Tốstml ng cung bíhrsi sửuwfo ---- -
Thuậuaen n-Tômcgb ng khômcgb ng hiểhrsi u nhiềcpsk u vềcpsk võpndx cômcgb ng Tânyxt y-vu. Nóyktz hỏfmsb i Tựiqmz -Mai:
- Anh sáwoor u! Anh thửuwfo đbpoj oáwoor n xem ai sẽunxh thắzgrw ng.
- Hiệdgtm n khóyktz cóyktz thểhrsi đbpoj oáwoor n kếwoor t quảvdbn đbpoj i vềcpsk đbpoj ânyxt u. Hai ngưskfl ờovdj i chỉlegw họwrhg c quyềcpsk n, chưskfl a luyệdgtm n khíhrsi cômcgb ng, thàphmf nh ra khômcgb ng pháwoor t chưskfl ởjonp ng đbpoj ưskfl ợtatl c. Thắzgrw ng hay bạnhhs i đbpoj ềcpsk u trômcgb ng vàphmf o sứwwyz c lựiqmz c cảvdbn .
Lưskfl u Tưskfl ờovdj ng đbpoj áwoor nh liềcpsk n bốstml n quyềcpsk n nhưskfl bãcobc o táwoor p. Vi Chấvhrj n lui lạnhhs i tráwoor nh đbpoj ưskfl ởjonp c hai quyềcpsk n. Đetqb ếwoor n quyềcpsk n thứwwyz ba, bắzgrw t buộxspu c y phảvdbn i dùiqut ng cưskfl ớvzwg c đbpoj ỡuwfo . Bốstml p mộxspu t tiếwoor ng, quyềcpsk n đbpoj áwoor nh trúyktz ng gốstml i. Đetqb au quáwoor , y nhảvdbn y lùiqut i bưskfl ớvzwg c nữvmax a tớvzwg i méntac p đbpoj àphmf i. Lưskfl u Tưskfl ờovdj ng đbpoj áwoor nh tiếwoor p mộxspu t quyềcpsk n nhưskfl vũdgtm bãcobc o. Thìfroq nh lìfroq nh Vi Chấvhrj n trầvmag m ngưskfl ờovdj i xuốstml ng, luồbpoj n qua náwoor ch Lưskfl u Tưskfl ờovdj ng, rồbpoj i quay lạnhhs i đbpoj ẩyfvf y mộxspu t cáwoor i. Lưskfl u Tưskfl ờovdj ng ngãcobc lộxspu n xuốstml ng đbpoj àphmf i.
Cửuwfo tọwrhg a vỗzgrw tay hoan hômcgb . Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c tuyêduwi n bốstml :
- Theo thểhrsi lệdgtm , ứwwyz ng viêduwi n Vi Chấvhrj n thắzgrw ng trậuaen n đbpoj ầvmag u.
Lưskfl u Tưskfl ờovdj ng đbpoj ãcobc lêduwi n đbpoj àphmf i. Vi Chấvhrj n tiếwoor n đbpoj ếwoor n ômcgb m lấvhrj y Lưskfl u Tưskfl ờovdj ng:
- Đetqb ằebdz ng ýyktz ngãcobc cóyktz đbpoj au lắzgrw m khômcgb ng? Xin lỗzgrw i nhéntac .
- Khômcgb ng đbpoj au cho lắzgrw m. Mìfroq nh chịyyad u phụbzyt c đbpoj ấvhrj y.
Nóyktz i rồbpoj i cưskfl ờovdj i. Cảvdbn hai ứwwyz ng viêduwi n dắzgrw t nhau xuốstml ng đbpoj àphmf i, phơfwri i phớvzwg i nhưskfl cuộxspu c dạnhhs o chơfwri i. Nếwoor u khômcgb ng xem tậuaen n mắzgrw t, đbpoj ốstml ai cóyktz thểhrsi tin rằebdz ng mớvzwg i đbpoj ânyxt y hai ngưskfl ờovdj i dùiqut ng hếwoor t sứwwyz c lựiqmz c đbpoj ấvhrj m đbpoj áwoor nhau.
Quan kháwoor ch kinh ngạnhhs c:
- Võpndx đbpoj ạnhhs o Bắzgrw c-biêduwi n cao thựiqmz c. Hai trẻsovq đbpoj ấvhrj u vớvzwg i nhau màphmf nhưskfl anh em tậuaen p dưskfl ợtatl t vậuaen y. Tưskfl ơfwri ng lai chúyktz ng khômcgb ng tầvmag m thưskfl ờovdj ng.
Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c xưskfl ớvzwg ng:
- Mờovdj i hai ứwwyz ng viêduwi n Lêduwi Thuậuaen n-Tômcgb ng, Yêduwi n Đetqb ạnhhs t lêduwi n đbpoj àphmf i.
Yêduwi n Đetqb ạnhhs t vọwrhg t ngưskfl ờovdj i lêduwi n đbpoj àphmf i nhưskfl con éntac n. Khi còduwi n lơfwri lửuwfo ng trêduwi n khômcgb ng nóyktz đbpoj ãcobc chắzgrw p tay hưskfl ớvzwg ng cửuwfo toạnhhs váwoor i ba váwoor i. Thấvhrj y võpndx cômcgb ng Yêduwi n Đetqb ạnhhs t cao hơfwri n Lưskfl u Tưskfl ờovdj ng, Vi Chânyxt n quáwoor xa, dânyxt n chúyktz ng vỗzgrw tay hoan hômcgb vang dậuaen y.
Lêduwi Thuậuaen n-Tômcgb ng khoan thai lêduwi n đbpoj àphmf i. Nóyktz chắzgrw p tay váwoor i bốstml n phíhrsi a, rồbpoj i đbpoj ứwwyz ng thủodwq thếwoor . Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c hômcgb :
- Xuấvhrj t chiêduwi u.
Lêduwi Thuậuaen n-Tômcgb ng pháwoor t mộxspu t chiêduwi u Thiêduwi n-vưskfl ơfwri ng chưskfl ởjonp ng, màphmf Lêduwi Vănyig n dạnhhs y nóyktz , hai tay chắzgrw p lạnhhs i nhưskfl hàphmf nh lễyfvf :
- Lêduwi Thuậuaen n-Tômcgb ng đbpoj ệdgtm tửuwfo pháwoor i Mêduwi -linh xin tưskfl ơfwri ng kiếwoor n Yêduwi n huynh.
Yêduwi n Đetqb ạnhhs t khômcgb ng nhânyxt n nhưskfl ợtatl ng, nóyktz xuấvhrj t mộxspu t chiêduwi u Võpndx -đbpoj ang chưskfl ởjonp ng đbpoj áwoor nh thẳlsie ng vàphmf o mặdxiq t Thuậuaen n-Tômcgb ng, cửuwfo chỉlegw cựiqmz c kỳjonp vômcgb lễyfvf .
Thuậuaen n-Tômcgb ng lùiqut i mộxspu t bưskfl ớvzwg c, tay phảvdbn i nóyktz khoanh tròduwi n. Tay tráwoor i đbpoj áwoor nh thẳlsie ng. Đetqb óyktz làphmf chiêduwi u Loa-thàphmf nh nguyệdgtm t ảvdbn nh củodwq a Cửuwfo u-chânyxt n chưskfl ởjonp ng. Hai chưskfl ởjonp ng chạnhhs m nhau đbpoj ếwoor n binh mộxspu t tiếwoor ng. Cảvdbn hai lảvdbn o đbpoj ảvdbn o lui lạnhhs i nhìfroq n nhau.
Dưskfl ớvzwg i đbpoj àphmf i Lêduwi Vănyig n cau màphmf y:
- Khóyktz quáwoor , cômcgb ng lựiqmz c têduwi n nàphmf y bỏfmsb xa bọwrhg n Quáwoor ch Quỳjonp , ngang vớvzwg i Triệdgtm u Tiếwoor t. Khômcgb ng biếwoor t Thuậuaen n-Tômcgb ng cóyktz đbpoj ưskfl ơfwri ng nổyktz i khômcgb ng?
Đetqb áwoor nh đbpoj ếwoor n chiêduwi u thứwwyz mưskfl ờovdj i, thìfroq nh lìfroq nh Thuậuaen n-Tômcgb ng lùiqut i lạnhhs i, pháwoor t mộxspu t chiêduwi u trong Cômcgb i-sơfwri n chưskfl ởjonp ng pháwoor p. Chânyxt n từyfvf Càphmf n vịyyad bưskfl ớvzwg c sang Tốstml n vịyyad . Yêduwi n Đetqb ạnhhs t khômcgb ng biếwoor t gìfroq vềcpsk pho quyềcpsk n nàphmf y, y vung tay đbpoj ỡuwfo . Binh mộxspu t tiếwoor ng, mắzgrw t nóyktz đbpoj ổyktz lửuwfo a, chânyxt n tay bảvdbn i hoảvdbn i nhưskfl ngưskfl ờovdj i đbpoj óyktz i, lồbpoj ng ngựiqmz c muốstml n nổyktz tung ra. Nóyktz nhảvdbn y lui liềcpsk n ba bưskfl ớvzwg c, trốstml mắzgrw t nhìfroq n đbpoj ốstml i thủodwq .
Thuậuaen n-Tômcgb ng tuyệdgtm t khômcgb ng ngờovdj quyềcpsk n pháwoor p Tựiqmz -Mai dạnhhs y nóyktz lạnhhs i linh nghiệdgtm m đbpoj ếwoor n thếwoor . Nóyktz ngânyxt y ngưskfl ờovdj i ra nhìfroq n đbpoj ốstml i thủodwq .
Tựiqmz -Mai vỗzgrw đbpoj ùiqut i than:
- Trờovdj i ơfwri i! Nếwoor u Thuậuaen n-Tômcgb ng đbpoj áwoor nh tiếwoor p chiêduwi u Sơfwri n-trung hoa lạnhhs c, chânyxt n từyfvf Tốstml n bưskfl ớvzwg c sang Chấvhrj n thìfroq têduwi n Yêduwi n Đetqb ạnhhs t ắzgrw t bay xuốstml ng đbpoj àphmf i rồbpoj i.
Thuậuaen n-Tômcgb ng thuậuaen n tay pháwoor t mộxspu t chiêduwi u trong Cômcgb i-sơfwri n quyềcpsk n pháwoor p cóyktz kếwoor t quảvdbn . Nóyktz đbpoj áwoor nh liềcpsk n hai chiêduwi u, trong khi chânyxt n từyfvf Ly bưskfl ớvzwg c sang Khômcgb n vịyyad . Binh, binh. Yêduwi n Đetqb ạnhhs t rung đbpoj ộxspu ng toàphmf n thânyxt n. Nóyktz lùiqut i liềcpsk n hai bưskfl ớvzwg c. Thuậuaen n-Tômcgb ng đbpoj áwoor nh tiếwoor p ba chiêduwi u. Yêduwi n Đetqb ạnhhs t lạnhhs i lùiqut i ba bưskfl ớvzwg c nữvmax a.
Lêduwi Vănyig n than:
- Khổyktz quáwoor anh Tômcgb ng chưskfl a hiểhrsi u hếwoor t Dịyyad ch-lýyktz , nêduwi n cứwwyz chiêduwi u mộxspu t, chiêduwi u mộxspu t đbpoj áwoor nh ra. Giữvmax a hai chiêduwi u cóyktz khoảvdbn ng trốstml ng, thàphmf nh ra chỉlegw làphmf m cho Yêduwi n Đetqb ạnhhs t bốstml i rốstml i, màphmf khômcgb ng hạnhhs đbpoj ưskfl ợtatl c nóyktz . Giáwoor anh ấvhrj y biếwoor t biếwoor n hoáwoor chiêduwi u nọwrhg nốstml i liềcpsk n chiêduwi u kia nhưskfl mânyxt y trômcgb i, nhưskfl nưskfl ớvzwg c chảvdbn y, thìfroq mưskfl ờovdj i têduwi n Yêduwi n Đetqb ạnhhs t kia cũdgtm ng bỏfmsb mạnhhs ng rồbpoj i. Cơfwri chừyfvf ng nàphmf y, nóyktz phảvdbn n cômcgb ng đbpoj ếwoor n nơfwri i rồbpoj i.
Đetqb ếwoor n chiêduwi u thứwwyz mưskfl ờovdj i hai, thìfroq nh lìfroq nh Yêduwi n Đetqb ạnhhs t tung ra mộxspu t chưskfl ởjonp ng. Bìfroq nh mộxspu t tiếwoor ng, Thuậuaen n-Tômcgb ng choáwoor ng váwoor ng bậuaen t lui, chânyxt n tay nóyktz cảvdbn m thấvhrj y vômcgb lựiqmz c. Nóyktz còduwi n đbpoj ang hoảvdbn ng hốstml t, Yêduwi n Đetqb ạnhhs t khômcgb ng nhânyxt n nhưskfl ợtatl ng, nóyktz lạnhhs i đbpoj áwoor nh liềcpsk n bốstml n chiêduwi u. Thuậuaen n-Tômcgb ng vẫolvz n dùiqut ng Cômcgb i-sơfwri n quyềcpsk n đbpoj ỡuwfo . Cứwwyz sau mỗzgrw i lầvmag n đbpoj ỡuwfo , nóyktz cảvdbn m thấvhrj y chânyxt n khíhrsi mấvhrj t đbpoj i mộxspu t phầvmag n.
Tựiqmz -Mai hỏfmsb i Lêduwi Vănyig n:
- Càphmf chớvzwg n. Em cóyktz biếwoor t Yêduwi n-Đetqb ạnhhs t dùiqut ng võpndx cômcgb ng gìfroq khômcgb ng?
Lêduwi Vănyig n cau màphmf y:
- Võpndx cômcgb ng Liêduwi u-Đetqb ômcgb ng. Võpndx -đbpoj ang thuộxspu c danh mômcgb n chíhrsi nh pháwoor i Hoa-hạnhhs , tạnhhs i sao Yêduwi n Đetqb ạnhhs t lạnhhs i biếwoor t võpndx cômcgb ng Liêduwi u-Đetqb ômcgb ng?
Nghe Lêduwi Vănyig n nóyktz i, Tựiqmz -Mai kinh hãcobc i, vìfroq nóyktz nhớvzwg lạnhhs i truyệdgtm n cũdgtm :
- Hồbpoj i Bảvdbn o-Hòduwi a, Mỹkwfv -Linh tớvzwg i Thiêduwi n-trưskfl ờovdj ng. Bốstml mìfroq nh giảvdbn ng vềcpsk sựiqmz kháwoor c biệdgtm t củodwq a thầvmag n cômcgb ng Yêduwi n-lãcobc ng vớvzwg i cáwoor c pháwoor i kháwoor c. Bốstml mìfroq nh cóyktz nóyktz i: Thầvmag n cômcgb ng Yêduwi n-Lãcobc ng hơfwri i giốstml ng nộxspu i cômcgb ng pháwoor i Liêduwi u-Đetqb ômcgb ng. Thầvmag n cômcgb ng Yêduwi n-Lãcobc ng chỉlegw hoáwoor giảvdbn i, cùiqut ng húyktz t cômcgb ng lựiqmz c đbpoj ốstml i thủodwq khi đbpoj ốstml i thủodwq đbpoj áwoor nh mìfroq nh. Còduwi n nộxspu i cômcgb ng Liêduwi u-Đetqb ômcgb ng thìfroq khômcgb ng thếwoor , nóyktz làphmf m tiêduwi u táwoor n cômcgb ng lựiqmz c đbpoj ốstml i thủodwq , rồbpoj i truyềcpsk n đbpoj ộxspu c tốstml vàphmf o ngưskfl ờovdj i. Cơfwri chừyfvf ng nàphmf y Thuậuaen n-Tômcgb ng nguy đbpoj ếwoor n nơfwri i rồbpoj i.
Yêduwi n Đetqb ạnhhs t dồbpoj n Thuậuaen n-Tômcgb ng tớvzwg i cuốstml i đbpoj àphmf i bằebdz ng mưskfl ờovdj i chiêduwi u kháwoor c nhau. Đetqb ếwoor n chiêduwi u thứwwyz mưskfl ờovdj i mộxspu t, y dùiqut ng tấvhrj t cảvdbn bìfroq nh sinh cômcgb ng lựiqmz c đbpoj áwoor nh mộxspu t chiêduwi u nhưskfl séntac t nổyktz , hy vọwrhg ng đbpoj ẩyfvf y đbpoj ốstml i thủodwq xuốstml ng đbpoj àphmf i.
Cáwoor o chếwoor t ba nănyig m quay đbpoj ầvmag u vềcpsk núyktz i. Con ngưskfl ờovdj i họwrhg c võpndx cũdgtm ng thếwoor , khi gặdxiq p nguy cấvhrj p, thưskfl ờovdj ng phảvdbn n ứwwyz ng tựiqmz nhiêduwi n. Tựiqmz nhiêduwi n thìfroq chiêduwi u sốstml mìfroq nh xửuwfo dụbzyt ng hàphmf ng ngàphmf y sẽunxh xuấvhrj t ra. Trong lúyktz c Thuậuaen n-Tômcgb ng gặdxiq p nguy hiểhrsi m, tíhrsi nh mệdgtm nh nhưskfl treo trêduwi n sợtatl i tóyktz c, nóyktz pháwoor t bừyfvf a mộxspu t chiêduwi u đbpoj ỡuwfo . Chiêduwi u đbpoj óyktz làphmf Loa-thàphmf nh nguyệdgtm t ảvdbn o gốstml c thuộxspu c Cửuwfo u-chânyxt n. Bìfroq nh! Mộxspu t thânyxt n ngưskfl ờovdj i bay bổyktz ng lêduwi n cao, rơfwri i xuốstml ng giữvmax a đbpoj àphmf i. Ai cũdgtm ng tưskfl ởjonp ng ngưskfl ờovdj i đbpoj óyktz làphmf Thuậuaen n-Tômcgb ng, khômcgb ng ngờovdj làphmf Yêduwi n Đetqb ạnhhs t.
Thuậuaen n-Tômcgb ng vừyfvf a đbpoj ịyyad nh đbpoj áwoor nh tiếwoor p chiêduwi u nữvmax a, thìfroq cóyktz tiếwoor ng chiêduwi ng báwoor o hiệdgtm u đbpoj ãcobc đbpoj ưskfl ợtatl c nănyig m mưskfl ơfwri i hiệdgtm p. Hai bêduwi n hưskfl u chiếwoor n.
Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c dơfwri tay nóyktz i:
- Đetqb úyktz ng luậuaen t lệdgtm , hai bêduwi n đbpoj ấvhrj u vớvzwg i nhau đbpoj ưskfl ợtatl c nănyig m mưskfl ơfwri i hiệdgtm p. Tạnhhs m nghỉlegw nửuwfo a giờovdj rồbpoj i táwoor i đbpoj ấvhrj u.
Thuậuaen n-Tômcgb ng xuốstml ng đbpoj àphmf i. Lêduwi Vănyig n thoa bóyktz p cáwoor c bắzgrw p thịyyad t cho nóyktz . Trong khi Tựiqmz -Mai dặdxiq n:
- Phảvdbn i chúyktz ýyktz lắzgrw m mớvzwg i đbpoj ưskfl ợtatl c. Mìfroq nh cóyktz hai loạnhhs i võpndx cômcgb ng khắzgrw c chếwoor vớvzwg i Yêduwi n Đetqb ạnhhs t. Khi thấvhrj y Yêduwi n Đetqb ạnhhs t dùiqut ng võpndx cômcgb ng Võpndx -đbpoj ang thìfroq mìfroq nh dùiqut ng Cômcgb i-sơfwri n quyềcpsk n pháwoor p. Còduwi n khi thấvhrj y nóyktz dùiqut ng võpndx cômcgb ng Liêduwi u-Đetqb ômcgb ng thìfroq mìfroq nh dùiqut ng võpndx cômcgb ng Mêduwi -linh. Bấvhrj t cứwwyz trưskfl ờovdj ng hợtatl p nàphmf o, mìfroq nh cũdgtm ng phảvdbn i đbpoj áwoor nh nóyktz mộxspu t chiêduwi u. Khi nóyktz bịyyad mộxspu t chiêduwi u khắzgrw c chếwoor , ắzgrw t cănyig n bảvdbn n bịyyad tuyệdgtm t. Bấvhrj y giờovdj mìfroq nh phảvdbn i đbpoj áwoor nh liêduwi n tiếwoor p nhưskfl sóyktz ng vỗzgrw , nhưskfl núyktz i lởjonp , nhưskfl bănyig ng tan, nhưskfl mânyxt y trômcgb i, ắzgrw t nóyktz bịyyad hạnhhs liềcpsk n.
Nóyktz i rồbpoj i nóyktz giảvdbn ng chi tiếwoor t cáwoor ch biếwoor n từyfvf Cômcgb i-sơfwri n quyềcpsk n pháwoor p sang Mêduwi -linh quyềcpsk n pháwoor p. Nóyktz giảvdbn ng đbpoj ưskfl ợtatl c mộxspu t lầvmag n, đbpoj ang đbpoj ịyyad nh giảvdbn ng tiếwoor p vềcpsk phưskfl ơfwri ng pháwoor p từyfvf biếwoor n từyfvf võpndx cômcgb ng Mêduwi -linh sang quyềcpsk n pháwoor p Cômcgb i-sơfwri n, thìfroq chiêduwi ng báwoor o hiệdgtm u trậuaen n thứwwyz nhìfroq .
Lầvmag n nàphmf y đbpoj ãcobc cóyktz kinh nghiệdgtm m, Thuậuaen n-Tômcgb ng xuấvhrj t chiêduwi u trưskfl ớvzwg c bằebdz ng Cômcgb i-sơfwri n quyềcpsk n pháwoor p. Yêduwi n Đetqb ạnhhs t thấvhrj y chiêduwi u sốstml củodwq a Thuậuaen n-Tômcgb ng hung hiểhrsi m lạnhhs thưskfl ờovdj ng, lạnhhs i khắzgrw c chếwoor vớvzwg i võpndx cômcgb ng củodwq a nóyktz . Nóyktz kinh hoảvdbn ng lùiqut i lạnhhs i mộxspu t bưskfl ớvzwg c tráwoor nh đbpoj òduwi n. Thuậuaen n-Tômcgb ng khômcgb ng nhânyxt n nhưskfl ợtatl ng tiếwoor n lêduwi n đbpoj áwoor nh liềcpsk n ba chiêduwi u. Yêduwi n Đetqb ạnhhs t đbpoj ỡuwfo đbpoj ưskfl ợtatl c hai chiêduwi u, đbpoj ếwoor n chiêduwi u thứwwyz ba nóyktz đbpoj ẩyfvf y ra mộxspu t chiêduwi u Liêduwi u-Đetqb ômcgb ng. Bìfroq nh mộxspu t tiếwoor ng, Thuậuaen n-Tômcgb ng bậuaen t lui liềcpsk n ba bưskfl ớvzwg c. Nóyktz cảvdbn m thấvhrj y chânyxt n khíhrsi bịyyad biếwoor n mấvhrj t.
Đetqb ãcobc cóyktz kinh nghiệdgtm m, nóyktz mưskfl ợtatl n đbpoj àphmf lui lạnhhs i. Trong khi Yêduwi n Đetqb ạnhhs t truy kíhrsi ch bằebdz ng hai chiêduwi u Liêduwi u-Đetqb ômcgb ng. Thuậuaen n-Tômcgb ng pháwoor t chiêduwi u Hảvdbn i-triềcpsk u lãcobc ng lãcobc ng. Bìfroq nh mộxspu t tiếwoor ng Yêduwi n Đetqb ạnhhs t cảvdbn m thấvhrj y trờovdj i long đbpoj ấvhrj tt lởjonp , tai ùiqut đbpoj i. Nóyktz đbpoj ang kinh hoàphmf ng thìfroq lớvzwg p thứwwyz nhìfroq tớvzwg i. Bìfroq nh mộxspu t tiếwoor ng, nóyktz bậuaen t lui đbpoj ếwoor n méntac p đbpoj àphmf i, thìfroq lớvzwg p thứwwyz ba đbpoj ãcobc bao trùiqut m khắzgrw p ngưskfl ờovdj i. Nóyktz tung mìfroq nh lêduwi n cao, chânyxt n đbpoj áwoor gióyktz mộxspu t cáwoor i, ngưskfl ờovdj i bay vàphmf o giữvmax a đbpoj àphmf i.
Thuậuaen n-Tômcgb ng chuyểhrsi n mìfroq nh mộxspu t cáwoor i, lớvzwg p thứwwyz tưskfl nhưskfl cáwoor i cầvmag u vồbpoj ng đbpoj áwoor nh vềcpsk sau. Yêduwi n Đetqb ạnhhs t kinh hãcobc i, nóyktz đbpoj áwoor nh ra mộxspu t chiêduwi u Võpndx -đbpoj ang. Bộxspu p, cảvdbn hai lảvdbn o đbpoj ảvdbn o lui lạnhhs i. Kinh nghiệdgtm m, Thuậuaen n-Tômcgb ng đbpoj ổyktz i sang Cômcgb i-sơfwri n quyềcpsk n, nóyktz co chânyxt n đbpoj áwoor vòduwi ng vàphmf o tháwoor i dưskfl ơfwri ng tráwoor i Yêduwi n-Đetqb ạnhhs t, trong khi tay đbpoj ẩyfvf y thẳlsie ng vềcpsk trưskfl ớvzwg c. Yêduwi n Đetqb ạnhhs t trầvmag m ngưskfl ờovdj i xuốstml ng tráwoor nh cưskfl ớvzwg c. Hai tay nóyktz chụbzyt p lấvhrj y tay Thuậuaen n-Tômcgb ng.
Thuậuaen n-Tômcgb ng giậuaen t mạnhhs nh mộxspu t cáwoor i, ngưskfl ờovdj i Yêduwi n Đetqb ạnhhs t bay bổyktz ng lêduwi n cao rơfwri i xuốstml ng dưskfl ớvzwg i đbpoj àphmf i.
Kháwoor n giảvdbn vỗzgrw tay vang dộxspu i hoan hômcgb . Nùiqut ng Dânyxt n-Phúyktz chờovdj Yêduwi n Đetqb ạnhhs t lêduwi n đbpoj àphmf i, y cho hai thiếwoor u niêduwi n hàphmf nh lễyfvf vớvzwg i nhau, rồbpoj i hưskfl ớvzwg ng vàphmf o cửuwfo tọwrhg a:
- Tấvhrj u vua Bàphmf . Thưskfl a quýyktz quan kháwoor ch, theo thểhrsi lệdgtm cuộxspu c đbpoj ấvhrj u thiếwoor u niêduwi n Lêduwi Thuậuaen n-Tômcgb ng thắzgrw ng trậuaen n nhìfroq . Bânyxt y giờovdj tớvzwg i trậuaen n chung kếwoor t. Lêduwi Thuậuaen n-Tômcgb ng đbpoj ấvhrj u vớvzwg i Vi Chấvhrj n. Ai thắzgrw ng sẽunxh trởjonp thàphmf nh ngưskfl ờovdj i thừyfvf a kếwoor Lưskfl u lạnhhs c hầvmag u, làphmf m lạnhhs c hầvmag u Thưskfl ợtatl ng-oai.
