyềlymu n suốcwjz t năjsxf m đzvuw ómimt . Năjsxf m sau, cảahbl i nguyêzvuw n làsizn Càsizn n-hưvvyq ng ( Nhârwgn m-Tuấguvz t, 1022). Mùkvtz a Xuârwgn n tháfcrk ng hai ngàsizn y Giáfcrk p-Thìfnli n phong cho Đligj inh Vịdfbt làsizn m Tàsizn o-quốcwjz c côyiuk ng. Phùkvtz ng Thừzhcc a làsizn m Ngụeali y-quốcwjz c côyiuk ng. Tàsizn o Lợlymu i-Dụeali ng làsizn m Hàsizn n-quốcwjz c côyiuk ng.
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng thởiyvc dàsizn i:
- Tiếhxuy c thựwfkj c! Lưvvyq u hậuwjm u làsizn mộelta t nhârwgn n tàsizn i nhưvvyq vậuwjm y, màsizn lạybax i sinh làsizn m ngưvvyq ờhxuy i Hoa, kìfnli nh chốcwjz ng Đligj ạybax i-Việcwjz t. Vìfnli bảahbl o vệcwjz tổrged nghiệcwjz p, bấguvz t đzvuw ắkeqv c dĩlbfi chúkqeh ng ta phảahbl i đzvuw ốcwjz i đzvuw ầvslq u vớvyux i bàsizn . Bấguvz y giờhxuy bàsizn thựwfkj c sựwfkj làsizn m vua rồultl i còvyux n gìfnli nữlhdu a?
- Năjsxf m đzvuw ómimt , mùkvtz a Xuârwgn n tháfcrk ng hai, ngàsizn y Mậuwjm u-Ngọlfct vua hôyiuk n mêzvuw , di chiếhxuy u truyềlymu n ngôyiuk i cho Tháfcrk i-tửzuur Trinh, phong Lưvvyq u hậuwjm u làsizn m Tháfcrk i-hậuwjm u tạybax m cầvslq m quârwgn n quốcwjz c trọlfct ng sựwfkj .
Lêzvuw Văjsxf n nhăjsxf n mặahbl t:
- Cómimt thựwfkj c thếhxuy khôyiuk ng? Em nghĩlbfi trong lúkqeh c vua hấguvz p hốcwjz i, đzvuw ârwgn u biếhxuy t nhữlhdu ng ai bêzvuw n cạybax nh? E rằddxb ng chiếhxuy u chỉfjsu đzvuw ómimt do bàsizn sai ngưvvyq ờhxuy i viếhxuy t, rồultl i đzvuw ểbkne vàsizn o tay vua. Vua phêzvuw làsizn xong.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c xoa đzvuw ầvslq u Lêzvuw Văjsxf n:
- Em thôyiuk ng minh thìfnli thôyiuk ng minh thựwfkj c. Em đzvuw oáfcrk n đzvuw úkqeh ng. Nhưvvyq ng lờhxuy i bàsizn n củtudk a em trậuwjm t hếhxuy t. Vìfnli em khôyiuk ng biếhxuy t luậuwjm t lệcwjz cung đzvuw ìfnli nh.
- Luậuwjm t lệcwjz nhưvvyq thếhxuy nàsizn o?
- Khi vua ban chiếhxuy u vềlymu vấguvz n đzvuw ềlymu trọlfct ng đzvuw ạybax i nhưvvyq vậuwjm y, sẽhxuy truyềlymu n quan Lễfjsu bộelta thưvvyq ợlymu ng thưvvyq hoặahbl c tảahbl , hữlhdu u bộelta c xạybax hoặahbl c Trung thưvvyq lệcwjz nh soạybax n rồultl i kiềlymu m ấguvz n. Vua cómimt hai ấguvz n. Mộelta t đzvuw ểbkne ởiyvc tẩvaya m cung vua do Hoàsizn ng-hậuwjm u giữlhdu . Mộelta t đzvuw ểbkne ởiyvc Thừzhcc a-đzvuw ứvziy c đzvuw iệcwjz n do Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng giữlhdu . Khi vua ban chiếhxuy u thưvvyq ờhxuy ng, dùkvtz ng ấguvz n ởiyvc đzvuw ârwgn u cũlfct ng đzvuw ưvvyq ợlymu c. Trưvvyq ờhxuy ng hợlymu p trọlfct ng đzvuw ạybax i nhưvvyq liêzvuw n quan đzvuw ếhxuy n Hoàsizn ng-hậuwjm u, phảahbl i dùkvtz ng ấguvz n ởiyvc đzvuw iệcwjz n Thừzhcc a-đzvuw ứvziy c. Còvyux n ban chiếhxuy u liêzvuw n quan đzvuw ếhxuy n Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng, phảahbl i dùkvtz ng ấguvz n ởiyvc tẩvaya m cung.
Chàsizn ng nhìfnli n Lêzvuw Văjsxf n:
- Lưvvyq u hậuwjm u khôyiuk n ngoan, đzvuw ârwgn u dạybax i gìfnli làsizn m nhưvvyq em nghĩlbfi . Bàsizn cho triệcwjz u Tảahbl bộelta c-xạybax kiêzvuw m Lễfjsu -bộelta thưvvyq ợlymu ng thưvvyq Hứvziy a Mẫihre n-Trung, cùkvtz ng bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj Đligj inh Vịdfbt , Lạybax i-bộelta thưvvyq ợlymu ng-thưvvyq kiêzvuw m Khu-mậuwjm t-việcwjz n sứvziy Phùkvtz ng Thừzhcc a vàsizn o nghe vua truyềlymu n chỉfjsu . Ba ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ómimt làsizn chârwgn n tay bàsizn , khómimt ai biếhxuy t sựwfkj thựwfkj c ra sao.
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng gậuwjm t đzvuw ầvslq u:
- Cậuwjm u nghĩlbfi rằddxb ng thựwfkj c. Tạybax i sao ? Cứvziy trong lýixmq màsizn suy. Chiếhxuy u chỉfjsu cómimt hai phầvslq n quan trọlfct ng. Mộelta t làsizn nhưvvyq ờhxuy ng ngôyiuk i cho tháfcrk i tửzuur Trinh. Hai làsizn cửzuur bàsizn cùkvtz ng giảahbl i quyếhxuy t việcwjz c nưvvyq ớvyux c. Vềlymu việcwjz c thứvziy nhấguvz t, vua Chârwgn n-tôyiuk ng rấguvz t bằddxb ng lòvyux ng Tháfcrk i-tửzuur . Việcwjz c truyềlymu n ngôyiuk i cho Tháfcrk i-tửzuur làsizn lẽhxuy đzvuw ưvvyq ơhwpf ng nhiêzvuw n. Còvyux n cửzuur Lưvvyq u-hậuwjm u cùkvtz ng Vua giảahbl i quyếhxuy t việcwjz c nưvvyq ớvyux c cũlfct ng hợlymu p lýixmq . Vìfnli khi Tháfcrk i-tửzuur đzvuw ưvvyq ợlymu c truyềlymu n ngôyiuk i mớvyux i cómimt mưvvyq ờhxuy i ba tuổrged i. Lịdfbt ch đzvuw ạybax i cáfcrk c triềlymu u đzvuw ềlymu u cho phélbfi p Tháfcrk i-hậuwjm u buôyiuk ng rèyiuk m thíguvz nh chíguvz nh vớvyux i ấguvz u quârwgn n. Đligj ốcwjz i vớvyux i Lưvvyq u hậuwjm u, khi vua Chârwgn n-tôyiuk ng khoẻkujf mạybax nh, màsizn bàsizn đzvuw ãzfap cùkvtz ng ôyiuk ng chung lo quốcwjz c sựwfkj , thìfnli nay con lêzvuw n ngôyiuk i vua, bàsizn đzvuw ưvvyq ợlymu c cửzuur giúkqeh p con khôyiuk ng cómimt gìfnli lạybax cảahbl . Thôyiuk i, Thiệcwjz u-Cựwfkj c tiếhxuy p.
- Luậuwjm t lệcwjz triềlymu u Tốcwjz ng cấguvz m khôyiuk ng cho đzvuw àsizn n bàsizn đzvuw ếhxuy n nhữlhdu ng đzvuw iệcwjz n Sùkvtz ng-đzvuw ứvziy c, Sùkvtz ng-chíguvz nh, Thừzhcc a-minh. Vìfnli vậuwjm y Tháfcrk i-hậuwjm u khôyiuk ng thểbkne dựwfkj cáfcrk c buổrged i triềlymu u. Đligj inh Vịdfbt thỉfjsu nh Lưvvyq u hậuwjm u ngựwfkj biệcwjz t đzvuw iệcwjz n đzvuw ểbkne hộelta i triềlymu u thầvslq n.
Trưvvyq ờhxuy ng-Ninh bậuwjm t cưvvyq ờhxuy i:
- Cáfcrk i ôyiuk ng Đligj inh Vịdfbt đzvuw ãzfap cómimt côyiuk ng tôyiuk n phòvyux bàsizn , màsizn khôyiuk ng hiểbkne u gìfnli vềlymu bàsizn . Đligj ềlymu nghịdfbt đzvuw ómimt nhấguvz t đzvuw ịdfbt nh bàsizn khôyiuk ng chịdfbt u.
Thấguvz y cháfcrk u cómimt nhậuwjm n xélbfi t tinh tếhxuy , Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng mừzhcc ng lắkeqv m. Vưvvyq ơhwpf ng hỏgxgf i:
- Tạybax i sao cháfcrk u đzvuw oáfcrk n ra?
- Luậuwjm t triềlymu u Tốcwjz ng đzvuw ârwgn u cómimt cho con cáfcrk i dârwgn n dãzfap làsizn m Vưvvyq ơhwpf ng-phi? Dùkvtz cómimt làsizn m Vưvvyq ơhwpf ng-phi sau cũlfct ng khôyiuk ng thểbkne tôyiuk n phong Hoàsizn ng-hậuwjm u. Đligj ârwgn y vua Chârwgn n-tôyiuk ng vẫihre n làsizn m. Mộelta t đzvuw iềlymu u bàsizn đzvuw ưvvyq ợlymu c ưvvyq u đzvuw ãzfap i vưvvyq ợlymu t luậuwjm t. Thếhxuy thưvvyq ờhxuy ng, cổrged kim ngưvvyq ờhxuy i hầvslq u cậuwjm n vua lúkqeh c làsizn m việcwjz c, thưvvyq ờhxuy ng làsizn phụeali chíguvz nh đzvuw ạybax i thầvslq n, cómimt luậuwjm t nàsizn o cho Hoàsizn ng-hậuwjm u ngồultl i cạybax nh giúkqeh p vua giảahbl i quyếhxuy t tấguvz u chưvvyq ơhwpf ng, cùkvtz ng quyếhxuy t đzvuw oáfcrk n mọlfct i sựwfkj ? Thếhxuy màsizn vua Chârwgn n-tôyiuk ng lạybax i nhờhxuy bàsizn . Hai đzvuw iềlymu u ra ngoàsizn i luậuwjm t. Đligj ãzfap cómimt hai đzvuw iềlymu u đzvuw ómimt rồultl i, bàsizn ta khôyiuk ng coi luậuwjm t vàsizn o đzvuw ârwgn u nữlhdu a. Vìfnli vậuwjm y bàsizn ta sẽhxuy nhấguvz t đzvuw ịdfbt nh khôyiuk ng ngồultl i ởiyvc biệcwjz t đzvuw iệcwjz n.