Vi Chấvhrj n chắzgrw p tay hưskfl ớvzwg ng Thuậuaen n-Tômcgb ng:
- Lêduwi huynh võpndx cômcgb ng cao cưskfl ờovdj ng. Muômcgb n ngàphmf n lầvmag n đbpoj ệdgtm khômcgb ng thểhrsi làphmf đbpoj ốstml i thủodwq . Đetqb ệdgtm xin cung kíhrsi nh chịyyad u thua.
Cửuwfo toạnhhs n vỗzgrw tay vang dộxspu i.
Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c nóyktz i lớvzwg n:
- Theo thểhrsi lệdgtm , ứwwyz ng viêduwi n Lêduwi Thuậuaen n-Tômcgb ng trúyktz ng cáwoor ch làphmf m lạnhhs c hầvmag u Thưskfl ợtatl ng-oai.
Thuậuaen n-Tômcgb ng ômcgb m lấvhrj y Vi Chấvhrj n. Cảvdbn hai cưskfl ờovdj i vớvzwg i nhau. Hai thiếwoor u niêduwi n váwoor i nhau rồbpoj i xuốstml ng đbpoj àphmf i.
Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c tiếwoor p:
- Bânyxt y giờovdj tớvzwg i bốstml n ứwwyz ng viêduwi n Hàphmf Thiệdgtm n-Lãcobc m, Hoàphmf ng Tíhrsi ch, Tu Kỷwrhg , Nùiqut ng Sơfwri n-Bi tranh tàphmf i làphmf m lạnhhs c hầvmag u Phong-chânyxt u. Mờovdj i bốstml n ứwwyz ng viêduwi n lêduwi n đbpoj àphmf i.
Bốstml n thiếwoor u niêduwi n lêduwi n đbpoj àphmf i hưskfl ớvzwg ng vàphmf o vua Bàphmf hàphmf nh đbpoj ạnhhs i lễyfvf , rốstml i rúyktz t thănyig m. Sau khi kiểhrsi m thănyig m, Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c tuyêduwi n bốstml :
- Trậuaen n đbpoj ầvmag u Hàphmf Thiệdgtm n-Lãcobc m đbpoj ấvhrj u vớvzwg i Hoàphmf ng Tíhrsi ch. Trậuaen n thứwwyz nhìfroq Tu Kỷwrhg đbpoj ấvhrj u vớvzwg i Nùiqut ng Sơfwri n-Bi.
Tu Kỷwrhg , Nùiqut ng Sơfwri n-Bi xuốstml ng đbpoj àphmf i. Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c cho Lãcobc m, Tíhrsi ch đbpoj ứwwyz ng đbpoj ốstml i diệdgtm n nhau, rồbpoj i nhắzgrw c lạnhhs i thểhrsi lệdgtm cuộxspu c đbpoj ấvhrj u.
Nhớvzwg chỉlegw dụbzyt củodwq a vua Bàphmf , Thiệdgtm n-Lãcobc m tựiqmz nhủodwq :
- Bấvhrj t cứwwyz trưskfl ờovdj ng hợtatl p nàphmf o ta cũdgtm ng khômcgb ng thểhrsi thẳlsie ng tay vớvzwg i Hoàphmf ng Tíhrsi ch. Ta cầvmag n tỏfmsb ra lễyfvf đbpoj ộxspu , mớvzwg i mong thu phụbzyt c nhânyxt n tânyxt m vùiqut ng Bắzgrw c-biêduwi n nàphmf y.
Nóyktz chắzgrw p tay hàphmf nh lễyfvf :
- Hàphmf Thiệdgtm n-Lãcobc m, đbpoj ệdgtm tửuwfo pháwoor i Tảvdbn n-viêduwi n kíhrsi nh chàphmf o Hoàphmf ng huynh.
Hoàphmf ng Tíhrsi ch cũdgtm ng chắzgrw p tay thàphmf nh quyềcpsk n:
- Đetqb ệdgtm Hoàphmf ng Tíhrsi ch, đbpoj ệdgtm tửuwfo pháwoor i Tânyxt y-vu kíhrsi nh chàphmf o Hàphmf huynh. Mong Hàphmf huynh nhẹxsdr tay cho.
Hoàphmf ng Tíhrsi ch phóyktz ng quyềcpsk n đbpoj ếwoor n vùiqut mộxspu t cáwoor i. Hàphmf Thiệdgtm n-Lãcobc m nhậuaen n ngay ra đbpoj óyktz làphmf chiêduwi u Long-hổyktz quyềcpsk n, rấvhrj t tinh diệdgtm u, hung hiểhrsi m, nhưskfl ng đbpoj ưskfl ờovdj ng đbpoj ưskfl ờovdj ng chíhrsi nh chíhrsi nh. Nóyktz lùiqut i lạnhhs i mộxspu t bưskfl ớvzwg c tráwoor nh đbpoj òduwi n, miệdgtm ng mỉlegw m cưskfl ờovdj i:
- Đetqb ệdgtm nhỏfmsb hơfwri n Hoàphmf ng huynh hai tuổyktz i. Vìfroq vậuaen y xin nhưskfl ờovdj ng Hoàphmf ng huynh mộxspu t chiêduwi u.
Hoàphmf ng Tíhrsi ch cưskfl ờovdj i lớvzwg n:
- Hàphmf huynh đbpoj ệdgtm làphmf con cháwoor u tháwoor nh Tảvdbn n cóyktz kháwoor c, hàphmf nh vi lễyfvf đbpoj ộxspu phi thưskfl ờovdj ng.
Đetqb ấvhrj u đbpoj ưskfl ợtatl c hai mưskfl ơfwri i chiêduwi u, Thiệdgtm n-Lãcobc m thấvhrj y cănyig n bảvdbn n củodwq a Hoàphmf ng Tíhrsi ch rấvhrj t vữvmax ng chắzgrw c. Mỗzgrw i chiêduwi u, cômcgb ng thủodwq , tiếwoor n thoáwoor i đbpoj úyktz ng khuômcgb n phéntac p, tỏfmsb ra đbpoj ưskfl ợtatl c huấvhrj n luyệdgtm n rấvhrj t cẩyfvf n thậuaen n. Nhưskfl ng cômcgb ng lựiqmz c khômcgb ng đbpoj ưskfl ợtatl c làphmf m bao. Nếwoor u nóyktz muốstml n hạnhhs Tíhrsi ch, chỉlegw cầvmag n đbpoj áwoor nh mưskfl ơfwri i chiêduwi u Phụbzyt c-ngưskfl u thầvmag n chưskfl ởjonp ng thìfroq xong ngay. Nhưskfl ng nóyktz đbpoj ưskfl ợtatl c Tựiqmz -Mai, Lêduwi Vănyig n dặdxiq n trưskfl ớvzwg c, nêduwi n cứwwyz dùiqut ng nhữvmax ng chiêduwi u rấvhrj t tầvmag m thưskfl ờovdj ng, lạnhhs i chỉlegw vậuaen n cóyktz nănyig m thàphmf nh cômcgb ng lựiqmz c. Vìfroq vậuaen y trậuaen n đbpoj ấvhrj u kéntac o dàphmf i.
Kháwoor n giảvdbn thuộxspu c giớvzwg i võpndx lânyxt m chỉlegw nhìfroq n qua cũdgtm ng biếwoor t sựiqmz thựiqmz c. Còduwi n dânyxt n chúyktz ng thìfroq cho rằebdz ng hai ngưskfl ờovdj i ngang sứwwyz c.
Hai ngưskfl ờovdj i đbpoj ấvhrj u vớvzwg i nhau đbpoj ếwoor n chiêduwi u thứwwyz chíhrsi n mưskfl ơfwri i, thìfroq trốstml ng báwoor o hiệdgtm u tớvzwg i giờovdj nghỉlegw . Thiệdgtm n-Lãcobc m nhảvdbn y lùiqut i lạnhhs i xáwoor mộxspu t xáwoor :
- Đetqb a tạnhhs Hoàphmf ng huynh nhẹxsdr tay.
- Cảvdbn m ơfwri n Hàphmf huynh quáwoor khen.
Hai ngưskfl ờovdj i dắzgrw t nhau xuốstml ng đbpoj àphmf i. Kháwoor c vớvzwg i nhữvmax ng cặdxiq p đbpoj ấvhrj u trưskfl ớvzwg c. Khi xuốstml ng đbpoj àphmf i, ai vềcpsk chỗzgrw ngưskfl ờovdj i đbpoj óyktz , cóyktz đbpoj ồbpoj ng mômcgb n thoa bóyktz p cho. Lầvmag n nàphmf y hai đbpoj ấvhrj u thủodwq cùiqut ng ngồbpoj i chung mộxspu t chỗzgrw , cùiqut ng uốstml ng nưskfl ớvzwg c suốstml i, bóyktz p chânyxt n, nắzgrw n tay cho nhau.
Thiệdgtm n-Lãcobc m vớvzwg i Hoàphmf ng Tíhrsi ch mớvzwg i gặdxiq p nhau, màphmf nhưskfl quen nhau từyfvf bao giờovdj . Hai ngưskfl ờovdj i cưskfl ờovdj i nóyktz i, bàphmf n táwoor n vềcpsk nhữvmax ng chiêduwi u đbpoj ãcobc đbpoj ấvhrj u vớvzwg i nhau. Hoàphmf ng Tíhrsi ch nóyktz i:
- Hàphmf huynh đbpoj ệdgtm nàphmf y. Huynh nghe nóyktz i bấvhrj t đbpoj ứwwyz đbpoj ệdgtm tửuwfo Tảvdbn n-viêduwi n nàphmf o cũdgtm ng cóyktz quyềcpsk n dẫolvz n bạnhhs n lêduwi n Tảvdbn n-lĩxsho nh chơfwri i. Sau trậuaen n đbpoj ấvhrj u nàphmf y, huynh đbpoj ệdgtm đbpoj ưskfl a ta lêduwi n lễyfvf tháwoor nh Tảvdbn n đbpoj i.
- Gìfroq chứwwyz đbpoj iềcpsk u đbpoj óyktz thìfroq đbpoj ưskfl ợtatl c. Huynh lêduwi n đbpoj ấvhrj y sẽunxh thấvhrj y mânyxt y đbpoj i dưskfl ớvzwg i chânyxt n mìfroq nh. Hoa trêduwi n đbpoj óyktz nởjonp bốstml n mùiqut a. Mùiqut a nàphmf y làphmf mùiqut a hoa cúyktz c đbpoj ânyxt y. Cóyktz hoa cúyktz c vàphmf ng, cóyktz hoa cúyktz c trắzgrw ng, lạnhhs i cóyktz cảvdbn hoa cúyktz c tíhrsi m nữvmax a.
- Còduwi n ngưskfl ợtatl c lạnhhs i ta sẽunxh dẫolvz n huynh đbpoj i sănyig n chim cu rừyfvf ng rồbpoj i nưskfl ớvzwg ng ănyig n, Cu rừyfvf ng nưskfl ớvzwg ng ngon lắzgrw m. Hơfwri n hẳlsie n cu dưskfl ớvzwg i miềcpsk n xuômcgb i.
- Hoàphmf ng huynh làphmf chỗzgrw thếwoor nàphmf o vớvzwg i lạnhhs c hầvmag u Hoàphmf ng Sùiqut ng-Anh?
- Ta phảvdbn i gọwrhg i ngưskfl ờovdj i bằebdz ng chúyktz họwrhg . Vìfroq cáwoor c đbpoj ộxspu ng củodwq a ngưskfl ờovdj i thiếwoor u nhânyxt n tàphmf i, ngưskfl ờovdj i khômcgb ng muốstml n nhưskfl ờovdj ng ngômcgb i cho ta, màphmf xin tuyểhrsi n thay thếwoor đbpoj ểhrsi cóyktz nhânyxt n tàphmf i. Bấvhrj t biếwoor t ai thắzgrw ng, ngưskfl ờovdj i cũdgtm ng nhưskfl ờovdj ng ngômcgb i ngay, đbpoj ểhrsi ngưskfl ờovdj i ngao du sơfwri n thủodwq y. Àebdz , nghe nóyktz i huynh đbpoj ệdgtm làphmf nghĩxsho a tửuwfo củodwq a vua Bàphmf phảvdbn i khômcgb ng?
- Đetqb úyktz ng vậuaen y. Mạnhhs mạnhhs nuômcgb i đbpoj ệdgtm vớvzwg i Thuậuaen n-Tômcgb ng từyfvf hơfwri n hai nănyig m nay. Còduwi n sinh phụbzyt mẫolvz u quêduwi ởjonp trấvhrj n Thanh-hoáwoor .
- Ưskfl ớvzwg c gìfroq huynh đbpoj ệdgtm thắzgrw ng trậuaen n nàphmf y, vềcpsk làphmf m lạnhhs c hầvmag u Phong-chânyxt u, anh em mìfroq nh tha hồbpoj bàphmf n truyệdgtm n sao cho trang đbpoj ộxspu ng mìfroq nh trởjonp thàphmf nh giầvmag u cóyktz .
- Vậuaen y chúyktz ng mìfroq nh cùiqut ng ưskfl ớvzwg c hẹxsdr n. Hễyfvf ai thắzgrw ng mấvhrj y ngưskfl ờovdj i kia phảvdbn i trợtatl giúyktz p trong việdgtm c pháwoor t triểhrsi n trang ấvhrj p.
- Lờovdj i huynh đbpoj ệdgtm sao giốstml ng ômcgb ng Cúyktz rừyfvf ng quáwoor . Hômcgb m rồbpoj i ômcgb ng Cúyktz rừyfvf ng tớvzwg i thănyig m chúyktz Sùiqut ng-Anh cũdgtm ng khuyêduwi n chúyktz rằebdz ng, bấvhrj t cứwwyz ai trong bốstml n chúyktz ng ta lêduwi n làphmf m lạnhhs c hầvmag u, cũdgtm ng mờovdj i ba ngưskfl ờovdj i còduwi n lạnhhs i giúyktz p sứwwyz c. Sáwoor ng nay chúyktz cóyktz bàphmf n vớvzwg i dưskfl ỡuwfo ng phụbzyt Tu Kỷwrhg , ômcgb ng ta lắzgrw c đbpoj ầvmag u khômcgb ng chịyyad u.
- Sao vậuaen y?
Đetqb ếwoor n đbpoj óyktz , trốstml ng báwoor o hiệdgtm u trậuaen n đbpoj ấvhrj u thứwwyz nhìfroq . Hai trẻsovq dắzgrw t nhau lêduwi n đbpoj àphmf i. Trậuaen n đbpoj ấvhrj u tiếwoor p tụbzyt c. Hoàphmf ng Tíhrsi ch vẫolvz n dùiqut ng Long-hổyktz quyềcpsk n củodwq a pháwoor i Tânyxt y-vu. Thiệdgtm n-Lãcobc m dùiqut ng Tảvdbn n-viêduwi n quyềcpsk n. Hai ngưskfl ờovdj i vừyfvf a đbpoj ấvhrj u vừyfvf a cưskfl ờovdj i, giốstml ng nhưskfl đbpoj ùiqut a vui. Đetqb ấvhrj u đbpoj ếwoor n hiệdgtm p thứwwyz trănyig m lẻsovq mộxspu t, trốstml ng báwoor o hiệdgtm u chấvhrj m dứwwyz t. Hai trẻsovq ômcgb m choàphmf ng lấvhrj y nhau cưskfl ờovdj i ha hảvdbn .
Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c tuyêduwi n bốstml :
- Cảvdbn hai trậuaen n, khômcgb ng ai hạnhhs đbpoj ưskfl ợtatl c ai. Bânyxt y giờovdj chờovdj cộxspu ng đbpoj iểhrsi m.
Tồbpoj n-Phúyktz c bàphmf n cùiqut ng cáwoor c giáwoor m khảvdbn o, rồbpoj i cộxspu ng đbpoj iểhrsi m lạnhhs i. Y tuyêduwi n bốstml :
- Vềcpsk võpndx đbpoj ạnhhs o cảvdbn hai bằebdz ng nhau, tháwoor i đbpoj ộxspu thanh thảvdbn n, hoàphmf thuậuaen n nhưskfl anh em trong nhàphmf . Vềcpsk nộxspu i lựiqmz c Thiệdgtm n-Lãcobc m sung mãcobc n hơfwri n Hoàphmf ng Tíhrsi ch. Vềcpsk chiêduwi u sốstml ngang nhau. Nhưskfl vậuaen y Thiệdgtm n-Lãcobc m thắzgrw ng cuộxspu c.
Hai trẻsovq quìfroq gốstml i hưskfl ớvzwg ng vua Bàphmf hàphmf nh lễyfvf , rồbpoj i lạnhhs i hàphmf nh lễyfvf vớvzwg i giáwoor m khảvdbn o, sau đbpoj óyktz dắzgrw t nhau xuốstml ng đbpoj àphmf i.
Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c gọwrhg i Tu Kỷwrhg vớvzwg i Nùiqut ng Sơfwri n-Bi lêduwi n đbpoj àphmf i. Sau khi nhắzgrw c lạnhhs i qui luậuaen t cùiqut ng phưskfl ơfwri ng thứwwyz c tuyểhrsi n lựiqmz a, y hômcgb lớvzwg n:
- Xuấvhrj t chiêduwi u.
Tu Kỷwrhg lùiqut i mộxspu t bưskfl ớvzwg c, ngưskfl ờovdj i y vọwrhg t lêduwi n cao, đbpoj áwoor mộxspu t hồbpoj i phong cưskfl ớvzwg c vàphmf o mặdxiq t Sơfwri n-Bi. Sơfwri n-Bi trầvmag m ngưskfl ờovdj i xuốstml ng tráwoor nh khỏfmsb i, y trảvdbn lạnhhs i mộxspu t quyềcpsk n, trúyktz ng bắzgrw p chânyxt n Kỷwrhg đbpoj ếwoor n bốstml p mộxspu t tiếwoor ng. Kỷwrhg loạnhhs ng choạnhhs ng suýyktz t ngãcobc . Sơfwri n-Bi thuậuaen n thếwoor tung mộxspu t quyềcpsk n vàphmf o ngựiqmz c nóyktz .
Thựiqmz c ra bảvdbn n lĩxsho nh Tu Kỷwrhg cao hơfwri n Sơfwri n-Bi gấvhrj p bộxspu i. Chỉlegw vìfroq y khinh đbpoj ịyyad ch, lạnhhs i muốstml n biểhrsi u diễyfvf n ta đbpoj ânyxt y, màphmf bịyyad trúyktz ng hai đbpoj òduwi n. Đetqb au quáwoor , hoáwoor khùiqut ng, y lùiqut i lạnhhs i tung mộxspu t chưskfl ởjonp ng vàphmf o ngựiqmz c Sơfwri n-Bi. Thấvhrj y chưskfl ởjonp ng phong áwoor c liệdgtm t, Sơfwri n-Bi khoanh hai tay trưskfl ớvzwg c ngựiqmz c đbpoj ỡuwfo . Bìfroq nh mộxspu t tiếwoor ng, chưskfl ởjonp ng trúyktz ng ngựiqmz c. Sơfwri n-Bi bịyyad đbpoj ẩyfvf y lui hai bưskfl ớvzwg c. Nóyktz nghiếwoor n rănyig ng lao vàphmf o ngưskfl ờovdj i đbpoj ốstml i thủodwq . Sứwwyz c lao củodwq a nóyktz thựiqmz c phi thưskfl ờovdj ng. Tu Kỷwrhg néntac sang bêduwi n cạnhhs nh tráwoor nh khỏfmsb i, rồbpoj i túyktz m lấvhrj y đbpoj ầvmag u nóyktz giậuaen t mạnhhs nh trởjonp lạnhhs i.
Sơfwri n-Bi biếwoor t nguy hiểhrsi m, nóyktz khômcgb ng gỡuwfo thếwoor nắzgrw m, màphmf tốstml ng vàphmf o ngựiqmz c đbpoj ốstml i thủodwq bằebdz ng cảvdbn hai quyềcpsk n. Tu Kỷwrhg bịyyad trúyktz ng đbpoj òduwi n đbpoj ếwoor n binh mộxspu t cáwoor i. Nóyktz nghiếwoor n rănyig ng chịyyad u đbpoj òduwi n, tay tráwoor i chéntac m vàphmf o cổyktz đbpoj ốstml i thủodwq . Sơfwri n-Bi kinh hoảvdbn ng nhảvdbn y vọwrhg t lêduwi n, đbpoj ầvmag u nóyktz trúyktz ng hàphmf m Tu Kỷwrhg , làphmf m rănyig ng cắzgrw n vàphmf o lưskfl ỡuwfo i. Tu Kỷwrhg đbpoj au thấvhrj u tânyxt m can.
Rõpndx ràphmf ng võpndx cômcgb ng mìfroq nh cao hơfwri n đbpoj ốstml i thủodwq , nhưskfl ng vìfroq Sơfwri n-Bi đbpoj áwoor nh toàphmf n nhữvmax ng đbpoj òduwi n nhưskfl ngưskfl ờovdj i khômcgb ng biếwoor t võpndx , nêduwi n Tu-Kỷwrhg bịyyad trúyktz ng liêduwi n tiếwoor p. Tay vẫolvz n nắzgrw m tóyktz c Sơfwri n-Bi, nóyktz giậuaen t mạnhhs nh kéntac o đbpoj ốstml i thủodwq lạnhhs i gầvmag n, dùiqut ng tay tráwoor i đbpoj ânyxt m vàphmf o mắzgrw t phảvdbn i đbpoj ốstml i thủodwq .
Sơfwri n-Bi đbpoj au quáwoor rúyktz lêduwi n mộxspu t tiếwoor ng, máwoor u chảvdbn y đbpoj ầvmag y mặdxiq t, hai tay nóyktz chụbzyt p hạnhhs bộxspu Tu-Kỷwrhg bóyktz p mạnhhs nh. Tu Kỷwrhg théntac t lêduwi n, dùiqut ng tay tráwoor i chọwrhg c vàphmf o mắzgrw t tráwoor i, rồbpoj i dùiqut ng hai tay gỡuwfo tay Sơfwri n-Bi ra. Sơfwri n-Bi bịyyad mùiqut hai mắzgrw t, đbpoj au đbpoj ớvzwg n cuồbpoj ng loạnhhs n, nóyktz cứwwyz bóyktz p chặdxiq t hạnhhs bộxspu Tu-Kỷwrhg . Trong khi Tu-Kỷwrhg bóyktz p cổyktz nóyktz . Cảvdbn hai ngãcobc lănyig n trêduwi n đbpoj àphmf i.
Đetqb ếwoor n đbpoj óyktz trốstml ng báwoor o hiệdgtm u hếwoor t trậuaen n thứwwyz nhấvhrj t. Nhưskfl ng hai trẻsovq cứwwyz ômcgb m nhau, lănyig n lộxspu n trêduwi n đbpoj àphmf i.
Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c kinh hoảvdbn ng vộxspu i chạnhhs y lạnhhs i gỡuwfo hai ngưskfl ờovdj i ra, thìfroq hai mắzgrw t Tu Kỷwrhg trợtatl n trừyfvf ng, hơfwri i thởjonp chỉlegw còduwi n thoi thóyktz p. Còduwi n Sơfwri n-Bi máwoor u me đbpoj ầvmag y ngưskfl ờovdj i.
Lêduwi Vănyig n vọwrhg t lêduwi n đbpoj àphmf i xem xéntac t. Nóyktz nóyktz i lớvzwg n:
- Nùiqut ng huynh chếwoor t rồbpoj i. Còduwi n Tu huynh bịyyad thưskfl ơfwri ng nặdxiq ng, tuy khômcgb ng chếwoor t, nhưskfl ng e từyfvf nay khômcgb ng còduwi n làphmf m chồbpoj ng đbpoj ưskfl ợtatl c nữvmax a.
Hai đbpoj ứwwyz a trẻsovq đbpoj ưskfl ợtatl c đbpoj ưskfl a xuốstml ng đbpoj àphmf i. Nùiqut ng Tồbpoj n-Phúyktz c tuyêduwi n bốstml :
- Tu-Kỷwrhg thắzgrw ng Sơfwri n-Bi. Tuy nhiêduwi n vìfroq Kỷwrhg đbpoj áwoor nh tửuwfo thưskfl ơfwri ng Sơfwri n-Bi, nêduwi n bịyyad loạnhhs i. Rúyktz t cụbzyt c Hàphmf Thiệdgtm n-Lãcobc m thắzgrw ng cuộxspu c, làphmf m lạnhhs c hầvmag u Phong-chânyxt u.
Lễyfvf -bộxspu thưskfl ợtatl ng thưskfl lêduwi n đbpoj àphmf i, bàphmf nóyktz i vớvzwg i Lêduwi Thuậuaen n-Tômcgb ng, Hàphmf Thiệdgtm n-Lãcobc m:
- Hai cháwoor u đbpoj ếwoor n trưskfl ớvzwg c vua Bàphmf hàphmf nh đbpoj ạnhhs i lễyfvf .
Hai trẻsovq lễyfvf đbpoj ủodwq táwoor m lễyfvf .
- Hai cháwoor u hưskfl ớvzwg ng cáwoor c vịyyad giáwoor m khảvdbn o lễyfvf tạnhhs .
Hai trẻsovq hưskfl ớvzwg ng bốstml n giáwoor m khảvdbn o lễyfvf ba lễyfvf .
- Ngàphmf y mai hai cháwoor u sẽunxh đbpoj i cùiqut ng lạnhhs c hầvmag u Hoàphmf ng Sùiqut ng-Anh, Lưskfl u Nguyêduwi n tớvzwg i lễyfvf Hồbpoj tiêduwi n cômcgb cùiqut ng cáwoor c liệdgtm t tổyktz pháwoor i Tânyxt y-vu, rồbpoj i Thuậuaen n-Tômcgb ng theo Lưskfl u lạnhhs c hầvmag u, Thiệdgtm n-Lãcobc m theo Hoàphmf ng lạnhhs c hầvmag u vềcpsk tổyktz đbpoj ưskfl ờovdj ng Thưskfl ợtatl ng-oai, Phong-chânyxt u làphmf m lễyfvf cáwoor o. Bắzgrw t đbpoj ầvmag u ngàphmf y mùiqut ng mưskfl ờovdj i tháwoor ng ba sang nănyig m, hai cháwoor u đbpoj ếwoor n lễyfvf đbpoj ềcpsk n thờovdj Quốstml c-tổyktz Phụbzyt c-Hy, Thầvmag n-Nômcgb ng, Hùiqut ng-vưskfl ơfwri ng, An-dưskfl ơfwri ng vưskfl ơfwri ng rồbpoj i nhậuaen n chứwwyz c.