- Đligj úkqeh ng vậuwjm y! Bàsizn sai hoạybax n quan Trưvvyq ơhwpf ng Cảahbl nh-Tôyiuk ng tuyêzvuw n chỉfjsu vớvyux i triềlymu u đzvuw ìfnli nh rằddxb ng : Khi tiêzvuw n đzvuw ếhxuy còvyux n tạybax i thếhxuy , ngàsizn y đzvuw êzvuw m ta phụeali bêzvuw n cạybax nh. Nay đzvuw ốcwjz i vớvyux i con ta, ta lạybax i phảahbl i lùkvtz i vềlymu biệcwjz t đzvuw iệcwjz n ưvvyq ?. Thếhxuy rồultl i triềlymu u thầvslq n rưvvyq ớvyux c bàsizn cùkvtz ng vua ngựwfkj ởiyvc đzvuw iệcwjz n Thừzhcc a-minh. Vua ngồultl i bêzvuw n tráfcrk i, bàsizn ngồultl i bêzvuw n phảahbl i. Từzhcc đzvuw ấguvz y, bấguvz t cứvziy chỉfjsu dụeali gìfnli củtudk a vua cũlfct ng do bàsizn cảahbl .
Thiệcwjz u-Cựwfkj c chỉfjsu vàsizn o sơhwpf đzvuw ồultl tổrged chứvziy c triềlymu u Tốcwjz ng:
- Sau khi Thiêzvuw n-Tháfcrk nh hoàsizn ng-đzvuw ếhxuy lêzvuw n ngôyiuk i vua. Việcwjz c đzvuw ầvslq u tiêzvuw n, bàsizn phong chứvziy c tưvvyq ớvyux c đzvuw ềlymu n ơhwpf n cho ngưvvyq ờhxuy i phòvyux táfcrk . Vua lêzvuw n ngôyiuk i đzvuw ưvvyq ợlymu c táfcrk m ngàsizn y tứvziy c ngàsizn y Bíguvz nh-Dầvslq n phong cho sưvvyq phụeali cũlfct ng làsizn chúkqeh vua tứvziy c Kinh-vưvvyq ơhwpf ng Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m đzvuw ưvvyq ợlymu c tôyiuk n làsizn m Đligj ịdfbt nh-vưvvyq ơhwpf ng, khi târwgn u khôyiuk ng phảahbl i xưvvyq ng danh, đzvuw ưvvyq ợlymu c đzvuw eo kiếhxuy m khi chầvslq u vua, lĩlbfi nh Tháfcrk i-úkqeh y phụeali quốcwjz c (3), quảahbl n Khu-mậuwjm t-việcwjz n, thốcwjz ng đzvuw ốcwjz c binh mãzfap , quảahbl n chếhxuy nộelta i ngoạybax i sựwfkj . Đligj inh-Vịdfbt lĩlbfi nh Tưvvyq -đzvuw ồultl kiêzvuw m thịdfbt -trung, thưvvyq ợlymu ng thưvvyq tảahbl bộelta c-xạybax . Phùkvtz ng-Thừzhcc a lĩlbfi nh Tưvvyq -khôyiuk ng kiêzvuw m thịdfbt -trung Khu-mậuwjm t-việcwjz n sứvziy , thưvvyq ợlymu ng thưvvyq hữlhdu u bộelta c-xạybax . Tàsizn o-lợlymu i-Dụeali ng lĩlbfi nh thưvvyq ợlymu ng-thưvvyq tảahbl bộelta c-xạybax kiêzvuw m thịdfbt trung. Cảahbl ba ôyiuk ng Đligj inh, Phùkvtz ng, Tàsizn o đzvuw ềlymu u đzvuw ưvvyq ợlymu c phong quốcwjz c côyiuk ng.
Ghi chúkqeh
(3) Tốcwjz ng sửzuur quyểbkne n 161 đzvuw ếhxuy n quyểbkne n 172 (Trang 3760- 4154) Quan chếhxuy nhàsizn Tốcwjz ng phârwgn n biệcwjz t rấguvz t nhiềlymu u loạybax i, nếhxuy u kểbkne hếhxuy t ra, e ngang vớvyux i côyiuk ng chứvziy c củtudk a mộelta t quốcwjz c gia văjsxf n minh ngàsizn y nay. Sau đzvuw ârwgn y tôyiuk i xin tómimt m lưvvyq ợlymu c:
Nhàsizn Đligj ưvvyq ờhxuy ng mấguvz t nghiệcwjz p năjsxf m Đligj inh-Mãzfap o (907). Trung-quốcwjz c lârwgn m cảahbl nh rốcwjz i loạybax n, chia làsizn m nhiềlymu u sứvziy quârwgn n thôyiuk n tíguvz nh nhau. Mỗtudk i sứvziy quârwgn n lêzvuw n làsizn m vua đzvuw ưvvyq ợlymu c mấguvz y năjsxf m, lạybax i bịdfbt sứvziy quârwgn n kháfcrk c thôyiuk n tíguvz nh. Mỗtudk i sứvziy quârwgn n đzvuw ềlymu u làsizn hậuwjm u duệcwjz củtudk a mộelta t triềlymu u đzvuw ạybax i trưvvyq ớvyux c, nêzvuw n sửzuur thêzvuw m chữlhdu Âywma »Hậuwjm uÂywma » vàsizn o đzvuw ểbkne phârwgn n biệcwjz t. Thờhxuy i gian nàsizn y bao gồultl m 52 năjsxf m (907-960). Sửzuur gọlfct i thờhxuy i đzvuw ạybax i nàsizn y làsizn Ngũlfct -quýixmq hay Ngũlfct -đzvuw ạybax i.
Tốcwjz ng nốcwjz i tiếhxuy p nhàsizn Hậuwjm u Chu, vìfnli vậuwjm y lúkqeh c đzvuw ầvslq u phỏgxgf ng theo nhàsizn Đligj ưvvyq ờhxuy ng. Cáfcrk c đzvuw ờhxuy i vua sau, cảahbl i tiếhxuy n dầvslq n, thàsizn nh hẳxzrh n mộelta t hệcwjz thốcwjz ng. Nhữlhdu ng triềlymu u Nguyêzvuw n, Minh, Thanh tuy cómimt thay đzvuw ổrged i, nhưvvyq ng vẫihre n giữlhdu căjsxf n bảahbl n củtudk a triềlymu u Tốcwjz ng.
Xin kểbkne nhữlhdu ng chứvziy c quan tốcwjz i cao:
1. Tam sưvvyq , Tam côyiuk ng
Đligj ârwgn y làsizn nhữlhdu ng chứvziy c quan cao nhấguvz t. Tam sưvvyq gồultl m Tháfcrk i-sưvvyq , Tháfcrk i-phómimt , Tháfcrk i-bảahbl o. Tam côyiuk ng gồultl m Tháfcrk i-úkqeh y, Tưvvyq -đzvuw ồultl , Tưvvyq -khôyiuk ng. Nhữlhdu ng chứvziy c nàsizn y dùkvtz ng gia phong cho thârwgn n vưvvyq ơhwpf ng, tểbkne tưvvyq ớvyux ng. Nếhxuy u khôyiuk ng kiêzvuw m chứvziy c tưvvyq ớvyux c kháfcrk c, thìfnli chỉfjsu đzvuw ểbkne làsizn m cảahbl nh, chứvziy khôyiuk ng tham dựwfkj chíguvz nh sựwfkj . Nhưvvyq mộelta t thârwgn n vưvvyq ơhwpf ng đzvuw ưvvyq ợlymu c phong Tháfcrk i-bảahbl o, thìfnli khi triềlymu u hộelta i đzvuw ứvziy ng trêzvuw n Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng, nhưvvyq ng khôyiuk ng nắkeqv m quyềlymu n gìfnli cảahbl . Nhưvvyq ng nếhxuy u mộelta t vịdfbt nàsizn o đzvuw ómimt đzvuw ưvvyq ợlymu c phong Tháfcrk i-bảahbl o, Đligj ồultl ng-trung thưvvyq môyiuk n hạybax bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj , tứvziy c tểbkne tưvvyq ớvyux ng. Thìfnli vẫihre n tham dựwfkj chíguvz nh sựwfkj vớvyux i nhiệcwjz m vụeali tểbkne thầvslq n.
Thưvvyq ờhxuy ng từzhcc Tưvvyq -đzvuw ồultl gia Tháfcrk i-bảahbl o, Tháfcrk i-phómimt gia Tháfcrk i-úkqeh y. Thờhxuy i Đligj ưvvyq ờhxuy ng, Tháfcrk i-úkqeh y dưvvyq ớvyux i Tam-sưvvyq . Nhưvvyq ng vìfnli chứvziy c quan nàsizn y thốcwjz ng lĩlbfi nh quârwgn n đzvuw ộelta i, nêzvuw n sau trởiyvc thàsizn nh quan trọlfct ng, đzvuw ặahbl t trêzvuw n Tháfcrk i-phómimt .
2. Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng
Phụeali táfcrk thiêzvuw n tửzuur , thốcwjz ng báfcrk ch quan, bìfnli nh thứvziy chíguvz nh. Khôyiuk ng sựwfkj gìfnli trong nưvvyq ớvyux c màsizn khôyiuk ng thốcwjz ng lĩlbfi nh. Năjsxf m 1989, mộelta t sinh viêzvuw n văjsxf n khoa Paris (Sorbonne) trìfnli nh luậuwjm n áfcrk n vềlymu sửzuur họlfct c đzvuw ờhxuy i Tốcwjz ng, đzvuw ãzfap víguvz chứvziy c tểbkne tưvvyq ớvyux ng vớvyux i Premier ministre củtudk a đzvuw ệcwjz ngũlfct Cộelta ng-hòvyux a Pháfcrk p. Tôyiuk i báfcrk c, yêzvuw u cầvslq u dùkvtz ng nguyêzvuw n chữlhdu tểbkne tưvvyq ớvyux ng, rồultl i chúkqeh giảahbl i ởiyvc dưvvyq ớvyux i. Bởiyvc i thủtudk -tưvvyq ớvyux ng củtudk a Pháfcrk p khôyiuk ng cómimt quyềlymu n vềlymu phủtudk Tổrged ng-thốcwjz ng, Lưvvyq ỡvmam ng-việcwjz n quốcwjz c hộelta i, Tốcwjz i-cao Pháfcrk p-việcwjz n, Quốcwjz c-gia tưvvyq -vấguvz n việcwjz n v.v. Ngưvvyq ợlymu c lạybax i tểbkne tưvvyq ớvyux ng đzvuw ờhxuy i Tốcwjz ng phụeali táfcrk thiêzvuw n tửzuur cảahbl nhữlhdu ng vấguvz n đzvuw ềlymu nộelta i cung. Nhưvvyq khi mộelta t bàsizn phi chếhxuy t, Lưvvyq u tháfcrk i hậuwjm u muốcwjz n an táfcrk ng theo lễfjsu nghi cung nữlhdu . Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng Lãzfap -di-Giảahbl n khôyiuk ng chịdfbt u, yêzvuw u cầvslq u táfcrk ng theo nghi lễfjsu mộelta t phi-tầvslq n.