Hơfwri n tháwoor ng sau, sau khi chuẩyfvf n bịyyad đbpoj i sứwwyz xing, Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng truyềcpsk n:
- Việdgtm c ởjonp đbpoj ânyxt y xong. Nănyig m em theo ta vớvzwg i chịyyad Thanh-Mai lêduwi n đbpoj ưskfl ờovdj ng đbpoj i sứwwyz . Chúyktz ng ta sang Tốstml ng. Hãcobc y nhớvzwg rằebdz ng chúyktz ng ta kếwoor t hiếwoor u vớvzwg i họwrhg . Vìfroq vậuaen y kểhrsi từyfvf khi vàphmf o đbpoj ấvhrj t Tốstml ng, tuyệdgtm t đbpoj ốstml i khômcgb ng dùiqut ng võpndx cômcgb ng. Chỉlegw dùiqut ng võpndx cômcgb ng khi tíhrsi nh mệdgtm nh bịyyad lânyxt m nguy. Mọwrhg i việdgtm c đbpoj ểhrsi quan quânyxt n Tốstml ng chịyyad u tráwoor ch nhiệdgtm m.
Vưskfl ơfwri ng nhìfroq n Lêduwi Vănyig n:
- Riêduwi ng sưskfl tỷwrhg Thanh-Mai vớvzwg i chúyktz mưskfl ờovdj i tha hồbpoj thi hàphmf nh y đbpoj ạnhhs o. Càphmf ng trịyyad cho nhiềcpsk u ngưskfl ờovdj i càphmf ng tốstml t. Ta gânyxt y cảvdbn m tìfroq nh trêduwi n đbpoj ưskfl ờovdj ng đbpoj i. Chúyktz ng ta sẽunxh sang Ung, rồbpoj i đbpoj i Hổyktz -mômcgb n, qua Khúyktz c-giang. Sau đbpoj óyktz tớvzwg i Trưskfl ờovdj ng-sa sẽunxh ngừyfvf ng lạnhhs i cáwoor nh đbpoj ồbpoj ng Tưskfl ơfwri ng, qua hồbpoj Đetqb ộxspu ng-đbpoj ìfroq nh thănyig m đbpoj ộxspu ng Tam-sơfwri n, Quânyxt n-sơfwri n nơfwri i cóyktz di tíhrsi ch Quốstml c-tổyktz , Quốstml c-mẫolvz u.
Vưskfl ơfwri ng chỉlegw Thiệdgtm u-Cựiqmz c:
- Hệdgtm thốstml ng tếwoor táwoor c củodwq a ta bêduwi n Tốstml ng ra sao? Cháwoor u trìfroq nh bàphmf y hiệdgtm n tìfroq nh triềcpsk u Tốstml ng đbpoj ểhrsi mợtatl vớvzwg i cáwoor c em biếwoor t, hầvmag u còduwi n đbpoj ốstml i phóyktz .
Thiệdgtm u-Cựiqmz c húyktz lêduwi n mộxspu t tiếwoor ng, hai thiếwoor u niêduwi n từyfvf ngoàphmf i chạnhhs y vàphmf o. Chàphmf ng ra lệdgtm nh:
- Em sai mộxspu t trănyig m con sóyktz i gáwoor c quanh tụbzyt sảvdbn nh đbpoj ưskfl ờovdj ng. Mộxspu t trănyig m chim ưskfl ng tuầvmag n phòduwi ng trêduwi n trờovdj i. Tuyệdgtm t đbpoj ốstml i khômcgb ng cho bấvhrj t cứwwyz ai lai vãcobc ng quanh đbpoj ânyxt y mộxspu t trănyig m trưskfl ợtatl ng.
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng hàphmf i lòduwi ng. Vưskfl ơfwri ng khen cháwoor u:
- Cáwoor c em phảvdbn i chúyktz ýyktz họwrhg c lấvhrj y nhữvmax ng tinh tếwoor , cẩyfvf n thậuaen n củodwq a anh Thiệdgtm u-Cựiqmz c trêduwi n đbpoj ưskfl ờovdj ng đbpoj i Tốstml ng.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c đbpoj em mộxspu t cuốstml n trụbzyt c treo lêduwi n, rồbpoj i chỉlegw vàphmf o đbpoj ồbpoj hìfroq nh:
- Đetqb ânyxt y làphmf tổyktz chứwwyz c triềcpsk u Tốstml ng. Cáwoor c em phảvdbn i chúyktz ýyktz thuộxspu c lòduwi ng. Đetqb ầvmag u tiêduwi n anh nóyktz i vềcpsk nhữvmax ng liêduwi n hệdgtm hìfroq nh thàphmf nh triềcpsk u Tốstml ng đbpoj ãcobc . Trưskfl ớvzwg c tiêduwi n Nhậuaen t-Hồbpoj vốstml n ngưskfl ờovdj i Việdgtm t lưskfl u lạnhhs c sang Tânyxt y-vựiqmz c, đbpoj ưskfl ợtatl c giáwoor o chủodwq Hồbpoj ng-thiếwoor t giáwoor o thu làphmf m đbpoj ồbpoj đbpoj ệdgtm , rồbpoj i sai vềcpsk phưskfl ơfwri ng Đetqb ômcgb ng truyềcpsk n giáwoor o. Lãcobc o nhânyxt n gặdxiq p Lưskfl u Tríhrsi -Viễyfvf n ngưskfl ờovdj i bộxspu lạnhhs c Sa-đbpoj àphmf , kếwoor t làphmf m huynh đbpoj ệdgtm , lậuaen p ra bang Nhậuaen t-Hồbpoj . Sau đbpoj óyktz lãcobc o bỏfmsb vềcpsk Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t. Lưskfl u Tríhrsi -Viễyfvf n nhờovdj bang chúyktz ng, nổyktz i lêduwi n làphmf m vua ởjonp Đetqb ạnhhs i-lưskfl ơfwri ng, xưskfl ng làphmf m Háwoor n Cao-tổyktz (Đetqb inh-Mùiqut i, 947).
Hàphmf Thiệdgtm n-Lãcobc m hỏfmsb i:
- Em tưskfl ởjonp ng Háwoor n Cao-tổyktz họwrhg Lưskfl u têduwi n Bang chứwwyz ?
- Đetqb úyktz ng thếwoor , đbpoj óyktz làphmf truyệdgtm n hơfwri n nghìfroq n nănyig m trưskfl ớvzwg c. Sửuwfo gọwrhg i nhàphmf Háwoor n củodwq a Lưskfl u Bang làphmf Tânyxt y-Háwoor n. Sau hơfwri n ba trănyig m nănyig m Tânyxt y-Háwoor n bịyyad Vưskfl ơfwri ng Mãcobc ng cưskfl ớvzwg p ngômcgb i, rồbpoj i Quang-Vũdgtm khởjonp i binh trung hưskfl ng cai trịyyad ngoàphmf i hai trănyig m nănyig m nữvmax a, gọwrhg i làphmf nhàphmf Đetqb ômcgb ng-Háwoor n. Bânyxt y giờovdj Tríhrsi -Viễyfvf n họwrhg Lưskfl u tuy khômcgb ng liêduwi n quan vớvzwg i hai triềcpsk u Háwoor n kia, nhưskfl ng vẫolvz n xưskfl ng làphmf Háwoor n.
Thiệdgtm n-Lãcobc m bậuaen t cưskfl ờovdj i:
- Vậuaen y nhàphmf Háwoor n nàphmf y làphmf nhàphmf Háwoor n Ândwa »cùiqut iÂndwa ».
- Cứwwyz tam gọwrhg i nhưskfl vậuaen y đbpoj i. Tríhrsi -Viễyfvf n làphmf m vua íhrsi t nănyig m, truyềcpsk n ngômcgb i cho con tứwwyz c Háwoor n Ẩyxce n-đbpoj ếwoor . Ẩyxce n-đbpoj ếwoor làphmf m vua đbpoj ưskfl ợtatl c ba nănyig m bịyyad Quáwoor ch Ngạnhhs n-Uy cưskfl ớvzwg p ngômcgb i lậuaen p ra nhàphmf Chu Ândwa «cùiqut iÂndwa » (Tânyxt n-Hợtatl i, 951). Ngạnhhs n-Uy làphmf m vua bốstml n nănyig m rồbpoj i truyềcpsk n ngômcgb i cho con nuômcgb i, cũdgtm ng làphmf cháwoor u vợtatl têduwi n Sàphmf i-Vinh (Giáwoor p-Dầvmag n, 954). Tứwwyz c Chu Thếwoor -Tômcgb ng. Chu Thếwoor -Tômcgb ng làphmf m vua sau sáwoor u nănyig m thìfroq chếwoor t, nhưskfl ờovdj ng ngômcgb i cho con làphmf Chu Cung-Đetqb ếwoor . Cung đbpoj ếwoor làphmf m vua hai nănyig m, bịyyad sưskfl đbpoj ệdgtm củodwq a Chu Thếwoor -Tômcgb ng têduwi n Triệdgtm u Khuômcgb ng-Duẫolvz n cưskfl ớvzwg p ngômcgb i lậuaen p ra nhàphmf Tốstml ng (Canh-Thânyxt n, 960) .
Thuậuaen n-Tômcgb ng kêduwi u lêduwi n:
- Lộxspu n xộxspu n quáwoor .
- Khuômcgb ng-Duẫolvz n làphmf m vua mưskfl ờovdj i bẩyfvf y nănyig m thìfroq bănyig ng, truyềcpsk n ngômcgb i cho em làphmf Triệdgtm u Khuômcgb ng-Nghiãcobc (Bíhrsi nh-Týyktz , 976). Sau khi Khuômcgb ng-Duẫolvz n chếwoor t triềcpsk u thầvmag n tômcgb n Khuômcgb ng-Duẫolvz n làphmf m Tháwoor i-tổyktz khảvdbn i-vậuaen n, lậuaen p cựiqmz c, anh võpndx , duệdgtm vănyig n, thầvmag n đbpoj ứwwyz c, tháwoor nh cômcgb ng, chíhrsi minh hoàphmf ng đbpoj ếwoor .
Miếwoor u hiệdgtm u làphmf Tháwoor i-tổyktz . Ta gọwrhg i làphmf Tốstml ng Tháwoor i-tổyktz .
Lêduwi Vănyig n cưskfl ờovdj i:
- Khi mìfroq nh tiếwoor p xúyktz c bớvzwg i vua quan nhàphmf Tốstml ng, cứwwyz đbpoj em cáwoor i têduwi n dàphmf i thoòduwi ng mưskfl ờovdj i táwoor m chữvmax ra màphmf nóyktz i, ắzgrw t chúyktz ng khoáwoor i chíhrsi lắzgrw m.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c gậuaen t đbpoj ầvmag u cưskfl ờovdj i:
- Khuômcgb ng-Nghiãcobc làphmf m vua đbpoj ưskfl ợtatl c hai mưskfl ơfwri i hai nănyig m thìfroq bănyig ng.Truyềcpsk n ngômcgb i cho con thứwwyz ba làphmf Triệdgtm u Nguyêduwi n-Hằebdz ng (Mậuaen u-Tuấvhrj t, 998). Triềcpsk u thầvmag n tômcgb n Nghiãcobc làphmf m Tháwoor i-tômcgb ng thầvmag n cômcgb ng, tháwoor nh đbpoj ứwwyz c, vănyig n võpndx hoàphmf ng đbpoj ếwoor .
Tômcgb n Đetqb ảvdbn n gậuaen t đbpoj ầvmag u:
- Hômcgb m trưskfl ớvzwg c trêduwi n núyktz i Chung-chinh sưskfl tỷwrhg Thanh-Mai đbpoj ãcobc nóyktz i vềcpsk cáwoor c con vua Tháwoor i-tômcgb ng rồbpoj i. Ôxsho ng Triệdgtm u Thàphmf nh têduwi n thựiqmz c Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m, con thứwwyz táwoor m Tháwoor i-tômcgb ng tưskfl ớvzwg c phong Bàphmf nh-vưskfl ơfwri ng sau đbpoj ổyktz i thàphmf nh Kinh-vưskfl ơfwri ng, rồbpoj i Đetqb ịyyad nh-vưskfl ơfwri ng. Cuốstml i cùiqut ng Bìfroq nh-Nam vưskfl ơfwri ng. Chânyxt n-tômcgb ng làphmf m vua đbpoj ưskfl ợtatl c hai mưskfl ơfwri i lănyig m nănyig m thìfroq chếwoor t, nhưskfl ờovdj ng ngômcgb i cho con thứwwyz sáwoor u têduwi n Trinh (Nhânyxt m-Tuấvhrj t, 1022). Ôxsho ng nàphmf y lấvhrj y niêduwi n hiệdgtm u Thiêduwi n-Tháwoor nh. Nhưskfl thếwoor Triệdgtm u Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m làphmf chúyktz ruộxspu t hoàphmf ng đbpoj ếwoor Thiêduwi n-Tháwoor nh. Chúyktz ng ta đbpoj ưskfl ơfwri ng phảvdbn i đbpoj ốstml i đbpoj ầvmag u vớvzwg i ômcgb ng ta. Vậuaen y anh hãcobc y trìfroq nh bầvmag y tiểhrsi u sửuwfo ômcgb ng ta thựiqmz c chi tiếwoor t cho chúyktz ng em nghe.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c gậuaen t đbpoj ầvmag u:
- Ôxsho ng ta làphmf con thứwwyz táwoor m vua Tháwoor i-tômcgb ng, do bàphmf Vưskfl ơfwri ng Đetqb ứwwyz c-phi sinh ra. Tíhrsi nh cựiqmz c kỳjonp hiếwoor u thảvdbn o. Họwrhg c vănyig n thômcgb ng minh quáwoor n chúyktz ng. Họwrhg c võpndx mau hơfwri n bấvhrj t cứwwyz hoàphmf ng tửuwfo nàphmf o. Tíhrsi nh tìfroq nh hiếwoor u hòduwi a, hàphmf nh sựiqmz cẩyfvf n trọwrhg ng. Vua Tháwoor i-tômcgb ng yêduwi u thưskfl ơfwri ng đbpoj ặdxiq c biệdgtm t, cóyktz ýyktz muốstml n nhưskfl ờovdj ng ngômcgb i cho. Nghiễyfvf m nghĩxsho rằebdz ng ai làphmf m vua cũdgtm ng đbpoj ưskfl ợtatl c. Tốstml ng triềcpsk u cầvmag n phảvdbn i cóyktz mộxspu t thânyxt n vưskfl ơfwri ng ra ngoàphmf i cầvmag m quânyxt n, mởjonp rộxspu ng biêduwi n cảvdbn nh, nêduwi n xin phụbzyt hoàphmf ng truyềcpsk n ngômcgb i cho ngưskfl ờovdj i kháwoor c.
Thấvhrj y cuộxspu c đbpoj ờovdj i Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m hơfwri i giốstml ng Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng. Mọwrhg i ngưskfl ờovdj i đbpoj ưskfl a mắzgrw t nhìfroq n vưskfl ơfwri ng. Vưskfl ơfwri ng mỉlegw m cưskfl ờovdj i.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c tiếwoor p:
- Vua Tháwoor i-tômcgb ng cho chầvmag u bêduwi n cạnhhs nh, hầvmag u giảvdbn ng giảvdbn i việdgtm c trong ngoàphmf i, phéntac p trịyyad nưskfl ớvzwg c. Theo luậuaen t Tốstml ng, cáwoor c con trai vua tuổyktz i mưskfl ờovdj i ba, mưskfl ờovdj i bốstml n, đbpoj ãcobc đbpoj ưskfl ợtatl c cưskfl ớvzwg i vợtatl , phong chứwwyz c tưskfl ớvzwg c, rồbpoj i cho mởjonp phủodwq đbpoj ệdgtm riêduwi ng. Vua Tháwoor i-tômcgb ng sủodwq ng áwoor i Nghiễyfvf m, nêduwi n lưskfl u giữvmax ởjonp trong cung. Đetqb ếwoor n nănyig m y hai mưskfl ơfwri i tuổyktz i, màphmf vẫolvz n đbpoj ưskfl ợtatl c ởjonp Hoàphmf ng-thàphmf nh, vìfroq vậuaen y hoàphmf ng thânyxt n, phi tầvmag n đbpoj ềcpsk u gọwrhg i y làphmf Nhịyyad thậuaen p báwoor t tháwoor i bảvdbn o. Nhịyyad thậuaen p đbpoj ểhrsi chỉlegw tuổyktz i hai mưskfl ơfwri i. Báwoor t đbpoj ểhrsi chỉlegw Nghiễyfvf m con thứwwyz táwoor m.
Kim-Thàphmf nh than:
- Vua Tháwoor i-tômcgb ng thưskfl ơfwri ng ômcgb ng ta, hóyktz a ra hạnhhs i ômcgb ng ta. Giáwoor nhưskfl nănyig m mưskfl ờovdj i ba cho ômcgb ng ta mởjonp phủodwq đbpoj ệdgtm riêduwi ng, phong chứwwyz c tưskfl ớvzwg c rồbpoj i dầvmag n dầvmag n thănyig ng lêduwi n cóyktz phảvdbn i nănyig m hai mưskfl ơfwri i ômcgb ng ta cóyktz đbpoj ịyyad a vịyyad cựiqmz c cao khômcgb ng?
Thiệdgtm u-Cựiqmz c gậuaen t đbpoj ầvmag u:
- Kim-Thàphmf nh bàphmf n đbpoj úyktz ng. Vìfroq vậuaen y khi vua Chânyxt n-tômcgb ng lêduwi n ngômcgb i vua, mớvzwg i cho Nghiễyfvf m ra ngoàphmf i, đbpoj ưskfl ợtatl c phong Kiểhrsi m-hiệdgtm u tháwoor i-bảvdbn o, Tảvdbn -vệdgtm thưskfl ợtatl ng tưskfl ớvzwg ng quânyxt n, Tàphmf o-quốstml c cômcgb ng.
Hàphmf Thiệdgtm n-Lãcobc m gãcobc i đbpoj ầvmag u:
- Chứwwyz c tưskfl ớvzwg c gìfroq màphmf dàphmf i quáwoor vậuaen y?
- Bảvdbn n triềcpsk u cũdgtm ng nhưskfl Tốstml ng, đbpoj ốstml i vớvzwg i cáwoor c quan thìfroq hoặdxiq c chứwwyz c vănyig n hoặdxiq c chứwwyz c võpndx , rồbpoj i thêduwi m tưskfl ớvzwg c vàphmf o. Đetqb ômcgb i khi mớvzwg i cóyktz ngưskfl ờovdj i đbpoj ưskfl ợtatl c giữvmax quyềcpsk n cảvdbn vănyig n lẫolvz n võpndx . Còduwi n đbpoj ốstml i vớvzwg i vua chưskfl hầvmag u, hoàphmf ng-tửuwfo , thưskfl ờovdj ng đbpoj ưskfl ợtatl c phong cảvdbn chứwwyz c vănyig n, võpndx chứwwyz c võpndx lẫolvz n tưskfl ớvzwg c. Nhưskfl Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m đbpoj ầvmag u tiêduwi n đbpoj ưskfl ợtatl c phong chứwwyz c vănyig n Kiểhrsi m-hiệdgtm u tháwoor i bảvdbn o tứwwyz c đbpoj ứwwyz ng hàphmf ng thứwwyz tưskfl sau Tháwoor i-sưskfl , Tháwoor i-úyktz y, Tháwoor i-phóyktz . Chứwwyz c võpndx thìfroq nhỏfmsb xíhrsi u Tảvdbn -vệdgtm thưskfl ợtatl ng tưskfl ớvzwg ng quânyxt n. Còduwi n tưskfl ớvzwg c mớvzwg i cóyktz Tàphmf o-quốstml c cômcgb ng.
Kim-Thàphmf nh àphmf lêduwi n:
- Em biếwoor t ngay màphmf . Bânyxt y giờovdj vua Tháwoor i-tômcgb ng bănyig ng rồbpoj i. Ôxsho ng ta phảvdbn i ra khỏfmsb i cung, vớvzwg i tưskfl ớvzwg c Quốstml c-cômcgb ng chưskfl a đbpoj ưskfl ợtatl c quyềcpsk n mởjonp phủodwq đbpoj ệdgtm riêduwi ng, chẳlsie ng cóyktz chânyxt n tay. Cũdgtm ng tộxspu i.
- Khi vua Chânyxt n-tômcgb ng cầvmag m quyềcpsk n, cóyktz nhữvmax ng vấvhrj n đbpoj ềcpsk liêduwi n quan tớvzwg i vua Tháwoor i-tômcgb ng, ômcgb ng ta bỡuwfo ngỡuwfo , phảvdbn i hỏfmsb i Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m, nhờovdj y giúyktz p đbpoj ỡuwfo . Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m tậuaen n tìfroq nh giúyktz p anh rấvhrj t đbpoj ắzgrw c lựiqmz c, lạnhhs i tỏfmsb ra khômcgb ng tham vọwrhg ng quyềcpsk n bíhrsi nh, màphmf chỉlegw muốstml n mởjonp rộxspu ng giang sơfwri n. Vìfroq vậuaen y vua hốstml i hậuaen n, nêduwi n nănyig m sau mớvzwg i phong cho làphmf m Bìfroq nh-hảvdbn i quânyxt n tiếwoor t đbpoj ộxspu sứwwyz , đbpoj ồbpoj ng trung thưskfl mômcgb n hạnhhs bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz , kiểhrsi m hiệdgtm u tháwoor i phóyktz , Quảvdbn ng-lănyig ng quậuaen n vưskfl ơfwri ng.
Thuậuaen n-Tômcgb ng hỏfmsb i:
- Khi cóyktz cáwoor i chứwwyz c Đetqb ồbpoj ng trung thưskfl mômcgb n hạnhhs bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz , ômcgb ng ta mớvzwg i cóyktz quyềcpsk n tuyểhrsi n mômcgb n hạnhhs vănyig n võpndx riêduwi ng? Đetqb ồbpoj ng-trung thưskfl mômcgb n hạnhhs bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz tứwwyz c làphmf quyềcpsk n ngang Tểhrsi tưskfl ớvzwg ng. Tểhrsi tưskfl ớvzwg ng đbpoj ưskfl ơfwri ng nhiêduwi n tham dựiqmz nghịyyad sựiqmz triềcpsk u chíhrsi nh, đbpoj ểhrsi cốstml vấvhrj n cho ômcgb ng anh?
- Đetqb úyktz ng thếwoor . Ôxsho ng ta nhãcobc lưskfl ợtatl ng, ômcgb n nhu, khuấvhrj t thânyxt n cầvmag u hiềcpsk n tàphmf i. Nhânyxt n tàphmf i theo vềcpsk rấvhrj t đbpoj ômcgb ng. Vua Chânyxt n-tômcgb ng gia thănyig ng cho Chiêduwi u-võpndx , An-đbpoj ứwwyz c-quânyxt n tiếwoor t đbpoj ộxspu sứwwyz , Vinh-vưskfl ơfwri ng. Rồbpoj i lạnhhs i cảvdbn i thănyig ng Phậuaen n-ânyxt m kiêduwi m thịyyad trung, trấvhrj n nhậuaen m vùiqut ng An-tĩxsho nh, Võpndx -tíhrsi n, gia Kiểhrsi m hiệdgtm u tháwoor i-úyktz y kiêduwi m trung thưskfl lệdgtm nh. Nhưskfl vậuaen y quan lêduwi n đbpoj ếwoor n tộxspu t đbpoj ỉlegw nh. Nhưskfl ng ômcgb ng vẫolvz n chưskfl a chịyyad u tuyểhrsi n vưskfl ơfwri ng phi.
Mọwrhg i ngưskfl ờovdj i bậuaen t cưskfl ờovdj i nhìfroq n Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng, vìfroq thấvhrj y hàphmf nh trạnhhs ng hai ngưskfl ờovdj i giốstml ng nhau.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c tiếwoor p:
- Vìfroq vua Chânyxt n-tômcgb ng muốstml n lậuaen p Lưskfl u-phi làphmf m Hoàphmf ng-hậuaen u. Quầvmag n thầvmag n, thânyxt n vưskfl ơfwri ng nghịyyad luậuaen n phânyxt n vânyxt n. Vua hỏfmsb i ýyktz kiếwoor n Nghiễyfvf m. Ôxsho ng lẳlsie ng lặdxiq ng chỉlegw tay vàphmf o ngựiqmz c, ýyktz nóyktz i: Vua hãcobc y tựiqmz quyếwoor t. Vua bèovdj n phong Lưskfl u-phi làphmf m Hoàphmf ng-hậuaen u. Lưskfl u-hậuaen u nhớvzwg ơfwri n Nghiễyfvf m. Lúyktz c đbpoj ầvmag u phùiqut trìfroq cho ômcgb ng ta. Sau bàphmf thấvhrj y Nghiễyfvf m tinh minh mẫolvz n cáwoor n, sợtatl khóyktz lòduwi ng cho việdgtm c xen vàphmf o triềcpsk u chíhrsi nh. Bàphmf gânyxt y ra vụbzyt cho mộxspu t phi tầvmag n giáwoor họwrhg a rằebdz ng tưskfl thômcgb ng vớvzwg i Nghiễyfvf m. Vua Chânyxt n-tômcgb ng đbpoj oạnhhs t ấvhrj n Võpndx -tíhrsi n, giáwoor ng làphmf m Đetqb oan-vưskfl ơfwri ng, giảvdbn i táwoor n phủodwq đbpoj ệdgtm . Ôxsho ng bơfwri vơfwri phảvdbn i đbpoj i ởjonp nhờovdj phòduwi mãcobc Thạnhhs ch Bảvdbn o-Cáwoor t.
Kim-Thàphmf nh than:
- Tộxspu i quáwoor .
- Sau, mộxspu t võpndx lânyxt m cao thủodwq , gia kháwoor ch củodwq a Nghiễyfvf m, đbpoj ang đbpoj êduwi m lẻsovq n vàphmf o cung bắzgrw t bọwrhg n tháwoor i giáwoor m, cung nữvmax tra ra manh mốstml i, rồbpoj i đbpoj ộxspu t nhậuaen p tẩyfvf m cung vua Chânyxt n-tômcgb ng tânyxt u hếwoor t mọwrhg i sựiqmz . Vua hốstml i hậuaen n, giếwoor t hơfwri n mưskfl ờovdj i ngưskfl ờovdj i, giảvdbn i oan cho Nghiễyfvf m, phong Trấvhrj n-hảvdbn i, An-hóyktz a-quânyxt n tiếwoor t đbpoj ộxspu sứwwyz , Bàphmf nh-vưskfl ơfwri ng, rồbpoj i Thômcgb ng-vưskfl ơfwri ng, Kinh-vưskfl ơfwri ng gia Tháwoor i-bảvdbn o.
Tựiqmz -Mai than:
- Vua gìfroq màphmf đbpoj ểhrsi u vớvzwg i em thếwoor ?
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng hỏfmsb i:
- Sao chúyktz biếwoor t?
- Em mìfroq nh cóyktz tàphmf i cóyktz cômcgb ng, màphmf vợtatl bầvmag y kếwoor hạnhhs i em mìfroq nh. Khi kháwoor m pháwoor ra phảvdbn i truấvhrj t phếwoor vợtatl , thănyig ng chứwwyz c tưskfl ớvzwg c cho em lớvzwg n hơfwri n. Cóyktz đbpoj ânyxt u lạnhhs i phong cho chứwwyz c tưskfl ớvzwg c nhỏfmsb xíhrsi u. Nhưskfl vậuaen y nhàphmf vua vẫolvz n coi nhưskfl em cóyktz tộxspu i, ra cáwoor i đbpoj iềcpsk u thưskfl ơfwri ng hạnhhs i, ânyxt n xáwoor , rồbpoj i ban ơfwri n cho chứwwyz c tưskfl ớvzwg c mớvzwg i. Thếwoor võpndx lânyxt m cao thủodwq ấvhrj y têduwi n gìfroq ?
- Đetqb ômcgb ng-Sơfwri n lãcobc o nhânyxt n.
Mọwrhg i ngưskfl ờovdj i cùiqut ng àphmf lêduwi n mộxspu t tiếwoor ng.
- Khi Thiêduwi n-Tháwoor nh hoàphmf ng-đbpoj ếwoor đbpoj ưskfl ợtatl c lậuaen p làphmf m Tháwoor i-tửuwfo . Vua Chânyxt n-tômcgb ng muốstml n hoàphmf giảvdbn i thùiqut oáwoor n giữvmax a Lưskfl u- hậuaen u vớvzwg i Nghiễyfvf m, bèovdj n phong cho Nghiễyfvf m làphmf m Tháwoor i-phóyktz dểhrsi dạnhhs y Tháwoor i-tửuwfo . Trong khi dạnhhs y họwrhg c, Nghiễyfvf m thưskfl ơfwri ng yêduwi u Tháwoor i-tửuwfo cựiqmz c kỳjonp . Đetqb ếwoor n nỗzgrw i ănyig n ngủodwq , đbpoj i đbpoj ânyxt u chúyktz cháwoor u cũdgtm ng ởjonp cạnhhs nh nhau. Vua Chânyxt n-tômcgb ng đbpoj au liệdgtm t dưskfl ờovdj ng, Lưskfl u-hậuaen u cầvmag m quyềcpsk n, bọwrhg n Khấvhrj u Chuẩyfvf n mưskfl u đbpoj em quânyxt n vàphmf o cung truấvhrj t phếwoor Lưskfl u-hậuaen u, đbpoj ưskfl a Tháwoor i-tửuwfo làphmf m Giáwoor m-quốstml c. Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m đbpoj ậuaen p tan mưskfl u đbpoj óyktz . Vìfroq vậuaen y Lưskfl u-hậuaen u kíhrsi nh nểhrsi Nghiễyfvf m vômcgb cùiqut ng. Tháwoor i-tửuwfo lêduwi n ngômcgb i tứwwyz c Thiêduwi n-Tháwoor nh hoàphmf ng-đbpoj ếwoor , Lưskfl u-hậuaen u làphmf m phụbzyt chíhrsi nh, phong cho Nghiễyfvf m làphmf m: Tháwoor i-úyktz y, thưskfl ợtatl ng thưskfl lệdgtm nh kiêduwi m trung thưskfl lệdgtm nh, Đetqb ịyyad nh-vưskfl ơfwri ng. Khi tânyxt u khômcgb ng phảvdbn i xưskfl ng têduwi n, tấvhrj u chưskfl ơfwri ng khỏfmsb i viếwoor t têduwi n. Mớvzwg i đbpoj ânyxt y phong Tháwoor i-úyktz y, thưskfl ợtatl ng thưskfl lệdgtm nh kiêduwi m trung thưskfl lệdgtm nh, quảvdbn n Khu-mậuaen t việdgtm n, Bìfroq nh-Nam vưskfl ơfwri ng. (1)
Ghi chúyktz
(1) Đetqb oạnhhs n nàphmf y thuậuaen t nguyêduwi n vănyig n trong Tốstml ng-sửuwfo trang 8705-8706.
Tựiqmz -Mai hỏfmsb i:
- Hiệdgtm n ômcgb ng Thiêduwi n-Tháwoor nh nàphmf y bao nhiêduwi u tuổyktz i rồbpoj i?
- Ôxsho ng ta sinh nănyig m Canh-Tuấvhrj t (1010) nănyig m nay làphmf nănyig m Đetqb inh-Mãcobc o (1027), ômcgb ng ta đbpoj ãcobc mưskfl ờovdj i táwoor m tuổyktz i. Nhưskfl vậuaen y lúyktz c lêduwi n ngômcgb i vua ômcgb ng ta mớvzwg i cóyktz mưskfl ờovdj i ba tuổyktz i. Khi vua Chânyxt n-tômcgb ng sắzgrw p bănyig ng, di chiếwoor u cho mẹxsdr Nguyêduwi n-Trinh làphmf Lưskfl u hoàphmf ng-hậuaen u quyềcpsk n xửuwfo trịyyad việdgtm c nưskfl ớvzwg c. Chưskfl ơfwri ng trìfroq nh thômcgb n tíhrsi nh Thổyktz -phồbpoj n, Tânyxt y-hạnhhs , Đetqb ạnhhs i-lýyktz , Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t bắzgrw t đbpoj ầvmag u từyfvf đbpoj ânyxt y.
Tômcgb n Đetqb ảvdbn n dơfwri tay lêduwi n làphmf m hiệdgtm u khânyxt m phụbzyt c:
- Bàphmf nàphmf y ghêduwi đbpoj ấvhrj y. Đetqb ốstml i vớvzwg i ta bàphmf làphmf kẻsovq thùiqut . Còduwi n đbpoj ốstml i vớvzwg i Tốstml ng, bàphmf làphmf anh hùiqut ng. Dễyfvf gìfroq cóyktz đbpoj àphmf n bàphmf màphmf hùiqut ng tânyxt m nhưskfl thếwoor .
- Đetqb úyktz ng vậuaen y. Nhânyxt n sĩxsho Tốstml ng tuy chỉlegw tríhrsi ch, nhưskfl ng vẫolvz n khânyxt m phụbzyt c bàphmf .
Tựiqmz -Mai hỏfmsb i:
- Em nghe nóyktz i Lưskfl u hậuaen u xuấvhrj t thânyxt n thuộxspu c gia đbpoj ìfroq nh nghèovdj o khóyktz lắzgrw m phảvdbn i khômcgb ng?
- Nghèovdj o khóyktz còduwi n kháwoor , phảvdbn i nóyktz i rằebdz ng ty tiệdgtm n mớvzwg i đbpoj úyktz ng.
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng nhìfroq n Tômcgb n Đetqb ảvdbn n, Thuậuaen n-Tômcgb ng, Thiệdgtm n-Lãcobc m:
- Xuấvhrj t thânyxt n nhưskfl thếwoor mớvzwg i hiểhrsi u dânyxt n tìfroq nh. Ngay Tựiqmz -Mai, Lêduwi Vănyig n nếwoor u khômcgb ng lănyig n lộxspu n mấvhrj y nănyig m qua, chưskfl a chắzgrw c đbpoj ãcobc cóyktz trìfroq nh đbpoj ộxspu ngàphmf y hômcgb m nay. Cháwoor u trìfroq nh bầvmag y tiểhrsi u sửuwfo Lưskfl u-hậuaen u thựiqmz c chi tiếwoor t, bằebdz ng cáwoor ch nàphmf o bàphmf từyfvf mộxspu t cômcgb gáwoor i nghèovdj o hèovdj n, màphmf leo lêduwi n tớvzwg i tộxspu t đbpoj ỉlegw nh quyềcpsk n uy?
- Lưskfl u tháwoor i-hậuaen u khômcgb ng rõpndx họwrhg gìfroq . Bàphmf gốstml c ngưskfl ờovdj i vùiqut ng Tháwoor i-nguyêduwi n sau di vềcpsk đbpoj ấvhrj t Hoa-dưskfl ơfwri ng thuộxspu c Ívzwg ch-chânyxt u. Khi tuyểhrsi n cung, bàphmf phảvdbn i khai lýyktz lịyyad ch tổyktz tiêduwi n. Khômcgb ng biếwoor t tổyktz tiêduwi n làphmf ai, bàphmf bịyyad a ra rằebdz ng: Tổyktz têduwi n Diêduwi n-Kháwoor nh, làphmf m quan dưskfl ớvzwg i triềcpsk u Tấvhrj n, Háwoor n tớvzwg i chứwwyz c Hữvmax u kiêduwi u-vệdgtm đbpoj ạnhhs i tưskfl ớvzwg ng quânyxt n. Phụbzyt thânyxt n têduwi n Thômcgb ng, lĩxsho nh chứwwyz c Hổyktz -đbpoj ômcgb chỉlegw huy sứwwyz , lĩxsho nh thứwwyz sửuwfo Gia-chânyxt u. Trong lầvmag n tùiqut ng chinh Tháwoor i-nguyêduwi n bịyyad tửuwfo trậuaen n. Bàphmf làphmf con gáwoor i thứwwyz nhìfroq trong nhàphmf . Trưskfl ớvzwg c đbpoj ânyxt y, mộxspu t đbpoj êduwi m thânyxt n mẫolvz u bàphmf nằebdz m mơfwri thấvhrj y mặdxiq t trănyig ng rơfwri i vàphmf o bụbzyt ng, sau đbpoj óyktz mang thai, sinh ra bàphmf .
Tựiqmz -Mai, Lêduwi Vănyig n cùiqut ng nhìfroq n nhau cưskfl ờovdj i khúyktz c khíhrsi ch. Thiệdgtm u-Cựiqmz c hỏfmsb i:
- Hai em cưskfl ờovdj i gìfroq ?
Tômcgb n Đetqb ảvdbn n bàphmf o chữvmax a cho Mai, Vănyig n:
- Hai đbpoj ứwwyz a nàphmf y nóyktz cưskfl ờovdj i, vìfroq sáwoor ng nay bọwrhg n em bàphmf n nhau rằebdz ng ngưskfl ờovdj i Hoa luômcgb n huyềcpsk n thoạnhhs i thầvmag n tháwoor nh vua, quan, anh hùiqut ng củodwq a họwrhg . Vua thìfroq cứwwyz phảvdbn i làphmf rồbpoj ng làphmf Thanh-y đbpoj ồbpoj ng tửuwfo giáwoor ng hạnhhs . Võpndx phảvdbn i Vũdgtm -khúyktz c tinh quânyxt n, Bạnhhs ch-hổyktz tinh quânyxt n. Vănyig n phảvdbn i sao Tháwoor i-bạnhhs ch kim tinh, Vănyig n-khúyktz c tinh quânyxt n. Cáwoor i ômcgb ng Tốstml ng Tháwoor i-tổyktz cũdgtm ng bìfroq nh thưskfl ờovdj ng nhưskfl trănyig m ngưskfl ờovdj i kháwoor c. Thếwoor màphmf họwrhg bịyyad a rằebdz ng ômcgb ng ta vàphmf o đbpoj ềcpsk n, thấvhrj y ngựiqmz a gỗzgrw , nhảvdbn y lêduwi n cỡuwfo i, lậuaen p tứwwyz c thầvmag n nhậuaen p vàphmf o, ngưskfl a phi nhưskfl bay. Bânyxt y giờovdj cáwoor i bàphmf Lưskfl u-hậuaen u thốstml i tha nàphmf y đbpoj ưskfl ợtatl c bọwrhg n vănyig n quan bợtatl đbpoj íhrsi t, bịyyad a ra rằebdz ng mặdxiq t trănyig ng rơfwri i vàphmf o lòduwi ng mẹxsdr . Vìfroq vậuaen y hai đbpoj ứwwyz a nóyktz mớvzwg i cưskfl ờovdj i.
- Bàphmf ta mồbpoj cômcgb i cảvdbn cha lẫolvz n mẹxsdr trong lúyktz c còduwi n bếwoor ngửuwfo a. Bấvhrj y giờovdj cóyktz Lưskfl u Cung-Mỹkwfv ngưskfl ờovdj i đbpoj ấvhrj t Thụbzyt c bỏfmsb tiềcpsk n ra mua làphmf m tômcgb i tớvzwg , rồbpoj i đbpoj ưskfl a vềcpsk kinh sưskfl . Nănyig m mưskfl ờovdj i lănyig m tuổyktz i, đbpoj ưskfl ợtatl c tuyểhrsi n làphmf m cung nữvmax hầvmag u hạnhhs vua Chânyxt n-tômcgb ng, bấvhrj y giờovdj Chânyxt n-tômcgb ng còduwi n làphmf Hoàphmf i-vưskfl ơfwri ng.
Tômcgb n Đetqb ảvdbn n đbpoj ưskfl a mắzgrw t nhìfroq n Tựiqmz -Mai, rồbpoj i cưskfl ờovdj i:
- Chắzgrw c chắzgrw n cáwoor i ômcgb ng Tháwoor i-tửuwfo Hằebdz ng bịyyad cômcgb cung nữvmax khômcgb n ngoan chănyig ng lưskfl ớvzwg i bắzgrw t. Nêduwi n sau mớvzwg i thàphmf nh Hoàphmf ng-hậuaen u rồbpoj i Tháwoor i-hậuaen u.
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng gậuaen t đbpoj ầvmag u:
- Đetqb úyktz ng thếwoor . Triềcpsk u Tốstml ng tuyểhrsi n phi tầvmag n cho cáwoor c Tháwoor i-tửuwfo cũdgtm ng khắzgrw t khe nhưskfl bảvdbn n triềcpsk u. Vìfroq vậuaen y nhữvmax ng cômcgb gáwoor i con quan, tuổyktz i mưskfl ờovdj i ba đbpoj ếwoor n mưskfl ờovdj i lănyig m bịyyad đbpoj ưskfl a vàphmf o cung, ngânyxt y ngânyxt y ngômcgb chẳlsie ng biếwoor t gìfroq . Vìfroq vậuaen y đbpoj ânyxt u cóyktz làphmf m cho cáwoor c Tháwoor i-tửuwfo say mêduwi ? Bàphmf Lưskfl u hậuaen u sốstml ng mồbpoj cômcgb i, làphmf m tômcgb i tớvzwg từyfvf nhỏfmsb , cóyktz thừyfvf a thóyktz i lưskfl u manh dânyxt n dãcobc màphmf lọwrhg t vàphmf o cung, bàphmf ta thiếwoor u gìfroq bùiqut a phéntac p làphmf m cho ômcgb ng Tháwoor i-tửuwfo Hằebdz ng mêduwi mệdgtm t.
Thiệdgtm n-Lãcobc m nóyktz i bânyxt ng quơfwri :
- Khi gặdxiq p đbpoj ưskfl ợtatl c ngưskfl ờovdj i màphmf mìfroq nh mêduwi , bấvhrj t kểhrsi xấvhrj u đbpoj ẹxsdr p, giàphmf trẻsovq , sang hèovdj n, mìfroq nh vẫolvz n hạnhhs nh phúyktz c hơfwri n đbpoj ốstml i vớvzwg i ngưskfl ờovdj i kháwoor c.
Cảvdbn bọwrhg n nănyig m thiếwoor u niêduwi n cùiqut ng cưskfl ờovdj i khìfroq . Tômcgb n Đetqb ảvdbn n cau màphmf y suy nghĩxsho , rồbpoj i hỏfmsb i Thiệdgtm u-Cựiqmz c:
- Anh nghĩxsho gìfroq vềcpsk xuấvhrj t thânyxt n củodwq a Lưskfl u hậuaen u?
Thiệdgtm u-Cựiqmz c hỏfmsb i ngưskfl ợtatl c lạnhhs i:
- Em nghĩxsho sao?
- Em thấvhrj y xung quanh Lưskfl u-hậuaen u bao trùiqut m màphmf n bíhrsi mậuaen t rấvhrj t khóyktz giảvdbn i thíhrsi ch. Mộxspu t làphmf theo quan chếwoor nhàphmf Tốstml ng khi mộxspu t vịyyad quan đbpoj ưskfl ợtatl c phong tớvzwg i tưskfl ớvzwg c cômcgb ng, mộxspu t phi tầvmag n lêduwi n tớvzwg i bậuaen c quýyktz -phi, Hoàphmf ng-hậuaen u. Bộxspu Lễyfvf sẽunxh tânyxt u trìfroq nh phong chứwwyz c tưskfl ớvzwg c cho cha mẹxsdr , truy phong tổyktz tiêduwi n đbpoj ếwoor n tam đbpoj ạnhhs i. Anh em, cháwoor u gọwrhg i bằebdz ng báwoor c, chúyktz , cômcgb cũdgtm ng đbpoj ưskfl ợtatl c ban chứwwyz c quan. Thếwoor màphmf khi bàphmf đbpoj ưskfl ợtatl c phong Hoàphmf ng-hậuaen u, chỉlegw đbpoj ưskfl a têduwi n cóyktz mộxspu t ngưskfl ờovdj i chủodwq cũdgtm làphmf Lưskfl u Cung-Mỹkwfv đbpoj ểhrsi nhậuaen n ânyxt n đbpoj iểhrsi n. Rõpndx ràphmf ng bàphmf biếwoor t tổyktz tiêduwi n, cha mẹxsdr làphmf ai kia màphmf ? Đetqb ãcobc biếwoor t cha mẹxsdr , ắzgrw t biếwoor t rõpndx mìfroq nh họwrhg gìfroq chứwwyz ? Hàphmf cớvzwg lấvhrj y họwrhg củodwq a ngưskfl ờovdj i chủodwq , màphmf bàphmf đbpoj ãcobc làphmf m nômcgb bộxspu c cho y? Tạnhhs i sao bàphmf khômcgb ng đbpoj ưskfl a têduwi n cha mẹxsdr , ômcgb ng bàphmf cùiqut ng họwrhg ra?
Mọwrhg i ngưskfl ờovdj i đbpoj ềcpsk u cômcgb ng nhậuaen n lýyktz luậuaen n củodwq a Tômcgb n Đetqb ảvdbn n đbpoj úyktz ng. Nóyktz tiếwoor p:
- Hai làphmf : Hiệdgtm n bàphmf lêduwi n tớvzwg i Tháwoor i-hậuaen u, uy quyềcpsk n bao la. Kẻsovq thùiqut cũdgtm ng lắzgrw m, ngưskfl ờovdj i theo cũdgtm ng nhiềcpsk u. Thếwoor thưskfl ờovdj ng khi kẻsovq yêduwi u, ngưskfl ờovdj i ghéntac t muốstml n suy tômcgb n hay cômcgb ng kíhrsi ch đbpoj ềcpsk u nhắzgrw m vàphmf o gia đbpoj ìfroq nh họwrhg hàphmf ng. Thếwoor màphmf triềcpsk u Tốstml ng vớvzwg i hàphmf ng vạnhhs n quan chứwwyz c, khômcgb ng ai tìfroq m đbpoj ưskfl ợtatl c tômcgb ng tíhrsi ch bàphmf . Lýyktz lịyyad ch bàphmf rấvhrj t lờovdj mờovdj . Vậuaen y bàphmf làphmf ai?
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng gậuaen t đbpoj ầvmag u:
- Chíhrsi nh ta cũdgtm ng thắzgrw c mắzgrw c nhưskfl Đetqb ảvdbn n, màphmf khômcgb ng sao giảvdbn i thíhrsi ch đbpoj ưskfl ợtatl c. Kỳjonp nàphmf y tớvzwg i Biệdgtm n-kinh ta phảvdbn i dòduwi cho ra. Thômcgb i Thiệdgtm u-Cựiqmz c tiếwoor p.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c tiếwoor p:
- Nhưskfl ng cuộxspu c đbpoj ờovdj i bàphmf đbpoj ânyxt u cóyktz giảvdbn n dịyyad nhưskfl vậuaen y? Nhũdgtm mẫolvz u củodwq a Tháwoor i-tửuwfo Hằebdz ng làphmf Tháwoor i-Quốstml c phu nhânyxt n vốstml n ngưskfl ờovdj i nghiêduwi m khắzgrw c. Bàphmf đbpoj em truyệdgtm n Tháwoor i-tửuwfo sủodwq ng áwoor i mộxspu t cung nữvmax xuấvhrj t thânyxt n bầvmag n tiệdgtm n tânyxt u vớvzwg i vua Tháwoor i-tômcgb ng. Vìfroq vậuaen y Tháwoor i-tửuwfo Hằebdz ng phảvdbn i đbpoj ưskfl a bàphmf ra ngoàphmf i hoàphmf ng thàphmf nh, gửuwfo i ởjonp nhàphmf quảvdbn n gia têduwi n Trưskfl ơfwri ng Kỳjonp . Khi Tháwoor i-tômcgb ng bănyig ng, Tháwoor i-tửuwfo Hằebdz ng lêduwi n ngômcgb i vua tứwwyz c Chânyxt n-tômcgb ng. Vua đbpoj em bàphmf ta vàphmf o cung phong làphmf m Mỹkwfv nữvmax . Vìfroq bàphmf ta khômcgb ng cóyktz thânyxt n tíhrsi ch họwrhg hàphmf ng, cũdgtm ng chẳlsie ng biếwoor t cha họwrhg gìfroq , mớvzwg i lấvhrj y họwrhg Lưskfl u củodwq a Cung-Mỹkwfv , coi Lưskfl u Cung-Mỹkwfv nhưskfl anh ruộxspu t. Hai nănyig m sau đbpoj ưskfl ợtatl c phong làphmf m Tu-nghi (2), rồbpoj i leo tớvzwg i chứwwyz c Phi.
Ghi chúyktz
(2) Quan chếwoor hậuaen u cung triềcpsk u Tốstml ng cóyktz nhiềcpsk u bậuaen c kháwoor c nhau. Hãcobc y kểhrsi cáwoor c bàphmf vợtatl củodwq a vua. Vua cóyktz nhiềcpsk u vợtatl quáwoor , thàphmf nh ra phảvdbn i đbpoj ặdxiq t thứwwyz bậuaen c đbpoj ểhrsi dễyfvf cai quảvdbn n. Cao nhấvhrj t làphmf vợtatl chíhrsi nh củodwq a vua, gọwrhg i làphmf hoàphmf ng hậuaen u. Kếwoor tiếwoor p đbpoj ếwoor n cáwoor c bàphmf phi: quýyktz -phi, thụbzyt c-phi, đbpoj ứwwyz c-phi, hiềcpsk n-phi. Cáwoor c bàphmf nghi: đbpoj ạnhhs i-nghi, quýyktz -nghi, thụbzyt c-nghi, thụbzyt c-dung, thuậuaen n-nghi, thuậuaen n-dung, uyểhrsi n-nghi, uyểhrsi n-dung, chiêduwi u-nghi, chiêduwi u-dung, chiêduwi u-viêduwi n, tu-nghi, tu-dung, tu-viêduwi n, sung-nghi, sung-dung, sung-viêduwi n. Cáwoor c bàphmf tiệdgtm p-dưskfl . Cáwoor c bàphmf mỹkwfv -nhânyxt n. Cáwoor c bàphmf tàphmf i-nhânyxt n, quýyktz -nhânyxt n. Cáwoor c bàphmf thấvhrj p nhấvhrj t làphmf cung nữvmax . Cộxspu ng hai mưskfl ơfwri i bẩyfvf y bậuaen c kháwoor c nhau.
Cho nêduwi n đbpoj ộxspu c giảvdbn khômcgb ng lấvhrj y làphmf m lạnhhs rằebdz ng làphmf m vua cóyktz đbpoj ủodwq thứwwyz thuốstml c bổyktz , thầvmag y thuốstml c giỏfmsb i, màphmf ômcgb ng nàphmf o đbpoj ếwoor n tuổyktz i bốstml n mưskfl ơfwri i nếwoor u chưskfl a chếwoor t, thìfroq cũdgtm ng hếwoor t xíhrsi quáwoor ch! Chịyyad u sao nổyktz i hằebdz ng trănyig m bàphmf !
Kim-Thàphmf nh hỏfmsb i:
- Bấvhrj y giờovdj vua Chânyxt n-tômcgb ng cóyktz Hoàphmf ng-hậuaen u chưskfl a?
- Rồbpoj i. Khi Chânyxt n-tômcgb ng lêduwi n ngômcgb i ( Mậuaen u-Tuấvhrj t, 998) bắzgrw t buộxspu c phảvdbn i lậuaen p Hoàphmf ng-hậuaen u họwrhg Quáwoor ch, do vua Tháwoor i-tômcgb ng cưskfl ớvzwg i cho. Đetqb ếwoor n niêduwi n hiệdgtm u Cảvdbn nh-đbpoj ứwwyz c thứwwyz tưskfl (Đetqb inh-Mùiqut i, 1007) Quáwoor ch hậuaen u bănyig ng. Vua muốstml n lậuaen p Lưskfl u phi lêduwi n làphmf m Hoàphmf ng-hậuaen u, quầvmag n thầvmag n cựiqmz c lựiqmz c phảvdbn n đbpoj ốstml i. Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m khuyêduwi n vua nêduwi n tựiqmz quyếwoor t. Vua giữvmax nguyêduwi n ýyktz , lậuaen p Lưskfl u phi làphmf m Hoàphmf ng-hậuaen u.
Tựiqmz -Mai than:
- Thếwoor làphmf từyfvf mộxspu t cômcgb gáwoor i lọwrhg lem, cômcgb i cúyktz t, khômcgb ng họwrhg , khômcgb ng quêduwi , bỗzgrw ng nhiêduwi n thàphmf nh mẫolvz u nghi thiêduwi n hạnhhs . Bàphmf ta màphmf cai trịyyad hậuaen u cung, đbpoj ốstml ai cựiqmz a quậuaen y nổyktz i.
- Bấvhrj y giờovdj bàphmf ta lớvzwg n tuổyktz i màphmf vẫolvz n chưskfl a con. Mộxspu t vănyig n quan têduwi n Đetqb inh Vịyyad xui bàphmf đbpoj i cầvmag u tựiqmz . Sau khi cầvmag u tựiqmz , bàphmf mang thai, sinh ra mộxspu t Hoàphmf ng-nam, tứwwyz c Thiêduwi n-Tháwoor nh hoàphmf ng-đbpoj ếwoor hiệdgtm n nay. Hai nănyig m sau cóyktz thai, sinh ra mộxspu t Cômcgb ng-chúyktz a. Cômcgb ng chúyktz a têduwi n Huệdgtm -Nhu.
Lêduwi Vănyig n hỏfmsb i:
- Cômcgb ng chúyktz a Huệdgtm -Nhu sau gảvdbn cho ai?