Chứvziy c Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng triềlymu u Tốcwjz ng cómimt hai têzvuw n gọlfct i. Khi đzvuw àsizn m thoạybax i thìfnli gọlfct i làsizn Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng. Còvyux n trong văjsxf n kiệcwjz n thìfnli gọlfct i làsizn Đligj ồultl ng bìfnli nh-chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj . Thưvvyq ờhxuy ng cómimt Tảahbl , Hữlhdu u tểbkne -tưvvyq ớvyux ng. Ôzvuw ng nàsizn o lĩlbfi nh thêzvuw m chứvziy c Chiêzvuw u-văjsxf n quan đzvuw ạybax i họlfct c sĩlbfi giáfcrk m tu quốcwjz c sửzuur thìfnli ởiyvc trêzvuw n. Ôzvuw ng nàsizn o lĩlbfi nh thêzvuw m chứvziy c Tậuwjm p-hiềlymu n việcwjz n đzvuw ạybax i họlfct c sĩlbfi ởiyvc dưvvyq ớvyux i.
Đligj ặahbl c biệcwjz t thờhxuy i Thầvslq n-Tôyiuk ng, vìfnli thiếhxuy u ngưvvyq ờhxuy i nêzvuw n đzvuw ặahbl t ra "Tam tỉfjsu nh" làsizn Thịdfbt -trung, Trung-thưvvyq lệcwjz nh vàsizn Thưvvyq ợlymu ng-thưvvyq lệcwjz nh. Trong tòvyux a Thưvvyq ợlymu ng-thưvvyq lệcwjz nh cómimt hai chứvziy c Tảahbl bộelta c-xạybax vàsizn Hữlhdu u bộelta c-xạybax , đzvuw ưvvyq ợlymu c gọlfct i làsizn Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng. Tảahbl bộelta c-xạybax kiêzvuw m Môyiuk n-hạybax thịdfbt -lang lĩlbfi nh nhiệcwjz m vụeali Thịdfbt -trung. Hữlhdu u bộelta c-xạybax kiêzvuw m Trung-thưvvyq thịdfbt lang lĩlbfi nh nhiệcwjz m vụeali Trung-thưvvyq lệcwjz nh.
3. Xửzuur tưvvyq ớvyux ng
Thârwgn n-vưvvyq ơhwpf ng, Khu-mậuwjm t việcwjz n sứvziy , hay Tiếhxuy t-đzvuw ộelta -sứvziy màsizn kiêzvuw m nhiệcwjz m Thịdfbt -trung, Trung-thưvvyq lệcwjz nh, Đligj ồultl ng-bìfnli nh chưvvyq ơhwpf ng gọlfct i làsizn xửzuur tưvvyq ớvyux ng. Nhữlhdu ng ngưvvyq ờhxuy i nàsizn y khôyiuk ng dựwfkj chíguvz nh sựwfkj đzvuw ưvvyq ơhwpf c gọlfct i làsizn xửzuur tưvvyq ớvyux ng.
4. Tham tri chíguvz nh sựwfkj .
Tứvziy c phómimt Tểbkne -tưvvyq ớvyux ng
5. Dưvvyq ớvyux i nhữlhdu ng bậuwjm c tểbkne thầvslq n trêzvuw n, cómimt cáfcrk c cơhwpf quan cao cấguvz p sau:
- Khu-mậuwjm t việcwjz n, tưvvyq ơhwpf ng đzvuw ưvvyq ơhwpf ng vớvyux i Hộelta i-đzvuw ồultl ng an ninh quốcwjz c gia ngàsizn y nay, chỉfjsu huy trựwfkj c tiếhxuy p quârwgn n đzvuw ộelta i, tìfnli nh báfcrk o, an ninh quốcwjz c nộelta i, quốcwjz c ngoạybax i.
- Tuyêzvuw n huy việcwjz n, tưvvyq ơhwpf ng đzvuw ưvvyq ơhwpf ng vớvyux i ngàsizn y nay làsizn bộelta phủtudk Tốcwjz ng-thốcwjz ng, bộelta Tàsizn i-cháfcrk nh.
- Tam-ty sứvziy , Tưvvyq ơhwpf ng dưvvyq ơhwpf ng vớvyux i nha tổrged ng giáfcrk m đzvuw ốcwjz c thuếhxuy vụeali .
- Hàsizn n lârwgn m họlfct c sĩlbfi việcwjz n. Trôyiuk ng coi việcwjz c soạybax n chếhxuy , cáfcrk o, lệcwjz nh. Khi ban lệcwjz nh liêzvuw n quan đzvuw ếhxuy n việcwjz c: Lậuwjm p hoàsizn ng hậuwjm u, phong thârwgn n vưvvyq ơhwpf ng, báfcrk i Tểbkne - tưvvyq ớvyux ng, Khu-mậuwjm t-việcwjz n sứvziy , Tam côyiuk ng, Tam thiếhxuy u, cùkvtz ng cáfcrk c chứvziy c từzhcc Khai-phủtudk nghịdfbt đzvuw ồultl ng tam tưvvyq , Tiếhxuy t-đzvuw ộelta -sứvziy , gia phong, gia Kiểbkne m-hiệcwjz u thìfnli gọlfct i làsizn chếhxuy . Còvyux n nhưvvyq phong đzvuw ạybax i thầvslq n từzhcc Đligj ạybax i-trung đzvuw ạybax i-phu, Quan -sáfcrk t sứvziy trởiyvc lêzvuw n, thìfnli dùkvtz ng chiếhxuy u.v.v
- Thịdfbt đzvuw ộelta c, thịdfbt giảahbl ng. Chứvziy c quan giảahbl ng sáfcrk ch, đzvuw ọlfct c sáfcrk ch cho vua.
- Sùkvtz ng-chíguvz nh đzvuw iệcwjz n thuyếhxuy t thưvvyq . Sùkvtz ng-chíguvz nh đzvuw iệcwjz n làsizn nơhwpf i vua thiếhxuy t đzvuw ạybax i triềlymu u. Sùkvtz ng-chíguvz nh đzvuw iệcwjz n thuyếhxuy t thưvvyq phụeali tráfcrk ch đzvuw ọlfct c cáfcrk c tấguvz u chưvvyq ơhwpf ng, giảahbl i thíguvz ch kinh nghĩlbfi a cổrged đzvuw iểbkne n liêzvuw n quan đzvuw ếhxuy n chíguvz nh sựwfkj đzvuw ưvvyq ơhwpf ng thờhxuy i.
- Chưvvyq đzvuw iệcwjz n họlfct c sĩlbfi . Rấguvz t nhiềlymu u nhưvvyq : Quan-văjsxf n đzvuw iệcwjz n đzvuw ạybax i họlfct c sĩlbfi , Đligj oan-minh đzvuw iệcwjz n đzvuw ạybax i họlfct c sĩlbfi v.v.
- Chưvvyq cáfcrk c họlfct c sĩlbfi . Rấguvz t nhiềlymu u nhưvvyq Đligj ôyiuk ng-cáfcrk c đzvuw iệcwjz n đzvuw ạybax i họlfct c sĩlbfi , Long-đzvuw ồultl cáfcrk c đzvuw ạybax i họlfct c sĩlbfi , Thiêzvuw n-chưvvyq ơhwpf ng cáfcrk c đzvuw ạybax i họlfct c sĩlbfi v.v.
- Chưvvyq tu tuyểbkne n trựwfkj c cáfcrk c. Rấguvz t nhiềlymu u nhưvvyq Tậuwjm p-anh đzvuw iệcwjz n tu tuyểbkne n, Hữlhdu u-văjsxf n đzvuw iệcwjz n tu tuyểbkne n v.v.
- Đligj ôyiuk ng-cung quan. Cáfcrk c quan trựwfkj c thuộelta c Đligj ôyiuk ng-cung tháfcrk i tửzuur , giúkqeh p tháfcrk i tửzuur tậuwjm p chíguvz nh sựwfkj . Nhữlhdu ng vịdfbt quan nàsizn y thưvvyq ờhxuy ng làsizn chứvziy c quan triềlymu u đzvuw ìfnli nh kiêzvuw m nhiệcwjz m. Bởiyvc i vậuwjm y khi tháfcrk i tửzuur lêzvuw n ngôyiuk i vua, khôyiuk ng bịdfbt bỡvmam ngỡvmam . Cáfcrk c chứvziy c nàsizn y gồultl m Tháfcrk i-tửzuur tháfcrk i sưvvyq , Tháfcrk i-tửzuur tháfcrk i phómimt , Tháfcrk i-tửzuur tháfcrk i bảahbl o, Tháfcrk i-tửzuur thiếhxuy u sưvvyq , Tháfcrk i-tửzuur thiếhxuy u phómimt , Tháfcrk i-tửzuur thiếhxuy u bảahbl o v.v.
- Vưvvyq ơhwpf ng phủtudk quan. Cáfcrk c quan thuộelta c phủtudk thârwgn n vưvvyq ơhwpf ng.
- Lụeali c bộelta gồultl m: Lạybax i-bộelta , Hộelta -bộelta , Binh-bộelta , Hìfnli nh-bộelta , Côyiuk ng-bộelta .
Tựwfkj -Mai cưvvyq ờhxuy i lớvyux n:
- Chếhxuy t tổrged bàsizn ôyiuk ng Đligj inh Vịdfbt rồultl i.
Bậuwjm t ra cârwgn u nómimt i tụeali c, nómimt biếhxuy t rằddxb ng quáfcrk vôyiuk phélbfi p, ởiyvc nơhwpf i bàsizn n quârwgn n quốcwjz c trọlfct ng sựwfkj . Nómimt nhìfnli n vua Bàsizn Bắkeqv c-biêzvuw n nhưvvyq tạybax lỗtudk i. Vua Bàsizn biếhxuy t ýixmq , cưvvyq ờhxuy i:
- Phảahbl i, chỉfjsu cómimt cârwgn u đzvuw ómimt mớvyux i diễfjsu n tảahbl cáfcrk i nguy củtudk a gãzfap Đligj inh Vịdfbt .
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng hỏgxgf i:
- Nhưvvyq vậuwjm y ôyiuk ng Đligj inh Vịdfbt nhảahbl y mộelta t lúkqeh c đzvuw ếhxuy n năjsxf m bậuwjm c thăjsxf ng quan, sao lạybax i chếhxuy t tổrged bàsizn ?