Thiệdgtm u-Cựiqmz c bậuaen t cưskfl ờovdj i:
- Chưskfl a, vìfroq cômcgb ta còduwi n nhỏfmsb , mớvzwg i mưskfl ờovdj i sáwoor u tuổyktz i. Em hỏfmsb i làphmf m gìfroq vậuaen y? Bộxspu muốstml n làphmf m Phòduwi -mãcobc chănyig ng?
- Em nghĩxsho kỳjonp nàphmf y nhânyxt n đbpoj i sứwwyz , anh cảvdbn hỏfmsb i cômcgb Huệdgtm -Nhu cho mộxspu t trong bẩyfvf y đbpoj ứwwyz a nàphmf y. Nhưskfl vậuaen y mìfroq nh mấvhrj t íhrsi t lễyfvf cốstml ng, màphmf lợtatl i mộxspu t cômcgb Cômcgb ng-chúyktz a. Biếwoor t đbpoj ânyxt u nhờovdj cuộxspu c hômcgb n nhânyxt n, khiếwoor n Tốstml ng bỏfmsb tham vọwrhg ng chiếwoor m Việdgtm t chănyig ng.
Thanh-Mai thấvhrj y đbpoj ềcpsk nghịyyad củodwq a Lêduwi Vănyig n cóyktz lýyktz , nàphmf ng vuốstml t tóyktz c nóyktz :
- Đetqb ưskfl ợtatl c rồbpoj i, chịyyad sẽunxh làphmf m nhưskfl em đbpoj ềcpsk nghịyyad , nhưskfl ng nhữvmax ng ai ởjonp đbpoj ânyxt u ra bẩyfvf y đbpoj ứwwyz a?
- Anh Thiệdgtm u-Tháwoor i, Thiệdgtm u-Cựiqmz c vớvzwg i nănyig m đbpoj ứwwyz a trờovdj i đbpoj áwoor nh nàphmf y cóyktz phảvdbn i thàphmf nh bẩyfvf y khômcgb ng?
Tựiqmz -Mai cốstml c lêduwi n đbpoj ầvmag u Lêduwi Vănyig n:
- Suy nghĩxsho kỹkwfv rồbpoj i hãcobc y nóyktz i nghe. Xui anh cảvdbn hỏfmsb i vợtatl cho ômcgb ng ỉlegw n, e chịyyad Mỹkwfv -Linh xéntac xáwoor c chúyktz ra chấvhrj m mắzgrw m tômcgb m ănyig n tưskfl ơfwri i. Hỏfmsb i cho Cúyktz vọwrhg ưskfl ? Từyfvf nay đbpoj ừyfvf ng hòduwi ng ănyig n búyktz n riêduwi u củodwq a chịyyad Thanh-Trúyktz c. Còduwi n hỏfmsb i cho Thuậuaen n-Tômcgb ng, Thiệdgtm n-Lãcobc m thìfroq Kim-Thàphmf nh, Trưskfl ờovdj ng-Ninh sẽunxh bằebdz m chúyktz ra làphmf m chảvdbn trứwwyz ng đbpoj óyktz . Rúyktz t cụbzyt c chỉlegw còduwi n hai đbpoj ứwwyz a mìfroq nh.
Tuy Tựiqmz -Mai nóyktz i đbpoj ùiqut a, nhưskfl ng cũdgtm ng làphmf m cho Thanh-Trúyktz c, Kim-Thàphmf nh, Trưskfl ờovdj ng-Ninh ngưskfl ợtatl ng ngậuaen p. Thanh-Mai đbpoj ưskfl a mọwrhg i ngưskfl ờovdj i vềcpsk thựiqmz c tạnhhs i:
- Đetqb ưskfl ợtatl c rồbpoj i, triềcpsk u Tốstml ng cóyktz hàphmf ng trănyig m cômcgb ng chúyktz a chịyyad sẽunxh hỏfmsb i cho Tựiqmz -Mai, Lêduwi Vănyig n, mỗzgrw i đbpoj ứwwyz a hai ba cômcgb . Thômcgb i Thiệdgtm u-Cựiqmz c tiếwoor p đbpoj i.
- Lưskfl u hậuaen u tíhrsi nh khảvdbn i ngộxspu , nghe nhiềcpsk u, nhớvzwg giai. Khi vua Chânyxt n-tômcgb ng làphmf m việdgtm c, bàphmf ngồbpoj i hầvmag u cạnhhs nh. Tấvhrj u chưskfl ơfwri ng, phong tặdxiq ng việdgtm c việdgtm c bàphmf đbpoj ếwoor u nhớvzwg từyfvf đbpoj ầvmag u đbpoj ếwoor n cuốstml i. Mỗzgrw i sựiqmz vua quêduwi n bàphmf lạnhhs i nhắzgrw c nhởjonp từyfvf ng chi tiếwoor t mộxspu t.
Tômcgb n Đetqb ảvdbn n thởjonp dàphmf i, tỏfmsb vẻsovq lo lắzgrw ng:
- Lúyktz c đbpoj ầvmag u nghe nóyktz i Lưskfl u hậuaen u cầvmag m quyềcpsk n, em tưskfl ởjonp ng bàphmf ta cũdgtm ng nhưskfl Lãcobc hậuaen u, Mãcobc hậuaen u đbpoj ờovdj i Háwoor n, Võpndx hậuaen u đbpoj ờovdj i Đetqb ưskfl ờovdj ng. Khômcgb ng ngờovdj bàphmf ta tàphmf i tríhrsi nhưskfl vậuaen y! Hèovdj n gìfroq bàphmf muốstml n chiếwoor m hếwoor t cáwoor c nưskfl ớvzwg c xung quanh. Mìfroq nh phảvdbn i đbpoj ốstml i đbpoj ầvmag u vớvzwg i bàphmf , thựiqmz c khóyktz thay.
- Đetqb úyktz ng vậuaen y. Niêduwi n hiệdgtm u Thiêduwi n-hy nguyêduwi n niêduwi n tháwoor ng giêduwi ng (Tânyxt n-Dậuaen u, 1021) vua Chânyxt n-tômcgb ng bệdgtm nh nặdxiq ng. Mọwrhg i tấvhrj u chưskfl ơfwri ng, do bàphmf ngồbpoj i bêduwi n đbpoj ọwrhg c, rồbpoj i vua ban chỉlegw sao, bàphmf phêduwi nhưskfl vậuaen y. Sau dầvmag n dầvmag n bệdgtm nh vua nặdxiq ng, bàphmf tựiqmz duyệdgtm t phêduwi . Từyfvf đbpoj óyktz , trêduwi n thựiqmz c tếwoor bàphmf đbpoj ãcobc làphmf m vua rồbpoj i. Lạnhhs mộxspu t đbpoj iềcpsk u, nhữvmax ng quyếwoor t đbpoj ịyyad nh, phêduwi chuẩyfvf n củodwq a bàphmf rấvhrj t sáwoor ng suốstml t, thứwwyz lớvzwg p, việdgtm c sau vớvzwg i việdgtm c trưskfl ớvzwg c nhấvhrj t nhấvhrj t hợtatl p nhau. Bấvhrj y giờovdj bàphmf mớvzwg i nghĩxsho đbpoj ếwoor n thựiqmz c sựiqmz cầvmag m quyềcpsk n. Đetqb ầvmag u tiêduwi n bàphmf mưskfl ợtatl n quyềcpsk n vua thănyig ng chứwwyz c tưskfl ớvzwg c cho cáwoor c quan đbpoj ểhrsi họwrhg khômcgb ng chốstml ng bàphmf . Mùiqut a Thu tháwoor ng bẩyfvf y ngàphmf y Đetqb inh-Tỵfwri , tểhrsi tưskfl ớvzwg ng Khấvhrj u Chuẩyfvf n mậuaen t nghịyyad vớvzwg i quầvmag n thầvmag n, làphmf m tấvhrj u chưskfl ơfwri ng tânyxt u lêduwi n vua cho Tháwoor i-tửuwfo làphmf m giáwoor m quốstml c.
- Chếwoor t ômcgb ng Khẩyfvf u Chuẩyfvf n rồbpoj i!
Trưskfl ờovdj ng-Ninh buộxspu t miệdgtm ng than.
Thiệdgtm n-Lãcobc m hỏfmsb i:
- Sao Trưskfl ờovdj ng-Ninh biếwoor t?
- Cứwwyz suy ra thìfroq biếwoor t. Bàphmf thay vua cầvmag m quyềcpsk n đbpoj ãcobc lânyxt u, mọwrhg i sựiqmz đbpoj ềcpsk u tốstml t. Khi quyềcpsk n vàphmf o tay, đbpoj ờovdj i nàphmf o bàphmf chịyyad u buômcgb ng ra? Tấvhrj u chưskfl ơfwri ng củodwq a Khấvhrj u Chuẩyfvf n đbpoj ưskfl a lêduwi n, bàphmf ta đbpoj ọwrhg c xong ắzgrw t nổyktz i giậuaen n, giảvdbn chiếwoor u chỉlegw củodwq a vua cáwoor ch chứwwyz c ômcgb ng ta liềcpsk n.
- Truyệdgtm n khômcgb ng dễyfvf đbpoj ânyxt u. Vìfroq Chuẩyfvf n làphmf m tểhrsi tưskfl ớvzwg ng, tưskfl ớvzwg c phong tớvzwg i Cômcgb ng, uy quyềcpsk n quáwoor n chúyktz ng. Chuẩyfvf n vômcgb tộxspu i dễyfvf gìfroq cáwoor ch chứwwyz c đbpoj ưskfl ợtatl c. Bàphmf ta tìfroq m cáwoor ch lômcgb i kéntac o quầvmag n thầvmag n.
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng dơfwri tay ra hiệdgtm u cho Thiệdgtm u-Cựiqmz c:
- Cháwoor u trìfroq nh bầvmag y thàphmf nh phầvmag n quan chứwwyz c triềcpsk u Tốstml ng bấvhrj y giờovdj đbpoj ãcobc .
- Vânyxt ng! Uy quyềcpsk n nhấvhrj t bấvhrj y giờovdj làphmf Thômcgb ng-vưskfl ơfwri ng Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m tứwwyz c Bìfroq nh-Nam vưskfl ơfwri ng Triệdgtm u Thàphmf nh, em vua, lạnhhs i làphmf thầvmag y dậuaen y Tháwoor i-tửuwfo . Trưskfl ớvzwg c đbpoj óyktz mấvhrj y nănyig m bàphmf luômcgb n luômcgb n tânyxt u vua thănyig ng chứwwyz c tưskfl ớvzwg c cho Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m, đbpoj ểhrsi Nghiễyfvf m lo bảvdbn o vệdgtm ngômcgb i vua cho họwrhg c tròduwi . Ôxsho ng nàphmf y giữvmax binh quyềcpsk n, cùiqut ng ngựiqmz lânyxt m quânyxt n trong tay. Ngưskfl ờovdj i củodwq a bàphmf gồbpoj m Hưskfl ớvzwg ng Mẫolvz n-Trung mớvzwg i đbpoj ưskfl ợtatl c phong Tảvdbn bộxspu c-xạnhhs , Trung thưskfl thịyyad lang, kiêduwi m Lễyfvf -bộxspu thưskfl ợtatl ng thưskfl , bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz . Đetqb inh Vịyyad làphmf m bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz . Phùiqut ng Thừyfvf a lĩxsho nh Lạnhhs i-bộxspu thưskfl ợtatl ng thưskfl , kiêduwi m Khu-mậuaen t-việdgtm n sứwwyz , đbpoj ồbpoj ng bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz . Nhậuaen m Trung-Chíhrsi nh, Chu Khởjonp i làphmf m Khu-mậuaen t-việdgtm n phóyktz sứwwyz . Lýyktz Đetqb ịyyad ch lĩxsho nh Lạnhhs i-bộxspu thịyyad lang, kiêduwi m Tháwoor i-tửuwfo thiếwoor u bảvdbn o bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz . Nhưskfl ng bàphmf ta cóyktz bốstml n nhânyxt n vậuaen t cựiqmz c kỳjonp lợtatl i hạnhhs i, ẩyfvf n dưskfl ớvzwg i lớvzwg p áwoor o thịyyad vệdgtm . Võpndx cômcgb ng bốstml n ngưskfl ờovdj i nàphmf y cao hơfwri n bọwrhg n Vũdgtm Nhấvhrj t-Trụbzyt nhiềcpsk u.
Tựiqmz -Mai ngồbpoj i nhổyktz m dậuaen y:
- Ai thếwoor ?
- Khômcgb ng rõpndx têduwi n tuổyktz i thựiqmz c. Têduwi n giảvdbn mộxspu t ngưskfl ờovdj i làphmf Tômcgb n Đetqb ứwwyz c-Khắzgrw c, mộxspu t ngưskfl ờovdj i làphmf Lêduwi Lụbzyt c-Vũdgtm . Mộxspu t ngưskfl ờovdj i gốstml c Chânyxt n-lạnhhs p têduwi n Khiếwoor u Tam Bảvdbn n. Mộxspu t ngưskfl ờovdj i gốstml c Tháwoor i têduwi n Sửuwfo -vạnhhs n Na-vưskfl ợtatl ng.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c ngừyfvf ng lạnhhs i cho mọwrhg i ngưskfl ờovdj i theo dõpndx i kịyyad p, rồbpoj i tiếwoor p:
- Cũdgtm ng tháwoor ng bẩyfvf y, nănyig m đbpoj óyktz , ngàphmf y Canh-Dầvmag n, bàphmf gọwrhg i Đetqb inh Vịyyad vàphmf o, truyềcpsk n chỉlegw miệdgtm ng cho y bắzgrw t Khấvhrj u Chuẩyfvf n cùiqut ng nhữvmax ng ai kýyktz vàphmf o tờovdj biểhrsi u giam lạnhhs i. Mộxspu t mặdxiq t bàphmf sai ngưskfl ờovdj i bíhrsi mậuaen t báwoor o cho Khấvhrj u Chuẩyfvf n biếwoor t tin đbpoj óyktz .
Tựiqmz -Mai xuýyktz t xoa:
- Khômcgb n. Bàphmf biếwoor t Chuẩyfvf n khômcgb ng tộxspu i khóyktz cóyktz thểhrsi hạnhhs bệdgtm y. Bàphmf làphmf m nhưskfl vậuaen y, mộxspu t làphmf y cúyktz i đbpoj ầvmag u rúyktz t biểhrsi u lạnhhs i. Hai làphmf y dùiqut ng binh quyềcpsk n lậuaen t bàphmf . Chờovdj cho y chuẩyfvf n bịyyad , bàphmf tóyktz m cổyktz hếwoor t, vớvzwg i tộxspu i trạnhhs ng ràphmf nh ràphmf nh Phảvdbn n nghịyyad ch. Y chạnhhs y đbpoj ânyxt u cho thoáwoor t?
- Đetqb úyktz ng thếwoor . Chuẩyfvf n sai Nhậuaen p-nộxspu i đbpoj ômcgb tri Chu Hoàphmf i-Chíhrsi nh đbpoj em cấvhrj m quânyxt n vàphmf o cung phếwoor Lưskfl u-hậuaen u, đbpoj ưskfl a Chuẩyfvf n làphmf m phụbzyt chíhrsi nh Tháwoor i-tửuwfo . Hai ngưskfl ờovdj i dưskfl ớvzwg i quyềcpsk n Chíhrsi nh làphmf Dưskfl ơfwri ng Sùiqut ng-Đetqb ảvdbn n, Dưskfl ơfwri ng Hoàphmf i-Cáwoor t đbpoj ếwoor n gặdxiq p Đetqb inh Vịyyad tốstml cáwoor o mọwrhg i sựiqmz . Đetqb ang đbpoj êduwi m Vịyyad dẫolvz n hai ngưskfl ờovdj i nhậuaen p cung trìfroq nh bầvmag y vớvzwg i hậuaen u. Khu-mậuaen t-việdgtm n sứwwyz Tàphmf o Lợtatl i-Dụbzyt ng cũdgtm ng đbpoj ưskfl ợtatl c thômcgb ng báwoor o tin đbpoj óyktz . Lợtatl i-Dụbzyt ng khảvdbn i vớvzwg i Kinh-vưskfl ơfwri ng Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m. Nghiễyfvf m nghe tin, vộxspu i vàphmf o cung ômcgb m cháwoor u tứwwyz c Tháwoor i-tửuwfo đbpoj ểhrsi che chởjonp , rồbpoj i huy đbpoj ộxspu ng binh mãcobc dẹxsdr p loạnhhs n. Đetqb áwoor m cao thủodwq củodwq a Khấvhrj u Chuẩyfvf n bịyyad Tàphmf o Lợtatl i-Dụbzyt ng, Tômcgb n Đetqb ứwwyz c-Khắzgrw c, Lêduwi Lụbzyt c-Vũdgtm giếwoor t hếwoor t. Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m truyềcpsk n lệdgtm nh bắzgrw t hếwoor t phe đbpoj ảvdbn ng Khấvhrj u Chuẩyfvf n, làphmf m biểhrsi u tânyxt u lêduwi n rằebdz ng Chuẩyfvf n mưskfl u thíhrsi chúyktz a.
- Thếwoor thìfroq Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m bấvhrj t tríhrsi , bịyyad Lưskfl u hậuaen u cho vàphmf o tròduwi ng.
Kim-Thàphmf nh bàphmf n.
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng lắzgrw c đbpoj ầvmag u:
- Trưskfl ờovdj ng hợtatl p đbpoj óyktz , nếwoor u chúyktz ởjonp vàphmf o đbpoj ịyyad a vịyyad ômcgb ng Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m chúyktz cũdgtm ng mắzgrw c mưskfl u trong nhấvhrj t thờovdj i. Tạnhhs i sao? Khấvhrj u Chuẩyfvf n đbpoj em binh vàphmf o cung khóyktz cóyktz thểhrsi tin rằebdz ng y chỉlegw truấvhrj t phếwoor Lưskfl u hậuaen u. Biếwoor t đbpoj ânyxt u y cưskfl ớvzwg p ngômcgb i vua thìfroq sao? Hơfwri n nữvmax a khi binh nhậuaen p Hoàphmf ng-thàphmf nh, nơfwri i vua, cung tầvmag n, thânyxt n vưskfl ơfwri ng, hoàphmf ng-tửuwfo ởjonp , ắzgrw t sẽunxh cóyktz cuộxspu c chéntac m giếwoor t kinh khủodwq ng, làphmf m sao cóyktz thểhrsi bảvdbn o toàphmf n tômcgb ng tộxspu c nhàphmf vua? Vảvdbn Chuẩyfvf n làphmf m việdgtm c đbpoj óyktz thựiqmz c vômcgb pháwoor p, vômcgb thiêduwi n. Cho nêduwi n Nghiễyfvf m vìfroq sựiqmz nghiệdgtm p tổyktz tiêduwi n, vìfroq bảvdbn o hộxspu tômcgb n thấvhrj t cùiqut ng thưskfl ơfwri ng cháwoor u, thưskfl ơfwri ng họwrhg c tròduwi , phảvdbn i hàphmf nh xửuwfo nhưskfl thếwoor .
- Cậuaen u luậuaen n đbpoj úyktz ng. Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m khômcgb ng mắzgrw c mưskfl u. Sau khi bắzgrw t hếwoor t phe đbpoj ảvdbn ng Khấvhrj u Chuẩyfvf n, ômcgb ng đbpoj iềcpsk u tra ra manh mốstml i. Nhưskfl ng Chuẩyfvf n khômcgb ng thểhrsi chốstml i tộxspu i phảvdbn n nghịyyad ch. Việdgtm c nàphmf y xẩyfvf y ra vàphmf o niêduwi n hiệdgtm u Thiêduwi n-hy thứwwyz tưskfl (Tânyxt n-Dậuaen u, 1021) mùiqut a Thu tháwoor ng bẩyfvf y ngàphmf y Đetqb inh-Sửuwfo u. Bọwrhg n Chu Hoàphmf i-Chíhrsi nh bịyyad giếwoor t. Tháwoor i-tửuwfo tháwoor i phóyktz Khấvhrj u Chuẩyfvf n bịyyad giáwoor ng xuốstml ng làphmf m Tháwoor i-thưskfl ờovdj ng tựiqmz khanh. Hàphmf n-lânyxt m họwrhg c sĩxsho Thịyyad nh-Đetqb ộxspu , Khu-mậuaen t trựiqmz c họwrhg c sĩxsho Vưskfl ơfwri ng Thựiqmz đbpoj ềcpsk u bịyyad bãcobc i chứwwyz c. Từyfvf đbpoj ấvhrj y Lưskfl u-hậuaen u mặdxiq c sứwwyz c tung hoàphmf nh. Nhưskfl ng bàphmf vẫolvz n khéntac o léntac o lấvhrj y lòduwi ng Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m, vìfroq Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m cầvmag m binh quyềcpsk n trong tay. Mùiqut a Thu tháwoor ng táwoor m nănyig m đbpoj óyktz , ngàphmf y Nhânyxt m-Dầvmag n, biếwoor m Khấvhrj u Chuẩyfvf n làphmf m Đetqb ạnhhs o-chânyxt u tưskfl -mãcobc .
Thiệdgtm u-Cựiqmz c lấvhrj y ra mộxspu t sốstml thẻsovq tre khắzgrw c chữvmax , rồbpoj i tiếwoor p:
- Vua đbpoj au yếwoor u liệdgtm t dưskfl ờovdj ng. Bàphmf vẫolvz n cầvmag m quyềcpsk n suốstml t nănyig m đbpoj óyktz . Nănyig m sau, cảvdbn i nguyêduwi n làphmf Càphmf n-hưskfl ng ( Nhânyxt m-Tuấvhrj t, 1022). Mùiqut a Xuânyxt n tháwoor ng hai ngàphmf y Giáwoor p-Thìfroq n phong cho Đetqb inh Vịyyad làphmf m Tàphmf o-quốstml c cômcgb ng. Phùiqut ng Thừyfvf a làphmf m Ngụbzyt y-quốstml c cômcgb ng. Tàphmf o Lợtatl i-Dụbzyt ng làphmf m Hàphmf n-quốstml c cômcgb ng.
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng thởjonp dàphmf i:
- Tiếwoor c thựiqmz c! Lưskfl u hậuaen u làphmf mộxspu t nhânyxt n tàphmf i nhưskfl vậuaen y, màphmf lạnhhs i sinh làphmf m ngưskfl ờovdj i Hoa, kìfroq nh chốstml ng Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t. Vìfroq bảvdbn o vệdgtm tổyktz nghiệdgtm p, bấvhrj t đbpoj ắzgrw c dĩxsho chúyktz ng ta phảvdbn i đbpoj ốstml i đbpoj ầvmag u vớvzwg i bàphmf . Bấvhrj y giờovdj bàphmf thựiqmz c sựiqmz làphmf m vua rồbpoj i còduwi n gìfroq nữvmax a?
- Nănyig m đbpoj óyktz , mùiqut a Xuânyxt n tháwoor ng hai, ngàphmf y Mậuaen u-Ngọwrhg vua hômcgb n mêduwi , di chiếwoor u truyềcpsk n ngômcgb i cho Tháwoor i-tửuwfo Trinh, phong Lưskfl u hậuaen u làphmf m Tháwoor i-hậuaen u tạnhhs m cầvmag m quânyxt n quốstml c trọwrhg ng sựiqmz .
Lêduwi Vănyig n nhănyig n mặdxiq t:
- Cóyktz thựiqmz c thếwoor khômcgb ng? Em nghĩxsho trong lúyktz c vua hấvhrj p hốstml i, đbpoj ânyxt u biếwoor t nhữvmax ng ai bêduwi n cạnhhs nh? E rằebdz ng chiếwoor u chỉlegw đbpoj óyktz do bàphmf sai ngưskfl ờovdj i viếwoor t, rồbpoj i đbpoj ểhrsi vàphmf o tay vua. Vua phêduwi làphmf xong.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c xoa đbpoj ầvmag u Lêduwi Vănyig n:
- Em thômcgb ng minh thìfroq thômcgb ng minh thựiqmz c. Em đbpoj oáwoor n đbpoj úyktz ng. Nhưskfl ng lờovdj i bàphmf n củodwq a em trậuaen t hếwoor t. Vìfroq em khômcgb ng biếwoor t luậuaen t lệdgtm cung đbpoj ìfroq nh.
- Luậuaen t lệdgtm nhưskfl thếwoor nàphmf o?
- Khi vua ban chiếwoor u vềcpsk vấvhrj n đbpoj ềcpsk trọwrhg ng đbpoj ạnhhs i nhưskfl vậuaen y, sẽunxh truyềcpsk n quan Lễyfvf bộxspu thưskfl ợtatl ng thưskfl hoặdxiq c tảvdbn , hữvmax u bộxspu c xạnhhs hoặdxiq c Trung thưskfl lệdgtm nh soạnhhs n rồbpoj i kiềcpsk m ấvhrj n. Vua cóyktz hai ấvhrj n. Mộxspu t đbpoj ểhrsi ởjonp tẩyfvf m cung vua do Hoàphmf ng-hậuaen u giữvmax . Mộxspu t đbpoj ểhrsi ởjonp Thừyfvf a-đbpoj ứwwyz c đbpoj iệdgtm n do Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng giữvmax . Khi vua ban chiếwoor u thưskfl ờovdj ng, dùiqut ng ấvhrj n ởjonp đbpoj ânyxt u cũdgtm ng đbpoj ưskfl ợtatl c. Trưskfl ờovdj ng hợtatl p trọwrhg ng đbpoj ạnhhs i nhưskfl liêduwi n quan đbpoj ếwoor n Hoàphmf ng-hậuaen u, phảvdbn i dùiqut ng ấvhrj n ởjonp đbpoj iệdgtm n Thừyfvf a-đbpoj ứwwyz c. Còduwi n ban chiếwoor u liêduwi n quan đbpoj ếwoor n Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng, phảvdbn i dùiqut ng ấvhrj n ởjonp tẩyfvf m cung.
Chàphmf ng nhìfroq n Lêduwi Vănyig n:
- Lưskfl u hậuaen u khômcgb n ngoan, đbpoj ânyxt u dạnhhs i gìfroq làphmf m nhưskfl em nghĩxsho . Bàphmf cho triệdgtm u Tảvdbn bộxspu c-xạnhhs kiêduwi m Lễyfvf -bộxspu thưskfl ợtatl ng thưskfl Hứwwyz a Mẫolvz n-Trung, cùiqut ng bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz Đetqb inh Vịyyad , Lạnhhs i-bộxspu thưskfl ợtatl ng-thưskfl kiêduwi m Khu-mậuaen t-việdgtm n sứwwyz Phùiqut ng Thừyfvf a vàphmf o nghe vua truyềcpsk n chỉlegw . Ba ngưskfl ờovdj i đbpoj óyktz làphmf chânyxt n tay bàphmf , khóyktz ai biếwoor t sựiqmz thựiqmz c ra sao.