Tựwfkj -Mai bẹywma o tai sưvvyq đzvuw ệcwjz :
- Tôyiuk ng nhớvyux nhélbfi ! Bârwgn y giờhxuy em đzvuw ãzfap làsizn Lạybax c-hầvslq u Thưvvyq ợlymu ng-oai phảahbl i tiếhxuy p xúkqeh c hàsizn ng ngay vớvyux i biếhxuy t bao nhiêzvuw u loạybax i ngưvvyq ờhxuy i, khôyiuk n ngoan cómimt , ngu đzvuw ầvslq n cómimt , trung thựwfkj c cómimt , xảahbl o quyệcwjz t cómimt , gian mạybax nh cómimt . Khôyiuk ng cẩvaya n thậuwjm n, e bịdfbt mắkeqv c bẫihre y nguy đzvuw ếhxuy n tíguvz nh mệcwjz nh cũlfct ng khôyiuk ng đzvuw áfcrk ng kểbkne . Nhưvvyq ng hỏgxgf ng đzvuw ạybax i kếhxuy dârwgn n tộelta c mớvyux i đzvuw áfcrk ng sợlymu .
- Tựwfkj -Mai nhấguvz n mạybax nh:
- Vềlymu việcwjz c Đligj inh Vịdfbt đzvuw ưvvyq ợlymu c Lưvvyq u hậuwjm u ban cho từzhcc mộelta t chứvziy c nhỏgxgf , bỗtudk ng chốcwjz c thăjsxf ng nhảahbl y vọlfct t đzvuw ếhxuy n bốcwjz n năjsxf m bậuwjm c rõznxx ràsizn ng bàsizn khôyiuk ng hềlymu cómimt chủtudk ýixmq tưvvyq ởiyvc ng thưvvyq ởiyvc ng, màsizn đzvuw ưvvyq a y vàsizn o chỗtudk chếhxuy t. Y đzvuw ang từzhcc mộelta t chứvziy c Bìfnli nh-chưvvyq ơhwpf ng sựwfkj tứvziy c mộelta t chứvziy c quan dưvvyq ớvyux i quyềlymu n Khấguvz u Chuẩvaya n, trôyiuk ng coi việcwjz c đzvuw ọlfct c cáfcrk c tấguvz u chưvvyq ơhwpf ng từzhcc cáfcrk c nơhwpf i gửzuur i vềlymu , rồultl i làsizn m bảahbl n tómimt m lưvvyq ợlymu c đzvuw ưvvyq a Khấguvz u đzvuw ểbkne đzvuw ệcwjz lêzvuw n vua. Vìfnli đzvuw ưvvyq ợlymu c tíguvz n cẩvaya n trong vụeali hạybax bệcwjz Khấguvz u, bỗtudk ng chốcwjz c lêzvuw n đzvuw ếhxuy n Tưvvyq -đzvuw ồultl , mộelta t chứvziy c lớvyux n nhấguvz t trong ba chứvziy c vụeali đzvuw ầvslq u nãzfap o triềlymu u đzvuw ìfnli nh. Nghiãzfap làsizn cao hơhwpf n Đligj ịdfbt nh-vưvvyq ơhwpf ng Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m. Vôyiuk tìfnli nh y bịdfbt Lưvvyq u hậuwjm u cho ngồultl i lêzvuw n bàsizn n chôyiuk ng. Tạybax i sao? Mộelta t bịdfbt đzvuw ồultl ng liêzvuw u ghen ghélbfi t. Hai làsizn bấguvz t tàsizn i, ngồultl i vàsizn o vịdfbt tríguvz tểbkne thầvslq n. Ba làsizn do phảahbl n bộelta i ngưvvyq ờhxuy i trêzvuw n màsizn lêzvuw n chứvziy c, màsizn triềlymu u Tốcwjz ng toàsizn n Nho-gia trọlfct ng khíguvz tiếhxuy t, nêzvuw n ai cũlfct ng ghélbfi t y.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng nhưvvyq ngưvvyq ờhxuy i tỉfjsu nh ngủtudk . Nómimt cảahbl m đzvuw ộelta ng:
- Đligj a tạybax đzvuw ạybax i ca. Sau khi thưvvyq ởiyvc ng côyiuk ng, chắkeqv c Lưvvyq u hậuwjm u tíguvz nh tớvyux i bọlfct n chốcwjz ng bàsizn , đzvuw ểbkne từzhcc nay mầvslq m mốcwjz ng ấguvz y khôyiuk ng còvyux n nữlhdu a.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c gậuwjm t đzvuw ầvslq u:
- Đligj úkqeh ng thếhxuy . Cũlfct ng vẫihre n niêzvuw n hiệcwjz u Càsizn n-hưvvyq ng nguyêzvuw n niêzvuw n (Nhârwgn m-Tuấguvz t, 1022) mùkvtz a Xuârwgn n, tháfcrk ng hai ngàsizn y Mậuwjm u-Thìfnli n, trưvvyq ớvyux c đzvuw ãzfap biếhxuy m tểbkne tưvvyq ớvyux ng Khấguvz u Chuẩvaya n làsizn m Đligj ạybax o-chârwgn u tưvvyq -mãzfap , nay biếhxuy m nữlhdu a, hạybax xuốcwjz ng còvyux n tưvvyq -hộelta tham quârwgn m Lôyiuk i-chârwgn u. Thưvvyq ợlymu ng-thưvvyq hộelta bộelta thịdfbt lang Lýixmq Đligj ịdfbt ch làsizn m Hằddxb ng-chârwgn u Đligj oàsizn n-luyệcwjz n phómimt sứvziy . Tuyêzvuw n-huy Nam-việcwjz n sứvziy Tàsizn o Vi làsizn m Tảahbl -vệcwjz đzvuw ạybax i tưvvyq ớvyux ng quârwgn n.
Thuậuwjm n-Tôyiuk ng lắkeqv c đzvuw ầvslq u:
- Đligj àsizn n bàsizn màsizn thùkvtz ai thìfnli ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ómimt phảahbl i chếhxuy t. Tốcwjz t hơhwpf n hếhxuy t đzvuw ừzhcc ng gârwgn y truyệcwjz n vớvyux i đzvuw àsizn n bàsizn .
Nómimt i đzvuw ếhxuy n đzvuw ómimt biếhxuy t lỡvmam lờhxuy i, nómimt đzvuw ưvvyq a mắkeqv t nhìfnli n vua Bàsizn . Rồultl i nómimt i lảahbl ng:
- Lúkqeh c nãzfap y anh nómimt i bàsizn đzvuw ưvvyq a Đligj inh Vịdfbt lêzvuw n đzvuw ểbkne hạybax i y. Thếhxuy sau nàsizn y Đligj inh Vịdfbt cómimt bịdfbt hạybax i khôyiuk ng?
- Bịdfbt chứvziy . Đligj inh Vịdfbt đzvuw ắkeqv c thếhxuy màsizn làsizn m lớvyux n, cũlfct ng khôyiuk ng tựwfkj biếhxuy t cáfcrk i nguy. Y bịdfbt quan Ngựwfkj -sửzuur đzvuw àsizn n hặahbl c vìfnli phạybax m nhiềlymu u tộelta i: Trong khi tang vua Chârwgn n-Tôyiuk ng, màsizn y ăjsxf n tiêzvuw u xa hoa, tuyểbkne n thêzvuw m mỹvaya nữlhdu . Nhấguvz t làsizn y ăjsxf n bớvyux t tiềlymu n xârwgn y lăjsxf ng tẩvaya m vua Chârwgn n-tôyiuk ng. Cho nêzvuw n bịdfbt biếhxuy m làsizn m Nhai-chârwgn u tưvvyq hộelta tham quârwgn n.
Nhữlhdu ng gìfnli Thiệcwjz u-Cựwfkj c thuyếhxuy t trìfnli nh, vua Bàsizn Bắkeqv c-biêzvuw n đzvuw ềlymu u thuộelta c nằddxb m lòvyux ng. Bârwgn y giờhxuy bàsizn mớvyux i lêzvuw n tiếhxuy ng:
- Thiệcwjz u-Cựwfkj c đzvuw ãzfap trìfnli nh bầvslq y nhữlhdu ng bíguvz mậuwjm t vềlymu triềlymu u Tốcwjz ng. Mụeali c đzvuw íguvz ch đzvuw ểbkne cho Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng phi cùkvtz ng năjsxf m cháfcrk u biếhxuy t. Bârwgn y giờhxuy chúkqeh ng ta sang nhữlhdu ng vấguvz n đzvuw ềlymu thựwfkj c tếhxuy hơhwpf n, bíguvz hiểbkne m hơhwpf n: Xung đzvuw ộelta t trong nộelta i bộelta triềlymu u Tốcwjz ng. Xung đzvuw ộelta t lớvyux n nhấguvz t, khôyiuk ng thểbkne cứvziy u vãzfap n làsizn phe Lưvvyq u hậuwjm u vớvyux i phe Đligj ịdfbt nh-vưvvyq ơhwpf ng Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m tứvziy c Triệcwjz u Thàsizn nh.
Bàsizn chỉfjsu Thiệcwjz n-Lãzfap m:
- Con làsizn m lạybax c hầvslq u rồultl i. Con thửzuur luậuwjm n xem, sựwfkj xung đzvuw ộelta t ấguvz y cómimt nhữlhdu ng gìfnli ? Nộelta i dung ra sao. Nguyêzvuw n do từzhcc đzvuw ârwgn u?
Thiệcwjz n-Lãzfap m kíguvz nh cẩvaya n đzvuw áfcrk p:
- Con thấguvz y cuộelta c xung đzvuw ộelta t nàsizn y rấguvz t đzvuw ặahbl c biệcwjz t. Thứvziy nhấguvz t vềlymu Lưvvyq u-hậuwjm u. Bàsizn tuy cầvslq m quyềlymu n, lấguvz n quyềlymu n, nhưvvyq ng quyềlymu n đzvuw ómimt củtudk a con bàsizn . Tứvziy c bàsizn lấguvz n con. Thứvziy nhìfnli Thiêzvuw n-Tháfcrk nh hoàsizn ng-đzvuw ếhxuy vớvyux i bàsizn rấguvz t hợlymu p ýixmq nhau. Bàsizn lạybax i cómimt chârwgn n tàsizn i, nêzvuw n thờhxuy i gian qua, làsizn m cho nưvvyq ớvyux c giầvslq u dârwgn n mạybax nh. Thứvziy ba, kháfcrk c vớvyux i Lãzfap -hậuwjm u, Mãzfap -hậuwjm u thờhxuy i Háfcrk n, Võznxx hậuwjm u đzvuw ờhxuy i Đligj ưvvyq ờhxuy ng, cầvslq m quyềlymu n, dârwgn m đzvuw ãzfap ng, rồultl i mưvvyq u cưvvyq ớvyux p sựwfkj nghiệcwjz p cho giòvyux ng họlfct mìfnli nh. Ngoạybax i thíguvz ch lộelta ng hàsizn nh, đzvuw ổrged i niêzvuw n hiệcwjz u, đzvuw ổrged i triềlymu u đzvuw ạybax i. Nêzvuw n quầvslq n thầvslq n, dârwgn n chúkqeh ng chốcwjz ng đzvuw ốcwjz i. Ngưvvyq ợlymu c lạybax i Lưvvyq u-hậuwjm u nhấguvz t târwgn m nhấguvz t chíguvz xârwgn y dựwfkj ng cho họlfct Triệcwjz u, khôyiuk ng dârwgn m dãzfap ng, khôyiuk ng dùkvtz ng ngoạybax i thíguvz ch. Vìfnli vậuwjm y mầvslq m chốcwjz ng đzvuw ốcwjz i íguvz t. Năjsxf m nay Thiêzvuw n-Tháfcrk nh hoàsizn ng-đzvuw ếhxuy mưvvyq ờhxuy i táfcrk m tuổrged i, biếhxuy t đzvuw ârwgn u bàsizn chẳxzrh ng trảahbl quyềlymu n cho con? Đligj ịdfbt nh-vưvvyq ơhwpf ng Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m khómimt cómimt thểbkne tìfnli m ra khe hởiyvc hạybax bàsizn . Nhưvvyq ng bàsizn cómimt mộelta t yếhxuy u đzvuw iểbkne m lớvyux n làsizn dùkvtz ng dưvvyq đzvuw ảahbl ng bang Nhậuwjm t-hồultl Trung-quốcwjz c làsizn m chârwgn n tay. Trong khi triềlymu u Tốcwjz ng truy lùkvtz ng bang nàsizn y rấguvz t gấguvz p.
Mọlfct i ngưvvyq ờhxuy i gậuwjm t đzvuw ầvslq u khen ngợlymu i Thiệcwjz n-Lãzfap m. Nómimt tiếhxuy p:
- Còvyux n Nguyêzvuw n-Nghiễfjsu m. Ôzvuw ng ta cómimt nhiềlymu u ưvvyq u đzvuw iểbkne m. Thứvziy nhấguvz t khôyiuk ng cómimt tham vọlfct ng làsizn m vua. Ôzvuw ng ta muốcwjz n trởiyvc thàsizn nh Trưvvyq ơhwpf ng Lưvvyq ơhwpf ng, Nghiêzvuw m Tửzuur Lăjsxf ng. Vua Nhârwgn n-tôyiuk ng đzvuw ịdfbt nh truyềlymu n ngôyiuk i cho ôyiuk ng, màsizn ôyiuk ng chốcwjz i. Thứvziy nhìfnli , ôyiuk ng ta nhấguvz t târwgn m phùkvtz trìfnli cho cháfcrk u, cho họlfct c tròvyux . Ôzvuw ng vớvyux i Lưvvyq u hậuwjm u gặahbl p nhau ởiyvc đzvuw iểbkne m nàsizn y. Thứvziy ba, ôyiuk ng ta thu phụeali c đzvuw ưvvyq ợlymu c võznxx lârwgn m, danh sĩlbfi hưvvyq ớvyux ng vềlymu ôyiuk ng. Lưvvyq u hậuwjm u cũlfct ng khôyiuk ng tìfnli m đzvuw ưvvyq ợlymu c khuyếhxuy t đzvuw iểbkne m củtudk a ôyiuk ng. Màsizn dùkvtz ôyiuk ng cómimt khuyếhxuy t đzvuw iểbkne m, chảahbl ai dáfcrk m đzvuw ụeali ng vàsizn o ôyiuk ng.
Vua Bàsizn Bắkeqv c-biêzvuw n lạybax i gậuwjm t đzvuw ầvslq u khen ngợlymu i. Nómimt tiếhxuy p:
- Thếhxuy thìfnli hai ngưvvyq ờhxuy i xung đzvuw ộelta t vớvyux i nhau vìfnli lýixmq do gìfnli ? Khôyiuk ng thểbkne làsizn quyềlymu n hàsizn nh đzvuw ưvvyq ợlymu c. Vìfnli ôyiuk ng ta muốcwjz n, thìfnli đzvuw ãzfap làsizn m vua rồultl i! Chúkqeh ng ta phảahbl i tìfnli m cho ra tạybax i sao cómimt truyệcwjz n xung đzvuw ộelta t.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c nómimt i:
- Cuộelta c xung đzvuw ộelta t giữlhdu a Lưvvyq u-hậuwjm u vớvyux i Đligj ịdfbt nh-vưvvyq ơhwpf ng cómimt lẽhxuy trong chúkqeh ng ta biếhxuy t, chứvziy triềlymu u Tốcwjz ng chưvvyq a chắkeqv c đzvuw ãzfap biếhxuy t. Ngay bọlfct n tùkvtz y tùkvtz ng, mớvyux i chỉfjsu cómimt mộelta t mìfnli nh Minh-Thiêzvuw n biếhxuy t màsizn thôyiuk i. Hôyiuk m trưvvyq ớvyux c cậuwjm u hai sai Bảahbl o-Hoàsizn vớvyux i anh Thôyiuk ng-Mai theo dõznxx i sứvziy đzvuw oàsizn n Tốcwjz ng. Sau đzvuw ạybax i hộelta i Lộelta c-hàsizn , Minh-Thiêzvuw n vớvyux i y kélbfi o nhau ra chỗtudk kíguvz n nómimt i truyệcwjz n riêzvuw ng. Bảahbl o-Hoàsizn nghe đzvuw ưvvyq ợlymu c. Nguyêzvuw n văjsxf n nhưvvyq sau:
"Minh-Thiêzvuw n:
- Vưvvyq ơhwpf ng gia ơhwpf i! Nếhxuy u vưvvyq ơhwpf ng gia khôyiuk ng làsizn m việcwjz c đzvuw ómimt ngay, đzvuw ểbkne Lưvvyq u hậuwjm u hạybax i Lýixmq tháfcrk i phi rồultl i. Sau nàsizn y hoàsizn ng thưvvyq ợlymu ng kháfcrk m pháfcrk ra sựwfkj thựwfkj c, ắkeqv t tru di tam tộelta c họlfct Lưvvyq u. Màsizn cũlfct ng khôyiuk ng còvyux n kíguvz nh nểbkne vưvvyq ơhwpf ng gia nữlhdu a.
Triệcwjz u-Thàsizn nh:
- Khómimt quáfcrk . Đligj ệcwjz tửzuur sợlymu mìfnli nh nómimt i ra, e thiêzvuw n tửzuur khôyiuk ng tin, rồultl i lộelta cho bàsizn biếhxuy t. Trưvvyq ờhxuy ng hợlymu p đzvuw ómimt dĩlbfi nhiêzvuw n bàsizn phảahbl i tổrged chứvziy c binh biếhxuy n trong hoàsizn ng cung. Tuy đzvuw ệcwjz tửzuur cầvslq m binh quyềlymu n thựwfkj c, nhưvvyq ng bàsizn ta ra tay bấguvz t thầvslq n trong cung thìfnli nguy thay. Nhấguvz t làsizn cạybax nh bàsizn cómimt bốcwjz n têzvuw n Lêzvuw -lụeali c-Vũlfct , Tôyiuk n-đzvuw ứvziy c-Khắkeqv c, Sửzuur -vạybax n Na-vưvvyq ợlymu ng, Khiếhxuy u-tam-Bảahbl n thốcwjz ng lĩlbfi nh mưvvyq ờhxuy i trưvvyq ởiyvc ng lãzfap o bang Nhậuwjm t-hồultl . Bảahbl n lĩlbfi nh bốcwjz n lãzfap o thếhxuy nàsizn o, sưvvyq phụeali đzvuw ãzfap biếhxuy t. Chẳxzrh ng may đzvuw ệcwjz tửzuur bịdfbt họlfct a sáfcrk t thârwgn n cũlfct ng khôyiuk ng sao. Nhưvvyq ng bàsizn sẽhxuy hạybax i thiêzvuw n tửzuur trưvvyq ớvyux c, rồultl i lậuwjm p mộelta t ấguvz u quârwgn n lêzvuw n thay. Sau đzvuw ómimt Lýixmq phi cũlfct ng bịdfbt hạybax i.
Minh-Thiêzvuw n:
- Việcwjz c nàsizn y hiệcwjz n mớvyux i cómimt Lưvvyq u hậuwjm u, Lýixmq tháfcrk i phi, Dưvvyq ơhwpf ng tháfcrk i phi, vớvyux i vưvvyq ơhwpf ng gia biếhxuy t màsizn thôyiuk i. Cómimt còvyux n ai biếhxuy t nữlhdu a khôyiuk ng??
Triệcwjz u-Thàsizn nh:
- Nhữlhdu ng ngưvvyq ờhxuy i kháfcrk c bịdfbt giếhxuy t hếhxuy t rồultl i. Chíguvz nh vìfnli vậuwjm y màsizn bàsizn ta phảahbl i chiềlymu u đzvuw ãzfap i Dưvvyq ơhwpf ng tháfcrk i phi, vớvyux i đzvuw ệcwjz tửzuur . Đligj ệcwjz tửzuur biếhxuy t cáfcrk i nguy củtudk a bàsizn , nêzvuw n cứvziy đzvuw ểbkne yêzvuw n nhưvvyq vậuwjm y, khiếhxuy n bàsizn phảahbl i nghe theo đzvuw ưvvyq ờhxuy ng lốcwjz i trịdfbt quốcwjz c củtudk a đzvuw ệcwjz tửzuur . Mặahbl t kháfcrk c, đzvuw ệcwjz tửzuur thấguvz y bàsizn cómimt hùkvtz ng târwgn m, thờhxuy i gian qua bàsizn vớvyux i đzvuw ệcwjz tửzuur làsizn m cho Tốcwjz ng giầvslq u mạybax nh hơhwpf n xưvvyq a nhiềlymu u. Vìfnli vậuwjm y đzvuw ệcwjz tửzuur muốcwjz n đzvuw ểbkne bàsizn yêzvuw n.
Minh-Thiêzvuw n:
- Bàsizn khôyiuk ng dáfcrk m trựwfkj c tiếhxuy p hạybax i vưvvyq ơhwpf ng. Nhưvvyq ng bàsizn đzvuw ang tìfnli m cáfcrk ch gàsizn i vưvvyq ơhwpf ng phạybax m lỗtudk i nhưvvyq Đligj inh-Vịdfbt . Bấguvz y giờhxuy bàsizn mớvyux i giảahbl nhârwgn n, giảahbl nghĩlbfi a ârwgn n xáfcrk cho vưvvyq ơhwpf ng. Nhưvvyq ng vưvvyq ơhwpf ng khôyiuk ng còvyux n uy tíguvz n gìfnli nữlhdu a.