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng gậuaen t đbpoj ầvmag u:
- Cậuaen u nghĩxsho rằebdz ng thựiqmz c. Tạnhhs i sao ? Cứwwyz trong lýyktz màphmf suy. Chiếwoor u chỉlegw cóyktz hai phầvmag n quan trọwrhg ng. Mộxspu t làphmf nhưskfl ờovdj ng ngômcgb i cho tháwoor i tửuwfo Trinh. Hai làphmf cửuwfo bàphmf cùiqut ng giảvdbn i quyếwoor t việdgtm c nưskfl ớvzwg c. Vềcpsk việdgtm c thứwwyz nhấvhrj t, vua Chânyxt n-tômcgb ng rấvhrj t bằebdz ng lòduwi ng Tháwoor i-tửuwfo . Việdgtm c truyềcpsk n ngômcgb i cho Tháwoor i-tửuwfo làphmf lẽunxh đbpoj ưskfl ơfwri ng nhiêduwi n. Còduwi n cửuwfo Lưskfl u-hậuaen u cùiqut ng Vua giảvdbn i quyếwoor t việdgtm c nưskfl ớvzwg c cũdgtm ng hợtatl p lýyktz . Vìfroq khi Tháwoor i-tửuwfo đbpoj ưskfl ợtatl c truyềcpsk n ngômcgb i mớvzwg i cóyktz mưskfl ờovdj i ba tuổyktz i. Lịyyad ch đbpoj ạnhhs i cáwoor c triềcpsk u đbpoj ềcpsk u cho phéntac p Tháwoor i-hậuaen u buômcgb ng rèovdj m thíhrsi nh chíhrsi nh vớvzwg i ấvhrj u quânyxt n. Đetqb ốstml i vớvzwg i Lưskfl u hậuaen u, khi vua Chânyxt n-tômcgb ng khoẻsovq mạnhhs nh, màphmf bàphmf đbpoj ãcobc cùiqut ng ômcgb ng chung lo quốstml c sựiqmz , thìfroq nay con lêduwi n ngômcgb i vua, bàphmf đbpoj ưskfl ợtatl c cửuwfo giúyktz p con khômcgb ng cóyktz gìfroq lạnhhs cảvdbn . Thômcgb i, Thiệdgtm u-Cựiqmz c tiếwoor p.
- Luậuaen t lệdgtm triềcpsk u Tốstml ng cấvhrj m khômcgb ng cho đbpoj àphmf n bàphmf đbpoj ếwoor n nhữvmax ng đbpoj iệdgtm n Sùiqut ng-đbpoj ứwwyz c, Sùiqut ng-chíhrsi nh, Thừyfvf a-minh. Vìfroq vậuaen y Tháwoor i-hậuaen u khômcgb ng thểhrsi dựiqmz cáwoor c buổyktz i triềcpsk u. Đetqb inh Vịyyad thỉlegw nh Lưskfl u hậuaen u ngựiqmz biệdgtm t đbpoj iệdgtm n đbpoj ểhrsi hộxspu i triềcpsk u thầvmag n.
Trưskfl ờovdj ng-Ninh bậuaen t cưskfl ờovdj i:
- Cáwoor i ômcgb ng Đetqb inh Vịyyad đbpoj ãcobc cóyktz cômcgb ng tômcgb n phòduwi bàphmf , màphmf khômcgb ng hiểhrsi u gìfroq vềcpsk bàphmf . Đetqb ềcpsk nghịyyad đbpoj óyktz nhấvhrj t đbpoj ịyyad nh bàphmf khômcgb ng chịyyad u.
Thấvhrj y cháwoor u cóyktz nhậuaen n xéntac t tinh tếwoor , Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng mừyfvf ng lắzgrw m. Vưskfl ơfwri ng hỏfmsb i:
- Tạnhhs i sao cháwoor u đbpoj oáwoor n ra?
- Luậuaen t triềcpsk u Tốstml ng đbpoj ânyxt u cóyktz cho con cáwoor i dânyxt n dãcobc làphmf m Vưskfl ơfwri ng-phi? Dùiqut cóyktz làphmf m Vưskfl ơfwri ng-phi sau cũdgtm ng khômcgb ng thểhrsi tômcgb n phong Hoàphmf ng-hậuaen u. Đetqb ânyxt y vua Chânyxt n-tômcgb ng vẫolvz n làphmf m. Mộxspu t đbpoj iềcpsk u bàphmf đbpoj ưskfl ợtatl c ưskfl u đbpoj ãcobc i vưskfl ợtatl t luậuaen t. Thếwoor thưskfl ờovdj ng, cổyktz kim ngưskfl ờovdj i hầvmag u cậuaen n vua lúyktz c làphmf m việdgtm c, thưskfl ờovdj ng làphmf phụbzyt chíhrsi nh đbpoj ạnhhs i thầvmag n, cóyktz luậuaen t nàphmf o cho Hoàphmf ng-hậuaen u ngồbpoj i cạnhhs nh giúyktz p vua giảvdbn i quyếwoor t tấvhrj u chưskfl ơfwri ng, cùiqut ng quyếwoor t đbpoj oáwoor n mọwrhg i sựiqmz ? Thếwoor màphmf vua Chânyxt n-tômcgb ng lạnhhs i nhờovdj bàphmf . Hai đbpoj iềcpsk u ra ngoàphmf i luậuaen t. Đetqb ãcobc cóyktz hai đbpoj iềcpsk u đbpoj óyktz rồbpoj i, bàphmf ta khômcgb ng coi luậuaen t vàphmf o đbpoj ânyxt u nữvmax a. Vìfroq vậuaen y bàphmf ta sẽunxh nhấvhrj t đbpoj ịyyad nh khômcgb ng ngồbpoj i ởjonp biệdgtm t đbpoj iệdgtm n.
- Đetqb úyktz ng vậuaen y! Bàphmf sai hoạnhhs n quan Trưskfl ơfwri ng Cảvdbn nh-Tômcgb ng tuyêduwi n chỉlegw vớvzwg i triềcpsk u đbpoj ìfroq nh rằebdz ng : Khi tiêduwi n đbpoj ếwoor còduwi n tạnhhs i thếwoor , ngàphmf y đbpoj êduwi m ta phụbzyt bêduwi n cạnhhs nh. Nay đbpoj ốstml i vớvzwg i con ta, ta lạnhhs i phảvdbn i lùiqut i vềcpsk biệdgtm t đbpoj iệdgtm n ưskfl ?. Thếwoor rồbpoj i triềcpsk u thầvmag n rưskfl ớvzwg c bàphmf cùiqut ng vua ngựiqmz ởjonp đbpoj iệdgtm n Thừyfvf a-minh. Vua ngồbpoj i bêduwi n tráwoor i, bàphmf ngồbpoj i bêduwi n phảvdbn i. Từyfvf đbpoj ấvhrj y, bấvhrj t cứwwyz chỉlegw dụbzyt gìfroq củodwq a vua cũdgtm ng do bàphmf cảvdbn .
Thiệdgtm u-Cựiqmz c chỉlegw vàphmf o sơfwri đbpoj ồbpoj tổyktz chứwwyz c triềcpsk u Tốstml ng:
- Sau khi Thiêduwi n-Tháwoor nh hoàphmf ng-đbpoj ếwoor lêduwi n ngômcgb i vua. Việdgtm c đbpoj ầvmag u tiêduwi n, bàphmf phong chứwwyz c tưskfl ớvzwg c đbpoj ềcpsk n ơfwri n cho ngưskfl ờovdj i phòduwi táwoor . Vua lêduwi n ngômcgb i đbpoj ưskfl ợtatl c táwoor m ngàphmf y tứwwyz c ngàphmf y Bíhrsi nh-Dầvmag n phong cho sưskfl phụbzyt cũdgtm ng làphmf chúyktz vua tứwwyz c Kinh-vưskfl ơfwri ng Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m đbpoj ưskfl ợtatl c tômcgb n làphmf m Đetqb ịyyad nh-vưskfl ơfwri ng, khi tânyxt u khômcgb ng phảvdbn i xưskfl ng danh, đbpoj ưskfl ợtatl c đbpoj eo kiếwoor m khi chầvmag u vua, lĩxsho nh Tháwoor i-úyktz y phụbzyt quốstml c (3), quảvdbn n Khu-mậuaen t-việdgtm n, thốstml ng đbpoj ốstml c binh mãcobc , quảvdbn n chếwoor nộxspu i ngoạnhhs i sựiqmz . Đetqb inh-Vịyyad lĩxsho nh Tưskfl -đbpoj ồbpoj kiêduwi m thịyyad -trung, thưskfl ợtatl ng thưskfl tảvdbn bộxspu c-xạnhhs . Phùiqut ng-Thừyfvf a lĩxsho nh Tưskfl -khômcgb ng kiêduwi m thịyyad -trung Khu-mậuaen t-việdgtm n sứwwyz , thưskfl ợtatl ng thưskfl hữvmax u bộxspu c-xạnhhs . Tàphmf o-lợtatl i-Dụbzyt ng lĩxsho nh thưskfl ợtatl ng-thưskfl tảvdbn bộxspu c-xạnhhs kiêduwi m thịyyad trung. Cảvdbn ba ômcgb ng Đetqb inh, Phùiqut ng, Tàphmf o đbpoj ềcpsk u đbpoj ưskfl ợtatl c phong quốstml c cômcgb ng.
Ghi chúyktz
(3) Tốstml ng sửuwfo quyểhrsi n 161 đbpoj ếwoor n quyểhrsi n 172 (Trang 3760- 4154) Quan chếwoor nhàphmf Tốstml ng phânyxt n biệdgtm t rấvhrj t nhiềcpsk u loạnhhs i, nếwoor u kểhrsi hếwoor t ra, e ngang vớvzwg i cômcgb ng chứwwyz c củodwq a mộxspu t quốstml c gia vănyig n minh ngàphmf y nay. Sau đbpoj ânyxt y tômcgb i xin tóyktz m lưskfl ợtatl c:
Nhàphmf Đetqb ưskfl ờovdj ng mấvhrj t nghiệdgtm p nănyig m Đetqb inh-Mãcobc o (907). Trung-quốstml c lânyxt m cảvdbn nh rốstml i loạnhhs n, chia làphmf m nhiềcpsk u sứwwyz quânyxt n thômcgb n tíhrsi nh nhau. Mỗzgrw i sứwwyz quânyxt n lêduwi n làphmf m vua đbpoj ưskfl ợtatl c mấvhrj y nănyig m, lạnhhs i bịyyad sứwwyz quânyxt n kháwoor c thômcgb n tíhrsi nh. Mỗzgrw i sứwwyz quânyxt n đbpoj ềcpsk u làphmf hậuaen u duệdgtm củodwq a mộxspu t triềcpsk u đbpoj ạnhhs i trưskfl ớvzwg c, nêduwi n sửuwfo thêduwi m chữvmax Ândwa »Hậuaen uÂndwa » vàphmf o đbpoj ểhrsi phânyxt n biệdgtm t. Thờovdj i gian nàphmf y bao gồbpoj m 52 nănyig m (907-960). Sửuwfo gọwrhg i thờovdj i đbpoj ạnhhs i nàphmf y làphmf Ngũdgtm -quýyktz hay Ngũdgtm -đbpoj ạnhhs i.
Tốstml ng nốstml i tiếwoor p nhàphmf Hậuaen u Chu, vìfroq vậuaen y lúyktz c đbpoj ầvmag u phỏfmsb ng theo nhàphmf Đetqb ưskfl ờovdj ng. Cáwoor c đbpoj ờovdj i vua sau, cảvdbn i tiếwoor n dầvmag n, thàphmf nh hẳlsie n mộxspu t hệdgtm thốstml ng. Nhữvmax ng triềcpsk u Nguyêduwi n, Minh, Thanh tuy cóyktz thay đbpoj ổyktz i, nhưskfl ng vẫolvz n giữvmax cănyig n bảvdbn n củodwq a triềcpsk u Tốstml ng.
Xin kểhrsi nhữvmax ng chứwwyz c quan tốstml i cao:
1. Tam sưskfl , Tam cômcgb ng
Đetqb ânyxt y làphmf nhữvmax ng chứwwyz c quan cao nhấvhrj t. Tam sưskfl gồbpoj m Tháwoor i-sưskfl , Tháwoor i-phóyktz , Tháwoor i-bảvdbn o. Tam cômcgb ng gồbpoj m Tháwoor i-úyktz y, Tưskfl -đbpoj ồbpoj , Tưskfl -khômcgb ng. Nhữvmax ng chứwwyz c nàphmf y dùiqut ng gia phong cho thânyxt n vưskfl ơfwri ng, tểhrsi tưskfl ớvzwg ng. Nếwoor u khômcgb ng kiêduwi m chứwwyz c tưskfl ớvzwg c kháwoor c, thìfroq chỉlegw đbpoj ểhrsi làphmf m cảvdbn nh, chứwwyz khômcgb ng tham dựiqmz chíhrsi nh sựiqmz . Nhưskfl mộxspu t thânyxt n vưskfl ơfwri ng đbpoj ưskfl ợtatl c phong Tháwoor i-bảvdbn o, thìfroq khi triềcpsk u hộxspu i đbpoj ứwwyz ng trêduwi n Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng, nhưskfl ng khômcgb ng nắzgrw m quyềcpsk n gìfroq cảvdbn . Nhưskfl ng nếwoor u mộxspu t vịyyad nàphmf o đbpoj óyktz đbpoj ưskfl ợtatl c phong Tháwoor i-bảvdbn o, Đetqb ồbpoj ng-trung thưskfl mômcgb n hạnhhs bìfroq nh chưskfl ơfwri ng sựiqmz , tứwwyz c tểhrsi tưskfl ớvzwg ng. Thìfroq vẫolvz n tham dựiqmz chíhrsi nh sựiqmz vớvzwg i nhiệdgtm m vụbzyt tểhrsi thầvmag n.
Thưskfl ờovdj ng từyfvf Tưskfl -đbpoj ồbpoj gia Tháwoor i-bảvdbn o, Tháwoor i-phóyktz gia Tháwoor i-úyktz y. Thờovdj i Đetqb ưskfl ờovdj ng, Tháwoor i-úyktz y dưskfl ớvzwg i Tam-sưskfl . Nhưskfl ng vìfroq chứwwyz c quan nàphmf y thốstml ng lĩxsho nh quânyxt n đbpoj ộxspu i, nêduwi n sau trởjonp thàphmf nh quan trọwrhg ng, đbpoj ặdxiq t trêduwi n Tháwoor i-phóyktz .
2. Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng
Phụbzyt táwoor thiêduwi n tửuwfo , thốstml ng báwoor ch quan, bìfroq nh thứwwyz chíhrsi nh. Khômcgb ng sựiqmz gìfroq trong nưskfl ớvzwg c màphmf khômcgb ng thốstml ng lĩxsho nh. Nănyig m 1989, mộxspu t sinh viêduwi n vănyig n khoa Paris (Sorbonne) trìfroq nh luậuaen n áwoor n vềcpsk sửuwfo họwrhg c đbpoj ờovdj i Tốstml ng, đbpoj ãcobc víhrsi chứwwyz c tểhrsi tưskfl ớvzwg ng vớvzwg i Premier ministre củodwq a đbpoj ệdgtm ngũdgtm Cộxspu ng-hòduwi a Pháwoor p. Tômcgb i báwoor c, yêduwi u cầvmag u dùiqut ng nguyêduwi n chữvmax tểhrsi tưskfl ớvzwg ng, rồbpoj i chúyktz giảvdbn i ởjonp dưskfl ớvzwg i. Bởjonp i thủodwq -tưskfl ớvzwg ng củodwq a Pháwoor p khômcgb ng cóyktz quyềcpsk n vềcpsk phủodwq Tổyktz ng-thốstml ng, Lưskfl ỡuwfo ng-việdgtm n quốstml c hộxspu i, Tốstml i-cao Pháwoor p-việdgtm n, Quốstml c-gia tưskfl -vấvhrj n việdgtm n v.v. Ngưskfl ợtatl c lạnhhs i tểhrsi tưskfl ớvzwg ng đbpoj ờovdj i Tốstml ng phụbzyt táwoor thiêduwi n tửuwfo cảvdbn nhữvmax ng vấvhrj n đbpoj ềcpsk nộxspu i cung. Nhưskfl khi mộxspu t bàphmf phi chếwoor t, Lưskfl u tháwoor i hậuaen u muốstml n an táwoor ng theo lễyfvf nghi cung nữvmax . Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng Lãcobc -di-Giảvdbn n khômcgb ng chịyyad u, yêduwi u cầvmag u táwoor ng theo nghi lễyfvf mộxspu t phi-tầvmag n.
Chứwwyz c Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng triềcpsk u Tốstml ng cóyktz hai têduwi n gọwrhg i. Khi đbpoj àphmf m thoạnhhs i thìfroq gọwrhg i làphmf Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng. Còduwi n trong vănyig n kiệdgtm n thìfroq gọwrhg i làphmf Đetqb ồbpoj ng bìfroq nh-chưskfl ơfwri ng sựiqmz . Thưskfl ờovdj ng cóyktz Tảvdbn , Hữvmax u tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng. Ôxsho ng nàphmf o lĩxsho nh thêduwi m chứwwyz c Chiêduwi u-vănyig n quan đbpoj ạnhhs i họwrhg c sĩxsho giáwoor m tu quốstml c sửuwfo thìfroq ởjonp trêduwi n. Ôxsho ng nàphmf o lĩxsho nh thêduwi m chứwwyz c Tậuaen p-hiềcpsk n việdgtm n đbpoj ạnhhs i họwrhg c sĩxsho ởjonp dưskfl ớvzwg i.
Đetqb ặdxiq c biệdgtm t thờovdj i Thầvmag n-Tômcgb ng, vìfroq thiếwoor u ngưskfl ờovdj i nêduwi n đbpoj ặdxiq t ra "Tam tỉlegw nh" làphmf Thịyyad -trung, Trung-thưskfl lệdgtm nh vàphmf Thưskfl ợtatl ng-thưskfl lệdgtm nh. Trong tòduwi a Thưskfl ợtatl ng-thưskfl lệdgtm nh cóyktz hai chứwwyz c Tảvdbn bộxspu c-xạnhhs vàphmf Hữvmax u bộxspu c-xạnhhs , đbpoj ưskfl ợtatl c gọwrhg i làphmf Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng. Tảvdbn bộxspu c-xạnhhs kiêduwi m Mômcgb n-hạnhhs thịyyad -lang lĩxsho nh nhiệdgtm m vụbzyt Thịyyad -trung. Hữvmax u bộxspu c-xạnhhs kiêduwi m Trung-thưskfl thịyyad lang lĩxsho nh nhiệdgtm m vụbzyt Trung-thưskfl lệdgtm nh.
3. Xửuwfo tưskfl ớvzwg ng
Thânyxt n-vưskfl ơfwri ng, Khu-mậuaen t việdgtm n sứwwyz , hay Tiếwoor t-đbpoj ộxspu -sứwwyz màphmf kiêduwi m nhiệdgtm m Thịyyad -trung, Trung-thưskfl lệdgtm nh, Đetqb ồbpoj ng-bìfroq nh chưskfl ơfwri ng gọwrhg i làphmf xửuwfo tưskfl ớvzwg ng. Nhữvmax ng ngưskfl ờovdj i nàphmf y khômcgb ng dựiqmz chíhrsi nh sựiqmz đbpoj ưskfl ơfwri c gọwrhg i làphmf xửuwfo tưskfl ớvzwg ng.
4. Tham tri chíhrsi nh sựiqmz .
Tứwwyz c phóyktz Tểhrsi -tưskfl ớvzwg ng
5. Dưskfl ớvzwg i nhữvmax ng bậuaen c tểhrsi thầvmag n trêduwi n, cóyktz cáwoor c cơfwri quan cao cấvhrj p sau:
- Khu-mậuaen t việdgtm n, tưskfl ơfwri ng đbpoj ưskfl ơfwri ng vớvzwg i Hộxspu i-đbpoj ồbpoj ng an ninh quốstml c gia ngàphmf y nay, chỉlegw huy trựiqmz c tiếwoor p quânyxt n đbpoj ộxspu i, tìfroq nh báwoor o, an ninh quốstml c nộxspu i, quốstml c ngoạnhhs i.
- Tuyêduwi n huy việdgtm n, tưskfl ơfwri ng đbpoj ưskfl ơfwri ng vớvzwg i ngàphmf y nay làphmf bộxspu phủodwq Tốstml ng-thốstml ng, bộxspu Tàphmf i-cháwoor nh.
- Tam-ty sứwwyz , Tưskfl ơfwri ng dưskfl ơfwri ng vớvzwg i nha tổyktz ng giáwoor m đbpoj ốstml c thuếwoor vụbzyt .
- Hàphmf n lânyxt m họwrhg c sĩxsho việdgtm n. Trômcgb ng coi việdgtm c soạnhhs n chếwoor , cáwoor o, lệdgtm nh. Khi ban lệdgtm nh liêduwi n quan đbpoj ếwoor n việdgtm c: Lậuaen p hoàphmf ng hậuaen u, phong thânyxt n vưskfl ơfwri ng, báwoor i Tểhrsi - tưskfl ớvzwg ng, Khu-mậuaen t-việdgtm n sứwwyz , Tam cômcgb ng, Tam thiếwoor u, cùiqut ng cáwoor c chứwwyz c từyfvf Khai-phủodwq nghịyyad đbpoj ồbpoj ng tam tưskfl , Tiếwoor t-đbpoj ộxspu -sứwwyz , gia phong, gia Kiểhrsi m-hiệdgtm u thìfroq gọwrhg i làphmf chếwoor . Còduwi n nhưskfl phong đbpoj ạnhhs i thầvmag n từyfvf Đetqb ạnhhs i-trung đbpoj ạnhhs i-phu, Quan -sáwoor t sứwwyz trởjonp lêduwi n, thìfroq dùiqut ng chiếwoor u.v.v
- Thịyyad đbpoj ộxspu c, thịyyad giảvdbn ng. Chứwwyz c quan giảvdbn ng sáwoor ch, đbpoj ọwrhg c sáwoor ch cho vua.
- Sùiqut ng-chíhrsi nh đbpoj iệdgtm n thuyếwoor t thưskfl . Sùiqut ng-chíhrsi nh đbpoj iệdgtm n làphmf nơfwri i vua thiếwoor t đbpoj ạnhhs i triềcpsk u. Sùiqut ng-chíhrsi nh đbpoj iệdgtm n thuyếwoor t thưskfl phụbzyt tráwoor ch đbpoj ọwrhg c cáwoor c tấvhrj u chưskfl ơfwri ng, giảvdbn i thíhrsi ch kinh nghĩxsho a cổyktz đbpoj iểhrsi n liêduwi n quan đbpoj ếwoor n chíhrsi nh sựiqmz đbpoj ưskfl ơfwri ng thờovdj i.
- Chưskfl đbpoj iệdgtm n họwrhg c sĩxsho . Rấvhrj t nhiềcpsk u nhưskfl : Quan-vănyig n đbpoj iệdgtm n đbpoj ạnhhs i họwrhg c sĩxsho , Đetqb oan-minh đbpoj iệdgtm n đbpoj ạnhhs i họwrhg c sĩxsho v.v.
- Chưskfl cáwoor c họwrhg c sĩxsho . Rấvhrj t nhiềcpsk u nhưskfl Đetqb ômcgb ng-cáwoor c đbpoj iệdgtm n đbpoj ạnhhs i họwrhg c sĩxsho , Long-đbpoj ồbpoj cáwoor c đbpoj ạnhhs i họwrhg c sĩxsho , Thiêduwi n-chưskfl ơfwri ng cáwoor c đbpoj ạnhhs i họwrhg c sĩxsho v.v.
- Chưskfl tu tuyểhrsi n trựiqmz c cáwoor c. Rấvhrj t nhiềcpsk u nhưskfl Tậuaen p-anh đbpoj iệdgtm n tu tuyểhrsi n, Hữvmax u-vănyig n đbpoj iệdgtm n tu tuyểhrsi n v.v.
- Đetqb ômcgb ng-cung quan. Cáwoor c quan trựiqmz c thuộxspu c Đetqb ômcgb ng-cung tháwoor i tửuwfo , giúyktz p tháwoor i tửuwfo tậuaen p chíhrsi nh sựiqmz . Nhữvmax ng vịyyad quan nàphmf y thưskfl ờovdj ng làphmf chứwwyz c quan triềcpsk u đbpoj ìfroq nh kiêduwi m nhiệdgtm m. Bởjonp i vậuaen y khi tháwoor i tửuwfo lêduwi n ngômcgb i vua, khômcgb ng bịyyad bỡuwfo ngỡuwfo . Cáwoor c chứwwyz c nàphmf y gồbpoj m Tháwoor i-tửuwfo tháwoor i sưskfl , Tháwoor i-tửuwfo tháwoor i phóyktz , Tháwoor i-tửuwfo tháwoor i bảvdbn o, Tháwoor i-tửuwfo thiếwoor u sưskfl , Tháwoor i-tửuwfo thiếwoor u phóyktz , Tháwoor i-tửuwfo thiếwoor u bảvdbn o v.v.
- Vưskfl ơfwri ng phủodwq quan. Cáwoor c quan thuộxspu c phủodwq thânyxt n vưskfl ơfwri ng.
- Lụbzyt c bộxspu gồbpoj m: Lạnhhs i-bộxspu , Hộxspu -bộxspu , Binh-bộxspu , Hìfroq nh-bộxspu , Cômcgb ng-bộxspu .
Tựiqmz -Mai cưskfl ờovdj i lớvzwg n:
- Chếwoor t tổyktz bàphmf ômcgb ng Đetqb inh Vịyyad rồbpoj i.
Bậuaen t ra cânyxt u nóyktz i tụbzyt c, nóyktz biếwoor t rằebdz ng quáwoor vômcgb phéntac p, ởjonp nơfwri i bàphmf n quânyxt n quốstml c trọwrhg ng sựiqmz . Nóyktz nhìfroq n vua Bàphmf Bắzgrw c-biêduwi n nhưskfl tạnhhs lỗzgrw i. Vua Bàphmf biếwoor t ýyktz , cưskfl ờovdj i:
- Phảvdbn i, chỉlegw cóyktz cânyxt u đbpoj óyktz mớvzwg i diễyfvf n tảvdbn cáwoor i nguy củodwq a gãcobc Đetqb inh Vịyyad .
Thuậuaen n-Tômcgb ng hỏfmsb i:
- Nhưskfl vậuaen y ômcgb ng Đetqb inh Vịyyad nhảvdbn y mộxspu t lúyktz c đbpoj ếwoor n nănyig m bậuaen c thănyig ng quan, sao lạnhhs i chếwoor t tổyktz bàphmf ?
Tựiqmz -Mai bẹxsdr o tai sưskfl đbpoj ệdgtm :
- Tômcgb ng nhớvzwg nhéntac ! Bânyxt y giờovdj em đbpoj ãcobc làphmf Lạnhhs c-hầvmag u Thưskfl ợtatl ng-oai phảvdbn i tiếwoor p xúyktz c hàphmf ng ngay vớvzwg i biếwoor t bao nhiêduwi u loạnhhs i ngưskfl ờovdj i, khômcgb n ngoan cóyktz , ngu đbpoj ầvmag n cóyktz , trung thựiqmz c cóyktz , xảvdbn o quyệdgtm t cóyktz , gian mạnhhs nh cóyktz . Khômcgb ng cẩyfvf n thậuaen n, e bịyyad mắzgrw c bẫolvz y nguy đbpoj ếwoor n tíhrsi nh mệdgtm nh cũdgtm ng khômcgb ng đbpoj áwoor ng kểhrsi . Nhưskfl ng hỏfmsb ng đbpoj ạnhhs i kếwoor dânyxt n tộxspu c mớvzwg i đbpoj áwoor ng sợtatl .
- Tựiqmz -Mai nhấvhrj n mạnhhs nh:
- Vềcpsk việdgtm c Đetqb inh Vịyyad đbpoj ưskfl ợtatl c Lưskfl u hậuaen u ban cho từyfvf mộxspu t chứwwyz c nhỏfmsb , bỗzgrw ng chốstml c thănyig ng nhảvdbn y vọwrhg t đbpoj ếwoor n bốstml n nănyig m bậuaen c rõpndx ràphmf ng bàphmf khômcgb ng hềcpsk cóyktz chủodwq ýyktz tưskfl ởjonp ng thưskfl ởjonp ng, màphmf đbpoj ưskfl a y vàphmf o chỗzgrw chếwoor t. Y đbpoj ang từyfvf mộxspu t chứwwyz c Bìfroq nh-chưskfl ơfwri ng sựiqmz tứwwyz c mộxspu t chứwwyz c quan dưskfl ớvzwg i quyềcpsk n Khấvhrj u Chuẩyfvf n, trômcgb ng coi việdgtm c đbpoj ọwrhg c cáwoor c tấvhrj u chưskfl ơfwri ng từyfvf cáwoor c nơfwri i gửuwfo i vềcpsk , rồbpoj i làphmf m bảvdbn n tóyktz m lưskfl ợtatl c đbpoj ưskfl a Khấvhrj u đbpoj ểhrsi đbpoj ệdgtm lêduwi n vua. Vìfroq đbpoj ưskfl ợtatl c tíhrsi n cẩyfvf n trong vụbzyt hạnhhs bệdgtm Khấvhrj u, bỗzgrw ng chốstml c lêduwi n đbpoj ếwoor n Tưskfl -đbpoj ồbpoj , mộxspu t chứwwyz c lớvzwg n nhấvhrj t trong ba chứwwyz c vụbzyt đbpoj ầvmag u nãcobc o triềcpsk u đbpoj ìfroq nh. Nghiãcobc làphmf cao hơfwri n Đetqb ịyyad nh-vưskfl ơfwri ng Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m. Vômcgb tìfroq nh y bịyyad Lưskfl u hậuaen u cho ngồbpoj i lêduwi n bàphmf n chômcgb ng. Tạnhhs i sao? Mộxspu t bịyyad đbpoj ồbpoj ng liêduwi u ghen ghéntac t. Hai làphmf bấvhrj t tàphmf i, ngồbpoj i vàphmf o vịyyad tríhrsi tểhrsi thầvmag n. Ba làphmf do phảvdbn n bộxspu i ngưskfl ờovdj i trêduwi n màphmf lêduwi n chứwwyz c, màphmf triềcpsk u Tốstml ng toàphmf n Nho-gia trọwrhg ng khíhrsi tiếwoor t, nêduwi n ai cũdgtm ng ghéntac t y.
Thuậuaen n-Tômcgb ng nhưskfl ngưskfl ờovdj i tỉlegw nh ngủodwq . Nóyktz cảvdbn m đbpoj ộxspu ng:
- Đetqb a tạnhhs đbpoj ạnhhs i ca. Sau khi thưskfl ởjonp ng cômcgb ng, chắzgrw c Lưskfl u hậuaen u tíhrsi nh tớvzwg i bọwrhg n chốstml ng bàphmf , đbpoj ểhrsi từyfvf nay mầvmag m mốstml ng ấvhrj y khômcgb ng còduwi n nữvmax a.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c gậuaen t đbpoj ầvmag u:
- Đetqb úyktz ng thếwoor . Cũdgtm ng vẫolvz n niêduwi n hiệdgtm u Càphmf n-hưskfl ng nguyêduwi n niêduwi n (Nhânyxt m-Tuấvhrj t, 1022) mùiqut a Xuânyxt n, tháwoor ng hai ngàphmf y Mậuaen u-Thìfroq n, trưskfl ớvzwg c đbpoj ãcobc biếwoor m tểhrsi tưskfl ớvzwg ng Khấvhrj u Chuẩyfvf n làphmf m Đetqb ạnhhs o-chânyxt u tưskfl -mãcobc , nay biếwoor m nữvmax a, hạnhhs xuốstml ng còduwi n tưskfl -hộxspu tham quânyxt m Lômcgb i-chânyxt u. Thưskfl ợtatl ng-thưskfl hộxspu bộxspu thịyyad lang Lýyktz Đetqb ịyyad ch làphmf m Hằebdz ng-chânyxt u Đetqb oàphmf n-luyệdgtm n phóyktz sứwwyz . Tuyêduwi n-huy Nam-việdgtm n sứwwyz Tàphmf o Vi làphmf m Tảvdbn -vệdgtm đbpoj ạnhhs i tưskfl ớvzwg ng quânyxt n.
Thuậuaen n-Tômcgb ng lắzgrw c đbpoj ầvmag u:
- Đetqb àphmf n bàphmf màphmf thùiqut ai thìfroq ngưskfl ờovdj i đbpoj óyktz phảvdbn i chếwoor t. Tốstml t hơfwri n hếwoor t đbpoj ừyfvf ng gânyxt y truyệdgtm n vớvzwg i đbpoj àphmf n bàphmf .
Nóyktz i đbpoj ếwoor n đbpoj óyktz biếwoor t lỡuwfo lờovdj i, nóyktz đbpoj ưskfl a mắzgrw t nhìfroq n vua Bàphmf . Rồbpoj i nóyktz i lảvdbn ng:
- Lúyktz c nãcobc y anh nóyktz i bàphmf đbpoj ưskfl a Đetqb inh Vịyyad lêduwi n đbpoj ểhrsi hạnhhs i y. Thếwoor sau nàphmf y Đetqb inh Vịyyad cóyktz bịyyad hạnhhs i khômcgb ng?
- Bịyyad chứwwyz . Đetqb inh Vịyyad đbpoj ắzgrw c thếwoor màphmf làphmf m lớvzwg n, cũdgtm ng khômcgb ng tựiqmz biếwoor t cáwoor i nguy. Y bịyyad quan Ngựiqmz -sửuwfo đbpoj àphmf n hặdxiq c vìfroq phạnhhs m nhiềcpsk u tộxspu i: Trong khi tang vua Chânyxt n-Tômcgb ng, màphmf y ănyig n tiêduwi u xa hoa, tuyểhrsi n thêduwi m mỹkwfv nữvmax . Nhấvhrj t làphmf y ănyig n bớvzwg t tiềcpsk n xânyxt y lănyig ng tẩyfvf m vua Chânyxt n-tômcgb ng. Cho nêduwi n bịyyad biếwoor m làphmf m Nhai-chânyxt u tưskfl hộxspu tham quânyxt n.
Nhữvmax ng gìfroq Thiệdgtm u-Cựiqmz c thuyếwoor t trìfroq nh, vua Bàphmf Bắzgrw c-biêduwi n đbpoj ềcpsk u thuộxspu c nằebdz m lòduwi ng. Bânyxt y giờovdj bàphmf mớvzwg i lêduwi n tiếwoor ng:
- Thiệdgtm u-Cựiqmz c đbpoj ãcobc trìfroq nh bầvmag y nhữvmax ng bíhrsi mậuaen t vềcpsk triềcpsk u Tốstml ng. Mụbzyt c đbpoj íhrsi ch đbpoj ểhrsi cho Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng phi cùiqut ng nănyig m cháwoor u biếwoor t. Bânyxt y giờovdj chúyktz ng ta sang nhữvmax ng vấvhrj n đbpoj ềcpsk thựiqmz c tếwoor hơfwri n, bíhrsi hiểhrsi m hơfwri n: Xung đbpoj ộxspu t trong nộxspu i bộxspu triềcpsk u Tốstml ng. Xung đbpoj ộxspu t lớvzwg n nhấvhrj t, khômcgb ng thểhrsi cứwwyz u vãcobc n làphmf phe Lưskfl u hậuaen u vớvzwg i phe Đetqb ịyyad nh-vưskfl ơfwri ng Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m tứwwyz c Triệdgtm u Thàphmf nh.
Bàphmf chỉlegw Thiệdgtm n-Lãcobc m:
- Con làphmf m lạnhhs c hầvmag u rồbpoj i. Con thửuwfo luậuaen n xem, sựiqmz xung đbpoj ộxspu t ấvhrj y cóyktz nhữvmax ng gìfroq ? Nộxspu i dung ra sao. Nguyêduwi n do từyfvf đbpoj ânyxt u?
Thiệdgtm n-Lãcobc m kíhrsi nh cẩyfvf n đbpoj áwoor p:
- Con thấvhrj y cuộxspu c xung đbpoj ộxspu t nàphmf y rấvhrj t đbpoj ặdxiq c biệdgtm t. Thứwwyz nhấvhrj t vềcpsk Lưskfl u-hậuaen u. Bàphmf tuy cầvmag m quyềcpsk n, lấvhrj n quyềcpsk n, nhưskfl ng quyềcpsk n đbpoj óyktz củodwq a con bàphmf . Tứwwyz c bàphmf lấvhrj n con. Thứwwyz nhìfroq Thiêduwi n-Tháwoor nh hoàphmf ng-đbpoj ếwoor vớvzwg i bàphmf rấvhrj t hợtatl p ýyktz nhau. Bàphmf lạnhhs i cóyktz chânyxt n tàphmf i, nêduwi n thờovdj i gian qua, làphmf m cho nưskfl ớvzwg c giầvmag u dânyxt n mạnhhs nh. Thứwwyz ba, kháwoor c vớvzwg i Lãcobc -hậuaen u, Mãcobc -hậuaen u thờovdj i Háwoor n, Võpndx hậuaen u đbpoj ờovdj i Đetqb ưskfl ờovdj ng, cầvmag m quyềcpsk n, dânyxt m đbpoj ãcobc ng, rồbpoj i mưskfl u cưskfl ớvzwg p sựiqmz nghiệdgtm p cho giòduwi ng họwrhg mìfroq nh. Ngoạnhhs i thíhrsi ch lộxspu ng hàphmf nh, đbpoj ổyktz i niêduwi n hiệdgtm u, đbpoj ổyktz i triềcpsk u đbpoj ạnhhs i. Nêduwi n quầvmag n thầvmag n, dânyxt n chúyktz ng chốstml ng đbpoj ốstml i. Ngưskfl ợtatl c lạnhhs i Lưskfl u-hậuaen u nhấvhrj t tânyxt m nhấvhrj t chíhrsi xânyxt y dựiqmz ng cho họwrhg Triệdgtm u, khômcgb ng dânyxt m dãcobc ng, khômcgb ng dùiqut ng ngoạnhhs i thíhrsi ch. Vìfroq vậuaen y mầvmag m chốstml ng đbpoj ốstml i íhrsi t. Nănyig m nay Thiêduwi n-Tháwoor nh hoàphmf ng-đbpoj ếwoor mưskfl ờovdj i táwoor m tuổyktz i, biếwoor t đbpoj ânyxt u bàphmf chẳlsie ng trảvdbn quyềcpsk n cho con? Đetqb ịyyad nh-vưskfl ơfwri ng Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m khóyktz cóyktz thểhrsi tìfroq m ra khe hởjonp hạnhhs bàphmf . Nhưskfl ng bàphmf cóyktz mộxspu t yếwoor u đbpoj iểhrsi m lớvzwg n làphmf dùiqut ng dưskfl đbpoj ảvdbn ng bang Nhậuaen t-hồbpoj Trung-quốstml c làphmf m chânyxt n tay. Trong khi triềcpsk u Tốstml ng truy lùiqut ng bang nàphmf y rấvhrj t gấvhrj p.
Mọwrhg i ngưskfl ờovdj i gậuaen t đbpoj ầvmag u khen ngợtatl i Thiệdgtm n-Lãcobc m. Nóyktz tiếwoor p:
- Còduwi n Nguyêduwi n-Nghiễyfvf m. Ôxsho ng ta cóyktz nhiềcpsk u ưskfl u đbpoj iểhrsi m. Thứwwyz nhấvhrj t khômcgb ng cóyktz tham vọwrhg ng làphmf m vua. Ôxsho ng ta muốstml n trởjonp thàphmf nh Trưskfl ơfwri ng Lưskfl ơfwri ng, Nghiêduwi m Tửuwfo Lănyig ng. Vua Nhânyxt n-tômcgb ng đbpoj ịyyad nh truyềcpsk n ngômcgb i cho ômcgb ng, màphmf ômcgb ng chốstml i. Thứwwyz nhìfroq , ômcgb ng ta nhấvhrj t tânyxt m phùiqut trìfroq cho cháwoor u, cho họwrhg c tròduwi . Ôxsho ng vớvzwg i Lưskfl u hậuaen u gặdxiq p nhau ởjonp đbpoj iểhrsi m nàphmf y. Thứwwyz ba, ômcgb ng ta thu phụbzyt c đbpoj ưskfl ợtatl c võpndx lânyxt m, danh sĩxsho hưskfl ớvzwg ng vềcpsk ômcgb ng. Lưskfl u hậuaen u cũdgtm ng khômcgb ng tìfroq m đbpoj ưskfl ợtatl c khuyếwoor t đbpoj iểhrsi m củodwq a ômcgb ng. Màphmf dùiqut ômcgb ng cóyktz khuyếwoor t đbpoj iểhrsi m, chảvdbn ai dáwoor m đbpoj ụbzyt ng vàphmf o ômcgb ng.
Vua Bàphmf Bắzgrw c-biêduwi n lạnhhs i gậuaen t đbpoj ầvmag u khen ngợtatl i. Nóyktz tiếwoor p:
- Thếwoor thìfroq hai ngưskfl ờovdj i xung đbpoj ộxspu t vớvzwg i nhau vìfroq lýyktz do gìfroq ? Khômcgb ng thểhrsi làphmf quyềcpsk n hàphmf nh đbpoj ưskfl ợtatl c. Vìfroq ômcgb ng ta muốstml n, thìfroq đbpoj ãcobc làphmf m vua rồbpoj i! Chúyktz ng ta phảvdbn i tìfroq m cho ra tạnhhs i sao cóyktz truyệdgtm n xung đbpoj ộxspu t.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c nóyktz i:
- Cuộxspu c xung đbpoj ộxspu t giữvmax a Lưskfl u-hậuaen u vớvzwg i Đetqb ịyyad nh-vưskfl ơfwri ng cóyktz lẽunxh trong chúyktz ng ta biếwoor t, chứwwyz triềcpsk u Tốstml ng chưskfl a chắzgrw c đbpoj ãcobc biếwoor t. Ngay bọwrhg n tùiqut y tùiqut ng, mớvzwg i chỉlegw cóyktz mộxspu t mìfroq nh Minh-Thiêduwi n biếwoor t màphmf thômcgb i. Hômcgb m trưskfl ớvzwg c cậuaen u hai sai Bảvdbn o-Hoàphmf vớvzwg i anh Thômcgb ng-Mai theo dõpndx i sứwwyz đbpoj oàphmf n Tốstml ng. Sau đbpoj ạnhhs i hộxspu i Lộxspu c-hàphmf , Minh-Thiêduwi n vớvzwg i y kéntac o nhau ra chỗzgrw kíhrsi n nóyktz i truyệdgtm n riêduwi ng. Bảvdbn o-Hoàphmf nghe đbpoj ưskfl ợtatl c. Nguyêduwi n vănyig n nhưskfl sau:
"Minh-Thiêduwi n:
- Vưskfl ơfwri ng gia ơfwri i! Nếwoor u vưskfl ơfwri ng gia khômcgb ng làphmf m việdgtm c đbpoj óyktz ngay, đbpoj ểhrsi Lưskfl u hậuaen u hạnhhs i Lýyktz tháwoor i phi rồbpoj i. Sau nàphmf y hoàphmf ng thưskfl ợtatl ng kháwoor m pháwoor ra sựiqmz thựiqmz c, ắzgrw t tru di tam tộxspu c họwrhg Lưskfl u. Màphmf cũdgtm ng khômcgb ng còduwi n kíhrsi nh nểhrsi vưskfl ơfwri ng gia nữvmax a.
Triệdgtm u-Thàphmf nh:
- Khóyktz quáwoor . Đetqb ệdgtm tửuwfo sợtatl mìfroq nh nóyktz i ra, e thiêduwi n tửuwfo khômcgb ng tin, rồbpoj i lộxspu cho bàphmf biếwoor t. Trưskfl ờovdj ng hợtatl p đbpoj óyktz dĩxsho nhiêduwi n bàphmf phảvdbn i tổyktz chứwwyz c binh biếwoor n trong hoàphmf ng cung. Tuy đbpoj ệdgtm tửuwfo cầvmag m binh quyềcpsk n thựiqmz c, nhưskfl ng bàphmf ta ra tay bấvhrj t thầvmag n trong cung thìfroq nguy thay. Nhấvhrj t làphmf cạnhhs nh bàphmf cóyktz bốstml n têduwi n Lêduwi -lụbzyt c-Vũdgtm , Tômcgb n-đbpoj ứwwyz c-Khắzgrw c, Sửuwfo -vạnhhs n Na-vưskfl ợtatl ng, Khiếwoor u-tam-Bảvdbn n thốstml ng lĩxsho nh mưskfl ờovdj i trưskfl ởjonp ng lãcobc o bang Nhậuaen t-hồbpoj . Bảvdbn n lĩxsho nh bốstml n lãcobc o thếwoor nàphmf o, sưskfl phụbzyt đbpoj ãcobc biếwoor t. Chẳlsie ng may đbpoj ệdgtm tửuwfo bịyyad họwrhg a sáwoor t thânyxt n cũdgtm ng khômcgb ng sao. Nhưskfl ng bàphmf sẽunxh hạnhhs i thiêduwi n tửuwfo trưskfl ớvzwg c, rồbpoj i lậuaen p mộxspu t ấvhrj u quânyxt n lêduwi n thay. Sau đbpoj óyktz Lýyktz phi cũdgtm ng bịyyad hạnhhs i.
Minh-Thiêduwi n:
- Việdgtm c nàphmf y hiệdgtm n mớvzwg i cóyktz Lưskfl u hậuaen u, Lýyktz tháwoor i phi, Dưskfl ơfwri ng tháwoor i phi, vớvzwg i vưskfl ơfwri ng gia biếwoor t màphmf thômcgb i. Cóyktz còduwi n ai biếwoor t nữvmax a khômcgb ng??
Triệdgtm u-Thàphmf nh:
- Nhữvmax ng ngưskfl ờovdj i kháwoor c bịyyad giếwoor t hếwoor t rồbpoj i. Chíhrsi nh vìfroq vậuaen y màphmf bàphmf ta phảvdbn i chiềcpsk u đbpoj ãcobc i Dưskfl ơfwri ng tháwoor i phi, vớvzwg i đbpoj ệdgtm tửuwfo . Đetqb ệdgtm tửuwfo biếwoor t cáwoor i nguy củodwq a bàphmf , nêduwi n cứwwyz đbpoj ểhrsi yêduwi n nhưskfl vậuaen y, khiếwoor n bàphmf phảvdbn i nghe theo đbpoj ưskfl ờovdj ng lốstml i trịyyad quốstml c củodwq a đbpoj ệdgtm tửuwfo . Mặdxiq t kháwoor c, đbpoj ệdgtm tửuwfo thấvhrj y bàphmf cóyktz hùiqut ng tânyxt m, thờovdj i gian qua bàphmf vớvzwg i đbpoj ệdgtm tửuwfo làphmf m cho Tốstml ng giầvmag u mạnhhs nh hơfwri n xưskfl a nhiềcpsk u. Vìfroq vậuaen y đbpoj ệdgtm tửuwfo muốstml n đbpoj ểhrsi bàphmf yêduwi n.
Minh-Thiêduwi n:
- Bàphmf khômcgb ng dáwoor m trựiqmz c tiếwoor p hạnhhs i vưskfl ơfwri ng. Nhưskfl ng bàphmf đbpoj ang tìfroq m cáwoor ch gàphmf i vưskfl ơfwri ng phạnhhs m lỗzgrw i nhưskfl Đetqb inh-Vịyyad . Bấvhrj y giờovdj bàphmf mớvzwg i giảvdbn nhânyxt n, giảvdbn nghĩxsho a ânyxt n xáwoor cho vưskfl ơfwri ng. Nhưskfl ng vưskfl ơfwri ng khômcgb ng còduwi n uy tíhrsi n gìfroq nữvmax a.
Triệdgtm u-Thàphmf nh:
- Đetqb úyktz ng nhưskfl sưskfl phụbzyt luậuaen n. Cáwoor i vụbzyt bàphmf bàphmf n vớvzwg i đbpoj ệdgtm tửuwfo , rồbpoj i sai đbpoj ệdgtm tửuwfo đbpoj i sứwwyz Chiêduwi m tìfroq m hiểhrsi u nộxspu i tìfroq nh cáwoor c nưskfl ớvzwg c Đetqb ạnhhs i-lýyktz , Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t, Chiêduwi m-thàphmf nh, Lãcobc o-qua, sau sẽunxh đbpoj em quânyxt n đbpoj áwoor nh. Đetqb ệdgtm tửuwfo tin thựiqmz c ra đbpoj i. Bânyxt y giờovdj mớvzwg i biếwoor t rằebdz ng bàphmf muốstml n mưskfl ợtatl n tay võpndx lânyxt m Giao-chỉlegw hạnhhs i đbpoj ệdgtm tửuwfo . Hoặdxiq c íhrsi t ra cũdgtm ng gânyxt y thùiqut chuốstml c oáwoor n vớvzwg i họwrhg . May thay đbpoj ệdgtm tửuwfo thoáwoor t chếwoor t. Còduwi n vụbzyt tróyktz t gânyxt y thùiqut oáwoor n bânyxt y giờovdj ta làphmf m hòduwi a cũdgtm ng dễyfvf thômcgb i. Đetqb ệdgtm tửuwfo đbpoj ịyyad nh kếwoor t thânyxt n vớvzwg i võpndx lânyxt m Việdgtm t, rồbpoj i làphmf m lộxspu hếwoor t nhữvmax ng ânyxt m mưskfl u củodwq a bàphmf cho họwrhg . Thếwoor làphmf mìfroq nh đbpoj ưskfl ợtatl c cảvdbn tộxspu c Việdgtm t thàphmf nh bạnhhs n hữvmax u, họwrhg quay ra chốstml ng bàphmf .
Minh-Thiêduwi n:
- Cáwoor i chìfroq a khóyktz a làphmf Lýyktz -long-Bồbpoj . Nếwoor u kếwoor t thânyxt n vớvzwg i y đbpoj ưskfl ợtatl c thìfroq lo gìfroq ?
Triệdgtm u-Thàphmf nh:
- Kếwoor t thânyxt n vớvzwg i y khômcgb ng khóyktz . Vìfroq y làphmf đbpoj ấvhrj ng anh hùiqut ng đbpoj ờovdj i nay. Y muốstml n gìfroq ? Muốstml n thốstml ng nhấvhrj t tộxspu c Việdgtm t. Ta giúyktz p y. Ta lạnhhs i truyềcpsk n lệdgtm nh biêduwi n thầvmag n Nam-phưskfl ơfwri ng chấvhrj m dứwwyz t gânyxt y hấvhrj n vớvzwg i y. Tốstml ng-Việdgtm t kếwoor t thânyxt n. Đetqb ệdgtm tửuwfo tin rằebdz ng y vui vẻsovq ngay.
Minh-Thiêduwi n gậuaen t đbpoj ầvmag u:
- Nhưskfl vậuaen y mọwrhg i việdgtm c xong xuômcgb i. Còduwi n đbpoj ốstml i vớvzwg i Lýyktz tháwoor i phi, ta ra đbpoj iềcpsk u kiệdgtm n cho Lưskfl u tháwoor i hậuaen u rằebdz ng: Nếwoor u bàphmf hạnhhs i Lýyktz tháwoor i phi, ta làphmf m đbpoj ổyktz bểhrsi hếwoor t.
- Đetqb ệdgtm tửuwfo sẽunxh làphmf m theo lờovdj i sưskfl phụbzyt . Theo đbpoj ệdgtm tửuwfo nghĩxsho , chúyktz ng ta chỉlegw cầvmag n kếwoor t thânyxt n vớvzwg i Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng, thìfroq trịyyad bốstml n đbpoj ạnhhs i ma đbpoj ầvmag u cạnhhs nh Lưskfl u hậuaen u khômcgb ng khóyktz . Việdgtm c nàphmf y đbpoj ệdgtm tửuwfo đbpoj ãcobc làphmf m xong mộxspu t nửuwfo a rồbpoj i.
- Ýjonp vưskfl ơfwri ng gia muốstml n nóyktz i bốstml n têduwi n Tômcgb n, Lêduwi , Sửuwfo , Khiếwoor u cùiqut ng mưskfl ờovdj i trưskfl ởjonp ng lãcobc o chuyêduwi n dùiqut ng đbpoj ộxspu c chưskfl ởjonp ng khốstml ng chếwoor quầvmag n thầvmag n. Nếwoor u bânyxt y giờovdj kếwoor t thânyxt n đbpoj ưskfl ợtatl c vớvzwg i Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng, đbpoj ưskfl ơfwri ng nhiêduwi n ta xin vưskfl ơfwri ng sai Thiệdgtm u-Tháwoor i Hoa du, giảvdbn i đbpoj ộxspu c cho quầvmag n thầvmag n. Bấvhrj y giờovdj họwrhg khômcgb ng theo Lưskfl u hậuaen u nữvmax a, vưskfl ơfwri ng gia sẽunxh nắzgrw m đbpoj ưskfl ợtatl c hếwoor t chănyig ng?
- Thưskfl a sưskfl phụbzyt khômcgb ng hẳlsie n thếwoor . Đetqb ệdgtm tửuwfo muốstml n nóyktz i, chỉlegw cầvmag n mộxspu t trong Thiêduwi n-trưskfl ờovdj ng ngũdgtm kiệdgtm t giúyktz p ta, dùiqut ng phảvdbn n Chu-sa đbpoj ộxspu c chưskfl ởjonp ng, thìfroq bọwrhg n bốstml n ma đbpoj ầvmag u, mưskfl ờovdj i trưskfl ởjonp ng lãcobc o quanh Lưskfl u hậuaen u kinh hồbpoj n táwoor ng đbpoj ởjonp m, thầvmag n phụbzyt c ta.