Triệcwjz u-Thàsizn nh:
- Đligj úkqeh ng nhưvvyq sưvvyq phụeali luậuwjm n. Cáfcrk i vụeali bàsizn bàsizn n vớvyux i đzvuw ệcwjz tửzuur , rồultl i sai đzvuw ệcwjz tửzuur đzvuw i sứvziy Chiêzvuw m tìfnli m hiểbkne u nộelta i tìfnli nh cáfcrk c nưvvyq ớvyux c Đligj ạybax i-lýixmq , Đligj ạybax i-Việcwjz t, Chiêzvuw m-thàsizn nh, Lãzfap o-qua, sau sẽhxuy đzvuw em quârwgn n đzvuw áfcrk nh. Đligj ệcwjz tửzuur tin thựwfkj c ra đzvuw i. Bârwgn y giờhxuy mớvyux i biếhxuy t rằddxb ng bàsizn muốcwjz n mưvvyq ợlymu n tay võznxx lârwgn m Giao-chỉfjsu hạybax i đzvuw ệcwjz tửzuur . Hoặahbl c íguvz t ra cũlfct ng gârwgn y thùkvtz chuốcwjz c oáfcrk n vớvyux i họlfct . May thay đzvuw ệcwjz tửzuur thoáfcrk t chếhxuy t. Còvyux n vụeali trómimt t gârwgn y thùkvtz oáfcrk n bârwgn y giờhxuy ta làsizn m hòvyux a cũlfct ng dễfjsu thôyiuk i. Đligj ệcwjz tửzuur đzvuw ịdfbt nh kếhxuy t thârwgn n vớvyux i võznxx lârwgn m Việcwjz t, rồultl i làsizn m lộelta hếhxuy t nhữlhdu ng ârwgn m mưvvyq u củtudk a bàsizn cho họlfct . Thếhxuy làsizn mìfnli nh đzvuw ưvvyq ợlymu c cảahbl tộelta c Việcwjz t thàsizn nh bạybax n hữlhdu u, họlfct quay ra chốcwjz ng bàsizn .
Minh-Thiêzvuw n:
- Cáfcrk i chìfnli a khómimt a làsizn Lýixmq -long-Bồultl . Nếhxuy u kếhxuy t thârwgn n vớvyux i y đzvuw ưvvyq ợlymu c thìfnli lo gìfnli ?
Triệcwjz u-Thàsizn nh:
- Kếhxuy t thârwgn n vớvyux i y khôyiuk ng khómimt . Vìfnli y làsizn đzvuw ấguvz ng anh hùkvtz ng đzvuw ờhxuy i nay. Y muốcwjz n gìfnli ? Muốcwjz n thốcwjz ng nhấguvz t tộelta c Việcwjz t. Ta giúkqeh p y. Ta lạybax i truyềlymu n lệcwjz nh biêzvuw n thầvslq n Nam-phưvvyq ơhwpf ng chấguvz m dứvziy t gârwgn y hấguvz n vớvyux i y. Tốcwjz ng-Việcwjz t kếhxuy t thârwgn n. Đligj ệcwjz tửzuur tin rằddxb ng y vui vẻkujf ngay.
Minh-Thiêzvuw n gậuwjm t đzvuw ầvslq u:
- Nhưvvyq vậuwjm y mọlfct i việcwjz c xong xuôyiuk i. Còvyux n đzvuw ốcwjz i vớvyux i Lýixmq tháfcrk i phi, ta ra đzvuw iềlymu u kiệcwjz n cho Lưvvyq u tháfcrk i hậuwjm u rằddxb ng: Nếhxuy u bàsizn hạybax i Lýixmq tháfcrk i phi, ta làsizn m đzvuw ổrged bểbkne hếhxuy t.
- Đligj ệcwjz tửzuur sẽhxuy làsizn m theo lờhxuy i sưvvyq phụeali . Theo đzvuw ệcwjz tửzuur nghĩlbfi , chúkqeh ng ta chỉfjsu cầvslq n kếhxuy t thârwgn n vớvyux i Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng, thìfnli trịdfbt bốcwjz n đzvuw ạybax i ma đzvuw ầvslq u cạybax nh Lưvvyq u hậuwjm u khôyiuk ng khómimt . Việcwjz c nàsizn y đzvuw ệcwjz tửzuur đzvuw ãzfap làsizn m xong mộelta t nửzuur a rồultl i.
- Ýxsyg vưvvyq ơhwpf ng gia muốcwjz n nómimt i bốcwjz n têzvuw n Tôyiuk n, Lêzvuw , Sửzuur , Khiếhxuy u cùkvtz ng mưvvyq ờhxuy i trưvvyq ởiyvc ng lãzfap o chuyêzvuw n dùkvtz ng đzvuw ộelta c chưvvyq ởiyvc ng khốcwjz ng chếhxuy quầvslq n thầvslq n. Nếhxuy u bârwgn y giờhxuy kếhxuy t thârwgn n đzvuw ưvvyq ợlymu c vớvyux i Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng, đzvuw ưvvyq ơhwpf ng nhiêzvuw n ta xin vưvvyq ơhwpf ng sai Thiệcwjz u-Tháfcrk i Hoa du, giảahbl i đzvuw ộelta c cho quầvslq n thầvslq n. Bấguvz y giờhxuy họlfct khôyiuk ng theo Lưvvyq u hậuwjm u nữlhdu a, vưvvyq ơhwpf ng gia sẽhxuy nắkeqv m đzvuw ưvvyq ợlymu c hếhxuy t chăjsxf ng?
- Thưvvyq a sưvvyq phụeali khôyiuk ng hẳxzrh n thếhxuy . Đligj ệcwjz tửzuur muốcwjz n nómimt i, chỉfjsu cầvslq n mộelta t trong Thiêzvuw n-trưvvyq ờhxuy ng ngũlfct kiệcwjz t giúkqeh p ta, dùkvtz ng phảahbl n Chu-sa đzvuw ộelta c chưvvyq ởiyvc ng, thìfnli bọlfct n bốcwjz n ma đzvuw ầvslq u, mưvvyq ờhxuy i trưvvyq ởiyvc ng lãzfap o quanh Lưvvyq u hậuwjm u kinh hồultl n táfcrk ng đzvuw ởiyvc m, thầvslq n phụeali c ta.
Minh-Thiêzvuw n nghĩlbfi ngợlymu i mộelta t lúkqeh c, hỏgxgf i:
- Theo nhưvvyq vưvvyq ơhwpf ng gia nghĩlbfi , hai nghi áfcrk n Huyềlymu n-ârwgn m đzvuw ộelta c chưvvyq ởiyvc ng cũlfct ng do Lưvvyq u hậuwjm u gârwgn y ra ưvvyq ?
- Đligj ệcwjz tửzuur nghi thôyiuk i, chứvziy chưvvyq a chắkeqv c. Vìfnli chưvvyq ởiyvc ng Huyềlymu n-ârwgn m tuyệcwjz t chủtudk ng từzhcc hơhwpf n nghìfnli n năjsxf m nay, khôyiuk ng lẽhxuy nay còvyux n cómimt ngưvvyq ờhxuy i biếhxuy t xửzuur dụeali ng? Cáfcrk ch đzvuw ârwgn u íguvz t lârwgn u, đzvuw ạybax i huynh củtudk a đzvuw ệcwjz tửzuur làsizn Sởiyvc -vưvvyq ơhwpf ng, trưvvyq ớvyux c khi hoăjsxf ng đzvuw ãzfap nómimt i rõznxx cho đzvuw ệcwjz tửzuur nghe rằddxb ng chíguvz nh Lưvvyq u hậuwjm u đzvuw ãzfap hạybax i đzvuw ạybax i ca, nhịdfbt ca, đzvuw ểbkne tam huynh lârwgn n làsizn m hoàsizn ng đzvuw ếhxuy .
- Bầvslq n tăjsxf ng sợlymu vưvvyq ơhwpf ng gia bịdfbt gian nhârwgn n áfcrk m hạybax i, nêzvuw n lúkqeh c nàsizn o cũlfct ng theo sáfcrk t bêzvuw n cạybax nh hầvslq u đzvuw ềlymu phòvyux ng. Bầvslq n tăjsxf ng nàsizn o cómimt thấguvz y vưvvyq ơhwpf ng gia làsizn m gìfnli kháfcrk c lạybax đzvuw ârwgn u, thếhxuy màsizn vưvvyq ơhwpf ng gia bảahbl o đzvuw ãzfap kếhxuy t thârwgn n đzvuw ưvvyq ợlymu c vớvyux i Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng? Sựwfkj thựwfkj c ra sao?
- Đligj ệcwjz tửzuur sai Ngôyiuk Anh giảahbl mêzvuw gáfcrk i, rồultl i đzvuw ịdfbt nh giếhxuy t y. Y trốcwjz n sang đzvuw ầvslq u quârwgn n cho Đligj ạybax i-Việcwjz t. Tấguvz t nhiêzvuw n Dưvvyq -Tĩlbfi nh mậuwjm t tấguvz u vớvyux i Lưvvyq u hậuwjm u.
- Việcwjz c nàsizn y cómimt thểbkne qua mắkeqv t Dưvvyq , nhưvvyq ng đzvuw ârwgn u qua mắkeqv t đzvuw ưvvyq ợlymu c Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng?
- Đligj úkqeh ng vậuwjm y. Đligj ệcwjz tửzuur chỉfjsu cầvslq n qua mắkeqv t Dưvvyq màsizn thôyiuk i. Còvyux n đzvuw ốcwjz i vớvyux i ngưvvyq ờhxuy i củtudk a Đligj ạybax i-Việcwjz t, họlfct cho rằddxb ng Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng giảahbl trúkqeh ng kếhxuy đzvuw ệcwjz tửzuur , dùkvtz ng Ngôyiuk thôyiuk ng báfcrk o tin tứvziy c ma cho đzvuw ệcwjz tửzuur . Nhưvvyq ng khôyiuk ng phảahbl i thếhxuy . Sau khi theo Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng, Ngôyiuk tìfnli m cáfcrk ch yếhxuy t kiếhxuy n riêzvuw ng, rồultl i trìfnli nh bầvslq y thựwfkj c trạybax ng đzvuw ệcwjz tửzuur muốcwjz n kếhxuy t thârwgn n Tốcwjz ng-Việcwjz t. Việcwjz c nàsizn y chỉfjsu cómimt Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng, Ngôyiuk -Anh, vớvyux i đzvuw ệcwjz tửzuur biếhxuy t. Bârwgn y giờhxuy thêzvuw m sưvvyq phụeali .
- Mưvvyq u kếhxuy củtudk a vưvvyq ơhwpf ng cao thựwfkj c. Đligj ếhxuy n bầvslq n tăjsxf ng cũlfct ng khôyiuk ng nghĩlbfi tớvyux i. Àfdsg , phảahbl i rồultl i, cómimt phảahbl i việcwjz c vưvvyq ơhwpf ng gia cốcwjz tìfnli nh thúkqeh c cho Nhậuwjm t-Hồultl lãzfap o nhârwgn n đzvuw òvyux i làsizn m vua, làsizn nằddxb m trong mưvvyq u đzvuw ồultl chung củtudk a Tốcwjz ng-Việcwjz t khôyiuk ng?