Minh-Thiêduwi n nghĩxsho ngợtatl i mộxspu t lúyktz c, hỏfmsb i:
- Theo nhưskfl vưskfl ơfwri ng gia nghĩxsho , hai nghi áwoor n Huyềcpsk n-ânyxt m đbpoj ộxspu c chưskfl ởjonp ng cũdgtm ng do Lưskfl u hậuaen u gânyxt y ra ưskfl ?
- Đetqb ệdgtm tửuwfo nghi thômcgb i, chứwwyz chưskfl a chắzgrw c. Vìfroq chưskfl ởjonp ng Huyềcpsk n-ânyxt m tuyệdgtm t chủodwq ng từyfvf hơfwri n nghìfroq n nănyig m nay, khômcgb ng lẽunxh nay còduwi n cóyktz ngưskfl ờovdj i biếwoor t xửuwfo dụbzyt ng? Cáwoor ch đbpoj ânyxt u íhrsi t lânyxt u, đbpoj ạnhhs i huynh củodwq a đbpoj ệdgtm tửuwfo làphmf Sởjonp -vưskfl ơfwri ng, trưskfl ớvzwg c khi hoănyig ng đbpoj ãcobc nóyktz i rõpndx cho đbpoj ệdgtm tửuwfo nghe rằebdz ng chíhrsi nh Lưskfl u hậuaen u đbpoj ãcobc hạnhhs i đbpoj ạnhhs i ca, nhịyyad ca, đbpoj ểhrsi tam huynh lânyxt n làphmf m hoàphmf ng đbpoj ếwoor .
- Bầvmag n tănyig ng sợtatl vưskfl ơfwri ng gia bịyyad gian nhânyxt n áwoor m hạnhhs i, nêduwi n lúyktz c nàphmf o cũdgtm ng theo sáwoor t bêduwi n cạnhhs nh hầvmag u đbpoj ềcpsk phòduwi ng. Bầvmag n tănyig ng nàphmf o cóyktz thấvhrj y vưskfl ơfwri ng gia làphmf m gìfroq kháwoor c lạnhhs đbpoj ânyxt u, thếwoor màphmf vưskfl ơfwri ng gia bảvdbn o đbpoj ãcobc kếwoor t thânyxt n đbpoj ưskfl ợtatl c vớvzwg i Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng? Sựiqmz thựiqmz c ra sao?
- Đetqb ệdgtm tửuwfo sai Ngômcgb Anh giảvdbn mêduwi gáwoor i, rồbpoj i đbpoj ịyyad nh giếwoor t y. Y trốstml n sang đbpoj ầvmag u quânyxt n cho Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t. Tấvhrj t nhiêduwi n Dưskfl -Tĩxsho nh mậuaen t tấvhrj u vớvzwg i Lưskfl u hậuaen u.
- Việdgtm c nàphmf y cóyktz thểhrsi qua mắzgrw t Dưskfl , nhưskfl ng đbpoj ânyxt u qua mắzgrw t đbpoj ưskfl ợtatl c Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng?
- Đetqb úyktz ng vậuaen y. Đetqb ệdgtm tửuwfo chỉlegw cầvmag n qua mắzgrw t Dưskfl màphmf thômcgb i. Còduwi n đbpoj ốstml i vớvzwg i ngưskfl ờovdj i củodwq a Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t, họwrhg cho rằebdz ng Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng giảvdbn trúyktz ng kếwoor đbpoj ệdgtm tửuwfo , dùiqut ng Ngômcgb thômcgb ng báwoor o tin tứwwyz c ma cho đbpoj ệdgtm tửuwfo . Nhưskfl ng khômcgb ng phảvdbn i thếwoor . Sau khi theo Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng, Ngômcgb tìfroq m cáwoor ch yếwoor t kiếwoor n riêduwi ng, rồbpoj i trìfroq nh bầvmag y thựiqmz c trạnhhs ng đbpoj ệdgtm tửuwfo muốstml n kếwoor t thânyxt n Tốstml ng-Việdgtm t. Việdgtm c nàphmf y chỉlegw cóyktz Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng, Ngômcgb -Anh, vớvzwg i đbpoj ệdgtm tửuwfo biếwoor t. Bânyxt y giờovdj thêduwi m sưskfl phụbzyt .
- Mưskfl u kếwoor củodwq a vưskfl ơfwri ng cao thựiqmz c. Đetqb ếwoor n bầvmag n tănyig ng cũdgtm ng khômcgb ng nghĩxsho tớvzwg i. Àebdz , phảvdbn i rồbpoj i, cóyktz phảvdbn i việdgtm c vưskfl ơfwri ng gia cốstml tìfroq nh thúyktz c cho Nhậuaen t-Hồbpoj lãcobc o nhânyxt n đbpoj òduwi i làphmf m vua, làphmf nằebdz m trong mưskfl u đbpoj ồbpoj chung củodwq a Tốstml ng-Việdgtm t khômcgb ng?
- Vânyxt ng. Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng nhờovdj đbpoj ệdgtm tửuwfo làphmf m việdgtm c đbpoj óyktz , đbpoj ểhrsi cho Hồbpoj ng-thiếwoor t giáwoor o đbpoj òduwi i làphmf m vua. Võpndx lânyxt m tộxspu c Việdgtm t kinh hãcobc i, họwrhg mớvzwg i chịyyad u ngồbpoj i lạnhhs i vớvzwg i nhau, cùiqut ng diệdgtm t chúyktz ng. Cũdgtm ng chíhrsi nh đbpoj ệdgtm tửuwfo cung cấvhrj p tin tứwwyz c mụbzyt Hoàphmf ng-Liêduwi n, têduwi n Đetqb ỗzgrw -xíhrsi ch-Thậuaen p, Vũdgtm -nhấvhrj t-Trụbzyt làphmf m gian tếwoor cho ta; hầvmag u Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng táwoor ch thầvmag y tròduwi chúyktz ng ra làphmf m nhiềcpsk u mảvdbn nh nhỏfmsb .
- Vưskfl ơfwri ng gia làphmf m nhưskfl vậuaen y cóyktz hơfwri i tàphmf n nhẫolvz n vớvzwg i Hoàphmf ng, Đetqb ỗzgrw , Vũdgtm khômcgb ng?
- Sưskfl phụbzyt ơfwri i! Sưskfl phụbzyt làphmf Bồbpoj -táwoor t đbpoj ắzgrw c đbpoj ạnhhs o, lòduwi ng dạnhhs từyfvf bi thìfroq nghĩxsho thếwoor . Theo nhưskfl ýyktz đbpoj ệdgtm tửuwfo , ba đbpoj ứwwyz a nàphmf y làphmf ngưskfl ờovdj i Việdgtm t, võpndx cômcgb ng lêduwi n tớvzwg i đbpoj ịyyad a vịyyad tốstml i cao. Nếwoor u chúyktz ng đbpoj i chíhrsi nh đbpoj ạnhhs o, nhấvhrj t tânyxt m nhấvhrj t tríhrsi phùiqut trợtatl tộxspu c Việdgtm t, thìfroq cáwoor i tưskfl ớvzwg c vưskfl ơfwri ng, tưskfl ớvzwg c cômcgb ng đbpoj ânyxt u cóyktz xa gìfroq ? Thếwoor màphmf chúyktz ng nhẫolvz n tânyxt m báwoor n rẻsovq sưskfl thừyfvf a, mômcgb n hộxspu , dânyxt n tộxspu c, cùiqut ng tổyktz tiêduwi n làphmf m tay sai cho ta. Hỏfmsb i rằebdz ng bọwrhg n đbpoj óyktz cóyktz nêduwi n tin chúyktz ng khômcgb ng? Huốstml ng hồbpoj bảvdbn n triềcpsk u lấvhrj y Nho-đbpoj ạnhhs o trịyyad dânyxt n, nếwoor u đbpoj ệdgtm tửuwfo dung túyktz ng chúyktz ng, e sĩxsho dânyxt n thiêduwi n hạnhhs bấvhrj t phụbzyt c. Giếwoor t đbpoj i ba têduwi n lưskfl u manh, gian xảvdbn o, đbpoj ểhrsi giữvmax chíhrsi nh đbpoj ạnhhs o, làphmf đbpoj iềcpsk u nêduwi n làphmf m».
Tấvhrj t cảvdbn nhữvmax ng gìfroq Thiệdgtm u-Cựiqmz c thuyếwoor t trìfroq nh, Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng đbpoj ãcobc đbpoj ưskfl ợtatl c báwoor o đbpoj ầvmag y đbpoj ủodwq . Duy đbpoj oạnhhs n đbpoj ốstml i thoạnhhs i cuốstml i cùiqut ng đbpoj áwoor ng lẽunxh Bảvdbn o-Hòduwi a, Thômcgb ng-Mai báwoor o vớvzwg i vưskfl ơfwri ng. Nhưskfl ng vụbzyt nàphmf y nàphmf y xẩyfvf y ra hômcgb m Thuậuaen n-Thiêduwi n hoàphmf ng đbpoj ếwoor làphmf m lễyfvf tấvhrj n phong Thanh-Mai làphmf m vưskfl ơfwri ng phi. Vìfroq vậuaen y Bảvdbn o-Hòduwi a sai chim ưskfl ng chuyểhrsi n vềcpsk đbpoj ểhrsi Thiệdgtm u-Cựiqmz c báwoor o cho vưskfl ơfwri ng.
Vưskfl ơfwri ng trầvmag m tưskfl , hỏfmsb i vua Bàphmf cùiqut ng phòduwi mãcobc Thânyxt n-thừyfvf a-Quýyktz :
- Anh chịyyad nghĩxsho sao?
Thânyxt n phòduwi mãcobc nóyktz i:
- Nộxspu i dung cuộxspu c đbpoj ốstml i thoạnhhs i rấvhrj t quan trọwrhg ng. Trong đbpoj óyktz ta thấvhrj y mấvhrj y đbpoj iềcpsk u sau. Mộxspu t làphmf Lưskfl u hậuaen u cóyktz bíhrsi mậuaen t gìfroq liêduwi n quan đbpoj ếwoor n Tốstml ng đbpoj ếwoor cùiqut ng Lýyktz phi. Bàphmf sợtatl bịyyad lộxspu , nêduwi n muốstml n hạnhhs i Lýyktz phi. Triệdgtm u Thàphmf nh cũdgtm ng biếwoor t việdgtm c đbpoj óyktz , vìfroq vậuaen y bàphmf phảvdbn i thuậuaen n theo Thàphmf nh trong việdgtm c trịyyad nưskfl ớvzwg c. Hai làphmf Lưskfl u hậuaen u hiệdgtm n cóyktz bêduwi n cạnhhs nh bốstml n đbpoj ạnhhs i cao thủodwq Tômcgb n Đetqb ứwwyz c-Khắzgrw c, Lêduwi Lụbzyt c-Vũdgtm , Khiếwoor u Tam-Bảvdbn n, Sửuwfo -vạnhhs n Na-vưskfl ợtatl ng màphmf bảvdbn n lĩxsho nh hơfwri n Minh-Thiêduwi n. Ngoàphmf i ra còduwi n mưskfl ờovdj i trưskfl ởjonp ng lãcobc o bang Nhậuaen t-hồbpoj . Trong lầvmag n đbpoj i sứwwyz nàphmf y, ta phảvdbn i tìfroq m cho ra nhữvmax ng bíhrsi ẩyfvf n đbpoj óyktz . Còduwi n bang Nhậuaen t-hồbpoj Trung-quốstml c hiệdgtm n tìfroq nh ra sao?, Thiệdgtm u-Cựiqmz c sẽunxh trìfroq nh bầvmag y.
Thiệdgtm u-Cựiqmz c lấvhrj y ra mấvhrj y cáwoor i thẻsovq tre, rồbpoj i nóyktz i:
- Sau khi Tốstml ng Tháwoor i-tổyktz bănyig ng hàphmf . Tháwoor i-tômcgb ng lêduwi n ngômcgb i, đbpoj em quânyxt n sang đbpoj áwoor nh Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t thấvhrj t bạnhhs i. Ôxsho ng ta nghĩxsho đbpoj ếwoor n võpndx lânyxt m Trung-nguyêduwi n. Trưskfl ớvzwg c tiêduwi n ômcgb ng ta cho diệdgtm t bang Nhậuaen t-hồbpoj , đbpoj ểhrsi nhữvmax ng ai còduwi n nghĩxsho đbpoj ếwoor n triềcpsk u Háwoor n, Chu phảvdbn i tuyệdgtm t vọwrhg ng. Vìfroq bịyyad tậuaen p kíhrsi ch bấvhrj t ngờovdj , hơfwri n trănyig m đbpoj ạnhhs i cao thủodwq trong bang bịyyad chếwoor t hếwoor t. Hai đbpoj ạnhhs i cao thủodwq còduwi n rấvhrj t trẻsovq giữvmax chứwwyz c vụbzyt Tảvdbn hộxspu pháwoor p, Hữvmax u hộxspu pháwoor p trốstml n thoáwoor t. Từyfvf hồbpoj i đbpoj óyktz đbpoj ếwoor n giờovdj khômcgb ng thấvhrj y xuấvhrj t hiệdgtm n. Gầvmag n đbpoj ânyxt y mộxspu t bang cựiqmz c lớvzwg n hoạnhhs t đbpoj ộxspu ng đbpoj ọwrhg c sômcgb ng Trưskfl ờovdj ng-giang đbpoj iềcpsk u khiểhrsi n bởjonp i bẩyfvf y ngưskfl ờovdj i xưskfl ng Trưskfl ờovdj ng-giang thấvhrj t hùiqut ng. Nhưskfl ng chúyktz ng tàphmf n áwoor c quáwoor , ngưskfl ờovdj i đbpoj ờovdj i gọwrhg i làphmf Trưskfl ờovdj ng-giang thấvhrj t quỷwrhg . Bẩyfvf y đbpoj ứwwyz a nàphmf y chia làphmf m ba nhóyktz m. Đetqb ứwwyz ng đbpoj ầvmag u làphmf Trưskfl ờovdj ng-giang song hùiqut ng Phưskfl ơfwri ng-Hổyktz , Phưskfl ơfwri ng-Báwoor o. Kếwoor tiếwoor p làphmf Đetqb ộxspu ng-đbpoj ìfroq nh tam ưskfl ng, Tưskfl ơfwri ng-giang nhịyyad tiêduwi n. Cóyktz ngưskfl ờovdj i cho rằebdz ng Trưskfl ờovdj ng-giang song hùiqut ng chíhrsi nh làphmf hai gãcobc tảvdbn , hữvmax u hộxspu pháwoor p kia. Trưskfl ờovdj ng-giang thấvhrj t quỷwrhg tuy làphmf m đbpoj ạnhhs o tặdxiq c, nhưskfl ng hai gãcobc họwrhg Phưskfl ơfwri ng lạnhhs i làphmf ngưskfl ờovdj i củodwq a Lưskfl u hậuaen u, chíhrsi nh bọwrhg n bang Trưskfl ờovdj ng-giang cũdgtm ng khômcgb ng biếwoor t.
Tựiqmz -Mai hỏfmsb i:
- Thếwoor màphmf trưskfl ớvzwg c em tưskfl ởjonp ng chỉlegw cóyktz Hồbpoj Dưskfl ơfwri ng-Báwoor vớvzwg i Đetqb ỗzgrw Lệdgtm -Thanh sốstml ng sóyktz t.
- Em nêduwi n nhớvzwg rằebdz ng bang Nhậuaen t-hồbpoj lớvzwg n vômcgb cùiqut ng. Ba bang trưskfl ởjonp ng Lưskfl u Tríhrsi -Viễyfvf n, Quáwoor ch Ngạnhhs n-Oai, Sàphmf i Vinh làphmf m vua liêduwi n tiếwoor p. Vìfroq vậuaen y bang chúyktz ng cóyktz hàphmf ng ngàphmf n cao thủodwq làphmf m tưskfl ớvzwg ng trấvhrj n thủodwq khắzgrw p nơfwri i. Nhàphmf Tốstml ng diệdgtm t bang Nhậuaen t-hồbpoj , đbpoj áwoor m cao thủodwq nàphmf y trốstml n đbpoj i ẩyfvf n thânyxt n hếwoor t.
Tômcgb n Đetqb ảvdbn n hỏfmsb i:
- Thựiqmz c lựiqmz c bang Nhậuaen t-hồbpoj Trung-quốstml c hiệdgtm n ra sao?
- Trong trậuaen n Tốstml ng tấvhrj n cômcgb ng bang Nhậuaen t-hồbpoj , đbpoj ệdgtm tửuwfo thứwwyz nhìfroq củodwq a bang chủodwq cuốstml i cùiqut ng Đetqb ỗzgrw Ngạnhhs n-Tiêduwi u têduwi n Đetqb ặdxiq ng Đetqb ạnhhs i-Bằebdz ng đbpoj i vắzgrw ng, vìfroq vậuaen y y thoáwoor t chếwoor t. Y ânyxt m thầvmag m kếwoor t nạnhhs p bang chúyktz ng, táwoor i lậuaen p bang. Hiệdgtm n thếwoor lựiqmz c bang nàphmf y khômcgb ng bằebdz ng Hồbpoj ng-thiếwoor t giáwoor o Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t, nhưskfl ng cũdgtm ng lớvzwg n hơfwri n pháwoor i Thiếwoor u-lânyxt m, Võpndx -đbpoj ang nhiềcpsk u. Cóyktz tin nóyktz i bang nàphmf y khốstml ng chếwoor Lưskfl u hậuaen u. Vìfroq vậuaen y Lưskfl u hậuaen u phảvdbn i tuânyxt n lệdgtm nh họwrhg , nhậuaen n cho mưskfl ờovdj i trưskfl ởjonp ng lãcobc o giảvdbn làphmf m thịyyad vệdgtm trong cung. Cũdgtm ng cóyktz tin nóyktz i Vũdgtm Nhấvhrj t-Trụbzyt cung cấvhrj p thuốstml c giảvdbn i cho bàphmf , vìfroq vậuaen y ngưskfl ợtatl c lạnhhs i Đetqb ặdxiq ng Đetqb ạnhhs i-Bằebdz ng bịyyad bàphmf khốstml ng chếwoor . Y nhậuaen n sắzgrw c phong, làphmf m tếwoor táwoor c cho bàphmf . Y gửuwfo i mưskfl ờovdj i trưskfl ởjonp ng lãcobc o đbpoj ểhrsi bàphmf sai khiếwoor n. Mộxspu t tin kháwoor c nóyktz i, khômcgb ng phảvdbn i vậuaen y, màphmf gãcobc Tômcgb n-đbpoj ứwwyz c-Khắzgrw c, Lêduwi Lụbzyt c-Vũdgtm vốstml n làphmf tảvdbn , hữvmax u hộxspu pháwoor p Hồbpoj ng-thiếwoor t giáwoor o Đetqb ạnhhs i-Việdgtm t theo bàphmf . Cho nêduwi n hai têduwi n nàphmf y giúyktz p bàphmf giảvdbn i đbpoj ộxspu c vĩxsho nh viễyfvf n cho Phưskfl ơfwri ng Hổyktz , Phưskfl ơfwri ng Báwoor o, Đetqb ặdxiq ng Đetqb ạnhhs i-Bằebdz ng, khiếwoor n chúyktz ng phảvdbn i tuânyxt n lệdgtm nh bàphmf , nhậuaen n sắzgrw c phong. Sựiqmz thựiqmz c ra sao, ta khóyktz màphmf biếwoor t đbpoj ưskfl ợtatl c. Kỳjonp nàphmf y cậuaen u đbpoj i sứwwyz , cốstml dòduwi cho ra.
Vua Bàphmf bảvdbn o Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng:
- Sau hômcgb m đbpoj ạnhhs i hộxspu i Lộxspu c-hàphmf , Quốstml c-sưskfl mờovdj i cáwoor c tômcgb n sưskfl võpndx lânyxt m hộxspu i vớvzwg i phụbzyt hoàphmf ng. Đetqb ưskfl ờovdj ng lốstml i ra sao, cậuaen u bảvdbn o cóyktz nêduwi n nóyktz i cho cáwoor c cháwoor u nàphmf y biếwoor t khômcgb ng?
Khai-Quốstml c vưskfl ơfwri ng tỉlegw nh ngộxspu , bảvdbn o mấvhrj y sưskfl đbpoj ệdgtm :
- Đetqb úyktz ng ra vớvzwg i tuổyktz i cáwoor c em, khômcgb ng thểhrsi cho biếwoor t nộxspu i dung buổyktz i họwrhg p tuyệdgtm t mậuaen t nàphmf y. Nhưskfl ng cáwoor c em đbpoj ãcobc tham dựiqmz vàphmf o quốstml c sựiqmz nhiềcpsk u, cômcgb ng lao cũdgtm ng khômcgb ng nhỏfmsb . Bânyxt y giờovdj chúyktz ng ta lêduwi n đbpoj ưskfl ờovdj ng đbpoj i sứwwyz kếwoor t thânyxt n vớvzwg i Tốstml ng. Anh muốstml n cáwoor c em biếwoor t rõpndx đbpoj ưskfl ờovdj ng lốstml i củodwq a triềcpsk u đbpoj ìfroq nh cùiqut ng cáwoor c đbpoj ạnhhs i tômcgb n sưskfl võpndx lânyxt m.
Thuậ
- Anh sá
- Hiệ
Lư
Cử
- Theo thể
Lư
- Đ
- Khô
Nó
Quan khá
- Võ
Nù
- Mờ
Yê
Lê
- Xuấ
Lê
- Lê
Yê
Thuậ
Dư
- Khó
Đ
Thuậ
Tự
- Trờ
Thuậ
Lê
- Khổ
Đ
Tự
- Cà
Lê
- Võ
Nghe Lê
- Hồ
Yê
Cá
Thuậ
Nù
- Đ
Thuậ
- Phả
Nó
Lầ
Đ
Thuậ
Thuậ
Khá
- Tấ
Vi Chấ
- Lê
Cử
Nù
- Theo thể
Thuậ
Nù
- Bâ
Bố
- Trậ
Tu Kỷ
Nhớ
- Bấ
Nó
- Hà
Hoà
- Đ
Hoà
- Đ
Hoà
- Hà
Đ
Khá
Hai ngư
- Đ
- Cả
Hai ngư
Thiệ
- Hà
- Gì
- Cò
- Hoà
- Ta phả
- Đ
- Ư
- Vậ
- Lờ
- Sao vậ
Đ
Nù
- Cả
Tồ
- Về
Hai trẻ
Nù
- Xuấ
Tu Kỷ
Thự
Sơ
Rõ
Sơ
Đ
Nù
Lê
- Nù
Hai đ
- Tu-Kỷ
Lễ
- Hai chá
Hai trẻ
- Hai chá
Hai trẻ
- Ngà
Hơ
- Việ
Vư
- Riê
Vư
- Hệ
Thiệ
- Em sai mộ
Khai-Quố
- Cá
Thiệ
- Đ
Hà
- Em tư
- Đ
Thiệ
- Vậ
- Cứ
Thuậ
- Lộ
- Khuô
Miế
Lê
- Khi mì
Thiệ
- Khuô
Tô
- Hô
Thiệ
- Ô
Thấ
Thiệ
- Vua Thá
Kim-Thà
- Vua Thá
Thiệ
- Kim-Thà
Hà
- Chứ
- Bả
Kim-Thà
- Em biế
- Khi vua Châ
Thuậ
- Khi có
- Đ
Mọ
Thiệ
- Vì
Kim-Thà
- Tộ
- Sau, mộ
Tự
- Vua gì
Khai-Quố
- Sao chú
- Em mì
- Đ
Mọ
- Khi Thiê
Ghi chú
(1) Đ
Tự
- Hiệ
- Ô
Tô
- Bà
- Đ
Tự
- Em nghe nó
- Nghè
Khai-Quố
- Xuấ
- Lư
Tự
- Hai em cư
Tô
- Hai đ
- Bà
Tô
- Chắ
Khai-Quố
- Đ
Thiệ
- Khi gặ
Cả
- Anh nghĩ
Thiệ
- Em nghĩ
- Em thấ
Mọ
- Hai là
Khai-Quố
- Chí
Thiệ
- Như
Ghi chú
(2) Quan chế
Cho nê
Kim-Thà
- Bấ
- Rồ
Tự
- Thế
- Bấ
Lê
- Cô
Thiệ
- Chư
- Em nghĩ
Thanh-Mai thấ
- Đ
- Anh Thiệ
Tự
- Suy nghĩ
Tuy Tự
- Đ
- Lư
Tô
- Lú
- Đ
- Chế
Trư
Thiệ
- Sao Trư
- Cứ
- Truyệ
Khai-Quố
- Chá
- Vâ
Tự
- Ai thế
- Khô
Thiệ
- Cũ
Tự
- Khô
- Đ
- Thế
Kim-Thà
Khai-Quố
- Trư
- Cậ
Thiệ
- Vua đ
Khai-Quố
- Tiế
- Nă
Lê
- Có
Thiệ
- Em thô
- Luậ
- Khi vua ban chiế
Chà
- Lư
Khai-Quố
- Cậ
- Luậ
Trư
- Cá
Thấ
- Tạ
- Luậ
- Đ
Thiệ
- Sau khi Thiê
Ghi chú
(3) Tố
Nhà
Tố
Xin kể
1. Tam sư
Đ
Thư
2. Tể
Phụ
Chứ
Đ
3. Xử
Thâ
4. Tham tri chí
Tứ
5. Dư
- Khu-mậ
- Tuyê
- Tam-ty sứ
- Hà
- Thị
- Sù
- Chư
- Chư
- Chư
- Đ
- Vư
- Lụ
Tự
- Chế
Bậ
- Phả
Thuậ
- Như
Tự
- Tô
- Tự
- Về
Thuậ
- Đ
Thiệ
- Đ
Thuậ
- Đ
Nó
- Lú
- Bị
Nhữ
- Thiệ
Bà
- Con là
Thiệ
- Con thấ
Mọ
- Cò
Vua Bà
- Thế
Thiệ
- Cuộ
"Minh-Thiê
- Vư
Triệ
- Khó
Minh-Thiê
- Việ
Triệ
- Nhữ
Minh-Thiê
- Bà
Triệ
- Đ
Minh-Thiê
- Cá
Triệ
- Kế
Minh-Thiê
- Như
- Đ
- Ý
- Thư
Minh-Thiê
- Theo như
- Đ
- Bầ
- Đ
- Việ
- Đ
- Mư
- Vâ
- Vư
- Sư
Tấ
Vư
- Anh chị
Thâ
- Nộ
Thiệ
- Sau khi Tố
Tự
- Thế
- Em nê
Tô
- Thự
- Trong trậ
Vua Bà
- Sau hô
Khai-Quố
- Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