- Vârwgn ng. Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng nhờhxuy đzvuw ệcwjz tửzuur làsizn m việcwjz c đzvuw ómimt , đzvuw ểbkne cho Hồultl ng-thiếhxuy t giáfcrk o đzvuw òvyux i làsizn m vua. Võznxx lârwgn m tộelta c Việcwjz t kinh hãzfap i, họlfct mớvyux i chịdfbt u ngồultl i lạybax i vớvyux i nhau, cùkvtz ng diệcwjz t chúkqeh ng. Cũlfct ng chíguvz nh đzvuw ệcwjz tửzuur cung cấguvz p tin tứvziy c mụeali Hoàsizn ng-Liêzvuw n, têzvuw n Đligj ỗtudk -xíguvz ch-Thậuwjm p, Vũlfct -nhấguvz t-Trụeali làsizn m gian tếhxuy cho ta; hầvslq u Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng táfcrk ch thầvslq y tròvyux chúkqeh ng ra làsizn m nhiềlymu u mảahbl nh nhỏgxgf .
- Vưvvyq ơhwpf ng gia làsizn m nhưvvyq vậuwjm y cómimt hơhwpf i tàsizn n nhẫihre n vớvyux i Hoàsizn ng, Đligj ỗtudk , Vũlfct khôyiuk ng?
- Sưvvyq phụeali ơhwpf i! Sưvvyq phụeali làsizn Bồultl -táfcrk t đzvuw ắkeqv c đzvuw ạybax o, lòvyux ng dạybax từzhcc bi thìfnli nghĩlbfi thếhxuy . Theo nhưvvyq ýixmq đzvuw ệcwjz tửzuur , ba đzvuw ứvziy a nàsizn y làsizn ngưvvyq ờhxuy i Việcwjz t, võznxx côyiuk ng lêzvuw n tớvyux i đzvuw ịdfbt a vịdfbt tốcwjz i cao. Nếhxuy u chúkqeh ng đzvuw i chíguvz nh đzvuw ạybax o, nhấguvz t târwgn m nhấguvz t tríguvz phùkvtz trợlymu tộelta c Việcwjz t, thìfnli cáfcrk i tưvvyq ớvyux c vưvvyq ơhwpf ng, tưvvyq ớvyux c côyiuk ng đzvuw ârwgn u cómimt xa gìfnli ? Thếhxuy màsizn chúkqeh ng nhẫihre n târwgn m báfcrk n rẻkujf sưvvyq thừzhcc a, môyiuk n hộelta , dârwgn n tộelta c, cùkvtz ng tổrged tiêzvuw n làsizn m tay sai cho ta. Hỏgxgf i rằddxb ng bọlfct n đzvuw ómimt cómimt nêzvuw n tin chúkqeh ng khôyiuk ng? Huốcwjz ng hồultl bảahbl n triềlymu u lấguvz y Nho-đzvuw ạybax o trịdfbt dârwgn n, nếhxuy u đzvuw ệcwjz tửzuur dung túkqeh ng chúkqeh ng, e sĩlbfi dârwgn n thiêzvuw n hạybax bấguvz t phụeali c. Giếhxuy t đzvuw i ba têzvuw n lưvvyq u manh, gian xảahbl o, đzvuw ểbkne giữlhdu chíguvz nh đzvuw ạybax o, làsizn đzvuw iềlymu u nêzvuw n làsizn m».
Tấguvz t cảahbl nhữlhdu ng gìfnli Thiệcwjz u-Cựwfkj c thuyếhxuy t trìfnli nh, Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng đzvuw ãzfap đzvuw ưvvyq ợlymu c báfcrk o đzvuw ầvslq y đzvuw ủtudk . Duy đzvuw oạybax n đzvuw ốcwjz i thoạybax i cuốcwjz i cùkvtz ng đzvuw áfcrk ng lẽhxuy Bảahbl o-Hòvyux a, Thôyiuk ng-Mai báfcrk o vớvyux i vưvvyq ơhwpf ng. Nhưvvyq ng vụeali nàsizn y nàsizn y xẩvaya y ra hôyiuk m Thuậuwjm n-Thiêzvuw n hoàsizn ng đzvuw ếhxuy làsizn m lễfjsu tấguvz n phong Thanh-Mai làsizn m vưvvyq ơhwpf ng phi. Vìfnli vậuwjm y Bảahbl o-Hòvyux a sai chim ưvvyq ng chuyểbkne n vềlymu đzvuw ểbkne Thiệcwjz u-Cựwfkj c báfcrk o cho vưvvyq ơhwpf ng.
Vưvvyq ơhwpf ng trầvslq m tưvvyq , hỏgxgf i vua Bàsizn cùkvtz ng phòvyux mãzfap Thârwgn n-thừzhcc a-Quýixmq :
- Anh chịdfbt nghĩlbfi sao?
Thârwgn n phòvyux mãzfap nómimt i:
- Nộelta i dung cuộelta c đzvuw ốcwjz i thoạybax i rấguvz t quan trọlfct ng. Trong đzvuw ómimt ta thấguvz y mấguvz y đzvuw iềlymu u sau. Mộelta t làsizn Lưvvyq u hậuwjm u cómimt bíguvz mậuwjm t gìfnli liêzvuw n quan đzvuw ếhxuy n Tốcwjz ng đzvuw ếhxuy cùkvtz ng Lýixmq phi. Bàsizn sợlymu bịdfbt lộelta , nêzvuw n muốcwjz n hạybax i Lýixmq phi. Triệcwjz u Thàsizn nh cũlfct ng biếhxuy t việcwjz c đzvuw ómimt , vìfnli vậuwjm y bàsizn phảahbl i thuậuwjm n theo Thàsizn nh trong việcwjz c trịdfbt nưvvyq ớvyux c. Hai làsizn Lưvvyq u hậuwjm u hiệcwjz n cómimt bêzvuw n cạybax nh bốcwjz n đzvuw ạybax i cao thủtudk Tôyiuk n Đligj ứvziy c-Khắkeqv c, Lêzvuw Lụeali c-Vũlfct , Khiếhxuy u Tam-Bảahbl n, Sửzuur -vạybax n Na-vưvvyq ợlymu ng màsizn bảahbl n lĩlbfi nh hơhwpf n Minh-Thiêzvuw n. Ngoàsizn i ra còvyux n mưvvyq ờhxuy i trưvvyq ởiyvc ng lãzfap o bang Nhậuwjm t-hồultl . Trong lầvslq n đzvuw i sứvziy nàsizn y, ta phảahbl i tìfnli m cho ra nhữlhdu ng bíguvz ẩvaya n đzvuw ómimt . Còvyux n bang Nhậuwjm t-hồultl Trung-quốcwjz c hiệcwjz n tìfnli nh ra sao?, Thiệcwjz u-Cựwfkj c sẽhxuy trìfnli nh bầvslq y.
Thiệcwjz u-Cựwfkj c lấguvz y ra mấguvz y cáfcrk i thẻkujf tre, rồultl i nómimt i:
- Sau khi Tốcwjz ng Tháfcrk i-tổrged băjsxf ng hàsizn . Tháfcrk i-tôyiuk ng lêzvuw n ngôyiuk i, đzvuw em quârwgn n sang đzvuw áfcrk nh Đligj ạybax i-Việcwjz t thấguvz t bạybax i. Ôzvuw ng ta nghĩlbfi đzvuw ếhxuy n võznxx lârwgn m Trung-nguyêzvuw n. Trưvvyq ớvyux c tiêzvuw n ôyiuk ng ta cho diệcwjz t bang Nhậuwjm t-hồultl , đzvuw ểbkne nhữlhdu ng ai còvyux n nghĩlbfi đzvuw ếhxuy n triềlymu u Háfcrk n, Chu phảahbl i tuyệcwjz t vọlfct ng. Vìfnli bịdfbt tậuwjm p kíguvz ch bấguvz t ngờhxuy , hơhwpf n trăjsxf m đzvuw ạybax i cao thủtudk trong bang bịdfbt chếhxuy t hếhxuy t. Hai đzvuw ạybax i cao thủtudk còvyux n rấguvz t trẻkujf giữlhdu chứvziy c vụeali Tảahbl hộelta pháfcrk p, Hữlhdu u hộelta pháfcrk p trốcwjz n thoáfcrk t. Từzhcc hồultl i đzvuw ómimt đzvuw ếhxuy n giờhxuy khôyiuk ng thấguvz y xuấguvz t hiệcwjz n. Gầvslq n đzvuw ârwgn y mộelta t bang cựwfkj c lớvyux n hoạybax t đzvuw ộelta ng đzvuw ọlfct c sôyiuk ng Trưvvyq ờhxuy ng-giang đzvuw iềlymu u khiểbkne n bởiyvc i bẩvaya y ngưvvyq ờhxuy i xưvvyq ng Trưvvyq ờhxuy ng-giang thấguvz t hùkvtz ng. Nhưvvyq ng chúkqeh ng tàsizn n áfcrk c quáfcrk , ngưvvyq ờhxuy i đzvuw ờhxuy i gọlfct i làsizn Trưvvyq ờhxuy ng-giang thấguvz t quỷgplx . Bẩvaya y đzvuw ứvziy a nàsizn y chia làsizn m ba nhómimt m. Đligj ứvziy ng đzvuw ầvslq u làsizn Trưvvyq ờhxuy ng-giang song hùkvtz ng Phưvvyq ơhwpf ng-Hổrged , Phưvvyq ơhwpf ng-Báfcrk o. Kếhxuy tiếhxuy p làsizn Đligj ộelta ng-đzvuw ìfnli nh tam ưvvyq ng, Tưvvyq ơhwpf ng-giang nhịdfbt tiêzvuw n. Cómimt ngưvvyq ờhxuy i cho rằddxb ng Trưvvyq ờhxuy ng-giang song hùkvtz ng chíguvz nh làsizn hai gãzfap tảahbl , hữlhdu u hộelta pháfcrk p kia. Trưvvyq ờhxuy ng-giang thấguvz t quỷgplx tuy làsizn m đzvuw ạybax o tặahbl c, nhưvvyq ng hai gãzfap họlfct Phưvvyq ơhwpf ng lạybax i làsizn ngưvvyq ờhxuy i củtudk a Lưvvyq u hậuwjm u, chíguvz nh bọlfct n bang Trưvvyq ờhxuy ng-giang cũlfct ng khôyiuk ng biếhxuy t.
Tựwfkj -Mai hỏgxgf i:
- Thếhxuy màsizn trưvvyq ớvyux c em tưvvyq ởiyvc ng chỉfjsu cómimt Hồultl Dưvvyq ơhwpf ng-Báfcrk vớvyux i Đligj ỗtudk Lệcwjz -Thanh sốcwjz ng sómimt t.
- Em nêzvuw n nhớvyux rằddxb ng bang Nhậuwjm t-hồultl lớvyux n vôyiuk cùkvtz ng. Ba bang trưvvyq ởiyvc ng Lưvvyq u Tríguvz -Viễfjsu n, Quáfcrk ch Ngạybax n-Oai, Sàsizn i Vinh làsizn m vua liêzvuw n tiếhxuy p. Vìfnli vậuwjm y bang chúkqeh ng cómimt hàsizn ng ngàsizn n cao thủtudk làsizn m tưvvyq ớvyux ng trấguvz n thủtudk khắkeqv p nơhwpf i. Nhàsizn Tốcwjz ng diệcwjz t bang Nhậuwjm t-hồultl , đzvuw áfcrk m cao thủtudk nàsizn y trốcwjz n đzvuw i ẩvaya n thârwgn n hếhxuy t.
Tôyiuk n Đligj ảahbl n hỏgxgf i:
- Thựwfkj c lựwfkj c bang Nhậuwjm t-hồultl Trung-quốcwjz c hiệcwjz n ra sao?
- Trong trậuwjm n Tốcwjz ng tấguvz n côyiuk ng bang Nhậuwjm t-hồultl , đzvuw ệcwjz tửzuur thứvziy nhìfnli củtudk a bang chủtudk cuốcwjz i cùkvtz ng Đligj ỗtudk Ngạybax n-Tiêzvuw u têzvuw n Đligj ặahbl ng Đligj ạybax i-Bằddxb ng đzvuw i vắkeqv ng, vìfnli vậuwjm y y thoáfcrk t chếhxuy t. Y ârwgn m thầvslq m kếhxuy t nạybax p bang chúkqeh ng, táfcrk i lậuwjm p bang. Hiệcwjz n thếhxuy lựwfkj c bang nàsizn y khôyiuk ng bằddxb ng Hồultl ng-thiếhxuy t giáfcrk o Đligj ạybax i-Việcwjz t, nhưvvyq ng cũlfct ng lớvyux n hơhwpf n pháfcrk i Thiếhxuy u-lârwgn m, Võznxx -đzvuw ang nhiềlymu u. Cómimt tin nómimt i bang nàsizn y khốcwjz ng chếhxuy Lưvvyq u hậuwjm u. Vìfnli vậuwjm y Lưvvyq u hậuwjm u phảahbl i tuârwgn n lệcwjz nh họlfct , nhậuwjm n cho mưvvyq ờhxuy i trưvvyq ởiyvc ng lãzfap o giảahbl làsizn m thịdfbt vệcwjz trong cung. Cũlfct ng cómimt tin nómimt i Vũlfct Nhấguvz t-Trụeali cung cấguvz p thuốcwjz c giảahbl i cho bàsizn , vìfnli vậuwjm y ngưvvyq ợlymu c lạybax i Đligj ặahbl ng Đligj ạybax i-Bằddxb ng bịdfbt bàsizn khốcwjz ng chếhxuy . Y nhậuwjm n sắkeqv c phong, làsizn m tếhxuy táfcrk c cho bàsizn . Y gửzuur i mưvvyq ờhxuy i trưvvyq ởiyvc ng lãzfap o đzvuw ểbkne bàsizn sai khiếhxuy n. Mộelta t tin kháfcrk c nómimt i, khôyiuk ng phảahbl i vậuwjm y, màsizn gãzfap Tôyiuk n-đzvuw ứvziy c-Khắkeqv c, Lêzvuw Lụeali c-Vũlfct vốcwjz n làsizn tảahbl , hữlhdu u hộelta pháfcrk p Hồultl ng-thiếhxuy t giáfcrk o Đligj ạybax i-Việcwjz t theo bàsizn . Cho nêzvuw n hai têzvuw n nàsizn y giúkqeh p bàsizn giảahbl i đzvuw ộelta c vĩlbfi nh viễfjsu n cho Phưvvyq ơhwpf ng Hổrged , Phưvvyq ơhwpf ng Báfcrk o, Đligj ặahbl ng Đligj ạybax i-Bằddxb ng, khiếhxuy n chúkqeh ng phảahbl i tuârwgn n lệcwjz nh bàsizn , nhậuwjm n sắkeqv c phong. Sựwfkj thựwfkj c ra sao, ta khómimt màsizn biếhxuy t đzvuw ưvvyq ợlymu c. Kỳqglk nàsizn y cậuwjm u đzvuw i sứvziy , cốcwjz dòvyux cho ra.
Vua Bàsizn bảahbl o Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng:
- Sau hôyiuk m đzvuw ạybax i hộelta i Lộelta c-hàsizn , Quốcwjz c-sưvvyq mờhxuy i cáfcrk c tôyiuk n sưvvyq võznxx lârwgn m hộelta i vớvyux i phụeali hoàsizn ng. Đligj ưvvyq ờhxuy ng lốcwjz i ra sao, cậuwjm u bảahbl o cómimt nêzvuw n nómimt i cho cáfcrk c cháfcrk u nàsizn y biếhxuy t khôyiuk ng?
Khai-Quốcwjz c vưvvyq ơhwpf ng tỉfjsu nh ngộelta , bảahbl o mấguvz y sưvvyq đzvuw ệcwjz :
- Đligj úkqeh ng ra vớvyux i tuổrged i cáfcrk c em, khôyiuk ng thểbkne cho biếhxuy t nộelta i dung buổrged i họlfct p tuyệcwjz t mậuwjm t nàsizn y. Nhưvvyq ng cáfcrk c em đzvuw ãzfap tham dựwfkj vàsizn o quốcwjz c sựwfkj nhiềlymu u, côyiuk ng lao cũlfct ng khôyiuk ng nhỏgxgf . Bârwgn y giờhxuy chúkqeh ng ta lêzvuw n đzvuw ưvvyq ờhxuy ng đzvuw i sứvziy kếhxuy t thârwgn n vớvyux i Tốcwjz ng. Anh muốcwjz n cáfcrk c em biếhxuy t rõznxx đzvuw ưvvyq ờhxuy ng lốcwjz i củtudk a triềlymu u đzvuw ìfnli nh cùkvtz ng cáfcrk c đzvuw ạybax i tôyiuk n sưvvyq võznxx lârwgn m.
Thuậ
- Anh sá
- Hiệ
Lư
Cử
- Theo thể
Lư
- Đ
- Khô
Nó
Quan khá
- Võ
Nù
- Mờ
Yê
Lê
- Xuấ
Lê
- Lê
Yê
Thuậ
Dư
- Khó
Đ
Thuậ
Tự
- Trờ
Thuậ
Lê
- Khổ
Đ
Tự
- Cà
Lê
- Võ
Nghe Lê
- Hồ
Yê
Cá
Thuậ
Nù
- Đ
Thuậ
- Phả
Nó
Lầ
Đ
Thuậ
Thuậ
Khá
- Tấ
Vi Chấ
- Lê
Cử
Nù
- Theo thể
Thuậ
Nù
- Bâ
Bố
- Trậ
Tu Kỷ
Nhớ
- Bấ
Nó
- Hà
Hoà
- Đ
Hoà
- Đ
Hoà
- Hà
Đ
Khá
Hai ngư
- Đ
- Cả
Hai ngư
Thiệ
- Hà
- Gì
- Cò
- Hoà
- Ta phả
- Đ
- Ư
- Vậ
- Lờ
- Sao vậ
Đ
Nù
- Cả
Tồ
- Về
Hai trẻ
Nù
- Xuấ
Tu Kỷ
Thự
Sơ
Rõ
Sơ
Đ
Nù
Lê
- Nù
Hai đ
- Tu-Kỷ
Lễ
- Hai chá
Hai trẻ
- Hai chá
Hai trẻ
- Ngà
Hơ
- Việ
Vư
- Riê
Vư
- Hệ
Thiệ
- Em sai mộ
Khai-Quố
- Cá
Thiệ
- Đ
Hà
- Em tư
- Đ
Thiệ
- Vậ
- Cứ
Thuậ
- Lộ
- Khuô
Miế
Lê
- Khi mì
Thiệ
- Khuô
Tô
- Hô
Thiệ
- Ô
Thấ
Thiệ
- Vua Thá
Kim-Thà
- Vua Thá
Thiệ
- Kim-Thà
Hà
- Chứ
- Bả
Kim-Thà
- Em biế
- Khi vua Châ
Thuậ
- Khi có
- Đ
Mọ
Thiệ
- Vì
Kim-Thà
- Tộ
- Sau, mộ
Tự
- Vua gì
Khai-Quố
- Sao chú
- Em mì
- Đ
Mọ
- Khi Thiê
Ghi chú
(1) Đ
Tự
- Hiệ
- Ô
Tô
- Bà
- Đ
Tự
- Em nghe nó
- Nghè
Khai-Quố
- Xuấ
- Lư
Tự
- Hai em cư
Tô
- Hai đ
- Bà
Tô
- Chắ
Khai-Quố
- Đ
Thiệ
- Khi gặ
Cả
- Anh nghĩ
Thiệ
- Em nghĩ
- Em thấ
Mọ
- Hai là
Khai-Quố
- Chí
Thiệ
- Như
Ghi chú
(2) Quan chế
Cho nê
Kim-Thà
- Bấ
- Rồ
Tự
- Thế
- Bấ
Lê
- Cô
Thiệ
- Chư
- Em nghĩ
Thanh-Mai thấ
- Đ
- Anh Thiệ
Tự
- Suy nghĩ
Tuy Tự
- Đ
- Lư
Tô
- Lú
- Đ
- Chế
Trư
Thiệ
- Sao Trư
- Cứ
- Truyệ
Khai-Quố
- Chá
- Vâ
Tự
- Ai thế
- Khô
Thiệ
- Cũ
Tự
- Khô
- Đ
- Thế
Kim-Thà
Khai-Quố
- Trư
- Cậ
Thiệ
- Vua đ
Khai-Quố
- Tiế
- Nă
Lê
- Có
Thiệ
- Em thô
- Luậ
- Khi vua ban chiế
Chà
- Lư
Khai-Quố
- Cậ
- Luậ
Trư
- Cá
Thấ
- Tạ
- Luậ
- Đ
Thiệ
- Sau khi Thiê
Ghi chú
(3) Tố
Nhà
Tố
Xin kể
1. Tam sư
Đ
Thư
2. Tể
Phụ
Chứ
Đ
3. Xử
Thâ
4. Tham tri chí
Tứ
5. Dư
- Khu-mậ
- Tuyê
- Tam-ty sứ
- Hà
- Thị
- Sù
- Chư
- Chư
- Chư
- Đ
- Vư
- Lụ
Tự
- Chế
Bậ
- Phả
Thuậ
- Như
Tự
- Tô
- Tự
- Về
Thuậ
- Đ
Thiệ
- Đ
Thuậ
- Đ
Nó
- Lú
- Bị
Nhữ
- Thiệ
Bà
- Con là
Thiệ
- Con thấ
Mọ
- Cò
Vua Bà
- Thế
Thiệ
- Cuộ
"Minh-Thiê
- Vư
Triệ
- Khó
Minh-Thiê
- Việ
Triệ
- Nhữ
Minh-Thiê
- Bà
Triệ
- Đ
Minh-Thiê
- Cá
Triệ
- Kế
Minh-Thiê
- Như
- Đ
- Ý
- Thư
Minh-Thiê
- Theo như
- Đ
- Bầ
- Đ
- Việ
- Đ
- Mư
- Vâ
- Vư
- Sư
Tấ
Vư
- Anh chị
Thâ
- Nộ
Thiệ
- Sau khi Tố
Tự
- Thế
- Em nê
Tô
- Thự
- Trong trậ
Vua Bà
- Sau hô
Khai-Quố
- Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
